Bijlage 4 Beheerplan Groen 2023-2026.

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

dienst 10% 10% 0% 0% 0% 0% 60% 0% 0% 80% 80% 80% 80% 70% 80% 80% 80% 80% 80% 100% 20% 0% 10% 0%

164.179 11.571 20.947 50.344 93.357 54.657 20.479 8.909 2.826 108.058 101.592 78.386 1.250 44.282 55.667 2.540 101.484 88.376 73.479 13.799 3.811 3.342 23.087 1.232 38

Werken derden (groenaannemer) 90% 90% 100% 100% 100% 100% 40% 100% 100% 20% 20% 20% 20% 30% 20% 20% 20% 20% 20% 0% 80% 100% 90% 100%

Gemeentelijke € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

dienst 16.418 1.157 12.287 86.447 81.274 62.709 1.000 30.998 44.534 2.032 81.187 70.701 58.784 13.799 762 2.309 -

Werken derden (groenaannemer) € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

147.761 10.414 20.947 50.344 93.357 54.657 8.192 8.909 2.826 21.612 20.318 15.677 250 13.285 11.133 508 20.297 17.675 14.696 3.049 3.342 20.779 1.232

Onderhoudskosten Kwaliteitsniveau C

Beheergroep

Verdeling uitvoering (% en kosten) Gemeentelijke

Palen, borden, panelen Adoptiegroen - kleine aanpassingen Bomen, hoogte 0-6 m Bomen, hoogte 6-15 m Bomen, hoogte > 15 Bestrijding Eikenprocessierups Bestrijding invasieve exoten Zitbanken en picknicksets Totaal

€ € € € € € € € €

dienst 100% 100% 30% 30% 30% 0% 0% 100%

5.000 25.290 56.578 263.400 208.845 15.000 12.500 15.000 1.729.269 Onderhoudskosten Kwaliteitsniveau B

Beheergroep

€ € € € € € € € € €

0% 0% 70% 70% 70% 100% 100% 0%

Gemeentelijke € € € € € € € € €

dienst 5.000 25.290 16.973 79.020 62.654 15.000 770.334

Werken derden (groenaannemer) € € € € € € € € €

39.604 184.380 146.192 15.000 12.500 958.935

Verdeling uitvoering (% en kosten) Gemeentelijke

Gazon intensief Gazon intensief handmatig Gazon intensief met bloembollen Speelveld gras Bloemrijk maaien machinaal Bloemrijk handmatig Bijenlinten (handmatig) Bloemrijk droge kant Natuurvriendelijke oevers Heesters

Werken derden (groenaannemer)

dienst 7% 8% 0% 0% 0% 0% 46% 0% 0% 65%

229.850 14.025 23.940 65.834 144.280 71.804 26.904 13.768 3.297 132.459 39

Werken derden (groenaannemer) 93% 92% 100% 100% 100% 100% 54% 100% 100% 35%

Gemeentelijke € € € € € € € € € €

dienst 16.418 1.157 12.287 86.447

Werken derden (groenaannemer) € € € € € € € € € €

213.432 12.868 23.940 65.834 144.280 71.804 14.616 13.768 3.297 46.012

Onderhoudskosten Kwaliteitsniveau B

Beheergroep

Verdeling uitvoering (% en kosten) Gemeentelijke

Halfheesters Bodembedekkende heesters Solitaire heesters Haag Vaste planten Rozen Bosplantsoen cultuurlijk Bosplantsoen natuurlijk Hakhout Parkbos Recreatief wandelpaden Grastegel Halfverharding Padranden Palen, borden, panelen Adoptiegroen - kleine aanpassingen Bomen, hoogte 0-6 m Bomen, hoogte 6-15 m Bomen, hoogte > 15 Bestrijding Eikenprocessierups Bestrijding invasieve exoten Zitbanken en picknicksets Totaal

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

dienst 68% 60% 67% 60% 72% 70% 69% 60% 60% 76% 16% 0% 8% 0% 67% 100% 27% 27% 26% 0% 0% 100%

119.053 105.109 1.500 51.663 62.216 2.903 117.853 117.834 97.973 18.111 4.714 3.677 28.859 1.584 7.500 25.290 64.050 296.325 240.975 15.000 12.500 15.000 2.135.850

40

Werken derden (groenaannemer)

Gemeentelijke

32% 40% 33% 40% 28% 30% 31% 40% 40% 24% 84% 100% 92% 100% 33% 0% 74% 73% 74% 100% 100% 0%

dienst 81.274 62.709 1.000 30.998 44.534 2.032 81.187 70.701 58.784 13.799 762 2.309 5.000 25.290 16.973 79.020 62.654 15.000 770.334

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

Werken derden (groenaannemer) € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

37.780 42.400 500 20.665 17.683 871 36.665 47.134 39.189 4.312 3.952 3.677 26.550 1.584 2.500 47.077 217.305 178.322 15.000 12.500 1.365.516

7.1.1 Onderhoudskosten in relatie tot begroting 2023 Om inzicht te krijgen in de financiële situatie is er vergelijking gemaakt tussen de begroting 2023 en de berekening van de onderhoudskosten. In onderstaande schema is te zien dat er een totaal tekort is op begroting van 2023 van € 473.000 bij onderhoud op beeldkwaliteit C . Om een goed beeld te krijgen van de onderhoudskosten in de verschillende beeldkwaliteitsniveaus is er ook een berekening gemaakt wanneer het groen op beeldkwaliteit B onderhouden zou worden. Bij deze beeldkwaliteit zou er een tekort zijn van € 879.000 op de begroting van 2023. Onderhoudskosten bij beeldkwaliteit C Begroting 2023 Beheerkosten groen Groen groot onderhoud Groen klein onderhoud

Budget

Salariskosten gemeentelijke buitendienst

€

Eindtotaal

Opmerkingen € 53.904 Beheerkosten groen n.v.t. komt terug bij vervangingskosten € 432.384 Werken derden en inhuur materieel 770.334 € 1.256.622

Analyse onderhoudskosten Onderhoudskosten beeldkwaliteit C Salariskosten gemeentelijke buitendienst € 770.334 Werken derden (groenaannemer) € 958.935 Totaal € 1.729.269 Afgerond € 1.729.000

41

€

472.647

€

473.000

Onderhoudskosten bij beeldkwaliteit B Begroting 2023 Beheerkosten groen Groen groot onderhoud Groen klein onderhoud

Budget

Salariskosten gemeentelijke buitendienst

€

Eindtotaal

Opmerkingen € 53.904 Beheerkosten groen n.v.t. komt terug bij vervangingskosten € 432.384 Werken derden en inhuur materieel 770.334 € 1.256.622

Analyse onderhoudskosten Onderhoudskosten beeldkwaliteit B Salariskosten gemeentelijke buitendienst € 770.334 Werken derden (groenaannemer) € 1.365.516 Totaal € 2.135.850 Afgerond € 2.136.000

42

€

879.228

€

879.000

7.2 Vervangingskosten Om de vervangingskosten te berekenen is er gebruik gemaakt van afschrijvingstermijnen per beheergroep. De daadwerkelijke vervanging op plantvakniveau wordt bepaald aan de hand van de technische kwaliteitseisen van beeldkwaliteit C. Een van de belangrijkste factoren in deze keuze is de conditie van de beplanting, kale plekken en de aanwezigheid van wortelonkruiden. De eenheidsprijzen zijn gebaseerd op de volgende werkzaamheden: • Beheergroepen beplanting (bosplantsoen, vaste planten, heesters, hakhout, hagen, rozen en parkbos) o Afzetten en rooien beplanting; o Versnipperen; o Frezen; o Egaliseren; o Grondverbetering; o Aanplanten; o Water geven. • Beheergroepen grasvegetatie (bloemrijk, gazon, trapveld, gazon met bollen) o Verwijderen gras; o Spitten/frezen; o Uitzetten; o Bemesten/onderwerken; o Egaliseren; o Zaaien; o Inharken; o Planten bollen (alleen bij beheergroep ‘Gazon met bollen’); o Rollen; o Water geven.

43

•

Beheergroep bomen o Rooien boom; o Frezen kluit en uitwisselen grond; o Ziekte en plaagbestrijding; o Renoveren/aanbrengen; o Grondwerk spitten boomgat 60-80 3 bij 3; o Bemesten en onderwerken; o Leveren en aanbrengen boom; o Leveren en aanbrengen boompalen, boomband en gietrand; o Water geven.

Beheergroep Adoptiegroen Gazon intensief Gazon intensief handmatig Gazon intensief met bloembollen Speelveld gras Bloemrijk maaien machinaal (bermen) Bloemrijk handmatig Heesters Halfheesters Bodembedekkende heesters Solitaire heesters (st) Haag Vaste planten Rozen Grastegel

Eenheid Afschrijvingstermijn Oppervlak (jaren) (m2) 2023 12.645 328.357 3.506 14.962 77.452 185.938 29.465 34.858 31.748 35.630 500 14.761 13.098 484 1.337

Hoeveelheid per jaar

10 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25

1.265 13.134 140 598 3.098 7.438 1.179 1.394 1.270 1.425 20 590 524 19 53 44

Totale vervangingswaarde

Eenheidsprijs

Kosten per jaar

€

20,00

€

25.290

€

252.900

€

3,50

€

45.970

€

1.149.250

€

5,00

€

701

€

17.530

€

14,00

€

8.379

€

209.468

€

5,00

€

15.490

€

387.260

€

2,25

€

16.734

€

418.361

€

3,00

€

3.536

€

88.395

€

17,50

€

24.401

€

610.015

€

17,50

€

22.224

€

555.590

€

19,00

€

27.079

€

676.970

€

30,00

€

600

€

15.000

€

20,00

€

11.809

€

295.220

€

22,50

€

11.788

€

294.705

€

19,00

€

368

€

9.196

€

42,50

€

2.273

€

56.822

Eenheid Afschrijvingstermijn Oppervlak (jaren) (m2) 2023

Beheergroep Halfverharding Bosplantsoen cultuurlijk Bosplantsoen natuurlijk Hakhout Parkbos Bomen (st) Banken (st) Hekwerken (m1) Aanwijspalen hondenvoorziening, informatiepanelen, borden (niet verkeersborden) (st)

19.239 65.474 73.646 61.233 17.248 11.933 395 P.M.

Hoeveelheid per jaar

25 40 40 40 80 80 15 15

770 1.637 1.841 1.531 216 149 26

P.M.

Totaal 1.045.842

Kosten per jaar

€

14,00

€

10.774

€

269.346

€

13,50

€

22.097

€

883.899

€

12,00

€

22.094

€

883.752

€

9,00

€

13.777

€

551.097

€

35,00

€

7.546

€

603.680

€

1.050,00

€

156.621

€

12.529.650

€

750,00

€

19.750

€

296.250

€

15.000

€

225.000

€

7.500

€ € € €

491.800 98.360 590.161 590.000

€ € € €

21.279.355 4.255.871 25.535.226 25.535.000

€

Subtotaal VAT-kosten (20%) Totaal Afgerond

45

Totale vervangingswaarde

Eenheidsprijs

7.500,00

7.2.1 Vervangingskosten in relatie tot begroting 2023 Om inzicht te krijgen in de financiële situatie is er vergelijking gemaakt tussen de begroting 2023 en de berekening van de vervangingskosten. In het onderstaande schema is te zien dat er een totaal tekort is op de begroting 2023 van € 100.000 bij vervanging op de afschrijvingstermijnen genoemd in hoofdstuk 7.2.

Begroting 2023 Groen groot onderhoud

Budget € Eindtotaal €

Opmerkingen 489.839 Vervangingskosten groen 489.839

Analyse vervangingskosten Vervangingskosten 2023 Vervangingskosten VAT kosten vervangingskosten (20%) Totaal Afgerond

€ 491.801 € 98.360 € 590.160 € 590.000

€

100.321

€

100.000

7.2.2 NEN conditiemeting Gemeente Voorschoten heeft in 2021 een NEN conditiemeting laten uitvoeren door een ingenieursbureau. De norm NEN 2767-4 is een methodiek om de conditie van bijvoorbeeld groen, op een objectieve en eenduidige manier te bepalen, om inzicht te krijgen in de kwaliteit van het groen. Binnen de norm worden geen uitspraken gedaan over eventuele maatregelen, gemeente heeft de inspecteur gevraagd deze wel direct te bepalen, tijdens het opnemen van de conditiescore. De resultaten in grote lijnen zijn als volgt: de conditie van het gras is prima (96% van het grasareaal haalt de maximale score). Bij de beplanting heeft 85% de maximale score, de overige 15% is op te delen in nog te herstellen (11%) en nauwelijks/niet meer te herstellen (4%). Met deze scores voldoet de gemeente Voorschoten ruimschoots aan kwaliteit C. 46

Deze conditiemeting is gebruikt als momentopname om te zien hoe de gemeente er op dat moment voor stond. Deze meting is niet leidend voor het maken van de begroting voor het groot onderhoud en de vervanging van het groen.

8. Groen en bomen in de toekomst (2023-2026) Om het groen de komende jaren te kunnen onderhouden en te vervangen op het gewenste niveau, zal de begroting en de aanpak op een aantal punten aangepast moeten worden. In dit hoofdstuk wordt een voorstel gedaan voor deze aanpassingen.

8.1 Onderhoud In hoofdstuk 6 is inzichtelijk gemaakt dat er een tekort is aan onderhoudsbudget om te voldoen aan beeldkwaliteitsniveau C. Om te kunnen voldoen aan de vastgestelde beeldkwaliteit is ophoging van het jaarlijkse onderhoudsbudget met € 473.000 noodzakelijk. Zie onderstaande tabel ter verduidelijking. Onderhoudskosten bij beeldkwaliteit C

47

Begroting 2023 Beheerkosten groen Groen groot onderhoud Groen klein onderhoud

Budget

Salariskosten gemeentelijke buitendienst

€

Eindtotaal

Opmerkingen € 53.904 Beheerkosten groen n.v.t. komt terug bij vervangingskosten € 432.384 Werken derden en inhuur materieel 770.334 € 1.256.622

Analyse onderhoudskosten Onderhoudskosten beeldkwaliteit C Salariskosten gemeentelijke buitendienst € 770.334 Werken derden (groenaannemer) € 958.935 Totaal € 1.729.269 Afgerond € 1.729.000

€

472.647

€

473.000

Vooralsnog is er voor gekozen om het extra benodigde budget uit te besteden aan de groenaannemers. Waardoor uitbreiding van de gemeentelijke dienst niet noodzakelijk is. Bij het onderhoud aan het groen worden verschillende werkzaamheden al uitgevoerd door groenaannemers en daarom is er voor gekozen deze werkzaamheden uit te breiden zoals bijvoorbeeld: • • •

Het snoeien van de bomen; Het machinaal knippen van hagen; Onderhoud aan de halfverhardingen.

8.2 Vervanging Voor de vervanging is een tekort van € 100.000 op jaarbasis. Dit zit in de VAT kosten van de vervangingen. Indien het tekort aan VAT kosten opgelost wordt in de begroting dan ziet dat er als volgt uit: 48

Vervangingsbegroting Begroting 2023 t/m 2026 Vervangingskosten

€ 491.800

VAT kosten vervangingskosten (20%)

€ 98.360

Subtotaal

€ 590.160

Afgerond

€ 590.000

8.3 Onderhoud- vervangingskosten in projecten Gezien de huidige ontwikkelingen omtrent het woningtekort en het meer realiseren van groen voor klimaat en duurzaamheid, is het voorstel om per project de onderhoud- en vervangingskosten in beeld te brengen en aan te vragen.. Op deze manier blijven de onderhoudskosten op peil en kunnen er keuzes gemaakt worden door het bestuur voorafgaand aan een project. Het uitrekenen van de onderhoudskosten en de vervangingskosten wordt op dezelfde manier gedaan als bij het bestaand areaal.

8.4 Ecologie, duurzaamheid en klimaat Er zijn een aantal maatschappelijke ontwikkelingen die veel invloed hebben op het beheer van het groen. Door de opwarming van de aarde komen er steeds meer ziektes en plagen in het groen. Door meer biodiversiteit binnen het groen hebben deze ziektes en plagen minder impact. Er ontstaat een meer natuurlijk evenwicht en de plagen hebben meer natuurlijke vijanden. Bij het beheren en onderhouden van het groen komen veel afvalstoffen vrij (snippers, snoeihout, maaisel). Deze afvalstoffen kunnen weer als een grondstof teruggeleverd worden bij het juist verwerken van deze afvalstoffen. Op deze manier ontstaat er meer circulariteit met afvalstoffen en bouwstoffen. De gemeente Voorschoten zet stappen om deze circulariteit te bevorderen.

49

Onderhoud • Het uitvoeren van onderhoudsmaatregelen op momenten dat het voor de natuur het minste impact heeft; • Het laten liggen van bladafval waar het een meerwaarde heeft voor de natuur en geen onveilige situatie creëert; • Het maken van takkenrillen in plantvakken met een grote omvang; • Het maaibeheer van de bermen aanpassen op de natuurontwikkeling door niet of maar 1x per jaar te maaien; • Gazon omvormen naar bloemrijk gras waar het geen invloed heeft op de bewoners of spelende kinderen; • De groenstroken en bermen worden ecologische beheert volgens de richtlijnen uit KleurKeur van de Vlinderstichting en GroenKeur. Binnen deze richtlijnen wordt er met veel aandacht voor biodiversiteit het onderhoud uitgevoerd. Deze richtlijnen zijn onderdeel van het contract van de werkzaamheden die zijn aanbesteed en de werkzaamheden die uitgevoerd worden door de eigen buitendienst; • De gemeente is lid van het bijenlandschap. Ze leggen waar mogelijk bijvriendelijke beplanting of gras aan om het leefklimaat van de bij te versterken.

Vervanging • Bij het vervangen of nieuw aan te planten van bomen wordt er groeiplaatsverbetering toegepast en worden er diverse soorten bomen door elkaar geplant. Op deze manier is het bomenbestand minder gevoelig voor ziektes en plagen; • Bij het vervangen of nieuw aan te planten van plantsoenen wordt er meer variëteit aan plantsoorten geplant en soorten die een hogere ecologische waarden hebben dan de huidige plantsoorten; • Er worden op verschillende locaties bijenlinten aangelegd.

50