Bijlage 1 Parkeerbeleid Voorschoten

Parkeerbeleid Voorschoten 2024

Voorwoord Het bezit en gebruik van fietsen en auto’s groeit nog steeds verder. Dit geldt voor heel Nederland, maar zeker ook voor Voorschoten. Helaas groeit de ruimte die we hebben in onze straten niet. Rijdende en stilstaande auto’s bepalen voor een deel hoe onze openbare ruimte eruitziet. Om de gemeente Voorschoten leefbaar te houden moeten we kritisch kijken naar de wijze waarop we het parkeren in onze prachtige gemeente het beste kunnen vormgeven. Dit doen we door nieuw parkeerbeleid op te stellen. Hierbij speelt de vraag hoe we allerlei belangen op een evenwichtige manier meewegen een belangrijke rol. Die belangen zijn afhankelijk van de rol die iemand vervult: voor een bewoner, winkelier, bezoeker, ondernemer of werknemer heeft een parkeerplek steeds een andere functie. Omdat de ruimte schaars is moeten we soms lastige keuzes maken. We kunnen die ruimte immers maar één keer gebruiken. Op veel locaties passen er geen extra auto’s meer bij. We gaan ook in op ontwikkelingen in het kader van duurzaamheid, bijvoorbeeld de keuzes ten aanzien van laadpalen. Voorschoten voert een zelfstandig parkeerbeleid. Niettemin moeten we ons realiseren dat de keuzes die de ons omringende gemeenten maken, van invloed kunnen zijn op het parkeergedrag in onze gemeente. Parkeerbeleid gaat overigens niet alleen over fietsen en auto’s, maar juist ook over mensen en hun leefomgeving.

Ik ben ervan overtuigd dat we met dit nieuwe parkeerbeleid meer duidelijkheid geven en een belangrijke bijdrage leveren aan een prettige leefomgeving voor alle inwoners, ondernemers en bezoekers in de gemeente Voorschoten. Ik wens u veel leefplezier in Voorschoten en leesplezier met dit beleidsstuk.

Hubert Schokker, wethouder Mobiliteit Voorschoten

Definitief

April 2024

p. 2

Inhoudsopgave 1 Inleiding ........................................................................................................................ 4 1.1 Aanleiding ............................................................................................................. 4 1.2 Participatie ............................................................................................................ 4 1.3 Leeswijzer ............................................................................................................. 4 2 Kaders en ontwikkelingen ................................................................................................ 5 2.1 Kaders .................................................................................................................. 5 2.2 Ontwikkelingen ......................................................................................................

7 3 Uitgangspunten parkeerbeleid .........................................................................................11 3.1 Duidelijke koers ....................................................................................................11 3.2 Leidende principes .................................................................................................11 4 Parkeren bestaande en nieuwe situaties ...........................................................................15 4.1 Inleiding...............................................................................................................16 4.2 Parkeren in de bestaande situatie ............................................................................16 4.3 Parkeren bij nieuwbouw, verbouw en herontwikkeling ................................................19 5 Overige aandachtspunten parkeren ..................................................................................25 5.1 Gehandicapten ......................................................................................................25 5.2 Schoolomgevingen ................................................................................................26 5.3 Vrachtwagens .......................................................................................................27 5.4 Hardheidsclausule

.................................................................................................28 Bijlage 1: Enquêteresultaten ..............................................................................................29 Bijlage 2: Parkeerdrukmeting 2022- 2024 ...........................................................................65 Bijlage 3: Gebiedsindeling .................................................................................................66 Bijlage 4: Stappenplan – beheersen parkeerdruk in bestaande situatie....................................70 Bijlage 5: Parkeerregulering ..............................................................................................73 Bijlage 6: Stappenplan - toepassing parkeernormen .............................................................75 Bijlage 7: Parkeernormen fiets en auto ...............................................................................83 Bijlage 8: Voorbeeld parkeerbalans.....................................................................................90

Definitief

April 2024

p. 3

1 Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Voorschoten had geen vastgesteld parkeerbeleid, behoudens elektrisch laden, geen beleidsvisie op het thema parkeren. Er werd verwezen naar landelijke richtlijnen voor het parkeerbeleid en de parkeernormen. Na vaststelling vormt deze nota het beleid voor parkeren in Voorschoten. Met dit beleid spelen we adequaat in op parkeervraagstukken in relatie tot het gebruik van de openbare ruimte en kijken we verder om ook voorbereid te zijn op wat op ons afkomt. Parkeerbeleid, voor het parkeren van fietsen en auto’s, is een middel om andere gemeentelijke ambities voor een betere en duurzame openbare ruimte, verkeersveiligheid, leefomgeving en een grotere economische vitaliteit mogelijk te maken. Met dit parkeerbeleid biedt Voorschoten heldere uitgangspunten voor ontwikkelingen en bij afwegingen in de bestaande openbare ruimte.

1.2 Participatie Bij het opstellen van het parkeerbeleid is op twee manieren invulling gegeven aan de participatieopgave. Er is een peiling gehouden onder de inwoners van, werkenden in en bezoekers van de gemeente Voorschoten en er is een themasessie met de gemeenteraad geweest. Peiling Op 24 november 2023 is een peiling over het parkeerbeleid gestart. Met een aantal stellingen hebben wij onze inwoners, werkenden en bezoekers gevraagd naar hun mening en ideeën over parkeren in Voorschoten. Een maand lang konden mensen reageren. De peiling was zowel digitaal (via een website) in te vullen als op papier (op het gemeentehuis). In totaal zijn er 957 reacties binnengekomen. De resultaten zijn gedeeld met de gemeenteraad en verwerkt in het parkeerbeleid (zie hoofdstuk 2). De resultaten zijn te vinden in bijlage 1. Themasessie gemeenteraad Met de gemeenteraad is op 31 januari 2024 een themasessie gehouden. Daarin zijn raadsleden met een aantal stellingen gevraagd naar hun mening en ideeën over parkeren. Tijdens de sessie zijn de resultaten van de peiling getoond en besproken. Op basis van het gesprek dat heeft plaatsgevonden tijdens de sessie is hoofdstuk 3 aangevuld. Vervolgens zijn de resultaten van de peiling ook openbaar gemaakt via de gemeentelijke website 1.

1.3 Leeswijzer In dit parkeerbeleid is vastgelegd hoe we in Voorschoten omgaan met fiets- en autoparkeren. De opbouw is als volgt. De kaders en ontwikkelingen komen aanbod in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 zijn de uitgangspunten voor het parkeerbeleid beschreven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 4 geschetst hoe het parkeren in zowel de bestaande als in de nieuwe situatie wordt beoordeeld. Hoofdstuk 5 beschrijft de overige aandachtspunten die meegenomen zijn in het parkeerbeleid. In de bijlagen zijn aanvullend achtergrondinformatie, werkwijzen en normen opgenomen.

1

https://www.voorschoten.nl/resultaten-enquete-parkeerbeleid

Definitief

April 2024

p. 4

2 Kaders en ontwikkelingen 2.1 Kaders Parkeerbeleid staat niet op zichzelf en wordt niet alleen ingegeven door de lokale situatie. Het moet passen in de vigerende wet- en regelgeving van het Rijk en bij het beleid van de provincie en de regio. Daarnaast is het van belang om rekening te houden met verwachte toekomstige trends en ontwikkelingen.

2.1.1 Wetgeving Een integrale beschouwing van een goede fysieke leefomgeving is vanuit de Omgevingswet verplicht (artikel 1.3 Omgevingswet 2). De Omgevingswet (ingegaan per 1-1-2024) leidt tot verandering van procedures rondom ruimtelijke ontwikkelingen, maar heeft geen inhoudelijke gevolgen voor parkeerbeleid en de parkeernormen. Naast de Omgevingswet zijn voor het parkeren van voertuigen twee wetten van belang, namelijk de Wegenwet (1930) en de Wegenverkeerswet (1994). In de Wegenwet (WW) wordt de wetgeving omschreven die gaat over het eigendom en beheer, kortom: over de openbaarheid van een weg. De Wegenverkeerswet (WVW) gaat over het gebruik van de weg. In de WVW zijn onder andere regels opgenomen over ontheffingen, handhaving, voertuigen, parkeerschijfzones en verkeersgedrag. De parkeersituatie moet te allen tijde te voldoen aan deze wettelijke kaders.

2.1.2 Landelijk en regionaal beleid Op landelijk en regionaal niveau is beleid opgesteld waarbinnen het gemeentelijk parkeerbeleid moet passen: De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het integrale beleid voor de fysieke leefomgeving voor 2030 en verder. De NOVI wordt hiermee ook kaderstellend voor de ruimtelijke ordening. Hierin zijn onder andere de volgende belangen benoemd die gericht zijn op mobiliteit: o waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem; o in stand houden en ontwikkelen van de hoofdinfrastructuur voor mobiliteit; In de NOVEX (Nationale Omgevingsvisie Extra) wordt de samenhang in beleid bewaakt. Er zijn zestien NOVEX-gebieden aangewezen waar grote ruimtelijke transities vragen om een apart ontwikkelperspectief. Voorschoten heeft te maken met het gebied ‘Zuidelijke Randstad’. Hierin is de opgave om tot 2040 circa 170.000 woningen te bouwen in 8 gemeenten langs de ‘Oude Lijn’ (de spoorlijn Leiden-Dordrecht). Het Omgevingsbeleid van de Provincie Zuid-Holland bestaat uit de Omgevingsvisie, het Omgevingsprogramma en de Omgevingsverordening. Het omgevingsbeleid omvat al het provinciale beleid voor de fysieke leefomgeving. De regels over de fysieke leefomgeving zijn opgenomen in de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening. Hierin wordt benoemd welke parkeernorm gehanteerd moet worden in stationsomgevingen en bij sociale huurwoningen.

Een afwijking hierop is mogelijk door dit vastgestelde parkeerbeleid.

2

Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, ook vanwege de intrinsieke waarde van de natuur, en doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.

Definitief

April 2024

p. 5

-

-

-

-

Daarnaast heeft de Provincie Zuid-Holland de handreiking Transit Oriented Development (TOD) opgesteld die helpt om op een andere manier te kijken naar het bouwen van buurten en inrichting van de stad. De gemeentelijke parkeernormen hebben namelijk effect op de haalbaarheid en betaalbaarheid van de woningbouw in steden. In de visie van deze handreiking is de auto niet meer het belangrijkste vervoer, maar staat de inrichting van het openbaar vervoer, lopen en fietsen centraal. In het voorliggende parkeerbeleid houden wij hier rekening mee door andere parkeernormen te hanteren voor ontwikkelingen rondom de stationslocaties. In de “Regionale agenda omgevingsvisie 2040” voor het Hart van Holland beschrijven de gemeenten Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Noordwijk, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten, Wassenaar en Zoeterwoude hun ambities en hun gezamenlijke koers voor ontwikkeling van de leefomgeving op hun grondgebied. De omgevingsvisie zorgt ervoor dat de ruimtelijke ontwikkeling in de regio richting 2040 beter op elkaar afgestemd wordt. Dit is belangrijk voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De Regionale Strategie Mobiliteit van Holland Rijnland vormt samen met onder meer de Regionale Omgevingsagenda en de Regionale Energiestrategie een belangrijk instrument om samen strategische keuzes voor de toekomst te kunnen maken.

De strategie beschrijft de route waarmee we als gezamenlijke gemeenten de mobiliteitsopgave in de regio willen realiseren. Daarbij kiest de regio uitdrukkelijk voor duurzame mobiliteit, hebben we aandacht voor sociale inclusiviteit en het aanpakken van bestaande knelpunten in de bereikbaarheid van onze regio. Ook omliggende gemeenten hebben verschillende beleidsplannen die van invloed zijn. Zo heeft de gemeente Leiden de mobiliteitsnota 2020-2030 en parkeervisie 2020-2030 inclusief beleidsregels parkeernormen 2020. Leiden heeft parkeerregulering in vorm van betaald parkeren. De bebouwing van Leiden grenst direct aan het dorp Voorschoten, het betaald parkeren kan zorgen voor een ‘waterbedeffect’.

2.1.3 Gemeentelijk beleid Op gemeentelijk niveau hebben we beleid opgesteld waarbinnen het gemeentelijk parkeerbeleid moet passen: Het Verkeersplan 2017 beschrijft de ‘Visie op een veilig, leefbaar en bereikbaar Voorschoten’ om een ideale woon- en leefomgeving te behouden. Het parkeerbeleid moet aansluiten bij de doelen: verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid. De Ontwikkelvisie Centrum geeft de ruimtelijke kaders voor de ontwikkeling van het centrum binnen nu en 15 jaar. Door de samenhang van de ontwikkelingen in het centrum te bevorderen wordt een bijdrage geleverd aan de duidelijkheid, vitaliteit en toekomstbestendigheid van het centrum en daarmee aan geheel Voorschoten. In de Ontwikkelvisie Centrum wordt ook aandacht besteed aan parkeren voor zowel de fiets als auto om zo een hogere kwaliteitsbeleving van het centrum te behouden. De gemeente Voorschoten is verantwoordelijk voor de openbare ruimte. Omdat we deze ruimte schoon, intact en veilig willen houden, beschikken wij over de Leidraad Openbare Ruimte (LIOR). Hierin staan ontwerp- en gebruikseisen voor parkeerplaatsen, gehandicapten parkeerplaatsen, laad- en losplaatsen. Deze eisen blijven van toepassing. In de structuurvisie Voorschoten 2025 “Groen, veilig en betrokken” wordt op hoofdlijnen de ruimtelijke visie voor Voorschoten geschetst.

Deze visie bevat 10 richtinggevende uitgangspunten, waar het parkeerbeleid aan moet voldoen. Op dit moment zijn we bezig

Definitief

April 2024

p. 6

met het opstellen van de Omgevingsvisie voor Voorschoten. Mobiliteit is hierin een aspecten die daarin meegenomen wordt. Deze visie wordt vervolgens uitgewerkt in een omgevingsplan. Dit parkeerbeleid kan als dynamische beleidsregel aan het omgevingsplan gekoppeld worden. Integrale visie Laadinfrastructuur Om de luchtkwaliteit te verbeteren, stimuleert gemeente Voorschoten het gebruik van elektrisch vervoer. Want elektrische auto’s zijn schoon, stil en zuinig. Voor elektrische auto’s zijn er, peildatum 1-4-2024, meer dan 100 elektrische oplaadpalen verspreid door de gemeente. Dat worden er in de toekomst nog meer. In oktober 2020 is de “Integrale visie laadinfrastructuur” gemeente Voorschoten opgesteld, deze is in 2022 herzien. De “Integrale visie laadinfrastructuur” is uitgewerkt in het Plaatsingsbeleid oplaadvoorzieningen elektrisch vervoer gemeente Voorschoten (oktober 2022). Aanvullend hierop is in juli 2022 de nota “Potentie laden met eigen stroom” opgesteld. Hierin wordt geconcludeerd dat het openbare laadnetwerk in Voorschoten reeds voldoende dekkend is en er geen noodzaak is om verlengde private aansluitingen (VPA’s) toe te staan om elektrisch rijden verder te bevorderen. Overigens zijn we begonnen met een proef met kabelgoottegels, zodat inwoners die geen ruimte hebben om hun voertuig op eigen terrein te parkeren, toch met eigen stroom kunnen laden.

Uitgangspunt voor het plaatsen van oplaadpalen is dat dit op eigen erf of terrein gebeurt. Wanneer een inwoner of ondernemer niet over (een mogelijkheid op) eigen terrein beschikt, kan een aanvraag gedaan worden voor een oplaadpaal in de openbare ruimte. Dit proces is, als onderdeel van de concessie, uitbesteed. De gemeente Voorschoten doet mee aan de laadpalenconcessie vanuit de gemeente Rotterdam. Vanuit deze concessie wordt het laadkader van de gemeente Rotterdam aangehouden (Laadkader 2020 Rotterdam). De gemeente heeft wel een toetsende en adviserende rol voor de locatie en is verantwoordelijk voor de formele stappen van het verkeersbesluit. Bij een laadpaal in de openbare ruimte wordt een parkeerplaats gereserveerd voor het laden van elektrische auto’s en kunnen andere voertuigen hier niet meer parkeren.

2.2 Ontwikkelingen Hoe de parkeersituatie in Voorschoten er in 2040 uitziet? We beschikken niet over een glazen bol. Eén ding is zeker, het zal anders zijn dan nu. Er zijn verschillende trends en ontwikkelingen die invloed gaan hebben op het parkeren in Voorschoten. Denk hierbij aan het autobezit, autodelen maar ook aan de toenemende aandacht voor lopen, fietsen en openbaar vervoer. Dit komt ook terug in het mobiliteitsbeleid.

2.2.1 Groei autobezit Het aandeel personenauto’s in Nederland, waaronder ook in de provincie Zuid-Holland, is de afgelopen jaren gegroeid. Het gemiddelde autobezit per huishouden is in Voorschoten tussen 2000 en 2010 afgenomen van 1,377 naar 0,956. In de afgelopen 10 jaar is het gemiddelde autobezit echter weer gestegen naar 1,036. Dit cijfer omvat het aantal personenauto’s van particulieren en

Definitief

April 2024

p. 7

niet de personenauto’s op naam van bedrijf. Onderstaande tabel toont het aandeel personenauto’s van de afgelopen jaren. Tabel 1 Kerncijfers personenauto’s naar regio (Bron: CBS, april 2024) Personenauto’s, relatief (per duizend inwoners) Regio 2000 2005 2010 2015

Nederland Zuid-Holland Voorschoten

400 377 573

429 393 431

460 414 445

472 417 459

2020 493 430 453

2023 501 433 453

In 2023 heeft Rijkswaterstaat een prognose gemaakt voor het personenautopark met zichtjaar 2028. Hierin is de verwachting dat het totaal aantal auto’s toe blijft nemen. Dit heeft ook zijn effecten op Voorschoten. Als het aantal beschikbare parkeerplaatsen gelijk blijft, zal de parkeerdruk hierdoor nog verder toenemen. Het verhogen van het aantal parkeerplaatsen in een bestaande omgeving vinden wij in beginsel niet gewenst. De beschikbare ruimte moet worden verdeeld tussen groen, parkeren, speelgelegenheid en water.

Figuur 1 Autobezit en omvang personenautopark conform prognose MLT (Bron: prognose personenautopark 2028 met Dynamo) Internetpeiling Uit de internetpeiling blijkt dat de meerderheid niet wil dat groen wordt gebruikt om autoparkeerplaatsen te maken.

2.2.2 Verschillende vormen van autodelen Op dit moment zijn er in Voorschoten twee vaste locaties (station-based) waar autodelen wordt aangeboden: het NS-station Voorschoten (stationsplein) en de Chopinlaan. Op steeds meer plaatsen in Nederland werken aanbieders van autodelen steeds vaker met het zogenaamde ‘freefloating’, in plaats van met een vaste parkeerplek. Gebruikers kunnen dan na gebruik de auto op een plek naar keuze binnen de grenzen van een buurt parkeren. In Voorschoten zijn er 8 deelauto’s die geen vaste plek hebben. Daarnaast zijn er ook steeds meer mogelijkheden waarop men de eigen auto kan aanbieden om zelf te verhuren aan mensen, oftewel onderling autodelen. Dit wordt ook wel peer-to-peer car

Definitief

April 2024

p. 8

sharing (P2P) genoemd. Door de opkomst van deze verschillende vormen van autodelen verandert ook de noodzaak om centrale parkeerplaatsen voor deelauto’s te reserveren. Internetpeiling Uit de internetpeiling blijkt dat 10% van de deelnemers open staat voor het gebruik van deelvervoer en bereid zijn hun eigen (tweede) auto weg te doen. 30% van de deelnemers had hierover geen mening, er is dus potentie om meer gebruik te maken van autodelen en dit te stimuleren.

2.2.3 Toename fietsen en lopen Het fietsgebruik in Voorschoten is hoog: 36,8% pakt voor een afstand tot 7,5 km de fiets. Het gebruik van de elektrische fiets is steeds populairder aan het worden voor woon-werkverkeer en er zijn meer jongeren die gebruik maken van de elektrische fiets. Hierdoor kan gemakkelijker een grotere afstand met de fiets worden afgelegd. Het aantal verschillende voertuigtypen op met name de (brom)fietspaden is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Onder andere door de komst van de ‘speed pedelec’, de e-bike en de toename van het gebruik van onder andere de bakfiets neemt de diversiteit in massa, snelheid en breedte op de fietspaden toe. Door de groei van het fietsgebruik en het steeds bredere assortiment is er een grotere behoefte aan goede en veilige fietsparkeerplaatsen en fietsenstallingen. Ook voor lopen is er landelijk en in Voorschoten steeds meer aandacht. Lopen draagt, net als fietsen, bij aan een gezonde toekomst en is ruimte-efficiënt. In het mobiliteitsbeleid wordt hier meer aandacht aan besteed. Internetpeiling Uit de internetpeiling blijkt dat het gros van de deelnemers vindt dat er voldoende ruimte is voor het parkeren van de fiets.

De meningen zijn meer verdeeld over of de fietsparkeerplaatsen veilig en goed zijn: ongeveer een kwart van de respondenten heeft geen mening of is neutraal en de overige drie kwart is evenredig verdeeld in voor- en tegenstanders. Op de vraag of een autoparkeerplaats gebruikt mag worden om fietsparkeerplaatsen te maken, is een duidelijk antwoord gekomen. Ongeveer 70% is tegen en 30% is voor.

2.2.4 Lichte elektrische voertuigen In toenemende mate komen er nieuwe vormen van lichte elektrische voertuigen (LEV’s), zoals bakfietsen met trapondersteuning, bakfiets voor goederen, BSO-bus en elektrische step. Het gaat niet om de (elektrische) brom- en snorfiets en ook niet over de speed-pedelec. In Nederland mogen alleen LEV’s op de openbare weg rijden die door de minister van Infrastructuur en Waterstaat zijn aangewezen als ‘bijzondere bromfiets’. Ook voor deze LEV’s is ruimte nodig en neemt de parkeerdruk in bijvoorbeeld fietsenstallingen en in de openbare ruimte toe. Daarbij komt steeds vaker het verzoek om autoparkeerplaatsen hiervoor te gebruiken omdat de beschikbare ruimte (te) beperkt is of reeds gebruikt wordt voor andere doeleinden.

Definitief

April 2024

p. 9

2.2.5 Groei internetwinkelen Sinds het begin van deze eeuw zien we een toename van het aantal aankopen dat via internet plaatsvindt. Het directe effect van de toename van aankopen via internet is dat het bezoek aan winkelgebieden afneemt en de inrichting en omvang van het traditionele winkelpand in de komende jaren zal veranderen. Verder zorgt de toename van aankopen via internet dat het bezoek aan winkelgebieden afneemt en er meer verkeersbewegingen voor bezorging aan huis plaatsvinden. Elke bezorging vindt afzonderlijk plaats wat ervoor zorgt dat er druk komt op de verblijfsfunctie van woonstraten. Met name in straten waar de parkeerdruk hoog is ontstaan vaak ongewenste situaties als sprake is van veel bezorgmomenten door bezorgdiensten door bijvoorbeeld foutgeparkeerde busjes.

2.2.6 Klimaatbestendige inrichting Het aantal hoosbuien in Nederland neemt toe. Het gevolg hiervan is dat de riolering gedurende een korte periode veel water moet afvoeren. Door klimaatverandering neemt het aantal zomerse en tropische dagen toe. Op zulke warme dagen kunnen mensen last krijgen van hittestress. Er is steeds meer ruimte voor groen en waterberging nodig om hittestress en wateroverlast te voorkomen. Dit vraagt, net als parkeerplaatsen om ruimte. Parkeerplaatsen kunnen door waterdoorlatende bestrating te gebruiken, wateroverlast en -tekort beperken. Maar de ervaring leert dat dit niet voldoende is. Keuzes dienen gemaakt te worden. We hebben veel voorbeelden hoe we met hittestress en wateroverlast om kunnen gaan. Parkeren kan hierbij een hulpmiddel zijn bij de inrichting van de openbare ruimte op een andere wijze. Dit kan dan in de vorm van open verharding zodat groen en/of water de kans krijgt om de omgeving te verbeteren zoals het realiseren van tijdelijke waterberging of straatstenen en tegels vervangen voor groen.

Conclusie De afgelopen 10 jaar is het autobezit in Voorschoten gestegen: er blijft dus behoefte aan parkeerplekken, maar de openbare ruimte is beperkt. Daarnaast zijn er nieuwe systemen, zoals deelauto’s, op de markt die ook geparkeerd moeten worden. We willen dat men liever duurzame vervoersmiddelen gebruikt, die steeds meer andere vormen krijgen. Om dat aantrekkelijk te maken moeten de voorzieningen hiervoor aanwezig zijn.

Definitief

April 2024

p. 10

3 Uitgangspunten parkeerbeleid 3.1 Duidelijke koers We willen een Voorschoten waar het goed toeven is en blijft voor Voorschotenaren, werkenden, ondernemers en bezoekers, voor nieuwe inwoners en voor toekomstige generaties. De verschillende trends en ontwikkelingen maken het mogelijk dat de auto van belang blijft, maar een minder prominente positie in Voorschoten inneemt. Als dorp geven we prioriteit aan het gebruik van de fiets en stimuleren we andere vormen van schoon vervoer (lopen, openbaar vervoer en elektrisch rijden).

‘We geven prioriteit aan de fiets en stimuleren andere vormen van schone mobiliteit (lopen, openbaar vervoer en elektrisch rijden).’ We willen met het parkeerbeleid de kansen benutten voor schonere mobiliteit, waarbij we erkennen dat autogebruik bij Voorschoten hoort. Het aantal (groter wordende) auto’s neemt toe en we willen meer openbare ruimte gebruiken voor lopen, fietsen en klimaatmaatregelen. Keuzevrijheid bij de vervoerkeuze vinden we nog steeds belangrijk, maar op plekken waar de ruimte knelt kijken we naar mogelijkheden om de auto een minder prominente plek te geven. We houden vast aan onze overtuiging dat we groen niet moeten inwisselen voor grijs. De koers van het parkeerbeleid is daarmee dat we parkeerplaatsen faciliteren waar dat kan, waarbij de toenemende druk op de openbare ruimte niet ten koste mag gaan van de bruikbaarheid en de leefbaarheid. Dit kan alleen als we zorgvuldig omgaan met de toenemende druk om openbare ruimte te gebruiken voor parkeren door in te zetten op duurzame vormen van mobiliteit.

‘Faciliteren van parkeerplaatsen waar dat kan, waarbij de druk op de openbare ruimte wordt beheerst door inzet op duurzame vormen van mobiliteit.’

3.2 Leidende principes Passend bij onze koers zijn de volgende principes leidend: 1. Stimuleren van lopen en fietsen en openbaar vervoer als alternatieven voor autogebruik, zodat bewoners en bezoekers minder afhankelijk van autobezit zijn; 2. Duurzame manieren van automobiliteit stimuleren, zoals autodelen en elektrisch vervoer; 3. Parkeerdruk in de openbare ruimte beheersen en het zo goed mogelijk verdelen van de beschikbare parkeerplaatsen in de openbare ruimte. Deze principes vormen in deze volgorde de leidraad waarmee het parkeerbeleid is opgesteld. De leidraad geldt voor heel Voorschoten, alleen de mate waarin en onder welke voorwaarden is afhankelijk van de (ruimtelijke) kenmerken van een gebied. In de bestaande situatie en bij nieuwbouw worden de principes gehanteerd waarbij in eerste instantie het uitgangspunt is dat voldoende parkeergelegenheid wordt gerealiseerd voor fietsen en auto's op eigen terrein, inclusief bezoekersparkeren.

Definitief

April 2024

p. 11

3.2.1 Stimuleren van lopen en fietsen Het is niet gewenst om het aantal parkeerplaatsen voor de auto uit te breiden, tenzij het om nieuwbouw gaat. Daar waar mogelijk realiseren we meer ruimte voor de voetganger en fietser volgens het zogenaamde STOMP-principe 3. Meer ruimte voor voetgangers en fietsers draagt positief bij aan het oplossen van bereikbaarheids- en parkeerproblemen. Een bereikbare, toegankelijke, gebruiksvriendelijke en veilige voorziening om de fiets te parkeren is een belangrijke voorwaarde om het fietsen aantrekkelijk te maken. Het fietsbezit en fietsgebruik is de afgelopen jaren toegenomen en de verwachting is dat dit blijft toenemen. De fiets is een goed alternatief voor autoritten over korte afstand. Zowel geparkeerd als rijdend neemt de fiets minder ruimte in beslag. Door ook parkeernormen toe te passen voor fietsparkeren wordt het gebruik van de fiets gestimuleerd. Fietsparkeren vindt in de openbare ruimte vaak plaats op het trottoir, maar ook een parkeervak kan hiervoor gebruikt worden. Door de groei van het gebruik van allerlei typen fietsen en bromscooters is de verwachting dat ook de fietsparkeerdruk bij voorzieningen en winkelgebieden zal toenemen. Fietsparkeren, van zowel bewoners als bezoekers, wordt als uitgangspunt, net als autoparkeren, op eigen terrein opgelost.

Idealiter voorziet een woning in een eigen fietsenberging, of - in wooncomplexen - in een gemeenschappelijke stalling, bij voorkeur inpandig. Wanneer dit niet mogelijk is wordt gekeken of dit in de openbare ruimte kan, mits dit niet ten koste gaat van de functies in de openbare ruimte zoals wandelroutes, openbaar groen en de veiligheid niet wordt aangetast.

3.2.2 Duurzame manieren van automobiliteit stimuleren De komende jaren willen we het gebruik van duurzame vormen van mobiliteit blijven stimuleren. Als we in een omgeving een herinrichting doen en er een overschot aan parkeerplaatsen wordt geconstateerd, kan dit overschot ook worden teruggegeven aan groen, speelplekken, fietsparkeerplaatsen of aan woningbouw (zie de centrumvisie). Als de parkeerdruk het toelaat, kunnen autoparkeerplaatsen komen te vervallen. Als de bezettingsgraad kleiner is dan 70% (in een gebied met een straal van 150 meter), kan de parkeerplaatsen(en) worden opgeheven wanneer dit wenselijk is of wanneer bepaalde functies hierom vragen.

Parkeerbeleid Voorschoten: Stimuleren alternatieven Wanneer we een omgeving gaan herinrichten kunnen we bij overschot aan parkeerplaatsen (bezettingsgraad <70% binnen 150m), deze ruimte teruggegeven worden aan groen, speelplekken of fietsparkeerplaatsen. Deelauto’s Op dit moment zijn er in Voorschoten twee vaste locaties (station-based) waar autodelen wordt aangeboden: NS-station Voorschoten/Stationsplein en Chopinlaan. Daarnaast zijn er 8 deelauto’s die geen vaste plek hebben, maar gebruik maken van ‘freefloaten’.

3

STOMP staat voor Stappen, Trappen, OV, MaaS (mobiliteitsdiensten) en Privé-auto. Bij het STOMP-principe krijgt de S de meeste prioriteit gevolgd door de T, de O, de M en dan pas de P.

Definitief

April 2024

p. 12

Het gebruik van deelauto’s stimuleren wij. De gemeente verleent, daar waar het kan, medewerking aan verzoeken van aanbieders voor deelauto’s. Voor deelauto’s die gebruikmaken van een vaste plek geldt dat altijd een bestaande parkeerplaats wordt gebruikt. Er wordt dan geen nieuwe parkeerplaats aangelegd. Als het gaat om elektrische auto’s wordt de parkeerplaats voorzien van een laadpaal. Uitbreiding van het aanbod deelvervoer weegt zwaarder dan een lichte stijging van de parkeerdruk door het exclusief reserveren van parkeerplaatsen voor deelauto’s. Immers zullen deelauto’s een deel van het autobezit overnemen waardoor de parkeerdruk niet toeneemt. Vooralsnog zal een deelauto in een nieuwe situatie niet zorgen voor een reductie op de parkeerbalans. Elektrische auto’s De komende jaren wordt het netwerk met openbare oplaadpunten voor elektrische auto’s (volledig en hybride) in de gemeente verder uitgebreid. Wij vinden het stimuleren van elektrisch rijden belangrijk. Uitgangspunt is dat altijd gebruik wordt gemaakt van de reeds aanwezige parkeerplaatsen. In beginsel worden geen nieuwe parkeerplaatsen aangelegd en er wordt geen groen opgeofferd. De uitbreiding van het laadnetwerk leidt ertoe dat we bepaalde parkeervakken uitsluitend reserveren voor het opladen van elektrische auto’s.

Dit verhoogt de parkeerdruk in principe niet, omdat de elektrische auto nu ook al in de wijk staat geparkeerd in een regulier parkeervak en deze wordt verplaatst naar het gereserveerde parkeervak voor elektrisch laden. Er is dus eerder sprake van een herschikking. Hierbij moeten we wel het aanbod van gereserveerde parkeervakken voor elektrisch laden laten meestijgen met de vraag naar elektrisch laden. Momenteel (voorjaar 2024) is het in Voorschoten nog niet toegestaan om vanuit de woning de elektrische auto op een openbare parkeerplaats te laden door middel van een kabelmat, zwenkarm/hengel of kabelgoottegel. De gemeente krijgt met regelmaat de vraag of zij de kabelgoottegel wil toestaan. Daarom is de gemeente begin 2024 een pilot gestart waar op circa 10 adressen de kabelgoottegel wordt getest. We hebben een positieve grondhouding. Aan de hand van de resultaten en ervaringen van deze pilot nemen we een definitieve beslissing.

Parkeerbeleid Voorschoten: Duurzaam vervoer stimuleren De gemeente verleent medewerking aan de verzoeken van aanbieders voor deelauto’s. Voor het reserveren van een parkeerplaats wordt altijd een bestaande parkeerplaats gebruikt. De komende jaren wordt het netwerk met openbare oplaadpunten voor elektrische auto’s (volledig en hybride) verder uitgebreid.

3.2.3 Parkeerdruk in de openbare ruimte beheersen Wij krijgen regelmatig klachten en meldingen over parkeerproblemen in diverse wijken. Dan gaat het over te weinig parkeerplaatsen of verkeerd geparkeerde auto’s. In november 2022 is op een drietal maatgevende meetmomenten (donderdagmiddag, donderdagnacht en zaterdagmiddag) een parkeerdrukmeting uitgevoerd voor heel Voorschoten. In april 2024 is dit voor een tweede keer uitgevoerd. Per wijk is de verhouding bepaald tussen het aantal beschikbare parkeerplekken en de parkeerplekken waar een voertuig geparkeerd staat. De resultaten van de parkeerdruk

Definitief

April 2024

p. 13

metingen 2022 en 2024 zijn in een digitaal programma verwerkt. De parkeerdruk verschilt per wijk en zelfs per straat. Een overzicht hiervan is ter illustratie weergegeven in bijlage 2.

Parkeerbeleid Voorschoten: Parkeerdruk meten Elke 4 jaar wordt de parkeerdruk opnieuw gemeten voor monitoring, tenzij er aanleiding is om dit eerder in beeld te brengen. Om de parkeerdruk te verlagen kan in beginsel worden overgegaan op parkeerregulering. Binnen onze gemeente is er al beperkt sprake van parkeerregulering. Er zijn in het centrum een aantal locaties waar een blauwe zone (parkeren met parkeerschijf) van toepassing is. Voor deze locaties geldt maximaal 2 uur gratis parkeren met verplicht gebruik van een parkeerschijf. Daarnaast zijn er in het centrum twee parkeergarages aanwezig: Deltaplein en Albert Heijn. Bij deze parkeergarages kan de eerste 2 uur gratis worden geparkeerd. Bij het Deltaplein kost het na de twee gratis uren €1 per uur. Bij de Albert Heijn geldt een blauwe zone van maximaal 2 uur. Het uitgangspunt is deze vormen voorlopig te behouden. Wij krijgen regelmatig de vraag van bewoners of er in hun buurt het parkeren gereguleerd kan worden omdat men van andere bewoners, bedrijven of NS-stations parkeeroverlast ervaart. Ook kan het parkeerbeleid van de gemeente Leiden zorgen, waarvan bebouwing direct grenst aan Voorschoten, voor een ‘waterbedeffect’. Leiden heeft uitgebreide parkeerregulering in de vorm van betaald parkeren. Tevens wordt vanaf 2026 het aantal vergunningen per huishouden in Leiden afgebouwd.

Als in de toekomst de parkeerproblemen in Voorschoten toenemen, kan het zijn dat aanvullende maatregelen zoals uitbreiden van gereguleerd parkeren gewenst zijn. Het is geen populaire maatregel maar wel een maatregel die effectief kan zijn. Invoering kan eerst geprobeerd worden in die wijken waar nu een probleem is en men aangeeft open te staan voor andere vormen van parkeerregulering. Het kan ook ruimte bieden voor de woningbouwopgave die er ligt. Internetpeiling Uit de internetpeiling blijkt dat de meerderheid de huidige vormen van parkeren passend vindt, oftewel gratis parkeren of een blauwe zone. Enkele wijken geven aan dat er ruimte moet zijn om andere vormen van parkeren toe te passen, om de parkeerproblemen in hun wijk aan te pakken.

Definitief

April 2024

p. 14

Kijk op parkeerregulering in de gemeente Voorschoten Het introduceren van parkeerregulering is nu niet aan de orde maar wordt bij voorbaat niet uitgesloten. De parkeerdruk is de afgelopen jaren toegenomen. Bijvoorbeeld bij het station, waar gebruik wordt gemaakt van het gratis parkeren om vervolgens elders naar toe te gaan. Als de parkeerproblemen verder toenemen, is het niet langer ondenkbaar om een vorm van gereguleerd parkeren in te voeren voor specifieke gebieden. Voor gereguleerd parkeren in woonwijken geldt dat invoeren van parkeervergunningen voor bewoners een optie is. Hiervoor moeten verschillende procedures doorlopen worden zoals het maken van een parkeerverordening en bijvoorbeeld de uitgifteregels. Bij de invoering van parkeerregulering moet daarnaast ook voldoende aandacht zijn voor doelgroepen parkeren zoals gehandicapten of deelauto’s. De eventuele invoering van betaald parkeren of parkeervergunningen moet goed uitgewerkt worden waarbij na invoering ook handhaving plaatsvindt. Als de gemeente hiertoe overgaat moet dit per locatie worden uitgewerkt en besloten worden met de omgeving en de gemeenteraad.

Definitief

April 2024

p. 15

4 Parkeren bestaande en nieuwe situaties 4.1 Inleiding Parkeerbeleid is bedoeld voor de langere termijn en beschrijft hoe met parkeren in Voorschoten wordt omgegaan. We hebben de kaders en ontwikkelingen en uitgangspunten van parkeerbeleid hiervoor aangegeven. Wat betekent dat nu voor het parkeren in bestaande en nieuwe situaties, zoals bij nieuwbouw, verbouw en herontwikkeling binnen Voorschoten? Hoe gaan we om met vragen over parkeren?

4.2 Parkeren in de bestaande situatie De gemeente Voorschoten bestaat uit meerdere wijken. De wijknamen zijn gebaseerd op gegevens van het CBS. Ook de mate van stedelijkheid is met de CBS-gegevens bepaald (zie onder 4.3). De verschillen per wijk zijn te klein om hier onderscheid in te maken. Daarom wordt de stedelijkheidsgraad sterk stedelijk voor heel Voorschoten gebruikt. Voor een hanteerbaar parkeerbeleid onderscheiden we in Voorschoten wel 3 gebieden: het centrumgebied, de twee stationsomgevingen en alle overige (woon)gebieden: • Het centrumgebied wordt begrensd door de Schoolstraat, Koningin Julianalaan, Raadhuislaan, Oranjeboomstraat en Koninklijke Marinelaan. Ook het gemeentehuis, het parkeerterrein naast de rotonde en Burgemeester van der Haarplein horen hierbij; • De stationsgebieden omvatten NS-stations Voorschoten en Leiden De Vink. Rond ieder station is een straal getrokken van 450 meter. De Provincie Zuid-Holland hanteert in de woningbouwagenda 2021 – 2025 een invloedsgebied van 800 meter voor gemeenten met HOV (Hoogwaardig openbaar vervoer) en flankerende maatregelen, zoals gereguleerd parkeren. Hoogwaardige verbindingen hebben we in Voorschoten niet: we hebben geen intercity treinstations of R-net buslijnen. Ook hebben we geen gereguleerd parkeren rondom onze stationsgebieden. Om deze reden hanteren we de helft van de straal inclusief een kleine ambitie.

In onderstaande figuur staat de gebiedsindeling, in bijlage 3 is deze in het groot weergegeven.

Figuur 2 Gebieden met afwijkende kentallen voor het parkeerbeleid: centrum en

stationsomgevingen. Definitief

April 2024

p. 16

Parkeerbeleid Voorschoten: Gebiedsindeling We maken onderscheid in 3 gebieden en we hanteren voor heel Voorschoten dezelfde stedelijkheidsgraad: sterk stedelijk.

4.2.1 Klacht of melding parkeerdruk Bij een klacht of melding wordt eerst bepaald of er sprake is van een parkeerprobleem. Indien een parkeerprobleem wordt geconstateerd, kan worden overgegaan tot het nemen van maatregelen. Delen van Voorschoten zijn in het verleden gebouwd in een periode met minder autobezit en met lagere parkeernormen. Voor het beoordelen van de klacht of melding wordt niet getoetst aan huidige parkeernormen. Dat zou leiden tot het toevoegen van nieuwe parkeerplaatsen en verhard oppervlak in een bestaande buurt en dat is in beginsel niet gewenst en vaak niet mogelijk. De prioriteit ligt bij het stimuleren van alternatieven. Wel wordt bij een grootschalige herinrichting door groot onderhoud of rioolvervanging de parkeersituatie opnieuw bekeken. Dan wordt ook bekeken of de parkeersituatie kan worden geoptimaliseerd, rekening houdend met ruimte voor openbaar groen, spelen en waterberging. In bijlage 4 bevindt zich het stappenplan – beheersen parkeerdruk in bestaande situatie, de werkwijze die wordt toegepast bij meldingen over parkeren in bestaande situaties.

4.2.2 Wanneer is er sprake van een parkeerprobleem? Of er sprake is van een parkeerprobleem hangt af van de parkeerdruk en de beleving van de parkeersituatie door gebruikers. Bij bestaande bebouwing wordt dit objectief beoordeeld met de gemeten bezettingsgraad. Ook de loopafstand bepaalt of er sprake is van een parkeerprobleem. Welke loopafstand acceptabel is, verschilt per persoon en van het parkeermotief (reden van parkeren). Op basis van de richtlijnen van het CROW (publicatie 381) hanteert de gemeente de volgende loopafstanden. Daar waar een bandbreedte is gegeven voor de acceptabele loopafstand hanteren wij het midden. Bijvoorbeeld voor bezoekers bij de hoofdfunctie wonen is dit dan 175m. Tabel 2 Acceptabele loopafstanden geparkeerde auto (CROW publicatie 381: Toekomstbestendig parkeren) Hoofdfunctie

Acceptabele loopafstanden

Wonen Winkelen

100 meter (100 – 250 meter voor bezoekers) 200 – 600 meter

Werken

200 – 800 meter

Ontspanning

100 – 600 meter

Gezondheidszorg

100 meter

Onderwijs

100 meter

In het parkeerbeleid geldt een grenswaarde voor de parkeerdruk van 85%. Dat betekent dat er sprake is van een parkeerprobleem als binnen de acceptabele loopafstand (van de hoofdfunctie)

Definitief

April 2024

p. 17

de verhouding tussen het aantal parkeerplaatsen en de geparkeerde auto’s hoger is dan 85%. Om de parkeerdruk te bepalen wordt uitgegaan van de meest actuele meetresultaten. In 2022 en 2024 is een meting uitgevoerd (zie bijlage 2). Daarna is het streven om iedere 4 jaar de bezettingsgraad in de hele gemeente te meten. Tussentijds kunnen indien nodig aanvullende onderzoeken worden uitgevoerd. Het maatgevende moment (dagen en tijdstippen) wordt door de gemeente bepaald.

Parkeerbeleid Voorschoten: Parkeerprobleem Bij een parkeerdruk van meer dan 85% en grotere loopafstanden dan acceptabel is er sprake van een parkeerprobleem.

.

4.2.3 Parkeerprobleem geconstateerd Als er sprake is van een parkeerprobleem, wordt bepaald hoe dit beheerst gaat worden. Hiervoor worden de volgende stappen gevolgd: Tabel 3 Stappen voor beheersen parkeerproblemen. Verdere uitwerking hiervan zie bijlage 4. 1: 2:

Parkeerprobleem accepteren Ruimte beter benutten

Geen verdere behandeling Capaciteit die elders niet nuttig benut wordt, gaan we beter gebruiken. We faciliteren dubbelgebruik en vergroten van de vindbaarheid.

3: 4:

Beschikbare plekken beter reguleren Nieuwe parkeerplaatsen aanleggen

Toepassen van parkeerregulering * Herverdelen van de openbare ruimte

* Bij het toepassen van parkeerregulering is te kiezen uit: • Invoeren van parkeervergunningen/parkeren voor vergunninghouders: er mag alleen geparkeerd worden als men beschikt over een parkeervergunning voor de aangegeven locatie en periode. Dit is daardoor met name geschikt voor gebieden met één vaste groep parkeerders, waar geen andere parkeerders gewenst zijn. In woonwijken betekent het dat geen enkele bezoeker meer mag parkeren, tenzij deze gebruik maakt van een bezoekersregeling. Het is dan ook een minder vriendelijke parkeermaatregel. In Voorschoten is op dit moment geen vergunningensysteem aanwezig; • Invoeren van betaald parkeren: door middel van prijs (per uur/dag) sturen in het gebruik van parkeerplaatsen; • Uitbreiden van blauwe zones: er mag alleen met parkeerschijf een maximaal aangegeven tijd worden geparkeerd. Dit is veelal gericht op het weren van langparkeerders. Verder blijft het voor iedereen mogelijk om hier te parkeren, mits men de parkeerschijf gebruikt. Voor het langer parkeren dan de aangegeven tijdsduur van de blauwe zone, dient men een ontheffing te hebben of buiten de blauwe zone te parkeren. Een alternatief hierop is om een gefiscaliseerde blauwe zone in te voeren. Hierbij kan je bijvoorbeeld de eerste 2 uur gratis parkeren en vervolgens wordt er 1 euro per uur betaald, zoals nu in de Delta Garage.

Definitief

April 2024

p. 18

In bijlage 5 staan de verschillende soorten parkeerregulering nader toegelicht. In bijlage 4 is het stappenplan beheersen parkeerdruk in de bestaande situatie te vinden. Hierin worden de 4 stappen nader toegelicht.

4.3 Parkeren bij nieuwbouw, verbouw en herontwikkeling In de gemeente vindt met enige regelmaat nieuwbouw, verbouw of herontwikkeling van functies plaats. Het kan gaan om de bouw van woningen, kantoren, scholen of een verbouwing (uitbreiding) of herontwikkeling van bestaande functies naar iets nieuws. Het is van belang om ook de benodigde ruimte voor parkeervoorzieningen in de plannen mee te nemen met als doel om parkeerproblemen (in de toekomst) en overlast in de omgeving van de ontwikkeling te voorkomen. Voor nieuwbouw, verbouw of herontwikkeling van functies is een Omgevingsvergunning nodig. De aanvraag voor een Omgevingsvergunning wordt ambtelijk getoetst en de Omgevingsvergunning wordt verleend door het college van burgemeester en wethouders. Dat betekent dat de gemeente de plannen toetst op de benodigde parkeervoorzieningen en mogelijkheden heeft om hierover afspraken te maken die meegenomen moeten worden met de plannen. Dit zijn bijvoorbeeld afspraken over het aantal parkeerplaatsen, de toegankelijkheid van de parkeerplaatsen en de vormgeving daarvan. Ook het opstellen of wijzigen van een omgevingsplan wordt getoetst aan het parkeerbeleid en aan de parkeernormen (zie voor de werkwijze bijlage 6: toetsing parkeernormen). Het is ook mogelijke om een dynamische verwijzing naar dit parkeerbeleid met de parkeernormen op te nemen.

De parkeernormen, waarbij wij normen voor fiets en auto onderscheiden, zijn opgenomen in bijlage 7: Parkeernormen. Met het toepassen van de juiste parkeernormen wordt voorkomen dat er bij ruimtelijke ontwikkelingen parkeerproblemen ontstaan. Hiermee worden bestaande en toekomstige bewoners en andere belanghebbenden beschermd tegen parkeerproblemen, wat bijdraagt aan hun woongenot. Er zullen altijd (ver)bouwontwikkelingen zijn die niet onder één van de functies in de tabel vallen, bijvoorbeeld flexwoningen. In dat geval moet de aanvrager op basis van referentiesituaties inzichtelijk maken wat de verwachte parkeerbehoefte is. Het gebruik van een brandbreedte in een parkeerbeleid leert ons dat ontwikkelaars vaak neigen naar de lagere kant van deze bandbreedte kiezen en vaak zelfs nog lager, wat het doel van een evenwichtige benadering ondermijnt. Hiermee werkt het beschrijven van een brandbreedte in een parkeerbeleid niet. Om deze reden hanteren wij in Voorschoten het uitgangspunt dat we het gemiddelde van de bandbreedte van de kencijfers aangehouden als parkeernorm voor de autoparkeerplaatsen. Mochten er zeer goede redenen zijn om hiervan af te wijken dan hebben we een omschreven bandbreedte in de CROW staan. Het gebruiken van het maximale kengetal past niet bij de ingezette koers (hoofdstuk 3).

Het gebruiken van het minimale kengetal draagt niet bij in het beperken van de parkeerdruk. Met het toepassen van de juiste parkeernormen wordt voorkomen dat er bij ruimtelijke ontwikkelingen parkeerproblemen ontstaan. Hiermee worden bestaande en toekomstige bewoners en andere belanghebbenden beschermd tegen parkeerproblemen en daarbij in hun woongenot.

Definitief

April 2024

p. 19

In uitzonderlijke gevallen, wanneer andere belangen zwaarder wegen dan het verkeers/parkeerkundige belang, kunnen er in het omgevingsplan afwijkende regelingen worden opgenomen. Hoofdstuk 5.4 gaat hier dieper op in. Op het moment dat een functie conform het omgevingsplan (of het bestemmingsplan) verbouwd wordt, hoeft de initiatiefnemer geen nieuwe aanvraag te doen. Het is bij recht toegestaan de verbouw door te voeren. Er vindt geen toets plaats op de parkeervoorzieningen door te gemeente. Een parkeerbalans wordt altijd opgesteld door de initiatiefnemer. Ook bij verbouw moet een parkeerbalans worden opgesteld als de functie(s) wijzigt. De nieuwe parkeerbehoefte moet worden bepaald en de nieuwe situatie moet worden vergeleken met de oude situatie. Hetzelfde geldt voor woningsplitsen. In bijlage 8 is een voorbeeld van een parkeerbalans opgenomen.

4.3.1 Toetsing aan de parkeernormen Bij het toepassen van parkeernormen is het belangrijk dat deze zijn afgestemd op de situatie zoals die geldt in Voorschoten. De gemeentelijke autoparkeernormen zijn gebaseerd op de CROWpublicatie 381: Toekomstbestendig parkeren – Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie en voor de fiets is dit publicatie 741: Leidraad fietsparkeren 2023. De meest recente kencijfers vanuit het CROW zijn van toepassing, rekening houdend met de uitgangspunten (stedelijkheidsgraad, gebiedsindeling en bandbreedte) van de gemeente Voorschoten. De uitgangspunten worden hieronder toegelicht. In bijlage 7 zijn de te hanteren parkeernormen opgenomen. Stedelijkheidsgraad De stedelijkheidsgraad is het aantal adressen per vierkante kilometer. De hoogte van de parkeernormen is afhankelijk van de stedelijkheidsgraad. Door het CROW worden voor de stedelijkheidsgraad de volgende klassen onderscheiden. Tabel 4 Stedelijkheidsgraden (CROW-publicatie 381: Toekomstbestendig parkeren) Klasse Zeer sterk stedelijk

Omgevingsadressen dichtheid (adressen per km2) > 2.500

Sterk stedelijk Matig stedelijk

1.500 – 2.500 1.000 – 1.500

Weinig stedelijk Niet stedelijk

500 – 1.000 < 500

De gemeente Voorschoten valt in 2024 in de klasse sterk stedelijk, 2.309 adressen per km2. De verschillen per wijk zijn te klein om hier onderscheid in te maken, daarnaast liggen de wijken veelal in elkaars invloedsgebied. Voor een eenduidig beleid hanteren wij voor alle buurten in Voorschoten dezelfde stedelijkheidsgraad.

Parkeerbeleid Voorschoten: Stedelijkheidsgraad We hanteren voor heel Voorschoten dezelfde stedelijkheidsgraad: sterk stedelijk.

Definitief

April 2024

p. 20

Gebiedsindeling Er wordt onderscheid gemaakt in drie gebieden, gelijk aan de gebiedsindeling voor de huidige situatie zoals beschreven in 4.2. De kencijfers van het CROW zijn te onderscheiden naar centrum, de schil rondom het centrum, de rest van de bebouwde kom en het buitengebied. De gebiedsindeling in Voorschoten is als volgt daarop afgestemd. Het kencijfer centrum is van toepassing op het centrumgebied Voorschoten. Dit omvat het centrum, het gemeentehuis, het parkeerterrein naast de rotonde en de Burgemeester van der Haarplein. Voor de overige delen van Voorschoten geldt het kencijfer voor de rest bebouwde kom.

Parkeerbeleid Voorschoten: Gebiedsindeling We maken onderscheid in 3 gebieden. Voor centrumgebied geldt de parkeernorm ‘centrum’, voor andere delen van Voorschoten geldt ‘rest bebouwde kom’. Voor het centrum en de stationsgebieden gebruiken we een lagere parkeernorm. Bandbreedte De kencijfers van het CROW hebben een bandbreedte. Deze bandbreedte bepaalt een minimaal en maximaal aantal te realiseren parkeerplaatsen. Dit betekent dat de parkeernorm bij voorkeur valt binnen deze bandbreedte. Het gemiddelde van de bandbreedte van de kencijfers wordt aangehouden als parkeernorm voor de autoparkeerplaatsen. Het gebruiken van het maximale kengetal past niet bij de ingezette koers (hoofdstuk 3). We stimuleren de duurzame vervoerswijzen (OV, lopen, fietsen en deelmobiliteit) maar zien tegelijkertijd dat het autobezit groeit. Het gebruiken van het minimale kengetal draagt niet bij in het beperken van de parkeerdruk in de woonwijken. Voor de stationsgebieden, de NSstations Voorschoten en De Vink met een straal van 450 meter rondom, geldt dat de ondergrens van de bandbreedte (het laagste kencijfer) wordt aangehouden. Hier is op een acceptabele loopafstand goed openbaar vervoer aanwezig. Ook voor het centrum gebruiken we de ondergrens van de bandbreedte.

Het centrum heeft voldoende voorzieningen en is goed bereikbaar, aangezien er meerdere lijndiensten langs het centrum rijden en het goed bereikbaar is met de fiets. Voor het fietsparkeren hanteren we voor de stationsomgeving en het centrum het maximale van de bandbreedte. Voldoende fietsparkeerplaatsen zijn een randvoorwaarden om de duurzame vervoerswijzen te stimuleren. Voor de overige locaties hanteren we het midden van de bandbreedte.

Parkeerbeleid Voorschoten: Bandbreedte We hanteren het gemiddelde kencijfer als autoparkeernorm, uitgezonderd het centrum en de omgeving van NS-stations; hier geldt het laagste kencijfer als autoparkeernorm. Voor fietsparkeren hanteren we het maximale kencijfers als parkeernorm voor het centrum en de stationsomgevingen. Voor de overige locaties hanteren we het gemiddelde kencijfer als fietsparkeernorm

Definitief

April 2024

p. 21

Prijsklasseindeling wonen (2024) Voor parkeernormen wordt onderscheid gemaakt in verschillende type woningen. Voor het bepalen welke parkeernorm (en dus welke type woning) van toepassing is hanteren we onderstaande prijsklasseindeling. De gemeente Voorschoten heeft in haar woonbeleid vastgelegd dat het aandeel sociale huur tenminste 30% bedraagt bij nieuwbouw en 35% uit het middensegment. Welke onderverdeeld is in middenhuurwoningen en betaalbare- en goedkope koopwoningen. De grens voor sociale huurwoningen is vastgesteld aan de hand van de liberalisatiegrens. Voor de sociale huur hanteren we de prijsklasse 897,66 per maand (prijspeil 2024). In de regio Holland Rijnland wordt er onderscheid gemaakt in goedkope, betaalbare, middeldure en dure woonsegmenten. Voor het bepalen van de huurgrenzen in dit document hanteren we de regionale richtlijn, zoals vastgesteld in Holland Rijnland. Dit komt uit op onderstaand overzicht. • Middenhuurwoning: een huurwoning met een kale huurprijs tot €1.123,13 (prijspeil juli 2023). Waarbij de regio Holland Rijnland jaarlijks de prijsgrenzen voor middenhuur indexeert.

Voor middenhuur houdt Holland Rijnland de Rijksdefinitie aan, deze wordt jaarlijks door het Rijk geïndexeerd; • Goedkope koopwoning: een koopwoning met een maximale VON-prijs van € 255.000, (prijspeil 2023), waarbij de regio Holland Rijnland jaarlijks de prijsgrenzen voor goedkope koop bepaalt. Voor goedkope koop indexeert Holland Rijnland aan de hand van de gemiddelde CAO-loonstijging, tenzij een andere manier van indexatie wordt aangegeven vanuit het Rijk. Dan houdt Holland Rijnland de rijksmethode aan. • Betaalbare koopwoning: een koopwoning met een maximale VON-prijs van € 390.000.(prijspeil 2024), waarbij de regio Holland Rijnland jaarlijks de prijsgrenzen betaalbare koop indexeert. Voor betaalbare koop houdt Holland Rijnland de Rijksdefinitie aan. Deze wordt jaarlijks door het Rijk geïndexeerd. Tabel 5 Prijsklasseindeling wonen 2024 (jaarlijks indexeren)

betaalbaar 2024 Huur per maand

van

middelduur

Sociaal / goedkoop

Laag

< € 879,66

€ 879,66

tot Koop

van

Hoog

Duur Duur > € 1.123,13,-

€ 1.123,13,< € 390.000,-

€ 390.000,-

tot

> € 600.000,€ 600.000,-

4.3.2 Overige toetsing Naast de toetsing of er voldoende parkeerplaatsen gerealiseerd wordt (aan de hand van de parkeernormen), is het ook van belang om ook de benodigde ruimte voor parkeervoorzieningen in de plannen te toetsen.

Definitief

April 2024

p. 22

Locatie en maatvoering Bij een ruimtelijke ontwikkeling moet de initiatiefnemer in beginsel zelf zorgen voor genoeg parkeerplaatsen op eigen terrein binnen het bouwplan: in of rondom de bebouwing. De parkeerplaatsen moeten voldoen aan de CROW-richtlijnen ASVV 2021 (of de meest recente publicatie), NEN 2443, /of LIOR 4. De parkeerplaatsen voor fietsen moet voldoen aan de Leidraad Fietsparkeren 2023 of de meest recente versie hiervan. In sommige situaties zijn er salderingsmogelijkheden; het verrekenen van nieuw te realiseren parkeerplaatsen met bestaande parkeerplaatsen. Het kan bijvoorbeeld voorkomen dat er in de openbare ruimte een restcapaciteit bestaat doordat er in de omgeving parkeerplaatsen aanwezig zijn die ooit zijn aangelegd voor een doel of functie die nu niet meer bestaat of aanwezig is. In bijlage 6 wordt nader ingegaan op de acceptabele loopafstanden en maatvoeringen. Als de parkeereis niet (volledig) op eigen terrein kan worden gerealiseerd, dan kan een initiatiefnemer mogelijk in uitzonderlijke situaties elders parkeerruimte huren of kopen, mits op acceptabele loopafstand. Dit moet dan contractueel met een anterieure overeenkomst voor minimaal 10 jaar worden geregeld. Daarnaast kan het college van burgemeester en wethouders middels een collegebesluit in bijzondere gebieden of situaties afwijken van het parkeerbeleid, zie hoofdstuk 5.4.

Bijvoorbeeld in het geval in het openbaar gebied wordt voorzien in de nodige parkeer- of stallingruimte, dan wel laad- of losruimte. Fietsparkeren Fietsparkeren vindt plaats op eigen terrein, dit kan in of rondom de bebouwing zijn. Indien dit niet mogelijk is, kan in overleg met de gemeente worden gekeken of en in hoeverre het fietsparkeren in de openbare ruimte mag worden gerealiseerd. Voor de acceptabele loopafstand tussen de ingang en de fietsparkeerplek moet de meest recente CROW-publicatie Leidraad Fietsparkeren 2023 worden aangehouden. Tabel 6 Acceptabele loopafstanden geparkeerde fiets (CROW Leidraad Fietsparkeren 2023)

vanaf geparkeerde fiets naar supermarkt

Acceptabele loopafstanden 50-150 meter

vanaf geparkeerde fiets naar stadscentrum/winkelgebied

100-300 meter

vanaf geparkeerde fiets naar werklocatie vanaf geparkeerde fiets naar schoollocatie

100-200 meter 100-200 meter

vanaf geparkeerde fiets naar horeca vanaf geparkeerde fiets naar huisarts/fysio/apotheek

100-200 meter 50-150 meter

vanaf geparkeerde fiets naar ziekenhuis vanaf geparkeerde fiets naar bioscoop/theater

50-150 meter 100-200 meter

vanaf geparkeerde fiets naar sportlocatie binnen vanaf geparkeerde fiets naar sportlocatie buiten

50-150 meter 50-150 meter

4

LIOR – Leidraad Inrichting Openbare Ruimte

Definitief

April 2024

p. 23

Voorwaarde is dat er geen parkeerproblemen in de openbare ruimte ontstaan en dat de toegankelijkheid gewaarborgd blijft voor voetgangers. Ook mag fietsparkeergelegenheid niet ten koste gaan van openbaar groen. De parkeernormen voor fietsen zijn opgenomen in bijlage 7. Voor alle soorten fietsparkeren geldt dat de inrichting moet voldoen aan de Leidraad Fietsparken CROW-richtlijnen 2023 of de meest recente publicatie. De kwalitatieve eisen voor een fietsenstalling dienen overeen te komen met het kwaliteitskeurmerk van de FietsParKeur. Bij bedrijven geldt dat het fietsparkeren voor werknemers overdekt, ruim en veilig (fiets moet kunnen worden vastgezet) moet zijn. Er moeten voldoende oplaadpunten worden gerealiseerd voor elektrische fietsen. Deelauto’s Steeds vaker voeren ontwikkelaars de inzet van deelauto’s bij een bouwplan op als onderbouwing voor het toepassen van een lagere parkeernorm. Een reductie van de parkeernorm is in principe niet mogelijk, tenzij de ontwikkelaar kan garanderen dat het plan in de toekomst geen parkeerprobleem zal veroorzaken. In onze gemeente kennen we geen gereguleerd parkeren, behoudens de blauwe zone. Hiermee kunnen we niet garanderen dat men geen tweede auto koopt of hun tweede auto wegdoet, zelfs als er een deelauto beschikbaar is. Deelauto’s worden altijd op eigen terrein gerealiseerd, zijn elektrisch met een laadvoorziening.

Als het effect van de deelauto’s uiteindelijk toch minder positief uitvalt dan verwacht, dient er fysieke ruimte beschikbaar te zijn om het tekort alsnog op te vangen, of dient de ontwikkelaar op een andere wijze te garanderen dat het bouwplan geen parkeeroverlast zal veroorzaken. Afspraken hierover moeten dan worden vastgelegd, bijvoorbeeld in de vorm van een anterieure overeenkomst (AOK). Elektrische auto’s Met de Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD III) is er een verplichting voor het aanleggen van laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen in de private gebouwde omgeving. De verplichting is vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving 5 (sinds 1 januari 2024 vervangt dit het Bouwbesluit 2012). Bij de ontwikkeling van bouwplannen, zowel bij verbouw, herontwikkeling als bij nieuwbouw, moet hiermee rekening worden gehouden.