Informatiebrief 83 regionale werkagenda AZWA incl bijl
Tekst van het document
Daarnaast zijn een aantal interventies onderdeel van het MGN in onze regio, zoals de overlegtafel ggz en het verkennend gesprek. 31 Ambitie Onze doelstellingen zijn: 1. De hulp- en ondersteuningsvraag van inwoners en hun naasten wordt snel en op de juiste plek opgepakt. Dit voorkomt escalatie van problemen en onnodige instroom in de ggz. 2. De beschikbare capaciteit in de regio, binnen de ggz, huisartsenzorg en het sociaal domein, wordt optimaal ingezet. 3. De wachttijd voor ggz-zorg voor mensen met complexe problematiek wordt verminderd. Hiervoor wordt voor onze regio een dashboard gerealiseerd, waarin aanbod van GGZ- partijen en aanbod van sociaal domein ontsloten wordt voor verwijzers. 4. Inwoners ervaren een toename van hun mentale gezondheid en welzijn. 5. Laagdrempelige steunpunten voor inwoners die baat hebben bij laagdrempelige ondersteuning rondom zelfregie en herstel. 6. Een consultatiefunctie ggz voor professionals in het sociaal domein. 32 Kansrijk opgroeien Introductie Het ministerie van VWS wijst binnen het AZWA 'Kansrijk Opgroeien' expliciet aan als een zelfstandig en gelijkwaardig leefgebied. Dat is een belangrijke en welkome verdieping ten opzichte van de voorgaande IZA-periode, waarin de nadruk vanuit de zorgsector veelal bij de oudere populatie en de zware zorg lag.
Het AZWA markeert hiermee de maatschappelijke overtuiging dat duurzame gezondheidswinst wordt behaald als we investeren in de eerste 1.000 dagen en de opgroeiomgeving van kinderen en jongeren. Binnen onze regio benutten we de D5- basisfunctionaliteiten om de preventieve schil rondom gezinnen te versterken en te voorkomen dat lichte opvoed- of psychosociale vragen onnodig escaleren naar zwaardere (jeugd)zorg. Elke gemeente in de regio zet zich in voor de gezondheid, veiligheid en het welzijn van kinderen en jongeren. Dit gebeurt met preventie, ondersteuning en, als dat nodig is, professionele hulp. Toch is er ook in onze regio een groeiende vraag naar jeugdhulp en zien we dat kwetsbare groepen nog vaak opgroeien in ongezonde omstandigheden en met ongezonde keuzes. Het AZWA biedt middelen om structureel te investeren in preventie en een sterke sociale en pedagogische basis te faciliteren, in nauwe samenwerking met onderwijs, zorg en welzijn. Dit gebeurt zowel lokaal als regionaal. Scope Het leefgebied Kansrijk opgroeien in het AZWA richt zich op een betere samenwerking tussen het medische en sociale domein om kinderen een zo gezond en kansrijk mogelijke start te geven. Niet ieder kind en gezin heeft hetzelfde nodig voor een gelijke kans. In elke gemeente is er aanbod voor advies en ondersteuning over opvoeden en opgroeien.
Gezinnen in gunstige sociale en economische omstandigheden hebben meestal genoeg aan dit basisaanbod. Er zijn ook gezinnen en kinderen in een kwetsbare positie: zij hebben te maken met langdurige geldzorgen, complexe opvoedproblemen of een ongezonde leefsituatie. Zij ervaren langdurig zorgen en stress en hebben daardoor soms minder veerkracht, waardoor gezondheidsachterstanden ontstaan. In deze werkagenda richten we ons met de beschreven basisfunctionaliteiten vooral op kinderen en gezinnen die opgroeien in minder kansrijke omstandigheden, vanaf de kinderwens tot en met 18 jaar. Regionale gezondheidsdoelen We werken ernaartoe dat in 2030 ieder kind een gelijke kans heeft om gezond en veilig op te groeien. Dit doen we door te investeren in gezondheid en ontwikkeling vanaf de kinderwens tot en met 18 jaar.
33 Subdoelen We werken ernaar toe dat in 2030: • een gezonde leefstijl van de ouder(s) voor, tijdens en na de zwangerschap wordt gestimuleerd, als basis voor de eerste levensjaren van het kind; • inwoners in kwetsbare omstandigheden meer regie hebben over hun kinderwens en passende ondersteuning ontvangen bij het maken van keuzes rondom kinderwens en zwangerschap; • er voor elk kind en elke ouder laagdrempelig toegang is tot de voor hen passende vorm van ondersteuning of hulp; • (toekomstige) ouders worden bijgestaan om gezonde keuzes te maken voor hun kind; • de regio integraal samenwerkt ten gunste van het kind; • de regio de verbinding heeft gemaakt met de hervormingsagenda Jeugd; • de mentale veerkracht van kinderen en jongeren wordt ondersteund. Samenhang en borging binnen de RPI De basisfunctionaliteiten die in dit leefgebied zijn uitgewerkt, hebben als doel om positief bij te dragen aan de gezondheid en kansen van alle kinderen: (ongeboren) baby’s, kinderen, jongeren en jongvolwassenen. Maar ook inzet op andere leefgebieden draagt bij aan kansrijk opgroeien. Er is sprake van een grote samenhang met de leefgebieden Mentaal welbevinden en Leefstijl. Het leven van een mens laat zich niet in een hokje stoppen. De oorsprong én de aanpak van problemen bij het opgroeien liggen vaak in een ander levensdomein van een kind of gezin.
De omstandigheden waarin een kind opgroeit, zijn van invloed op de mentale gezondheid, ook op latere leeftijd. Er is overlap tussen de doelgroepen van Kansrijke Start en de ketenaanpakken voor volwassenen en kinderen met overgewicht en obesitas. Naast de onderdelen uit Kansrijk opgroeien wordt in het onderwijs met de aanpak Gezonde (mentale) school ingezet op gezond leven, leren en ontwikkelen van leerlingen en studenten. De nieuwe Wet integrale suïcidepreventie draagt bij aan gezond en veilig opgroeien. Tijdens de AZWA-periode wordt ook gewerkt aan de uitvoering van overstijgend, integraal en effectief suïcidepreventiebeleid dat met name ook jeugdigen en jongeren zal ondersteunen. De RPI ondersteunt de samenwerking tussen gemeenten, zorgpartijen die werken met en rondom kind en gezin, sociaalwerkorganisaties en publieke gezondheid en vormt de organisatorische basis en een lerende en (bij)sturende omgeving voor een samenhangend preventief aanbod.
34 Van gezondheidsdoelen tot basisfunctionaliteiten in het leefgebied Kansrijk opgroeien Om in 2030 te komen tot een samenleving waarin elk kind een gelijke kans heeft om gezond, veilig en gelukkig op te groeien, zetten wij ons in elk geval in om: • te realiseren dat in elke gemeente partijen uit, onder andere, geboortezorg en sociaal domein duurzaam samenwerken, waardoor kwetsbare situaties vroeg gesignaleerd worden en elk kind en (toekomstige) ouders passende hulp en ondersteuning wordt geboden; • toegang te bieden tot de Integrale gezinspoli (wordt in de pagina hierop volgend verder uitgelicht) voor (aanstaande) gezinnen met een tweedelijns zorgbehoefte of een hoog risico daarop en waar (tijdelijk) kwetsbare sociale omstandigheden spelen; • het programma Nu Niet Zwanger overal in de regio toegankelijk is voor mensen in de vruchtbare leeftijd in kwetsbare omstandigheden; • voor kinderen en jongeren van 2 tot 18 jaar met (problematisch) overgewicht passende begeleiding en aanbod te organiseren gericht op een gezond gewicht en een gezonde leefstijl. • een duurzaam rookvrije omgeving voor kinderen te stimuleren, zowel voor, tijdens als na de zwangerschap. • De aanpak overgewicht en obesitas kinderen wordt uitgevoerd Financiers: zorgverzekeraar(s), gemeenten (IZA, AZWA, Transformatiemiddelen).
Uitvoerende partijen: geboortezorgpartijen, Jeugdgezondheidszorg, ziekenhuizen, gemeenten, sociaal werkorganisaties, huisartsen, paramedici, sportdomein, ervaringsdeskundigen, Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG)- regisseurs, maatschappelijke organisaties, GGD, Zorgverzekeraar en Centrum Jeugd en Gezin (CJG). 35 Kansrijke start (Basisfunctionaliteit) Urgentie Er is in onze regio sprake van een groeiende bevolking, maar het aantal geboortes loopt terug conform de landelijke trend. Ten opzichte van 2024 zal het aantal kinderen van 0 tot 4 jaar de komende jaren met ongeveer 15% toenemen, tot ongeveer 33.000 kinderen in 2045. Daarna zal het aantal naar verwachting stabiliseren. Het aantal gezinnen in kwetsbare omstandigheden neemt toe in onze regio. Deze kwetsbaarheden en de medische en sociale achterstanden gedurende de eerste 1.000 dagen van een kind hebben levenslange gevolgen. Deze gezinnen hebben vaak moeite met rondkomen, kampen met psychische problemen en hebben te maken met een instabiele thuissituatie en/of opvoed- en opgroeiproblematiek. Er is sprake van langdurige stress en spanning. Dit verhoogt het risico op vroeggeboorte, een te laag geboortegewicht en andere onomkeerbare schade die mogelijk kan leiden tot ontwikkelingsachterstanden en problematiek op latere leeftijd. Deze achterstanden worden vaak van generatie op generatie doorgegeven.
Huidige situatie Het doel van Kansrijke Start is om ieder kind de best mogelijke start te geven, vanaf de kinderwens en tijdens de eerste levensjaren. De inzet op Kansrijke Start wordt vormgegeven in een netwerksamenwerking waarin professionals uit het zorgdomein, het sociale domein, het publieke domein en het informele domein elkaar versterken in samenwerking met de mensen om wie het gaat. Hen wordt ondersteuning geboden in de vorm van passende interventies. Op dit moment zijn erin bijna alle 13 gemeenten in onze regio coalities of samenwerkingsverbanden gevormd of worden deze nog opgebouwd. Hierin werken de medische geboortezorg, de jeugdgezondheidszorg (JGZ & CJG Hollands Midden) en lokale sociale teams samen. De JGZ is daarbij de verbindende schakel tussen geboortezorg, lokale ondersteuning en het sociaal domein. Elke gemeente biedt passende interventies in de fasen voor, tijdens en na de zwangerschap. Er is een regionale coalitie Kansrijke Start waarin gemeenten, partijen uit het sociaal domein, de JGZ en verloskundigen deelnemen. Ambitie De komende jaren wordt verder gewerkt aan het duurzaam implementeren van een dekkend aanbod en de netwerkaanpak, met duidelijke afspraken over samenwerken, signaleren, verwijzen en gegevensdeling.
Professionals uit het medische en sociale domein weten elkaar te vinden en er wordt ingezet op structurele betrokkenheid van ervaringsdeskundigen. Er wordt gewerkt aan een regionaal monitoringskader. 36 Integrale gezinspoli (Basisfunctionaliteit) Urgentie De Integrale Gezinspoli (IGP) is een sociaal-medische netwerksamenwerking, die (aanstaande) gezinnen in kwetsbare omstandigheden integraal ondersteuning biedt. De IGP is een nieuwe basisfunctionaliteit, bestemd voor een deel van de gezinnen uit de doelgroep van Kansrijke Start: (aanstaande) gezinnen die tijdens de zwangerschap en/of met hun jonge kind een tweedelijns zorgbehoefte hebben, of hier hoog risico op lopen, en waar – al dan niet tijdelijk – kwetsbare sociale omstandigheden spelen. De netwerksamenwerking bestaat uit partners uit de nulde, eerste, tweede en derde lijn en zorgverzekeraar. Zij organiseren zorg en ondersteuning in de omgeving van het kind/gezin, met één kernteam. Het uitgangspunt hierbij is niet-medisch waar mogelijk, en medisch waar nodig, maar met als doel om instroom in de tweede en derde lijn te voorkomen. De IGP-is een essentieel onderdeel van de brede Kansrijke-Start-aanpak, voor een zo kansrijk mogelijke start voor het kind en gezin en voorkoming of verkleining van gezondheidsachterstanden.
Huidige situatie Bij Kansrijke Start draait het om een brede samenwerking tussen het medisch en sociaal domein. Er is afstemming nodig over zorg wanneer er medisch en sociale vraagstukken bij één casus liggen. Lokaal zijn gemeenten bezig met multidisciplinaire overleggen (MDO’s), maar de samenwerking met de 2e lijn vraagt om regionale aandacht. Vaak is er geen of beperkte doorgaande zorglijn of afstemming tussen de 0e/1e/2e lijn als het gaat om een specifieke doelgroep afkomstig van bv POP Poli. Er is al veel (collectief) aanbod op gezond en veilig opgroeien en opvoeden. Maar momenteel zijn er nog geen IGP’s in de regio aanwezig. Wel zijn er allerlei ontwikkelingen op gebied van Kansrijke Start die in de toekomst onderdeel kunnen worden van de Integrale Gezinspoli. Er moet worden onderzocht wat er al is en wat er nog nodig is. Daarbij is het belangrijk om een gezamenlijk taal te spreken tussen het medische- en het sociale domein. Dit gebeurt door middel van een scan in de regio. Op basis daarvan wordt een plan ontwikkeld om met een projectleider IGP de stappen te zetten die nodig zijn om een dekkend aanbod in de regio te realiseren in 2030. Om de IGP te laten slagen is er een actieve rol nodig vanuit gemeenten, de regio, Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV), ziekenhuis, JGZ, huisartsen en meer partners.
Bij de inrichting van de IGP wordt de landelijke handreiking als basis gebruikt, maar wordt ook rekening gehouden met de regionale populatie en bestaande samenwerkingsverbanden. Er wordt gestart met een werkgroep IGP die de eerste stappen zet. Deze werkgroep bestaat nu uit de projectleider Kansrijke Start en vertegenwoordiging vanuit gemeenten, het Verloskundig Samenwerkingsverband en het sociaal domein. De samenstelling van de werkgroep wordt nog uitgebreid, zo moeten de JGZ, ziekenhuizen LUMC en Alrijne en ervaringsdeskundigen nog aansluiten. Er zullen ook uitvoerende partijen hierbij worden aangehaakt zoals Samen Zuid Holland Noord. 37 Ambitie Er wordt toegewerkt naar een regionaal dekkend aanbod zodat (aanstaande) gezinnen met complexe sociaal-medische problematiek tijdig integrale ondersteuning ontvangen, die aansluit bij hun situatie en leefomgeving. Bron: Landelijke handreiking Integrale Gezinspoli
38 Nu Niet Zwanger (Basisfunctionaliteit) Urgentie In Zuid-Holland Noord is bij een deel van de inwoners al vóór de zwangerschap sprake van psychische, sociale of maatschappelijke kwetsbaarheid. Nu Niet Zwanger (NNZ) is een programma dat mensen in kwetsbare situaties helpt om bewust en vrijwillig na te denken over hun kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Het doel is om onbedoelde zwangerschappen te voorkomen en inwoners de regie over hun eigen leven en gezinsplanning te geven. Als de kosten van anticonceptie een probleem zijn, kan NNZ daar ook bij helpen. NNZ ondersteunt inwoners en traint professionals in het voeren van open gesprekken over kinderwens, seksualiteit en conceptie. NNZ wil de extra belasting van een onbedoelde zwangerschap, het onnodige leed en de verergering van bestaande problemen helpen voorkomen. Het programma richt zich op het trainen van hulpverleners in het publieke en sociale domein, zoals de verslavingszorg, ggz, wijkteams, dak- en thuislozenzorg, jeugdzorg, jeugd- en jongerenwerk, Veilig Thuis en andere zorgsectoren. Als Nu Niet Zwanger goed is ingebed in de gesprekken rondom zwangerschap, worden veel potentieel leed en kosten voorkomen. Huidige situatie Alle gemeenten in ZHN zijn inmiddels gestart met het programma Nu Niet Zwanger.
In onze regio is er een aanzienlijke groep mensen in de vruchtbare leeftijd die zich in een kwetsbare situatie bevindt, niet zwanger wil worden en geen anticonceptiemiddel gebruikt. Ambitie Het doel is te bereiken dat het bespreken van seksualiteit en kinderwens met de doelgroep van NNZ verder genormaliseerd wordt en onderdeel is van de reguliere werkzaamheden van alle organisaties en professionals in het sociale en medische domein die met deze doelgroep werken in de gemeenten in onze regio. Naast de inspanningen van het regionale NNZ-team borgen gemeenten de uitvoering van NNZ bij lokale ketenpartners via bestuurlijke gesprekken en accounthoudergesprekken met gecontracteerde of gesubsidieerde organisaties. Het doel is om een eenduidige ketensamenwerking en een goede samenwerking tussen de verschillende domeinen in die keten, zoals het sociale en medische domein, te realiseren. 39 Kinderen met overgewicht en obesitas (Ontwikkelagenda 1) Urgentie In ZHN volgen de overgewichtscijfers de landelijke trend: 1 op de 7 kinderen heeft overgewicht. De aanpak Kinderen met overgewicht en obesitas is erop gericht om overgewicht bij kinderen (2 tot en met 18 jaar) vroegtijdig en samenhangend aan te pakken. Daarbij werken het zorg- en het sociaal domein samen.
De doelgroep bestaat uit gezinnen waarbij bij het kind sprake is van obesitas of overgewicht én waarbij binnen het gezin sprake is van psychosociale en/of sociaal- maatschappelijke problematiek. De zorg en ondersteuning die een kind, de ouders en het gezin vanuit de ketenaanpak krijgen, verschillen per situatie. De inzet van professionals richt zich op het opsporen en signaleren van kwetsbare omstandigheden (breder dan alleen (medische) zorg) en het bieden van ondersteuning of zorg om in een later stadium zwaardere zorg en ondersteuning te voorkomen. Een Centrale Zorgverlener (CZV) bespreekt samen met het kind en het gezin wat nodig is. In de uitvoering wordt samengewerkt met sociaalwerkorganisaties, buurtsportcoaches, paramedici en andere professionals uit het sociale domein en het zorgdomein. Huidige situatie In elke gemeente in de regio is een lokale projectleider actief en in meerdere gemeenten (5) is al een CZV aanwezig. Momenteel werken die laatsten nog lokaal en op basis van tijdelijke afspraken met gemeenten en Zorg en Zekerheid. De financieringsstromen van het sociaal domein en de Zorgverzekeringswet sluiten onvoldoende op elkaar aan, terwijl investeringen in preventie en coördinatie niet altijd direct ten goede komen aan de partij die deze bekostigt.
Hierdoor ontstaan verschillen in beschikbaarheid en uitvoering tussen gemeenten en wordt de ontwikkeling naar een regionaal dekkend netwerk belemmerd. Dit vraagstuk speelt niet alleen in onze regio, maar ook landelijk. Ambitie De ambitie is om voor elk kind en gezin dat het nodig heeft, het juiste aanbod te hebben: een regionaal dekkend aanbod waarbij vraag en aanbod in balans zijn. Daarvoor zijn voldoende CZV’s en voldoende passende interventies in het sociaal domein nodig. Een belangrijke voorwaarde is dat er duurzame afspraken worden gemaakt over de dekkende bekostiging van de inzet van de CZV . Deze aanpak staat niet op zichzelf, maar is onderdeel van een bredere preventieve aanpak gericht op gezond en kansrijk opgroeien. Daarom wordt waar relevant de verbinding gelegd met de aanpak voor volwassenen. Lokaal wordt de verbinding gezocht met bestaande lokale initiatieven en structuren, zoals Kansrijke Start, de JOGG-aanpak, Gezonde School en sport- en beweegaanbod. Zo ontstaat een samenhangende structuur van individuele en collectieve preventie en ondersteuning. 40 Kansrijke Start: Rookvrije start (Ontwikkelagenda 1) Urgentie Inzet op een rookvrije start is urgent: de helft van de zwangeren die stopt met roken, begint na de bevalling weer met roken.
Het aantal vrouwen dat rookt tijdens de zwangerschap nam de afgelopen jaren wel af, maar het percentage ouders dat rookt, laat helaas een stijging zien. Meer dan één miljoen ouders met thuiswonende kinderen roken. Al deze kinderen lopen risico op gezondheidsschade door (tabaks)rook. Zorgverleners kunnen helpen door (aanstaande) ouders te ondersteunen bij het duurzaam stoppen met roken of hen door te verwijzen naar hulp. Huidige situatie Lokaal en regionaal wordt al veel ingezet op het realiseren van een rookvrije start voor het (aanstaande) gezin. Zo is er vanuit Kansrijke Start al een Zorgpad voor rokende zwangeren ontwikkeld, is signaleren en verwijzen onderdeel van de werkwijze van geboortezorgpartijen en worden stoppen-met-rokenprogramma’s vergoed vanuit het basispakket van de zorgverzekeraar, zonder dat hiervoor het eigen risico geldt. Ambitie Met de financiële middelen die de komende jaren beschikbaar zijn, willen we onderzoeken hoe we deze aanpak in de regio kunnen implementeren. Daarbij kijken we ook hoe we hierin regionaal samen kunnen optrekken en of dit onderdeel kan zijn van een brede Nicotinevrij- aanpak en/of een leefstijlaanpak waarbij ook aandacht is voor alcohol en middelengebruik. 41 Leefstijl Introductie In de Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025-2028 staat het bevorderen van een gezonde leefstijl centraal voor alle inwoners, van kinderen tot ouderen.
Een gezonde leefstijl draagt bij aan het voorkomen van gezondheidsproblemen en het verbeteren van het welbevinden, maar is niet altijd vanzelfsprekend. In onze samenleving wordt bijna 20% van de totale ziektelast veroorzaakt door ongezond gedrag. Denk hierbij aan te weinig beweging, ongezonde voeding, stress en middelengebruik. Daarnaast leidt een ongezonde leefstijl tot verminderde arbeidsproductiviteit en hoger ziekteverzuim. Vooral mensen met een beperkt inkomen en beperkte kennis over een gezonde leefstijl zijn hiervan de dupe. Vaak spelen achterliggende problemen een rol, zoals stress, geldzorgen, eenzaamheid of somberheid (bij volwassenen, kinderen en binnen gezinnen). Dat vraagt om een andere benadering: de brede blik op gezondheid. Elke gemeente wil de gezondheid van haar inwoners bevorderen door het creëren van een gezonde leefomgeving die een gezonde leefstijl stimuleert, door in te zetten op een stevige sociale basis, het sturen op gezond voedselbeleid en het beschikbaar maken van laagdrempelig advies over een gezonde leefstijl. Met AZWA-middelen kan steviger worden ingezet op het stimuleren van gezond gedrag en het bieden van ondersteuning aan inwoners die daar behoefte aan hebben. Dit gebeurt lokaal én regionaal.
Scope Het leefgebied Leefstijl richt zich op de samenwerking tussen het sociaal domein en de eerstelijnszorg om een gezonde leefstijl te bevorderen en een ongezonde leefstijl vroegtijdig te signaleren. Door leefstijl bespreekbaar te maken op plekken waar inwoners komen en laagdrempelige ondersteuning te bieden, kan zwaardere zorg worden voorkomen. Hierbij richten de aanpakken zich op de hele bevolking boven de 18 jaar. Met extra aandacht voor inwoners in een maatschappelijk kwetsbare positie zorgen het sociaal domein en het zorgdomein samen voor passende ondersteuning. Regionaal gezondheidsdoel We werken ernaartoe dat inwoners in 2030 gezond kunnen leven en dat een gezonde leefstijl als basis wordt ondersteund in het dagelijks leven. Hierbij hebben we extra aandacht voor inwoners in een maatschappelijk kwetsbare positie.
Subdoelen: In 2030 maken wij het mogelijk dat: • inwoners toegang hebben tot een fysieke en sociale leefomgeving waarin gezond leven, gezond eten, bewegen en ontspannen vanzelfsprekend is; • een ongezonde leefstijl waar mogelijk wordt voorkomen door een integrale aanpak waarbij gezondheidsvaardigheden worden versterkt en de brede blik op gezondheid wordt benut door zowel professionals uit sociaal en zorgdomein; • inwoners laagdrempelig toegang hebben tot passende leefstijlondersteuning (via bijvoorbeeld een leefstijlloket of middels sociaal verwijzen); 42 • inwoners waar nodig worden ondersteund in het maken gezonde keuzes rondom middelengebruik (roken, drugs en alcohol); • inwoners in een maatschappelijk kwetsbare positie extra ondersteuning krijgen om hun gezondheidskansen te vergroten; • preventieve leefstijlondersteuning beschikbaar is voor alle inwoners. Samenhang en borging binnen de RPI Het leefgebied Leefstijl richt zich op het bevorderen van een gezonde leefstijl voor alle inwoners. Niet voor iedereen is een gezonde leefstijl vanzelfsprekend. We versterken de randvoorwaarden, zoals een gezonde leefomgeving en collectieve preventie, en zetten het Positieve Gezondheidsgesprek in om inwoners passend te ondersteunen in het sociaal domein of het zorgdomein. Dit doen we in samenhang met de leefgebieden Kansrijk opgroeien, Mentaal welbevinden en Vitaal ouder worden.
Een gezonde leefstijl van ouders draagt ook bij aan het kansrijk opgroeien van hun kinderen. Een gezonde leefstijl wordt beïnvloed door het mentaal welbevinden en vice versa. Daarnaast is een gezonde leefstijl de basis voor vitaal ouder worden. Ook komen deze leefgebieden samen op het gebied van armoede en gezondheidsachterstanden. Mensen met een laag inkomen hebben vaker overgewicht en roken vaker door een combinatie van chronische stress en onvoldoende financiële middelen. De basisfunctionaliteiten worden geborgd in de RPI door het maken van structurele domeinoverstijgende afspraken tussen partijen uit het zorgdomein en het sociaal domein. Daarnaast is er blijvende afstemming tussen de financierende partijen, de gemeenten en de zorgverzekeraar om het dekkende aanbod te kunnen blijven aanbieden. Van gezondheidsdoelen tot basisfunctionaliteiten in het leefgebied Leefstijl Om in 2030 te komen tot een samenleving waarin inwoners duurzaam en gezond kunnen leven en waarbij een gezonde leefstijl als basis ondersteund wordt, zetten wij in op de basisfunctionaliteiten Netwerkaanpak Overgewicht volwassenen en de Rookvrije Wijkaanpak. We zetten in op overgewicht vanwege het toenemende aantal inwoners met overgewicht in de hele regio (huidige cijfers: 50%). Dit vraagt om een intensieve aanpak om inwoners te ondersteunen bij het ontwikkelen van een gezonde leefstijl.
We zetten ook in op de Rookvrije Wijkaanpak, aangezien er meerdere wijken in onze regio zijn waar relatief meer wordt gerookt dan in andere wijken. Overgewicht en roken gaan allebei gepaard met gezondheidsproblemen en vaak spelen armoede, stress en psychosociale problemen een rol. Financiers: zorgverzekeraar(s), gemeenten (IZA, AZWA, Transformatiemiddelen). Uitvoerende partijen: gemeenten, zorgverzekeraar, sociaal werkorganisaties, huisartsen, POH's, jongerenwerk, GGD, paramedici, sportdomein, inwonersvertegenwoordiging, ziekenhuizen en onderwijs- en kennisinstellingen. 43 Netwerkaanpak overgewicht en obesitas volwassenen (Basisfunctionaliteit) Urgentie Het aantal mensen met overgewicht neemt toe. Momenteel heeft 48% van de volwassenen overgewicht, waarvan 14% ernstig overgewicht/obesitas heeft. Deze aantallen stijgen. Dit gaat gepaard met chronische lichamelijke en psychosociale problematiek en een toenemende zorgvraag. Kinderen van volwassenen met overgewicht hebben een grotere kans om zelf ook overgewicht te krijgen. Deze aanpak richt zich op netwerksamenwerking tussen professionals uit het zorg- en sociaal domein om de juiste ondersteuning of zorg op het juiste moment te bieden en zo zwaardere zorg te voorkomen. Verdere versteviging van de implementatie in de regio is nodig om tot een regionaal dekkend aanbod van de gehele netwerkaanpak te komen.
Huidige situatie De implementatie van de netwerkaanpak Overgewicht volwassenen is in ontwikkeling in onze regio, maar nog niet volledig afgerond. Er is regionale afstemming en een lerende netwerkstructuur met professionals uit de zorg, het sociaal domein, gemeenten en de zorgverzekeraar over samenwerking en klantroutes. Steeds meer professionals zijn getraind om het gesprek over leefstijl en overgewicht te starten. Hierin wordt de samenwerking gezocht met sociaal verwijzen, waarbij het bespreekbaar maken van overgewicht en het gericht doorverwijzen naar het sociaal domein plaatsvinden. Lokale en regionale samenwerkingen zijn verstevigd via diverse trajecten en het lokale leefstijlloket wordt her en der geïnitieerd om laagdrempelige ondersteuning te bieden aan inwoners. Hiernaast wordt gewerkt aan een regionale communicatiestrategie om de bekendheid en betrokkenheid van ketenpartners en het bereik van inwoners te verbeteren. Ambitie De ambitie is om de netwerkaanpak duurzaam te implementeren en een dekkend aanbod te creëren in de gehele regio, met heldere afspraken over samenwerken, signalering, verwijzing en terugkoppeling binnen een structurele infrastructuur. We streven ernaar dat iedere professional uit zowel het sociaal domein als het zorgdomein overgewicht signaleert en bespreekbaar maakt.
Er wordt gewerkt aan verdere versterking van het netwerk van professionals in het sociaal domein en het zorgdomein, zodat de juiste zorg of ondersteuning geboden kan worden. De focus ligt hierbij met name op inwoners in een maatschappelijk kwetsbare positie, aangezien deze groep de ondersteuning op het gebied van leefstijl en onderliggende problematiek het hardst nodig heeft. Hierbij kan een laagdrempelig inlooppunt voor vragen over leefstijl wenselijk zijn, zoals een (digitaal) leefstijlloket. 44 Rookvrije Wijkaanpak (Ontwikkelagenda 1) Urgentie Roken en vapen blijven belangrijke oorzaken van gezondheidsverschillen in Nederland, zo ook binnen de regio Zuid-Holland Noord. In meerdere gemeenten is sprake van wijken waar inwoners relatief vaker roken en waar gezondheidsproblemen, armoede, stress en andere sociale problematiek samenkomen. Daarbij blijkt dat stoppen met roken voor veel inwoners ingewikkeld is door beperkte gezondheidsvaardigheden, sociale omstandigheden en een gebrek aan laagdrempelige ondersteuning. Vanuit gemeenten, GGD, sociaalwerkorganisaties, zorgpartners en scholen wordt breed herkend dat er behoefte is aan een wijkgerichte aanpak waarin preventie, bewustwording, normalisering van rookvrij gedrag en passende stoppen-met-rokenzorg samenkomen.
Ook wordt regionaal gezien dat jongeren steeds vaker vapen, waardoor extra aandacht nodig is voor preventie en bewustwording onder jongeren en ouders. De Rookvrije Wijkaanpak is onderdeel van de aanpak ‘Nicotinevrij’ uit Ontwikkelagenda 1. Huidige situatie In meerdere gemeenten wordt gewerkt aan rookvrije omgevingen, bewustwordingscampagnes en preventieve activiteiten rondom roken en vapen. Ook zijn er samenwerkingen tussen gemeenten, sociaal werkorganisaties, scholen, sportverenigingen, huisartsen, POH’s, jongerenwerk en GGD’en. In sommige gemeenten zijn wijkgerichte activiteiten georganiseerd zoals bewonersbijeenkomsten, deelname aan buurtactiviteiten, communicatiecampagnes en initiatieven rondom rookvrije zones. Ook is er in enkele gemeenten ervaring opgedaan met laagdrempelige stoppen-met-rokenondersteuning in de wijk, bijvoorbeeld via een stoppen-met- rokencoach, fysieke steungroep en outreachende activiteiten tijdens wijk- en buurtevenementen. Tegelijkertijd is er nog geen regionaal dekkende en structureel geborgde aanpak. De inzet, zichtbaarheid en toegankelijkheid van ondersteuning verschilt per gemeente en wijk. Ook zijn afspraken over borging, samenwerking en structurele inzet nog niet overal uitgewerkt.
Ambitie De regionale ambitie is dat een rookvrije omgeving de norm is en er een regionaal dekkend aanbod is waarin inwoners in iedere gemeente toegang hebben tot laagdrempelige ondersteuning rondom rookvrij leven en stoppen met roken/vapen. Hiervoor is verdere versterking van de regionale samenwerking tussen gemeenten, zorg- en sociaalwerkorganisaties en andere ketenpartners noodzakelijk. Daarbij is het belangrijk dat lokale netwerkpartners structureel betrokken blijven en dat inwoners op een laagdrempelige manier bereikt worden via toegankelijke communicatie en bewustwordingsactiviteiten. Wij zetten ons allereerst in voor de meest kwetsbare wijken. Ook is het van belang dat passende stoppen-met-rokenondersteuning dicht bij inwoners beschikbaar is en dat professionals en vrijwilligers voldoende worden toegerust om het gesprek over roken en vapen te voeren. 45 Ook vraagt dit om structurele borging binnen lokaal gezondheids- en preventiebeleid en om een sterkere verbinding tussen het zorg- en sociaal domein, zodat inwoners gemotiveerd worden en beter en sneller naar passende ondersteuning kunnen worden toegeleid. 46 Vitaal ouder worden Introductie Nederlanders worden steeds ouder, ook in onze regio. Er is sprake van dubbele vergrijzing: er komen steeds meer ouderen en steeds meer oudere ouderen (ouder dan 80 jaar).
Dit zorgt voor verschillende maatschappelijke uitdagingen, nu en in de toekomst. Het aantal ouderen dat hulp, ondersteuning en zorg nodig heeft, neemt verhoudingsgewijs toe. We willen ouderen waar nodig ondersteunen bij het voorkomen van gezondheidsproblemen en sociale en mentale problemen. Het Rijk stimuleert de beweging naar langer zelfstandig thuis wonen. Deze ontwikkeling sluit enerzijds aan bij de wens van veel ouderen om in hun vertrouwde leefomgeving te blijven wonen en draagt bij aan het behoud van zelfstandigheid, eigen regie, gezondheid en sociale contacten. Anderzijds vormt langer zelfstandig thuis wonen een antwoord op de toenemende druk op de ouderenzorg, de stijgende zorgvraag en de aanhoudende personeelstekorten in de zorg. Hierdoor groeit ook het belang van informele zorg en mantelzorgondersteuning. Binnen het leefgebied ‘Vitaal ouder worden’ zet het AZWA in op het bevorderen van de gezondheid en het verkleinen van gezondheidsverschillen. Het doel hiervan is om de zorgbehoefte te verminderen en ouderen zo lang mogelijk gezond, betekenisvol en thuis te laten wonen. Hierbij is ook de ketenaanpak Vitaal Thuis relevant. Vitaal Thuis is opgenomen in Ontwikkelagenda 2 van het AZWA en is daarmee nog in ontwikkeling.
Tegelijkertijd worden binnen de regio al stappen gezet en vinden gemeenten het, gezien de urgentie van de opgave rondom langer zelfstandig thuis wonen, niet wenselijk om de ontwikkeling op dit onderdeel stil te laten vallen. Daarom is Vitaal Thuis opgenomen in deze werkagenda. De meeste gemeenten voeren al lokaal beleid dat gericht is op Vitaal Thuis. Dit is onder meer vastgelegd in lokale actieplannen Wonen, Zorg en Welzijn, waarin wordt ingezet op het versterken en ontwikkelen van zorgzame buurten. Bij de verdere ontwikkeling van Vitaal Thuis is het van belang dat regionale kaders ruimte bieden voor lokale variatie en aansluiten bij bestaande (bewoners)initiatieven, netwerken en voorzieningen. In de uitvoeringsagenda wordt verder uitgewerkt op welke wijze binnen de regio invulling wordt gegeven aan Vitaal Thuis. Scope Het leefgebied Vitaal ouder worden richt zich op domeinoverstijgende samenwerking tussen zorg, welzijn en gemeenten. De doelgroep ouderen is een diverse groep inwoners van 65 jaar en ouder, met uiteenlopende achtergronden en ondersteunings- of zorgbehoeften. Denk hierbij aan een groeiende groep ouderen die alleenstaand is, beschikt over een kleiner wordend sociaal netwerk, te maken krijgt met lichamelijke, verstandelijke of psychiatrische problematiek en/of verminderde mobiliteit ervaart.
Dit vergroot het risico op eenzaamheid en achteruitgang van mentale en cognitieve functies. Dit alles kan leiden tot een vermindering van de gezondheid, met uiteindelijk een intensievere zorgvraag als gevolg. In deze werkagenda richten we ons op alle ouderen in ZHN, met of zonder zorgvraag, om aan te sluiten bij ieders behoeften en vanwege de preventieve werking daarvan. In dit leefgebied is het reablement-gedachtegoed steeds een belangrijk uitgangspunt. Reablement is een manier van werken in onder andere de zorg en het sociale domein die uitgaat van eigen regie, het behouden of herwinnen van zelfstandigheid en een betekenisvol leven. 47 Regionaal gezondheidsdoel We werken ernaartoe dat ouderen in 2030 de mogelijkheid hebben om zelf regie te houden over hun leven, in hun eigen leefomgeving. Ouderen kunnen naar eigen vermogen meedoen aan de samenleving en hebben toegang tot passende ondersteuning en zorg. Zorg- en welzijnsprofessionals werken en handelen daarbij vanuit het reablement-gedachtegoed.
Subdoelen In 2030 maken we mogelijk dat: • ouderen zoveel mogelijk eigen regie behouden over hun dagelijks leven en ondersteuning; • ouderen die kampen met eenzaamheid en fysieke of mentale achteruitgang vroegtijdig gesignaleerd worden; • ouderen tijdig toegang hebben tot samenhangende domeinoverstijgende ondersteuning en zorg vanuit het sociaal en medisch domein, passend bij verschillende levensfases, achtergronden, niveaus van vitaliteit en sociale situaties; • ouderen met (een verhoogd risico op) dementie ondersteund worden met passende begeleiding en continuïteit van de zorg; • ouderen veilig en voldoende blijven bewegen om hun gezondheid en vitaliteit te behouden; • mantelzorgers ondersteunt en ontlast worden waardoor zij hun rol duurzaam en gezond kunnen blijven vervullen zonder overbelast te raken. Samenhang en borging in de RPI De basisfunctionaliteiten in dit leefgebied staan niet op zichzelf, maar zijn sterk met elkaar verbonden. Ook is er veel samenhang met het leefgebied Mentale gezondheid, dat zich richt op het verminderen van eenzaamheid en psychische problematiek, en het leefgebied Leefstijl, dat inzet op het bevorderen van gezond gedrag en vitaliteit voor alle inwoners. Gezamenlijk richten wij ons voornamelijk op ouderen in een kwetsbare positie om gezondheidsachterstanden te verkleinen.
De basisfunctionaliteiten worden geborgd in de RPI door het maken van structurele samenwerkingsafspraken tussen de verschillende partijen. Van gezondheidsdoelen tot basisfunctionaliteiten in het leefgebied Vitaal ouder worden Om bovenstaande doelen te realiseren, zetten we in op samenhang binnen drie basisfunctionaliteiten: de ketenaanpak Valpreventie, de ketenaanpak Dementie en de nog in ontwikkeling zijnde ketenaanpak Vitaal Thuis. Financiers: zorgverzekeraar(s), gemeenten (IZA, AZWA, Transformatiemiddelen). Uitvoerende partijen: gemeenten, zorgverzekeraar, zorgkantoor, sociaal-werkorganisaties, verpleging-, verzorging- en thuiszorgorganisaties (VVT), huisartsen, GGD, fysiotherapeuten, inwonersvertegenwoordiging, waaronder het ouderenberaad, onderwijs- en kennisinstellingen, Werkplaats Sociaal Domein, het Kenniscentrum Dementie ZH en Avant. 48 Valpreventie (Basisfunctionaliteit) Urgentie De basisfunctionaliteit Valpreventie richt zich op het verminderen van het aantal valincidenten onder 65-plussers. Elke 4 minuten belandt een 65-plusser op de spoedeisende hulp na een valongeval. De gevolgen van een val zijn enorm, zowel in de vorm van persoonlijk leed als in de vorm van maatschappelijke zorgkosten. Een valongeval heeft veel impact op de zelfredzaamheid van ouderen, het langer thuis kunnen wonen en de kwaliteit van leven.
Inzetten op valpreventie kan voorkomen dat een val leidt tot acute zorg- en ondersteuningsbehoefte, met grote impact voor de oudere en de naasten, maar ook in de wijk en in de regio. Door de vergrijzing zal het aantal valongevallen de komende jaren toenemen, waardoor de druk op de ouderenzorg verder stijgt. Personeelstekorten nemen toe en het mantelzorgpotentieel neemt af. Dit vraagt om meer aandacht voor de zelfredzaamheid en vitaliteit van ouderen. In onze regio betreft dit ruim 120.000 thuiswonende 65-plussers: de primaire doelgroep van de basisfunctionaliteit Valpreventie. Huidige situatie In de afgelopen jaren zijn er regionale afspraken gemaakt over een uniforme invulling van de ketenaanpak valpreventie voor laag en matig valrisico, die lokaal wordt uitgevoerd. Het betrof de opsporing, screening, de inzet van een valpreventieve beweeginterventie en doorgeleiding naar structureel sport- en beweegaanbod. Op regionaal niveau zijn knelpunten geanalyseerd, zijn er afspraken gemaakt over wie waarvoor verantwoordelijk is en is er gebruikgemaakt van de materialen van VeiligheidNL. De komende jaren ligt de focus op het verder bestendigen, doorontwikkelen en duurzaam borgen van deze werkwijze binnen gemeenten en samenwerkende organisaties.
Ambitie De ambitie is het verminderen van valincidenten onder 65-plussers door middel van het voorbereiden, implementeren, monitoren en evalueren van een regionale en lokale basisfunctionaliteit valpreventie in onze regio. Binnen het gemeentelijke domein is de doelstelling om het aantal ouderen met een laag risico om te vallen zo lang mogelijk laag te houden en het aantal ouderen met een matig risico om te vallen zo lang mogelijk matig te houden. Hierdoor voorkomen we dat een val tot acute zorg- en ondersteuningsbehoefte leidt, met grote impact in de wijk en in de regio. Naast de regionale dekking van het aanbod voor laag en matig valrisico willen we ook toewerken naar een regionale dekking van het aanbod voor ouderen met een hoog risico op vallen. 49 Ketenaanpak dementie (Ontwikkelagenda 1) Urgentie De verwachting is dat het aantal mensen dat te maken krijgt met dementie of geheugenproblematiek in de toekomst zal stijgen. In ZHN wonen momenteel naar schatting 9.575 mensen met dementie. Naar verwachting groeit dit aantal naar ongeveer 16.990 in 2040. Dementie raakt niet alleen de persoon die de diagnose dementie heeft, maar heeft ook invloed op de partner, familie, vrienden en buren, oftewel het hele informele netwerk en de sociale leefomgeving. De druk op mantelzorgers is aanzienlijk: zij besteden gemiddeld 40 uur per week aan zorgtaken.
Tegelijkertijd neemt de beschikbare informele draagkracht af; in het regioplan ZHN wordt richting 2040 een halvering van het mantelzorgpotentieel verwacht. Dit vergroot de noodzaak om mantelzorgers tijdig te signaleren, te ondersteunen en waar nodig te ontlasten. Onder de huidige omstandigheden verwacht 34% van de mantelzorgers de zorg nog maximaal één jaar vol te kunnen houden. Daarnaast geeft 18% aan behoefte te hebben aan extra ondersteuning vanuit het eigen netwerk en ervaart 22% dat minder zorg is ontvangen als gevolg van personeelstekorten. Deze ontwikkelingen benadrukken het belang van sterke en goed georganiseerde ondersteuning voor zowel mensen met dementie als hun naasten. Huidige situatie In de regio ZHN zijn er al veel regionale en lokale samenwerkingsverbanden en initiatieven rondom dementie. De afdeling Zuid-Holland Noord van Alzheimer Nederland is actief in alle 13 gemeenten. Meerdere gemeenten dragen al het predicaat dementievriendelijk of zijn bezig dat te worden (10 gemeenten hebben minimaal één dementiescan laten uitvoeren door Alzheimer Nederland). Ook worden er in 10 van de 13 gemeenten Alzheimer Cafés georganiseerd en zijn er diverse inloopvoorzieningen gerealiseerd of in ontwikkeling. Verder bestaan er verschillende netwerken rondom dementie.
Ambitie De basisfunctionaliteit dementie richt zich op het realiseren van een samenhangend, toegankelijk en regionaal ingebed netwerk van preventie, ondersteuning en zorg voor mensen met (een verhoogd risico op) dementie en hun naasten. Dit betreft niet enkel ouderen, maar ook mensen die op jongere leeftijd te maken krijgen met de diagnose dementie. Met de basisfunctionaliteit dementie willen we toewerken naar een samenhangend, toegankelijk en regionaal ingebed netwerk dat inzet op: • Selectieve risicoreductie: o Inzet op het herkennen en bespreekbaar maken van risicofactoren voor dementie. o Gerichte interventies voor inwoners met een verhoogd risico op cognitieve achteruitgang. • Tijdige opsporing en signalering van problemen en ondersteuningsbehoeften. • Passende ondersteuning en zorg op het juiste moment. • Het versterken van eigen regie, kwaliteit van leven en maatschappelijke participatie. • Het voorkomen, uitstellen of beperken van intensievere zorg- en crisissituaties. 50 • Dementievriendelijke leefomgeving: o Bevorderen van dementievriendelijke gemeenschappen. o Versterken van signaleringsfuncties in de wijk. o Verbinding met de sociale basis en inclusieve voorzieningen. • Het vormen van een regionaal lerend kennisnetwerk, waarin we actief kennis ophalen, ontwikkelen en delen. • De ondersteuning van naasten en mantelzorgers gedurende het hele ziekteproces.
De basisfunctionaliteit dementie omvat alle fasen van ondersteuning en zorg gedurende het ziekteverloop van dementie: verhoogd risico, niet-pluis, diagnose, leven met dementie en sterven met dementie. Voor zover deze ondersteuning en zorg het snijvlak van het zorgdomein en het sociaal domein raken, vallen zij binnen de basisfunctionaliteit. De ondersteuning van naasten en mantelzorgers maakt hier integraal onderdeel van uit en loopt als een doorgaande lijn door alle fasen van het ziekteverloop heen. Schematische weergave van het dementietraject. Bron: Zorgstandaard dementie 2026
51 Monitoring en kennisdeling In het hoofdstuk RPI staat onder werkzaam element 5 omschreven hoe de monitoring wordt ingezet om sturing te geven aan de uitvoering en implementatie van de basisfunctionaliteiten. De AZWA-werkagenda wordt op regionaal niveau gemonitord. Het betreft monitoring van de basisfunctionaliteiten en de voortgang van de gezondheidsdoelen. Daarnaast geeft de monitor inzicht in de voortgang en effecten van het maken van regionale afspraken ter ondersteuning van het gezamenlijk leren en bijsturen. Dit helpt bij het tijdig signaleren van knelpunten, het benutten van successen en het versterken van de domeinoverstijgende samenwerking. De monitoring richt zich op proces-, output- en outcome-indicatoren. Hiermee worden zowel de voortgang en de domeinoverstijgende samenwerking als de resultaten en uiteindelijk de effecten op de gezondheidsdoelen in beeld gebracht. Omdat effecten op gezondheidsuitkomsten zich doorgaans pas na langere tijd manifesteren, is een langere meetperiode nodig om deze ontwikkeling zichtbaar te maken. Data voor de monitoring worden verzameld per basisfunctionaliteit en per leefgebied, samengebracht en geduid in een overkoepelende beschouwing.
De dataverzameling zal bestaan uit een combinatie van kwalitatieve gegevens, zoals interviews met professionals en inwoners over toegankelijkheid en ervaren kwaliteit, en kwantitatieve gegevens, zoals bereik (met extra aandacht voor de inwoner in een kwetsbare situatie), zorggebruik, het aantal verwijzingen, wachttijden en gezondheidsindicatoren. Hierbij zijn het hergebruik van bestaande data en een minimale toename van administratieve lasten onze uitgangspunten. Een concrete uitwerking van de monitoring volgt in de uitvoeringsagenda. 52 Tot slot Het gelopen proces tot nu toe Deze AZWA-werkagenda is tot stand gekomen door de samenwerking tussen de 13 gemeenten van Zuid-Holland Noord en GGD Hollands Midden. Preferente zorgverzekeraar Zorg en Zekerheid en mandaatgemeente Leiden zijn verantwoordelijk voor de totstandkoming van de werkagenda. Zorg en Zekerheid is betrokken en heeft ingestemd met de trekkersrol van de gemeenten bij de ontwikkeling van deze agenda. De inhoud van de werkagenda is gebaseerd op input van onder andere de 13 gemeenten, sociaalwerkorganisaties, Zorg en Zekerheid, de GGD, huisartsenkoepelorganisaties Rijn & Duin en De Limes, VVT-organisaties en andere partijen die zijn aangesloten bij de regionale governance ZHN. Informatie is opgehaald bij ambtenaren, de regionale thematafels en de regionale projectleiders van de basisfunctionaliteiten.
Deze werkagenda vormt de start voor de uitvoering van het AZWA in de regio en is een document dat als basis dient voor het vervolg, de uitvoeringsagenda: de concretisering van opgaven, uitvoering, doelen, samenwerking, etc. Planning De planning is dat de AZWA-werkagenda in het najaar wordt vastgesteld door de colleges van B&W in alle 13 gemeenten in ZHN. Daarna wordt de werkagenda uiterlijk 8 december 2026 naar het ministerie van VWS gestuurd om de AZWA-middelen per 1 februari 2027 te ontvangen. Tegelijkertijd wordt gestart met het proces om te komen tot de uitvoeringsagenda. Belangrijk is dat daarbij de lokale situatie als uitgangspunt dient. De AZWA-uitvoeringsagenda De AZWA-uitvoeringsagenda betreft een verdere concretisering van de basisinfrastructuur (D6), de basisfunctionaliteiten en de onderwerpen op Ontwikkelagenda 1 (D5), met een bijbehorende planning voor de komende drie jaar. Voor de aanpakken die al lopen vanuit IZA/GALA worden de regionale projectleiders geraadpleegd. Voor nieuwe basisfunctionaliteiten (in wording) wordt expertise en samenwerking gezocht in de regio. In deze uitvoeringsagenda hebben we aandacht voor de specifieke stand van zaken van alle basisfunctionaliteiten, de fasering van (verdere) implementatie, uitvoerbaarheid, capaciteit en financiering. Het vormgeven van de AZWA- uitvoeringsagenda gebeurt in nauwe samenwerking met partners in de regio.
Hierbij is de regionale preventie-infrastructuur de leidende governance om de AZWA-uitvoeringsagenda te monitoren en waar nodig bij te sturen. Voor een goede aansluiting met de lokale uitvoering is het noodzakelijk dat de gemeenten nauw betrokken zijn. Dat wat we regionaal doen, moet immers ondersteunend zijn aan de lokale uitvoering. Het doel van de AZWA-uitvoeringsagenda is om in 2030 een dekkend aanbod van de basisfunctionaliteiten in de regio te hebben gerealiseerd. Dit kan alleen worden behaald als de beweging van zorg naar gezondheid daadwerkelijk wordt gerealiseerd en domeinoverstijgende samenwerking als vanzelfsprekend wordt beschouwd. Met elkaar kunnen we dit realiseren en de gezondheid van onze inwoners vooropstellen. 53 Tot zo ver Wij verwachten dat deze AZWA-werkagenda gaat bijdragen aan de vanzelfsprekende en effectieve samenwerking tussen het zorg-, sociaal en publiek domein in 2030. Door onze governance zo in te richten dat er gestuurd wordt op preventie en eigen regie van de inwoner, kan de inwoner in onze regio in 2030 gebruikmaken van een dekkend aanbod voor gezondheidsproblemen, waarbij zorg en ondersteuning toegankelijk zijn.
Preventie en de leefomgeving zijn zo ingericht dat de inwoner zelf sturing geeft aan zijn of haar gezondheid, deel kan nemen aan het dagelijks leven op een manier die voor hem of haar prettig is en dat er gebruik kan worden gemaakt van zorg en ondersteuning als dit noodzakelijk is. Graag bedanken wij iedereen die heeft bijgedragen aan de totstandkoming van deze AZWA- werkagenda. Alleen met onze gezamenlijke blik kunnen we inclusief, resultaatgericht en met perspectief op een goede gezondheid van de inwoners in onze regio werken aan de gezondheidsdoelen voor de komende jaren.