Notulen Raadsvergadering 10 juli 2025 (get.)

Notulen raadsvergadering

NOTULEN van de vergadering van de raad van de gemeente Voorschoten, gehouden op 10 juli 2025 vanaf 17.00 uur. Voorzitter: mevrouw N. Stemerdink, burgemeester. Griffier: mevrouw M. Elkerbout. Aanwezige leden: de heer mr. drs. C. Bremmer, mevrouw R.E. de Bruin-Van Alphen, de heren A. Deuzeman, W.J. van Duivendijk, G. van den Ende en B. van Horck, mevrouw C.L. Ilić, mevrouw P.T.M. Kortekaas-Warmerdam, mevrouw J.G. van der Krogt, de heren P. 't Lam, B. Lavrijsen (later) en E.M.L.H. Maassen, mevrouw K.S. van Meenen, mevrouw E. Mieremet, de heer M.P.A. van Oostrum, mevrouw M.H.R. Persoon, de heren A.L.R. Posthuma en B.W. Reinke, mevrouw J.C. Schroot, mevrouw P. Wijnen en mevrouw M.J.T. Zoun (later). Aanwezige wethouders: de heer P. de Bruijn, de heer C.J. van der Elst en de heer H.G. Schokker.

1.

Opening, mededelingen en vaststelling agenda

De voorzitter: Een hele goede middag. Ik heet u van harte welkom bij de vergadering van de gemeenteraad van Voorschoten van 10 juli 2025, de laatste vergadering voor het welverdiende zomerreces. Er is geen bericht van verhindering ontvangen. De heer Lavrijsen en mevrouw Zoun komen iets later. De laatste vergadering voor het zomerreces is altijd een bijzondere vergadering, want we hebben de Algemene Beschouwingen over de Kadernota. De agenda lijkt me helder. We behandelen eerst de reguliere agendapunten, dan de Algemene Beschouwingen en vervolgens een laatste inhoudelijk punt, het gemeentehuis. Voor de inwendige mens: de toppers van Zij aan Zij hebben weer voor iets lekkers gezorgd: een lekkere muffin, die voor u staat. Weer heel veel dank daarvoor. Rond 19.00 uur gaan wij schorsen voor het eten en uiteraard ook voor politiek overleg. Ik hoop dat we voor de schorsing de eerste termijn van de zijde van de raad hebben kunnen afronden, maar we gaan kijken hoe het gaat. De spreektijden voor vanavond zijn 24 minuten per fractie en 44 minuten voor het college. Dat is voor de gehele agenda; dat zeg ik er nog even bij, ook tegen het college. In het kader van de vaststelling van de agenda heeft mevrouw Van Meenen een ordevoorstel. Mevrouw Van Meenen (VVD): Voorzitter. Ik wil voorstellen om van de Voorjaarsnota, die nu als hamerstuk op de agenda staat, een bespreekstuk te maken.

We hebben heel recent informatie gekregen over de fusie van Voorschoten voor Elkaar en Participe. Daar wil ik de wethouder nog iets over vragen. De voorzitter: Ik kijk rond. Dat is prima. We voegen dit toe als eerste bespreekpunt. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld. 2.

Vaststellen raadsnotulen van 26 juni 2025

De notulen worden ongewijzigd vastgesteld. 3. 3.1.

Lijst van ingekomen stukken voor de gemeenteraad Brieven van instellingen of burgers;

Raadsvergadering 10 juli 2025

1

3.2. 3.3.

Informatiebrieven van het college van B en W Schriftelijke beantwoording van vragen uit de raad

De heer Bremmer (CDA): Voorzitter. Het gaat om ingekomen brief 2826 van de Veiligheidsregio Hollands Midden met een terugblik op de NAVO-top. Deze regio heeft belangrijk werk verricht met commandant Zuidijk en zijn mannen en vrouwen. We willen daar in de commissie Burger en Bestuur graag een keer op terugkijken, ook gelet op de bredere onderliggende problematiek van veiligheidsbeheersing, risico's et cetera. Dat is het verzoek van onze fractie. De voorzitter: Prima. Uw verzoek wordt doorgeleid naar het presidium, dat uw verzoek zal bespreken. Met inachtneming van het bovenstaande wordt besloten overeenkomstig de voorstellen tot afdoening. 4.

Hamerstukken

De voorzitter: Er zijn geen hamerstukken meer, omdat de Voorjaarsnota 2025 een bespreekpunt is geworden. 5.

BESPREEKPUNTEN

4.1.

Voorjaarsnota 2025 (raadsregistratienummer Z/25/099785/449900)

Mevrouw Van Meenen (VVD): Voorzitter. Zoals ik al aangekondigde bij het ordevoorstel hebben we heel recent een informatiebrief van het college gekregen over de fusie van Voorschoten voor Elkaar en Participe; ik denk dat ik dat "de voorgenomen fusie" moet noemen. Daarin is aangegeven - dat staat ook al in de Voorjaarsnota - dat de gemeente daarvoor een bedrag van € 150.000 reserveert voor mogelijke transitiekosten. Ik ben heel benieuwd welke kosten daar precies onder vallen. Dat zou ik van de wethouder willen weten. Ik zou de wethouder ook willen vragen of hij specifiek afspraken heeft gemaakt met Voorschoten voor Elkaar, want in de Voorjaarsnota staat "op gerealiseerde kosten". Ik wil dus graag weten hoe de wethouder dit in de hand houdt, want we hebben Voorschoten voor Elkaar de afgelopen tijd natuurlijk al behoorlijk wat geld gegeven en we hebben daar juist een belangrijke opdracht weggehaald om dingen goedkoper te willen doen. Wethouder Schokker: Voorzitter. De vragen gaan over de transitiekosten voor VvE. Er is een bedrag van maximaal € 150.000 gereserveerd. Daarbij moet u echt denken aan frictiekosten, aan zaken die zich daar de komende tijd kunnen voordoen. Het initiatief ligt bij VvE. De VvE is een zelfstandige stichting en is daarmee bezig. De afgelopen jaren zijn veel taken weggegaan bij VvE, die deels ook weer terug zijn gegaan naar de gemeente.

Daardoor hebben zij vrij stevige overheadkosten gehad. Dat is een van de redenen voor de fusie, want bij Participe kunnen ze waarschijnlijk lagere overheadkosten krijgen. Dat neemt niet weg dat we nog wel van de huidige situatie naar de nieuwe situatie moeten gaan. Het zit voornamelijk in die frictiekosten. Dat is dus eigenlijk het antwoord. Ik wil u graag op de hoogte houden van hoe het proces gaat. We zullen er heel steng bij zijn, want het moet natuurlijk niet zomaar iets zijn. Dat heb ik ook nadrukkelijk in de Voorjaarsnota laten opnemen. We hebben daar echt heel nauwkeurig het gesprek over met VvE, maar het moet ook in goede banen worden geleid. Daar is dat budget dus voor bedoeld. Mevrouw Van Meenen (VVD): Is de wethouder ook bereid om meer concrete afspraken te maken? Ik begrijp dat het over frictiekosten gaat. Dat kan natuurlijk gaan om een transitievergoeding voor een medewerker waarvan de functie komt te vervallen, maar zitten er ook allerlei andere organisatiewijzigingskosten in? Kan de wethouder daar wellicht afspraken over maken met Voorschoten voor Elkaar? Wethouder Schokker: Ja, we zijn in nauw overleg met VvE, juist over deze kwestie. We noemen dat eigenlijk "de opdracht": in het activiteitenoverzicht voor VvE geven we precies aan wat VvE gaat doen. Dit zijn dus geen reguliere kosten. Daar maken we absoluut aparte afspraken over.

De voorzitter: Ik zie dat er verder geen vragen zijn. Ik sluit dus de beraadslaging.

Raadsvergadering 10 juli 2025

2

We zien vanavond een nieuw gezicht bij onze ICT, Hans, ons duizenddingendoekje. Dat mag ik van hem zeggen. In stemming komt het voorstel. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. 6.

Jaarrekening (raadsregistratienummer Z/25/099970/447788)

De voorzitter: De jaarstukken bevatten de programmaverantwoording en de jaarrekening met daarin per programma een terugblik op onderwerpen die een belangrijke rol hebben gespeeld en de financiële verantwoording daarover. Uiteraard vindt ook de discussie over de bestemming van het resultaat plaats. De heer Bremmer (CDA): Voorzitter. De vaststelling van een jaarrekening betekent veel werk, een forse belasting voor de werkorganisatie. De management letter van 16 december 2024, ter voorbereiding op de controle van de jaarrekening 2024 aangeboden aan het college, geeft daar helder blijk van en memoreert onder andere tussentijdse controles in het afgelopen jaar. U merkt dat ik diep in het dossier ben gedoken. Ik verwijs ook naar pagina 25 van het accountantsverslag. Ik citeer: "dat de jaarrekening door uw organisatie hoge prioriteit heeft gekregen en dat de jaarrekeningcontrole goed is voorbereid. De dossiervorming was bij de start van onze werkzaamheden goed op orde en opmerkingen die wij hadden, zijn goed en tijdig beantwoord. De samenwerking tussen uw organisatie en ons is wederom goed, prettig en constructief verlopen." Dit mag ook weleens opgemerkt worden in deze raadzaal. Intussen ligt er een goedkeurende controleverklaring voor voor getrouwheid d.d. heden 10 juli van accountant Verstegen.

In mijn bijdrage in de gecombineerde commissievergadering van 26 juni jongstleden over de jaarrekening hield ik een pleidooi met onder andere de suggestie om het resterende positieve resultaat ter grootte van ruim € 800.000 niet te doen storten in de concernreserve maar in de bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting. Ik kondigde namens mijn fractie aan, met dank aan collega Van Oostrum, een amendement hierover te overwegen. Dit amendement 342 dien ik bij dezen graag in. In het coalitieakkoord had en heeft scholenbouw een hoge prioriteit; ik verwijs naar paragraaf 6, Onderwijshuisvesting, maar ik besef heel goed dat onderwijshuisvesting bij alle partijen hoog in het vaandel staat. Dat blijkt ook uit het raadsbreed medeondertekenen van ons amendement, waarvoor uitdrukkelijk dank aan alle collega's en fracties. Ik heb voor mijzelf de afgelopen dagen nog eens een print gemaakt van de vele A4'tjes over de afgelopen jaren van alle moties, amendementen en schriftelijke vragen van alle fracties en van andere documenten, zoals een presentatie van een onderzoek over onderwijshuisvesting door de Rekenkamercommissie. Daaruit bleek hoe breed dit thema leeft; united we stand.

Amendement 342 sluit goed aan bij de besluitvorming in de begrotingsraad van november 2022, toen wij raadsbreed besloten een bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting in te stellen en daarvoor voor de jaren 2023, 2024 en 2025 respectievelijk € 0,5 miljoen, € 1 miljoen en € 1,5 miljoen te storten. In de huidige jaarrekening lezen we op bladzijde 147 dat de huidige bestemmingsreserve een kleine € 3 miljoen bevat, maar we weten ook allemaal, zoals amendement 342 ook aangeeft, dat bouwkosten de laatste jaren sterk stegen en blijven stijgen. Om dit te realiseren is het van belang om de komende jaren veel geld te blijven reserveren. Ik ben benieuwd naar de reactie van de wethouder op ons amendement. Het amendement luidt: "Amendement 342. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d. 10 juli 2025, gezien het raadsvoorstel nr. Z/25/ 099970// 447788, constaterende dat: a.

het jaarrekeningresultaat 2024 na overheveling en bestemming € 808.103 bedraagt conform beslispunt 5 van het aangehaalde raadsvoorstel;

overwegende dat:

Raadsvergadering 10 juli 2025

3

b.

c. d. e.

het coalitieakkoord 2022-2026 'Voorschoten in Verbinding Vooruit' over onderwijshuisvesting in paragraaf 6.6 onder meer stelt dat:  'Een goede onderwijshuisvesting cruciaal is en vraagt om forse investeringen';  'het van belang is hiervoor de komende jaren te gaan sparen (geld te reserveren)'; in het recent vastgesteld Integraal Huisvestingplan Onderwijs (IHP) nieuwbouw voor meerdere basisscholen voorzien is; in de begroting een reserve voor onderwijshuisvesting is opgenomen; bouwkosten de laatste jaren sterk (blijven) stijgen;

van mening dat: f.

reserveren voor (en investeren in) onderwijshuisvesting een belangrijke bijdrage levert aan de vorming en maatschappelijke participatie van onze jeugd en dat een toevoeging van € 808.103 aan de Reserve Onderwijshuisvesting sterk ondersteunend is aan dat belang;

Besluit beslispunt 5 van het raadsvoorstel als volgt te wijzigen: 5. Het resterende positieve resultaat ter grootte van € 808.103,- te storten in de Reserve Onderwijshuisvesting." Wethouder Van der Elst: Voorzitter. Om te beginnen dank aan de heer Bremmer voor zijn positieve en waarderende inbreng, die feitelijk betrekking heeft op onze ambtenaren. Wat amendement 342 betreft: aan de ene kant zou je kunnen zeggen dat je je bestemmingsreserves niet te hoog op moet pompen, want dat hoeft de transparantie niet te helpen en een grote concernreserve heeft ook zo zijn voordelen. Aan de andere kant begrijpen we dat er wel bestendigheid in het voorstel zit, want we hebben vanuit het college en het beleid € 0,5 miljoen, € 1 miljoen en € 1,5 miljoen te storten. We laten het amendement graag over aan het oordeel van de raad, maar met een positieve grondhouding. De voorzitter: Er is geen behoefte aan een tweede termijn. Ik sluit dus de beraadslaging. In stemming komt amendement 342 van alle fracties. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt het geamendeerde voorstel. Het geamendeerde voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. 7.

Kadernota 2026 (raadsregistratienummer Z/25/099781/449869)

De voorzitter: Dit is een van de hoofdgerechten van vanavond. Met de Kadernota geeft de raad het college uitgangspunten mee voor de begroting voor 2026 en de meerjarenraming. We doen een reguliere eerste en tweede termijn. Bij de Algemene Beschouwingen is de volgorde vastgelegd: we beginnen met de grootste oppositie, gevolgd door de grootste coalitiepartij enzovoort. De heer Deuzeman (GroenLinks): Voorzitter. Om 17.00 uur 's middags is het altijd een beetje warmer dan normaal. Dat is niet ideaal met jasjes aan, maar we doen ons best. Het zal bij de begrotingsbehandeling in november wel weer beter zijn. Inderdaad, meneer Maassen, we moeten het hier een beetje klimaatadaptief maken. Onze fractie probeert met enige regelmaat een werkbezoek te brengen aan een andere gemeente. Dat kan ik elke fractie aanraden: je komt zoveel mooie voorbeelden tegen van mensen die op een eigen manier werken aan het oplossen van problemen die we hier ook kennen. Dit motiveert mij persoonlijk altijd om te proberen toch weer verder te kijken, omdat je samen vaak zoveel meer kunt dan je eigenlijk dacht. Zo was onze fractie kortgeleden in de mooie Hanzestad Kampen. We bezochten daar bijvoorbeeld het project Het 8ste Werk, waar mensen die afgehaakt zijn van de samenleving, met elkaar een gemeenschap vormen en vanuit die basis weer perspectief krijgen, bijvoorbeeld op werk.

Eigenlijk gebeurt dat onder het motto dat treffend was opgeschreven bij een "weggeefkastje" dat daar stond: "Je geeft alleen wat je zelf zou willen ontvangen." Solidariteit in

Raadsvergadering 10 juli 2025

4

de praktijk. Aan het eind van die dag bezochten we het kerkelijk centrum Open Hof. Daar verblijft een gezin met kinderen dat uitgezet dreigt te worden naar Oezbekistan. Ze worden beschermd door een kerkdienst die, met hulp van vrijwilligers uit het hele land, al meer dan zeven maanden onafgebroken 24/7 doorloopt. Wat deze vrijwilligers drijft is een persoonlijk gevoel van onrecht tegen mensen die zij zien als hun naasten. Iemand die ik later hierover sprak, had daar moeite mee, want zijn dit niet nu eenmaal de regels? Wie bepaalt welke regels je wel mag negeren en welke niet? Dit zijn eerlijk gezegd terechte vragen. Het antwoord daarop kan niet alleen juridisch zijn: dat wordt altijd persoonlijk, want eigenlijk ligt het aan wie je wilt zijn. Wat is voor jou nog rechtvaardig? Dat is de reden waarom wij grote zorgen hebben over voorstellen om illegaliteit en hulp aan illegalen strafbaar te stellen. Als we een gebaar van diepste medemenselijkheid strafbaar maken, raken we wat GroenLinks betreft als samenleving iets fundamenteels kwijt. Dat persoonlijke rechtvaardigheidsgevoel en die onderlinge solidariteit moeten uiteindelijk de basis zijn van de politiek. Het is de fundamentele vraag: wie wil jij zijn; wie willen wij zijn? Opmerkelijk genoeg hebben we het als raad eigenlijk niet heel vaak over die vraag, maar vooral over procedures.

Natuurlijk zijn die ook gewoon een onderdeel van openbaar bestuur. Vaak hebben we ook niet zoveel keuze, zoals rond financiën. Wat dat betreft is de situatie dit jaar gelukkig wat rooskleuriger dan vorig jaar, toen oplopende tekorten de toon zetten. Nu valt het allemaal wat mee. We hebben wel gezien in welk tempo die ramingen achterhaald kunnen raken, al was het maar zojuist bij de jaarrekening. De situatie kan dus zomaar weer verslechteren. Toch kan ik niet ontkennen dat het dit jaar wat aangenamer spreken is dan vorig jaar. Dat zal ongetwijfeld ook voor de coalitiepartijen zo zijn. Dat de seinen tijdelijk op groen staan, betekent natuurlijk niet dat we achterover kunnen leunen, want de onzekerheid is juist toegenomen. Er komen opnieuw landelijke verkiezingen aan en we hebben nog steeds onopgeloste structurele problemen, zoals bij de jeugdzorg. Voor 2028 en 2029 moet daar nog over worden onderhandeld. De VNG adviseert de gemeenten daarom om dit jaar voor die twee latere jaren een stelpost op te nemen voor een nog te ontvangen vergoeding van het Rijk. Dit is vooral een signaal aan het Rijk en de toezichthouder, maar ook aan onszelf, om de begroting realistisch te houden. Dat lijkt ons verstandig. Daarom dienen we samen met de Partij van de Arbeid amendement 347 in. Het amendement luidt: "Amendement 347. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d.

10 juli 2026, gezien het raadsvoorstel nr. Z/25/099781/449869, constaterende dat: a.

de VNG in haar ledenbrief van 20 mei 2025 het advies uitgebracht heeft om, in afwachting van het nieuwe advies van de commissie-Van Ark, een stelpost op te nemen voor compensatie voor de kosten van de jeugdzorg vanuit het Rijk;

overwegende dat: b. c. d. e. f.

de Kadernota 2026 structureel sluitend is voor de jaren 2028 en 2029, maar dat de financieringsstromen vanuit het Rijk de afgelopen jaren weinig voorspelbaar zijn gebleken; de achterblijvende vergoeding voor de jeugdzorg, ook wanneer die niet leidt tot tekorten, een uitwerking heeft op de begrotingsruimte van de gemeente; het zichtbaar maken van die achterblijvende vergoeding belangrijk is in de onderhandelingen van de VNG met het Rijk; het opnemen van een stelpost een goede manier is om eventuele toekomstige tekorten bespreekbaar te maken bij de provincie in de rol van toezichthouder; het de geloofwaardigheid helpt als een dergelijke stelpost al is opgenomen voordat er sprake is van structurele tekorten;

Besluit het volgende beslispunt aan het raadsvoorstel toe te voegen: 5. Als uitgangspunt te nemen voor de programmabegroting 2026-2029 dat voor de jaren 2028 en 2029 een stelpost wordt opgenomen voor compensatie van de kosten van de jeugdzorg door het Rijk, in lijn met het advies van de VNG."

Raadsvergadering 10 juli 2025

5

De gunstige ramingen geven ons vooralsnog de ruimte om de bezuinigingen te compenseren die onder druk van de financiën plaatsvonden en die ongeacht de procedurele kaders voor onze fractie onrechtvaardig voelen, zoals het weghalen van geld bij gezinnen met kinderen rond het sociaal minimum. Dat is voor ons niet te rijmen met wat wij willen zijn: een gemeenschap waar mensen gezien en gesteund worden. Het aannemen van motie 339 liet zien dat dit breder leefde in de raad, want daar kwam steun voor vanuit de hele raad. Destijds is er niets met die motie gedaan. Laten we dat nu vooral wel doen. Ook besparingen op preventieve maatregelen, zoals vroegsignalering, vonden en vinden we onverstandig. Die programma's drukken uiteindelijk niet alleen de kosten, ze besparen ook vooral menselijk leed. Met de bovendien relatief beperkte kosten moeten we die programma's alsnog de kans geven om hun vruchten af te werpen over de jaren. We hebben de voorstellen die hiervoor zullen worden ingediend dan ook van harte mee ondertekend. Ook buiten het sociaal domein gaat het over wat mensen als rechtvaardig ervaren. We zien steeds vaker dat procedures die eigenlijk tot gedragen besluiten moeten leiden in een wereld met tegenstrijdige belangen - we kennen de riedel - eindigen in onbegrip. Neem het besluit dat we vorige week namen over het project aan de Jan Evertsenlaan.

Voor de aanwezige omwonenden was dat een bittere pil, maar ook binnen de raad stemden we met pijn. Die herontwikkeling is noodzakelijk, maar het plan voelde vooral als een onvermijdelijk eindpunt van een proces dat niet meer te sturen was. Over de fundamentele keuzes die we maken, leek het daardoor in het debat zelf eigenlijk niet eens meer te gaan. Mijn fractie trekt zich dat aan, want om vertrouwen te behouden, moeten we die onderliggende politieke afwegingen ook durven maken, zichtbaar en ook op tijd om mensen mee te nemen. Uiteindelijk is het namelijk ook in de fysieke ruimte een kwestie van solidariteit en rechtvaardigheid en niet alleen maar van eigendomsrecht. We hebben hard veel betaalbare woningen nodig, maar de spanning met de leefkwaliteit en uiteindelijk ook winstbejag is inmiddels voelbaar bij eigenlijk ieder project. Te vaak is dan met name het groen uiteindelijk de sluitpost. Het zal geen verrassing zijn dat voor GroenLinks groen geen luxeproduct is voor als we wat ruimte over hebben, maar een basisvoorwaarde voor gezondheid, biodiversiteit en klimaatadaptatie, maar ook ruimte voor spelen en ontmoeten, ruimte voor ons allemaal. Om dat te borgen lijkt het ons noodzakelijk om een mentaliteitsverandering te ondergaan, die begint bij het durven stellen van duidelijke, inhoudelijke kaders.

Dat is een rol die wij als raad moeten claimen, juist nu de Omgevingswet vraagt om een integrale aanpak en duidelijkheid. Wij denken daarbij bijvoorbeeld aan het ijsbaanterrein, een van de laatste grote ontwikkellocaties in Voorschoten, waar vanzelfsprekend dus ook allerlei claims op liggen. De raad nam hierover in 2023, volgens mij unaniem, een motie aan die vroeg om eerst een stedenbouwkundige visie te geven, juist omdat wij als raad aanvoelen dat we hier een verhaal moeten hebben dat we kunnen uitleggen aan de inwoners, ongeacht de uitkomst daarvan. Dat moet een verhaal zijn dat verder reikt dan dat er nou eenmaal een afspraak lag. Helaas heeft het college die motie de facto naast zich neergelegd en lijkt het besluit nu genomen te zijn. Dat is juridisch waarschijnlijk mogelijk, maar volgens ons bestuurlijk onverstandig, niet alleen voor dit project, maar ook voor al die projecten waar mensen te horen kregen en nog gaan krijgen dat die woningen nou eenmaal zwaarder wegen. Dat is precies wat we vorige week de mensen aan de Jan Evertsenlaan verteld hebben. De vraag is natuurlijk: wat dan? Ik moet u helaas teleurstellen: we hebben niet één fantastische motie waarmee we dit vanavond allemaal wel even fiksen. Regels, procedures en financiën vaarwel zeggen is natuurlijk leuk, maar is waarschijnlijk geen optie.

We kunnen wel proberen om ze eerder te vertalen naar een begrijpelijk verhaal door duidelijk te zijn over de doelen en de waarden waar we voor staan en daar ook echt aan vast te houden. Straks gaan we de plannen voor het nieuwe gemeentehuis en de bibliotheek bespreken. Dat lijkt ons een uitgelezen moment om daarmee te beginnen. Soms moet je daarbij als gemeente ook een stap naar voren durven zetten. Neem het vuurwerkverbod. Jarenlang werd hierover gesproken, met elk jaar toenemende schade en overlast. Nu ligt er eindelijk voor volgend jaar een landelijk verbod, waar we als GroenLinks vanzelfsprekend blij mee zijn. Maar we realiseren ons ook dat dit kan voelen als het verlies van iets eigens. Verandering vraagt ook altijd om alternatieven. Daarom dienen wij samen met de Partij van de Arbeid motie 356 in, die vraagt om met de jaarwisseling 2026–2027 een centrale vuurwerkshow te organiseren, zoals we in 2019 ook gedaan hebben. Dat is niet bedoeld als doekje voor het bloeden, maar om een nieuw collectief moment van verbinding te geven. De motie luidt: "Motie 356. De gemeenteraad van de gemeente Voorschoten, in vergadering bijeen op 10 juli 2025, gehoord de beraadslaging,

Raadsvergadering 10 juli 2025

6

constaterende dat: a. b. c.

er vanaf de jaarwisseling 2026/2027 een verbod geldt op consumentenvuurwerk in categorie F2; Voorschoten enkele jaren geleden in samenwerking met ondernemers een centrale vuurwerkshow organiseerde, die door inwoners enthousiast werd ontvangen; er binnen de nieuwe regelgeving wel ruimte is voor het verlenen van ontheffing onder voorwaarden aan specifieke groepen en dus voor samenwerking met derden;

overwegende dat: d. e. f. g.

oudejaarsavond voor veel inwoners een moment van verbroedering en samenzijn is; samenkomen op een centrale locatie de oudejaarsavond een extra feestelijk karakter kan geven; het juist bij het ingaan van het vuurwerkverbod belangrijk is om inwoners een feestelijk alternatief te bieden voor eigen vuurwerk, ook om handhaving te vereenvoudigen; de organisatie van een centrale vuurwerkshow in 2026/2027 gezien kan worden als pilot voor een mogelijke nieuwe traditie in de komende jaren;

verzoekt het college om voor de jaarwisseling 2026/2027 een centrale vuurwerkshow te organiseren, zo mogelijk in samenwerking met ondernemers, verenigingen of andere gemeentes, en hiervoor in de Programmabegroting 2026 incidentele dekking op te nemen, en gaat over tot de orde van de dag." Uiteindelijk draait politiek wat ons betreft niet om regels of begrotingstabellen, maar om de vraag wie we willen zijn. Die vraag hebben mensen zich in Kampen gesteld en ik denk dat wij ons hier vanavond ook die vraag moeten stellen. Wij denken dat wij een gemeente willen zijn die mensen ziet, die luistert, die keuzes durft te maken en die keuzes durft te verdedigen, ook als ze moeilijk zijn, maar ook een gemeenschap waarin je deelt wat je overhebt en ontvangt wat je nodig hebt. Zoals het daar stond op dat weggeefkastje: "Je geeft alleen wat je zelf zou willen ontvangen." Dat is wat ons betreft geen naïeve wens, maar een politieke opdracht. Ik heb gezegd. Mevrouw Van Meenen (VVD): Voorzitter. Dank aan de heer Deuzeman voor het inspirerende verhaal. Het is ook heel fijn dat het minder somber was. Zoals de heer Deuzeman al zei, heeft dat ongetwijfeld te maken met de verbeterde financiële omstandigheden. De Kadernota is een mooi moment om onze kijk op de ontwikkelingen in Voorschoten te geven.

Nu het naar het einde van de periode loopt, is dit ook een mooi moment om te signaleren waar we staan ten aanzien van ons coalitieakkoord. De VVD heeft deze coalitie gesteund om te komen tot ontwikkelingen die passen bij Voorschoten, bijvoorbeeld een culturele accommodatie die wat betreft investering en exploitatie past bij de Voorschotense schaal. We hadden in de vorige periode immers het plan voor de culturele accommodatie … "Afgeschoten" klinkt bruut, maar wij waren in ieder geval tegen. Wij voelden ons dus zeker geroepen om een goede ontwikkeling te realiseren. Daar is de huidige ontwikkeling van de Kruispuntkerk uit ontstaan. We verheugen ons op een culturele accommodatie die past bij de wensen van vele culturele organisaties en bij de Voorschotense portemonnee. Dan de verdere ontwikkelingen in het centrum. Het is een lang gekoesterde wens om ons centrum op te knappen en aantrekkelijker te maken om er te verblijven. Wij als VVD denken graag aan de economie en aan hoe we die kunnen versterken. Om de ontwikkeling van het centrum te versterken is een centrumvisie opgesteld. Inmiddels is ook een uitvoeringsplan aan de raad gepresenteerd. Het afgelopen jaar zijn de lantaarns aan de Voorstraat vervangen en zijn ook de oude armaturen weggehaald. De straat ziet er wat dat betreft weer stukken beter uit. De ontwikkeling van het Treubplein naar evenementenplein is opgestart.

Dat veroorzaakt nog de nodige reuring, maar het plan ligt er en ik verwacht dat we binnenkort toch aan de slag gaan. Ook is het Ambachts- en Baljuwhuis weer in gebruik genomen. Er wordt hard gewerkt aan het achterstallig onderhoud, zodat het gebouw op korte termijn weer in volle glorie bijdraagt aan de uitstraling van de Voorstraat. Voor verdere economische bloei buiten het centrum wordt bij de winkelcentra Noord-Hofland en de Beethovenlaan de buitenruimte opgeknapt.

Raadsvergadering 10 juli 2025

7

Er is ook gewerkt aan een duidelijk sportaccommodatiebeleid, zodat alle sportverenigingen weten waar ze aan toe zijn wat het onderhoud betreft. Het doet ons dan ook deugd om het geplande onderhoud voor Forescate en de honk- en softbal vereniging in 2026, voor hockey en handbal in 2027 en voor voetbal in 2028 in de Kadernota te zien. Ook voor de vervanging van de sporthal is al een bedrag opgenomen in 2028 en 2029. Naast al die mooie voorzieningen waar inwoners graag gebruik van maken, moeten we natuurlijk niet vergeten om de basis wat droge voeten betreft op orde te hebben. De investeringen in de riolering in Adegeest en de voorbereiding voor het vervangen van de riolering bij de Raadhuislaan en omgeving zijn goede stappen in de richting van een klimaatbestendiger riool. Daar moeten we de komende tijd mee doorgaan. Daar gaat een hoop geld in zitten, maar ik denk dat dit absoluut noodzakelijk is om ons dorp leefbaar te houden. Er wordt dus ook al gewerkt aan de voorbereiding van de volgende projecten. Woningbouw is natuurlijk ook een speerpunt. Daar zijn het afgelopen jaar ook stappen gezet. De heer Deuzeman heeft gelijk: daar moeten moeilijke keuzes worden gemaakt. Daarbij lopen we eigenlijk altijd een beetje achter de feiten aan, want het duurt een behoorlijke tijd voordat zo'n ontwikkeling tot wasdom komt en besluitrijp is voor de raad.

En dan rekenen we nog met de percentages van jaren geleden. We hebben nu een wettelijke plicht voor sociale woningbouw. Dat betekent nogal wat en dat maakt onze keuzes niet eenvoudiger. Er is een besluit genomen over het verplaatsen van de woonwagen, zodat de ontwikkeling van het Arsenaal/Segaar-terrein kan starten en er is dus ook een besluit genomen over de Jan Evertsenlaan. Er zijn ook al besluiten genomen over de Raadhuislaan en de Einsteinweg. In de pen zit voor het einde van deze periode ook een besluit over de Jan Wagtendonkstraat. We hebben minder bereikt dan we zouden wensen. Het wachten is nog steeds op de uitvoering van Starrenbrug III en op ontwikkelplannen voor de Moeder Godskerk en sociale huur op het Churchillplein en het Stationslaantje. Maar er zijn wel stappen gezet en er zullen ook in de volgende raadsperiode verdere stappen kunnen worden gezet. Dit soort plannen heeft helaas een lange doorlooptijd en vraagt een hoop energie, zowel van het college als van onze organisatie, en dan zijn er ook nog ontwikkelaars die hun keuzes maken en die wij niet kunnen dwingen om mee te doen in het tempo dat wij graag zouden maken. Ook in de uitvoering van het grootste deel van onze begroting, het sociaal domein, zijn positieve ontwikkelingen te melden. Er is de afgelopen jaren hard aan gewerkt.

In 2023 is nieuw reintegratiebeleid en participatiebeleid opgesteld, in 2024 dynamisch minimabeleid en in 2025 schuldhulpverlening. We zien met name dat de vroegsignalering een goede bijdrage levert aan het eerder bereiken van mensen om ervoor te zorgen dat er wordt geholpen voordat de problemen immens zijn. Hier zijn we dus enthousiast over. Dan een opmerking over de gewenste investeringen. We zien al een aantal jaren dat Voorschoten de begrote investeringen niet weet te realiseren. Na jaren zonder geld te besteden moeten we er weer aan wennen om ook echt geld uit te geven. In 2024 is het ons gelukt om € 3,6 miljoen uit te geven. Dat klinkt als een heel bedrag, maar dit betekende wel dat we € 8,9 miljoen besloten investeringen door moesten schuiven naar 2025. Dit betekent alleen al dat we dit jaar bijna drie keer zoveel moeten doen als vorig jaar. Dat is best een uitdaging. Dit jaar willen we zelfs € 17 miljoen uitgeven, maar we zijn er bijna zeker van dat we dat bedrag niet gaan halen. In 2026 blijft het bedrag rond de € 15 miljoen en ook voor latere jaren ligt het tussen € 15 miljoen en € 16 miljoen. Voor het eerst past het college in de Kadernota een afslag van 30% op deze investeringen toe vanuit de verwachting dat het ons niet lukt om alles uit te geven. Dat heeft te maken met de lange voorbereidingstijd van de uitvoering.

Er moeten aanbestedingen worden gedaan, die moeten worden voorbereid. Dat is best intensief. Dit betreft alleen nog maar de besloten investeringen. We hebben ook nog een lange lijst met wensen. Daar worden met uitzondering van 2026 ook miljoenen toegevoegd. De VVD stelt zich op het standpunt dat het niet zozeer de vraag is of de investeringen wenselijk zijn maar of de voorgestelde planning haalbaar is. Onze mening is dat dit niet het geval is. Onze wens is dus dat het college verdergaat met de al besloten investeringen eigenlijk dus met focus op de uitvoering - en zorgt dat onze uitvoeringscapaciteit stijgt voordat we nieuwe wensen aan de komende vier jaar toevoegen. Het zal u in dit licht niet verbazen dat we zeer kritisch staan tegenover het voorstel naar aanleiding van fase 2 van het gemeentehuis; dat komt bij het volgende agendapunt. Wij zouden graag eerst meer vertrouwen krijgen in het vermogen van de organisatie om alle investeringsprojecten te begeleiden voordat we opdracht geven tot nieuwe activiteiten. Dat is ook keuzes maken. Die zijn niet altijd wenselijk en die doen soms pijn, maar wij voelen ons er verantwoordelijk voor om dat te doen.

Raadsvergadering 10 juli 2025

8

Ten aanzien van de operatie van de gemeente zien wij geen grote zorgen. De organisatie heeft sinds haar oprichting als eigen organisatie grote stappen gezet. Zojuist werd bij de bespreking van de jaarrekening al genoemd dat de financiële huishouding keurig op orde is en er wordt hard gewerkt om ook de dienstverlening aan onze inwoners op orde te krijgen. Vanzelfsprekend heeft de organisatie ook te maken met de krapte op de arbeidsmarkt bij het vervullen van vacatures. Ook hier wordt hard aan gewerkt met diverse campagnes, trainingen en opleidingen om toch voldoende mensen bij onze organisatie te krijgen; hulde daarvoor. Kortom, er gaat veel goed in Voorschoten. Het is en blijft een heerlijk woondorp en we veranderen met elkaar zaken om het zo te houden. Wat de VVD betreft moet er wel meer oog komen voor onze veiligheid. We realiseren ons dat we midden in de Randstad zitten en dat we ook te maken hebben met de problematiek die bij een stedelijke omgeving hoort. Daar horen wat de VVD betreft dan ook maatregelen bij die passen in een dergelijke omgeving. De regelmatige autobranden bij onze stations zijn ons een doorn in het oog. Wij begrijpen eerlijk gezegd niet waarom er geen cameratoezicht kan worden toegepast als preventief instrument. Wij zijn er niet van overtuigd dat dat niet kan, ook al is dat hier reeds een aantal keren besproken.

Daarom blijven we aandacht vragen voor onze veiligheid. Mevrouw Mieremet (D66): Voorzitter. We kijken met deze Kadernota naar de toekomst, naar hoe we voor 2026 verder kunnen als opmaat naar de begroting. Welke kaders worden hier voorgesteld, welke kaders delen wij en wat missen we? Dat zijn de vragen die wij ons als fractie bij de bespreking hebben gesteld. Sociale voorzieningen vormen de basis van ons dorp. Ze bieden niet alleen essentiële dienstverlening zoals ondersteuning en zorg, maar bevorderen ook sociale cohesie, ontmoeting en inclusiviteit. Ze gaan over hoe wij als dorp met elkaar zijn, over hoe wij als mensen met elkaar zijn en over in verbinding blijven met elkaar. Het behoud van deze voorzieningen draagt volgens ons bij aan een vitaal dorp. Denk hierbij aan de realisatie van het cultureel centrum in de Kruispuntkerk en de nieuwbouw van de Fortgensschool. Ook de taken die de bibliotheek uitvoert in ons dorp, vormen hier een onderdeel van. Investeren in onze sociale voorzieningen heeft wat D66 betreft prioriteit. We staan immers voor grote maatschappelijke opgaven, zoals we kunnen lezen in de intro van de Kadernota: de energietransitie, woningbouw, bestaanszekerheid, digitalisering en versterking van de lokale democratie. Sociale voorzieningen zijn niet alleen essentieel voor het bieden van directe ondersteuning, maar spelen ook een preventieve rol.

Vroegtijdige interventie en ondersteuning kunnen veel problemen voorkomen of verkleinen, zoals mijn collega eigenlijk al jaren blijft roepen. Dit levert gezondheidswinst op, maar kan ook financieel een gunstig effect hebben. Als je tijdig hulp krijgt, blijf je langer een onderdeel van onze gemeenschap, kan je langer bijdragen, bevordert dat de cohesie en leven we fijner samen. Wie wil dat nou niet? Daarnaast dragen ook sport en cultuur bij aan een gezonder, veerkrachtiger en meer verbonden Voorschoten. Wat ons betreft kan de nadruk daar dus niet genoeg op gelegd worden; daarom doe ik dat in deze Algemene Beschouwing wederom. Wij ondersteunen de prioriteiten die het college in de Kadernota voorstelt: • uitvoeren van het sportaccommodatiebeleid, waarin we ook de oproep gedaan hebben om dit vooral ook regionaal te bekijken; • voortgang van de woningbouw; daar komen we straks nog op terug en wie is daar niet voor?; • realisatie van het cultureel centrum Kruispuntkerk en de nieuwbouw van de Fortgensschool; • aandacht voor dienstverlening aan inwoners in het gemeentehuis en in de wijken; • beleid ontwikkelen voor evenementen; dat vinden we een beetje een vreemde eend in de bijt, maar dit is natuurlijk niet onbelangrijk. We zitten op één lijn, college.

De vraag is alleen: hoe doe je dat, het uitvoeren van die prioriteiten? Hoe kunnen wij als D66 helpen om die prioriteiten straks nog meer terug te zien in het dorp? Wat levert die prioriteitstelling op? Alleen binnen de financiële kaders blijven is geen doel op zich als je een gemeente bestuurt. We moeten ook zien wat het daadwerkelijk oplevert. Hoe zien de inwoners de gemeente, de politiek, de democratie en eigenlijk het samenleven met elkaar in het dorp? Om dit voor elkaar te krijgen is realisatiekracht nodig, realisatiekracht van ons allen. Mevrouw Van Meenen zei in haar betoog namens de VVD al dat er ook focus moet zijn, zodat je kiest voor het één en niet voor het ander. Wat kunnen wij als D66 doen om deze realisatiekracht te vergroten?

Raadsvergadering 10 juli 2025

9

Wij buigen ons als raad steeds over woningbouwplannen. De hoogte, waar we het vorige week over gehad hebben met betrekking tot de Jan Evertsenlaan, wordt door de voltallige raad gedragen, maar met héél veel moeite. Er werd een pittig besluit genomen. Een ander voorbeeld is het bouwen bij het Stationslaantje; dat is ook aangenomen. Onze woordvoerder probeert ook al enige tijd duidelijkheid te krijgen over wanneer dingen gerealiseerd gaan worden. Wanneer zien we actie op bepaalde dingen? Ook wanneer we geen actie kunnen zien omdat daar geen ruimte voor is, willen we dat weten. We hebben dus behoefte aan dat inzicht. Dan kunnen we het terugkoppelen aan de inwoners. Wat ons betreft moeten we bij de begroting straks geld vrijmaken voor het bouwen - dat gaat wel lukken, onze raad kennende - maar belangrijker is dat we het college ook tools willen geven om dit om te zetten in daadwerkelijk resultaat. Regeren is vooruitzien, maar realiseren is ook kiezen, aanpakken en doen; niet praten over wat er allemaal niet lukt als we dit doen, maar overtuigen dat iets nodig is en dat dan oppakken. Wij kunnen als gemeente best veel. Wij kunnen dit met de ambtenaren, het gemeentebestuur en de inwoners, maar dan moeten we een realistisch plan maken en dat uitvoeren en ons niet verschuilen achter te veel risico's of steeds het argument gebruiken dat we dit niet kunnen.

Met motie 361 roepen we het college op om bij de begroting een realisatieplan te leveren, zodat we weten waar we aan toe zijn, want kiezen doe je niet alleen op basis van financiën, maar ook op basis van de samenhang tussen de projecten. Dan weet je ook waarom je wel voor het één kiest en niet voor het ander en niet alleen dat het kan, want we hebben gezien dat er heel veel kan: we kunnen heel veel investeringen plannen, maar in the end hebben we die niet kunnen omzetten in daadwerkelijke realisatie. De motie luidt: "Motie 361. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d. 10 juli 2025, gezien het raadsvoorstel nummer Z/25/099781/449869, constaterende dat: a.

b.

c. d. e.

er voor de komende 10-15 jaar relatief veel plannen zijn, in verschillende planfases, voor (ver)nieuwbouw in ons dorp zoals: woningbouw, scholenhuisvesting, sportvoorzieningen, Kruispuntkerk, centrumvisie, rioolvervanging/klimaatadaptie, huisvesting ambtelijke organisatie en de eventuele realisatie van WarmtelinQ; inbreiden en renoveren complex is, onder andere als gevolg van de beperkte beschikbaarheid elektra-aansluitingen, de stikstofopgave en de verminderde bereikbaarheid als gevolg van werkzaamheden Lammenschansplein, evenals de beperkte beschikbare ambtelijke capaciteit; consequenties voor de uitvoerbaarheid van de plannen nog onduidelijk zijn in het geval projecten (deels) samenvallen; de raad tot nu toe voornamelijk geïnformeerd en betrokken is bij de financiële besluitvorming van deze projecten afzonderlijk; inzicht in onze realisatiekracht van het totaal en de delen vooralsnog ontbreekt;

overwegende dat: f. g.

een helder overzicht van (on)mogelijkheden op hoofdlijnen de raad helpt bij zijn financiële keuzes op de afzonderlijke projecten (lees: fysiek ruimtelijke projecten) en de projecten die samenhangen; werk met werk maken zowel een financieel als een logistiek voordeel kan opleveren en overlast kan verminderen;

verzoekt het college om een uitvoeringsplan voor te leggen aan de raad met daarin overzicht van de haalbaarheid van de uitvoering van de grote projecten, aanvullend op de begroting 2026. Dit overzicht geeft inzicht in de samenhang van de projecten in tijd en locatie." Ik sluit af met woorden van Elvis Presley, want we gaan er ook even wat historie in gooien: a little bit less conversation and a little bit more action. Ik heb hier geen mooie beeldspraken of historische anekdotes voor; ik denk dat die later komen, de volgende sprekers kennende. Ik heb ook geen diepere betekenissen; die laat ik voornamelijk aan anderen. Maar ik heb het wel even opgezocht. Dit lied is opgenomen in 1968 en waarschijnlijk zong Elvis dit voor Priscilla. By the way, die was toen 15, maar dat was toen. Maar alle gekheid op een stokje: dit gaat niet over twee

Raadsvergadering 10 juli 2025

10

individuen die een lied zingen. Het gaat hier om een ludieke tekst die hopelijk goed vormgeeft waar wij voor staan, namelijk dat we moeten realiseren, iets minder praten en iets meer doen. Bestuurskracht is echt iets wat we met z'n allen moeten laten zien. Als we onszelf serieus willen nemen, moeten we het laten zien aan de inwoners. De voorzitter: Wordt er geen muziek aangezet terwijl u terugloopt? Dat had ik eigenlijk verwacht. Mevrouw Mieremet (D66): U kunt het zingen. De voorzitter: Ik denk dat de zaal dan heel leeg zou worden. Dat is dus niet zo handig. De heer Van Duivendijk (Voorschoten Lokaal): Voorzitter, leden van de raad en inwoners van Voorschoten. Vandaag bespreken we de Kadernota, een document dat niet alleen richting geeft aan onze financiële keuzes, maar dat ook laat zien waar ons hart ligt als gemeentebestuur. Dat hart klopt stevig, want ondanks uitdagingen en onzekerheden in het Gemeentefonds heeft dit college een nota voorgelegd die ambitie en realiteitszin in balans weet te brengen. Daar mogen we trots op zijn. Wat de Kadernota bovenal laat zien, is dat we blijven investeren in de toekomst van Voorschoten, in de voorzieningen die ertoe doen, in de wijken, in de verenigingen en in de mensen die op ons rekenen. Van al deze investeringen wil ik er drie uitlichten. Ten eerste: sport en bewegen. Voorschoten kiest ervoor om het zwembad open te houden tot 2040.

Ook het sportaccommodatiebeleid krijgt concreet vorm. Er is veel geld gereserveerd voor de sportvelden en de voorbereiding voor de nieuwe sporthal. Dit is een duidelijk signaal dat we bewegen en gezondheid serieus nemen. Ten tweede: cultuur en onderwijs. De plannen voor een nieuw cultureel centrum in de Kruispuntkerk, de daaropvolgende nieuwbouw van de Fortgensschool en daaraan gekoppeld weer woningbouw zijn veelbelovende pijlers onder een bruisend en lerend Voorschoten. Het behoud van onze culturele voorzieningen wordt slim gecombineerd met een toekomstbestendige onderwijshuisvesting. Dat is het zogenoemde treintje van wethouder Van der Elst. Ten derde: leefbaarheid en dienstverlening. De gemeente investeert in betere dienstverlening, waaronder aan de balie. In 2026 wordt namelijk geld uitgetrokken voor de verbetering van het KlantContactCentrum en voor het structureel terugdringen van ziekteverzuim. Daarnaast investeren we in de arbeidsmarktcommunicatie om goed personeel te werven en te behouden. Dit draagt bij aan de continuïteit en het vertrouwen. De Kadernota was realistisch, zelfs met een voorgestelde onttrekking uit de concernreserve om een sluitende begroting te presenteren. De Meicirculaire heeft dit voorstel gelukkig alweer in positieve zin achterhaald. En in de jaren daarna was er ondanks de positieve Meicirculaire zelfs al begrotingsruimte.

Dat is verstandig beleid. De schuldenlast blijft onder de norm: de netto schuldquote in 2026 is slechts 41%, dus ver beneden de kritieke grens. Dat geeft ruimte om te blijven investeren, maar zonder financiële roekeloosheid. Vanwege de meevallende Meicirculaire zijn er amendementen ingediend om een aantal bezuinigingen weer om te buigen. Ten aanzien van de ingediende amendementen en moties zijn wij natuurlijk positief over amendement 349 om de ozb-lasten in 2026 niet verder te laten stijgen en op het prijspeil van 2025 te houden. Amendement 343 hebben meegetekend; de heer Deuzeman heeft nut en noodzaak van dit amendement al goed uitgelegd. We staan ook positief tegenover amendement 345 in combinatie met motie 357, maar we wachten de beantwoording van het college af. Verder is er nog een hele trits aan amendementen en moties ingediend. We zullen daarbij kleur bekennen tijdens de behandeling en wachten vooral het advies van het college af. Er wordt vooruitgedacht. Met een verlengd meerjarenbeeld tot 2035 en met oog voor nieuwe maatschappelijke opgaven zoals de Omgevingswet, digitalisering en de woningbouwopgave krijgen we goed zicht op hoe Voorschoten er op langere termijn voor staat. Het presenteren van het meerjarenbeeld verder dan de gebruikelijke aankomende drie jaar is een positieve trendbreuk met het verleden.

Die langjarige reeks geeft ons een handvat en een waarschuwing om zeer bescheiden met ons beschikbare geld om te gaan en de juiste keuzes te maken voor onze inwoners.

Raadsvergadering 10 juli 2025

11

De Kadernota is helder over wat we wél kunnen doen. Het is ook onze plicht om eerlijk te zijn over wat we níét kunnen doen. De lijst met gewenste investeringen in deze nota is fors; mevrouw Van Meenen refereerde daar al aan. Niet alles wat wenselijk is, is ook haalbaar. We moeten voorkomen dat deze investeringslijst straks leidt tot structurele tekorten of financiële overspannenheid. Laten we dus niet alleen kijken naar de mooie plannen, maar ook de moed hebben om ze kritisch te prioriteren, uit te stellen of zelfs te schrappen als dat nodig is. Laat dit geen nota zijn van cijfers en tabellen; laat haar vooral een uitnodiging zijn om samen te blijven bouwen aan een sterk, gezond en toekomstgericht Voorschoten. Deze Kadernota, met een aantal van de voorgestelde amendementen en moties, biedt daarvoor volgens Voorschoten Lokaal een stevig fundament. De heer Posthuma (PvdA): Voorzitter. Voetbal is een van mijn favoriete bezigheden. Bij de behandeling van de Kadernota van vorig jaar - de finale van het Europees Kampioenschap moest nog gespeeld worden - maakte ik de vergelijking tussen voetbal en politiek. Toen viel me op hoe de kantineklets van de voetbaltafels steeds vaker doorklonk aan de politieke tafels.

Dat is naar mijn bescheiden mening een overschatting van beide tafels, want zowel het moderne voetbal als de hedendaagse politiek of de lokale politiek zijn vele malen complexer geworden dan vroeger. Een jaar later is er weer een EK, nu van onze Oranjeleeuwinnen. Ik zie de parallellen tussen voetbal en politiek alleen maar sterker worden. Waar ik als voetbalfan in de zomer normaal de transfers tussen de clubs nauwgezet volg, lijkt er nu sprake van een heuse politieke transferperiode: oudbewindspersonen die van partij wisselen, Kamerleden die schuiven van fractie naar fractie, senatoren die verrassende overstappen maken. Het is soms lastig bij te houden wie waar speelt. Anders gezegd: voor wie speelt men nu eigenlijk? Om verder te gaan met de vergelijking met politiek: in het voetbal, hoe chaotisch ook, weet iedereen uiteindelijk waar het doel staat. De spelregels zijn helder. Je kunt fouten maken, maar je wordt niet gestraft als je de regels volgt. In de politiek, zeker op gemeentelijk niveau, is dat steeds minder vanzelfsprekend. We zitten nu in een systeem waarin wetten elkaar gaan tegenspreken en waarin uitvoering zonder overtreding onmogelijk gaat zijn. De regels botsen en gemeenten staan buitenspel. Dat is de huidige praktijk waarmee gemeenten nu te maken hebben.

Neem de Asielnoodmaatregelenwet: de rechter verplicht gemeenten opvang te bieden aan uitgeprocedeerden, terwijl een amendement diezelfde hulp strafbaar gaat maken. Of neem het verbod op urgentieverklaringen voor statushouders: dat botst frontaal met onze wettelijke taak om hen te huisvesten en te laten integreren. Zegt u het maar. Gemeenten worden zo gedwongen te kiezen tussen twee wetten. Of eigenlijk: tussen een wetsovertreding en bestuurlijke verlamming. Dat kan niet de basis zijn voor fatsoenlijk bestuur. Het is onbehoorlijk wat hier gebeurt. Ik geef het de verschillende gemeenten maar te doen, ook dit college. Precies daarom is deze Kadernota zo belangrijk, want ze vraagt iets van ons. Ze vraagt ons om koers te houden in een speelveld dat steeds complexer wordt en misschien ook om het besef dat politieke stabiliteit meer vraagt dan opportunisme of partijhoppen, namelijk visie, het nemen van verantwoordelijkheid en - dat is belangrijk - de wil om er samen uit te komen. Maar dan moeten we ook eerlijk zijn over onze eigen keuzes. Waar we de afgelopen jaren telkens te horen kregen dat er financieel niets mogelijk was, blijkt keer op keer het tegenovergestelde waar te zijn. Wat in eerste instantie een tekort leek, blijkt steevast een overschot, niet omdat we efficiënt beleid voeren, maar omdat we plannen en ambities structureel niet uitvoeren.

Ik heb dat "de Voorschotense ziekte" genoemd. De afgelopen zes jaar hebben we gemiddeld per jaar € 2,4 miljoen overgehouden, € 14,4 miljoen in totaal. En er is vorig jaar heel hard bezuinigd op het sociaal domein. Dat vinden wij nog steeds heel lastig. Goed bestuur vraagt niet om financiële voorzichtigheid alleen. Het vraagt ook om het lef om te investeren in betaalbare woningen, in bestaanszekerheid, in dienstverlening die werkt en in een gemeentehuis dat past bij een zelfstandige gemeente. Daarvoor moet je soms tot het gaatje gaan, voor onze bewoners. Dit is de laatste Kadernota voor de verkiezingen. Dan kijk je ook terug. De afgelopen jaren hebben we ons ingezet voor mensen die vaak niet het hardst schreeuwen: voor gezinnen die worstelen met te hoge kosten, voor mensen die tussen wal en schip vallen in het systeem en voor jongeren die geen woning kunnen vinden. Achter al die bijdragen, amendementen en moties zaten verhalen van bewoners, zoals Petra, een alleenstaande moeder in Voorschoten die letterlijk met open ramen moest koken omdat de afzuiger stuk was. De aanvraag voor bijzondere bijstand deed haar bijna opgeven, niet omdat ze onredelijk was, maar omdat het systeem dat ze nodig had, haar vooral wantrouwde. Dat is waar politiek over gaat: niet over abstracte zaken, maar over concrete levens.

Raadsvergadering 10 juli 2025

12

Mijn politieke inzet is verbonden met mijn persoonlijke achtergrond. In mijn eigen leven en dat van mijn familie heb ik gezien hoe snel het leven anders kan lopen, hoe ziekte, toeval of pech alles op z'n kop kan zetten en hoe bepalend het is of er dan een overheid is die naast je staat of die je juist laat zwemmen. Misschien daarom boeit de politieke filosofie van John Rawls mij zo; ik heb het bij eerdere begrotingsbehandelingen over hem gehad. Rawls stelt dat een rechtvaardige samenleving niet wordt bepaald door degene met de meeste macht, maar door degene die zich probeert in te leven in de ander, in wie het minder goed getroffen heeft. Zijn beroemde idee van de sluier van onwetendheid daagt ons uit om regels en beleid te bedenken zonder te weten wie je zelf bent, niet of je rijk of arm bent, niet of je gezond bent of ziek, niet of je een woning bezit of al jaren op een wachtlijst staat. Rawls zegt: stel je voor dat je morgen wakker wordt en niet van tevoren weet of je bovenaan of onderaan de maatschappelijke ladder staat; hoe zou je dan je beleid inrichten? Welke verdeling van kansen zou je dan eerlijk vinden? Dát is rechtvaardigheid: niet redeneren vanuit je eigen zekerheid, maar vanuit het besef dat een gebrek daaraan iedereen kan overkomen.

Wat als jij Petra was? Wat als jij nou net buiten de regelingen valt? Zouden we dan nog steeds bezuinigen op de sociale raadsvrouw? Zouden we dan nog steeds zeggen dat er geen geld is, met de € 14,4 miljoen die we de afgelopen zes jaar hebben overgehouden? Wat zegt het dan als je kinderen uit gezinnen erop achteruit laat gaan? Daarom zijn we hier en dat willen we graag repareren. Daarom dien ik samen met GroenLinks, SP en D66 amendement 345 in. Dit voorstel komt voort uit een motie die we in september 2024 in de raad hebben ingebracht en die uitsprak dat kinderen geen slachtoffer mogen worden van het nieuwe minimabeleid. Die motie werd met een grote meerderheid aangenomen. Op 21 januari gaf het college in informatiebrief 07 aan dat deze motie niet uitgevoerd zou worden, omdat we het geld niet zouden hebben. De recente Voorjaarsnota en de Meicirculaire laten financiële ruimte zien. Op 15 mei stelde ik voor om dit te repareren met de individuele inkomenstoeslag vanwege de ruimere mogelijkheden. Toen werd er gezegd: dit moeten we regelen bij de Kadernota; ik hoor het mevrouw Zoun nog zeggen. Nu zijn we daar dan. Ik vind dat we dit gewoon als raad moeten regelen. Kinderen mogen niet de dupe worden van ons beleid. Mijn geduld is op en ik hoop dat dit voor meer raadsleden geldt.

Geen motie meer, geen toezegging van de wethouder; ik wil dat geen enkel kind nadeel ondervindt van dit beleid. Daarom dit amendement, met als boodschap aan de wethouder: ga dit regelen! Het amendement luidt: "Amendement 345. De raad van de gemeente Voorschoten, in vergadering bijeen op 10 juli 2025, gezien het raadsvoorstel Z/25/099781/449869, constaterende dat: a. b. c.

de raad op 26 september 2024 in ruime meerderheid motie 339 heeft aangenomen met de opdracht dat huishoudens met kinderen geen financiële nadelen mogen ondervinden van het nieuwe dynamische minimabeleid; het nieuwe raadsvoorstel voor de Verordening individuele inkomenstoeslag 2025 voorziet in een uniform bedrag van € 450 per huishouden, onafhankelijk van het aantal gezinsleden of de aanwezigheid van kinderen; dit betekent dat gezinnen met kinderen vaker lager uitkomen dan voorheen en dus wel degelijk financieel worden benadeeld;

overwegende dat: d. e. f.

de raad met motie 339 uitdrukkelijk heeft aangegeven dat de lasten van het nieuwe beleid niet op kinderen mogen worden afgewenteld; de gemeenteraad op 15 mei 2025 in meerderheid heeft besloten om de motie niet uit te voeren, onder meer vanwege beperkte financiële middelen voor de gemeente Voorschoten; voor de jaren 2026, 2027, 2028 en 2029 (zie: Voorjaarsnota en Meicirculaire) iets meer financiële ruimte is gekomen in de begroting van de gemeente Voorschoten;

Besluit: Een beslispunt toe te voegen dat luidt:

Raadsvergadering 10 juli 2025

13

'In de programmabegroting 2026 ten laste van het begrotingssaldo voor de periode 2026, 2027 en 2028 een budget van € 103.000 voor de minimaregeling voor gezinnen en de nader te bepalen uitvoeringskosten per jaar op te nemen, en het college op te dragen, na evaluatie, bij de Kadernota 2029 aan de raad een voorstel voor te leggen voor voortzetting van deze regeling'." Amendement 343 dien ik samen met GroenLinks, de SP, D66, de VVD en Voorschoten Lokaal in. Dat gaat over het terugdraaien van de bezuiniging op de vroegsignalering. Ik ben blij met de steun van al die partijen voor dit amendement, want deze partijen hechten belang aan preventiemaatregelen, voordat de maatschappelijke kosten groter worden. Het amendement luidt: "Amendement 343. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d. 10 juli 2025, gezien het raadsvoorstel nr. Z/25/099781/449869, constaterende dat: a. b.

het college in het kader van de ombuigingsoperatie vanaf het begrotingsjaar 2026 tijdens de raadsvergadering van 7 november 2024 € 37.000 gekort heeft op de preventieve schuldhulpverlening en vroegsignalering; in de komende jaren de financiële perspectieven van Voorschoten verbeteren (zie Voorjaarsnota en Meicirculaire);

van mening dat: c.

preventieve schuldhulpverlening en vroegsignalering werken en op langere termijn leiden tot lagere maatschappelijke kosten;

Besluit: aan het conceptbesluit het volgende beslispunt toe te voegen: 'In de Programmabegroting 2026 ten laste van het begroting saldo voor de periode 2026, 2027 en 2028 een aanvullend budget van € 37.000 voor vroegsignalering op te nemen en het college op te dragen, na evaluatie, bij de Kadernota 2029 aan de raad een voorstel voor te leggen voor voortzetting van de vroegsignalering." Verder dien ik met GroenLinks en D66 motie 360 over maatwerkbudget in om een vinger aan de pols te houden, wat we niet hebben gedaan bij het optuigen van het Noodfonds. De motie luidt: "Motie 360. De raad van de gemeente Voorschoten, in vergadering bijeen op 10 juli 2025, gezien het raadsvoorstel Z/25/099781/449869, en kennisgenomen hebbend van de informatiebrief 36 over het maatwerkbudget, constaterende dat: a. b. c.

het college voornemens is om een maatwerkbudget te ontwikkelen en te implementeren voor huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum; het maatwerkbudget bedoeld is voor inwoners die tussen wal en schip vallen, bijvoorbeeld omdat zij geen recht hebben op bestaande regelingen of omdat die regelingen niet snel genoeg hulp bieden; het college voorstelt in informatiebrief 36 dit budget te financieren uit de Bestemmingsreserve Noodfonds, waarin momenteel € 100.000 beschikbaar is;

overwegende dat: d.

het maatwerkbudget een waardevolle aanvulling kan zijn op bestaande instrumenten zoals de bijzondere bijstand en SUN;

Raadsvergadering 10 juli 2025

14

e. f. g.

het belangrijk is dat de raad inzicht houdt in de besteding, effectiviteit en uitputting van dit maatwerkbudget; in het Noodfonds sprake was van forse onderbesteding; structurele besluitvorming over voortzetting of uitbreiding van het maatwerkbudget alleen goed mogelijk is op basis van duidelijke informatie;

verzoekt het college: 1.

2.

de raad jaarlijks te informeren over de inzet en uitputting van het maatwerkbudget, inclusief: o het aantal aanvragen; o het aantal gehonoreerde aanvragen; o de aard van de bestedingen; o de gemiddelde doorlooptijd; o de mate van besteding van het beschikbare budget; deze informatie te betrekken bij de reguliere voortgangsrapportages over het sociaal domein en/of de programmabegroting,

en gaat over tot de orde van de dag." Laten we nog kort stilstaan bij de woningbouw. Voorschoten dreigt een slaapgemeente te worden met nauwelijks woningen voor mensen met een gewoon inkomen. De afgelopen jaren is er vooral gebouwd voor hogere inkomens en voor ouderen met een zorgindicatie. Natuurlijk verdienen senioren goede huisvesting, maar de balans is totaal zoek. We hebben namelijk al veel seniorenwoningen en er komen er alleen maar meer bij. Projecten als Beresteyn, Bijdorp, Forescate en nu ook de plannen aan de Jan Evertsenlaan zijn allemaal exclusief gericht op senioren. Tegelijk zien we nauwelijks concrete voortgang voor jongeren, starters of mensen die werken in ons dorp: leraren, verpleegkundigen, agenten, medewerkers in de horeca of techniek, mensen met een modaal of lager inkomen. Ook zij hebben recht op een plek in Voorschoten. Voor hen duurt dit veel te lang. De projecten die wel in de pijplijn zitten, zitten nog in een vrij vroeg stadium van het proces en zijn onzeker. Ondertussen zien we jongeren ons dorp verlaten, omdat ze er simpelweg geen plek kunnen vinden. Dat moet wat ons betreft stoppen. Tegelijkertijd zie ik ook hoopvolle tekenen. Het besluit over het gemeentehuis, waar we het straks over gaan hebben, is er daar één van.