Document · PDF

Bijlage 4 Beheerplan Groen 2023-2026.

Gemeenteraad Voorschoten 5 april 2023, gemeente voorschotenBij agendapunt: Beheerplannen 2023-20269.877 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Beheerplan Groen 2023-2026

Samenvatting Het beheerplan groen gaat in op onderhoud (dagelijks en periodiek beheer),vervangingen van beplanting, grassen, bomen, straatmeubilair en specifieke verharding in de gemeente Voorschoten. Hieronder vallen de volgende beheergroepen: -

Beplanting (heesters, rozen, bodembedekkende heesters, solitaire heester, halfheesters, (blok)hagen, parkbos, hakhout, bosplantsoen en vaste planten); Grassen (recreatieve paden, gazon intensief, speelveld gras, gazon intensief met bloembollen, bloemrijk gras, natuurvriendelijke oevers, bijenlinten); Bomen (vrij uitgroeiende bomen en niet vrij uitgroeiende bomen, knotbomen, leibomen en bolbomen); Straatmeubilair (hondenpalen, informatieborden, zitbanken en picknicksets); Specifieke verharding (halfverharding en grastegels).

Sinds de vorige beheerperiode is er een aantal belangrijke ontwikkelingen geweest die invloed hebben op de huidige beheerperiode: • • • • • • • •

Het onderhoudsniveau van het groen is bijgesteld van B naar C, vanwege een bezuinigingsopgave; Sinds 2017 wordt er alleen nog chemievrij beheer gepleegd in de openbare ruimte; De beheergegevens zijn geactualiseerd, wat heeft geleid tot een betrouwbaarheid van 95% van de gegevens; Diverse werkzaamheden zijn in bestekken gezet en aanbesteed; Binnen de eigen buitendienst is meer ingezet en gestuurd op het bewaken van de kwaliteit van de buitenruimte; De gemeente is lid geworden van het bijenlandschap; Er is een NEN conditiemeting uitgevoerd om de actuele kwaliteit van het groen op te nemen; Veel intensief beheerd gazon is omgevormd naar bloemrijk gras.

Het groenareaal is met 90.000 m2 toegenomen ten opzichte van het vorige beheerplan, door areaaluitbreidingen in de vorm van nieuwbouwlocaties en herinrichtingen. Groenonderhoud wordt middels beeldkwaliteit van de CROW gepleegd. In de gemeente Voorschoten wordt beeldkwaliteitsniveau C gevraagd voor het groen. Ook bij de bomen in de gemeente wordt ingezet op onderhoud op kwaliteit door inspecties uit te voeren in de vorm van een boomveiligheidscontroles (BVC). Hieruit volgen maatregelen die gekoppeld zijn aan snoeibeelden vanuit de CROW. Het onderhoud in de gemeente Voorschoten wordt deels door groenaannemers en deels door de eigen buitendienst uitgevoerd. Een groter wordend principe is (burger)participatie, waarbij bewoners en/of bedrijven een deel van het onderhoud van de gemeente overnemen.

Buiten de landelijke en Europese wet- en regelgeving is er ook gemeentelijk beleid wat van invloed is op de toekomstige ontwikkelingen en het beheer van gemeente Voorschoten. Het betreft de Structuurvisie Voorschoten 2025, de Groenstructuurvisie en het Coalitieakkoord 2022-2026.Hierin verweven zijn maatschappelijke ontwikkelingen die een grote relatie hebben met groen. Denk aan klimaat (tegengaan hittestress en wateroverlast, stimuleren van beweging, afvangen van CO2 en fijnstof) en duurzaamheid (klimaatadaptatie, beter leefklimaat en ontwikkelingen als zonnepanelen). Voor elke beheergroep zijn er werkpakketten gemaakt die inzicht geven in de werkzaamheden, waaraan de jaarlijkse kosten zijn gekoppeld. Dit is om inzicht te krijgen of de huidige budgetten nog voldoende dekking geven, of dat er op bepaalde onderdelen extra budget nodig is. Er is ten opzichte van de begroting van 2023, en bij een onderhoudsniveau C, een jaarlijks afgerond tekort van € 473.000. Wanneer er gekozen zou worden om terug te gaan naar het oude onderhoudsniveau B, is er een jaarlijks afgerond tekort zijn van € 879.000. De totale vervangingskosten van het gehele groen- en bomenareaal van de gemeente Voorschoten komt op een afgerond bedrag van € 25.535.000. Teruggerekend naar jaarlijkse kosten is dat afgerond € 590.000.

Ten opzichte van de begroting 2023 betekent dit dat er een jaarlijks tekort is van € 100.000. In 2021 is een NEN conditiemeting uitgevoerd in opdracht van de gemeente. De conclusie die hieruit kon worden getrokken was grotendeels positief: de conditie van het gras is prima (96% van het grasareaal haalt de maximale score); bij de beplanting heeft 85% de maximale score gehaald, de overige 15% is op te delen in, nog te herstellen (11%) en nauwelijks/niet meer te herstellen (4%). Met deze scores wordt ruimschoots voldaan aan onderhoudsniveau C. Er zijn een aantal maatschappelijke ontwikkelingen die veel invloed hebben op het beheer van het groen. Door de opwarming van de aarde komen er steeds meer ziektes en plagen in het groen. Door meer biodiversiteit binnen het groen hebben deze ziektes en plagen minder impact, er ontstaat een meer natuurlijk evenwicht en de plagen hebben meer natuurlijke vijanden. Bij het beheren en onderhouden van het groen komen veel afvalstoffen vrij (snippers, snoeihout, maaisel). Deze afvalstoffen kunnen weer als een grondstof terug geleverd worden bij het juist verwerken van deze afvalstoffen. Op deze manier ontstaat er meer circulariteit met afvalstoffen en bouwstoffen. De gemeente Voorschoten zet stappen om deze circulariteit te bevorderen.

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING ...........................................................................................................................................................6 1.1 Algemeen (Scope)..................................................................................................................................................................................................................................6 1.2 Doel.......................................................................................................................................................................................................................................................7 1.3 Jaarplan.................................................................................................................................................................................................................................................7 1.4 Leeswijzer..............................................................................................................................................................................................................................................7

2. TERUGBLIK 2016 – 2022.....................................................................................................................................8 2.1 Onderhoudsniveau van B naar C ............................................................................................................................................................................................................8 2.2 Chemievrij onderhoud ...........................................................................................................................................................................................................................8 2.3 Gegevensbeheer....................................................................................................................................................................................................................................8 2.4 Projecten openbare ruimte....................................................................................................................................................................................................................8 2.5 Aanbestedingen.....................................................................................................................................................................................................................................9 2.6 Eigen

buitendienst .................................................................................................................................................................................................................................9 2.7 Lid van bijenlandschap...........................................................................................................................................................................................................................9 2.8 NEN inspectie ......................................................................................................................................................................................................................................10 2.9 Omvorming intensief gazon .................................................................................................................................................................................................................10

3. GROEN EN BOMEN IN AREAAL ........................................................................................................................10 3.1 Gegevensbeheer ..................................................................................................................................................................................................................................10 3.2 Participatie ..........................................................................................................................................................................................................................................12

4. GROEN EN BOMEN IN KADERS EN BELEID.......................................................................................................13 4.1 Wet en regelgeving ..............................................................................................................................................................................................................................13 4.1.1 Wet Natuurbescherming............................................................................................................................................................................................................................13 4.1.2 Zorgplicht bomen .......................................................................................................................................................................................................................................13 4.1.3 Chemische bestrijdingsmiddelen ...............................................................................................................................................................................................................14 4.1.4 Unielijst invasieve soorten (2016)..............................................................................................................................................................................................................14 4.1.5

Besluit begroting en verantwoording ........................................................................................................................................................................................................14 4.2 Gemeentelijk beleid.............................................................................................................................................................................................................................15 4.2.1 Structuurvisie Voorschoten 2025...............................................................................................................................................................................................................15 4.2.2 Groenstructuurvisie ...................................................................................................................................................................................................................................15 4.2.3 Coalitieakkoord 2022-2026 ........................................................................................................................................................................................................................16 4.2.4 Beleidsplan

groen.......................................................................................................................................................................................................................................17 4.3. Maatschappelijk ontwikkelingen ........................................................................................................................................................................................................17 4.3.1 Klimaat en duurzaamheid ..........................................................................................................................................................................................................................17

5. GROEN EN BOMEN IN KWALITEIT....................................................................................................................18 5.1 Beeldkwaliteit onderhoud ...................................................................................................................................................................................................................19 5.2 Beeldkwaliteit technisch ......................................................................................................................................................................................................................21

6. GROEN EN BOMEN IN UITVOERING ................................................................................................................22 4

7. GROEN EN BOMEN IN BEELDKWALITEIT C ......................................................................................................22 7.1 Onderhoud beeldkwaliteit C met maatregelen en kosten ....................................................................................................................................................................22 7.1.1 Onderhoudskosten in relatie tot begroting 2023 ......................................................................................................................................................................................41 7.2 Vervangingskosten...............................................................................................................................................................................................................................43 7.2.1 Vervangingskosten in relatie tot begroting 2023.......................................................................................................................................................................................46 7.2.2 NEN conditiemeting ..........................................................................................................................................................................................................................46

8. GROEN EN BOMEN IN DE TOEKOMST (2023-2026) ........................................................................................47 8.1 Onderhoud ..........................................................................................................................................................................................................................................47 8.2 Vervanging ..........................................................................................................................................................................................................................................48 8.3 Onderhoud- vervangingskosten in projecten........................................................................................................................................................................................49 8.4 Ecologie, duurzaamheid en klimaat......................................................................................................................................................................................................49

1. Inleiding 1.1 Algemeen (Scope) De gemeente Voorschoten kenmerkt zich door een opbouw van ouder stedelijk gebied op de strandwal (het Lint) en latere uitbreidingen op een klei/veenweidelandschap. De ecologische verbindingszones liggen met name langs de spoorlijn, de Vliet en het Lint. Van oudsher zijn er nog buitenplaatsen in Voorschoten aanwezig, deze vormen nu bijzondere groene, cultuurhistorische ensembles in het dorp. Er is een relatief groot stedelijk gebied en een wat kleiner buitengebied. Binnen het stedelijk gebied zorgen de parken en groene zones voor de groene buffers in en tussen de wijken. Deze variatie en opbouw van het landschap maakt dat Voorschoten een bijzonder gevarieerd openbaar gebied kent. Dit beheerplan groen beschrijft het beheer van de beplanting, grassen, bomen, straatmeubilair en specifieke verharding. Hieronder vallen de volgende beheergroepen: -

Het beheer en onderhoud van al het gemeentelijk groen is verdeeld tussen de eigen buitendienst en verschillende groenaannemers. De werkzaamheden van de aannemers zijn in de vorm van overeenkomsten of bestekken aanbesteed voor meerdere jaren. Een ontwikkeling die de laatste jaren steeds groter is geworden, is (burger)participatie. Middels deze weg kunnen burgers of bedrijven die een hogere kwaliteit willen of meer diversiteit hun steentje bijdragen door zelf de handen uit de mouwen te steken. Dit leidt in sommige gevallen tot een hoger onderhoudsniveau ten opzichte van wat de gemeente vraagt in de bestekken van de aannemers. Bijkomend voordeel is dat de participant zich verantwoordelijk voelt voor hetgeen waar deze zich voor inzet en anderen inspireert. Voor renovatie- en nieuwbouwprojecten geldt dat er voortaan altijd een paragraaf onderhoud en beheer van het groen wordt meegenomen met het ontwikkelen van deze plannen. Op deze manier wordt voorafgaand aan de uitvoering al nagedacht over hoe het groen na oplevering moet worden onderhouden, er uiteindelijk uit moet komen te zien en wat de bijbehorende kosten zijn.

1.2 Doel Voor het opstellen van dit beheerplan zijn een aantal doelen uitgangspunt. Deze zijn de laatste jaren gevormd, of vormen nieuwe doelen vanuit bijvoorbeeld het coalitieprogramma. -

De groene openbare ruimte kent een kwaliteitsniveau C, volgens de CROW richtlijnen; Indien mogelijk wordt er natuurlijk onderhoud nagestreefd. Dit houdt bijvoorbeeld in dat de bermen hooguit 2x per jaar worden gemaaid; Er wordt op structurele en planmatige wijze vervangen en onderhouden; Bij aanplant van nieuwe planten en bomen wordt conform de Groenstructuurvisie rekening gehouden met biodiversiteit; Bij herinrichtingen worden de visies uit de Groenstructuurvisie toegepast; Er wordt blijvend ingezet op burgerparticipatie; Er worden geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt; Er wordt blijvend toegezien op de kwaliteit van het werk van interne en externe onderhoudsploegen. Dit wordt gemonitord en geëvalueerd; Bij het beheer en onderhoud wordt meer aandacht besteed aan het bespeelbaar maken van de groene ruimte; Het opzetten van een strategisch communicatiemodel is nodig om het beheer en de structurele communicatie te verbeteren.

1.3 Jaarplan Het jaarplan vormt de laatste trede in de serie: beleidsplan – beheerplan – jaarplan. Het jaarplan is een plan waarmee wordt ingespeeld op ontwikkelingen op operationeel niveau. Het vormt een document wat binnen de afdeling IBOR (integraal beheer openbare ruimte) en de eigen buitendienst wordt gebruikt om onderlinge afspraken vast te leggen.

1.4 Leeswijzer Het beheerplan is opgebouwd uit de volgende hoofdstukken: In hoofdstuk 2 wordt er terug gekeken op de afgelopen beheerperiode van 2016 tot 2022. In hoofdstuk 3 worden de arealen gepresenteerd en vergeleken met 2016. In hoofdstuk 4 worden de beleidskader en beleidsdocumenten die van invloed zijn op het beheer beschreven. In hoofdstuk 5 wordt de huidige kwaliteit uitgelegd met de desbetreffende voor en nadelen. In hoofdstuk 6 wordt de wijze van uitvoering van de werkzaamheden uitgelegd. In hoofdstuk 7 staat de financiële doorrekening op beeldkwaliteit C van het onderhoud en de vervangingen. In hoofdstuk 8 worden voorstellen gedaan voor het onderhoud en vervangingen voor de beheerperiode 2023 tot 2026.

2. Terugblik 2016 – 2022 2.1 Onderhoudsniveau van B naar C In de gemeente Voorschoten wordt al jaren gewerkt met een beeldkwaliteit volgens de CROW richtlijnen. De vorige beheerperiode (2016-2022) is begonnen met een kwaliteitsniveau B, maar gaandeweg is deze bijgesteld naar kwaliteitsniveau C, een meer sober onderhoudsniveau. Deze keuze is gemaakt vanuit een bezuinigingsopgave, er moest 33% bezuinigd worden op het groenbudget en dit was het scenario waarvoor uiteindelijk is gekozen.

2.2 Chemievrij onderhoud Niet alleen de werkwijze in het groenbeheer is veranderd. Ook in de uitvoering zijn allerlei aanpassingen gedaan vanwege nieuwe wet- en regelgeving. Zo werd in 2017 overgegaan op het chemievrij beheer op verharding. Dit gebeurde in verband met het landelijk invoeren van het verbod op chemische onkruidbestrijding. Chemievrij beheer in groen was al eerder geïntroduceerd. De nieuwe ontwikkelingen hebben geleidelijk aan steeds meer vorm gekregen in de praktijk. Het werken vanuit beeldkwaliteit en het chemievrij beheer van onkruid is steeds verder geoptimaliseerd.

2.3 Gegevensbeheer De afgelopen jaren is veel ingezet op het in orde krijgen van de beheergegevens binnen de gemeente Voorschoten. Door verschillende controlerondes die zijn uitgevoerd, ligt de betrouwbaarheid van de gegevens inmiddels op zo’n 95%, terwijl het landelijk gemiddelde tussen de 70-80% ligt. Voor het bomenonderhoud is DigiTree geïntroduceerd. DigiTree is gekoppeld aan de BVC (boomveiligheidscontrole) die jaarlijks wordt uitgevoerd op 1/3 van het areaal. Tijdens de opname wordt buiten direct in het systeem vastgelegd hoe de desbetreffende boom eruit ziet, of er gebreken / ziektes zijn, wat de levensverwachting is, etc. Hiermee is een belangrijke basis gelegd voor het kunnen opstellen van de meerjarenprogramma’s voor de gemeentelijke bomen.

2.4 Projecten openbare ruimte De afgelopen beheerperiode is het volgende uitgevoerd: • • • • • • •

Structurele vervanging gekapte en slechte bomen. Gemiddeld 110 tot 130 bomen per jaar; Er zijn op een aantal locaties Canadese populieren gekapt en vervangen voor nieuwe bomen met een grotere diversiteit aan soorten; Structurele uitvoering van revisie voor plantvakken; Rond 't Wedde is het groen in samenspraak met bewoners opnieuw ingericht; Door vervanging het adoptiegroen gestimuleerd en gefaciliteerd. Het areaal aan groen wat bewoners zelf onderhouden is gegroeid van 9.256 m2 naar 12.645 m2; Park ter Wadding is opgeknapt; Diverse halfverhardingen zijn vervangen; 8

• • •

In park Rosenburgh is het wandelpad voorzien van een nieuwe toplaag; In de hele gemeente is meer aandacht gegeven aan ecologie d.m.v. aanleg houtrillen, aanleg bijen- en insectenhotels, meer gevarieerde aanplant van heesters, bomen en vaste planten; Er is aandacht besteed aan het ontstenen (minder verharding) van de openbare ruimte. Het ontstenen komt onder andere het waterbergend vermogen van de grond en de biodiversiteit ten goede.

Veel actiepunten uit de Groenstructuurvisie zijn gerealiseerd. De acties uit de Groenstructuurvisie worden nu – indien mogelijk - standaard meegenomen in beheer en bij renovaties.

2.5 Aanbestedingen De afgelopen beheerperiode zijn er voor diverse werkzaamheden bestekken gemaakt en deze zijn aanbesteed aan diverse groenaannemers. De volgende werkzaamheden zijn aanbesteed: • • • • • •

Maaien gazons; Vervangen/renovatie plantvakken; Snoeien en vervangen van bomen; Maaien sloten en bermen; Bestrijding invasieve soorten; Knippen van hagen.

2.6 Eigen buitendienst Er is binnen de afdeling IBOR en de eigen buitendienst meer ingezet en gestuurd op het bewaken van de kwaliteit van de buitenruimte. De groenaannemer werkt op basis van beeldkwaliteit, dit geldt voor de eigen buitendienst net zo goed. Maar daarvoor dient wel een eenduidig beeld te zijn over wat het gevraagde beeldkwaliteit inhoud en hoe dit wordt gemeten. Daar is gezamenlijk aan gewerkt, met als resultaat dat er een meer constante kwaliteit in de openbare ruimte te vinden is en daarmee ook een efficiëntere manier van werken.

2.7 Lid van bijenlandschap De gemeente Voorschoten is in de afgelopen beheerperiode lid geworden van het bijenlandschap. Met dit lidmaatschap heeft de gemeente zich als doel gesteld dat er ten alle tijden bij het onderhouden en vervangen van groen rekening wordt gehouden met de bijen en andere insecten die belangrijk zijn voor het ecosysteem.

2.8 NEN inspectie Gemeente Voorschoten heeft in 2021 een NEN conditiemeting laten uitvoeren door een ingenieursbureau. Dit is gedaan om de conditie van het groen te bepalen, waarmee de actuele onderhoudssituatie inzichtelijk is gemaakt. Hierover is meer te vinden in hoofdstuk 7.2.2

2.9 Omvorming intensief gazon In het kader van biodiversiteit, klimaatadaptatie en een bij-vriendelijke gemeente zijn, zijn de laatste jaren nog veel intensief beheerde gazons omgevormd tot extensief bloemrijk grasland. Dit is voornamelijk gebeurd aan de rand van het stedelijk gebied, in het buitengebied (waar dit nog niet eerder was gedaan) en op grote gazons en brede bermen binnen het stedelijk gebied. Op deze manier wordt er nog sterker een verbindingszone gecreëerd voor flora en fauna door het stedelijk gebied heen en draagt het ook nog extra bij aan klimaatadaptatie.

3. Groen en bomen in areaal In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de omvang van het groenareaal en de bomen van de gemeente Voorschoten. Ten opzichte van het vorige beheerplan is het areaal toegenomen door areaaluitbreidingen van nieuwbouwlocaties en herinrichtingen. Het groen op deze nieuwbouwlocaties is anders van samenstelling dan in de bestaande woonwijken. Het betreft meer natuurlijk en kleurrijk groen in de vorm van bosplantsoen, vaste planten en recreatieve paden en halfverhardingen. Dit soort groen moet intensiever beheert en onderhouden worden om het gewenste beeldkwaliteitsniveau te halen waardoor het gemiddeld per m2 duurder wordt.

3.1 Gegevensbeheer Voor het in beeld brengen van de arealen zijn de gegevens uit het beheersysteem gebruikt. Deze gegevens zijn op dit moment het meest actueel. De betrouwbaarheid van deze gegevens ligt rond de 95% terwijl het landelijk gemiddelde op 70-80% zit. De afgelopen beheerperiode is er veel tijd geïnvesteerd in het op orde krijgen van de areaalgegevens, dit heeft geleid tot het hoge betrouwbaarheidscijfer. Door het werken met een eigen buitendienst blijft de gebiedskennis intern en worden mutaties sneller opgemerkt die vervolgens weer worden verwerkt. Een eigen buitendienst voelt zicht meer verantwoordelijk voor het gebied dan een externe aannemer. De gegevens over de arealen zijn in het onderstaande schema opgenomen. In dit schema is te zien dat het totaal aan areaal met circa 90.000 m2 is toegenomen ten opzichte van 2016. Deze toename is met name toe te rekenen aan de nieuwbouwlocaties en herinrichtingen die de afgelopen jaren zijn gerealiseerd. Ook zijn verschillende beheeronderdelen in dit beheerplan beter

inzichtelijk gemaakt, zoals recreatieve wandelpaden en grastegels. Deze onderdelen vielen in het vorige beheerplan onder overig beheer en onderhoud. Er zijn ook een aantal verschillen op categorieniveau die wel te verklaren zijn door doelstellingen uit de beheerperiode 2016-2022. • Burgerparticipatie o De afgelopen beheerperiode is er meer inzet gepleegd op burgerparticipatie. Dit is ook terug te zien in de toename van het adoptiegroen. • Bijvriendelijk beheer (beedeals) o Het intensief gazon is afgenomen en het bloemrijkgras is totaliteit toegenomen; o Het realiseren van bijenlinten; o Het areaal aan bloembollen in gazon is toegenomen; o Bij nieuwbouw of omvorming van heester moet minimaal 50% bijvriendelijke beplanting terug komen. • Vergroening o Het areaal aan bomen is toegenomen.

Beheergroep Adoptiegroen Bijenlinten Bloemrijk droge kant Bloemrijk handmatig Bloemrijk maaien machinaal Bloemrijk grasland Bloemrijke wegbermen Bloemrijke overige ext Bodembedekkende heesters Boomspiegel Bosplantsoen cultuurlijk Bosplantsoen natuurlijk Gazon intensief Gazon intensief handmatig Gazon intensief met bloembollen

Aantal 2023 Aantal 2016 (m2) (m2) 12.645 9.256 8.031 16.197 76.803 21.434 169.741 79.345 21.288 41.120 35.630 30.823 123 65.474 62.195 73.646 74.974 328.357 357.527 3.506 14.962 12.000 11

Grastegel Haag Hakhout Halfheesters Halfverharding Heesters Natuurvriendelijke oevers Padranden Parkbos Recreatief wandelpaden Rozen Speelveld gras Wisselbeplanting Vaste planten

1.337 14.761 61.233 31.748 19.239 34.858 4.711 1.760 17.248 3.929 484 77.452 13.098

8.689 39.422 30.823 27.441 63.986 17.634 1.762 17 11.858

Totaal groenoppervlak

1.056.599 m2

966.963 m2

Beheergroep

Aantal 2023 Aantal 2016 (st.) (st.) 11.933 11.203 395 393 P.M. P.M.

Bomen Banken Hekwerken Aanwijspalen hondenvoorziening, informatiepanelen, borden (niet verkeersborden)

Totaal in stuks

P.M.

12.328 st.

11.596 st.

3.2 Participatie Een in de laatste jaren groter geworden principe is het adoptiegroen. Bewoners en bedrijven kunnen hierbij een stuk groen in adoptie nemen, die zij zelf onderhouden. In veel gevallen wordt dit gedaan, omdat de burger een hoger kwaliteitsniveau of meer diversiteit wil. De participant heeft het gewenste niveau wat hij of zij wil en de gemeente krijgt minder meldingen over ontevreden burgers. 12

4. Groen en bomen in kaders en beleid Binnen dit beheerplan groen wordt rekening gehouden met wettelijke kaders, beheer- en beleidskaders vanuit de gemeente en nieuwe of relevante maatschappelijke ontwikkelingen die invloed hebben op het groenbeheer.

4.1 Wet en regelgeving Dit betreft wet- en regelgeving die vanuit het rijk zijn opgelegd en worden gecontroleerd.

4.1.1 Wet Natuurbescherming Sinds 1 januari 2017 is de nieuwe Wet Natuurbescherming van kracht. Het beheer en onderhoud dienen zorgvuldig uitgevoerd te worden, zodat dit geen negatieve effecten heeft op de flora en fauna. Enkele aandachtspunten uit de nieuwe Natuurbeschermingswet zijn: • De bescherming van flora en fauna is gericht op de gunstige staat van instandhouding van populaties. Zo kunnen maatregelen die (op één bepaalde plek die van belang is) voor een bepaalde soort een negatief effect zullen hebben doorgang vinden, als op een andere plek extra maatregelen genomen worden die een positief effect hebben op de populatie; • De verantwoordelijkheid voor bijvoorbeeld ontheffingen ligt bij de provincies in plaats van de landelijke overheid. De provincie Zuid-Holland stemt haar regelgeving af op lokale omstandigheden en soorten. Bij de uitvoering van het groenonderhoud houden de buitendienst en de groenaannemers rekening met deze wet. Ze werken volgens een vaste leidraad en protocollen, om negatieve effecten op de (beschermde) flora en fauna te voorkomen. Een voorbeeld hiervan is het controleren van de beplanting en rietkragen op nesten, voordat deze gesnoeid of gemaaid worden.

4.1.2 Zorgplicht bomen De gemeente heeft een zorgplicht voor haar bomen. Bij schade door bijvoorbeeld takval of omwaaien moet de gemeente aantonen dat zij al het mogelijke heeft gedaan om de schade te voorkomen. Dit doet de gemeente door periodiek (minimaal een keer per drie jaar) elke boom te controleren op gebreken. Bomen met een grote gevaarzetting worden vaker gecontroleerd. De inspectiegegevens worden vastgelegd in een beheersysteem en benodigde (onderhouds-)maatregelen worden uitgevoerd en geregistreerd.

4.1.3 Chemische bestrijdingsmiddelen Vanuit de Europese overheid zijn eisen gesteld aan het gebruik van chemische (bestrijdings)-middelen in het openbaar groen. In de gemeente Voorschoten wordt sinds 2017 geen gebruik gemaakt van chemische (bestrijdings-)middelen. Dit betekent dat het beheer op een andere manier moet worden uitgevoerd, dat bijvoorbeeld onkruidbestrijding vaker moet plaatsvinden en dat het soms wenselijk is de inrichting aan te passen, zodat onkruidgroei beperkt wordt. Hierover wordt gecommuniceerd richting bewoners om het verwachtingsbeeld aan te passen.

4.1.4 Unielijst invasieve soorten (2016) Vanuit Europa is een Europese verordening ontwikkeld om de schade die invasieve soorten veroorzaken zo effectief mogelijk aan te pakken. In deze verordening staan een aantal verboden om schade in de Europese Unie zoveel mogelijk te voorkomen. Onderdeel van de verordening is de Unielijst. Hierop staan soorten die al in delen van de Europese Unie voorkomen en schade toebrengen; of dit in de toekomst waarschijnlijk gaan doen. Soorten op deze lijst mogen niet worden gehouden, gekweekt, geteeld of laten voortplanten. Ook mogen ze niet worden verhandeld, gebruikt, ingevoerd, uitgevoerd, doorgevoerd of worden vrijgelaten.

4.1.5 Besluit begroting en verantwoording In 2017 is het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) geactualiseerd. Hierin zijn ook definities opgenomen over het begroten en onderverdelen van onderhoud aan kapitaalgoederen. Vanuit de BBV wordt de volgende indeling gemaakt, te weten: 1. Klein en groot onderhoud: houdt of brengt een object in goede, oorspronkelijke staat en is dus niet van invloed op de bepaalde levensduur (afschrijvingstermijn) van het object. a. Klein onderhoud: preventieve maatregelen en dagelijkse onderhoud; b. Groot onderhoud: uitvoeren van correctieve maatregelen, als gevolg van slijtage na een langere periode van gebruik. Groot onderhoud is gepland en veelal ingrijpend van aard en betreft een groot of belangrijk deel van het product. 2. (Vervangings-)Investeringen: Vervanging van een bestaand object als gevolg van economische veroudering. Evenals een significante kwaliteitsverbetering, bijvoorbeeld renovatie en reconstructie. Groot onderhoud kunnen we op twee manieren verwerken: 1. Kosten in jaar van uitvoering ten laste van de exploitatie (jaarlijks ramen in de begroting); 2. Kosten in jaar van uitvoering ten laste van een onderhoudsvoorziening. Hierbij is een actueel beheerplan verplicht.

In het BBV is verder vastgelegd dat de begroting en het jaarverslag van de gemeente een paragraaf ‘Onderhoud kapitaalgoederen' moet bevatten. In deze paragraaf moet het beleidskader, de financiële consequenties van dit beleidskader, de financiële consequenties en de vertaling in de begroting zijn opgenomen.

4.2 Gemeentelijk beleid 4.2.1 Structuurvisie Voorschoten 2025 In maart 2017 is de Structuurvisie Voorschoten 2025 opgesteld. In deze visie worden de ambities voor de toekomst geschetst en wordt de basis gelegd voor ruimtelijke ontwikkelingen voor de komende tijd. Hoofddoelstelling voor het groen is om de kwaliteit van het huidige Voorschoten in stand te houden, te versterken en te beheren. Om Voorschoten ook in de toekomst groen, veilig en betrokken te houden, is het noodzakelijk hier de komende jaren aan te blijven werken. Voorschoten als geheel heeft een groen karakter. Dit willen we graag behouden en waar mogelijk versterken in kwaliteit en kwantiteit. De hoofd- en wijkgroenstructuur zijn samen de basis voor een groen Voorschoten. De groene entrees zijn mede bepalend voor het beeld van het dorp vanuit het agrarisch weidelandschap. Niet in alle wijken is veel groen aanwezig. Bij herontwikkeling kijken we naar de mogelijkheden om groen toe te voegen in groenarme wijken.

4.2.2 Groenstructuurvisie Voorschoten hecht grote waarde aan de kwaliteit van de leefomgeving. De gemeente heeft daarom in 2009 een Groenstructuurvisie opgesteld, waarin onder meer de plannen staan voor de ontwikkeling, het behoud en het beheer van het groen. Vervolgens heeft een herijking op twee onderwerpen plaatsgevonden: de projectgebieden en snippergroen. Wat geleid heeft tot het stuk Evaluatie van de Groenstructuurvisie. Deze is in maart 2017 door de raad vastgesteld. In de Evaluatie zijn kaders neergelegd waarbinnen ruimtelijke ontwikkelingen in enkele projectgebieden kunnen plaatsvinden. Ook is het beleid voor verkoop groenstrookjes geactualiseerd. De Evaluatie Groenstructuurvisie is een aanvulling op de Groenstructuurvisie.

In hoofdlijnen heeft de Groenstructuurvisie 4 functies: 1. Bepaling van de gewenste kwaliteit van het groen en de daarmee samenhangende structuren en routes op gemeentelijk niveau en op wijkniveau; 2. Behoud en ontwikkeling van een duurzame groenstructuur en waterstructuur die aansluit op de cultuurhistorische, landschappelijke en architectonische waarden; 3. Doen van voorstellen en geven van richtlijnen voor de verbetering van de inrichting van het openbaar groen in parken, groenzones en woonomgeving; 4. Bieden van een beleidskader, spelen in het groen en de verkoop van groen aan particulieren.

4.2.3 Coalitieakkoord 2022-2026 In het coalitieakkoord 2022-2026 van de gemeente Voorschoten, zijn ook voor groen een aantal speerpunten opgenomen. Hieronder zullen de belangrijkste worden samengevat. Centrum Voorschoten Kwalitatief groen en klimaatadaptiviteit zijn belangrijke aandachtspunten voor het centrum. Het mag best wat groener en wij willen daarnaast kijken naar hittestress en regenopvang. We kijken naar innovatieve oplossingen, zoals wellicht bedriegertjes die de ruimte leuker maken, tegelijkertijd zorgen voor verkoeling en opslag van regenwater. Winkelcentrum Hofland Met de realisatie van woningbouw bij onder andere het Fortuyn van Voorschoten en het project Arsenaal-Segaar voldoet winkelcentrum Hofland niet meer aan de eisen voor de toekomst. Samen met pandeigenaren, ondernemers en omwonenden werken we aan een plan om de omgeving van het winkelcentrum op te knappen en een goede parkeergelegenheid te creëren, waarbij aandacht is voor klimaatadaptieve maatregelen en meer groen. Inwonerinitiatieven stimuleren We stimuleren initiatieven vanuit de inwoners. Ook waar het gaat om werkzaamheden die nu door de gemeente worden gedaan en waarvan inwoners denken: dit doen we liever zelf op onze eigen manier, proberen we inwoners te helpen waar mogelijk. Klimaatadaptie en groen We willen dat Voorschoten een leefbaar dorp blijft.

Samen met onze inwoners, ondernemers, woningcorporaties, het Hoogheemraadschap en de provincie maken we het dorp klimaatadaptief. We werken een pakket aan maatregelen uit tegen hittestress, wateroverlast en droogte. Dat kan door in te zetten op vergroening, door lokaal water langer vast te houden en daar waar nodig het water makkelijker in de bodem te laten infiltreren. 16

4.2.4 Beleidsplan groen De gemeente Voorschoten gaat in 2023 een nieuw beleidsplan maken. In dit beleidsplan zouden keuzes gemaakt kunnen worden die van invloed zijn op dit beheerplan. Voor de vaststelling van het beleidsplan zal dit gecheckt moeten worden en als het invloed heeft zal er een beheerparagraaf aan beleidsplan toegevoegd moeten worden.

4.3. Maatschappelijk ontwikkelingen 4.3.1 Klimaat en duurzaamheid Aanwezigheid van groen heeft een positief effect op ons klimaat. Zo daalt de temperatuur in een groene omgeving, waardoor mensen in het dorp langer buiten willen verblijven. Tijdens piekbuien kan groen bijdragen aan het verminderen van wateroverlast. Inwoners en bezoekers ervaren een prettige leefomgeving wanneer ze worden omgeven door groen. Groen dat goed onderhouden wordt, verhoogt die prettige ervaring. Ook tussen de wijken in ons buitengebied heeft de aanwezigheid van goed onderhouden groen invloed op het verblijf en recreëren in het buitengebied. Het groen in het dorp en aangrenzend buitengebied nodigt uit te gaan bewegen, zoals het maken van een korte wandeling. Reden te meer om ook aandacht te schenken aan het groen tussen de dorpen. Het openbaar groen in en om de dorpen draagt bij aan het afvangen van fijnstof en CO2, waardoor de luchtkwaliteit in onze directe omgeving wordt verbeterd. Duurzaam (her)inrichten en vervolgens goed beheren van de openbare ruimte draagt bij aan een langere levensduur van onze beplanting. Daarnaast moet er bij (her)inrichtingen rekening gehouden worden met de opgaven vanuit klimaatadaptatie en het behouden (en zelfs versterken) van de groenstructuur voor een prettig leefklimaat binnen de wijken. Deze ontwikkelingen zijn groter dan alleen binnen het groenbeheer.

Wel heeft groenbeheer hier een belangrijke rol in. Er moet aan de voorkant al rekening gehouden worden bij het uitwerken van de uitdagingen die liggen bij deze opgaven en deze vervolgens vastleggen in beleid.

De kansen en risico’s van deze ontwikkeling voor het groenbeheer zijn: - Wijken krijgen een beter leefklimaat door in te zetten op meer en betere toepassing van groen; - Groen kan worden ingezet om doelstellingen op het gebied van klimaat- en duurzaamheidsopgaven te helpen verwezenlijken en moet aan de voorkant meegenomen worden in de plannen; - Aansturen op bewust beheer bij uitvoerende partijen, hiermee kan ook vanuit het beheer zelf de uitstoot van broeikasgassen worden verminderd (meer CO2 bewust beheren); - Omvormingskansen (steen naar beplanting) bij de gemeente maar ook bij inwoners in de eigen tuin. Het promoten en faciliteren door de gemeente richting inwoners is belangrijk. Daarnaast is een inventarisatie van het groenbeheer nodig om binnen de gemeente in beeld te brengen welke mogelijkheden er zijn. - Hittestress wordt een groter probleem naarmate hier niet preventief naar wordt gehandeld; - Zonder een robuuste en gezonde groene basis kan de druk op het bestaande groen (te) groot worden, wanneer klimaatopgaven hun beroep zullen doen op groen; - Inpassingen van duurzame ontwikkelingen, zoals zonnepanelen kunnen andere duurzaamheidsbelangen hebben. Dit past niet bij een duurzame groenstructuur en de druk op groen vergroot als hier geen duidelijke kaders aan gesteld worden.

5. Groen en bomen in kwaliteit In het verleden werd groenonderhoud volgens een redelijk strakke planning uitgevoerd. Bijvoorbeeld elke 6 weken schoffelen, 9 keer per jaar blad ruimen, 2 keer per jaar een snoeironde, etc. Dat heet onderhoud op frequentie. Sinds ongeveer 15 jaar is het in heel Nederland steeds meer gebruikelijk geworden om groenonderhoud niet meer op frequentie uit te voeren, maar dit op beeldkwaliteit te beoordelen. Daarbij wordt van de groenaannemer verwacht, die verantwoordelijk is voor het onderhoud van de groenplantsoenen, dat deze zelf in de gaten houdt wanneer een plantsoen onderhoud nodig heeft. Handvaten die hierbij worden gegeven zijn bijvoorbeeld: “in een groenplantsoen mag niet meer dan 30% onkruid per 100 m2 staan, waarbij er maximaal 20 stuks onkruid hoger dan 30 cm zijn”. Er zijn 5 onderhoudsniveaus te onderscheiden, van A+ (super schoon en vitaal plantsoen) tot D (verwaarlozing, veel onkruid, veel zwerfafval). Om te controleren of de groenaannemer het groen in de gemeente onderhoud op het niveau wat door de gemeente gewenst is, worden er om de 4 weken controlerondes gemaakt. Hierbij worden steekproefsgewijs plantsoenen gecontroleerd op de staat van onderhoud. Wanneer de plantsoenen voldoen aan het gevraagde beeldkwaliteitsniveau, is er niets aan de hand.

Wanneer meer dan 10% van de gecontroleerde plantsoenen niet voldoet aan het gevraagde niveau, kan de aannemer hiervoor een boete ontvangen. Inmiddels heeft deze vorm van contracteren voor groenonderhoud zichzelf bewezen en wordt er vrijwel alleen nog maar op deze manier gewerkt bij gemeentes.

Ook bij het beheer en onderhoud van bomen wordt op kwaliteit ingezet. Hierbij wordt gebruik gemaakt van inspecties door middel van een BVC (boom veiligheidscontrole) die bij een gezonde boom 1x per 3 jaar wordt opgenomen en bij attentiebomen 1x per jaar. Er zijn daarbij verschillende aspecten die worden beoordeeld, zoals bijvoorbeeld de aanwezigheid van ziektes en plagen, de algehele vitaliteit van de boom (zijn er zwammen op de stam aanwezig, zitten er holtes in de stam), is er dood hout in de kroon van de boom te vinden en hoe is de bladontwikkeling. Daarnaast wordt er ook een advies gegeven over de noodzaak van snoei voor de betreffende boom. Het is bij alle soorten groen belangrijk om bij de aanleg al rekening te houden met voldoende (ondergrondse en bovengrondse) groeiruimte, de standplaats, voldoende voeding en de uiteindelijke grootte van het groen. Bij bomen verdient dit extra aandacht, omdat deze immers (afhankelijk van de soort) lang mee moeten kunnen gaan. En met name bomen zijn grote, belangrijke dragers in de openbare ruimte, maar kunnen ook hinder veroorzaken wanneer er bij de aanleg niet goed wordt nagedacht over bovenstaande aspecten. Dan wordt een boom als last ervaren omdat deze bijvoorbeeld wortelopdruk geeft, schaduw veroorzaakt of in rioleringen groeit.

5.1 Beeldkwaliteit onderhoud In gemeente Voorschoten wordt er voor het groenonderhoud gewerkt conform de beeldkwaliteit van de CROW. In heel veel gemeentes wordt er een differentiatie aangebracht in gebieden voor het kwaliteitsniveau. In het centrum ligt het niveau vaak hoger dan in de woonwijken en de industrieterreinen. In de gemeente Voorschoten wordt alles op beeldkwaliteit C onderhouden. Dit ziet er, volgens de CROW beeldkwaliteitscatalogus, in beeld als volgt uit:

Voor het onderhoud op beeldkwaliteit C, mag een behoorlijke oppervlakte van een plantvak begroeid zijn met onkruid en er mag behoorlijk wat zwerfafval aanwezig zijn. Deze beeldkwaliteit geeft een minder fraai beeld en heeft ook invloed op de conditie en de vitaliteit van de beplanting. Er zijn verschillende beeldkwaliteitslatten die beschrijven wat maximaal is toegestaan. Er zijn een paar beeldkwaliteitslatten die voor het beeld zeer bepalend zijn. Deze zijn hieronder schematische weergegeven per beeldkwaliteitsniveau met wat maximaal is toegestaan per onderdeel. Omschrijving Zwerfafval

Onkruid

Beeldkwaliteit A • Fijn zwerfafval < 3 stuks per m2 • Grof zwerfafval < 3 stuks per 100 m2 • • •

Bedekking < 20% per 100 m2 Bedekking door resten < 10% per 100 m2 Maximale hoogte < 10 cm

Beeldkwaliteit B • Fijn zwerfafval < 10 stuks per m2 • Grof zwerfafval < 10 stuks per 100 m2 • • •

Bedekking < 40% per 100 m2 Bedekking door resten < 25% per 100 m2 Maximale hoogte < 30 cm

Beeldkwaliteit C • Fijn zwerfafval < 25 stuks per m2 • Grof zwerfafval < 25 stuks per 100 m2 • Bedekking > 40% per 100 m2 • Bedekking door resten > 25% per 100 m2 • Maximale hoogte < 50 cm

Het snoeien van de bomen wordt niet uitgevoerd op basis van beeldkwaliteitsniveau’s maar op snoeibeelden vanuit het CROW. Vanuit de CROW wordt er onderscheid gemaakt tussen onderhoudssnoei en begeleidingssnoei. Deze twee categorieën zijn vervolgens weer onderverdeeld in hoogteklasses en de staat van het onderhoud. Binnen de staat van het onderhoud zit de boom in regulier, achterstallig of verwaarloosd beeld. Op basis van deze methodiek wordt het werk uitgevoerd. Het stamopschot en de boomspiegels worden wel onderhouden op beeldkwaliteitsniveau. Deze twee maatregelen hebben geen invloed op het veiligheidsrisico van de boom.

5.2 Beeldkwaliteit technisch Voor de technische kwaliteit is beeldkwaliteitsniveau C niet het meest gunstige niveau, omdat er een redelijk grote mate van slechte conditie en vitaliteit aanwezig mag zijn, wat zich uit in kale plekken in het plantvak. Dit, in combinatie met het onderhoud op beeldkwaltiet C, geeft ruimte voor wortelonkruiden om zich te ontplooien waardoor een plantvak uiteindelijk niet meer te onderhouden is en gerenoveerd zal moeten worden. De levensduur van een plantvak zal sterk afnemen. In onderstaand schema is te zien wat de verschillen zijn tussen de beeldkwaliteitsniveaus.

Voor de bomen wordt het technisch onderhoud niet uitgedrukt in beeldkwaliteitsniveaus. De conditie en het veiligheidsrisico bij de BVC opname geven inzicht in de kwaliteit van de bomen en is de parameter of een boom vervangen moet worden.

6. Groen en bomen in uitvoering De gemeente beschikt over een eigen buitendienst voor het onderhoud aan het groen. Zij zorgen voor een groot deel van het onderhoud in de gemeente. Het team is verdeeld in twee wijkploegen en een bos & bomenploeg. Er wordt planmatig gewerkt met beheertekeningen, snoeitekeningen en jaarplanningen. Er is daarbij structureel overleg met het team IBOR. Het hebben van een eigen buitendienst brengt flexibiliteit, kennis en kwaliteit met zich mee Er is gemotiveerd personeel werkzaam en dit is terug te zien in de kwaliteit van de buitenruimte. Naast de eigen buitendienst is in de gemeente de afgelopen beheerperiode ondersteund door medewerkers van de DZB. De DZB is het re-integratie en ontwikkelbedrijf voor de regio Leiden. Zij zijn al vele jaren actief in de gemeente. Bij het onderhoud aan de bomen worden verschillende werkzaamheden uitgevoerd door groenaannemers zoals: het planten, rooien en diverse snoeiwerkzaamheden. In het groenonderhoud worden de werkzaamheden waar inzet van groot materieel nodig is, zoals maaiwerkzaamheden uitbesteedt aan groenaannemers doormiddel van frequentie of beeldcontracten.

7. Groen en bomen in beeldkwaliteit C In de vorige hoofdstukken werd omschreven dat het groen wordt beheerd op beeldkwaliteit C van de CROW en hoe het werk verdeeld is. In dit hoofdstuk worden de kosten van het onderhoud met de desbetreffende werkzaamheden en de vervanging gepresenteerd per beheergroep. In deze overzichten is tevens de verdeling opgenomen tussen de eigen buitendienst en groenaannemers.

7.1 Onderhoud beeldkwaliteit C met maatregelen en kosten Voor elke beheergroep zijn er werkpakketten gemaakt die inzicht geven in de werkzaamheden. Deze werkzaamheden zijn nodig om te kunnen voldoen aan de vastgestelde beeldkwaliteit C.

Beheergroep

Gazon intensief Speelveld gras Gazon intensief handmatig Recreatieve wandelpaden Gazon intensief met bloembollen

Algemene beschrijving

Gazon intensief is een grasvegetatie die met name een gebruiksfunctie heeft. Het wordt met name gebruikt om te spelen en te recreëren. Voor dit gebruik wordt deze vegetatie frequent gemaaid.

Beeldkwaliteit C (crow) Referentiebeelden

Beeldkwaliteit

Bijmaaien obstakels

Jaarlijks onderhoud

Graskanten steken 1x per jaar Maaien (maaisel blijft liggen) Afvoeren van loof bloembollen (alleen bij beheergroep 'Gazon met bloembollen'') Bemesten (alleen bij beheergroep 'Speelvelden') Bijmaaien rond obstakels Bijmaaien randen gazon

Jaarlijkse kosten

€ 250.851

Grasrand overgroei

Beheergroep

Bloemrijk maaien machinaal Natuurvriendelijke oevers Padranden langs bloemrijk gras Bloemrijk handmatig Bijenlinten (handmatig) Bloemrijk droge kant Algemene beschrijving Bloemrijke gras is een mengsel van grassoorten en wilde bloemen die habitat vormt voor veel bijen en insecten. De wilde bloemen zorgen voor de nectar in de zomer en in het hoge gras worden in het najaar de eieren afgezet. Het gras wordt in het vroege voorjaar pas gemaaid en afgevoerd als de eieren zijn uitgekomen Beeldkwaliteit C (crow) Referentiebeelden

Beeldkwaliteit

Graskanten overgroei

Jaarlijks onderhoud

Maaien extensief - afvoeren maaisel Bijmaaien rondom obstakels Graskanten steken

Jaarlijkse kosten

€

181.460

Bijmaaien obstakels

Beheergroep

Heesters Halfheesters Bodembedekkende heesters Solitaire heesters

Algemene beschrijving Heesters zijn struiken in een plantsoen met een sierwaarde in de vorm van een bloem of blad. Bodembedekkende heesters bedekken het gehele plantvak en solitaire heesters zijn solistische hogere struiken waardoor een plantvak meer diepte en variatie krijgt. Veel bloeiende heesters zorgen voor een meerwaarde voor de bijen en insecten. Beeldkwaliteit C (crow) Referentiebeelden

Beeldkwaliteit

Randensnoei

Onkruidbeheersing Jaarlijks onderhoud

Jaarlijkse kosten

Onkruidbeheersing Knippen (bodembedekkende)heester Randensnoei Dunnen/afzetten € 289.286

Snoeien

Beheergroep

Vaste planten en rozen

Algemene beschrijving Vaste planten en rozen zijn beheergroepen die veel onderhoud vergen om de gewenste kwaliteit te halen. Ze geven de openbare ruimte wel veel kleur en variatie. Door de hoge onderhoudskosten worden vaste planten en/of rozen alleen gebruikt op prominente plekken zoals het centrumgebied of gebiedsontsluitingswegen. Vaste planten hebben ook een ecologische meerwaarde door de rijke bloei van veel verschillende soorten planten. Beeldkwaliteit C (crow) Referentiebeelden Beeldkwaliteit

Overgroei rozen

Onkruid Jaarlijks onderhoud

Onkruidvrij maken Mulchen en bemesten Randensnoei

Jaarlijkse kosten

€

58.208

Overgroei vaste planten

Beheergroep

Hagen

Algemene beschrijving Hagen zijn lijnvormige elementen die vaak zorgen voor een afscheiding tussen twee of meerdere elementen. Dit kunnen wegelementen (tussen trottoir en parkeervak) of groenelementen zijn (tussen gazon en plantsoen). Gemiddeld gezien is een haag duur in het onderhoud. Dit heeft met name te maken met het knippen van de hagen.

Beeldkwaliteit C (crow) Referentiebeelden Beeldkwaliteit

Snoeibeeld

Jaarlijks onderhoud

Onkruidbeheersing Knippen hagen

Jaarlijkse kosten

€

44.282

Onkruid haagvoet

Beheergroep

Adoptiegroen

Algemene beschrijving

Adoptiegroen is een beheergroep waarvan het onderhoud en aanleg wordt uitgevoerd door bewonersgroepen of bedrijven. Dit betreft een vorm van bewonersparticipatie. Het doel is dat bewoners zich meer verantwoordelijk voelen bij het onderhoud van de openbare ruimte. Deze plantvakken zijn duurder dan de plantvakken die door gemeente onderhouden worden omdat ze onderhevig zijn aan veel aanpassingen en de voorbereidingstijd is veel langer door het geven voorlichting en instructies.

Beeldkwaliteit C (CROW) Referentiebeelden

Jaarlijks onderhoud

Het leveren van plantmateriaal Het geven van instructies en voorlichting

Jaarlijkse kosten

€

25.290

Beheergroep

Bestrijding invasieve soorten

Algemene beschrijving

Invasieve soorten zijn plant en/of diersoorten die schade kunnen veroorzaken aan de volksgezondheid of de natuur. Er is weten regelgeving voor de bestrijding van deze invasieve soorten. Voor terreinbeheerders zoals de gemeente zijn de japanse duizenknoop en de reuzenberenklauw het belangrijkste. Deze dienen zoveel als mogelijk bestreden te worden. De japanse duizendknoop en de reuzenbereklauw worden door middel van schoffelen verwijderd en naar een erkend verwerker gebracht.

Beeldkwaliteit C (CROW) Referentiebeelden

Japanse duizendknoop

Jaarlijks onderhoud

Schoffelen en afval naar erkend verwerker brengen Monitoring bestrijding Inventarisatie nieuwe locaties

Jaarlijkse kosten

€

Reuzenberenklauw

12.500

Beheergroep Algemene beschrijving

Bomen Een boom wordt geplant als solitair, rij, laan of groep. Bomen zijn er in verschillende soorten en maten. Er is sprake van een zestal groepsoorten: Boom in verharding, Boom in gazon, Boom in beplanting, Vormboom, Leiboom, Knotboom Bomen worden ook op grootte ingedeeld. Hierin hanteert de gemeente de volgende verdeling: 1ste grootte: hoogte: > 12,00 m; kroondiameter: > 8,00 m; kroonprojectie: > 115,00 m2 2de grootte: hoogte: > 6,00 < 12,00 m; kroondiameter; > 4,00 > 8,00 m; kroonprojectie: > 65,00 m2 3de grootte: hoogte: < 6,00 m; kroondiameter; < 4,00 m; kroonprojectie; > 20,00 m2

Beeldkwaliteit C (CROW) Referentiebeelden

Jaarlijks onderhoud

Jaarlijkse kosten

Onderhouds/begeleidingssnoei Stamschot en wortelschot verwijderen BVC onderzoek (boomveiligheidcontrole) NTO (nader technisch onderzoek) Onkruidbeheersing boomspiegel Verwijderen boompalen € 528.823

Beheergroep

Bestrijding eikenprocessierups

Algemene beschrijving

De eikenprocessierups is een schadelijke rups voor de volksgezondheid door de brandharen. Deze rups zit voornamelijk in zomereiken (Quercus robur). Door dat deze rups schadelijk is voor de volksgezondheid mag deze bestreden worden. Er zijn verschillende manieren om de rups te bestrijden (wegzuigen, biologische bestrijdingsmiddel of verbeteren leefklimaat van natuurlijke vijanden). De gemeente Voorschoten heeft gekozen voor een combinatie van wegzuigen en verbeteren van het leefklimaat van de natuurlijke vijanden door middel van ontplooien van bloemrijke grasvegetaties, ophangen van mezenkasten en het aanplanten van bloembollen.

Beeldkwaliteit C (CROW) Referentiebeelden

Wegzuigen eikenprocesseirups

Jaarlijks onderhoud

Wegzuigen eikenprocessierups

Jaarlijkse kosten

€

Bloemrijke grasbermen voor verbetering leefklimaat natuurlijke vijanden

15.000

Beheergroep

Parkbos

Algemene beschrijving

Parkbos is een gebied van minimaal 0,5 ha met voornamelijk inheemse bomen of boomvormers. Onder deze bomen staat een struiklaag van bosplantsoen of gras. Deze kleinschalige bossen zijn belangrijk voor fauna die in bebouwd gebied voorkomen zoals de eekhoorn en de egel. Voor deze diersoorten zijn dit schuilgelegenheden en voedselbronnen.

Beeldkwaliteit C (CROW) Referentiebeelden

Jaarlijks onderhoud

Jaarlijkse kosten

Snoeien Verwijderen dood hout Selectief dunnen/afzetten Uitmaaien bosvakken Maaien padranden € 13.798

Beheergroep

Bosplantsoen natuurlijk Bosplantsoen cultuurlijk Hakhout

Algemene beschrijving

Bosplantsoen en hakhout is een vegetatie van struiken met boomvormers die een natuurlijke en verwilderde groei hebben. Door deze natuurlijke en verwilderde groei vormt deze vegetatie een habitat voor veel fauna. Deze vegetatie wordt met enige regelmaat uitgedund en verjongd om ervoor te zorgen dat de vegetatie laag blijft waardoor aantrekkelijk voor kleine fauna.

Beeldkwaliteit C (CROW) Referentiebeelden Beeldkwaliteit

Randensnoei

Jaarlijks onderhoud

Jaarlijkse kosten

Maaien kruidenvegetatie Randensnoei bosplantsoen Dunnen/afzetten bosplantsoen BVC controle randen € 263.339

Verjongen en dunnen

Beheergroep

Halfverharding

Algemene beschrijving

Halfverharding is een steenslag die gebonden wordt door natuurlijke materialen in de vorm van kalk of leem. Deze verharding wordt vaak gebruikt bij paden die een natuurlijke uitstraling moeten hebben. Vaak worden deze paden niet intensief gebruikt. De onkruiddruk op deze verharding is aanzienlijk hoger dan op elementenverharding. Om deze reden is halfverharding in het onderhoud veel duurder dan andere soorten verharding.

Beeldkwaliteit C (CROW) Referentiebeelden

Onkruidbeheersing padrand

Jaarlijks onderhoud

Onkruidbeheersing Afstrooien en vullen gaten

Jaarlijkse kosten

€

23.087

Beheergroep

Grastegel

Algemene beschrijving Grastegels is een elementenverharding waar de grasvegetatie doorheen groeit. Dit soort verharding wordt gebruikt waar het hemelwater door de verharding moet infiltreren. Bij dit soort verharding dient de bovenkant gemaaid te worden. Dit soort verharding kan intensief gebruikt worden en heeft een natuurlijke uitstraling Beeldkwaliteit C (crow) Referentiebeelden

Jaarlijks onderhoud

Maaien

Jaarlijkse kosten

€

3.342

Beheergroep

Zitbanken en picknicksets

Algemene beschrijving

De zitbanken en picknicksets hebben een recreatieve functie en het bevorderd het gebruik van de openbare ruimte.

Beeldkwaliteit C (CROW) Referentiebeelden Beeldkwaliteit zitbanken

Scheefstand

Bevuiling Jaarlijks onderhoud

Aanstootgevende graffiti binnen 48 uur verwijderen Reinigen en afspuiten Beitsen houten banken Kleine reparaties

Jaarlijkse kosten

€

15.000

Graffiti en beplakking

Beheergroep

Aanwijspalen hondenvoorziening Informatiepanelen Borden (niet verkeersborden)

Algemene beschrijving

Aanwijspalen hondenvoorziening worden gebruikt om de hondenuitlaatvoorzieningen te markeren in de openbare ruimte. Informatiepanelen worden gebruikt om bewoners te informeren over gebruiksregels of gebiedsinformatie.

Beeldkwaliteit C (CROW) Referentiebeelden

Jaarlijks onderhoud

Reinigen

Jaarlijkse kosten

€

5.000

Hieronder is een samenvatting terug te vinden van alle bovengenoemde beheergroepen met desbetreffende kosten en de onderverdeling tussen de eigen buitendienst en werken derden (groenaannemers). Onderhoudskosten Kwaliteitsniveau C

Beheergroep

Verdeling uitvoering (% en kosten) Gemeentelijke

Gazon intensief Gazon intensief handmatig Gazon intensief met bloembollen Speelveld gras Bloemrijk maaien machinaal Bloemrijk handmatig Bijenlinten (handmatig) Bloemrijk droge kant Natuurvriendelijke oevers Heesters Halfheesters Bodembedekkende heesters Solitaire heesters Haag Vaste planten Rozen Bosplantsoen cultuurlijk Bosplantsoen natuurlijk Hakhout Parkbos Recreatief wandelpaden Grastegel Halfverharding Padranden

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Duivenvoorde&id=ee221c59-1568-4cb2-8a6c-0f9645405036