Bijlage 1 Masterplan Groen en klimaatadaptief Adegeest

4.3.4 D e e lg e b i e d 4 midd e n In het centrale deel van de wijk gaat het groen meer invulling krijgen. Het park aan de Franz Lisztlaan wordt vergroot doordat de verharding langs de Chopinlaan wordt verminderd. De Chopinlaan wordt doorgeknipt en het groen tot een groot park gevormd. Langs de R. Wagnerlaan wordt de biodiversiteit van de groenstrook vergroot door bloemrijkgrasland en stroken met vaste planten. Watervertragende groenstroken zorgen voor een oppervlakkige afvoer van hemelwater bij hevige regen. Belangrijke aandachtspunten in het Masterplan: • Herinrichting van het park aan de Franz Lisztlaan, met een upgrade van de bestaande speelplek en trapveldje. • Door een knip in de Chopinlaan wordt deze route onaantrekkelijk gemaakt voor autoverkeer, mensen zullen minder hard rijden over de Chopinlaan. • Infiltratiestroken in het park langs de wegen vangen hemelwater op, in combinatie met vergroten van de biodiversiteit. • Diverser groen, met deels gemaaid gras, bloemrijk grasland en beplante infiltratiestroken. • Nieuwe bomen (zijn al geplant). • Eik op hoek Chopinlaan. • Winkelgebied vernieuwen met o.a. meer fietsnietjes en laden en lossen oplossen langs Verdilaan. • Aanvullen van de boomstructuur langs de R. Wagnerlaan en Mozartlaan. • Bomen tussen de parkeervakken aan de J.

48 - BoschSlabbers

•

Wagenaarlaan. Kruising Van Beethovenlaan- Chopinlaan anders organiseren zodat voetgangers veiliger kunnen oversteken en Van Beethovenlaan versmallen.

4. 3.5 D e W e dd e loop De Weddeloop ligt opgespannen tussen de R. Wagnerlaan en de Van Beethovenlaan en slingert tussen de sportvelden van sportpark Adegeest door. De Weddeloop is nu een tweerichtingsweg waar in de loop van de tijd veel parkeerplaatsen her en der versnipperd zijn aangelegd. Om de verkeersveiligheid van het gebied en de bereikbaarheid voor fietsers te verbeteren, is er een wens om de Weddeloop te herinrichten. De toevoeging van een tweerichtingsfietspad is de belangrijkste toevoeging in het Masterplan. Centraal tussen de sportverenigingen wordt een groot fietsplein aangelegd waar iedereen zijn fiets kan stallen. Ter hoogte van de voetbalvereniging worden parkeerplaatsen opgeruimd en komt een brede fietsen voetgangerszone met voldoende plek om de fiets en scooter te stallen.

• •

•

Betere bewegwijzering noodzakelijk. Waterproblematiek oplossen (stilstaand water door defect gemaal en drainage tussen de velden van de voetbal). Afwatering sportvelden faciliteren. Met name bij voetbal een structureel probleem.

Belangrijke aandachtspunten in het Masterplan: • Een eenrichtingsweg is wenselijk om de ruimte overzichtelijker en veiliger te maken. • Creëren van veilige oversteken tussen de velden en clubhuizen. • Een vrij liggend fietspad voor verbeterde verkeersveiligheid! • Parkeren op grastegels en op enkele plekken bomen tussen parkeervakken (niet bij de velden i.v.m. blad op sportvelden). • Inzetten op meer fietsparkeren en dit faciliteren d.m.v. een centraal fietsplein. • Beter georganiseerde kruising Weddeloop-Van Beethovenlaan.

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 49

4.4 V e r k e e r e n pa r k e r e n Verkeer In Adegeest is de maximum snelheid 30km/u (m.u.v. de Van Beethovenlaan, Bachlaan en Mozartlaan), maar de inrichting van de straten verteld dit niet. Bestuurders moeten uit de omgeving kunnen aflezen welk gedrag van ze verwacht wordt, namelijk rustig rijden, niet harder dan 30 km/u. Snelheidsremmende maatregelen die horen bij een 30km/u-zone zijn drempels, obstakels, asverspringingen en wegversmallingen. Snelheidsremmende maatregelen worden hoofdzakelijk ingezet om de verkeersveiligheid te vergroten (principe ‘duurzaam veilig’). Elke kruising van twee wegen krijgt straks een plateau. Vooral de lange rechtstanden in de wijk, zoals de R. Wagnerlaan, nodigen uit om te hard te rijden. De lange rechtstanden in straten worden doorbroken door middel van herkenbare kruispunten (plateaus) en met drempels om de 70m. Bij de herinrichting van de straten wordt rekening gehouden met het STOMP-ontwerpprincipe. STOMP staat voor Stappen, Trappen, OV, MaaS en Privé-auto. Bij het STOMP-principe geven we de voetganger de meeste prioriteit en de privé-auto de minste. Te voet en met de fiets gaan moet aantrekkelijk zijn. Voor langere afstanden bieden het OV en deelvervoer (MaaS) een uitkomst.

Het uitgangspunt in Adegeest is de fietser en voetganger voorrang verlenen door daar voldoende ruimte voor te creëren (brede trottoirs) en de auto in te passen in de overgebleven ruimte. De themakaart laat zien dat een aantal wegen (de

50 - BoschSlabbers

potentie hebben om) eenrichtingswegen te worden, zoals de Van Beethovenlaan langs de winkelzone, en de Weddeloop. De beschikbare ruimte voor de rijweg is hier vaak bepalend. De aanrijroutes voor het sportpark gaan over de Weddeloop en over de Mozartlaan ,de Bachlaan via de Richard Wagnerlaan naar het parkeerterrein bij het zwembad naar het parkeerterrein aan de R. Wagnerlaan. Op twee plekken wordt een knip voorgesteld in de rijweg t.b.v. fietsverkeer, op de Chopinlaan (kruising met de Händellaan/ Franz Lisztlaan) en op de Berliozlaan (kruising Bizetlaan). Op beide locaties blijft de route toegankelijk voor voetgangers en fietsers.

Parkeren Het parkeren wordt geformaliseerd (parkeren op trottoirniveau) en de rijwegen versmald. De themakaart toont de parkeervakken in de wijk en aan welke zijde van de straat de parkeervakken worden gerealiseerd. Deze kaart toont een eerste aanzet en is in de werkgroepen afgestemd met bewoners. In de meeste gevallen wordt de huidige parkeerzijde aangehouden. Langs de straten wordt in langsparkeervakken geparkeerd. In enkele straten, zoals de Berliozlaan, de Johan Wagenaarlaan, de Tsjaikovskilaan, de Puccinidreef en de Paganinidreef zijn ook parkeervakken waar (schuin) haaks geparkeerd wordt. In het blauw zijn in klinker verharde vakken aangegeven. In het groen zijn de parkeervakken in grasbetontegels aangegeven. Parkeervakken langs groenstroken en opritten zijn geschikt om uit te voeren in grastegels. Ook de parkeerterreinen zijn door het sporadische gebruik, enkel in het weekend bijvoorbeeld, geschikt om uit te voeren in grasbetontegels.

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 51

4.5 G r o e n e n b om e n Het groen in de wijk wordt erg gewaardeerd en bij de herinrichting van de straten is er in de wijk een duidelijke wens om dit niet ten koste van het groen te doen. De verbreding van een weg mag dus niet ten koste gaan van het naastgelegen groen. In Adegeest staan veel grote bomen, die een bijdrage leveren aan een gezonde leefomgeving door schaduw te geven, het vergroenen van de omgeving en bij te dragen aan de biodiversiteit. Verbeteren van groeiplaatsen van bomen (zorgen voor voldoende doorwortelbare ruimte) bij de herinrichting van de straten is belangrijk voor het behouden van gezonde bomen in de toekomst. Het huidige bomenbestand is intussen aangevuld met diverse nieuwe bomen. Zo ontstaat een scala aan boomgroepen van verschillende leeftijden. Meer aandacht kan nog besteed worden aan het herstellen van de boomstructuren en planten van bijzondere soorten (wisselend assortiment). Hierbij ligt een soortkeuze voorhand die aansluit bij landschappelijke context van Adegeest of een die accenten aanbrengt in de parken en groenstroken. Flora en fauna hebben baat bij verbonden groenzones en doorgaande boomstructuren. De wijk overstijgende groenstructuren zijn belangrijk voor de biodiversiteit. Als corridor naar het landschap dragen de Bachlaan en Mozartlaan bij als doorgaande structuren.

Binnen de wijk vormen de groenzones, zoals het park aan de Franz Lisztlaan en Park Adegeest, bijzondere groene plekken voor flora en fauna (of hebben de potentie om dat te zijn). Extensief beheer van groen draagt ook bij

52 - BoschSlabbers

aan een grotere biodiversiteit en er worden ideale omstandigheden gecreëerd voor bijen, insecten en vlinders. Een tiny forest is een voorbeeld van een extensief stukje groen dat veel insecten en vogels aantrekt (en daarnaast een educatieve waarde heeft). Bomen, plantvakken, bloemrijke bermen en oevers zijn divers en dragen in hoge mate bij aan de biodiversiteit. De wijk heeft veel open water en er lopen enkele lange waterstructuren door de wijk. Er is veel potentie om de oevers in te richten met het oog op biodiversiteit. Een rijk en gezond waterleven draagt bij aan de aquatische soortrijkdom. Door natuurvriendelijke oevers aan te leggen, wordt de ecologische kwaliteit van watersystemen verbeterd. Bewoners van de wijk staan open voor het nemen van klimaatadaptieve maatregelen (resultaat enquête). Veel tuinen zijn al groen en enkele opritten zijn voorzien van waterdoorlatende verharding/gras. Een groot aantal respondenten (bijna 70%) zou mee willen werken aan het afkoppelen van de regenpijp of het nemen van andere klimaatadaptieve/biodiversiteit maatregelen.

Sf e e r b e e ld e n V e r k e e r e n pa r k e r e n

Sf e e r b e e ld e n g r o e n e n b om e n

Parkeervak op trottoirniveau

Parkeervak op trottoirniveau

Heesters en struiken

Bomen met opvallende lentebeeld

Plateaudrempel

Verhoogd kruispunt

Vaste planten border

Landschappelijke greppel/glooing

Parkeren op grastegels in groenstrook (voorbeeld voor Händellaan)

Langsparkeren op grasbetontegels

Divers beeld met gazon, bloemrijk grasland en bomen

Bloemrijk grasland en gemaaid gras

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 53

4.6 A fwat e r i n g De themakaart toont het oppervlaktewater, afwatering van hemelwater via de straten en afwaterende groenstroken of infiltratiestroken richting open water. Het bodemonderzoek (door Fugro, 2022) naar de doorlatendheid van de bodem heeft aangetoond dat de groenstroken op basis van de metingen maar een matige doorlatendheid hebben. De grondwaterstand in de wijk is al hoog en infiltratie van hemelwater kan het risico op grondwateroverlast vergroten. Ook zonder een toename van hemelwaterinfiltratie is er in de toekomst een risico op grondwateroverlast (bijv. door zetting van de bodem). Door gebruik te maken van een DIT-leiding (drainage/infiltratie/transport) kan de grondwaterstand beheerst worden. Bij droogte zal de leiding water infiltreren en bij hoge grondwaterstanden zal de leiding draineren. Het vertraagd afvoeren van hemelwater is mogelijk als dit gedaan wordt in combinatie met een DITleiding. Door een DIT-leiding aan te leggen in een strook met grondverbetering onder waterbergende middelen (zoals een wadi) kan water vanuit de berging vertraagd de bodem in zakken, waarna het door de DIT-leiding wordt afgevoerd. Het water wordt vertraagd afgevoerd en het hemelwaterriool ontlast, zonder dat dit te hoge grondwaterstanden tot gevolg heeft (Advies van Fugro). In delen van de wijk staan veel bomen in de groenstroken.

Hier moet rekening mee gehouden worden bij het bepalen van locaties voor

infiltratiezones. Zoals het advies van Fugro aangeeft kunnen er ook andere plekken gezocht worden voor de infiltratie van hemelwater, zoals in het cunet van verharde oppervlaktes van de rijweg en parkeervakken, door gebruik te maken van waterdoorlatende verharding. De groenstroken ten westen van de Van Beethovenlaan (bijv. langs de R. Wagnerlaan, de Brahmslaan en de Debussylaan) zijn minder geschikt voor infiltratie, maar watervertragende groenstroken (greppels/glooingen) kunnen wel bijdragen aan het opvangen, vertragen en afvoeren van hemelwater. Op enkele plekken in de wijk is bij hevige waterval wateroverlast in de achterpaden van de woonblokken. De drainage van de achterpaden moet op enkele plekken verbeterd worden. Langs de sportvelden wordt veel wateroverlast ervaren in de vorm van stilstaand water in sloten, verstopte drainage en haperende waterpompen. De groenstrook achter de hoogbouw aan het Schubertplantsoen wordt erg drassig bij regen, deze strook kan omgevormd worden tot natte natuur. Een extra waterpartij achter de flat kan dienen als waterberging bij hevige regen.

A fwat e r i n g & b e wo n e r s i n i t iat i e f M oz a r t Bac h

Wag n e r C h opi n

Liszt Vormgeving van de afgekoppelde regenpijp Het afkoppelen van regenpijpen zorgt ervoor dat hemelwater zichtbaar wordt in de openbare ruimte (bewustwording!), voorkomt dat schoon water in het riool terecht komt, en zorgt ervoor dat het riool bij regen minder zwaar belast wordt. Om het hemelwater af te voeren van de regenpijp tot het trottoir kan er een goot door de voortuin gelegd worden (zie afbeelding).

Componisten van Adegeest

Adegeest is een wijk met straatnamen die verwijzen naar een aantal zeer bekende én minder bekende componisten. Er komt een verbeelding van de componist bij de afgekoppelde regenpijp. De gemeente verzorgt de afkoppeling aan de voorzijde van de woning. Dit voorbeeld van de uitwerking van een afgekoppelde regenpijp is een bewonersinitiatief en wordt bij voorkeur bloksgewijs opgepakt. Het afkoppelen van een regenpijp kan zowel bij een open voortuin als een voortuin met een muurtje. Hierbij is het noodzakelijk om een doorgang in het muurtje te boren om water vanaf de regenpijp te kunnen afvoeren naar het trottoir.

Standaard molgoot element (beton) Per straat metalen geponst silhouet

Molgoot door de voortuin met afwatering over het trottoir

Uitwerking uitstroom goot met opzetstuk

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 55

A fwat e r i n g & b e wo n e r s i n i t iat i e f

Metalen silhouet op stenen tuinmuurtje

56 - BoschSlabbers

Metalen silhouet voor open tuin

4.7 M e u b ilai r Op enkele plekken in de wijk staan bankjes. Er is in het participatietraject een wens geuit om bankjes op een aantal andere plekken te plaatsen. Daarnaast zijn de huidige bankjes niet altijd gebruiksvriendelijk voor ouderen, ze zijn laag en moeilijk om uit op te staan.

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 57

Sf e e r b e e ld e n A fwat e r i n g

Sf e e r b e e ld e n m e u b ilai r

Natuurvriendelijke oever

Verlaagde opsluitband laat hemelwater de groenstrook in stromen

Opstelplek voor afvalcontainers

Fietsaanleunhek (Leon 900 met dwarsstang)‑

Beplante glooing/infiltratiestrook

Glooiing/infiltratiestrook van gras

Buitenbank (Erdi Steel Wave 1800/Delta Zorix)

Vuilnisbak (Bammens Capitole)

Hemelwater loopt via een gootje in de groenstrook voor het huis

Hemelwater loopt via een gootje over het trottoir naar de weg

58 - BoschSlabbers

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 59

5. Uitwerkingen van het Masterplan In dit hoofdstuk worden enkele uitwerkingen van het Masterplan toegelicht.

➄

➅ Een aantal plekken in de wijk zijn met de werkgroepen in meer detail uitgewerkt. Deze plekken zijn aandachtsplekken, omdat ze een bijzondere plek en/ of functie hebben in de wijk. Vaak kunnen de uitwerkingen ook als voorbeeld dienen voor de uitwerking van andere locaties in de wijk, zoals het parkeren langs de Händellaan, de knik in de R. Wagnerlaan of vergroening van de achtererven.

1. Parkeren (aan de Händellaan) 2. Snelheidsremmende maatregel R. Wagnerlaan 3. Winkelzone Van Beethovenlaan 4. Wijkpark aan de Franz Lisztlaan 5. Parkeerterrein bij de sportvelden 6. Groenstrook tussen het Schubertplantsoen en de sportvelden 7. Speelveilig Sweelinckhof 8. Groene daken achtererven en garageboxen

60 - BoschSlabbers

➇ ➃

➁

➂ ➀

➆

Plateau kruising Parkeren langs de weg 5.1 Pa r k e r e n ( la n g s d e H ä n d e llaa n ) De Händellaan is een belangrijke straat in de ontsluiting van de wijk. De woningen aan de Händellaan kijken uit over Park Adegeest. Om de verkeersveiligheid van de wijk te vergroten worden op alle kruisingen van straten verhoogde plateaus aangebracht. Dit is standaard bij een 30km/u inrichting van de wijk. Langs de plantvakken worden langsparkeervakken aangelegd en nieuwe bomen geplant. Aan de zijde van park Adegeest worden de bestaande bomen behouden. Hier dient rekening mee gehouden te worden bij het aanleggen van infiltratiestroken die het water opvangen en afvoeren naar het open water. Tussen de bestaande bomen worden parkeervakken in grasbetontegels aangelegd. Deze groene parkeervakken dienen als overloop, voor het geval er in de aangrenzende straten geen parkeerplek meer is.

Infiltratiegreppel

Bestaande bomen Parkeerplekken tussen bestaande bomen

2m

20m

40m

60m

80m

100m

Parkeerplaatsen in het gras tussen de bomen

Infiltratiegreppel langs het pad

Bloemrijk grasland met bomen

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 61

trapveldje behouden + bankje en afvalbak

Watervertragende groenstrook vangt hemelwater op 5.2 S n e l h e id s r e mm e n d e maat r e g e l R. Wag n e r laa n Door een knik in de R. Wagnerlaan zal dit geen lange rechte weg meer zijn. De knik wordt gecombineerd met een plateau over de breedte van de groenstrook tussen de Brahmslaan en de Haydnlaan. Het behouden van de lange zichtlijn over de R. Wagnerlaan is belangrijk omdat deze onderdeel is van de stedenbouwkundige opzet van de wijk. Deze uitwerking van de knik in de R. Wagnerlaan wordt ook toegepast op de kruising van de R. Wagnerlaan met de Bartóklaan/Debussylaan en de Mozartlaan. Door de verhoogde kruising kan er een veilige oversteek tussen de speelplek aan de Bizetlaan en het trapveldje en de nieuwe speelplek aan de Brahmslaan/Haydnlaan gecreëerd worden.

Nieuwe speelplek (tot 6 jr)

Parkeerterrein (als overloop) Bestaande speelplek Verhoogde plateau kruising

1m

10m

20m

30m

40m

Bestaand trapveldje met hagen erlangs

62 - BoschSlabbers

50m

Watervertragende groenstrook (greppel voor infiltratie)

Speelplek voor kinderen tot 6 jr (inrichting nog te bepalen)

Afvalbrengpunt upgrade

Fietsenstalling (aanleunhek) op enkele plekken bij de winkels 5.3 W i n k e l zo n e Va n B e e t h ov e n laa n De winkelzone aan de Van Beethovenlaan is een plek die niet alleen door mensen uit Voorschoten wordt bezocht maar ook door mensen uit de hele regio. De winkelzone mag fraaier en de ruimte voor de fietser en voetganger breder. Langs de winkels ligt een strook parkeervakken, deze wordt betrokken bij de voetgangerszone. Er is dan meer plek voor groen en een plek om de fiets te stallen. Voor de bloemen- en viskar komt een stroompunt aan de westzijde. Het afvalpunt krijgt een upgrade. Voor de winkeliers is de bereikbaarheid van de winkels belangrijk, ook voor mensen die met de auto komen. Voldoende parkeermogelijkheden en parkeerplaatsen voor de deur vergroten de bereikbaarheid. De rijweg wordt een eenrichtingsweg met schuinhaaks parkeren. Automobilisten zullen vanaf de Mozartlaan de winkels kunnen bereiken. De parkeervakken aan de winkelzijde worden uitgevoerd in klinker en de parkeervakken langs de groenstrook in grasbetontegels. Zo wordt de groene kwaliteit van park Adegeest doorgetrokken.

Bomen tussen de parkeervakken Bankjes

Stroompunt t.b.v. bloemen/vis kar

1m

10m

20m

30m

40m

50m

De zitplekken blijven behouden en met enkele groene plantvakken tussen de parkeervakken, kleine bomen en lage vaste planten krijgt de winkelzone een groener karakter.

Bankjes

Plantvakken met kleine bomen

Fietsnietjes

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 63

Bomen en heesters Voetbalveld

Fietspad (knip in Chopinlaan) 5.4 W i j kpa r k aa n d e F r a n z L i s z t laa n Het park aan de Franz Lisztlaan wordt heringericht. In de werkgroepen is het park in meer detail uitgewerkt met de wensen van de bewoners. De wens was voornamelijk om meer met het groen te doen, om meer diversiteit te realiseren. Door de Chopinlaan door te knippen ter hoogte van het park kan er één groot park gecreëerd worden. Het park krijgt een diverse groene invulling met verschillende bomen, heesters, hagen, bloemrijk grasland en vaste planten. De biodiversiteit wordt verbeterd door een grotere diversiteit in beplanting. Een insectenhotel of nestkasten in de bomen kunnen dit verder ondersteunen. In het park wordt een overgang gecreëerd van dichter beplant met meer bomen, heesters en bloemrijk grasland, naar opener park met gras en bomen. Een pad slingert door het park met op een enkele plek een bankje. Het voetbalveldje wordt behouden en ingepast in het nieuwe park. De bestaande speeltuin krijgt een upgrade. Op de hoek met de Chopinlaan wordt de door bewoners gewenste “buurteik” geplant. Eventueel kan er reliëf worden aangebracht, met de grond die vrijkomt bij het graven van de greppels. Dit creëert diversiteit en informele speelaanleidingen. Hierbij moet rekening gehouden worden met de bestaande bomen.

Langs de randen van het park liggen greppels waar het hemelwater van de woningen en rijweg in opgevangen kan worden. Dit water infiltreert in de greppel in een drainageleiding, waarna het afgevoerd kan worden. Het water zal niet lang in de beplante greppels blijven staan na een regenbui. De leidingen zijn erop gedimensioneerd dat water binnen enkele uren wordt afgevoerd. 64 - BoschSlabbers

Bomen in bloemrijkgras Parkeervakken in grasbetontegels

2m

20m

Bloemrijk grasland

40m

60m

80m

100m

Bomen en heesters

Insectenhotel

Jongeren ontmoetingsplek Fietspad doorgetrokken

Nieuwe bomen Bestaande bomen 5.5 Pa r k e e r t e r r e i n b i j d e s po r t v e ld e n Het parkeerterrein aan de Weddeloop wordt op zaterdagen intensief gebruikt door de bezoekers aan het sportpark, de moestuinen, golfbaan en het zwembad. De indeling van het terrein is niet optimaal en kent een grote parkeerdruk en de beplanting is aan vernieuwing toe. In het Masterplan wordt het aantal plekken op de parkeerplaats gemaximaliseerd om zo de drukte op de Weddeloop te kunnen opvangen. Grasbetontegels, hagen tussen de parkeerkoffers en nieuwe bomen geven het terrein toch een enigszins groene uitstraling. Een goede afwatering is noodzakelijk i.v.m. de lage ligging van het terrein (-0,70 NAP). Langs de noordrand van het parkeerterrein wordt het fietspad doorgetrokken richting de R. Wagnerlaan. Ten noorden van het parkeerterrein komt een jongeren ontmoetingsplek (JOP). Deze is met de fiets en scooter goed bereikbaar en ligt buiten de wijk aldus geen overlast te veroorzaken.

Velostrada (fietspad)

1m

10m

20m

30m

40m

Parkeerterrein met een groen karakter

50m

Hagen en bomen tussen de parkeerplaatsen

Grasbetontegels

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 65

Vlonderpad langs het water

Buurttuin (uit te werken) Nieuw water, met natuurvriendelijke oever 5.6 G r o e n s t r ook t u s s e n h e t S c h u b e r t pla n t s o e n e n d e s po r t v e ld e n Aan de achterzijde van de flats aan het Schubertplantsoen, de Puccinidreef en de Paganinidreef ligt een groenzone die de overgang vormt van de wijk naar het sportpark.

Hondenlosloopzone

Greppel (infiltratie) met bomen

De ruimtes tussen de gebouwen zijn erg nat. Door hier water te realiseren, kan het water uit dat deel van wijk opgevangen worden. De brede watergang dient als waterberging. Natuurvriendelijke oevers dragen bij aan de biodiversiteit. De groenzone wordt recreatief aantrekkelijker ingericht. Het wandelpad krijgt een organisch verloop en wordt zo minder aantrekkelijk voor fietsers. Kiezen voor een andere verharding van het pad kan hier ook aan bijdragen. Het voetpad loopt gedeeltelijk langs de brede oeverzone. Zo ontstaat er een diverse beleving als men over het pad wandelt. Op enkele plekken komen bankjes (met vuilnisbak) langs het pad. Aan de voorzijde van de flats worden de groenstroken ingericht met greppels om hemelwater van de gebouwen, rijweg en parkeervakken op te vangen, te laten infiltreren en afvoeren (via de drainage leiding). In de dreven is plek voor een buurttuin of plek voor de wijk. Deze moeten in afstemming met de bewoners en VVE verder worden uitgewerkt. De plekken moeten zo worden uitgevoerd dat ook zonder invulling vanuit bewoners het groen door de gemeente te onderhouden is.

66 - BoschSlabbers

2m

20m

40m

60m

80m

100m

Groen park met bomen, heesters en grasland

Vlonder

Buurttuin

Bestaande speelplek 5.7 Sp e e lv e ilig Sw e e li n c k h of De speelplek in het Sweelinckhof wordt goed gebruikt, maar oversteken vanaf de Palestrinalaan naar de speelplek is niet veilig voor kleine kinderen. Om het Sweelinckhof te vergroenen (door verharding weg te halen) en de verbinding tussen de speelplek en het trapveldje aan de Palestrinalaan te realiseren, is het parkje aan een zijde doorgetrokken en grenst aan de woningen. Kinderen hoeven nu niet meer de straat over te steken. De parkeerplaatsen blijven behouden maar worden uitgevoerd in grasbetontegels voor (o.a.) een groener karakter van de straat. De mogelijkheden voor waterberging in combinatie met spelen zijn er eventueel ook. Waterberging kan ook door middel van waterdoorlatende verharding in de rijweg in combinatie met een DIT-leiding.

Bankjes Rijweg vergroenen met nieuwe bomen

Parkeerplaats uit grasbetontegels

1m

10m

20m

30m

Speelplek met waterberging

40m

50m

Groene parkeerplekken

Natuurlijke speelplek

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 67

Schuurtje met groen dak

5.8 G r o e n e dak e n ac h t e r e r v e n e n gar ag e b ox e n De achtererven, garageboxen en steegjes zijn nu vaak harde en versteende plekken in de wijk. Bewoners kunnen samen het initiatief nemen om de daken van garageboxen (indien eigenaren bekend zijn) en schuren te vergroenen. De drainage herstellen van de steegjes kan in samenwerking met de gemeente opgepakt worden bij de herinrichting van de straten.

Oppervlakkige afwatering van het achtererf Garagebox met groen dak

1m

10m

20m

30m

40m

Garagebox met sedumdak en zonnecellen

68 - BoschSlabbers

50m

Natuurdak

Afwatering via goot

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 69

6. Doorsnedes Drie standaard doorsnedes vormen de basis voor de uitwerkingen van veertien straten in Adegeest.

De doorsnedes laten zien hoe de straten bij de herinrichting opnieuw ingedeeld worden. Er zijn een drietal standaard doorsnedes (toegelicht in 6.1) en de doorsnedes van de straten (A t/m N) zijn variaties op deze drie standaard doorsnedes. De doorsnedes zijn zo uitgekozen dat ze als voorbeeld kunnen dienen voor andere straten. Daarnaast zijn er een aantal straten die te smal zijn voor een standaard indeling (trottoir-langsparkeren-rijweg). Over deze doorsnedes is in de werkgroepen met de bewoners discussie gevoerd. In de profielen is het gescheiden rioolstelsel onder de rijbaan gepositioneerd. Vanaf de gevel stroomt het hemelwater via een goot naar het trottoir en de rijweg, en eventueel door naar een naastgelegen groenstrook met mogelijkheid tot infiltratie. Waar mogelijk worden parkeervakken en -stroken voorzien van waterdoorlaatbare verharding, zoals grasbetontegels. 6.1 S t r aat t y p e n ( t h e makaa r t ) De straten in Adegeest zijn in een drietal standaard doorsnedes te verdelen. Alle straten hebben afwisselend een trottoir, rijweg en parkeervakken (langs de straats of haaks op de straat). De maatvoering van het straatprofiel (breedte van kavel tot kavelgrens) is in de uitwerking een bepalende factor voor de herinrichting. In bredere straten is meer ruimte voor het parkeren en vergroenen van straten dan in smalle straten.

70 - BoschSlabbers

2.00

2.00

4.80

2.00

2.00

10.80

project

schaal

onderwerp

projectnummer

opdrachtgever

papierformaat

project onderwerp A2

4.50-5.15

opdrachtgever

datum

05.03.2019

tekeningnummer

datum

05.03.2019

bestandsnaam

221006 profielen adegeest nvh.dwg

tekenaar

bestandsnaam

221006 profielen adegeest nvh.dwg

Maarn Landgoed Plattenberg - Het Koetshuis Amersfoortseweg 38 3951 LC Maarn 0118 592288

Middelburg Oude Vlissingseweg 1 4336 AA Middelburg 0118-592288 middelburg@bsla.nl

Den Haag 1e Sweelinckstraat 30 2517 GD Den Haag 070-3061618 denhaag@bsla.nl

boschslabbers.nl

4.80

2.00

Straattype 2: rijweg tweerichtingsverkeer, met (schuin) haaksparkeren en trottoir aan beide zijden N (eventueel met groenstrook)

Middelburg Oude Vlissingseweg 1 4336 AA Middelburg 0118-592288 middelburg@bsla.nl

2.00

4.50-5.15 12.30

Straattype 1: rijweg tweerichtingsverkeer, met langsparkeren en trottoir aan beide zijden (eventueel met groenstrook)

2.00

4,80 (3.80)

Den Haag 1e Sweelinckstraat 30 2517 GD Den Haag 070-3061618 denhaag@bsla.nl

boschslabbers.nl

2.00

15.30

Straattype 3: rijweg tweerichtingsverkeer, met langs- en (schuin) haaksparkeren en trottoir aan beide zijden (eventueel met groenstrook)

N

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 71

project

schaal

onderwerp

projectnummer

D oo r s n e d e s

M L 6.2 D oo r s n e d e s A t/ m N Op de volgende pagina’s worden de doorsnedes toegelicht. De doorsnedes laten de nieuwe situatie zien uitgewerkt als onderdeel van het Masterplan voor de wijk. Deze profielen laten de maten zien zoals ze optimaal zijn binnen de ruimte die er is in de bestaande ruimte. Bestaande bomen blijven staat en er wordt in principe geen groen opgegeven voor het aanleggen van verharding (bijvoorbeeld om een weg de verplichte breedte te geven). Niet snijden in het bestaande groen t.b.v. van verharding is een sterke wens van de werkgroepen. Waar nodig kunnen er wel groene parkeervakken in groenstroken gerealiseerd worden.

C

N

B

F G D

A

H E

De doorsnedes dienen als voorbeelduitwerkingen voor andere vergelijkbare straten. Dit is geduid in de toelichting per doorsnede. • • • • • • • • • • • • • •

Doorsnede A: Brahmslaan Doorsnede B: Bartóklaan Doorsnede C: Richard Wagnerlaan Doorsnede D: Johan Wagenaarlaan Doorsnede E: Händellaan Doorsnede F: Diepenbrocklaan Doorsnede G: Mozartlaan Doorsnede H: winkelzone & Van Beethovenlaan Doorsnede I: Grieglaan Doorsnede J: Chopinlaan Doorsnede K: Palestrinalaan Doorsnede L: Puccinidreef Doorsnede M: groenzone Schubertplantsoen Doorsnede N: Schubertplantsoen

72 - BoschSlabbers

K J

I

D oo r s n e d e s

Doorsnede A: Brahmslaan Straattype: 1

Doorsnede B: Bartóklaan Straattype: 1

Doorsnede C: Richard Wagnerlaan Straattype: 1

Doorsnede D: Johan Wagenaarlaan Straattype: 2

De langsparkeervakken komen aan de zijde van de woningen (zoals de huidige situatie) op trottoir niveau. De brede haag wordt behouden voor een groen karakter, afscherming van het trapveldje en voor de biodiversiteit. Hemelwater van de woningen stroomt af richting de groenstrook. Dit profiel is typerend voor de overige woonblokken ten westen van de R. Wagnerlaan. Afwijkend is het profiel van het Strauszplantsoen waar de parkeervakken in het groen aan de overzijde van de staat liggen.

De Bartóklaan is erg smal voor de bestaande haaksparkeervakken. Deze worden toch behouden met oog op behoud van voldoende parkeervakken. Het bestaande tweerichtingsverkeer blijft behouden. Er is weinig plek voor vergroening van de straat. Groene parkeervakken is een mogelijkheid. Hemelwater loopt richting de rijweg en stroomt via de rijweg of een infiltratie onder de waterdoorlatende verharding naar de groenstroken.*

Langs de gehele lengte van de Richard Wagnerlaan komt op de plek waar bewoners nu ook parkeren langs de woningen een strook met langsparkeervakken. De huidige straat is breed genoeg om een rijweg van voldoende breedte te kunnen realiseren. De bestaande bomen blijven behouden. Hemelwater watert af over het trottoir en de rijweg richting de groenstrook. De rijweg kan indien nodig verbreed worden met een strook grasbetontegels.

De J. Wagenaarlaan is breed genoeg om de bestaande indeling te handhaven. De bestaande schuinparkeervakken blijven. Tussen de vakken worden groenvakken met bomen aangelegd. Zo krijgt de straat een groener karakter. De bomen zorgen voor meer schaduw en een minder warme straat en auto bij zonnig weer. De voortuinen wateren af richting de groenstroken tussen de parkeerplaatsen en de rijweg. Een trottoir van 2 m aan beide zijden blijft behouden.

Vergelijkbare straten zijn (o.a.): Haydnlaan, Bartóklaan, Debussylaan, Gustav Mahlerlaan

Vergelijkbare straten zijn (o.a.): Gustav Mahlerlaan, Brahmslaan

Vergelijkbare straten zijn (o.a.): Tsjaikovskilaan

* Voor alternatieve profielen die voorbij zijn gekomen bij de werkgroep avonden zie pagina 93-94.

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 73

Doorsnede E: Händellaan Straattype: 1

Doorsnede F: Diepenbrocklaan Straattype: afwijkend (maar een variatie op 1)

Doorsnede G: Mozartlaan Straattype: 1

Doorsnede H: winkelzone & Van Beethovenlaan Straattype: afwijkend

Langs de Händellaan komen langsparkeervakken aan de zijde van de bestaande groenvakken. Er worden nieuwe bomen geplant om de straat verder te vergroenen. Aan de zijde van park Adegeest komen langsparkeervakken, uitgevoerd in grasbetontegels, tussen de bestaande bomen. De rijweg en parkeervakken wateren af in de infiltratiegreppel in het park. De rijweg blijft tweerichting omdat de Händellaan een belangrijke route in/uit de wijk is.

De Diepenbrocklaan is een erg smalle weg. In de huidige situatie wordt er aan de zijde van woningen geparkeerd en regelt het verkeer zichzelf langs de geparkeerde auto’s. Het overzicht behouden is belangrijk bij herinrichting van de straat. Het trottoir, parkeren en de rijweg bevinden zich op hetzelfde niveau en de straat blijft een tweerichtingsweg, met een totale breedte van 6,70m. Het is niet wenselijk volgens de bewoners om het park te verkleinen om de rijweg te kunnen verbreden. Zij behouden bij voorkeur de huidige opzet van de straat maar dan op één niveau (shared-space indeling). Hemelwater watert af naar de infiltratiegreppel in de groenstrook.

Deze doorsnede laat de Mozartlaan zien ten noorden van de Van Beethovenlaan. De huidige rijbaan is breed genoeg voor langsparkeren en een tweerichtings rijweg. De rijweg dient voldoende breed te zijn omdat de Mozartlaan een belangrijke weg de wijk in/uit is. Lichtmasten staan bij voorkeur aan de zijde van de woningen om ’s nachts minder lichtoverlast t.b.v. flora en fauna in de groenstrook tussen de Mozartlaan en Schubertplantsoen te creëren. Hemelwater kan over de straat richting open water afwateren.

De winkelzone ligt aan een ventweg van de Van Beethovenlaan. Om twee stroken met schuinhaaksparkeren te kunnen maken, is de rijweg versmald en één richting geworden, komende vanaf de Mozartlaan. De parkeervakken aan de zijde van de winkels worden uitgevoerd in klinker en de parkeervakken aan de zijde van de groenstrook in grasbetontegels. De Van Beethovenlaan wordt versmald en de middenberm wordt eruit gehaald. Vrijliggende fietsstroken bevorderen de verkeersveiligheid. Dit profiel is in overleg met de winkeliers, werkgroepen en verkeerskundige van de gemeente tot stand gekomen (Van Beethoven laan is een standaard profiel (LIOR)).

74 - BoschSlabbers

Doorsnede I: Grieglaan Straattype: 1

Doorsnede J: Chopinlaan Straattype: 1

Doorsnede K: Palestrinalaan Straattype: variatie op 1

Doorsnede L: Puccinidreef Straattype: 3

Langs de Grieglaan wordt geparkeerd aan de zijde van de woningen. De vrijstaande woningen langs de Grieglaan hebben veelal een eigen oprit. De parkeervakken en het trottoir komen aan de zijde van de woningen te liggen. Hemelwater kan op de eigen kavel opgevangen worden. Het trottoir en de rijbaan wateren af naar open water.

De Chopinlaan doorkruist de wijk van noordoost naar zuidwest. Langs de noordzijde van de weg loopt een groenstrook met grote bomen. De bomen staan gedeeltelijk dicht op de rijweg en verbreden van de rijweg is dus niet mogelijk. De parkeervakken liggen aan de zijde van de woningen. Eventueel kunnen er extra plekken langs de groenstrook gerealiseerd worden (niet waar opritten zijn).

De Palestrinalaan is een belangrijke verbindingsweg binnen de wijk. De straat heeft een overdadig groen karakter met grote bomen en brede groenstroken langs de weg (deels gras en deels blokhagen). De bomen staan gedeeltelijk dicht op de rijweg, verbreding van de weg is dus niet mogelijk. De opritten worden vergroend door ze uit te voeren in grasbetontegels. De parkeervakken liggen aan de zijde van de straat met de minste opritten, dat is aan de zijde van de groenstrook. Parkeervakken worden uitgevoerd in grasbetontegels langs de groenstrook.

In de Puccinidreef is een groen hof omringd door flats. De auto’s parkeren langs het trottoir en schuinhaaks in parkeervakken. Deze opzet wordt behouden om voldoende parkeerplekken te kunnen creëren. De Puccinidreef (en de Paganinidreef) zijn geschikt om een eenrichtingsweg van te maken. De schuinparkeervakken worden behouden, maar uitgevoerd in grasbetontegels om het groene karakter van de dreven te vergroten. Hemelwater watert af via de trottoirs, rijweg en groene parkeervakken naar de infiltratiegreppels in de groenstrook tussen de flats.

Vergelijkbare straten (o.a.): Von Weberlaan Vergelijkbare straten (o.a.): Bernard Zweerslaan

Vergelijkbare straten (o.a.): Paganinidreef, R. Wagnerlaan (t.h.v. Villa Voorschot)

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 75

Doorsnede M: groenzone Schubertplantsoen Straattype: - (geen straat)

Doorsnede N: Schubertplantsoen Straattype: variatie op 1

De brede groenzone tussen de flats aan het Schubertplantsoen en de sportvelden wordt ingericht als een natuur- en waterrijke natuurzone met een wandelpad dat iets verder van de flats af ligt, nieuwe beplanting, bomen, bankjes en een vlonderpad door de oeverzone. Bestaande bomen blijven in principe behouden. Het wandelpad wordt uitgevoerd in een gebruiksvriendelijk materiaal dat ook voor mindervaliden goed toegankelijk is. Het water is een kwaliteit die meer beleeft mag worden.

De bestaande rijweg is smal, te smal om een strook langsparkeren met een tweerichtingsrijbaan te combineren. Daarom is er gekozen voor tweerichtingsweg met passeerstroken ter hoogte van de hoven. De dreven kunnen tot een eenrichtingsweg gemaakt worden. De bomen in het groenstrook langs het Schubertplantsoen staan dicht op de weg, de weg verbreden is niet mogelijk. De grote bomen, brede groenstrook en brede voortuinen geven de straat een overdadig groen karakter. Hemelwater watert via de rijweg af naar de groenstrook.

76 - BoschSlabbers

D oo r s n e d e A: B r a h m s laa n

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 77

D oo r s n e d e B : Ba r tó klaa n

78 - BoschSlabbers

D oo r s n e d e C : Ri c h a r d Wag n e r laa n

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 79

D oo r s n e d e D : Jo h a n Wag e n aa r laa n

80 - BoschSlabbers

D oo r s n e d e E : H ä n d e llaa n

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 81

D oo r s n e d e F: D i e p e n b r o c klaa n

82 - BoschSlabbers

D oo r s n e d e G : M oz a r t laa n

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 83

D oo r s n e d e H : wi n k e l zo n e & Va n B e e t h ov e n laa n

84 - BoschSlabbers

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 85

D oo r s n e d e I : G r i e glaa n

86 - BoschSlabbers

D oo r s n e d e J: C h opi n laa n

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 87

D oo r s n e d e K: Pal e s t r i n alaa n

88 - BoschSlabbers

D oo r s n e d e L : P u c c i n id r e e f

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 89

D oo r s n e d e M : g r o e n zo n e S c h u b e r t pla n t s o e n

90 - BoschSlabbers

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 91

D oo r s n e d e N : S c h u b e r t pla n t s o e n

92 - BoschSlabbers

A lt e r n at i e v e D oo r s n e d e B 2 : BA r toklaa n woo n e r f + h aaks

kabels en leidingen

trottoir betontegels

erf

woning

NIEUWE SITUATIE SITUATIE (Voorbeeld Bartoklaan)

5.59

1.39 1.71

woning

4.03

haaks parkeren

0.68

4.23

erf

5.00

''woonerf'' 2 richting gebakken klinkers

0.60

Groen en Klimaatadaptief Adegeest - 93

A lt e r n at i e v e D oo r s n e d e B 3 : BA r toklaa n , e e n r i c h t i n g + s c h ui n pa r k e r e n

kabels en leidingen

2.00 1.71

woning

5.59

erf

trottoir betontegels

erf

woning

NIEUWE SITUATIE SITUATIE (Voorbeeld Bartoklaan)

3.80

trottoir betontegels

4.03

schuin parkeren

0.68

4.81

rijweg 1 richting gebakken klinkers

0.96

N

Den Haag 1e Sweelinckstraat 30 2517 GD Den Haag T 070 3554407 denhaag@bsla.nl

Bergen op Zoom De Statie 3 4611 CZ Bergen op Zoom T 0118 592288 bergenopzoom@bsla.nl

Maarn Landgoed Plattenberg – Het Koetshuis Amersfoortseweg 38 3951 LC Maarn T 0118 592288

b osc hs l ab be rs. n l