Bijlage Verkeersonderzoek centrum Voorschoten

Rapport Projectnummer: 374512 / 51002556 Referentienummer: SWNL0278458 Datum: 25-06-2021

Verkeersonderzoek centrum Voorschoten Onderzoeksrapport

Definitief

Opdrachtgever: Gemeente Voorschoten T.a.v. de heer W. Kikkert Postbus 393 2250 AJ VOORSCHOTEN

Sweco Robijnstraat 11 1812 RB Alkmaar Postbus 214 1800 AE Alkmaar Nederland

T +31 88 811 66 00 www.sweco.nl

Sweco Nederland B.V. Alkmaar Handelsregister 30129769 Statutair gevestigd te De Bilt

Reza Kamerbeek Projectleider & adviseur Smart Mobility M +31 6 29 07 52 36 reza.kamerbeek@sweco.nl

Inhoudsopgave 1

Introductie .............................................................................................................. 4

1.1

Aanleiding ................................................................................................................ 4

1.2

Scope ....................................................................................................................... 4

1.3

Leeswijzer ................................................................................................................ 4

2

Onderzoeksvragen en aandachtspunten ............................................................ 5

2.1

Tien onderzoeksvragen ........................................................................................... 5

2.2

Zes bijzondere aandachtspunten ............................................................................ 5

3

Proces ..................................................................................................................... 6

4

10 onderzoeksvragen ............................................................................................ 7

4.1

Vraag 1: huidig verkeersregime ............................................................................... 7

4.2

Vraag 2: Verkeersintensiteiten en -samenstelling ................................................... 8

4.3

Vraag 3: Parkeerdruk ............................................................................................ 11

4.4

Vraag 4: Functies en belangen .............................................................................. 14

4.5

Vraag 5: beperkingen ............................................................................................ 15

4.6

Vraag 6: Doelen ..................................................................................................... 15

4.7

Vraag 7: Fact-checken .......................................................................................... 16

4.8

Vraag 8: Gevolgen bewoners ................................................................................ 17

4.9

Vraag 9: Gevolgen Gemeente Voorschoten ......................................................... 17

4.10

Vraag 10: Benchmark ............................................................................................ 17

5

Aandachtspunten en conclusie ......................................................................... 19

5.1

Verkeersregime Schoolstraat ................................................................................ 19

5.2

Verkeersregime Voorstraat .................................................................................... 21

5.3

Parkeerregime centrum ......................................................................................... 21

5.4

Openstellen Sir Winston Churchillweg .................................................................. 22

5.5

Afsluiten Treubstraat ............................................................................................. 24

5.6

Fietsparkeren ......................................................................................................... 24

Bijlage 1

Toelichting processtappen

Bijlage 2

Gesprekverslagen belanghebbende partijen

Bijlage 3

Meldingen

Bijlage 4

Flitspeiling

Bijlage 5

Verkeerstellingen auto en fiets

Bijlage 6

Tellingen fietsers en voetgangers Schoolstraat

Bijlage 7

Parkeeronderzoek

Bijlage 8

Benchmark – ervaringen uit de praktijk

Bijlage 9

Quickscan Luchtkwaliteit Sir Winston Churchillweg

3 (25)

1

Introductie

1.1 Aanleiding De Gemeente Voorschoten wil het centrum economisch en sociaal maatschappelijk versterken en heeft daarvoor een aantal maatregelen getroffen. Het doel van deze maatregelen is om het centrum kwalitatief te versterken waarmee andere investeringen in het centrum worden uitgelokt. De maatregelen vloeien voort uit het Centrumplan Voorschoten 2018 en het Plan Voorstraat Voorschoten. De in het centrumplan voorgestelde verkeerskundige aanpassingen zijn daarmee vanuit een ruimtelijke visie ingegeven. Voor een aantal van deze maatregelen zijn op 7 en 11 maart 2019 verkeersbesluiten genomen door het college van burgemeester en wethouders. De gemeente heeft bezwaarschriften ontvangen tegen deze verkeersbesluiten. Naar aanleiding van deze bezwaarschriften heeft de gemeente Sweco Nederland B.V. opdracht gegeven voor een nader onderzoek, dat gebruikt wordt in de behandeling van deze bezwaarschriften. Het totale onderzoek is vertaald in 10 onderzoeksvragen (zie hoofdstuk 2.1). Daarbij wordt nadrukkelijk aandacht gevraagd voor 6 onderwerpen (zie hoofdstuk 2.2), waaronder de evaluatie van het verkeersregime in de Schoolstraat. 1.2 Scope Het projectgebied is weergegeven in nevenstaande figuur. Ons onderzoek richt zich op de verkeerskundige maatregelen binnen dit gebied. 1.3 Leeswijzer De 10 onderzoeksvragen die de gemeente beantwoord wil zien, staan beschreven in hoofdstuk 2.

In dit hoofdstuk staan ook de 6 bijzondere aandachtspunten waar expliciet aandacht voor is in de beantwoording. Hoofdstuk 3 beschrijft het onderzoeksproces dat gevolgd is. In hoofdstuk 4 is het antwoord beschreven op elke afzonderlijke vraag. En in hoofdstuk 5 zijn de conclusies beschreven in relatie tot de 6 bijzondere aandachtspunten. Onderzoeksgebied

4 (25)

2

Onderzoeksvragen en aandachtspunten

2.1 Tien onderzoeksvragen De gemeente heeft Sweco gevraagd om antwoord te geven op de volgende 10 vragen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Wat is het huidige verkeersregime en hoe functioneert dit? Wat zijn de verkeersintensiteiten en -samenstelling van het verkeer? Hoe hoog is de parkeerdruk in de parkeergarages, de parkeerterreinen en op straat? Welke functies zijn er in het gebied en met welke belangen hebben we te maken? Welke beperkingen zijn er? Welke (realistische) doelen willen we bereiken met de verkeersmaatregelen? Factchecken van visies/meningen/belangen. Wat zijn de gevolgen van de voorgestelde verkeersmaatregelen voor bewoners, bedrijven en bezoekers? 9. Wat zijn de gevolgen voor de gemeente? 10. Hoe functioneren de voorgestelde verkeersmaatregelen in andere gemeenten?

2.2 Zes bijzondere aandachtspunten Bij de beantwoording van de 10 vragen wordt specifiek aandacht gevraagd voor de volgende 6 onderwerpen, deze zijn specifiek uitgelicht in hoofdstuk 5. a. b. c. d.

e. f.

Het evalueren van het huidige verkeersregime in de Schoolstraat en het eventueel aanpassen van het verkeersregime. Het in te stellen verkeersregime in de Voorstraat. Het parkeerregime in het centrum (locatie en duur parkeerschijfzone, vergunningen parkeren). Het openstellen van de sir Winston Churchillweg in combinatie met het instellen van éénrichtingverkeer op de Oranjeboomstraat (rekening houdend met de beperkingen van de parkeergarage onder de sir Winston Churchillweg, door een bouwkundig adviesbureau wordt hierover separaat een advies gegeven). Het afsluiten van de Treubstraat. Het fietsparkeren.

5 (25)

3

Proces

Om de 10 onderzoeksvragen te kunnen beantwoorden is een proces doorlopen dat bestaat uit diverse onderdelen. Op deze manier is het vraagstuk vanuit uiteenlopende invalshoeken beoordeeld. Een nadere beschrijving is opgenomen in Bijlage 1. Het totale proces bestond uit de volgende onderdelen: · Schouw/locatiebezoek · Interviews met: ° Winkeliersvereniging. ° Politie. ° Ouderenvereniging. ° Fietsersbond. ° Initiatiefneemster petitie ‘Fietsen in het centrum mag gewoon op je gemak, Voorschoten centrum bereikbaar’. ° Bewoners Voorstraat. · Inventarisatie en analyse van de, bij de gemeente, ontvangen meldingen over centrum Voorschoten. · Flitspeiling (enquête via internet). · Verkeersonderzoek: ° Verkeerstellingen/intensiteiten autoverkeer. ° Parkeertellingen. ° Fietsparkeertellingen. ° Tellingen voetgangers Schoolstraat. ° Tellingen fietsers Schoolstraat. · Benchmark naar vergelijkbare situaties in andere gemeenten. Naast het verkeersonderzoek (zoals beschreven in dit rapport) is door een gespecialiseerd bureau onderzoek uitgevoerd naar de constructie van de parkeergarage van Albert Heijn. Dit onderzoek naar de parkeergarage valt buiten de scope van deze studie. Resultaten van dit constructieonderzoek kunnen van invloed zijn op keuzes voor verkeer rondom de Sir Winston Churchillweg.

6 (25)

4

10 onderzoeksvragen

In dit hoofdstuk worden de 10 onderzoeksvragen uit hoofdstuk 2.1 afzonderlijk beantwoord. 4.1 Vraag 1: huidig verkeersregime De eerste vraag luidt: ‘Wat is het huidige verkeersregime en hoe functioneert dit?’ Het huidige verkeersregime in het centrum van Voorschoten betreft verkeersmaatregelen die voor het laatst gewijzigd zijn in oktober 2019. In het centrum van Voorschoten zijn diverse maatregelen getroffen met als doel om het centrum economisch en sociaal maatschappelijk te versterken. Deze maatregelen zijn allemaal beschreven in de drie verkeersbesluiten die op 15 maart 2019 zijn gepubliceerd in de Staatscourant. Hierbij gaat het deels om nieuwe maatregelen maar ook deels om het formaliseren van eerder getroffen maatregelen. Gezien de omvang (en openbaarheid) van deze teksten worden deze niet allemaal herhaald in deze rapportage. In het kader van deze studie noemen we: · Instellen 30 km/u op een aantal wegen in het centrum. · Instellen blauwe zones. · Instellen voetgangerszone Schoolstraat. · Instellen eenrichtingsverkeer in Voorstraat. · Voorstraat gesloten in beide richtingen op vrijdag van 16.00-19.00 uur vanwege de markt. · Afsluiten Treubstraat voor gemotoriseerd verkeer, uitgezonderd ontheffinghouders. · Inrijverbod Sir Winston Churchillweg, met uitzondering van bevoorrading van Albert Heijn.

Het is duidelijk dat de gemeente rekening heeft proberen te houden met de grote diversiteit aan belangen in het centrum. Het resultaat daarvan is dat er veel verkeersborden geplaatst zijn om onderscheid te kunnen maken in de diverse tijdvensters en gebruikers, zoals voetgangers, fietsers, ontheffingshouders, laden en lossen etc. Uit de gesprekken en meldingen is gebleken dat dit ook tot onduidelijkheid heeft geleid: wat mag nu wel, wat niet, en wanneer? De borden hiernaast geven bijvoorbeeld aan dat fietsen alleen is toegestaan in het voetgangersgebied op bepaalde tijden. Ook het woord ‘behalve’ kan onduidelijkheid geven. Waarom niet gekozen om de tijden aan te geven waarop het wél mag? Of aangeven dat alleen buiten de winkelopeningstijden mag worden gefietst. Zie voor voorbeelden in hoofdstuk 4.10. Het bord ‘snor- en bromfietsen verboden’ is hier overbodig. Bovenstaande borden impliceren deze regel al. Aanbevolen wordt om deze te verwijderen.

Ten aanzien van de maatregel om 30 km/u in te stellen op een aantal wegen in het centrum zijn geen negatieve berichten ontvangen. Deze maatregel wordt geaccepteerd en functioneert goed. In het centrum zijn twee blauwe zones ingesteld: één met een maximum parkeerduur van 1 uur en één met een maximum parkeerduur van 2 uur. Belangrijkste kritiek op deze maatregel is dat het verschil in maximum parkeerduur tot onduidelijkheid leidt.

7 (25)

De belangrijkste maatregel in de Schoolstraat is het instellen van een voetgangerszone, met uitzonderingen voor onder andere het laden en lossen en fietsen buiten de winkelopeningstijden. Doel van deze maatregel is om het fietsen in de winkelstraat te verbieden. Naast de onduidelijkheid heerst er bij de bevraagde partijen met name onvrede over het fietsverbod en over het fietsparkeren in de Schoolstraat en Voorstraat. Een fietsverbod in de stegen wordt als heel zinvol ervaren vanwege de beperkte ruimte. De meningen zijn verdeeld over een fietsverbod in de Schoolstraat. Ten aanzien van het fietsparkeren zijn er wensen voor meer fietsparkeerplaatsen. De Voorstraat is een straat voor eenrichtingsverkeer (in zuidelijke richting) met parkeergelegenheid voor bezoekers en vergunninghouders. Voor de ‘Coronatijd’ was hier op vrijdag de weekmarkt. Op deze dag is de straat afgesloten van 16.00-19.00 uur en mogen er ook geen auto’s geparkeerd worden. Daarnaast is het voor fietsers verboden om met de fiets aan de hand over de markt te lopen. Het parkeerverbod blijkt niet altijd duidelijk voor bezoekers. Het komt meer dan eens voor dat hotelgasten de auto op donderdag parkeren, om vervolgens op vrijdag merken dat de auto is weggesleept vanwege de markt. Op basis van de gevoerde gesprekken concluderen wij dat het eenrichtingsverkeer goed functioneert.

De Treubstraat is nu alleen bereikbaar voor de voetgangers, fietsers en ontheffingshouders. Winkeliers zien hier graag dat laden en lossen ook toegestaan wordt door klanten voor het ophalen en brengen van goederen. Uit de tellingen blijkt dat de verkeersintensiteit in de Treubstraat niet is afgenomen sinds invoering van de maatregel. De Sir Winston Churchillweg is afgesloten voor autoverkeer. Alleen de vrachtwagens van Albert Heijn mogen hier laden en lossen. De maatregel functioneert goed. Juist het weghalen van deze maatregel leidt tot bezwaren vanwege de constructie van de parkeergarage en zorgen ten aanzien van afname van de verkeersveiligheid en toename van uitlaatgassen. De door de gemeente ontvangen meldingen met betrekking tot het centrum gebied zijn geanalyseerd, gebundeld en gefilterd. Het resultaat staat in Bijlage 3. 4.2 Vraag 2: Verkeersintensiteiten en -samenstelling Om antwoord te kunnen geven op de vraag ‘Wat zijn de verkeersintensiteiten en samenstelling van het verkeer?’ zijn tussen 29 oktober 2020 en 30 november verkeerstellingen uitgevoerd op diverse locaties in het centrum van Voorschoten. Hierbij is zowel het gemotoriseerd verkeer als het langzaam verkeer geteld. De resultaten van de verkeertellingen zijn opgenomen in Bijlage 5. Hieronder staan de resultaten in hoofdlijnen weergegeven.

8 (25)

Gemotoriseerd verkeer In onderstaande tabel staan de etmaalresultaten per locatie voor · de gemiddelde werkdag en · een gemiddelde zaterdag.

1 2 d 3

De blauwe stippen in de figuur markeren de locaties van de verkeerstellingen.

4

b e a

5 Bij het uitlezen van de data en opruimen van de verkeerstellers is geconstateerd dat bij de verkeerstelling in de Sir Winston Churchillweg gaten in de telslangen zijn geprikt. Hierdoor is de data onbetrouwbaar. Deze gegevens zijn daarom niet meegenomen.

Locatie a. Sir Winston Churchillweg b. Sir Winston Churchillweg c. Marinelaan d. Oranjeboomstraat e. Treubstraat f. Voorstraat

Werkdag 2020 684 3.338 3.275 87 374

f

c

Werkdag 2019 950 250 3.850 4.500 100 350

Zaterdag 2020 939 2.827 3.023 85 400

Zaterdag 2019 1050 300 3.400 4.000 50 450

Alle intensiteiten in motorvoertuigen per etmaal (gemiddelde etmaalintensiteiten)

Op basis van deze gegevens is de verwachting dat de (ontbrekende) intensiteiten op de tellocatie in de Sir Winston Churchillweg in 2020 ook (licht) gedaald zijn ten opzichte van 2019.

9 (25)

Fietsverkeer en voetgangers Fietsers zijn geteld op 11 locaties (blauwe én rode stippen in de figuur in paragraaf 4.2). De hoofdlijnen van deze onderzoeken staan in deze paragraaf. Als onderdeel van de tellingen voor autoverkeer zijn de fietsers op de locaties a. t/m f. continue geteld in de periode 29 oktober tot 30 november 2020. De details staan in Bijlage 5. Locatie (blauwe stippen) a. Sir Winston Churchillweg b. Sir Winston Churchillweg c. Marinelaan d. Oranjeboomstraat e. Treubstraat f. Voorstraat

Werkdag 2020 595 410 2.490 574 704

Zaterdag 2020 735 335 2.468 647 806

Alle intensiteiten in fietsers per etmaal (gemiddelde etmaalintensiteiten)

Aanvullend zijn in de Schoolstraat op 5 locaties het langzaam verkeer visueel geteld. Deze locaties zijn als rode stippen aangegeven in de figuur in paragraaf 4.2. Deze tellingen zijn uitgevoerd op de volgende momenten: · Vrijdag 30 en zaterdag 31 oktober 2020 van 10.00-12.00 uur. · Vrijdag 30 en zaterdag 31 oktober 2020 van 14.00-16.00 uur. · Vrijdag 30 en zaterdag 31 oktober 2020 van 20.00-22.00 uur. · Zaterdagochtend 31 oktober 2020 van 00.00-02.00 uur. Uit deze tellingen blijkt dat (details staan in Bijlage 6): · Voetgangers: ° Het drukste moment is de periode tussen 14.00 en 16.00 uur. Dit geldt voor vrijwel alle dagen. De intensiteiten lopen per dag wel uiteen van circa 800 tot ruim 2.000 per 2 uur. Alleen op locatie 3 en 5 is de vrijdagochtend het drukste moment. ° De periode van 10.00-12.00 uur is iets rustiger (circa 800-1.000 per 2 uur), maar nog steeds duidelijk drukker dan de avond. ° Op de avonden (tussen 20.00-22.00 uur) is het rustig (circa 30-60 per 2 uur). ° Op de locaties 1 en 5 zijn het minste aantal voetgangers geteld. ° Op locatie 4 zijn de meeste voetgangers geteld. · Fietsers: ° Het totaal aantal fietsers in beperkt. Op de drukste locatie zijn in de drukste 2 uur 120 fietsers geteld. Dit in de avondperiode van locatie 2. ° De avondperiode is op bijna alle dagen het drukst. Het aantal fietsers bedraagt circa 70-120 fietsers in 2 uur).

Alleen op zaterdag 31 oktober is de ochtend het drukste moment op locatie 5 (circa 75 fietsers). ° Het rustigste moment (naast de nachtperiode) is de vrijdagochtend op locatie 3: 11 fietsers. ° Er is geen duidelijk verschil tussen intensiteiten op de ochtenden en middagen. Dit is afhankelijk van dag en locatie. De intensiteiten lopen uiteen van 11 tot circa 90 fietsers. ° Op de locaties 3 en 4 zijn het minste aantal fietsers geteld. ° Op locatie 1 zijn de meeste fietsers geteld.

10 (25)

4.3

Vraag 3: Parkeerdruk

Om de vraag ‘Hoe hoog is de parkeerdruk in de parkeergarages, de parkeerterreinen en op straat?’ Te beantwoorden is onderzoek gedaan naar het geparkeerde aantal voertuigen en aantal gestalde fietsen. Deze tellingen zijn gehouden op 30 en 31 oktober 2020. Deze tellingen zijn uitgevoerd op de volgende momenten: · Vrijdag en zaterdag van 10.00-12.00 uur. · Vrijdag en zaterdag van 14.00-16.00 uur. · Vrijdag en zaterdag van 20.00-22.00 uur. · Zaterdagochtend van 00.00-02.00 uur. Vanwege de grote omvang van de verkregen data, wordt in deze rapportage volstaan met de hoofdlijnen. De volledige resultaten worden als interactief pdf- en exceldocument separaat aangeleverd bij de gemeente. Autoparkeren in garages In het projectgebied zijn twee parkeergarages: Albert Heijn en Deltaplein. De parkeercapaciteit van beide bedraagt respectievelijk 99 en 163 plaatsen. De parkeerdruk in de Albert Heijn garage is 76% op het drukste moment (30 oktober 14.00-16.00 uur). Op de overige telmomenten varieert de parkeerdruk tussen de 11 en 56%. De parkeerdruk in de garage Deltaplein is 58% op het drukste moment (31 oktober 14.00-16.00 uur). Op de overige telmomenten varieert de parkeerdruk tussen de 33 en 56%. Autoparkeren op parkeerterreinen In het projectgebied zijn twee terreinen geteld: Treubplein en bij de Koninklijke Marinelaan.

De parkeercapaciteit van beide bedraagt respectievelijk 34 en 28 plaatsen. Op vrijdagen is het Treubplein niet als parkeerterrein bruikbaar vanwege de weekmarkt. De parkeerdruk op het Treubplein is 94% op het drukste moment (31 oktober 14.00-16.00 uur). Op de overige telmomenten varieert de parkeerdruk tussen de 29 en 71%. De parkeerdruk terrein bij de Koninklijke Marinelaan is 104% op het drukste moment (30 oktober 14.00-16.00 uur). Andere drukke momenten zijn: vrijdagochtend 10.00-12.00 uur (89%) en zaterdagmiddag 14.00-16.00 uur (86%) Op de overige telmomenten varieert de parkeerdruk tussen de 61 en 75%.

11 (25)

Autoparkeren op straat De parkeerdruk in het projectgebied is het hoogst op de vrijdagochtend (vanwege de weekmarkt). Op dat moment is de parkeerbezetting gemiddeld 89-94% in het gehele gebied. Op de overige telmomenten varieert de parkeerdruk tussen de 55 en 67%. Hierbij is ook een sterk verschil te zien in de diverse straten waar geparkeerd mag worden. Onderstaande figuren geven voor de vrijdag (links) en zaterdag (rechts) de drukste telmomenten weer (14.00-16.00 uur). Deze figuren zijn groter weergegeven in Bijlage 7. · De gele en groene lijnen geven de bezettingsgraden weer tot 85%. · De oranje lijnen geven de bezettingsgraden weer tussen 85% en 95%. · De rode lijnen geven de bezettingsgraden weer boven de 95%. · De paarse lijnen geven aan dat er geen parkeercapaciteit is, maar waar wel auto’s geparkeerd staan.

12 (25)

Fietsparkeren De gestalde fietsen zijn op dezelfde momenten geteld als de geparkeerde voertuigen. Het aantal gestalde fietsen is het hoogst op de zaterdagmiddag tussen 14.00 en 16.00 uur. Op dat moment staan er 499 fietsen gestald (in en buiten de rekken). Er zijn 626 fietsenrekken in het projectgebied aanwezig. Op de vrijdagochtend-, middag en zaterdagochtend (10.00-12.00 uur) staan er respectievelijk 410, 381 en 424 fietsen. Op de overige momenten is het rustiger met 162-219 plaatsen. Tijdens het onderzoek is gebleken dat veel fietsen buiten de rekken gestald worden, met name in de Schoolstraat en Voorstraat. Dat is ook af te lezen in onderstaande figuren voor de vrijdag 10.00-12.00 uur (links) en de zaterdag 14.00-16.00 uur (rechts). In deze figuren geldt de volgende legenda: · De gele en groene lijnen geven de bezettingsgraden weer tot 85%. · De oranje lijnen geven de bezettingsgraden weer tussen 85% en 95%. · De rode lijnen geven de bezettingsgraden weer boven de 95%. · De paarse lijnen geven aan dat er geen parkeercapaciteit is, maar waar wel fietsen geparkeerd staan. · De kruisjes geven clusters (meer dan 5) aan van geparkeerde fietsen (buiten de rekken). (Deze figuren zijn groter weergegeven in Bijlage 7).

13 (25)

4.4 Vraag 4: Functies en belangen Binnen het centrum van Voorschoten is een grote verscheidenheid aan functies te vinden (zie hiervoor onderstaande figuur). In totaal zijn er 624 functies, waarvan het grootste deel (436) uit woningen bestaat. De andere grote groep zijn de winkels (112). De rest (76) is verdeeld over vele verschillende functies: gezondheidszorg, bijeenkomstruimte, sport, kantoren, industrie en logies. Al deze functies hebben verschillende belangen. Voor de ondernemers is de bereikbaarheid ‘the key’. Voor de politie geldt vooral de verkeersveiligheid en handhaafbaarheid. En de fietsers en ouderen willen een juiste balans tussen veiligheid en bereikbaarheid. Het komt dus uiteindelijk samen in gemeenschappelijk belang: een bereikbaar en veilig centrum.

Functies in centrum Voorschoten

14 (25)

4.5 Vraag 5: beperkingen Vraag 5 betreft de beperkingen die er (mogelijk) zijn binnen het gebied. Tijdens de werkzaamheden zijn de volgende beperkingen ter sprake gekomen: · Kadastrale (eigendoms)grenzen. · Fysieke ruimte tussen de gevels van de bebouwing. · Draagconstructie van de parkeergarage onder Albert Heijn. De constructie van de parkeergarage onder de Albert Heijn is onderzocht en doorgerekend door een gespecialiseerd ingenieursbureau. De resultaten van dit onderzoek worden separaat gerapporteerd door dit bureau. 4.6 Vraag 6: Doelen Vraag 6 luidt: ‘Welke (realistische) doelen willen we bereiken met de verkeersmaatregelen?’. In de interviews die gehouden zijn met de diverse belanghebbenden is aangegeven welk ideaalbeeld (of wensen) zij voor ogen hebben. Deze zijn opgevat als ‘doelen’ van deze groepen. Hieronder is een samenvatting gegeven. In Bijlage 2 zijn de afzonderlijke gespreksverslagen integraal weergegeven (met toestemming van de vertegenwoordigers): · Winkeliersvereniging: ° Duidelijkheid in centrum (regels en verkeersborden). ° Niet fietsen in de stegen (is gevaarlijk). ° Venstertijden aanpassen. ° Fietsverbod mét bijpassende herinrichting. ° Éénrichtingsverkeer in de Voorstraat omdraaien. ° Één blauwe zone voor het gehele centrum. ° Éénrichtingsverkeer in de Treubstraat. ° Parkeerverwijssysteem in het centrum. · Politie: Verkeersveiligheid.

· Ouderenvereniging: ° Leefbaarheid. ° Opheffen fietsverbod Schoolstraat, óf venstertijden aanpassen. ° Fietspad/-strook in de Schoolstraat. ° Niet fietsen in stegen. · Fietsersbond: ° Opheffen fietsverbod Schoolstraat. ° Herinrichting Schoolstraat met plaats voor fietsers. ° Duidelijkheid in centrum voor fietsers. · Initiatiefneemster petitie: Fietsverbod alleen tijdens weekenddagen. · Bewoners Voorstraat: geen fietsenstallingen in Voorstraat. · Gemeente: ° Economische Zaken: In harmonie met de diverse stakeholders te komen tot een verkeersregime die de vitaliteit van het centrum versterkt door, op een veilige wijze voldoende ruimte te bieden voor ondernemerschap, recreatie/amusement en wonen. ° Handhaving: voor deze afdeling is het belang dat de ingestelde regels eenduidig en handhaafbaar zijn.

15 (25)

4.7 Vraag 7: Fact-checken Hierbij wordt gevraagd of de visies/meningen en belangen van de belanghebbenden getoetst kunnen worden aan feiten. Hieronder benoemen wij de opmerkingen van de geïnterviewden welke met feiten te toetsen zijn: Onduidelijkheid als gevolg van het aantal verkeersborden – wij hebben geconstateerd dat enkele borden overbodig zijn en derhalve verwijderd kunnen worden. Voorbeelden hiervan zijn de onderborden ‘snor- en bromfietsen verboden’ onder de borden die voetgangerszone aangeven. De voetgangerszone impliceert al dat deze voertuigen verboden zijn. Dit bord is daarmee overbodig. Ook zijn er borden die erg op elkaar lijken en maar toch net anders zijn. Voorbeeld hiervan is dat de gemeente twee tijden voor parkeerduurbeperking heeft ingesteld: 1 uur bij de ventweg langs de Schoolstraat, en 2 uur op andere plekken. Fietsen in de stegen is gevaarlijk – er zijn geen ongevallen bekend als gevolg van het fietsen in de stegen. Onduidelijkheid in de Treubstraat – uit de verkeerstellingen blijkt dat de hoeveelheid autoverkeer in de Treubstraat niet is afgenomen sinds invoering van de maatregelen. Dit kan erop wijzen dat de maatregel inderdaad onduidelijk is. Vanuit de interviews is de suggestie gewekt dat de toename in leegstand in de winkelstraten (mede) het gevolg is van het fietsverbod.

Feit is dat de instelling van het fietsverbod bijna gelijk valt met de maatregelen die de regering heeft getroffen om het COVID-19-virus te bedwingen. De gemeente houdt gegevens bij van de bezoekersaantallen. Met behulp van deze cijfers is de afname van het aantal bezoekers van het afgelopen jaar inzichtelijk te maken. Deze zijn weergegeven in onderstaand figuur. Deze laat inderdaad een duidelijke afname van het aantal bezoekers zien in 2020 ten opzichte van het jaar 2019. Deze sterke terugval begint in maart 2020 – de start van de overheidsmaatregelen. Opgemerkt moet worden dat de cijfers van december 2020 en januari 2021 nog niet zijn verwerkt in deze grafiek.

16 (25)

4.8

Vraag 8: Gevolgen bewoners

Bij vraag 8 gaat het om de gevolgen die de bewoners, bedrijven en bezoekers ervaren van de voorgestelde verkeersmaatregelen. De vraag is op twee manieren te interpreteren, namelijk de gevolgen van de huidige maatregelen, of de gevolgen van de maatregelen die in deze rapportage worden voorgesteld. In de interviews hebben de diverse partijen aan gegeven wat zij ervaren van de huidige maatregelen (zie hiervoor ook Bijlage 2). Hierbij is onder andere aangegeven:

· Winkeliersvereniging: ° Onduidelijkheid nieuwe regels. · Ouderenvereniging: ° Meer lopen met fiets en ‘boodschappen’. Dit is lastiger dan fietsen met boodschappen.

· Fietsersbond: ° Onduidelijkheid. ° Omrijden nu in Schoolstraat niet meer gefietst mag worden. · Initiatiefneemster petitie: ° Meer leegstand in winkelstraten. · Bewoners Voorstraat: ° Overlast horeca bij ‘afscheid nemen’ rondom fietsenstallingen. ° Doorgang trottoir niet mogelijk door terrassen. ° Voetgangers lopen over rijbaan. In hoofdstuk 5 van dit rapport worden conclusies en aanbevelingen beschreven op basis van de bevindingen. Gevolgen die daarvan ondervonden worden, staan benoemd in hoofdstuk 5. 4.9

Vraag 9: Gevolgen Gemeente Voorschoten

Vraag 9 is vergelijkbaar met vraag 8. Hierbij gaat het nu alleen om de gevolgen voor de gemeente van de huidige maatregelen. Uit de gesprekken is gebleken dat er geen duidelijke situatie is ontstaan in het centrum van Voorschoten (zie ook 4.8). Daarbij is een deel van de belanghebbenden (winkeliers en bewoners) ontevreden over de maatregelen. Niet iedereen houdt zich dan ook aan de nieuwe regels en dit leidt tot meer handhaving. Met dit voorliggende onderzoek investeert de gemeente tijd en geld om de situatie nog eens goed te analyseren. Instellen van de afsluitingen ‘met uitzondering van ontheffingshouders’ heeft geleid tot meer administratie. In hoofdstuk 5 van dit rapport worden conclusies en aanbevelingen beschreven op basis van de bevindingen. Gevolgen die daarvan ondervonden worden, staan benoemd in hoofdstuk 5. 4.10

Vraag 10: Benchmark

De situatie in Voorschoten is nieuw voor de gemeente en lokale bevolking. Soortgelijke maatregelen zijn echter wel al toegepast in andere gemeenten.

17 (25)

In Bijlage 8 zijn van een aantal gemeenten de ervaringen over dit onderwerp weergegeven. Hiermee geven wij antwoord op de vraag ‘Hoe functioneren de voorgestelde verkeersmaatregelen in andere gemeenten?’ In deze paragraaf een samenvatting van praktijkervaringen in andere gemeenten en steden. Den Haag In het centrum van Den Haag is recentelijk een fietsverbod ingesteld voor de drukste winkelstraten. Voor veel bezoekers, vooral van buiten Den Haag, was het niet duidelijk fietsers ook door de winkelstraten reden, waardoor gevaarlijke situaties ontstonden. Daarom geldt nu de slogan ‘Winkels open Fietsers lopen’ (Gemeente Den Haag, 2020). Concreet betekent dit dat op werkdagen tussen 11.30 en 18.00 uur en op koopavond tot 21.00 uur niet gefietst mag worden. Het snorfietsverbod geldt hier altijd, dus 24 uur per dag, 7 dagen per week. Groningen De Gemeente Groningen heeft een fietsverbod ingesteld in enkele winkelstraten. Onder druk van de ondernemers is een deel van deze maatregel teruggedraaid en/of aangepast. Gevolg is nu dat er op vrijdag en zaterdag van 12.00 tot 18.00 uur niet gefietst worden. Op een andere plek in de stad geldt alleen een fietsverbod op marktdagen. Het is voor fietsers altijd verboden om de fiets in de winkelstraten te parkeren.

Apeldoorn De Gemeente Apeldoorn heeft een parkeerverbod voor fietsers in de binnenstad ingesteld met als doel om voldoende afstand te kunnen houden (tegen verspreiding van het coronavirus). Vooral de ouderen hebben weerstand tegen deze maatregelen geuit. Zij hebben dan geen fiets om de zware boodschappen op te vervoeren. Amersfoort De gemeente Amersfoort heeft de winkelstraten aangewezen als voetgangersgebied. Binnen het winkelgebied mag alleen gefietst worden tussen 17.30 uur ’s-middags (op donderdagavond vanaf 21.00 uur) en 11.00 uur de volgende morgen. Hilversum In Hilversum geldt een fietsverbod in de winkelstraten buiten winkeltijden. Om te zorgen dat de bezoekers er zich aan houden wordt er regelmatig gehandhaafd. In de praktijk blijkt dat men zich niet aan de maatregel houdt wanneer er geen handhaving is. Daartegenover staat dat er in de straten waar veel voetgangers lopen, ook vanzelf minder of niet gefietst wordt. Hier lijkt men dus rekening te houden met elkaar en lijkt er een verband tussen ruimte en fietsen. Lelystad In Lelystad is een voetgangerszone ingesteld, waarbij fietsen is toegestaan buiten de ingestelde tijden. De venstertijden van de voetgangerszone zijn op alle dagen van 00.00-09.00 uur en van 18.00-24.00 uur, alleen op donderdag van 00.00-09.00 uur en van 21.00-24.00 uur.

Later zijn, in enkele straten, de venstertijden voor het fietsverbod komen te vervallen en zijn fietsers toegestaan in de voetgangerszone. Hierdoor is het voor handhavers makkelijker geworden.

18 (25)

5

Aandachtspunten en conclusie

Binnen het onderzoek en de beantwoording van de onderzoeksvragen heeft de gemeente 6 punten benoemd die speciale aandacht behoeven. Deze zijn in voorgaand hoofdstuk gefragmenteerd aan bod gekomen. In dit hoofdstuk worden deze aandachtspunten afzonderlijk beschreven. Hierbij komen alle aspecten samen en wordt een conclusie beschreven. Het betreft de volgende aandachtspunten: 1. Het evalueren van het huidige verkeersregime in de Schoolstraat en het eventueel aanpassen van het verkeersregime. 2. Het in te stellen verkeersregime in de Voorstraat. 3. Het parkeerregime in het centrum (locatie en duur parkeerschijfzone, vergunningen parkeren). 4. Het openstellen van de Sir Winston Churchillweg in combinatie met het instellen van éénrichtingverkeer op de Oranjeboomstraat (rekening houdend met de beperkingen van de parkeergarage onder de Sir Winston Churchillweg, door een bouwkundig adviesbureau wordt hierover separaat een advies gegeven). 5. Het afsluiten van de Treubstraat. 6. Het fietsparkeren. 5.1

Verkeersregime Schoolstraat

Uit de gesprekken met de diverse partijen kwam sterk naar voren dat het regime met name onduidelijk is. Dit punt is ook naar voren gekomen in de flitspeiling. Dit blijkt het belangrijkste aandachtspunt. Over de wenselijkheid van het verbod voor fietsen tijdens de openingstijden van de winkels lopen de meningen behoorlijk uiteen, zoals ook blijkt uit de flitspeiling. Er zijn voorstanders (27%) en tegenstanders (36%). Daarnaast geeft 21% aan alternatieve tijden/dagen te prefereren waarop gefietst mag worden. 12% wil dat er nooit gefietst mag worden. Over het fietsen in de smalle stegen is meer consensus. Meer dan de helft van de respondenten vindt een fietsverbod hier een (zeer) goed idee. 18% vindt dit een onveilig idee. De zorg dat een fietsverbod leidt tot lagere omzet blijkt niet eenduidig uit de resultaten. In de grafiek in paragraaf 4.7.2. is af te lezen dat de grootste daling van het aantal bezoekers intreed vanaf maart 2020. Dit effect is ook toe te schrijven aan Corona, en de door de overheid ingestelde maatregelen. Uit de tellingen van langzaam verkeer is gebleken dat in de avonduren 2-3% van het totaal aantal voetgangers geteld is op die dagen. Laden en lossen moet altijd mogelijk blijven voor de bevoorrading van de winkels.

Hier zijn geen opmerkingen over gegeven die aanleiding geven om dit deel van het regime aan te passen (7% vind het slecht zoals het nu is, 28% vind het heel goed gaan, 66% is neutraal). Één van de conclusies uit de flitspeiling is dat er weinig respondenten zijn met een eigen zaak of woning in een van de straten waar de enquête betrekking op heeft. Meer dan 90% woont ergens anders of heeft ergens anders een zaak. In zowel de interviews als de flitspeiling wordt geopperd om een ‘fietsstrook’ aan te geven om de situatie te verduidelijken.

19 (25)

Het regime van de voetgangerszone in de Schoolstraat loopt door tot aan het eind van de Erasmusstraat bij de Koningin Julianalaan. De Erasmusstraat is een straat met aan beide zijden woningen. Het is niet logisch om de bewoners niet tot aan de deur te laten fietsen. Daarom wordt voorgesteld om, in overleg met de bewoners van deze straat, de grens van de voetgangerszone bij Erasmusstraat te verplaatsen naar de kruising met de Schoolstraat. Conclusies en aanbevelingen: · Onduidelijkheid bebording: Geadviseerd wordt om een scherpe analyse uit te voeren voor wat betreft de huidige bebording en de tijdvakken die gekozen zijn voor het fietsverbod. Bij aanpassing hiervan dienen de borden vervangen te worden. Dit leidt tot extra kosten voor de gemeente. · Fietsverbod: over het algemeen concluderen wij dat dit aanvaardbaar is op de drukke momenten, ook gezien de bevindingen vanuit referentiegemeenten wanneer het verbod samenvalt met momenten wanneer het druk is in de winkelstraten. Over de tijden waarop gefietst mag worden is geen duidelijke conclusie te trekken voor wat betreft het verkeersonderzoek en de bevraagden. Het onderzoek is niet gedetailleerd genoeg om daar goede conclusies uit te trekken, voor bijvoorbeeld de venstertijden van het fietsverbod). Maar het geeft wel de indruk dat ’s avonds fietsen door de Schoolstraat mogelijk is, terwijl het overdag niet gewenst is.

In de avonden (vrijdag en zaterdag) is de intensiteit van voetgangers relatief laag op alle tellocaties (circa 20-40). Terwijl de intensiteiten overdag vele malen hoger is (meer dan 10-20 keer zoveel, zie bijlage 6). Aanbevolen wordt om de tijden van het fietsverbod op de vrijdag gelijk te stellen aan de andere dagen (tot 18.00 uur). Hiermee wordt de tekst op het verkeersbord ook duidelijker. De huidige begintijd van het verbod is om 09.00 uur. De verkeerstelling is gestart om 10.00 uur. De telling wijst uit dat in de ochtendtelling (10.00-12.00 uur) 40-50% tussen 10.00 en 11.00 uur geteld is en 50-60% tussen 11.00 en 12.00 uur. Daarmee blijkt dat om deze momenten ook het fietsverkeer redelijk gelijk verdeeld is over de uren. Mede op basis dat uit de telling gebleken is dat er tussen 10.00 en 12.00 uur duidelijk meer voetgangers zijn dan fietsers (verhouding gemiddeld 1: 35) stellen dan ook voor om deze tijden te handhaven. Nadere analyse moet uitwijzen hoe de 10% bewoners of winkeleigenaren de enquête heeft ingevuld. Op basis van interviews lijkt het erop dat zij hebben aangegeven tegen een fietsverbod te zijn. · Fietsstrook: Geadviseerd wordt om deze optie niet toe te passen. Een dergelijk strook leidt niet tot een scheiding van voetgangers en fietsers in de winkelstraat.

Een fietspad, mits duidelijk vormgegeven met een hoogteverschil tussen fietspad en trottoir, zou dit wel verduidelijken, maar hiervoor is geen ruimte in het straatprofiel tussen de gevels. Daarnaast is dit ongewenst met het oog op de veiligheid van voetgangers. Bovendien leidt een fietspad tot hogere snelheden van de fietsers, wat weer leidt tot risico’s bij voetgangers die over steken. Met het huidige regime is het voor een ieder duidelijk dat de voorkeur is gegeven aan winkelend publiek te voet.

20 (25)

5.2

Verkeersregime Voorstraat

De meeste mensen zijn tevreden met de verkeerssituatie in de Voorstraat (53%). 27% vindt dat de Voorstraat autovrij moet worden (volgens de telling rijden er ‘slechts’ 400 motorvoertuigen per etmaal). 12% vindt dat in beide richtingen auto’s moeten kunnen rijden en volgens 5% moet de rijrichting worden omgedraaid. Dit laatste is in de interviews geopperd. Het is niet duidelijk of het dezelfde personen zijn geweest die dit twee keer hebben aangegeven. De bewoners geven aan met name last te ondervinden van horeca en het huidige fietsparkeren. Uit gesprekken met bewoners en winkeleigenaren is aangegeven dat het deel van Voorstraat tussen Marinelaan en de Bloklaan slecht bereikbaar is voor bezoek, zoals voor de dierenkliniek. Dit deel is alleen bereikbaar voor ontheffingshouders. Bezoekers van bijvoorbeeld de dierenarts kunnen hier niet inrijden voor het bezoek. Ook ontbreken hier parkeerplaatsen. De Flitspeiling geeft geen uitsluitsel over deze situatie. Om de winkels bereikbaar te maken voor bezoek kan het inrijverbod vervangen worden door eenrichtingsverkeer.

Inrijden vanaf de Schoolstraat lijkt dan het meest voor de hand liggend op basis van de rijrichting in de rest van de Voorstraat en dat hiermee geen extra verkeerslicht hoeft te worden geplaatst, welke een nadelige invloed heeft op de verkeersafwikkeling op het kruispunt (omdat deze rijrichting dan ook conflictvrij moet worden afgewikkeld, wat leidt tot extra verliestijd voor andere richtingen. Instellen van eenrichtingsverkeer in plaats van huidige inrijverbod (met uitzondering van ontheffingshouders bespaart de gemeente ook op administratieve lasten. In combinatie hiermee wordt aanbevolen het bord voor de blauwe zone te verplaatsen naar het begin van de Voorstraat. Hiermee is dit bord tevens ook beter zichtbaar. Daar waar de bewoners met name aangeven last te ondervinden van de horeca(bezoekers) geven 78 respondenten in de flitspeiling aan dat er meer horeca zou moeten komen. Conclusies en aanbevelingen Iedereen waardeert de Voorstraat. Het huidige verkeersregime is prima en zou zelfs nog ‘strenger’ kunnen worden door deze straat alleen met de auto toegankelijk te maken voor bewoners en winkels. Het fietsparkeren in de Voorstraat wordt beschreven in paragraaf 5.6. 5.3

Parkeerregime centrum

Het parkeeronderzoek heeft aangetoond dat er in principe voldoende parkeerplekken zijn in het centrum. Echter op een beperkt aantal momenten is op een aantal plekken een tekort. Op veel plekken in en rond het centrum is voldoende parkeerruimte om de vraag op te vangen. Vanuit de interviews is de wens uitgesproken om een parkeerverwijssysteem te realiseren. Hiermee is het mogelijk om bestuurders te sturen naar locaties waar meer ruimte is om te parkeren.

21 (25)

Ten aanzien van de parkeerschijfzone (blauwe zone) zijn vragen gesteld in de flitspeiling. Hierbij konden meerdere antwoorden gekozen worden. Hieruit blijkt dat 64% een blauwe zone een goed idee. Daarnaast geeft 32% aan dat aanvullend een vergunningen- of ontheffingssysteem wenselijk is. 15% van de respondenten wil de blauwe zone (deels) opheffen. Ten aanzien van de parkeerduur geeft 47% aan de parkeerduur in het hele centrum 2 uur moet worden. 43% vind dat het huidige regime van de zone op de ventweg langs de Schoolstraat goed zoals het is. 8% vindt iets anders waarbij de meningen verschillen tussen ‘afschaffen’ tot ‘langere parkeerduur’. Bij de antwoorden is ook aangegeven dat handhaving weinig gezien wordt in de blauwe zones. Dit wil men vaker zien. Conclusies en aanbevelingen: · Parkeerareaal: op basis van het parkeeronderzoek is uitbreiding van het parkeerareaal niet relevant. · Parkeerverwijssysteem: aanbevolen wordt om dit te onderzoeken alsook hoever de ontwikkelingen zijn die dergelijke informatie bieden in apps op de smartphone. Met een parkeerverwijssysteem of dergelijke apps wordt het parkeerareaal optimaal benut en het zoekverkeer naar lege parkeerplekken verminderd. · Parkeerregime en -duur: meerdere regimes wekt verwarring volgens de binnengekomen meldingen en de interviews die gehouden zijn. Dit is in lijn met de resultaten van de flitspeiling.

Het toepassen van eenzelfde parkeerduur in het gehele centrum draagt bij aan de duidelijkheid. Dat is voor iedereen positief en daarom goed om aan te passen, tenzij er zwaarwegende redenen zijn die pleiten voor het in standhouden van het huidige regime. Omdat een parkeerduurbeperking in de meeste gemeenten geldt voor 2 uur, wordt geadviseerd om dit ook in en rond het centrum in te stellen; · Vergunningen/ontheffingen: De wens om een vergunningen- of ontheffingssysteem toe te passen leidt voor bewoners tot meer vrijheid ten aanzien van het parkeren nabij de woning. Voor de gemeente leidt dit tot meer administratieve handelingen, onderhoud, beheer en handhaving. 5.4

Openstellen Sir Winston Churchillweg

Vanuit de bewoners zijn bezwaren geuit tegen de maatregel om de Sir Winston Churchillweg open te stellen voor éénrichtingsverkeer. De argumenten zijn verslechtering luchtkwaliteit, drukte en congestie en oversteekbaarheid. Een gespecialiseerd bureau onderzoekt de constructie. Hiervoor wordt een separaat rapport opgesteld. Dit rapport beperkt zich tot de verkeerskundige aspecten. Uit verkeerstellingen (2019) is gebleken dat de intensiteiten op de Churchillweg (nabij het laden en lossen) 250-300 motorvoertuigbewegingen per etmaal bedragen. In de Treubstraat bedraagt de intensiteit circa 50-100 motorvoertuigen per etmaal. Het verkeer van de Treubstraat komt aanrijden vanuit het Treubplein en de Churchillweg tussen dit plein en de Oranjeboomstraat.

22 (25)

Met deze informatie is ook een quickscan uitgevoerd voor de effecten op de luchtkwaliteit. Dit is beschreven in bijlage 5. Bij deze quickscan zijn twee berekeningen uitgevoerd voor het effect op Stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM10 en PM2.5): één met een toename van 100 voertuigen na openstelling en één met een toename van 500 motorvoertuigen per etmaal. Deze laatste berekeningen is uitgevoerd als een worst-case-benadering. In onderstaande tabel staan de waarden uit bijlage 5 samengevat in één tabel.

Grenswaarde wet milieubeheer Advieswaarde WHO Achtergrondconcentratie 2020 (AC) AC + 250 (=huidig) huidig + 100 (=toename) huidig + 500 (=robuustheid)

NO2 (µg/m3) 40 40 17,8 18,09 18,20 18,66

PM10 (µg/m3) 40 20 17,8 17,85 17,87 17,95

PM2,5 (µg/m3) 25 10 10,4 10,45 10,47 10,55

Uit de flitspeiling blijkt dat 45% van de ondervraagden het wel een goed idee vindt om de Sir Winston Churchillweg open te stellen voor verkeer en in de Oranjeboomstraat eenrichtingsverkeer in te stellen. Conclusies en aanbevelingen: · Verkeersaantallen: op basis van de bestemmingen langs de Treubstraat en Voorstraat is er geen aanleiding om aan te nemen dat de toename van verkeer in de Churchillweg niet meer bedraagt dan het verkeer dat nu in de Treubstraat rijd (50-100 motorvoertuigen per etmaal). · Luchtkwaliteit: de conclusie van de quickscan luchtkwaliteit is dat beide toenames van verkeer (100 en 500) niet leiden tot een overschrijding van de grens- of advieswaarden voor NO2 en PM10 van de wet milieubeheer en de WHO. Bij een toename van 100 voertuigbewegingen blijft de concentratie voor PM2.5 ook ruim onder de grenswaarde van wet milieubeheer. De advieswaarden van de WHO wordt hierbij overschreden. Uit bijlage 5 blijkt ook dat de verwachting is dat de algehele luchtkwaliteit de komende jaren toeneemt als gevolg van een afnemende achtergrondconcentratie. Ten aanzien van de luchtkwaliteit is geconcludeerd dat de gemeente in alle gevallen blijft voldoen aan de wet milieubeheer. Alleen de concentratiewaarden voor PM2.5 ligt boven de advieswaarden van de WHO.

Kijkend naar de berekeningen van 2025 kan daarbij gesteld worden dat de luchtkwaliteit ten aanzien sterker afneemt de komende jaren dan de verwachte verslechtering als gevolg van de openstelling. · Doorstroming en verkeersveiligheid: de gemeten intensiteiten en de verwachte groei in de Churchillweg zijn in absolute zin laag. Verkeerskundig zien wij geen aanleiding om hierdoor knelpunten te verwachten ten aanzien van doorstroming en verkeersveiligheid. Aan de andere kant is de huidige intensiteit in de Oranjeboomstraat ook niet hoog. Waar vanuit de richtlijnen voor de maximumintensiteit in een verblijfsgebied zijn gesteld op 6.000 motorvoertuigen per etmaal, bedraagt de intensiteit in de Oranjeboomstraat circa 3.330 motorvoertuigen per etmaal. Ook de gereden snelheden zijn in lijn met de maximum toegestane snelheid. Openstellen van de Churchilllaan leidt ook tot meer verkeer op de kruising bij de Raadhuislaan. Dit leidt tot onduidelijke situaties direct naar de ingang van de parkeergarage. Op basis hiervan wordt geadviseerd om geen eenrichtingsverkeer in te stellen in de Oranjeboomstraat en de Churchilllaan open te stellen voor doorgaand verkeer.

23 (25)

5.5

Afsluiten Treubstraat

De Treubstraat is nu afgesloten voor autoverkeer. Winkeliers zien hier graag het eenrichtingsverkeer terug om zo klanten de mogelijkheid te geven om goederen/producten te halen en/of te brengen. Dit is ook de situatie geweest vóór het instellen van het huidige regime. Bij het kiezen van de maatregel in deze straat speelt met name de keuze tussen leefbaarheid en bereikbaarheid: een rustige straat alleen voor langzaam verkeer of een straat met autoverkeer. Met het huidige regime heeft de gemeente duidelijk gekozen voor de leefbaarheid. Op basis van de verkeersintensiteiten valt op dat de intensiteiten in 2020 (na instelling inrijverbod) vergelijkbaar zijn met die van 2019 (voor instelling inrijverbod). Uit de flitspeiling blijkt dat de meer dan de helft (55%) voorstander is van het handhaven van de huidige situatie, 32% ziet graag de vorige verkeerssituatie terug, en 8% ziet graag verkeer in twee richtingen in deze straat. Conclusies en aanbevelingen · Afsluiting: gezien de functies langs deze straat, en de resultaten van de flitspeiling, lijkt het huidige regime de meest voor de hand liggende keuze voor de leefbaarheid in de straat. Nadeel van dit regime zijn de administratieve handelingen die noodzakelijk zijn voor de ontheffingshouders.

· Verkeersintensiteiten: de maatregel niet heeft geleid tot een afname van verkeer in de Treubstraat en dat de maatregel geen effect heeft gehad. 5.6

Fietsparkeren

Uit de fietsparkeertellingen blijkt duidelijk dat men veel fietsen stalt in de Schoolstraat vlakbij de winkels. Blijkbaar is daar behoefte aan. Uit de flitspeiling is dit aangegeven door 62% dat zij het (zeer) belangrijk vinden dat de fiets in de Schoolstraat bij de winkels neergezet kan worden. Uit de meldingen is ook te herleiden dat men hier overlast van ondervindt, waarschijnlijk zit dit in het ontbreken van stallingen, waardoor fietsen rommelig neergezet worden en daarmee de doorgang voor voetgangers blokkeert. Ten aanzien van fietsparkeren in de Voorstraat geeft 86% aan in de flitspeiling dat fietsparkeren moet worden gehandhaafd en/of uitgebreid. Dit is in tegenspraak met de bevindingen uit de gesprekken met bewoners en de ingekomen meldingen. Hierbij wordt met name aangegeven dat horecabezoekers overlast veroorzaken als zij teruggaan naar de fiets om naar huis te gaan en ‘luidruchtig’ afscheid nemen. Op basis van de mening van de respondenten van de flitspeiling is het verzoek om fietsparkeerplaatsen in de Schoolstraat en Voorstraat duidelijk. De meerderheid wil deze mogelijkheid (om uiteenlopende redenen). De locatie van de extra stallingsfaciliteiten kan enerzijds afgeleid worden uit de flitspeiling, waarbij men aangeeft dat men dichtbij de winkels de fiets wil kunnen neerzetten.

Hieruit wordt geconcludeerd dat men in de Schoolstraat fietsenrekken wil verspreid door de winkelstraat. Anderzijds geeft het fietsparkeeronderzoek locaties aan waar nu al clusteringen van gestalde fietsen zijn waargenomen. Deze zijn met een kruisje aangegeven.

24 (25)

Dit zijn blijkbaar de plekken waar men de fiets wil kunnen stallen. In de Schoolstraat is dit met name aan de zuidkant nabij Restaurant Hudson. In de Voorstraat is dit op de hoek van de Voorstraat met het Ambachtspad. Deze laatste locatie is ook aangegeven door de bewoners van de Voorstraat. Conclusies en aanbevelingen · Fietsparkeren: geadviseerd wordt om fietsenrekken te plaatsen op plekken waar kennelijk behoefte aan is. Hiermee kan de overlast van willekeurig geplaatste fietsen worden tegengegaan. Dit vraagt mogelijk extra handhaving, waarbij dit in eerste instantie uitgelegd moet worden als het verstrekken van informatie en waarschuwingen.

25 (25)

Bijlage 1

Toelichting processtappen

Het totale proces bestond uit de volgende onderdelen: · Schouw/locatiebezoek. · Interviews met: ° Winkeliersvereniging. ° Politie. ° Ouderenvereniging. ° Fietsersbond. ° Initiatiefneemster petitie ‘Fietsen in het centrum mag gewoon op je gemak, Voorschoten centrum bereikbaar’. ° Bewoners Voorstraat. · Inventarisatie en analyse van de, bij de gemeente, ontvangen meldingen over centrum Voorschoten. · Flitspeiling (enquête via internet). · Verkeersonderzoek: ° Verkeerstellingen/intensiteiten autoverkeer. ° Parkeertellingen. ° Fietsparkeertellingen. ° Tellingen voetgangers Schoolstraat. ° Tellingen fietsers Schoolstraat. · Benchmark naar situaties in andere gemeenten. In onderstaande paragrafen wordt elke stap beknopt toegelicht. Schouw/locatiebezoek Samen met diverse vertegenwoordigers van de gemeente en de winkeliersvereniging is een ’rondje’ gelopen door het centrum van Voorschoten. Hierdoor hebben wij een goed beeld kunnen vormen van de huidige de situatie en is tegelijkertijd een toelichting gegeven van het effect van deze situatie op het gebruik en beleving in het centrum. Interviews Om een goed beeld te kunnen krijgen van de ervaringen uit het centrum van Voorschoten zijn gesprekken gevoerd met diverse belanghebbenden.

Er is gesproken met vertegenwoordigers van de winkeliersvereniging, politie, Ouderenvereniging, Fietsersbond, de initiatiefneemster van de petitie ‘Fietsen in het centrum mag gewoon op je gemak, Voorschoten centrum bereikbaar’ en bewoners Voorstraat. De gespreksverslagen van deze gesprekken zijn opgenomen in Bijlage 2. Analyse meldingen Bij de gemeente zijn in de afgelopen periode meerdere meldingen binnengekomen die relatie hebben met de verkeerssituatie in het centrum van Voorschoten. Deze meldingen hebben wij van de gemeente ontvangen en geanalyseerd ten behoeve van dit onderzoek. Een samenvatting van deze meldingen is te lezen in Bijlage 3. Flitspeiling (enquête via internet) De gemeente heeft een flitspeiling laten uitvoeren waarin meerdere vragen zijn gesteld over het verkeer in het centrum van Voorschoten. Iedereen binnen Voorschoten van 18 jaar of ouder kon deze invullen.

Uiteindelijk hebben 1.211 personen hier gebruik van gemaakt. Respondenten van 18 jaar of ouder hebben hier op gereageerd. De samenvatting van de resultaten is te vinden in de Bijlage 4. Het volledige resultaat van dit onderzoek is (in pdf-formaat) op te vragen bij de gemeente. Verkeersonderzoek Er zijn vijf verkeersonderzoeken uitgevoerd, om een beeld te krijgen van: · Aantal motorvoertuigen in het projectgebied. · Aantal geparkeerde auto’s binnen het projectgebied. · Aantal gestalde fietsen binnen het projectgebied. · Aantal fietsers in de Schoolstraat. · Aantal voetgangers in de Schoolstraat. De belangrijkste resultaten van deze onderzoeken zijn opgenomen in de Bijlage 5. De volledige databestanden zijn als separate bestanden (Excel en Acrobat Reader) uitgeleverd aan de gemeente. Het verkeersonderzoek is uitgevoerd in de periode waarin de, door de rijksoverheid COVID19-maatregelen zijn ingesteld, zoals ‘zoveel mogelijk thuiswerken’, ‘maximaal 3 gasten thuis ontvangen’, ‘horeca gesloten vanaf 22.00 uur (inloop tot 21.00 uur)’, ‘horeca bezoek op reservering’. Scholen waren wel open. Dit heeft effect op de verkeersstromen. Om daar rekening mee te houden zijn de onderzoeksresultaten gespiegeld aan de gemeentelijke verkeersgegevens uit 2019. De gegevens uit 2019 zijn beschikbaar voor de intensiteiten autoverkeer en langzaam verkeer in de Schoolstraat.

Verkeersintensiteiten autoverkeer In de periode van 29 oktober tot 30 november 2020 zijn motorvoertuigen geteld op Sir Winston Churchillweg, Marinelaan, Oranjeboomstraat, Treubstraat, Voorstraat (blauwe stippen in nevenstaande figuur). Deze tellingen zijn uitgevoerd met telslangen. (Fiets)parkeertellingen Op vrijdag 30 oktober en zaterdag 31 oktober zijn op diverse momenten het aantal geparkeerde fietsen en auto’s (handmatig) geteld. Er is geteld op de volgende momenten: · Vrijdag en zaterdag van 10:00-12:00 uur. · Vrijdag en zaterdag van 14:00-16:00 uur. · Vrijdag en zaterdag van 20:00-22:00 uur. · Zaterdagochtend van 00:00-02:00 uur. Legenda: ● Verkeerstellingen autoverkeer ● Verkeerstellingen langzaam verkeer

Langzaam verkeer in de Schoolstraat In de periode van 30 oktober tot 31 oktober 2020 zijn alle passerende voetgangers en fietsers in de Schoolstraat geteld. Om dit mogelijk te maken zijn op 5 locaties in de Schoolstraat camera’s opgehangen (rode stippen in de figuur op de vorige bladzijde). Met dit onderzoek hebben wij rekening gehouden met de privacyregelgeving: Personen worden door de camera’s direct onherkenbaar gemaakt, de basisdata zijn uitsluitend door een beperkt aantal personen in te zien en worden niet uitgeleverd aan de gemeente. Benchmark Om de situatie in Voorschoten te kunnen ‘staven’ hebben wij ook naar situaties in Nederland gekeken waarbij voetgangerszones zijn ingesteld in winkelgebieden. Deels vanuit eigen projecten, deels vanuit eigen ervaringen. Hierbij zijn vijf gemeentes naar voren gekomen die ook een voetgangerszones en/of fietsverbod hebben ingesteld en waarbij ervaringen zijn opgedaan met deze maatregel. Deze vijf gemeentes zijn, Den Haag, Groningen, Apeldoorn, Amersfoort, Lelystad en Hilversum.

Bijlage 2

Gesprekverslagen belanghebbende partijen

In deze bijlage staan de gespreksverslagen van de diverse gesprekken. Na akkoord van deze gesprekspartners zijn de verslagen 1-op-1 overgenomen in deze rapportage. Gesprek winkeliersvereniging centrum Voorschoten Datum: Met:

28 oktober 2020 de heren H. van den Boogaardt en P. Bruijnzeels.

Zij waren ook bij de schouw aanwezig. De volgende punten zijn aangegeven door de heren Van den Boogaardt en Bruijnzeels: • Er is veel onduidelijkheid in het centrum, door de overvloed aan verkeersborden die in sommige gevallen elkaar ook nog tegenspreken. • Er is onduidelijkheid over de verkeersituatie bij Restaurant Hudson, hierdoor fietsen de fietsers op het trottoir. Dit levert gevaarlijke situaties op. • Door de onduidelijke bebording fietsen mensen in de kruisende stegen, dit is gevaarlijk omdat de deuren van de woningen direct uitkomen op deze stegen. • Het fietsverbod in de Erasmusstraat is onlogisch met het oog op de vestiging van de fietsenmaker. • De meeste klachten over het fietsverbod in de Schoolstraat komen van de ouderen. • De venstertijden van het fietsverbod zijn onlogisch in relatie tot het autoverkeer in de Schoolstraat. • Winkeliers waren in 2016 vóór het fietsverbod in de Schoolstraat met de voorwaarde van een bijpassende herinrichting. Deze herinrichting was gericht op het voetgangserverkeer, in concreto meer van bankjes en groen. • Pollers die geplaats zijn in het centrum komen vanzelf omhoog, dit levert gevaarlijke situaties op. • Het is logischer als het eenrichtingsverkeer in de Voorstraat omgedraaid wordt. • De blauwe zone binnen het centrum is erg onduidelijk. Een voorstel kan zijn om één blauwe zone voor het gehele centrum in te stellen.

• Door alle ontheffingen is er onduidelijkheid ontstaan in de Treubstraat. Een voorstel vanuit de winkeliers is om er eenrichtingsverkeer in te stellen. • De winkeliers hebben de wens voor een parkeerverwijssysteem voor het centrum. Dit voorkomt zoekverkeer. • In het overleg is de conclusie getrokken dat het belangrijk is om de onduidelijkheid weg te halen uit het centrum Deze onduidelijkheid is er op meerdere vlakken.

Gesprek politie Voorschoten Datum: Met:

29 oktober 2020 de heer T. Koster (en later de wijkagent)

In dit gesprek heeft de heer Koster aangegeven dat er bij hem niets bekend is over de verkeersonveiligheid in het centrum van Voorschoten. Van de wijkagent krijgen we te horen, dat er al langere tijd discussies zijn over de fietsers in het voetgangersgebied. Dit zou kunnen leiden tot verkeersonveilige situaties.

Gesprek Ouderenvereniging Voorschoten Datum: Met:

3 november 2020 de heer A. Stahlie.

De volgende punten zijn aangegeven door de heer Stahlie: • In Voorschoten wonen relatief veel ouderen, namelijk 6.000 (1/4 deel) en dit zal door groeien in 2031 tot 7700 (1/3 deel). • De ouderen vinden het belangrijk dat het centrum gezellig is en prettig is om te verblijven. • De ouderen waren en zijn nog steeds tegen het fietsverbod in de Schoolstraat. Met name ook ten aanzien van de venstertijden van het verbod. • Voor ouderen is het belangrijk om de winkels fietsend te kunnen bereiken. Lopen met een ‘beladen’ fiets aan de hand is namelijk belastender dan fietsen met een ‘beladen’ fiets. • Voorstel vanuit de Ouderenvereniging is om gekleurd fietspad of -strook in de Schoolstraat te maken. • Een fietsverbod in de kruisende steegjes is geen probleem, dit kan namelijk tot gevaarlijke situaties leiden. Handhaving door BOA’s is dan wel van belang.

Gesprek Fietsersbond Voorschoten Datum: Met:

Op 30 oktober 2020 de heer W. Wolting

De punten die aanbod kwamen zijn door de heer Wolting: • Wanneer het verkeer op de snelwegen A4 en A44 vaststaat, staat het verkeer in het dorp ook vast. • De fietsersbond is het nooit eens geweest met de beslissing om een fietsverbod in de Schoolstraat in te stellen. Ze kunnen zich wel in vinden wanneer de Schoolstraat wordt heringericht om fietsers op een veilige manier toe te laten. • Rotonde voor het stadhuis zorgt voor onveilige situaties. • Er is veel onduidelijkheid binnen het centrum voor fietsers. • De Schoolstraat is niet aangewezen als officiële fietsroute. De fietspaden langs de Koningin Julianalaan zijn goede routes. • De meeste fietsen staan rondom de Albert Heijn en het Kerkplein. Dat zou hinder kunnen veroorzaken. • De Fietsersbond geeft aan blij te zijn met het “fietsplan’’ met de titel ‘Plan van Aanpak fietsveiligheid (24 april 2020)’ van de gemeente.