Document · PDF

Bijlage 1 Programmabegroting 2025-2028

Commissie Burger & Bestuur Voorschoten 24 oktober 2024, gemeente voorschotenBij agendapunt: Programmabegroting 2025-202836.071 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

€ 18.329.000 € 4.607.000

= 4,0

De raad heeft besloten om minimaal een ratio van 1,0 te hanteren met een streefratio van 1,4 wat staat voor voldoende weerstandscapaciteit. Hierbij wordt de normeringssystematiek voor weerstandsvermogen gehanteerd, die ontwikkeld is door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement in samenwerking met de universiteit Twente. Zij hanteren de volgende waarderingstabel ratio weerstandsvermogen: Waarderingscijfer A B C D E F

Ratio weerstandsvermogen 2,0 < x 1,4 < x < 2,0 1,0 < x< 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 X < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

De ratio weerstandsvermogen van de gemeente Voorschoten is met 4,0 uitstekend.

2.4 Kengetallen In de begroting en jaarrekening wordt een zestal kengetallen opgenomen. De kengetallen maken het gemakkelijker inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente. Eerst wordt de samenvatting van de kengetallen weergegeven gevolgd door een toelichting. Indicatoren Voorschoten (%) Kengetallen: 1a. Netto schuldquote

Verslag

Normen VNG (%)

Begroting

2023

2025

2026

2027

2028

19,0

27,2

43,8

59,4

71,6

Voldoende

Matig

Onvoldoende

<100

>100 / <130

<130

1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

16,5

21,5

37,4

53,0

65,3

2. Solvabiliteitsratio

39,3

39,8

35,9

32,2

29,9

>50

<50 / >30

<30

3. Structurele exploitatieruimte

4,0

1,3

-0,2

0,0

0,8

>0,6

<0,6 / >0

4. Grondexploitatie

4,8

5,6

5. Belastingcapaciteit

158,1

154,0

Geen norm <100

>100 / <120

>120

Toelichting kengetallen 1. Netto schuldquote De netto-schuldquote vergelijkt de leningen van de gemeente (met aftrek van de geldelijke bezittingen) met de totale baten van begroting en jaarverslag. Hiermee geeft deze indicator inzicht in de mate waarin de begroting 'vastligt' door rente en aflossing. De bovenstaande tabel presenteert hiernaast ook de schuldquote gecorrigeerd voor de leningen die de gemeente heeft uitstaan (deze middelen vloeien op termijn terug, bijvoorbeeld de SVN-startersleningen). Ten opzichte van het jaarverslag 2023 is een stijging zichtbaar op de (gecorrigeerde) netto schuldquote. Dit komt door een toename van de investeringen en hiervoor benodigde middelen. 2. Solvabiliteit De solvabiliteit geeft de mate aan waarin de gemeentelijke bezittingen (balanstotaal) zijn gefinancierd uit eigen middelen (eigen vermogen). De solvabiliteit verbetert beperkt ten opzichte van het jaarverslag 2023, maar neemt de komende jaren af door de toename van het totaal vermogen. De solvabiliteit wordt door de VNG beoordeeld als ‘matig’. 3. Structurele exploitatieruimte De indicator 'structurele exploitatieruimte' geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte (structurele baten min structurele lasten) zich verhoudt tot de totale begrotingsbaten. Dit laat zien in hoeverre de gemeente in staat is om structurele tegenvallers op te vangen.

Ten opzichte van het jaarverslag 2023 verslechtert deze en in 2026 is deze negatief. In 2027 en 2028 wordt de structurele exploitatieruimte weer positief. De begrotingsruimte wordt volgens de VNG normen beoordeeld als 'voldoende’ in 2025. 4. Grondexploitatie Het financiële kengetal 'grondexploitatie' geeft aan hoe groot de investeringen in grondposities (boekwaarde) zijn ten opzichte van de jaarlijkse baten. Voor de berekening van dit kengetal worden de niet in exploitatie genomen gronden en de bouwgrond in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting of jaarstukken en uitgedrukt in een percentage. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. De accountant moet ieder jaar beoordelen of de gronden tegen een actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Vanaf het jaar 2025 loopt de grondexploitatie af. 5. Belastingcapaciteit De indicator 'belastingcapaciteit' drukt uit hoe de woonlasten (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) zich verhouden tot het gewogen landelijk gemiddelde. Hoge woonlasten ten opzichte van het landelijk gemiddelde drukken uit in hoeverre de gemeente de eigen inkomsten aanspreekt en dus beperkt is in het verkrijgen van extra inkomsten.

Woonlasten onder het landelijk gemiddelde waardeert VNG als 'voldoende', woonlasten tussen het landelijk gemiddelde en 120 procent hiervan als 'matig' en woonlasten hoger dan 120 procent als 'onvoldoende'. De woonlasten in Voorschoten liggen hoger dan het landelijk gemiddelde. De ontwikkeling van de woonlasten ligt in Voorschoten ten opzichte van 2024 lager dan de gemiddelde landelijke ontwikkeling van vorig jaar. Dit beeld ontstaat doordat, hoewel de afvalstoffenheffing met 5,4 procent stijgt, de rioolheffing slechts met 1 procent stijgt en ontwikkelt de OZB zich conform het in de kadernota 2025 afgesproken inflatiepercentage van 3,2 procent. Conclusie voor de financiële positie De ontwikkeling van de kengetallen geeft aan dat de schuldenomvang van Voorschoten voldoende is volgens de VNG-normen. Er wordt een beperkt en aflopend risico gelopen op de resterende grondpositie en wordt geconcludeerd dat de lastendruk landelijk vergeleken aan de hoge kant ligt. De structurele exploitatieruimte kan in 2025 en opnieuw in 2028 getypeerd worden als ‘voldoende’. Het jaar 2026 wordt door de VNG bestempeld als ravijnjaar, mede door lagere inkomsten uit het gemeentefonds. Mede door ombuigingen en aanpassing van de investeringsplanning zijn alle jaren positief.

Onderhoud kapitaalgoederen

3.1 Inleiding De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen geeft inzicht in hoe het gemeentelijk kapitaal in stand wordt gehouden. Kapitaalgoederen zijn eigendommen van de gemeente zoals wegen, riolering, openbaar groen en gebouwen. De diverse kapitaalgoederen zijn onderdeel van de taakvelden 2.1 Verkeer en vervoer, 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie en 7.2 Riolering. De budgetten van vastgoed staan verspreid over de begroting in het taakveld waarvoor zij een functie vervullen. Het beleidsmatige deel van vastgoed staat beschreven onder 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden.

3.2 Beleidskader Bij het in stand houden van de kapitaalgoederen maken we een onderscheid tussen jaarlijks onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. De budgetten voor jaarlijks onderhoud zijn per jaar op een gelijkblijvend niveau opgenomen binnen de exploitatiebegroting van het programma. Deze paragraaf richt zich op het groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. Groot onderhoud vindt plaats om de levensduur van een kapitaalgoed te verlengen. Om het groot onderhoud zonder fluctuaties te bekostigen treffen we voorzieningen. Jaarlijks wordt een evenredig bedrag gestort in de voorzieningen vanuit de exploitatie. De uitgaven voor groot onderhoud in een bepaald jaar onttrekken we uit de voorzieningen. Als kapitaalgoederen aan het eind van de levensduur zijn, vindt een vervangingsinvestering plaats. De kosten van de vervangingsinvesteringen worden geactiveerd en afgeschreven met ingang van het jaar na realisatie op basis van de levensduur van het nieuwe kapitaalgoed. De afschrijvingstermijnen voor de diverse soorten kapitaalgoederen zijn vastgesteld op basis van de Financiële verordening van gemeente Voorschoten. Basis op orde De beheerdata vormen een cruciaal onderdeel voor het in stand houden van de kapitaalgoederen.

Deze gegevens worden verwerkt in beheersystemen, die worden gevuld en geactualiseerd vanuit nieuwe ontwikkelingen, onderhoudsprojecten, schouwen en inspecties. Het actualiseren, ontsluiten en analyseren van beheerdata is een continu proces, welke wordt ondersteund met behulp van een geografisch informatiesysteem. Met actuele data wordt het mogelijk om te sturen op prestaties, risico’s en kosten. Een dorp voor iedereen Bewoners in Voorschoten zijn betrokken bij het in stand houden van de fysieke leefomgeving. Op diverse locaties gaan inwoners aan de slag in het openbaar groen en zorgen voor een hogere kwaliteit en samenhang in een straat of buurt. Dit willen wij verder voortzetten. Door gebruik te maken van een integrale benadering en burgerparticipatie zetten wij in op een actieve inbreng van inwoners en ondernemers en nemen hen mee in de afwegingen die gemaakt worden. Ook bij reguliere werkzaamheden in de fysieke leefomgeving communiceren wij actief over wat er wordt uitgevoerd en waarom dit wordt uitgevoerd. Want alleen samen kunnen wij het dorp mooier maken.

3.3 In stand houden kapitaalgoederen Het beheer en onderhoud van de meeste onderdelen gebeurt op basis van de op 5 april 2023 door de raad vastgestelde integrale beheerplannen openbare ruimte 2023 – 2026. Deze beheerplannen zorgen voor een meer integrale aanpak waarmee het beheer van de openbare ruimte in Voorschoten nog meer toekomstbestendig wordt vormgegeven. Hiermee is gekozen voor een nieuwe visie op beheer, die over meer gaat dan enkel het in stand houden van de openbare ruimte. Hiermee zijn de beheermaatregelen met financiële onderbouwing voor de komende vier jaar vastgelegd en daarmee is voor de komende vier jaar duidelijk hoe en op welke wijze de gemeente

Voorschoten met het beheer van de openbare ruimte omgaat. Bij het opstellen is het onderhoudsniveau C als uitgangspunt genomen. Het in ordelijke staat houden van kapitaalgoederen draagt bij aan het functioneren, de veiligheid en daarmee het welzijn van de samenleving. Daarnaast is de fysieke leefomgeving van groot economisch belang en draagt deze bij aan de aantrekkelijkheid van Voorschoten om te verblijven en om in te investeren. Dit doen wij in samenwerking met betrokken partijen om te komen tot een aantrekkelijk en groen dorp. Voor riolering is het Integraal waterketenplan 2024-2028 (IWKP), voor vastgoed het Beheerplan Vastgoed 2021-2024 en voor tractie het tractiebeheerplan Gemeente Voorschoten 2024-2027 van toepassing. Omdat begin 2025 nog geen geactualiseerd Beheerplan Vastgoed voorligt zal de Raad gevraagd worden om het huidige beheerplan 2021-2024 met één jaar te verlengen. Beheerplan

Areaalgegevens

Wegen 2023-2026

1.066.000 m2

Kwaliteits -niveau C

Civiele kunstwerken 2023-2026

108 stuks

Openbare verlichting (Notitie exploitatiekosten Openbare Verlichting)

Lichtmasten: 4.491 stuks Armaturen, ABRI’s, MUPI’s, en digitale informatieborden: 4.636 stuks Lampen: 4.697 stuks Kabel: 56 km Voedingskasten: 14 stuks

Verkeersregelinstallaties

10 stuks

Wegmeubilair en RVV-bebording 20232026

Circa 7.620 stuks

Integraal

Riool: circa 144 km

Basis

Toelichting Het uitgangspunt is om de functionaliteit en veiligheid te waarborgen. Het uitgangspunt is het waarborgen van de functionaliteit en de veiligheid te garanderen. Het beheer van de openbare verlichting is erop gericht om de bedrijfszekerheid te waarborgen en het areaal veilig en duurzaam in stand te houden.

Het areaal is op orde en geheel voorzien van ledverlichting. De uitgangspunten zijn het waarborgen van de bedrijfszekerheid en een duurzame instandhouding. Voor het dagelijks beheer en onderhoud (operationeel, technisch, functioneel) van de verkeersregelinstallaties van de gemeente Voorschoten wordt op basis van horizontale samenwerking met de gemeente Leiden een Service Level Agreement (SLA) overeengekomen. De SLA is voor onbepaalde tijd (met een opzegtermijn van 1 kalenderjaar) en gaat in per 1 januari 2025. Het waarborgen van de functionaliteit van verkeersborden, hekwerken, fietsvoorzieningen en palen. Het uitgangspunt voor de riolering

Beheerplan

Areaalgegevens

Kwaliteits -niveau

waterketenplan 2024-2028 (IWKP)

Gemalen: 100 stuks

Water IWKp 20242028

Circa 22,4km

Groen 2023 - 2026

Groen: circa 106 ha Bomen: 11.892 stuks

Toelichting is het in stand houden van het rioolsysteem tegen zo laag mogelijke kosten waarbij de veiligheid en volksgezondheid wordt gewaarborgd. Er wordt ingezet op het in stand houden van waterbouwkundige kunstwerken zoals steigers, fonteinen en op monitoring waterkwaliteit. Het openbaar groen en bomen zijn een beeldbepalend onderdeel van de leefomgeving. Het uitgangspunt is het duurzaam, veilig en in samenwerking met inwoners in stand houden van het openbaar groen. Inwoners hebben hierin een belangrijke bijdrage. Zij zorgen voor een hogere kwaliteit en voor meer sociale samenhang. Daarnaast wordt ingezet op het vergroten van de biodiversiteit en het klimaatadaptief maken van de buitenruimte. Voorbeelden zijn meer bomen met meer diversiteit aan soorten, zodat er in 2050, 5% meer bomen hebben ten opzichte van 2021. Bij de vervanging van groen wordt voor een groot deel gekozen uit inheemse - en bij-vriendelijk beplanting.

Spelen 2023-2026

442 stuks

Om de beoogde bezuinigingen op groenbeheer te realiseren zal het groen areaal in de komende jaren structureel van onderhoud intensieve groen typen naar groenvoorzieningen met lagere onderhoudskosten worden omgevormd. Dit zal resulteren in geringere kansen voor biodiversiteit. Ook klimaatadaptatie zal door de wijziging in het budget lijden tot minder klimaat adaptieve groenvoorzieningen. Om onze speelplekken zo kosten effectief mogelijk te maken worden er op centrale plekken in de wijken grote speelvoorzieningen gerealiseerd. Door concentratie van speel-

Beheerplan

Tractiebeheerplan 2024-2027

Areaalgegevens

Op dit moment er 26 tractiemiddelen met een kenteken, hierbij zijn ook 5 zgn. MMBSvoertuigen (Motorvoertuig Met Beperkte Snelheid) inbegrepen.

Vastgoed 2021-2024

Overheidsgebouwen: 7 Welzijn- en maatschappelijke gebouwen: 16 Sportaccommodaties: 5 Woningen: 3 Overig: 5

Gedenkpark Rosenburgh

Groen: circa 2 ha Aula Rosenburgh: 120 plekken Buitenaula (klein): 60 plekken Buitenaula (groot): +/330 plekken

Kwaliteits -niveau

Sober

Toelichting voorzieningen kan er een maximaal aanbod aan voorzieningen worden geboden op een zo kosten efficiënt mogelijke wijze. Kleine en minder gebruikte speelplekken die weinig speel waarde toevoegen zullen komen te vervallen om te worden samen gevoegd tot de voorgenoemde grote buurtspeelplekken. De voertuigen zijn er ter ondersteuning van het uitvoeren van de gemeentelijke taken. Zo worden de voertuigen onder andere ingezet voor het in stand houden van de leefomgeving, afvalinzameling, toezicht en facilitaire zaken. Het waarborgen van de continuïteit van de bedrijfsvoering en het waar mogelijk verduurzamen zoals elektrificatie van het wagenpark zijn de uitgangspunten voor het onderhoud en vervanging van voertuigen. Het college wil het huidige beheerplan 2021-2024 voor 1 jaar verlengen. Het nieuwe beheerplan vastgoed 2025-2029 wordt momenteel opgesteld. Dit beheerplan omvat voorstellen in het kader van het beheer, het onderhoud en de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen. De Duurzaam Meerjarenonderhoudsplanning (D) (MJOP) is hier een belangrijk onderdeel van. Op gedenkpark Rosenburgh worden diensten met betrekking tot de wet op de lijkbezorging geleverd. Er is een natuurbegraafplaats een reguliere begraafplaats en een dierbegraafplaats. Er vinden begravingen, bijzettingen en verstrooiingen plaats.

Verder worden er onderhoudsdiensten aangeboden ten aan zien van de graven. Ook is het gedenkpark een groene ruimte, ofwel een park

Beheerplan

Areaalgegevens

Kwaliteits -niveau

Toelichting wat wij onderhouden op een hoger dan gemiddeld niveau. Op gedenkpark Rosenburgh worden de grasvlakken intensief en extensief beheerd. Het intensieve gemaaide gazon is terug te vinden op het voorterrein en de vlakken waar actief begraven wordt. Het extensieve gras is terug te vinden op de natuur-begraafplaats. Dit bloemrijke gras heeft een hogere biodiversiteit en is een belangrijke vegetatie voor onder andere vlinders en bijen. Veel van dit onderhoud is handwerk aangezien de geaccidenteerde ligging van het natuurlijke terrein en de emotionele gevoeligheid van de groene bestemming. Dit betekent dat het gemeentelijk onderhoud beide voor het intensieve als wel extensief beheer relatief kostenintensief is. Voor de begraafplaats is er een upgrade gewenst van de aula. De aula dient aan huidige zakelijke en maatschappelijke wensen en dienst-verleningsvormen te kunnen ondersteunen. De aula behoeft een grote verbouwing en uitbreiding. Momenteel moet worden onderzocht welk scenario voor een renovatie, verbouwing of nieuwbouw wenselijk en/of mogelijk is.

3.4 Budgettair kader In de onderstaande tabellen zijn de budgetten voor het in stand houden en vervangingen van de kapitaalgoederen inzichtelijk gemaakt. Vanuit een eenduidige ontsluiting van informatie zijn de tabellen gelijk van opbouw. Exploitatie Kapitaalgoed Wegen

2025 1.127

2026 1.189

2027 1.223

2028 1.266

Specificatie werkzaamheden Herstelwerkzaamheden asfalt, bestrating, markeringen en inspecties. Civieltechnische 296 307 308 364 Reinigingen, schilderen, kunstwerken herstelwerkzaamheden en inspecties. Openbare verlichting 432 440 444 447 Verhelpen storingen, reparaties, reinigen en schilderen. Verkeersregelinstallaties 187 187 187 187 Verhelpen storingen, reparaties, reinigen en schilderen. Wegmeubilair 60 60 60 60 Reinigen, herstellen en vervanging. Riolering (IWKP) 1.231 1.284 1.338 1.428 Reparaties, verhelpen storingen, reiniging en inspecties. Oppervlaktewater 540 547 552 556 Maaien en krozen, baggeren, reparaties beschoeiingen. Groen & bomen 1.545 1.471 1.409 1.330 Onderhoud beplanting, bomen, maaien gras, verwijderen onkruid en zwerfvuil, herstellen en vervanging van beplanting en bomen. Speelvoorzieningen 351 351 351 351 Veiligheidscontroles, reparaties en onderhoud. Voertuigen 740 766 832 835 Belastingen, verzekeringen, brandstof en onderhoud. Vastgoed 1.922 1.411 1.410 1.421 Dagelijks onderhoud, elektra, water. Bedragen x € 1.000 (incl. dotatie voorziening en kapitaallasten, excl. interne uren) Voorziening Hieronder zijn de geraamde onttrekkingen voor de komende jaren weergegeven. Kapitaalgoed

2025

2026

2027

2028

Wegen

179

1.029

841

Civieltechnische kunstwerken Openbare verlichting

103

443

1.131

233

108

Verkeersregelinstallaties

223

Specificatie werkzaamheden Vervangen toplaag asfalt wegen en groot onderhoud elementenverhardingen Groot onderhoud aan bruggen, tunnels en geluidsschermen Groot onderhoud en vervanging van de openbare verlichting Groot onderhoud van verkeersregelinstallaties en

Kapitaalgoed

2025

2026

2027

2028

Specificatie werkzaamheden pollers Groot onderhoud en vervanging van speeltoestellen en valondergronden Groot onderhoud gebouwen

Speelvoorzieningen

431

428

Vastgoed Bedragen x € 1.000

346

271

2025

2026

2027

2028

320

1.459

299

1.648

918

1.138

908

Openbare verlichting

233

108

100

Verkeerskundige maatregelen Verduurzaming vastgoed A Jacobsplants Ambachts- en Baljuwhuis (verbouwing)

475

370

Woonwagenstandplaatsen

820

Winkelcentrum Hofland

240

Fortgensschool (voorbereidingskrediet)

150

250

2.390

Ontwikkelvisie Centrum

730

1.580

890

1.130

Sportaccommodatiebeleid

781

985

964

406

4.000

12.146

12.365

8.532

6.450

Waterbouwkundige kunstwerken

273

150

Afval

250

100

250

Voertuigen binnen gesloten systeem

290

490

450

Investering Kapitaalgoed Bruggen / civieltechnische kunstwerken Wegen

Fortgensschool

Sporthal Tractie buiten gesloten systeem Riolering

Specificatie werkzaamheden Vervanging van bruggen, geluidsschermen en tunnels Vervangen van asfalt en elementenverhardingen Vervangen van lichtmasten en armaturen Toepassen van verkeerskundige maatregelen Toepassen van verduurzamingsmaatregelen Verbouwing en verduurzaming van het Ambachts- en Baljuwhuis Realisatie van woonwagenstandplaatsen Verbeteren van de openbare ruimte rondom het winkelcentrum Hofland Voorbereidingskrediet t.b.v. realisatie van nieuwe Fortgensschool Realisatie van een nieuwe Fortgensschool Verbeteren van de openbare ruimte in het centrum Renovatie van de sportfaciliteiten en /of velden Realiseren van een nieuwe sporthal Vervanging van auto’s, vrachtwagens buiten het gesloten systeem Vervanging en groot onderhoud van de riolering en gemalen Vervanging van beschoeiingen, steigers, duikers en damwanden Vervangen van ondergrondse en bovengrondse containers Vervanging van auto’s, vrachtwagens binnen het

Kapitaalgoed

Begraven gesloten systeem Bedragen x € 1.000

2025

2026

2027

2028

Specificatie werkzaamheden gesloten systeem Aula begraafplaats Rosenburgh

Financiering

4.1 Inleiding Treasuryfunctie en -beleid Treasury is het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. En dit op een zodanige wijze, dat risico’s en kosten worden geminimaliseerd en opbrengsten worden geoptimaliseerd. De wettelijke kaders liggen vast in de wet financiering decentrale overheden (fido) en de Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet hof). De kaders voor de treasuryfunctie zijn vastgelegd in de financiële verordening. In het Treasurystatuut zijn de uitgangspunten, doelstellingen, richtlijnen, limieten en de bevoegdheden en administratieve organisatie opgenomen. De decentrale overheden houden overtollige kasmiddelen verplicht aan bij 's Rijks schatkist.

4.2 Beleidskader 2025 – 2028 In de actuele Nota schuldenbeheersing is besloten om niet meer te sturen op een schuldenplafond van € 53 miljoen, maar om de netto schuldquote leidend te maken. Hierbij is gekozen om de grens te leggen op een netto schuldquote van 130 procent. Wanneer de grenswaarde van 130 procent wordt bereikt vinden in principe geen investeringen meer plaats, ook geen vervangingsinvesteringen, tenzij dit leidt tot onveilige situaties. In de meerjarenbegroting 2025 2028 is sprake van een verwacht schuldentotaal van € 25,6 miljoen begin 2025, oplopend tot € 56,0 miljoen eind 2028. Dit komt overeen met een netto schuldquote van 22,2 procent begin 2025, oplopend tot 71,6 procent eind 2028. Hiermee wordt de grenswaarde van 130 procent in deze begroting niet overschreden. Om de rentekosten laag te houden wordt een zo groot mogelijk beroep gedaan op het rekeningcourantkrediet van de BNG en overige (korte termijn)mogelijkheden voor zover deze bij de huidige rentestructuur goedkoper zijn dan het BNG-rekening courant-tarief. Deze wijze van financiering wordt beperkt door het maximale bedrag aan kortlopende financiering: de kasgeldlimiet. Daarnaast zijn de verwachtingen omtrent de ontwikkeling van de geldmarkt- en de kapitaalmarktrente belangrijk bij het bepalen van het moment en de looptijd van aan te trekken financieringsmiddelen.

Wanneer het rekening-courantkrediet is gebruikt en bij overschrijding van de toegestane termijn van drie opvolgende kwartalen van de kasgeldlimiet wordt op basis van de financieringsbehoefte en de liquiditeitenplanning de kapitaalmarkt betreden voor het aantrekken van langlopende financieringsmiddelen.

4.3 Schuldenbeheersing: investeringsruimte In het meerjarenperspectief voor de liquiditeitsprognose, dat tot 2034 reikt, is de investeringsplanning tot en met 2034 verwerkt. Op basis van de huidige inzichten in de ontwikkeling van de exploitatiebegroting en de investeringen is het beeld dat de grenswaarde van de netto schuldquote, 130 procent, tot en met 2034 niet zal worden overschreden. De huidige inzichten kunnen veranderen naar aanleiding van de ontwikkelingen omtrent de exploitatiebegroting, lees de inkomsten uit het gemeentefonds. Als er een structurele reparatie komt van de terugval van de inkomsten uit het gemeentefonds vanaf 2026 zal dit zorgen voor een verlaging van de netto schuldquote.

4.4 Financieringspositie 2025 Begin 2025 bestaat de beleggings- en financieringsportefeuille ad € 16,2 miljoen uit: Tabel Overzicht beleggings- en financieringsportefeuille Uitgezette / aangetrokken middelen

Looptijd

Bedrag 1-jan-2025 (x € 1.000)

Gemiddelde rente (in %)

Expiratie

-25.550

1,67

2039 - 2052

3,38

4.712 4.653

div.

Opgenomen gelden Langlopende leningen

20 - 40 jaar

BNG rekening courant Uitgezette gelden Leningen i.h.k.v. publieke taak Schatkistbankieren rekening courant Saldo uitzettingen en opgenomen middelen

div.

-16.185

4.5 Ontwikkeling liquiditeit De beleggings- en financieringsportefeuille van eind 2024 heeft naar verwachting geen financieringstekort. Een eventueel tekort wordt in eerste instantie gedekt met kort geld van BNG (zie Kasgeldlimiet). De geprognosticeerde balans is opgesteld op basis van de investeringsplanning 2024 - 2034. Tabel Geprognosticeerde balans 2024 - 2028 (bedragen x € 1.000) Boekwaarde per 31 december

2024

2025

2026

2027

2028

9.000

8.700

8.400

8.100

7.800

58.245

68.349

77.624

88.831

97.003

Overige langlopende leningen u/g

1.943

Deelnemingen

2.769

4.595

Vorderingen openbare lichamen *

5.608

Rek Courant met Rijk

4.653

Overig *

3.646

ACTIVA Immateriële vaste activa Bijdrage aan activa in eigendom van derden Materiële vaste activa Volgens staat C Financiële vaste activa Aan woningbouwcorporaties

Voorraden MPG (bouwgrondexploitaties) Uitzettingen < 1 jaar

Liquide middelen

Overlopende activa *

2.967

Totaal activa/investeringen

93.522

94.077

103.053

113.960

121.832

Boekwaarde per 31 december PASSIVA

2024

2025

2026

2027

2028

Algemene reserves

18.303

18.077

17.953

Bestemmingsreserves

18.433

19.340

19.055

18.770

18.484

Voorzieningen

17.236

17.463

17.223

16.552

15.156

Vaste geldleningen

25.550

24.200

28.526

40.358

49.901

997

6.296

6.327

6.337

Overige schulden *

4.284

Overlopende passiva *

9.717

Totaal passiva/financiering

93.522

94.077

103.053

113.960

121.832

Eigen Vermogen

Vreemd Vermogen

Kortlopende schulden < 1 jaar Banksaldi **

* Volgen uit de bedrijfsvoering, op basis van gemiddelde laatste 4 jaarrekeningen. ** Betreft maximaal de kasgeldlimiet. Tabel Schuldpositie (bedragen x € 1.000) Schuldpositie per 31 december

2024

2025

2026

2027

2028

1 Aflossing

2.050

1.350

1.634

2.307

2 Nieuwe financieringsbehoefte

-2.050

-353

10.619

18.159 15.880

Financieringstekort (1 + 2)

997

11.971

19.793 18.187

- waarvan maximaal kort te financieren

997

6.296

6.327

6.337

- waarvan lang te financieren

5.676

13.466 11.850

Resulterende lange financiering

25.550

24.200

28.526

40.358 49.901

Netto schuldquote

22,2%

27,2%

43,8%

59,4%

71,6%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen

16,5%

21,5%

37,4%

53,0%

65,3%

Totale financiering (lang en kort)

25.550

25.197

34.821

46.685 56.238

Grenswaarde netto schuldquote

130%

107,8% 102,8%

86,2%

70,6%

58,4%

Ruimte onder grenswaarde

In 2025 is naar verwachting sprake van een financieringstekort van € 1,0 miljoen. Hiervan komt € 1,4 miljoen door herfinanciering van aflossingen en - € 0,4 miljoen door nieuwe financieringsbehoefte. Aflossingsverplichtingen zijn voor € 8,7 miljoen oorzaak van het financieringstekort over de jaren 2024 t/m 2028; de nieuwe financieringsbehoefte (investeringen en uitgaven) voor € 42,3 miljoen. Ultimo 2024 zal naar verwachting sprake zijn van een totale schuld (lang én kort) van € 25,6 miljoen. Eind 2028 zal dit op basis van de thans bekende investeringsvoornemens en de verwachte voortgang van de grondexploitatie zijn toegenomen tot € 56,2 miljoen. Met het vaststellen van deze begroting wordt de verwachte omvang van het cumulatieve financieringssaldo per ultimo 2025 van € 1,0 miljoen als uitgangspunt voor de tot eind 2025 aan te trekken financiering benoemd.

4.6 Schuldquote Per 1 januari 2025 zal naar verwachting voor € 25,6 miljoen aan langlopende geldleningen en € 0,0 miljoen aan rekening courant aangetrokken zijn. Hierbij hoort een netto schuldquote van 22,2 procent. Aan het eind van het meerjarenperspectief bedraagt deze 71,6 procent.

4.7 Renteontwikkeling 2025 Na de meest recente aanpassing door de Europese Centrale Bank (ECB) van het tarief voor de herfinancieringsrente is deze ten tijde van opstelling van de begroting bepaald op 3,65 procent. Op de interbancaire geldmarkt geldt een 3-maandstarief van 3,33 procent. De Nederlandse economie groeit in 2024 naar verwachting met 0,6 procent (Eurozone 1,0 procent) en neemt in 2025 naar verwachting met 1,6 procent toe (Eurozone 1,6 procent). De Nederlandse inflatie is in 2025 naar verwachting met 3,2 procent hoger dan het verwachte Euro-gemiddelde van 2,2 procent. Na een periode van renteverhogingen om de (te) hoge inflatie tegen te gaan heeft de ECB op 6 juni 2024 voor het eerst in vijf jaar besloten tot een rentedaling. De depositorente daalde van 4,00 procent naar 3,75 procent. Dit omdat de inflatie in Europa sterk was afgezwakt. Op 12 september 2024 werd de depositorente opnieuw verlaagd met 0,25 procent naar 3,50 procent. De inflatie in de eurozone kwam in augustus 2024 uit op 2,2 procent. De doelstelling van de ECB is 2 procent inflatie per jaar. Verder verwacht de ECB dat halverwege 2025 de inflatie in de eurozone uit zal komen op de beoogde 2 procent. Momenteel laat de ECB nog niets los over het verdere beleid in 2024, er wordt echter nog een renteverlaging verwacht.

Voor 2025 worden nog verdere renteverlagingen verwacht, dit mede door de inflatieverwachting van de ECB. In de meerjarenbegroting 2025 - 2028 is rekening gehouden met de volgende indicatieve rentepercentages voor langlopende (externe) financiering op basis van de laatste gemiddelde indicaties van diverse geldverstrekkers voor langlopende leningen: Rentetarieven 2024 2025 2026 2027 2028

5 jaar 2,52% 2,52% 2,52% 2,52% 2,52%

10 jaar 2,66% 2,66% 2,66% 2,66% 2,66%

15 jaar 2,79% 2,79% 2,79% 2,79% 2,79%

20 jaar 2,94% 2,94% 2,94% 2,94% 2,94%

Het uitgangspunt voor de aan te trekken geldleningen is een lening met een looptijd van 20 jaar.

4.8 Resultaat externe rente 2025 De verwachte externe rentelasten in 2025 zijn € 431.000 onder te verdelen in € 422.000 aan rente op langlopende leningen en € 9.000 aan kortlopende leningen. De verwachte externe rentebaten in 2025 zijn € 145.000 onder te verdelen in € 52.000 aan rente op langlopende leningen en € 93.000 aan kortlopende leningen.

4.9 Risicobeheer Alle treasury-activiteiten vinden plaats binnen de kaders, richtlijnen en limieten als vastgesteld in het Treasurystatuut en overige wetgeving.

4.10 Toezichtnormen De kasgeldlimiet stelt een bovengrens aan de netto-vlottende schuld en beperkt daarmee het renterisico op de korte schuld. De limiet wordt bepaald voor korte financiering met een rentetypische looptijd van maximaal 1 jaar en wordt gerelateerd aan 8,5 procent van het begrotingstotaal (lasten). Met een begrotingstotaal van € 85,7 miljoen bedraagt de kasgeldlimiet voor 2025 € 7,3 miljoen. Onderstaande prognose van de ontwikkeling van de kasgeldlimiet geeft aan dat in 2025 de kasgeldlimiet niet overschreden wordt.

Tabel Prognose kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000) Prognose kasgeldlimiet 2025 aan het begin van

kwart.

Gemiddeld liquiditeitssaldo (bruto)

4.653

3.241

1.828

415

Kasgeldlimiet

7.285

Ruimte onder de kasgeldlimiet

11.939

10.526

9.113

7.701

het kwartaal

Overschrijding van de kasgeldlimiet = aan te trekken lange financiering

Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm in beginsel niet overschrijden. Hiermee wordt het renterisico op de herfinanciering van bestaande langlopende geldleningen beperkt. Onderstaand overzicht laat zien dat de renterisiconorm van 20 procent van het begrotingstotaal (lasten) in meerjarenperspectief niet wordt overschreden. Tabel Renterisico vaste schuld (bedragen x € 1.000) Renterisico

vaste schuld

2025

2026

2027

2028

Renteherzieningen

Aflossingen

1.350

1.634

2.307

Renterisico (1 + 2)

1.350

1.634

2.307

Renterisiconorm

17.142

14.813

14.887

14.910

Ruimte onder renterisiconorm

15.792

13.463

13.254

12.603

5b Overschrijding renterisiconorm

Begrotingstotaal

85.710

74.066

74.436

74.551

4b percentage regeling

20%

17.142

14.813

14.887

14.910

4a 4

Renterisiconorm

4.11 Wet Houdbare Overheidsfinanciën Volgens Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van 0,40 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Om hun EMU-saldo te kunnen monitoren worden voor gemeenten en provincies jaarlijks in de septembercirculaire individuele EMUreferentiewaarden gepubliceerd. In 2024 bedraagt de referentiewaarde voor Voorschoten uitgaande van de gemeentelijke 0,27 procentnorm € 4,4 miljoen. Vanaf 2026 wordt het EMU-saldo hoger dan de referentiewaarde, dit komt hoofdzakelijk door de investeringsplanning.

Tabel Berekening EMU-saldo Berekening EMU-saldo

(bedragen x € 1.000)

EMU-SALDO EMU-SALDO referentiewaarde (2025 e.v. bij benadering)

2024

2027

2028

-3.108 -4.301 -9.622 -11.864

-9.553

-4.365 -4.408 -3.808

-3.827

-3.833

1.257

-8.037

-5.720

Verschil EMU-saldo & referentiewaarde Activa

Mutaties

Financiële vaste

ngen en leningen

107 -5.814

activa

Uitzettingen

Vlottende activa

Uitzettingen

-11.481 -4.653

(1 jan

Liquide middelen

-164

-398

Vaste schuld

-2.052 -1.350 4.326 11.832

9.543

Vlottende schuld

-5.596

Overlopende

tot 31 dec)

Kapitaalverstrekki

2025 2026

activa Passiva Vaste Passiva Vlottende passiva

Overlopende passiva

997 5.298

-1.286

Eventuele boekwinst bij verkoop effecten en (im)materiële vaste activa

4.12 Berekening omslagrente 2025 De aan de taakvelden toe te rekenen rente is € 284.000. De boekwaarde van de vaste activa is € 68,3 miljoen. Dit resulteert in een (naar boven) afgeronde omslagrente van 0,5 procent.

Tabel Berekening renteresultaat Berekening renteresultaat 2025 (bedragen x € 1.000) a. Externe rentelasten over de langen en korte financiering

431

b. Externe rentebaten

145-

Totaal door te berekenen externe rente

286

c1. Rente toe te rekenen aan grondexploitaties

14 -

c2. Rente projectfinanciering toe te rekenen aan taakveld

c3. Rentebaten van doorverstrekte leningen indien daar

projectfinanciering voor is aangetrokken Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

271

d1. Rente over eigen vermogen

d2. Rente over voorzieningen

12 +

Aan taakvelden toe te rekenen rente

284

e. Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente

291-

f. Renteresultaat op het taakveld Treasury

-7

Tabel Kasstroomoverzicht Kasstroomoverzicht (Staat van herkomst en besteding der middelen) Bedragen x € 1.000 Toename:

Begroting 2025

Stortingen in reserves

1.829

Stortingen in voorzieningen

1.566

Afschrijvingen

2.824

Afname voorraad bouwgrondexploitatie

4.595 totale toename

10.814

Afname: Netto investeringen

-12.628

Aflossingen geldleningen

-1.350

Beschikking over reserves

-1.149

Beschikking over voorzieningen

-1.339

Begrotingssaldo

-1.357 totale afname

Mutatie liquide middelen

-17.823 -7.009

Waarvan: Toename beroep rekening courant

-5.652

Begrotingssaldo (nog niet bestemd)

-1.357

Bedrijfsvoering Voor een goede dienstverlening aan de inwoners, bedrijven en instellingen is een effectieve en efficiënte bedrijfsvoering randvoorwaardelijk. De bedrijfsvoering ondersteunt de organisatie in de publieke dienstverlening, bij haar toezichthoudende en handhavende taken, in de realisatie van beleidsdoelen in het sociaal en ruimtelijk domein. Daarnaast ondersteunt bedrijfsvoering ook het politieke proces. Organisatieontwikkeling Na een zorgvuldige analyse en gesprekken binnen onze organisatie, waaronder feedback vanuit medewerkers (medewerkerstevredenheidsonderzoek en RI&E), het management en het college, is eind 2023 vastgesteld dat onze organisatie op veel vlakken toekomstbestendiger, klantgerichter, efficiënter en slagvaardiger moet worden. De dynamische omgeving en maatschappelijke ontwikkelingen vragen om een organisatie die hierin kan meebewegen. Dit betekende dat zowel de structuur, cultuur als de inrichting van de organisatie en de werkprocessen verbeterd moeten worden. Om deze uitdagingen aan te pakken, is een organisatie ontwikkelprogramma opgezet, bestaande uit diverse projecten die eind 2023 zijn gestart. We hebben bewust gekozen voor een geïntegreerde aanpak, omdat de verschillende aspecten van onze organisatie – zoals cultuur, structuur en processen – nauw met elkaar verbonden zijn.

Het verbeteren van één aspect zonder de andere aan te passen, kan leiden tot mismatches die de effectiviteit van de veranderingen beperken. Duurzame verandering is alleen mogelijk als onze medewerkers deze omarmen, wat betekent dat we niet alleen de structuur en processen moeten verbeteren, maar ook de cultuur binnen de organisatie. Door op al deze vlakken tegelijk in te grijpen, leggen we een sterke basis voor langdurige verandering en vergroten we onze wendbaarheid, zodat we sneller kunnen reageren op externe ontwikkelingen en proactief nieuwe kansen kunnen benutten. Het programma bestaat uit diverse op verbetering gerichte deelprojecten die zich richten op: • • • • • • • • • •

Identiteit en werkplezier Herijking organisatiestructuur Huisvesting ambtelijke organisatie (gemeentehuis, buitendienst en begraafplaats) Vermindering aandeel externe inhuur en verlaging verzuim Verbetering communicatie en overleg (in- en extern) Procesinrichting (o.a. sturing collegeprogramma, agendakamer) Arbeidsvoorwaarden, arbeidsmarktcommunicatie Verbeteren werkomstandigheden Verbeteren bereikbaarheid Ontwikkeling medewerkers (introductieprogramma, leergangen)

Identiteit Begin 2024 hebben we identiteitssessies gehouden in de gemeentelijke organisatie. Centraal stond de vraag: waar staan wij voor als gemeente Voorschoten? Wie zijn wij, wat vinden wij belangrijk, wat drijft ons? Veel medewerkers hebben aan deze sessies meegewerkt. Dankzij deze waardevolle input hebben we nu een helder resultaat geformuleerd: onze missie, visie en onze kernwaarden (vertrouwen, verantwoordelijkheid, betrokkenheid & plezier). Samen zijn ze een leidraad voor hoe we in onze organisatie willen werken en samenwerken. Herijking organisatiestructuur Om ervoor te zorgen dat onze organisatie op lange termijn efficiënt en effectief kan blijven opereren, is een toekomstbestendige flexibele en heldere organisatiestructuur cruciaal. Een duidelijke organisatiestructuur draagt niet alleen bij aan betere samenwerking, maar ook aan het verminderen van werkdruk en ziekteverzuim, en aan het creëren van een verbeterde werkomgeving.

De implementatie van de nieuwe klantgerichte organisatiestructuur vindt eind 2024 plaats, waarna in 2025 volledig volgens deze nieuwe, klantgerichte structuur zal worden gewerkt. Elk team zal daarbij een ontwikkeltraject doorlopen om optimaal te functioneren binnen de nieuwe inrichting. Met deze aanpak leggen we de basis voor een organisatie die toekomstbestendig is en in staat om in te spelen op de behoeften van onze inwoners en de uitdagingen van de tijd. Arbeidsmarkt en employer branding De krapte op de arbeidsmarkt blijft aanhouden, en deze trend zal de komende jaren voortduren. Veel gemeenten, waaronder Voorschoten, kampen met een tekort aan gekwalificeerd personeel, met name in het ruimtelijk domein. Dit vergroot de concurrentie om talent en maakt het moeilijk om vacatures in te vullen. Het is daarom essentieel dat we ons als gemeente richten op een sterke employer branding, aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden en het behoud en de ontwikkeling van onze medewerkers. Na onze identiteitssessies is gestart met de ontwikkeling van een nieuwe arbeidsmarktcommunicatiestrategie. Een externe partij is ingeschakeld om een creatief concept te ontwikkelen dat naadloos aansluit bij de identiteit van Voorschoten. Deze strategie is gericht op het aantrekken en behouden van gekwalificeerd personeel en het versterken van de betrokkenheid van huidige medewerkers.

De nieuwe aanpak positioneert Voorschoten als een aantrekkelijke werkgever waar talent kan groeien en bloeien. In 2025 verwachten we dat deze strategie zijn vruchten afwerpt. Leren en Ontwikkelen Als kleine organisatie streven we ernaar onze medewerkers volop ontwikkelingsmogelijkheden te bieden, samenwerking te stimuleren en integraliteit te bevorderen. Door middel van een doorlopend programma met diverse leergangen willen we onze medewerkers en leidinggevenden voorbereiden op de uitdagingen van de toekomst. In een steeds veranderende wereld zijn vaardigheden zoals probleemoplossend denken, samenwerking en bestuurlijke sensitiviteit onmisbaar. Onze leergangen zijn gericht op het ontwikkelen van deze 21e-eeuwse vaardigheden en bieden ook ruimte voor onderwerpen als groepsdynamiek, projectmatig werken en klantgerichtheid. Voor leidinggevenden ligt de focus op coachend leiderschap, resultaatgericht werken en het bevorderen van werkgeluk. Dit programma is meer dan een investering in vaardigheden; het is een inzet voor een werkomgeving waar elke medewerker en leidinggevende kan floreren. Zo bouwen we samen aan een toekomst waarin innovatie, samenwerking en betrokkenheid centraal staan.

Introductieprogramma Een goed introductie- en inwerkprogramma is van cruciaal belang omdat het ervoor zorgt dat nieuwe medewerkers snel vertrouwd raken met hun taken, verantwoordelijkheden en de organisatiecultuur. Een doordacht programma draagt bij aan het behouden van talent, omdat medewerkers zich vanaf het begin gewaardeerd en goed ondersteund voelen binnen de gemeente Voorschoten. Dit verhoogt niet alleen de betrokkenheid van medewerkers, maar bevordert ook een effectieve kennisoverdracht. Uiteindelijk leidt een effectief inwerkprogramma tot tijd- en kostenbesparing voor de organisatie. In 2024 is de ontwikkeling van een nieuw introductie- en inwerkprogramma gestart. Begin 2025 wordt dit programma geïmplementeerd, en zullen we ervaren hoe zowel nieuwe als bestaande collega’s deze nieuwe aanpak beleven. Dit programma legt een solide basis voor het succes en werkgeluk van zowel huidige als toekomstige medewerkers, en ondersteunt de duurzame groei van onze organisatie. Secundaire arbeidsvoorwaarden Een vitale organisatie beschikt over moderne arbeidsvoorwaarden en een gezond werkklimaat. Aangaande de arbeidsvoorwaarden is de gemeente Voorschoten primair gehouden aan de cao. Echter, op het gebied van secundaire arbeidsvoorwaarden is ruimte voor lokale mogelijkheden.

In samenspraak met het Lokaal Overleg is gekomen tot een nieuwe set van secundaire arbeidsvoorwaarden specifiek voor de gemeente Voorschoten die concurrerend en op een aantal

punten zelfs onderscheidend zijn. Voor deze nieuwe arbeidsvoorwaarden is structureel € 160.000 per jaar beschikbaar gesteld. Werkplezier Belonen en waarderen zijn essentiële pijlers voor het werkplezier en de betrokkenheid van onze medewerkers. Het gaat verder dan financiële beloning; het draait om erkenning en waardering voor de waardevolle bijdragen die ieder individu levert aan het succes van onze organisatie. Een cultuur waarin prestaties op alle niveaus worden opgemerkt en gewaardeerd, versterkt niet alleen de motivatie, maar stimuleert ook een positieve en productieve werkomgeving. In 2024 hebben we een vernieuwd belonings- en waarderingsbeleid ontwikkeld. Dit beleid is ontworpen om zowel formele als informele vormen van waardering te integreren en biedt medewerkers een breed scala aan erkenning, afgestemd op hun behoeften en prestaties. Vanaf 2025 zullen de nieuwe maatregelen worden geïmplementeerd, waarmee we onze inzet voor het werkgeluk van onze medewerkers verder versterken. Net als bij de secundaire arbeidsvoorwaarden, draagt dit bij aan onze positie als aantrekkelijke werkgever, die niet alleen investeert in de loopbaan, maar ook in het welzijn en de waardering van zijn medewerkers. Werkomstandigheden In 2024 hebben we de bestuursvleugel grondig gemoderniseerd en aangepast aan de eisen van deze tijd.

Daarnaast zijn we begonnen met de vervanging van meubilair in één vleugel, waaronder ergonomische bureaus en bureaustoelen, en hebben we moderne belcellen geïnstalleerd. Om aan de groeiende behoefte aan overlegplekken te voldoen, hebben we ook extra vergaderruimtes gecreëerd. Met betrekking tot het gezonde werkklimaat heeft de ambtelijke organisatie tijdelijk extra werkruimte gekregen op de Van Beethovenlaan. Ook is een aantal andere maatregelen genomen ten einde de werkomstandigheden van onze ambtenaren te verbeteren. Voor de lange termijn zijn ingrijpendere maatregelen nodig voor de locaties waar de ambtenaren werkzaam zijn (gemeentehuis, gemeentewerf en begraafplaats). Voor alle drie de locaties zijn projecten gestart die op termijn moeten zorgen voor een omgeving waar het verantwoord en plezierig is zich in te zetten voor de Voorschotense gemeenschap. Krappe arbeidsmarkt De dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en organisaties staat of valt met de inzet van voldoende gekwalificeerde medewerkers. Voor onze gemeente is het echter een uitdaging om deze continuïteit te waarborgen, met name door de structurele krapte op de arbeidsmarkt. Een van de belangrijkste oorzaken is de zeer competitieve arbeidsmarkt, die wordt gekenmerkt door een hoge mobiliteit en een tekort aan vakbekwaam personeel.

Dit leidt tot een verhoogd verloop van medewerkers, waarbij onze gemeente, als kleinere speler, vaak hogere uitstroompercentages kent in vergelijking met grotere gemeenten. Vooral jongere medewerkers gebruiken onze gemeente als springplank naar functies bij grotere overheidsinstanties of bedrijven. Dit, gecombineerd met het feit dat we veel specialistische functies hebben die door slechts één medewerker worden vervuld, maakt ons kwetsbaar. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, hebben we een nieuwe arbeidsmarktstrategie ontwikkeld die zich richt op twee pijlers: het beter behouden van medewerkers en het succesvoller aantrekken van nieuw talent. Om medewerkers te behouden, investeren we in aantrekkelijkere en veelzijdigere takenpakketten, uitgebreide opleidings- en doorgroeimogelijkheden, en een concurrerend arbeidsvoorwaardenpakket. Daarnaast profileren we ons op de arbeidsmarkt als aantrekkelijke werkgever door deze verbeteringen te benadrukken. Met deze strategie hopen we de impact van de krappe arbeidsmarkt te verkleinen en onze organisatie toekomstbestendig te maken. Met onze nieuwe arbeidsmarktstrategie en een herzien waarderings- en beloningsbeleid zetten we in op het versterken van onze positie als aantrekkelijke werkgever, met als doel de inhuur van extern personeel te verminderen en waar mogelijk volledig terug te dringen.

Verzuim Wij streven naar een zo laag mogelijk verzuimpercentage, met een maximale bovengrens van 6,5 procent, wat in lijn is met het gemiddelde binnen de gemeentelijke sector (personeelsmonitor gemeenten, 2023). In de afgelopen jaren hebben we te maken gehad met een hoger verzuimpercentage, voornamelijk veroorzaakt door langdurig verzuim dat niet werk-gerelateerd was. Wanneer verzuim wél werkgerelateerd is, analyseren we zorgvuldig de oorzaken, met als doel een succesvolle re-integratie te bevorderen. We zetten actief in op het voorkomen van ziekteverzuim en het verminderen van (te) hoge werkdruk, onder andere door de inzet van een vitaliteitscoach en intensieve begeleiding vanuit de leidinggevenden en HR. Naar aanleiding van de in 2023 uitgevoerde Risico-Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) wordt het arbobeleid en het verzuimbeleid herzien. Hierbij wordt gekeken welke aanvullende maatregelen en middelen kunnen worden ingezet om het verzuim verder te reduceren. Productiviteit ambtelijke organisatie De productiviteit van de totale ambtelijke organisatie zal in 2025 lager zijn dan in 2024. Toch blijft de werkdruk hoog. De productiviteit daalt onder andere doordat in 2025 circa € 700.000 minder beschikbaar is voor externe inhuurkrachten. Het effect hiervan zien we vooral terug in het ruimtelijk domein. Communicatie Gemeente Voorschoten is er voor haar inwoners.

De dienstverlening aan inwoners is dan ook een van de belangrijkste taken, zo niet dé belangrijkste taak, van de gemeente. Inwoners moeten weten waar ze terechtkunnen als zij iets van de gemeente nodig hebben. Daarom werken we er hard aan om de inwoners een kwalitatief hoog serviceniveau te bieden. Daarbij horen professionele communicatie in begrijpelijke taal, actuele informatievoorziening en onder meer een goed ingerichte gemeentelijke website, ondersteund door sociale media en de lokale krant. We denken goed na over hoe we communiceren naar de diverse doelgroepen binnen de gemeente. Daarbij zetten we de beschikbare communicatiemiddelen zo effectief mogelijk in, van de website en de sociale media tot kranten en bewonersbrieven. Bovendien besteedt met name het Klant Contact Centrum doorlopend aandacht aan het tijdig en correct afhandelen van e-mails, brieven, telefoontjes, handhaving en de controle daarop. Het is zaak dat ook de rest van de organisatie zich hiervan bewust wordt, en daar gestructureerder mee aan de slag gaat. We zijn ons ervan bewust dat we niet altijd goed telefonisch of per mail bereikbaar zijn. Ook reageren we niet altijd op tijd op verzoeken van inwoners of partners. Er wordt dan ook hard gewerkt om dit te verbeteren. Inwonersparticipatie en bewonersinitiatieven De gemeente werkt op basis van de nieuwe participatieverordening en het geactualiseerde beleid.

Naast het huidige instrumentarium voor participatie bij ruimtelijke projecten kan nu gebruik worden gemaakt van het uitdaagrecht. Bij participatietrajecten worden alle relevante belanghebbenden, waaronder omwonenden, ondernemers en maatschappelijke instellingen, betrokken. Ook wordt een burgerpanel ingericht, dat enkele keren per jaar om input kan worden gevraagd. In de Omgevingswet heeft participatie een belangrijke rol. Voor het ontwikkelen van de omgevingsvisie wordt een uitgebreid participatietraject uitgerold. Het doel is om in nauwe samenwerking met de samenleving de kaders te ontwikkelen voor hoe Voorschoten er in 2040 uit moet zien. Rechtmatigheidsverantwoording Over 2024 zal het college voor het tweede jaar verantwoording afleggen over de rechtmatigheid. Eventuele afwijkingen in de rechtmatigheid worden toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Met het normen- en toetsingskader stelt de raad vast over welke wet- en regelgeving het college de rechtmatigheidsverantwoording afgeeft. Het normen- en toetsingskader, de frauderisico-analyse en

de risico's en omvang in specifieke financiële processen zijn de basis voor het Verbijzonderde Interne Controleplan (VIC-plan). Door de rechtmatigheidsverantwoording zijn de door de gemeente uit te voeren verbijzonderde controlewerkzaamheden substantieel toegenomen en is de capaciteit die de gemeente hierop inzet uitgebreid. Doelmatigheid en doeltreffendheid Conform de verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid wordt in de paragraaf bedrijfsvoering ingegaan op het onderzoek dat het college in dat kader in het betreffende begrotingsjaar uitvoert. Voor 2025 staat een onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van de Begroting 2025. Hierbij zijn aandachtspunten met name de leesbaarheid, omvang en toekomstbestendigheid. Inhoudelijke afstemming staat gepland met de commissie P&C. Overeenkomstig de verordening zal in de jaarstukken 2025 hier verantwoording over worden afgelegd. Informatievoorziening & Datamanagement (I&D) Gemeente Wassenaar verzorgt de I&D diensten voor de gemeente Voorschoten. In de hiervoor onderling afgesloten overeenkomst is vastgelegd dat de dienstverlening periodiek geëvalueerd wordt. Gekozen is om dit in mei 2024 op te starten. Hiervoor wordt een externe specialist ingezet. De kosten hiervan bedragen € 32.000 en zijn opgenomen in het budget DVO I&A. In 2023 is de meerjarige i-Visie (visie op de informatievoorziening) opgesteld.

De vaststelling door het college van B&W heeft plaatsgevonden in 2024. De i-Visie geeft richting en stelt kaders aan hoe de gemeente de komende jaren omgaat met informatievoorziening, privacy en datagebruik. De i-Visie onderscheidt vijf sporen die we hier gebruiken om de ontwikkelingen voor 2025 op weer te geven. 1. Goede dienstverlening Steeds breder erkennen we het feit dat we een informatie-verwerkende organisatie zijn. We moeten alle mogelijkheden die we hebben gebruiken om met de basis die de Omgevingswet biedt, verder te werken aan goede dienstverlening. 2. Efficiënte bedrijfsvoering Hier spelen de volgende zaken: In de eenheid I&D is er een traject gestart voor het professionaliseren van het functioneel beheer ook in relatie tot de Omgevingswet. In 2024 implementeren we het vastgoedbeheersysteem. Dit systeem moet ondersteunen bij het grip krijgen op verhuur, beheer en onderhoud en ondersteunen bij het project invoering kostendekkende en marktconforme huren. Volgens planning schaffen we in 2025 een applicatie aan die het werk in het Sociaal Domein ondersteunt. Hiermee willen we een efficiëntieslag maken, daar waar nu veel workarounds worden uitgevoerd om het werk gedaan te krijgen. Ook gaat het financieel systeem naar verwachting eind 2025 vervangen worden. Na de splitsing van de werkorganisatie zijn er nog enkele applicaties waar aan de ontvlechting gewerkt wordt.

Dit betreft in het bijzonder de applicatie voor de bestuurlijke besluitvorming, iBabs. 3. Datagedreven werken We zijn op meerdere plaatsen voortvarend aan de slag gegaan met datagedreven werken. Er wordt budgettaire ruimte gecreëerd voor permanente ondersteuning hiervan. 4. Transparantie In 2025 willen we de beschikbaarheid en vindbaarheid van gemeentelijke informatie verder verbeteren voor zowel externen als de eigen interne organisatie. De Wet Openbare Overheid

(WOO), de Wet Digitale Overheid (WDO) en de Omgevingswet bieden de wettelijke grondslag daarvoor. 5. Onder architectuur werken We zetten in 2025 de eerste stappen in de ontwikkeling van Common Ground. Common Ground is de informatiekundige visie waarmee onze gemeenten en collega-gemeenten collectief de informatievoorziening veiliger, goedkoper, flexibeler en slimmer kunnen inrichten. In onze relatie met leveranciers komen we meer in control – leveranciersonafhankelijk. Met Common Ground is proactieve dienstverlening naar burgers en inwoners op tal van maatschappelijke vraagstukken dichtbij. Informatiebeveiliging & Privacy Voor dit onderdeel wordt de komende periode gewerkt aan een nieuw informatiebeveiligingsbeleid, het verhogen van de bewustwording, het uitvoering geven aan onderwerpen afkomstig van de Agenda Digitale Veiligheid van de VNG, het verbeteren van relevante processen en audits, controle op naleving van regelgeving en het uitvoeren van impactanalyses.

Verbonden partijen

Inleiding Deze paragraaf geeft een overzicht van de verbonden partijen, een omschrijving van hun publieke taak en eventuele ontwikkelingen in 2025. Er is sprake van een verbonden partij als het gaat om een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Van een bestuurlijk belang is sprake als de gemeente zeggenschap heeft, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Dit betekent concreet dat er sprake is van een bestuurlijk belang als de wethouder, het raadslid of de ambtenaar van de gemeente namens de gemeente in het bestuur van de partij plaatsneemt, of namens de gemeente stemt. Bij alléén een benoemingsrecht of een voordrachtsrecht- de gemeente mag een bestuurder of commissaris in de organisatie benoemen of voordragen- is er strikt genomen géén sprake van een verbonden partij. Van een financieel belang is sprake als: • een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat. • de gemeente voor bedragen aansprakelijk kan worden gesteld indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Bij leningen en garantstellingen is geen sprake van een verbonden partij; de gemeente houdt juridisch verhaal als de partij failliet gaat.

Ook bij de exploitatiesubsidies is er geen sprake van een verbonden partij: het gaat om overdrachten (subsidies). Op 7 maart 2024 is de regeling gemeenschappelijke regeling Rekenkamer Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg door uw raad aangegaan. Dit betreft een ‘gemeenschappelijk orgaan’, een lichte vorm van een gemeenschappelijke regeling. Er zijn 6 onafhankelijke leden benoemd evenals een secretaris. De bijdrage over 2024 is € 1,22 per inwoner en wordt voor 2025 geïndexeerd. De formalisering, waaronder een Begroting 2025, moet nog vorm gegeven worden. Daarom staat deze nog niet opgenomen in onderstaand overzicht.

Overzicht verbonden partijen

Naam

Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland

Juridische vorm

Gemeenschappelijke Regeling

Vestigingsplaats

Leiden

Webadres

hollandrijnland.nl Publiek belang

Doelstelling

Holland Rijnland draagt binnen de regio zorg voor de agendering, lobby en voorbereiding van ontwikkelingen op ruimtelijk, economisch en sociaal gebied. Holland Rijnland faciliteert de gemeenten om in staat te zijn om tijdig analyses te maken van nieuwe, strategisch belangrijke ontwikkelingen en hier naar te kunnen acteren en draagt daardoor bij aan een krachtige regiosamenwerking.

Bestuurlijk belang In het algemeen bestuur is de gemeente Voorschoten vertegenwoordigd door een raadslid en een collegelid. Daarnaast wordt Voorschoten ook door een wethouder vertegenwoordigd in het dagelijks bestuur. Financieel belang 2025 Gemeentelijk financieel belang (deelnemersbijdrage)

€ 402.000 Beginstand per 1-1-2025

Eindstand per 31-12-2025

Eigen vermogen

€ 1.112.000

€ 1.082.000

Vreemd vermogen

€ 34.576.000

€ 34.604.000

2025 Verwachte omvang €financieel resultaat Toelichting Cijfers zijn afkomstig uit de programmabegroting 2025 van Holland Rijnland.

Visie, beleidsdoelstelling en risico's Visie en Door gezamenlijk op te treden, vergroot Holland Rijnland de slagkracht en de beleidsvoornemens impact van projecten. Denk hierbij aan uitdagingen die te complex zijn voor individuele gemeenten, die de gemeentegrenzen overschrijden of waarbij samenwerking tot meer efficiëntie leidt. Verder lobbyt Holland Rijnland bij de provincie, het rijk en externe partijen om de ambities van de samenwerkende gemeenten te realiseren. Holland Rijnland ontwikkelt in opdracht van de deelnemende gemeenten een nieuwe regionale investeringsagenda (RIA) en daarna een nieuw regionaal investeringsfonds (RIF). Beide dragen bij aan de doorontwikkeling van de regionale ruimtelijke opgaven. De regionale investeringsagenda agendeert ook Voorschotense opgaven bij de hogere overheden.

Hiernaast voert Holland Rijnland ook verschillende taken uit op het gebied van leerplicht, woonruimteverdeling en doelgroepenvervoer. Bijdrage aan Regionaal samenwerken is voor veel opgaven noodzakelijk, waaronder beleidsdoelstelling mobiliteit, energie en de woonruimteverdeling. Ook biedt het meerwaarde om maatschappelijke en economische waarden in Voorschoten te versterken. HRL is een stevige partner in de lobby (en subsidiewerving) bij hogere overheden en in de samenwerking met het bedrijfsleven in de regio. Samenwerken in HRL levert schaalvoordelen op bij de inkoop en uitvoering van diensten op het onderdeel Maatschappij. Gemeente Voorschoten werkt binnen HRL, in lijn met het vastgestelde werkprogramma 2022-2026, samen met de andere gemeenten op de gebieden: • • Risico's

Regionale opgaven ruimte en Energie Regionale opgaven Maatschappij

De risicobepaling wordt bepaald aan de hand van het aandeel wat de gemeente heeft t.o.v. van de overige gemeenten. Dit aandeel in de GR is voor de gemeente Voorschoten: 4,4%.

ENDVBEND

Naam

Veiligheidsregio Hollands Midden

Juridische vorm

Gemeenschappelijke Regeling

Vestigingsplaats

Leiden

Webadres

vrhm.nl Publiek belang

Doelstelling

Het doel van de VRHM is regionale bestuurlijke en operationele integratie van de bij de veiligheidsregio ondergebrachte brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. Lokale verankering blijft van belang. De integratie moet leiden tot doelmatige en slagvaardige hulpverlening, op basis van een gecoördineerde voorbereiding. De Veiligheidsregio Hollands Midden wil door samenwerking met en tussen allerlei partners de veiligheid en het gevoel van veiligheid in de regio vergroten.

Bestuurlijk belang De burgemeester is lid van het Algemeen Bestuur van de VRHM (art. 11.1 WVr). Financieel belang 2025 Gemeentelijk financieel belang (deelnemersbijdrage)

€ 1.968.000

Beginstand per 1-1-2025

Eindstand per 31-12-2025

Eigen vermogen

€ 6.159.000

€ 5.805.000

Vreemd vermogen

€ 85.033.000

€ 88.511.000

2025 Verwachte omvang €financieel resultaat Toelichting Cijfers zijn afkomstig uit de programmabegroting 2025 van Veiligheidsregio Hollands Midden.

Visie, beleidsdoelstelling en risico's Visie en De VRHM is een samenwerkingsverband op basis van de Wet beleidsvoornemens gemeenschappelijke regelingen, de Wet publieke gezondheid en de Wet veiligheidsregio’s. Negentien gemeenten en de hulpverleningsdiensten werken in de veiligheidsregio nauw samen aan de taken op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening en handhaving van openbare orde en veiligheid. Bijdrage aan ‘Focus op veiligheid, vandaag én morgen’: dat is de titel van het Regionaal beleidsdoelstelling Beleidsplan 2024-2027 van de VRHM. Daarin worden twaalf opgaven beschreven waarop de komende jaren actie is vereist, deze worden jaarlijks uitgewerkt in een jaarplan. De twaalf opgaven zijn als volgt: • Wij hebben positie in het Omgevingsrecht • Wij werken risicogericht • Wij zetten ons in voor zelfredzaamheid van bewoners • Wij hebben tactieken en technieken die passen bij de nieuwe uitdagingen • Wij hebben vakbekwame brandweercollega’s • Wij zijn en blijven paraat

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Duivenvoorde&id=4d7ee5f8-c0b9-497d-b3ab-4898da5b1af2