Informatiebrief 070 Meerjarenprogramma Leidse Ommelanden 2021-2025 en Samenwerkingsovereenkomst Leidse Ommelanden 2021-2025 (incl. bijl.).pdf
Tekst van het document
2022
2023
2024
2025
2026
Initiatief Planvorming Realisatie
Binnen Leidse Ommelanden werken de gemeenten: Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Teylingen, Voorschot en en Zoeterwoude samen, aan de versterking van beleefbaarheid, vitaliteit en authenticiteit van dit gebied.
Pagina 28 van 37
2.5.2. Uitbreiding Singelpark Leiden Projectgemeente Gemeente Leiden Beoogde partners Holland Rijnland Resultaat Toevoegen van het Lakenpark, Jan van Houtkade en Veerplein aan het Singelpark te Leiden (Singelpark, tweede fase). Doel van het project Betreft het versterken van het reeds gerealiseerde deel van het Singelpark van Leiden. Door nieuwe fases aan het park toe te voegen wordt de groene cirkel rondom het historisch hart van Leiden versterkt. De toe te voegen gebieden zijn versteend en worden opnieuw ingericht als groene rustplekken in de stad. Het Singelpark heeft een sterk regionaal karakter wat door deze ingreep verder versterkt wordt. De vergroening van het stadshart van Leiden zorgt voor een versterking van de natuur en de ecologie in de stad. Via belevingsroutes die starten aan het Singelpark is er een verbinding met het ommeland. Bijdrage aan de thema’s van Natuurlijke Leefomgeving Stad -land verbinding: het groen wordt de stad ingetrokken Recreatie: een versterking van rust en verblijfsplek in de stad Leiden Klimaat: klimaat adaptieve inrichting van de stad Biodiversiteit: door juiste keuze planten en bomen biodiversiteit verhogen Gerelateerd aan andere projecten Opsomming waaruit blijkt dat er sprake is van en integrale aanpak en aansluiting bij bestaande programma’s of projecten.
Verband met de icoonprojecten van Holland Rijnland: Het Singelpark Leiden is in de periode 2015-2020 een groot thema geweest van Leidse Ommelanden wat inmiddels nationale bekendheid heeft gekregen. Investeringen € 1.250.000 Jan van Houtkade, waarvan 25% bijdrage RIF € (312.500) € 1.242.000 Lakenpark, waarvan 25% bijdrage RIF (€310.500) € 372.000 Veerkade, waarvan 25% bijdrage RIF (€93.000) Fasering 2021 2022 2023 2024 Initiatief Planvorming Realisatie
2025
2026
Binnen Leidse Ommelanden werken de gemeenten: Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Teylingen, Voorschot en en Zoeterwoude samen, aan de versterking van beleefbaarheid, vitaliteit en authenticiteit van dit gebied.
Pagina 29 van 37
2.5.3. Vergroenen bedrijventerrein Bio Sciencepark Projectgemeente Gemeente Leiden Beoogde partners Universiteit Leiden, Gemeente Oegstgeest en Naturalis / CML Resultaat Het biodivers en groen inrichten van het Bio Sciencepark van Leiden en Oegstgeest Doel van het project Investeringen in en rondom het Bio Sciencepark om een impuls te geven aan de groene/ recreatieve inrichting en de verbinding met het gebied er om heen. Tegelijk worden daarmee biodiverse maatregelen doorgevoerd. O.a. door het realiseren van natuurvriendelijke oevers, het biodivers inrichten van bermen. Wat betreft faunavoorzieningen; hiervoor worden voor de vleermuizen hubs ingericht. Onderdeel van het geheel is het realiseren van een biodiversiteitstuin bij Naturalis inclusief natuurlijk ingericht parkeerdek. Bijdrage aan de thema’s van Natuurlijke Leefomgeving Stad -land verbinding: de natuur buiten de stad verbinden met de natuur in de stad Biodiversiteit: het versterken van de rijkdom van flora en fauna Klimaat: het klimaat adaptief inrichten van de stad Gerelateerd aan andere projecten Bio Sciencepark Verband met de icoonprojecten van Holland Rijnland: Er is een verband met het Groene Cirkel Bijenlandschap wat als icoonwaardig project is aangemerkt door Holland Rijnland. Indicatieve investeringen Ca. € 700.000 (waarvoor cofinanciering bij het Rif van Holland Rijnland wordt gevraagd) Fasering 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Initiatief Planvorming Realisatie
Binnen Leidse Ommelanden werken de gemeenten: Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Teylingen, Voorschot en en Zoeterwoude samen, aan de versterking van beleefbaarheid, vitaliteit en authenticiteit van dit gebied.
Pagina 30 van 37
2.6 Recreatie 2.6.1. Verbeteren vaarverbinding de Kaag - Braassemermeer Projectgemeente Gemeente Kaag en Braassem Beoogde partners Gemeenten Teylingen, Leiden Resultaat Het vergroten van de vaarcapaciteit in Roelofarendsveen naar het Braassemermeer. Doel van het project In Roelofarendsveen is een historische sluis. Deze sluis biedt onvoldoende capaciteit waardoor te veel oponthoud ontstaat. Door het toevoegen van een extra sluis wordt de doorvaar capaciteit vergroot. Sloepen en B&B hebben hier voordeel bij. Hierdoor wordt ook de overlast van het wachten in de zomer sterk verminderd. In onder meer de Omgevingsvisie en het participatietraject Braassemboulevard heeft de sluis een centrale positie. In de afgelopen watersportseizoenen is duidelijk gebleken dat dit niet zonder reden is: de wachttijden/rijen van het schutten (gedurende heel de dag) van vaartuigen in beide richtingen kan oplopen tot ruim twee uur. Met het realiseren van de tweede sluis verhogen we de capaciteit en geven we, ingebed in de Braassemboulevard, andere aanvullende recreatieve initiatieven kansen om te ontwikkelen.
Bijdrage aan de thema’s van Natuurlijke Leefomgeving Cultuurhistorie: behoud cultureel erfgoed (huidige sluis) Stad -land verbinding: versterken verbinding van de stad met het water Recreatie: impuls aan waterrecreatie Gerelateerd aan andere projecten Verbonden met project ‘bevorderen waterrecreatie’. Verband met de icoonprojecten van Holland Rijnland Ja, het icoonproject Hollandse Plassen Indicatieve investeringen € 1.000.000 Fasering 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Initiatief Planvorming Realisatie
Binnen Leidse Ommelanden werken de gemeenten: Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Teylingen, Voorschot en en Zoeterwoude samen, aan de versterking van beleefbaarheid, vitaliteit en authenticiteit van dit gebied.
Pagina 31 van 37
2.6.2. Bevorderen van waterrecreatie Projectgemeente Gemeente Teylingen Beoogde partners Gemeente Kaag en Braassem, Erfgoedlijn Trekvaart en Landgoederenzone Resultaat Versterken van waterrecreatie door te investeren in elektrische oplaadpunten Doel van het project Verbeteren waterkwaliteit en elektrische oplaadvoorziening nabij overnachtings- mogelijkheden in jachthavens en bij B&B’s. Hierbij wordt gedacht aan het benutten van de aanwezige theekoepels. Een oplaadsysteem voor de Hollandse Plassen en de steden Leiden, Haarlem, Alphen aan den Rijn, Bodegraven, Woerden en Gouda. Tevens het realiseren van E-pontjes. Kagerplassen: waterpoort Sassenheim uitbreiden met een zelf varende pontjes vanuit Kagerzoom naar Koudenhoorn. Teylingen onderzoekt wat de volgende stap is. Is het mogelijk om te suppen op Kagerplassen en aanmeervoorziening voor watertaxi? Verbinding met Leiden. Er is een stichting die plannen heeft. Jachthaven, watersport, kunnen we voorzieningen financieren? Watergangen op diepte brengen. Van der Hulst uit Katwijk heeft plannen. K&B: Boekhorsterweg is doodlopend, vraag betreffende evaluatie ‘zelfvarend pontje’ (meer verkeersdrukte). Vraag van Dorpsraad Oud-Ade. Hoe kunnen wij hun hierin meenemen? Hoe krijgen we het rondje compleet? Privé gronden, betrekken van mensen, partijen, financiering nu regelen.
Kanosafari organiseren? Meerdaags varen E- sloep (elektrisch varen en oplaadpalen), o.a. routes door HP en GH waaronder Nieuwkoopse Plassen, Oude Rijn, Does enz. Leiderdorp gaat niet actief trekken. Transferium in netwerk opnemen. Daar is een openbare steiger, oplaadfaciliteiten nog realiseren, zal ondernemer vragen of hij daar belangstelling voor heeft. Bijdrage aan de thema’s van Natuurlijke Leefomgeving Stad -land verbinding: versterking verbindingen via het water Recreatie: impuls aan waterrecreatie en watersport Gerelateerd aan andere projecten PZH: aansluiten op doelen erfgoedlijnen: Trekvaart en Landgoederenzone Nationaal Park Hollandse Duinen Indicatieve investeringen € 500.000 Fasering 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Initiatief Planvorming Realisatie
Binnen Leidse Ommelanden werken de gemeenten: Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Teylingen, Voorschot en en Zoeterwoude samen, aan de versterking van beleefbaarheid, vitaliteit en authenticiteit van dit gebied.
Pagina 32 van 37
2.6.3. Parkway ‘Leidse Ommelanden’ Projectgemeente Oegstgeest Beoogde partners Teylingen, Leiden, Katwijk Resultaat Verbeteren fietsinfrastructuur in de Leidse Ommelanden. Doel van het project Onderzoek en realiseren van deel ‘Parkways’, een ambitie vanuit NPHD gericht op verbeteren fietsinfrastructuur o.a. in de Leidse Ommelanden. Uitzoeken wat gepland staat. Oegstgeest: verbinding vanuit Leiden, door Oegstgeest / Elsgeesterpolder naar duinen en zee. Katwijk komt terug met kaartje ‘blinde vlek’ met verbinding Kagerplassen. Daarnaast het realiseren van recreatieve routes rond het Valkenburgsmeer. Tegelijk moet dit zorgen voor een goede verbinding met het Groene Hart en de kust. Dit vraagt om nader onderzoeken, na afronding zandwinning. Gemeente Wassenaar is betrokken bij NVO/ bomencompensatie en faunapassage. Bijdrage aan de thema’s van Natuurlijke Leefomgeving Stad -land verbinding: herstel van beleving Atlantikwall Recreatie: verbeteren recreatieve fietsmogelijkheden Gerelateerd aan andere projecten Opsomming waaruit blijkt dat er sprake is van een integrale aanpak en aansluiting bij bestaande programma’s of projecten. Verband met de icoonprojecten van Holland Rijnland: Betreft icoonproject Nationaal Park Hollandse Duinen. Indicatieve investeringen € 100.000 Fasering 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Initiatief Planvorming Realisatie
Binnen Leidse Ommelanden werken de gemeenten: Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Teylingen, Voorschot en en Zoeterwoude samen, aan de versterking van beleefbaarheid, vitaliteit en authenticiteit van dit gebied.
Pagina 33 van 37
3 Financiën Belangrijke voorwaarde voor een vervolg op de Leidse Ommelanden is de financiële haalbaarheid. Dit betreft zowel voor de proceskosten als de projectfinanciering.
3.1 Proceskosten De huidige opzet van de Landschapstafels komt voort uit een provinciaal model. De Landschapstafels voerden binnen de doelstellingen van PZH groenblauwe projecten uit. Nu PZH als pijler wegvalt kan volstaan worden met een lichtere variant waarmee de proceskosten lager uitvallen. Om dit concreet te maken wordt er een nieuwe samenwerkingsovereenkomst afgesloten tussen de deelnemende partijen. Hierin wordt uitgegaan van de onderstaande rolverdeling tussen de partijen.
Rolverdeling Programmamanager heeft de rol van: aanjager, bewaker programma, onderzoek subsidiemogelijkheden, verbinder tussen de projecten, schakel naar de Stuurgroep en overige zaken die het gehele programma aangaan. Uitgegaan wordt van een reguliere taakbelasting van ca. 1 dag per week als manager. Onderdeel van deze rol is het koppelen van subsidies en projecten. Nu PZH geen programmasubsidie meer verleent zal de koppeling op projectniveau gelegd worden. De taakbelasting voor 2021 voor de programmamanager is geraamd op ca. 500 uur. De kosten hiervoor bedragen ca. 50K. De programmamanager bepaalt in overleg met de projectgroep zijn inzet en tijdsbesteding. Programmaleden: zijn verantwoordelijk voor de projecten die zij vanuit hun beleidsveld trekken of belegd zijn bij een projectleider. Zij zijn verantwoordelijk voor: het aanvragen van subsidies en budgetten en de verantwoording daarover, informeren de programmamanager en nemen deel aan de ambtelijke werkgroep die de projecten begeleiden. Uitgegaan wordt van een taakbelasting van minder dan 0,2 dagen per week, minder dan nu het geval is. Hierin is niet meegenomen de uren voor het projectleiderschap, deze worden bepaald door het aantal en omvang van de projecten welke gerealiseerd worden.
Kosten De bovenstaande kosten dienen gefinancierd te worden door de deelnemende gemeenten. Hiervoor is benodigd minimaal 50K voor het eerste jaar. Dit is mogelijk door: Leiden: 20K, Katwijk: 10K en: Kaag en Braassem, Leiderdorp, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten en Zoeterwoude 5K; totaal 60K. Dit levert een marge op van ca. 10K waarmee het beheer van de huidige routesysteem van Leidse Ommelanden gefinancierd kan worden en overige programmakosten betaald kunnen worden. Het bovenstaande voorstel is gebaseerd op een verdeelsleutel op basis van inwonersaantallen. Dit betreft een structurele bijdrage. Daarnaast is aan PZH gevraagd hierin ook verantwoordelijkheid te nemen aangezien het ook een provinciaal belang dient. Gevraagd is om uit het overschot van het huidige programma een bedrag van 60K toe te kennen aan de doorontwikkeling van de Landschapstafel. PZH heeft aangegeven daar in 2021 een besluit over te nemen.
Binnen Leidse Ommelanden werken de gemeenten: Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Teylingen, Voorschot en en Zoeterwoude samen, aan de versterking van beleefbaarheid, vitaliteit en authenticiteit van dit gebied.
Pagina 34 van 37
3.2 Projectfinanciën Naast het aanwezige Regionale Investeringsfonds van Holland Rijnland (ca. 2 miljoen) zijn er diverse andere projectfinancieringsbronnen. Dit vraagt echter wel tijd om deze te ontdekken en aan te boren. PZH heeft op verschillende thema’s wel geld; in de loop van 2021 zijn per subsidie voorwaarden bekend geworden. Denk hierbij aan: stikstofaanpak, bodemdaling, klimaatadaptatie en landbouwtransitie. Hiervoor zijn reeds rijksgelden toegezegd aan de provincies. Voor de erfgoedlijnen, sport en bewegen, ecologische verbindingen en ruiterpaden zijn reeds provinciale subsidies beschikbaar. Inmiddels is een eerste Europa oriëntatie uitgevoerd, hieruit komt naar voren dat het programma LEADER een reële optie is als projectfinancieringsbron en mogelijk ook het programma LIFE als we ambitieus durven te zijn. Dat sluit weer mooi aan om de samenwerking aan te gaan met het Nationale Park Hollandse Duinen en andere programma’s. Onderstaande subsidiemogelijkheden dienen nader onderzocht te worden. Fonds
Bedrag
Voorwaarden
Holland Rijnland
1 tot 2 miljoen
Project moet binnen deelnemende gemeente vallen.
Landschapsfonds Holland Rijnland LIFE-project
Kleine bedragen
LEADER
600K beschikbaar Cat. Economische projecten 40% sub. Cat. Publiek-privaat 100% sub. <500K
Voor beheer van boerenlandpaden e.d. Je kunt vouchers aanvragen, geen investeringsbudgetten. Moet een groot project (programma) zijn op het gebied van natuur & biodiversiteit of milieu & klimaat, vooral kansrijk zijn projecten met ecologische waarden verbetering (habitat, soorten, Natura 2000) samenwerking aangaan met NPHD. Beschikbaar tot 200K per project Circulaire economie Stad-land verbinding Een economisch verdienmodel vereist Beoordelingsformulier en format projectplan bekend
Urban Innovative Actions-fonds van de EU
Nu niet opengesteld! Mogelijk vanaf eind 2021
Veilige openbare ruimten in steden Digitalisering Duurzaam gebruik van land en natuur Stedelijke armoede
Erfgoedlijn PZH
3 miljoen (jaarlijks)
Project dient bij te dragen aan/ gekoppeld zijn aan: trekvaart, Atlantikwall, limes of landgoederenzone.
Ecologische verbindingszones/ subsidie provincie Zuid-Holland
87 miljoen tot en met 2027 voor NNN.
Subsidieregeling Groen PZH
Diverse bedragen 2.1 = 130K 2.2 = ? 2.6 = 1500K 2.7 = 35K 2.8 = 231K
Subsidie onder toepassing van artikel 2.6 Verwerving en inrichting ecologisch verbindingen, artikel 2.6.1 en verder van de Subsidieregeling groen Zuid-Holland 2016 (Srg). Betreft: realiseren van ecologische verbindingen in groene zone/ groene buffer waarvan deel al is vastgelegd. Dit jaar herijking van projecten en wellicht herverdeling van subsidie De subsidieregeling Groen bevat de volgende onderdelen: 2.1 Ganzenrustgebieden; 2.2 Agrarische structuurversterking voor grondgeb. landbouw 2.6 Verwerving en inrichting ecologische verbindingen; 2.7 Subsidie ingev. artikel 10 Natuurbeschermingswet 1998; 2.8 Innovatieve pilots Groene Cirkels;
Miljoenen
Binnen Leidse Ommelanden werken de gemeenten: Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Teylingen, Voorschot en en Zoeterwoude samen, aan de versterking van beleefbaarheid, vitaliteit en authenticiteit van dit gebied.
Pagina 35 van 37
Het Groene Cirkel Bijenlandschap
2.9 = 100K 2.10 = 75K 2.11 = 450K + 245K Stad-land verbinding
2.9 Boerenlandpaden; 2.10 Stimulering maats. initiatieven op Duurzame Landbouw; 2.11 Kwaliteitsverbetering van bestaande groengebieden en het recreatieve routenetwerken.
150K per jaar (3 jaar)
Voorschoten is lid, Leiden ook. Subsidieert max. 25K per project.
Landbouw transitie in PZH
POP3, nu geen directe aanknopingspunt. Alleen bij omvangrijk project wat direct gelinkt is aan de landbouw. Opvolger van POP3 (Nationaal Strategisch Programma) kan met de ‘eco-regelingen’ wel iets betekenen; vanaf 2023. Voor wat betreft bodemdaling in het veenweidegebied zijn in deze fase geen subsidies beschikbaar. LNV is bezig om een budget te krijgen voor 2021. Daarin zijn wel mogelijkheden om projecten te financieren, maar dat is beperkt. Er is geen aparte subsidieregeling o.i.d.
Bodemdaling/ CO2 reductie in PZH
Waterrecreatie in PZH
350K
1) Gastvrij en Beleefbaar water; 2) Smart Waternetwerk; 3) Groene Waterrecreatie; aanvraag indienen voor 30 november 2021.
Ruiter en menpaden in PZH
905K
Een van de kansrijke verbindingen tussen de hippische hotspot: Nationaal Park Hollandse Duinen Noord en de hippische hotspot Balijbos, 8 kilometer nieuwe verbinding tussen recreatiegebied Vlietlanden via Voorschoten naar Wassenaar is als optie aan gedeputeerde voorgelegd voor mogelijke cofinanciering door de provincie.
Vergroenen bedrijventerreinen Prins Bernhard Cultuurfonds Regeling versneld natuurherstel (stikstof) Fonds 1818 Bestuursakkoord klimaatadaptatie 20212023 Deltaplan Biodiversiteit
Alleen via BIZ PZH/ programma klimaatadaptatie Alleen voor niet-overheden 81,6 miljoen
Alleen voor niet-overheden 4,7 miljoen Holland Rijnland, 9 miljoen Delfland
Delfland/ Rijnland Sport en Bewegen
Binnen of effect op Natura 2000 gebied.
Impulsregeling klimaatadaptatie: beperking van wateroverlast en de gevolgen van droogte en overstromingen versneld wordt aangepakt. Samenwerken met biodiversiteitstafel Leiden en icoonprojecten Subsidies bij Hoogheemraadschap nog niet inzichtelijk gekregen
3,5 miljoen + 100K voor omgeving beweegvriendelijke
projecten in de categorieën stad-land-verbindingen, stedelijke groenstructuur (denk aan stadsparken) en recreatiegebieden: voorzieningen als speelplaatsen, speelbossen, bootcamp, hindernisbanen of trimroutes) kan bijdragen aan een meer aantrekkelijke en beweegvriendelijke leefomgeving.
Binnen Leidse Ommelanden werken de gemeenten: Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Teylingen, Voorschot en en Zoeterwoude samen, aan de versterking van beleefbaarheid, vitaliteit en authenticiteit van dit gebied.
Pagina 36 van 37
4 Conclusie De uitdagingen waar de regio Leidse Ommelanden voor staan nemen eerder toe dan af. Dat is de belangrijkste reden geweest voor de Stuurgroep om te besluiten voorlopig door te gaan met Landschapstafel Leidse Ommelanden. Het jaar 2021 wordt gebruikt om tot een nieuw Uitvoeringsprogramma te komen, in afstemming met Holland Rijnland. Dit nieuwe Uitvoeringsprogramma heeft als uitgangspunt het analyse- en beleidsdocument ‘Natuurlijke Leefomgeving’ van Het Hart van Holland. De hierin genoemde thema’s: cultuurhistorie, landbouwtransitie, klimaat, biodiversiteit, stad-land verbindingen en recreatie worden vertaald naar concrete projecten. Tegelijk worden meekoppelkansen gezocht met bestaande programma’s zoals: Nationaal Park Hollandse Duinen, Groene Hart, Hollandse Plassenberaad, Biodiversiteitstafel Leiden, enz. Een eerste inventarisatie van projecten en subsidies is uitgevoerd.
Tijdlijn De onderstaande tijdlijn schetst op maandniveau welke processtappen nodig zijn om tot een nieuw Uitvoeringsprogramma te komen. -
Opstellen nieuw Uitvoeringsprogramma, v.a. december 2020 tot ca. juni 2021;→ afgerond Onderzoek naar financieringsmogelijkheden nieuwe projecten (PZH, Rijk, Europa, marktpartijen), v.a. december 2020 tot ca. maart 2021;→ afgerond Koppelen projecten aan subsidies, v.a. maart 2021 tot ca. juni 2021 + voorbespreken proceskosten op een Landschapstafel april 2021;→doorlopend proces Vaststellen nieuw Uitvoeringsprogramma Leidse Ommelanden, en tegelijk een perspectief bieden wat de te verwachten proceskosten zijn voor de jaren 2022 e.v. → Landschapstafel 29 september 2021 Opstellen Uitvoeringsovereenkomsten met gemeenten, Holland Rijnland en derden, → v.a. september 2021
Binnen Leidse Ommelanden werken de gemeenten: Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Teylingen, Voorschot en en Zoeterwoude samen, aan de versterking van beleefbaarheid, vitaliteit en authenticiteit van dit gebied.
Pagina 37 van 37