Concept Notulen Raadsvergadering 11 december 2025

(Concept) Notulen raadsvergadering

NOTULEN van de vergadering van de raad van de gemeente Voorschoten, gehouden op 11 december 2025 vanaf 20.00 uur. Voorzitter: mevrouw N. Stemerdink, burgemeester. Griffier: de heer E. Krijgsman. Aanwezige leden: de heren mr. drs. C. Bremmer, A. Deuzeman, W.J. van Duivendijk, G. van den Ende, J.D.A. Haubrich en B. van Horck, mevrouw C.L. Ilić, mevrouw P.T.M. Kortekaas-Warmerdam, mevrouw J.G. van der Krogt (iets later), de heren P. 't Lam, B. Lavrijsen en E.M.L.H. Maassen, mevrouw E. Mieremet, de heer M.P.A. van Oostrum, mevrouw M.H.R. Persoon, de heren A.L.R. Posthuma en B.W. Reinke, mevrouw J.C. Schroot, mevrouw P. Wijnen en mevrouw M.J.T. Zoun. Aanwezige wethouders: de heer P. de Bruijn, de heer C.J. van der Elst en de heer H.G. Schokker.

1.

Opening, mededelingen en vaststelling agenda

De voorzitter: Het is 20.00 uur. Ik open hierbij de vergadering van donderdag 11 december 2025 en ik heet u allen van harte welkom. Mevrouw De Bruin van de VVD is vanavond afwezig. Mevrouw Van der Krogt van GroenLinks komt wat later, want zij en haar man zijn vandaag 40 jaar getrouwd en zij zijn uit eten. (Applaus) De voorzitter: Het is dus een mooie dag voor hen beiden. Fijn dat ze zich na het eten nog bij ons gaat vervoegen. Er is weer een mooi kerstpresentje voor de raadsleden en de collegeleden van Zij aan Zij. Dank dus weer aan Zij aan Zij, want ik weet dat zij hier hard aan hebben gewerkt. Dus heel veel dank. Ik hoop dat we er allemaal veel gebruik van maken, want zo te zien kunnen we er zeker wat mee. Het is bijna kerst. Zijn onze bodes van vanavond er, Henk en Dominique? Zij zijn beneden. Ik wil graag een heel hard applaus voor hen, want we hebben voor het hele bodeteam en voor de dames van de kantine een hele lekkere banketstaaf met een mooie bon erbij die ze kunnen inwisselen bij een lokale slagerij, als dank voor al hun inzet, altijd maar weer. Dus heel veel dank en een groot applaus voor het team van de bodes. Ik zal dit straks aan hen geven. (Applaus) De voorzitter: Voor de spreektijden zijn we uitgegaan van een vergadering van 2,5 uur. De fracties hebben ieder 15 minuten en het college 28 minuten. Ik ga daar uiteraard bij eenieder strak op sturen.

Dan weet u dat, wethouder Schokker; ik zag dat u vanavond het hoofdgerecht bent, qua onderwerpen. Dan de vaststelling van de agenda. Bij agendapunt 6.1, het raadsvoorstel Belastingverordening OZB, zijn gisteren gewijzigde stukken toegevoegd met de actualisatie van de tarieven in verband met de laatste waardeontwikkelingscijfers. Kan dit nog steeds een hamerstuk blijven? De heer Maassen (SP): Ik zou daar graag een stemverklaring bij willen afleggen. De voorzitter: Dat kan altijd, want dat vraag ik altijd bij elk stuk. Dat komt helemaal goed, maar het blijft dus een hamerstuk, met uiteraard de mogelijkheid om stemverklaringen af te leggen.

Raadsvergadering 11 december 2025

1

Op verzoek van het college wordt agendapunt 11, de vierde technische wijziging van de Verordening Jeugdhulp gemeente Voorschoten 2015, van de agenda gehaald. Wethouder Schokker geeft een nadere toelichting. Wethouder Schokker: Voorzitter. Dit punt is in de commissievergadering twee weken geleden besproken. Na afloop van de commissievergadering hebben we mede naar aanleiding van nadrukkelijke opmerkingen van mevrouw Van Hellemondt van de PvdA en ook van mevrouw Wijnen van D66 geconcludeerd dat een toezichthouder op basis van kwaliteit juridisch niet houdbaar was. Er is wel een wens vanuit de regio om een extra toezichthouder te hebben, ook op basis van het rapport van KokxDeVoogd, maar dan een toezichthouder op basis van rechtmatigheid en contactmanagement. Dit heb ik naar aanleiding van de discussie hier ook nadrukkelijk besproken in de regio. Er komt in de loop van volgend jaar, waarschijnlijk in het tweede kwartaal, een gewijzigde verordening, waar dan ook nog een aantal andere maatregelen vanuit KokxDeVoogd in zullen zitten. De voorzitter: Stemt de raad ermee in dat agendapunt 11 hedenavond van de agenda wordt gehaald? Ja, dat is bij dezen besloten. Dank, wethouder.

Naar aanleiding van een verzoek van de commissie Burger en Bestuur op 4 december wordt de raad voorgesteld om agendapunt 12, de Nota Samenwerken, van de agenda te halen en terug te sturen naar het college, omdat de Rekenkamer op dit moment een onderzoek naar de verbonden partijen uitvoert. De eventuele aanbevelingen die de raad uit dit rapport overneemt, kunnen daarna in een gewijzigde Nota Samenwerken verwerkt worden en vervolgens weer in het reguliere raadstraject worden voorgelegd. Stemt de raad ermee in dat agendapunt 12 van de agenda wordt gehaald en later terugkomt? Ja, dat is bij dezen besloten. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld. De voorzitter: Ik zie nu Henk en Dominique. Komen jullie even binnen? Dan kunnen jullie het cadeautje in ontvangst nemen. Sorry, we gaan nog een keer applaudisseren. Heel veel dank! (Applaus) 2.

Beëdiging burgercommissielid

De voorzitter: De fractie van de SP heeft een nieuw burgercommissielid aangedragen: de heer Christiaan Ruisch. In de commissieverordening is afgesproken dat de commissie Geloofsbrieven ook voor nieuwe commissieleden onderzoek doet. Ik geef de heer Bremmer als voorzitter van deze commissie het woord om hiervan verslag te doen. De heer Bremmer (CDA): Mede namens de collega's Bart Lavrijsen en Arnold Posthuma kan ik u zeggen dat het een bijzondere vergadering was. We waren begonnen en bij één viel voortdurend internet uit. Bij de ander was de agenda plotseling verdwenen. De derde dacht stilletjes: zonder de SP gaat het toch ook goed? Dat is natuurlijk hilarisch. Omdat politiek ook leuk kan zijn, begin ik hiermee voor de mensen op de tribune. We hebben de puzzelstukjes opnieuw bij elkaar gelegd en we hebben de zaak grondig bekeken. De commissie is eenstemmig van oordeel dat de heer Ruisch aan alle eisen voldoet. Ik zal dat nu voorlezen. De commissie uit de raad van de gemeente Voorschoten heeft de geloofsbrief en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken ontvangen die zijn ingezonden door de heer Ruisch, Christiaan, wonende te Voorschoten. De commissie rapporteert de raad dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat het voorgedragen burgercommissielid aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoet.

De commissie adviseert tot zijn toelating als lid van de raadscommissie. De voorzitter: Dank u wel, meneer Bremmer. Ik ben overigens heel benieuwd bij wie het internet uitviel en bij wie … Nou ja, goed. Dat is iets voor strakjes, bij de borrel. We gaan over tot de beëdiging. Ik vraag de heer Ruisch om naar voren te komen. Ik lees de belofte voor.

Raadsvergadering 11 december 2025

2

(De heer Ruisch legt de verklaring en belofte af die behoort bij de benoeming tot raadscommissielid.) De voorzitter: Van harte gefeliciteerd, welkom en heel veel plezier! (Applaus) De voorzitter: Welkom als commissielid in Voorschoten. Namens de gehele raad wens ik u uiteraard heel veel succes, maar vooral ook heel veel plezier toe. Blijft u er gezellig de hele avond bij? Dan kunt u alvast een beetje oefenen. 3.

Vaststellen raadsnotulen van 6 en 13 november 2025

De notulen worden ongewijzigd vastgesteld. 4. 4.1. 4.2. 4.3.

Lijst van ingekomen stukken voor de gemeenteraad Brieven van instellingen of burgers; Informatiebrieven van het college van B en W Schriftelijke beantwoording van vragen uit de raad

Er wordt besloten overeenkomstig de voorstellen tot afdoening. 5.

Vragenuurtje en actuele bestuurlijke aangelegenheden

De voorzitter: Er zijn twee onderwerpen aangekondigd. Mevrouw Ilić van GroenLinks heeft vragen over het verwijderen van de bosjes langs het spoor in de groenstrook. De heer Maassen van de SP heeft vragen over de sloopplannen in de Vlietwijk. We beginnen met de vragen van mevrouw Ilić. - Verwijderen van de bosjes langs het spoor in de groenstrook Mevrouw Ilić (GroenLinks): Voorzitter. Met amendement 370 heeft de raad onlangs op het nippertje een taakstelling of bezuiniging op het groenbeheer teruggedraaid. We waren het er allemaal over eens dat we niet rücksichtslos plantvakken met bosjes en heesters moeten vervangen door Engels raaigras. Engels raaigras is goedkoper en makkelijker in onderhoud, maar saai om te zien en het betekent vernietiging van leefgebied van dieren, zoals egels of vogeltjes, zoals de huismus of een roodborstje, want die houden van rommelhoekjes, bosjes en blaadjes. Die bosjes zijn belangrijk, want dieren hebben vijf v's nodig: voedsel, vocht, veiligheid, voortplanting en verbinding. Al die elementen zijn cruciaal voor het overleven van dieren. Bosjes vervullen veel van dit soort v's en zijn dus belangrijk. Dit is dus een pleidooi voor iedereen om je tuin eens niet winterklaar te maken. Hou het gewoon eens lekker rommelig. Hark het niet aan en geniet daarna van de vogeltjes en het geknor van een egel.

Dit is ook een vraag richting de gemeente, een urgente vraag, want tot onze schrik heeft de gemeente afgelopen week bosjes weggehaald langs het spoor in de wijk Noord-Hofland, bij het Baron van Heemstrapad. Dat is nota bene een groene verbinding in de omgevingsvisie, op een van de kaarten. Wij maken ons dus zorgen of amendement 370 wel wordt uitgevoerd of dat er alsnog plannen zijn om de taakstelling of bezuiniging uit te voeren en al die bosjes te vervangen door Engels raaigras. Onze vraag is dus: waarom zijn deze bosjes weggehaald? Wat komt ervoor in de plaats? En is de gemeente van plan om de komende tijd op meer plekken die belangrijke bosjes te verwijderen? Wethouder Schokker: Voorzitter. Dank aan de vragensteller. U vraagt in eerste instantie of het een onderdeel van het plan is om plantvakken om te zetten naar grasvelden. Dit is in feite nog de oude situatie waar nog op gehandeld is. Het antwoord is dus ja. De tweede vraag was waarom de bosjes zijn verwijderd. Het eerste antwoord was ja; op deze vraag hoef ik dus geen antwoord te geven. Welke effecten zijn er voor flora en fauna en hoe gaat de gemeente die compenseren? Onze inschatting is dat de effecten voor flora en fauna echt heel beperkt zijn. Op dit moment vindt dan ook geen compensatie plaats, maar we kijken wel of in de directe omgeving enige vorm van compensatie mogelijk is. Daar kijken we dus heel goed naar.

We geven wel mee dat de grondgesteldheid daar matig is en dat de ruimte vanwege hoogspanningskabels beperkt is. U vraagt ook naar de toekomst: worden ook op andere plekken vergelijkbare inrichtingsmaatregelen voorzien? Dat was het geval, maar gezien het terugdraaien van de bezuiniging voor 2026 gaan we natuurlijk wel bekijken of we dat kunnen aanpassen. Dat is dus het antwoord op die vraag.

Raadsvergadering 11 december 2025

3

Mevrouw Ilić (GroenLinks): Voorzitter. Het begin van het antwoord van de wethouder was teleurstellend, want we krijgen bevestigd dat dit het plan was en dat er misschien wel compensatie plaatsvindt, maar dat compensatie niet in de oorspronkelijke plannen zit en dat we als gemeente dus doorgaan met het verwijderen van bosschages en heesters. Dat is dus teleurstellend. De voorzitter: Wat is uw vraag? Want dit is het vragenuur. Mevrouw Ilić (GroenLinks): Zit de compensatie standaard in het plan of zijn deze vragen aanleiding voor de compensatie? De heer Maassen (SP): Voorzitter. Bij de beantwoording van de eerste vraag zegt de wethouder: dit was nog het oude beleid. Dat is raar, want het oude beleid is nooit van kracht geweest. Het oude beleid is voorgesteld in de begroting en is daaruit geamendeerd. Mijn vraag is dus hoe het kan dat er werkzaamheden zijn gepland op basis van beleid dat nooit van kracht is geweest. Wethouder Schokker: Voorzitter. Eerst de vraag van mevrouw Ilić. Ik heb bij de beantwoording van vraag 4 aangegeven dat we dat allemaal opnieuw gaan bekijken. Je plant zoiets van tevoren in; dat is eigenlijk ook meteen het antwoord op de vraag van meneer Maassen. We gingen er natuurlijk van uit dat er aanpassingen zouden moeten komen. Gelukkig zijn die teruggedraaid. We zijn nu dus ook weer bezig. Dit is dus eigenlijk een restant van de aanpassing.

We gaan het dus gewoon meenemen. Het groenbeleid is niet allemaal helemaal uitgedokterd. Je houdt gewoon rekening met het feit dat er een bezuiniging aankomt. Daar plan je op in. Nu is dat gelukkig teruggedraaid en gaan we dat zo snel mogelijk doen. Het is goed dat u dit even aan de orde stelt. De voorzitter: We gaan naar de tweede deel van dit agendapunt, de vragen van de heer Maassen over de sloopplannen in de Vlietwijk. -

Sloopplannen in de Vlietwijk

De heer Maassen (SP): Voorzitter. Eerst denkt de commissie die de geloofsbrieven moet onderzoeken dat de SP niet nodig is en nu hapert de microfoon ook nog; het wordt weer leuk vandaag. Het is de fractie van de SP ter ore gekomen dat woningcorporatie Rijnhart Wonen in de Vlietwijk bewonersavonden organiseert waarop wordt gesproken over de mogelijke sloop van sociale huurwoningen. Hierbij is altijd iets vreemds aan de hand, want degene die daar uiteindelijk over beslist, is de eigenaar van die woning, de woningcorporatie, maar die woning wordt natuurlijk ook door iemand bewoond. Dat is weliswaar een huurder, die die woning niet in eigendom heeft, maar die huurder kan daar meerdere jaren, soms wel 10, 20 of 25 jaar wonen en kan die woning wel degelijk beschouwen als zijn of haar woning. Het verschil tussen wie de eigenaar is en wie zich eigenaar voelt, is in dit geval vaak groot. Sloop hakt er hard in. Daarom de volgende vragen aan het college.

Is het college door Rijnhart Wonen geïnformeerd over het voornemen om sociale huurwoningen te slopen in de Vlietwijk? En zo ja, om hoeveel woningen gaat het dan? Vraag 2: is het besluit over de sloop van de woningen in de Vlietwijk onherroepelijk of kan er nog over gesproken worden? En wat kunnen huurders doen om de sloop van die woningen te voorkomen? En ten derde: op welke manier gaat het college de gemeenteraad betrekken bij deze voor de mensen in ons dorp ingrijpende beslissing, zodat wij als gemeenteraad de mensen op de juiste manier kunnen informeren en zodat mensen via ons ook op de juiste manier invloed kunnen uitoefenen bij deze ingrijpende beslissing? Wethouder Van der Elst: Voorzitter. Dit zijn terechte vragen, want dit is inderdaad een project met een grote impact voor de betrokken bewoners. Dus ja, we zijn geïnformeerd en bekend met het voornemen om in die renovatie onder andere ook te gaan slopen. Het aantal is nog niet bekend. Het gaat in totaal om ongeveer 600 woningen in eigendom van Rijnhart. Die worden dus niet allemaal gesloopt, maar een klein deel daarvan. Daarnaast is er ook nog een deel - enkele tientallen; denk aan ongeveer 25 woningen - in eigendom. Ik wil graag als volgt antwoorden op de volgende vragen. De sloop is zeker niet onherroepelijk. Het voornemen is om u in Q1 ter informatie een intentieovereenkomst voor te leggen.

Ik wil graag ingaan op de manier waarop de raad in de toekomst betrokken zal worden. Een onderdeel van die intentieovereenkomst die ter informatie aan u voorgelegd wordt, is een uitgewerkte planning. Daarbij is het streven om zo snel mogelijk een uitwerkingskader aan de raad

Raadsvergadering 11 december 2025

4

voor te leggen ter besluitvorming. Daarbij bent u dus vol aan de knoppen, zoals dat heet. Het college zal daarvoor in de aanloop naar het uitwerkingskader een proces inrichten om de ambities en de uitgangspunten duidelijk te maken en daarover met u in gesprek te gaan, zodat u die input kan geven. Een sociaal plan voor de herhuisvesting, al dan niet tijdelijk, wordt gemaakt na informatiebijeenkomsten met bewoners. Er is dus nadrukkelijk participatie van de omwonenden. Dit plan wordt samen met de vertegenwoordigers van de huurders gemaakt. Het maken van een sociaal plan is een verplichting bij renovatie- en slooptrajecten van een woningcorporaties. Die verplichting vloeit voort uit de wet. Het college zal erop toezien dat het sociaal plan voor de bewoners voor wie herhuisvesting van toepassing is, conform de landelijke regelgeving wordt uitgevoerd en vastgelegd. De heer Maassen (SP): Voorzitter. Het is altijd lastig om een hele reeks mondeling verstrekte cijfers in één keer te verwerken. In de beantwoording van de eerste vraag zei de wethouder dat het om tien tot vijftien woningen ging. Is dat een indicatie van het aantal woningen dat gesloopt gaat worden of van het aantal woningen dat gerenoveerd gaat worden? Wethouder Van der Elst: Voorzitter. Het aantal mogelijk te slopen woningen is onbekend.

Het totale aantal woningen die betrokken worden in de renovatie, is 600 in eigendom van Rijnhart en ongeveer 25 in eigendom van bewoners. De voorzitter: Daarmee sluiten we dit agendapunt af. 6. Hamerstukken 6.1. Belastingverordeningen OZB en RZB 2026 (raadsregistratienummer Z/25/101557/472193) De voorzitter: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer Maassen (SP): Voorzitter. De fractie van de SP snapt dat op dit moment alleen een technische verordening voorligt. Daar zullen wij dus niet tegen stemmen. De politieke keuze om dit te doen is al eerder gemaakt, per amendement bij de begroting. De fractie van de SP heeft toen voor dat amendement gestemd. Dat amendement hield in dat de ozb komend jaar wordt bevroren, dus niet wordt verhoogd. We hebben daar toen voor gestemd omdat het, als je geld overhoudt, netjes is dat mensen dat terugkrijgen. Maar met terugwerkende kracht zijn wij daar niet zo blij mee, want er wordt inderdaad geld teruggegeven aan de bewoners, maar als je dat via de ozb doet, geef je het eigenlijk alleen terug aan de huiseigenaren. De voorzitter: Mag ik u vragen uw stemverklaring af te ronden? De heer Maassen (SP): Ja, excuus. Wij vinden dit jammer, want 30% van de inwoners krijgt op deze manier het geld niet terug. Dat hadden wij graag anders gezien, maar wij zullen niet tegen deze verordening stemmen.

Het voorstel wordt zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. 6.2. Zienswijze begrotingswijziging 2026 Holland Rijnland (raadsregistratienummer Z/25/104847/468889); 6.3. Opheffen geheimhouding per 23 januari 2026 (raadsregistratienummer Z/25/107086/475385) Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. 7.

BESPREEKPUNTEN

8.

Najaarsnota 2025 (Z/25/101935/469970)

De voorzitter: De Najaarsnota 2025 geeft de stand van zaken weer van de uitvoering van de Programmabegroting 2025 tot en met augustus 2025. Zowel financieel als beleidsmatig wordt de voortgang weergegeven, waarbij het college de gemeenteraad voorstelt om de begroting te wijzigen. We hebben dit op 4 december besproken in de commissie. Nu ligt het stuk ter besluitvorming voor.

Raadsvergadering 11 december 2025

5

De heer Deuzeman (GroenLinks): Voorzitter. Zoals u al aangaf, hebben we deze Najaarsnota uitgebreid besproken in de commissie. Ik zal het hier niet allemaal herhalen. Het belangrijkste punt is natuurlijk dat we financieel een grote meevaller hebben. We stonden voor dit jaar op een flinke negatieve uitkomst. Dat is met deze Najaarsnota omgedraaid. Het is op zich heel fijn dat het positief is, maar het feit dat er weer een grote plotselinge verschuiving is, is op zich zorgwekkend. We hebben in de commissie al geconstateerd dat dit het college niet verweten kan worden. Dit zijn allemaal externe ontwikkelingen vanuit het Rijk: bedragen die erbij komen en bedragen die eraf gaan. We komen er gelukkig goed uit, maar dit maakt het niet makkelijker om te sturen. We zijn verder dus wel akkoord met het raadsvoorstel en de financiële aspecten die daarin opgenomen zijn. We zullen straks ook voorstemmen. De cijfers die vermeld worden over het restafval deden bij de fractie van GroenLinks en enkele andere fracties de wenkbrauwen wel wat fronsen. We hebben al jaren een probleem met het restafval. We produceren in Voorschoten vrij veel restafval. Dat is ook stabiel te veel; het liep de afgelopen jaren zelfs een klein beetje op, terwijl het Rijk wil dat wij fors naar beneden gaan en ook steeds hogere boetes oplegt om dit af te dwingen.

Het is niet gunstig voor het milieu en het is ook niet gunstig voor de portemonnee van onze inwoners. Wij zouden daar graag iets aan doen. We krijgen er alleen weinig grip op. Het was onderdeel van het coalitieakkoord om hieraan te gaan werken. Dat is uiteindelijk niet het meest geslaagde onderdeel van het coalitieakkoord; ik denk dat we het daar allemaal over eens kunnen zijn. Daarom verbaasde het ons dat we in deze Najaarsnota andere cijfers zagen dan een maand geleden in de begroting, die ook melding maakte van de meest recente cijfers over restafval. Het was bovendien verbazingwekkend dat er nu plotseling sprake is van een daling met 15% jaar op jaar. Dat zou op zich heel mooi nieuws kunnen zijn, maar dit doet toch vermoeden dat er iets aan de hand is met die cijfers. We hebben daarover samen met de fractie van de PvdA technische vragen gesteld. In de commissievergadering werd duidelijk dat er inderdaad geswitcht is: we gaan over op andere cijfers. Die zijn kennelijk beter; dat nemen wij aan, want wij vertrouwen daarin op de expertise van de ambtenaren. Het maakt het alleen wel wat moeilijk om te sturen. Wat hier nu in de Najaarsnota staat, is op zich geen heikel punt, maar wij zouden het goed vinden als wij in de toekomst kunnen bouwen op de cijfers die er liggen en als zij ook voor iedereen inzichtelijk zijn, zodat er geen verwarring gesticht wordt.

Wij denken dat het daarom goed zou zijn als er op de wijziging van de cijfers een toelichting zou komen die iets uitgebreider is dan wat we tot nu toe zagen in de Najaarsnota en in de beantwoording van de technische vragen, als de twee soorten cijfers die tot nu toe gebruikt zijn, achter elkaar worden gezet zodat we ze kunnen vergelijken en als we vanaf nu afspreken dat we nog maar één set cijfers gebruiken en dat we niet gaan wisselen tussen documenten die een maand van elkaar in de raad komen. Dat had misschien met een toezegging gekund in de commissie. We doen het nu door motie 372 in te dienen. Daarin vragen we om een korte toelichting, een informatiebrief. Wij denken zelf aan één kantje A4; het hoeft echt niet heel ingewikkeld te zijn. We hopen dat de raad hierin meegaat, want we denken dat we allemaal baat hebben bij duidelijkheid over deze cijfers. De motie, die mede wordt ingediend door de PvdA, luidt: "Motie 372. De raad van de gemeente Voorschoten, in vergadering bijeen d.d. 11 december 2025, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: a. b. c.

in de Najaarsnota 2025 de restafvalcijfers tot onduidelijkheid en verwarring hebben geleid; de restafvalcijfers over gelijke tijdvakken uit de najaarsnota 2025 afwijken van de restafvalcijfers uit de begroting 2026; in eerdere begrotingen, voorjaarsnota's, najaarsnota's en jaarrekeningen op basis van wisselende definities restafvalcijfers zijn gepresenteerd;

overwegende dat: d.

onduidelijkheid over de restafvalcijfers de waarde van deze cijfers vertroebelt, het debat bemoeilijkt en de aanpak van het probleem met restafval niet helpt;

verzoekt het college:

Raadsvergadering 11 december 2025

6

1.

2.

de raad middels een informatiebrief te informeren over de juiste historische cijfers over de restafvalstromen in Voorschoten, met daarbij: a. een duidelijke definitie van huishoudelijk afval, fijn restafval (restafval uit de grijze container), fijn restafval na nascheiding, opgehaald grofvuil en weggehaald grofvuil; b. een directe vergelijking van cijfers over de restafvalstromen volgens de verschillende gebruikte methoden vanaf 2020, voor zover deze beschikbaar zijn; in komende rapportages over het restafval uniforme definities van de afvalcijfers te gebruiken,

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Welkom, mevrouw Van der Krogt, en gefeliciteerd met het mooie jubileum. Mevrouw Mieremet (D66): Voorzitter. Net als mijn voorganger zullen we niet de inbreng in de commissie herhalen, maar wel een aantal punten schetsen. De Najaarsnota is altijd een mooi moment van reflectie om terug te kijken. Wat brengt terugkijken je? Dat brengt misschien geleerde lessen. Daarom zijn we kritisch en hebben we veel vragen gesteld. Het is goed om te lezen dat het college vindt dat we steeds beter realistische planningen kunnen maken. 76% is uitgevoerd; dat is inderdaad best goed. Een belangrijke vraag hierbij, die ik ook in de commissie stelde, is of er is gedaan wat het meest nodig is. Wij zien op verschillende programma's ook echt vooruitgang. Dus complimenten daarvoor aan het college. D66 is ook blij met de sterke regionale positionering. Na maart 2026 verwachten we daar nog verder in te groeien. In de commissie bespraken we de overhevelingen. We zien dat er qua woningbouw overgeheveld wordt. We hebben hier meerdere vragen over gesteld. Wij maken ons, volgens mij net als de rest van de raad en ook het college, zorgen over onderwijshuisvesting, het treintje en woningbouw. Dank voor de grondige beantwoording van onze technische vragen. We snappen dat dingen anders lopen dan gedacht of gepland.

Onze oproep is wel om te zorgen dat we goed meegenomen worden, niet alleen wij als raad maar ook de inwoners, zodat duidelijk is waarom besluiten genomen worden of waarom dingen niet gebeuren. Over onderwijshuisvesting en de Marijkelaan: dank voor de beantwoording van de vragen. Daarin lezen we dat we een raadsinformatiebrief kunnen ontvangen voorafgaand aan de vaststelling van de uitwerkingskaders, die eind Q2 verwacht wordt. Die toezegging, die in de beantwoording staat, willen we hier expliciet maken. Wil de wethouder dat doen in zijn beantwoording van de vraag of dat inderdaad zo is? De Fortgensschool heeft nieuwe huisvesting nodig. Ook de andere scholen willen weten waar ze aan toe zijn. Ze kunnen nu soms dingen niet aanpakken omdat het zonde is om geld weg te gooien, maar als je weet dat het nog even duurt, gaan ze die investeringen wél maken. Kan het college zeggen wanneer de Fortgens het nieuwe schoolgebouw zal betreden? Ik heb het over een indicatie, zodat we zo duidelijk mogelijk zijn voor de scholen. Wij staan achter de zojuist ingediende motie. Ons punt is dat die cijfers vergelijkbaar moeten zijn met wat er regionaal gebeurt. Misschien kan de wethouder daar iets over zeggen: kan dat meegenomen worden? Dat is onze extra vraag. De heer Van Duivendijk (Voorschoten Lokaal): Voorzitter.

De Najaarsnota laat over het algemeen altijd zien hoe goed het met ons werk en met het geld van de gemeente gaat. Ik ben blij dat we kunnen zeggen dat het goed gaat met Voorschoten. Driekwart van onze plannen staat op groen. Dat betekent dat we veel doelen halen, bijvoorbeeld bij sport, veiligheid, onderwijs en het sociaal domein. Als iets niet helemaal lukt, sturen we op tijd bij. Ook financieel staan we er goed voor. Aan het begin van het jaar hadden we zorgen, maar nu zien we dat de cijfers positief uitpakken. We sluiten 2025 af, zo lijkt het, met een voordelig saldo van € 184.000. Dat komt doordat we op tijd hebben bijgestuurd, maar inderdaad ook door extra gelden die we ontvangen hebben vanuit het Rijk. Ook hebben we goed gekeken naar kosten, zoals energie en inhuur. Daaraan gaven we minder uit dan eerder gedacht. Voorschoten Lokaal vindt een goed, transparant financieel beleid erg belangrijk. Daarnaast blijft onze schuld goed onder controle. De schulden blijven ruim onder de grens die als risicovol wordt gezien. Dat geeft vertrouwen, ook voor de komende jaren.

Raadsvergadering 11 december 2025

7

Bij dit raadsvoorstel is een motie ingediend door GroenLinks en de PvdA over de transparantie van cijfers over restafval. Voorschoten Lokaal is altijd voor transparante cijfers. Het lijkt me logisch dat cijfers vergelijkbaar moeten zijn. Ik hoor dus graag wat het college van deze motie vindt, maar het lijkt me belangrijk dat we hier duidelijkheid over krijgen. Alles bij elkaar kunnen we concluderen dat de gemeente stabiel en verantwoord aan het werk is. We investeren waar dat nodig is en we letten goed op onze uitgaven. Dus dank u wel, college en ambtenaren, die zich hier dagelijks voor inzetten. De heer Posthuma (PvdA): Voorzitter. Met de Najaarsnota kijken we terug op een mooi en bewogen jaar. We hebben gezien dat het college veel geld overhoudt omdat het minder had begroot. Mijn fractie heeft er al eerder op gewezen: er is wederom sprake van de Voorschotense ziekte. We hebben de afgelopen jaren als Voorschoten, kijkend naar wat we van tevoren begroot hadden en naar wat we daadwerkelijk uitgeven, steeds te veel overgehouden. Dat is de afgelopen jaren opgeteld bijna € 16 miljoen. Dat is allemaal geld dat we niet hebben uitgegeven door onderbesteding door dit college. Dat is jammer, want daardoor kunnen we heel veel maatschappelijk effect niet realiseren in deze gemeente. Dat is een gemiste kans.

Er werd al gerefereerd aan de scholenbouw en aan alle vinkjes die we de afgelopen periode hebben gezien in de Najaarsnota. Het college beweert dat 75% van alle doelen is gerealiseerd, maar als je goed kijkt naar al die vinkjes, zien we vooral heel veel wensdenken. Dat zijn geen echte gerealiseerde doelen, maar intenties die nog niet allemaal uitgevoerd zijn. Dat is eigenlijk - hoe zeg je dat? - de bewoners van Voorschoten een klein beetje voor de gek houden. Gelukkig zijn wij als PvdA-fractie met meerdere collega's - mevrouw Mieremet heeft het in de commissievergadering al genoemd en ook de heer Deuzeman heeft het genoemd, evenals de heer Maassen - vrij kritisch geweest op dit stuk. Ik denk dat we het college ook niet weg moeten laten komen met het alleen maar debiteren van succesverhalen. Om er met de Fortgensschool nog een mooi voorbeeld uit te halen: ik kan me goed herinneren dat de CDA-fractie voor de verkiezingen in 2022 met een grote bos bloemen voor de Fortgensschool stond en dat men ongeveer de dag erna met cement en stenen voor de deur zou staan. We zijn nu vier jaar verder en er is nog steeds geen enkele steen neergezet. Dat is iets waarvan we moeten vaststellen dat het niet gebeurd is.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat dit allemaal de schuld is van die fractie, maar dit laat wel zien dat het lastig is om dit soort dingen gerealiseerd te krijgen, dat we voorzichtig moeten zijn en aan verwachtingsmanagement moeten doen en dat we ten opzichte van onze bewoners reëel moeten zijn. Meneer Deuzeman refereerde al aan het restafval. Het college heeft in eerste instantie zonder enige uitleg aangegeven dat het restafval met 15% is gedaald. Dat is een gigantische afname, vooral omdat we in Voorschoten juist een enorme stijging hebben doorgemaakt. Hier ligt een discussie achter. We hebben het afgelopen jaar binnen de raad een discussie gehad over betalen naar gebruik: je moet betalen als je meer restafval produceert. Het interessante was dat dit college, dat een heel prachtig raadsvoorstel had geschreven, betalen naar gebruik eigenlijk naast zich neer heeft gelegd en heeft gezegd dat we op de oude voet verder moeten gaan. Dat is een probleem. Het is interessant dat in de cijfers waarvan het college gebruikmaakt, een hele grote daling plaatsvindt op het punt van het grofvuil. Dat heeft in 2023 even een piek gehad en heeft in 2024 een enorme daling gehad, omdat we sinds 1 januari 2024 € 25 per vierkante kuub betalen voor grofvuil. Dat is de reden waarom we in 2023 even een behoorlijke stijging hadden en dat daarna een daling plaatsvond.

Het reguliere restafval heeft altijd een stijging doorgemaakt. Het college moet goed op de hoogte zijn geweest van deze cijfers, maar heeft in de Najaarsnota andere cijfers neergezet. Dat neem ik het college best wel kwalijk. Ik hoor dan ook graag van de wethouder hoe het college ervoor gaat zorgen dat wij als raad over de juiste cijfers gaan beschikken en dat we niet met deze cijfers het bos in worden gestuurd. Wethouder Van der Elst: Voorzitter. Eerst een vraag van de fractie van D66, van mevrouw Mieremet. Het is duidelijk waarom besluiten genomen worden. Ik lees dit ook in relatie tot de Fortgensschool. De oplevering van de nieuwe Fortgensschool is nog steeds gepland in de loop van 2028, maar ik moet daarbij zeggen dat dat krap wordt. Ik begrijp met zoveel woorden dat u concreet vraagt om de aangeboden optionele raadsinformatiebrief. Als dat zo is, kan ik die toezeggen. Ik zie dat dat het geval is. Dus bij dezen. Die raadsinformatiebrief komt voordat het

Raadsvergadering 11 december 2025

8

uitwerkingskader aan de raad wordt voorgelegd. Wellicht kunnen we daarin concreter zijn over de planning en wat daarmee samenhangt. Ik denk dat ik daarmee de vragen van D66 beantwoord heb. De dank die Voorschoten Lokaal uitsprak voor de ambtenaren, geef ik bij dezen graag door. Wethouder Schokker: Voorzitter. Aan mij zijn vragen gesteld over het afval. Daar hebben we in de commissie al uitgebreid met elkaar over gesproken. Dit keer zijn voor het eerst de cijfers gebruikt van de benchmark. Ik ben het helemaal met de indieners van de motie en ook met de heer Posthuma eens dat we daar een uitgebreidere toelichting op hadden moeten geven. Ik heb in de commissie al toegezegd om dat vanaf nu aan te passen. In de motie vraagt u om een informatiebrief over dit onderwerp. We hebben even tijd nodig om de precieze definitieverschillen uit te zoeken, die immers echt nauw luisteren; ik heb daar vandaag ook weer met de betreffende ambtenaar over gesproken. We kunnen u toezeggen dat u in het tweede kwartaal een informatiebrief krijgt. Tegen die achtergrond kan ik de motie aan het oordeel van de raad laten. De voorzitter: Zijn alle vragen beantwoord? Ik denk het niet. Mevrouw Mieremet, ik denk dat u wilt interrumperen. Mevrouw Mieremet (D66): Graag. Goed dat u oplet, voorzitter.

Zijn de cijfers ook regionaal te vergelijken? Wethouder Schokker: Afval is best een ingewikkelde wereld, ook qua data. Ja, als bijvoorbeeld Leiden precies dezelfde gegevens gebruikt … Want we hebben nu die benchmark; die CBS-cijfers zijn tot op zekere hoogte goed vergelijkbaar. We zullen dit punt meenemen. Er zijn allerlei verschillen als je dingen wilt vergelijken, bijvoorbeeld ook bij de afvalstoffenheffing. De ene gemeente heeft een kostendekkendheid van 90%, de andere van 100%. Het is best lastig vergelijken, maar als u die vraag stelt, nemen we die gewoon mee. De voorzitter: Volgens mij is die vraag bij dezen gesteld. De heer Posthuma heeft ook een interruptie. De heer Posthuma (PvdA): Ik ben even in de CBS-cijfers gedoken. Het grappige is dat de cijfers waar u het over heeft over de Nederlandse afvalverwerking uit dezelfde databank van Rijkswaterstaat komen. Rijkswaterstaat heeft een hele grote databank waar al die cijfers over afval bij elkaar zitten. Die cijfers komen daar gewoon vandaan. Ik snap dus niet zo goed waarom die verschillen er dan zijn. Het is echt dezelfde databank. Het is gewoon een linkje dat je op de website van het Centraal Bureau voor de Statistiek kunt vinden. Ik snap uw antwoord dus niet zo goed. Kunt u dat toelichten? Wethouder Schokker: Er zit verschil in; dat hebben we ook in de beantwoording van de technische vragen aangegeven.

Er zit verschil in hoe bijvoorbeeld PMD of grofvuil wordt meegenomen. De precieze vergelijking zullen we u dus doen toekomen. De heer Posthuma (PvdA): Ik lees toch echt op de website van het Centraal Bureau voor de Statistiek dat het van dezelfde database afkomstig is. Ik wil dat graag met u, de ambtenaren en de rest van de raad delen. Ik begrijp uw antwoord dus niet zo goed. Ik denk dat u toch beter moet zoeken om de feiten op orde te hebben. De voorzitter: Volgens mij is uw vraag beantwoord en neemt de wethouder deze punten mee. Het is altijd goed om de informatie te delen. Volgens mij wordt uw vraag nader uitgezocht. Wanneer de raadsinformatiebrief er is, kunnen we daar nader over spreken met elkaar. Er is behoefte aan een tweede termijn. De heer Deuzeman (GroenLinks): Voorzitter. Ik wil kort reageren op de beantwoording van de wethouder. Dank natuurlijk voor het aan het oordeel van de raad laten van de motie. De wethouder gaf aan dat het enige tijd gaat kosten omdat het technisch ingewikkeld is. Dat is exact de reden waarom wij dachten dat het goed is dat het op papier gezet wordt. Er stond geen tijdspad in. Het tweede kwartaal van volgend jaar is prima. Mevrouw Mieremet (D66): Voorzitter. Ik wil de wethouder ook bedanken voor de reactie. Wij vroegen die toezegging omdat in het antwoord stond: "indien gewenst kan er een

Raadsvergadering 11 december 2025

9

raadsinformatiebrief komen". Het is inderdaad gewenst. Vandaar dat ik dit benoemde, want anders zou het misschien in het midden kunnen liggen. Dat zou zonde zijn. Dus vandaar. De voorzitter: Er is verder geen behoefte om gebruik te maken van de tweede termijn. Dan sluit ik de beraadslaging. Ik constateer dat er een toezegging is van wethouder Van der Elst dat er een raadsinformatiebrief over de Fortgensschool naar de raad gaat komen. Motie 372 moet zo worden gelezen dat in Q2 de brief naar de raad zal worden gestuurd. In stemming komt het voorstel. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt motie 372 van GroenLinks en de PvdA. De voorzitter: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer Haubrich (VVD): Voorzitter. Het lijkt ons inderdaad goed om consequent dezelfde cijfers te gebruiken om ook de vergelijking met voorgaande jaren duidelijk te maken. De oproep om een informatiebrief en om in de toekomst gelijke cijfers te gebruiken kunnen wij dus van harte steunen. Wij zullen de motie dus steunen. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. 9.

Wensen- en bedenkingenprocedure voorgenomen oprichting van een Regionaal Publiek Integraal Warmtebedrijf Warmte Leidse Regio (RPIW WLR) (raadsregistratienummer Z/22/066075/463836) De voorzitter: De gemeente Voorschoten wil samen met vijf gemeenten en twee publieke partners een regionaal warmtebedrijf oprichten. Dit bedrijf moet zorgen voor duurzame, betaalbare en betrouwbare collectieve warmte als alternatief voor aardgas. De commissie WRG heeft op 9 oktober jongstleden het voorstel besproken. Het stond op de agenda van de raadsvergadering van 13 november, maar is toen doorgeschoven en ligt nu ter besluitvorming voor. De raad krijgt de gelegenheid om wensen en bedenkingen mee te geven over de samenwerkingsovereenkomst en vier andere kernstukken die samen het fundament vormen voor het op te richten warmtebedrijf, voordat het college een definitief besluit neemt. De heer Posthuma (PvdA): Voorzitter. Dit is een van de moeilijkste documenten en raadsvoorstellen die ik de afgelopen vier jaar in de raad heb gekregen. Ik denk dat het qua aantal pagina's ook de meeste bijlagen heeft. Het is een heel lastig issue. Als PvdA-fractie zijn wij een groot voorstander van een collectief warmtesysteem, want dat is goed voor onze omgeving. We hopen dat het betaalbaar is voor onze bewoners, maar we zien ook dat we in de businesscase in de regio € 458 miljoen tekortkomen.

€ 458 miljoen! Dat is een enorm risico dat wij als gemeenteraden in de regio krijgen. De afgelopen weken zijn er verschillende gesprekken geweest in verschillende gemeenteraden. Er is veel discussie geweest. Iedereen - links, rechts, midden en elke lokale partij - maakt zich hier zorgen over, omdat de risico's voor die warmtenetten vooral bij de gemeenten en daarmee dus bij de bewoners en de burgers worden neergelegd. Daarover maken we ons heel veel zorgen. Daarom dienen wij motie 371 in om echt een goede lobby voor die betaalbaarheid op te zetten. Begin dit jaar is motie 351 ingediend. Die is door onze fractie medeondertekend en gesteund, maar die motie was iets vrijblijvender. Met deze motie willen we echt oproepen tot een gezamenlijke lobby van de gemeente samen met andere gemeenten bij de rijksoverheid, de politiek en de Eerste en de Tweede Kamer om ervoor te zorgen dat de betaalbaarheid zal worden gegarandeerd, want dit kan natuurlijk zo niet. Dit legt de rekening en ook de risico's echt eenzijdig bij de gemeenten. Dat willen we als Partij van de Arbeid absoluut niet, maar dat geldt voor meerdere partijen. Het is goed dat we daar afspraken over maken, dat we daarin meetbare resultaten krijgen en dat we ook een terugkoppeling krijgen in deze raad.

Vandaar dat wij in onze overwegingen en in het dictum duidelijk aangeven dat we meer willen en dat we hier ook echt een duidelijke terugkoppeling over willen, want we maken ons hier heel veel zorgen over. Het moet mij toch van het hart: zoals de heer Maassen en ook anderen in deze raadzaal al aangaven, ging de vorige energietransitie, toen van kolen naar gas, op een heel andere manier. Het was centraal georganiseerd, er ging een behoorlijke smak geld tegenaan en er was heel veel regie vanuit de rijksoverheid. En kijk nu eens: er is geen regie, het wordt decentraal belegd en de risico's worden

Raadsvergadering 11 december 2025

10

eendimensionaal bij de gemeenten en de bewoners neergelegd. Dat vind ik geen goed idee. Ik vind echt dat we moeten leren van die vorige energietransitie om ervoor te zorgen dat wat er nu gaat gebeuren, op de juiste manier gaat gebeuren en dat mensen er ook een beetje enthousiast over kunnen worden. Dat kan alleen zoals het bij de eerste energietransitie ging: het is betaalbaar, schoon en makkelijk toepasbaar. Kijkend naar al deze stukken en de verschillende adviezen, zie je dat het te duur lijkt en omslachtig is en dat mensen die het wel kunnen betalen, er makkelijk uit kunnen stappen. Dat is precies de verkeerde redenatie. Volgens mij moet je dit collectief aanpakken, zodat iedereen er makkelijk gebruik van kan maken en het ook betaalbaar wordt voor iedereen in Voorschoten. De motie, die mede wordt ondertekend door GroenLinks en de SP, luidt: "Motie 371. De gemeenteraad van de gemeente Voorschoten, in vergadering bijeen op 11 december 2025, gezien het raadsvoorstel Z/22/066075/463836, constaterende dat: a.

b. c.

d.

e.

de gemeente Voorschoten voornemens is om samen met vijf regiogemeenten en publieke partners EBN en Firan een regionaal warmtebedrijf op te richten, met als doel om duurzame, betaalbare en betrouwbare collectieve warmte mogelijk te maken als alternatief voor aardgas; dit warmtebedrijf noodzakelijk is voor het realiseren van warmtenetten in wijken waar collectieve warmte de meest geschikte oplossing is, en waar gemeenten zonder samenwerking onvoldoende schaal, capaciteit en leveringszekerheid kunnen organiseren; de Eerste Kamer op 9 december 2025 de Wet collectieve warmte heeft aangenomen, waardoor de verantwoordelijkheid voor publieke warmtenetten nadrukkelijk bij gemeenten komt te liggen (zie: https://www.eerstekamer.nl/nieuws/20251209/wet_collectieve_warmte_aangenomen); uit recente berichtgeving blijkt dat de totale regionale investeringsopgave voor warmtenetten oploopt tot circa 2 miljard euro, waarbij gemeenten gezamenlijk een financieringsgat van vele honderden miljoenen zien ontstaan (zie: Leiden wil garanties voor lokale warmte-initiatieven bij oprichting van regionaal warmtebedrijf | Leidsch Dagblad); diverse gemeenten in de regio Leiden, inclusief Katwijk en Leiden, in hun debatten hebben uitgesproken dat de Rijksoverheid structureel moet bijdragen aan de financiële opgave van publieke warmtenetten om betaalbaarheid voor inwoners te garanderen;

overwegende dat: f. g. h. i.

gemeentelijke budgetten niet zijn ingericht op grootschalige energie-infrastructuur en dat een warmtenet een infrastructuurinvestering is die qua aard vergelijkbaar is met het elektriciteitsnet, waterleidingen en rijkswegen; de warmtetransitie alleen haalbaar en betaalbaar is wanneer het Rijk substantiële financiële middelen beschikbaar stelt, zoals ook in andere sectoren gebruikelijk is bij nationale infrastructuur; zonder rijksbijdragen de risico's eenzijdig bij gemeenten en daarmee bij inwoners terecht kunnen komen, waardoor betaalbaarheid, tempo en uitvoerbaarheid van de warmtetransitie in gevaar komen; een gezamenlijke, georganiseerde en krachtige lobby vanuit alle deelnemende gemeenten sterker is dan individuele boodschappen;

verzoekt het college: 1. 2.

3.

samen met de overige regiogemeenten, EBN en Firan een gezamenlijke lobbystrategie richting het Rijk te ontwikkelen, gericht op structurele en substantiële rijksfinanciering voor publieke warmtenetten en het regionaal warmtebedrijf; in deze lobby expliciet aandacht te vragen voor: o het noodzakelijke investeringskapitaal voor publieke warmte-infrastructuur; o het dichten van het bestaande financieringsgat; o het waarborgen van betaalbare tarieven voor inwoners; deze lobby actief vorm te geven in contacten met de ministeries van EZK, BZK en Financiën, de VNG, Tweede en Eerste Kamerleden en relevante landelijke partners;

Raadsvergadering 11 december 2025

11

4.

de gemeenteraad uiterlijk vóór zomerreces 2026 te informeren over de voortgang van deze lobby en de resultaten die tot dan toe geboekt zijn,

en gaat over tot de orde van de dag." Jolien Schroot (D66): Voorzitter. Meneer Posthuma heeft heel goed gezegd hoe moeilijk dit onderwerp, het warmtenet, is. We hebben er in de commissie uitgebreid over gesproken en ook daarvóór natuurlijk al heel veel keren. De zorgen over de uitgangspunten die we ooit hebben vastgesteld over haalbaar, betaalbaar en duurzaam, zijn eigenlijk nog precies dezelfde. De wereld is volatieler en spannender geworden. Vandaag hoorde ik aan de ene kant het bericht dat het elektriciteitsnet robuuster gaat worden en dat we aangesloten worden bij allerlei landen, zodat Europa wat steviger is. Aan de andere kant hoorde ik dat de windmolens minder energie gaan opleveren, waardoor het dus weer heel spannend is of we genoeg elektriciteit hebben. Alleen al zoveel onrust en dan ook nog de NAVO, die vandaag ook nog roept dat we ons moeten voorbereiden op oorlog. Er komt zoveel op ons af dat de keuzes voor het warmtenet best heel lastig te maken zijn als raadslid, want we gaan over heel veel dingen niet. Maar wat we kunnen sturen, moeten we in ieder geval doen.

Ik wil in ieder geval de toezegging van de wethouder vragen om ook breder te blijven kijken en bijvoorbeeld ook advies te vragen aan de veiligheidsregio: kijk eens even mee; wat zijn we hier aan het doen en zijn we bezig met een goede strategie? In de beantwoording van de vragen en ook in de stukken zien wij immers steeds dat trechterdenken terug, want wij kijken natuurlijk met wat meer afstand. Het is heel logisch dat dat gebeurt, maar dat is heel gevaarlijk. Ik wil nu onze amendementen indienen. Ons amendement 378 vraagt de kan-bepaling over de raad van advies te veranderen in een moet-bepaling. Ook daarmee willen we dat trechterdenken voorkomen. Ga dus advies vragen en geef mensen van buiten de kans om steeds mee te kijken en te sturen: zijn we op de goede weg en nemen we de goede besluiten? Dat sluit ook heel mooi aan bij een motie die straks wordt ingediend door Voorschoten Lokaal. Daar kan ik dus nog niks over zeggen, maar daar stemmen we ook voor. Het amendement luidt: "Amendement 378. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d. 11 december 2025, gezien het raadsvoorstel nr. Z/22/066075/463836, constaterende dat: a.

in artikel 5 van bijlage 2 van de aandeelhoudersovereenkomst staat: het bestuur van het warmtebedrijf kan, na overleg met de aandeelhouders, overgaan tot het instellen van een raad van advies;

overwegende dat: b. c. d. e.

een raad van advies een frisse en onafhankelijke blik werpt op strategie en dagelijkse gang van zaken; leden over specifieke expertise kunnen beschikken zoals innovatie en digitalisering die het warmtebedrijf (nog) niet heeft; leden kunnen helpen bij het beoordelen van complexe kwesties, waardoor snellere en betere beslissingen mogelijk worden; de belangen van de eindgebruikers zo goed mogelijk moeten worden geborgd;

Besluit: Het beslispunt te wijzigen in: De wensen en bedenkingen van de gemeente Voorschoten bij het ontwerpbesluit tot de oprichting van de vennootschap Regionaal Publiek Warmtebedrijf Leidse Regio B.V. zoals deze zijn uitgewerkt in bijlage 6 ter kennis van het college van burgemeester en wethouders te brengen met de volgende wijziging: In bijlage 6 toe te voegen in de tabellen op pagina’s 2 en 11 de volgende wensen:

Raadsvergadering 11 december 2025

12

3.5 Artikel 6.7.1 van de oprichtingsakte te vervangen door de volgende tekst: 'Bij oprichting van het warmtebedrijf wordt een raad van advies ingesteld. De raad van advies kan gevraagd en ongevraagd advies geven aan het bestuur. De raad van advies zal tijdig een reglement opstellen waarin aangelegenheden hem intern betreffend worden geregeld. Het reglement behoeft de voorafgaande goedkeuring van het bestuur.'; en in artikel 5.1 van de aandeelhoudersbijeenkomst de volgende zin te verwijderen: 'Het Bestuur kan na overleg met de Aandeelhouders overgaan tot het instellen van een raad van advies.', en gaat over tot de orde van de dag." Ons amendement 377 gaat erom dat we niet mogen vergeten wat nou precies het doel was. We hebben daar schriftelijke vragen over gesteld. Er werd van alles bij de antwoorden gehaald, maar volgens mij was het doel om te beginnen met zo'n warmtenet toch echt CO2-reductie om te zorgen dat de opwarming van de aarde iets minder snel gaat. Het lijkt ons heel belangrijk om daar steeds aan te kunnen refereren. Het amendement luidt: "Amendement 377. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d. 11 december 2025, gezien het raadsvoorstel nr. Z/22/066075/463836 constaterende dat: a. b. c. d. e.

het maatschappelijke doel van het klimaatakkoord van 2019 is om de stijging van de gemiddelde wereldtemperatuur te beperken. in dat akkoord de doelstelling van het Rijk om in 2050 van het gas af te gaan is vastgelegd; een warmtenet één van de mogelijke gereedschappen is om 'van het gas af gaan' te faciliteren om onze verantwoordelijkheid te nemen voor het behalen van het maatschappelijke doel om de stijging van de gemiddelde wereldtemperatuur te beperken; onder andere voor de organisatie van een warmtenet een warmtebedrijf nodig is; de gemeente als aandeelhouder zelf verantwoordelijk is voor het aansturen van het warmtebedrijf;

overwegende dat: f. g. h. i.

het warmtebedrijf zich moet kunnen verantwoorden over het behalen van het klimaatdoel omdat dat de grond is van zijn bestaan; het voldoen aan het behalen van het klimaatdoel verder reikt dan het kiezen en realiseren van een bepaalde warmtebron; het klimaatdoel van het warmtebedrijf gedefinieerd moet zijn in een meetbare controleerbare formulering in de oprichtingsakte zodat de gemeenteraad in staat is om aan zijn controlerende taak te voldoen; inwoners recht hebben om op basis van onderbouwde aantoonbare feiten hun keuze te bepalen voor verwarming en koeling;

Besluit: Het beslispunt te wijzigen in: De wensen en bedenkingen van de gemeente Voorschoten bij het ontwerpbesluit tot de oprichting van de vennootschap Regionaal Publiek Warmtebedrijf Leidse Regio B.V. zoals deze zijn uitgewerkt in bijlage 6 ter kennis van het college van burgemeester en wethouders te brengen met de volgende wijziging: In bijlage 6 toe te voegen in de tabellen op pagina's 2 en 11 de volgende wens: j. 3.4 Het te behalen klimaatdoel van het warmtebedrijf te definiëren in een meetbare controleerbare formulering in de oprichtingsakte, en gaat over tot de orde van de dag."

Raadsvergadering 11 december 2025

13

De heer Van Horck (CDA): Voorzitter. Toen paus Franciscus op 24 mei 2015, nu ruim tien jaar geleden, wakker werd, was het voor hem een belangrijke dag. Die dag publiceerde hij de encycliek Laudato Si, een pauselijke brief over verduurzaming, milieu en klimaatbeleid. Daarin benadrukte hij het belang dat iedereen zich zou inzetten voor een goed klimaat. Ik citeer daaruit: "Alles is met elkaar verbonden en we leven in één huis, onze aarde". Aldus de inmiddels overleden paus Franciscus. Alles is met elkaar verbonden: verduurzaming, CO2-besparing, vergroening, een mentaliteitsverandering, maar ook kosten, zorgen en draagvlak in de maatschappij. Het is een ingewikkelde puzzel die we moeten leggen met een enorm pak papier. Het warmtenet is voor het CDA een ontegenzeggelijk goede stap die nodig is om de klimaatverandering tegen te gaan. Het maatschappelijk voordeel is ook zonneklaar. Onderzoek na onderzoek wijst uit dat een warmtenet voor een derde van alle huishoudens de gunstigste oplossing is. Ik hecht er waarde aan om dat te benadrukken: een derde van alle woningen! We zien het warmtenet daarom als een positief, groot puzzelstuk in de hele verduurzamingspuzzel. Nu ligt er een enorm pak papier voor. Onderzoeken genoeg; we kunnen het college nu wensen en bedenkingen meegeven.

Die wensen en bedenkingen zijn ons inziens ook hard nodig, want er ligt een globale businesscase voor het warmtebedrijf. Die moet worden uitgewerkt en daar geven wij nu kritische kanttekeningen aan mee. In de businesscase zit een groot financieel tekort, zoals collega Posthuma al zei. Hoe wordt dat opgelost? Het Rijk blijft daar onduidelijk over. In motie 352 heb ik eerder aandacht gevraagd voor die onduidelijkheid, het uitwerken hiervan en de zorgen daarover. In de stukken staat nu dat die motie is afgedaan. Ik wil de wethouder vragen of hij in Den Haag toch druk wil blijven zetten met de regiogemeenten. Wat dat betreft steunen wij de oproep van collega Posthuma en collega's. Het is hard nodig en ik merk dat onze wethouder met die druk ook bijzonder succesvol is geweest, want op dit moment wordt er hard gewerkt aan een nieuw kabinet en D66 en het CDA hebben samen een document geschreven. Jetten en Bontenbal hebben een mooi, ambitieus document geschreven waarin warmtenetten letterlijk worden genoemd. Wij blijven vol inzetten op warmtenetten. Het CDA en D66 zetten landelijk ook vol in op betaalbaarheid van het warmtenet. Ik zeg tegen de wethouder en ook tegen de collega's van andere partijen: laten we die druk op de ketel houden, want het werkt. Wij hebben de stukken bekeken en we hebben nog wat vragen over de uitwerking van deze businesscase.

Ik mis het woord "betaalbaarheid" bij de wensen en bedenkingen. In de commissievergadering was ik daar al helder over. Decennia geleden stapten wij over van kolen op gas. De aansluiting werd betaald door het energiebedrijf. In minder dan vijf jaar was heel ons land aangesloten op het gasnet. Daarom vind ik betaalbaarheid van het warmtenet zo cruciaal. Daarom dien ik graag amendement 381 in, dat daar aandacht voor vraagt. Wij willen graag dat het college aandacht vraagt voor de prijs die bewoners straks moeten betalen voor hun warmte. Het moet goedkoper worden. Dat geldt ook voor de kosten van hun aansluiting, de BAK: niet duurder maar goedkoper. Het moet voor bewoners aantrekkelijk zijn en geen moetje. Het amendement, dat mede wordt ingediend door de VVD, luidt: "Amendement 381. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d.

11 december 2025, gezien het raadsvoorstel vaststellen Wensen- en bedenkingenprocedure voorgenomen oprichting van een Regionaal Publiek Integraal Warmtebedrijf Warmte Leidse Regio (RPIW WLR), constaterende dat: Ten algemene Nederland zich collectief politiek verbonden heeft om in 2050 aardgasvrij te zijn en dit gezien de geopolitieke veranderende situatie en de klimaatverandering een goede zaak is; voor dit doel noodzakelijke wijzigingen nodig zijn die aanzienlijke maatschappelijke gevolgen zullen hebben; de oprichting van een regionaal warmtebedrijf een complexe aangelegenheid is; er nog een groot aantal onzekerheden zijn omtrent de uitgangspunten: betaalbaarheid, betrouwbaarheid en duurzaamheid; de Wet collectieve warmte (Wcw) nog niet door de Eerste Kamer is aangenomen; de rol van EBN en FIRAN nog niet is vastgesteld; Betaalbaarheid

Raadsvergadering 11 december 2025

14

-

-

EY Parthenon in haar second opinion betaalbaarheid als aandachtspunt noemt dat zou moeten worden toegevoegd aan de wensen en bedenkingen; consumenten met een aansluiting op een warmtenet in 2023 22% (€ 309) en in 2024 43% (€ 535) meer kwijt waren voor hun energierekening vergeleken met een gemiddelde gasaansluiting; een aansluiting voor een warmtenet op dit moment € 5.337,39 kost, waarbij er een subsidiemogelijkheid bestaat van € 3.325, en de netto aansluitingskosten daarmee €2.012,39 bedragen en dit hoger is dan een nieuwe gasaansluiting is die momenteel €1.304,06 zijn (tarief vaste gasaansluiting, Liander, 2025); de kosten van de verduurzaming van de woning die nodig is om deze geschikt te maken voor een aansluiting, op dit moment niet meegenomen worden in de berekeningen;

Vollooppercentage/participatiepercentage de Globale Businesscase (GBA) uit gaat van 80% participatiegraad; in bijlage 3 van de Second Opinion van Berenschot het percentage van 80% wordt omschreven als een 'hoge inschatting van volloop van 80% terwijl er nog onzekerheid is over de aanwijsbevoegdheid en in hoeverre de tarifering op het maximum volgens de ACM wordt gezet'; Realisatiesnelheid: er geen historisch precedent is van een participatiegraad in de korte tijd zoals beschreven in de GBA; voor de warmtetransitie zeer veel werkzaamheden nodig zullen zijn; overwegende dat: Ten algemene: in diverse rapporten gepleit wordt voor meer realistische aannames om zo tot een meer realistische businesscase te komen; in de wensen en bedenkingen van het college hier aandacht voor is, maar deze algemeen uitgewerkt zijn en deze scherper uitgewerkt kunnen worden; tegenvallende resultaten a.g.v.

optimistische schattingen zullen leiden tot financiële tegenvallers die door de aandeelhouders (en dus het college) zullen moeten worden gecorrigeerd; het college met een scherper mandaat zo een duidelijk signaal kan geven over de RPIW WLR om zo te voorkomen dat er aanvullende financiële claims worden ingediend; betaalbaarheid, participatiegraad en realisatiesnelheid drie cruciale succesfactoren zijn die een realistische businesscase bepalen en derhalve zo realistisch mogelijk en dus niet zo optimistisch mogelijk mogen worden geformuleerd; tijdens de looptijd van de SOK een groot aantal zaken moet worden uitgewerkt; de gemeenteraden van de zes deelnemende gemeenten na dit raadsbesluit nog maar één moment hebben om over de oprichting van het warmtebedrijf te kunnen debatteren en besluiten; Betaalbaarheid hoe betaalbaarder een aansluiting wordt voor inwoners, hoe meer inwoners geneigd zullen zijn om een aansluiting op een warmtenet te overwegen; betaalbaarheid van aansluiting en aanpassing van de woning een cruciale succesfactor is voor voldoende deelname en daarmee een succesvolle rendabele businesscase; de betaalbaarheid van warmtenetten wordt verslechterd doordat de gebruiker voor het warmtenet ook de kosten van de infrastructuur betaalt, terwijl dit voor elektriciteit en gas collectief bekostigd is; voor de betaalbaarheid het van belang is dat er voldoende bijdragen van het

Rijk beschikbaar worden gesteld; de benodigde kosten voor de verduurzaming van de woning om deze geschikt te maken voor een aansluiting van belang zijn voor de uiteindelijke deelname aan een warmtenet en een schatting hiervan (op basis van energielabel en woningtype) meegenomen zou kunnen worden in de businesscase; Vollooppercentage/participatiegraad

Raadsvergadering 11 december 2025

15

-

de participatiegraad (volgens het rapport van EY-Parthenon) (zeer) hoog ingeschat wordt en het volloopercentage in de eerste jaren doorgaans bij vergelijkbare projecten veel lager ligt (bijvoorbeeld 30-50%); een lager percentage in de eerste jaren aanzienlijke gevolgen zal hebben voor de businesscase en daarmee ook de betaalbaarheid voor bewoners van het systeem wat weer gevolgen zal hebben voor de volloopsnelheid van het systeem; er voor de gemeente Voorschoten geen helder beeld is over het aantal woningen dat reeds gebruikmaakt van een warmtepomp (hybride oplossing) om de woning te verwarmen;

Realisatiesnelheid er geen precedent ligt van een dergelijke operatie in een dichtbevolkt stedelijk gebied waarbij de hoofdinfrastructuur moet worden aangepast; realistische snelheid leidt tot een minder positieve maar realistischere businesscase; Besluit: Het beslispunt te wijzigen in: De wensen en bedenkingen van de gemeente Voorschoten bij het ontwerpbesluit tot de oprichting van de vennootschap Regionaal Publiek Warmtebedrijf Leidse Regio B.V. zoals deze zijn uitgewerkt in bijlage 6 ter kennis van het college van burgemeester en wethouders te brengen met de volgende wijzigingen: Aan bijlage 6, pagina 10 nieuw hoofdstuk toe te voegen: Nieuwe rode kop: 'Wensen en bedenkingen' Dikgedrukte tekst: '2.1 Algemene inzet van gemeente Voorschoten ten behoeve van de oprichting en uitwerking van de vennootschap RPWLR B.V.' Gewone tekst: 'De uitwerking van de RPWLR is een complexe opgave dat een iteratief proces kent. Ten algemene geldt dat de second opinion oprichting regionaal warmtebedrijf (Onderzoek EY Parthenon) kaderstellend is voor de Voorschotense inzet tijdens het gehele proces tot en met oplevering toe.