Bijlage 1. Jaarstukken 2023 onder voorbehoud van de accountantscontrole
Tekst van het document
-771
-701
70
Saldo
-829
-771
-701
70
Baten
0
167
169
2
Lasten
-1.095
-937
-1.059
-122
Saldo
-1.095
-770
-890
-120
Baten
146
0
0
0
Lasten
-3.939
0
0
0
Saldo
-3.793
0
0
0
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-2.035
-2.038
-3
Saldo
0
-2.035
-2.038
-3
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-1.233
-1.306
-73
Saldo
0
-1.233
-1.306
-73
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-184
-166
18
Saldo
0
-184
-166
18
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-374
-411
-37
Saldo
0
-374
-411
-37
Baten
0
0
0
0
Lasten
-6.716
0
0
0
Saldo
-6.716
0
0
0
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-1.018
-910
107
Saldo
0
-1.018
-910
107
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-675
-613
62
Saldo
0
-675
-613
62
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-535
-517
17
Saldo
0
-535
-517
17
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-1.461
-1.474
-13
Saldo
0
-1.461
-1.474
-13
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-246
-252
-6
76
6.73b Gezinsgericht
6.73c Jeugdhulp met verblijf overig
6.74a Jeugd behandel GGZ zonder verblijf
6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
6.74c Gesloten plaatsing
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
6.81a Beschermd wonen (WMO)
6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
6.82a Jeugdbescherming
6.82b Jeugdreclassering
Saldo
0
-246
-252
-6
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-201
-197
4
Saldo
0
-201
-197
4
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-783
-662
120
Saldo
0
-783
-662
120
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-1.791
-1.656
134
Saldo
0
-1.791
-1.656
134
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-792
-954
-163
Saldo
0
-792
-954
-163
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-88
-168
-81
Saldo
0
-88
-168
-81
Baten
15
0
0
0
Lasten
-487
0
0
0
Saldo
-473
0
0
0
Baten
0
104
111
7
Lasten
0
-174
-149
24
Saldo
0
-70
-39
31
Baten
0
48
51
3
Lasten
0
-152
-152
0
Saldo
0
-105
-101
3
Baten
0
0
0
0
Lasten
-1.460
0
0
0
Saldo
-1.460
0
0
0
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-362
-352
10
Saldo
0
-362
-352
10
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
-102
-99
3
0
-102
-99
3
Totaal baten
Saldo
5.473
9.330
9.735
405
Totaal lasten
-24.322
-30.910
-29.165
1.745
Saldo van baten en lasten
-18.849
-21.580
-19.430
2.150
Onttrekking reserves
387
1.671
1.580
-91
Toevoeging reserves
0
-80
-80
0
Mutaties reserves
387
1.591
1.500
-91
-18.462
-19.990
-17.931
2.059
Programma resultaat
77
Toelichting op verschillen begroot actueel/werkelijk in taakvelden >= € 50.000 Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie (voordeel € 1.485.000) Het voordeel op dit taakveld is grotendeels te verklaren door een voordeel van € 1.270.000 op de opvang van Oekraïense vluchtelingen, waarvan in het hoofdstuk resultaatbestemming wordt voorgesteld om dit in de reserve Opvang Oekraïners te storten. Daarnaast was er sprake van een voordeel op inburgering van € 70.000, deels door lagere uitvoeringskosten, deels door een voordelige afrekening van de SPUK over 2022. De kosten voor de omklap jeugd en de evaluatie van Voorschoten voor Elkaar vielen respectievelijk € 49.000 en € 31.000 lager uit dan geraamd. Hiervan wordt voorgesteld dit (inclusief dekking uit de reserve voor het onderdeel omklap jeugd) over te hevelen naar 2024. Op het gebied van statushouders is er sprake van een voordeel van € 38.000, door een hogere bijdrage van het COA, en door lagere lasten voor o.a. maatschappelijke begeleiding. Ten slotte waren de kosten voor kinderopvang, bestaande uit de inspecties en de sociaal medische indicaties SMI) € 14.000 lager dan geraamd. Het resterend voordeel van € 13.000 betreft overige kleine verschillen.
Taakveld 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (voordeel € 59.000) Het voordeel op dit taakveld komt deels door lagere lasten voor opstellen van het nieuwe beleidsplan sociaal domein en het nieuwe subsidiebeleid (€ 25.000), deels door lagere lasten voor collectieve GGZ preventie (€ 11.000), en deels door lagere lasten voor het Centrum voor Jeugd en Gezin (€ 14.000). Ten slotte is en sprake van een voordeel op het saldo van de SPUKs in het kader van de Kinderopvangtoeslagaffaire van (€ 11.000). Het resterend nadeel van € 2.000 betreft overige kleine verschillen. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen (voordeel € 502.000) Het voordeel op de energietoeslag van € 298.000 verklaart het grootste deel van het voordeel op dit taakveld. Hiervan wordt voorgesteld om dit over te hevelen naar 2024. Daarnaast was er sprake van een voordeel op de Gebundelde Uitkering (BUIG) van € 166.000, en op de bijdrage aan de samenwerking met Leidschendam-Voorburg op het gebied van werk en inkomen van € 83.000. Op de bijzondere bijstand bedraagt het nadeel per saldo € 33.000. Het resterend nadeel van € 12.000 betreft overige kleine verschillen. Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie (voordeel € 70.000) Het saldo op dit taakveld bedraagt € 70.000 voordelig. Dit wordt voor € 31.000 verklaard door een lagere bijdrage aan de samenwerkingsovereenkomst met Leidschendam-Voorburg op het gebied van werk en inkomen.
Daarnaast is er met de jaarrekening 2022 incidenteel budget overgeheveld, waarvan € 41.000 resteert. De reserve-onttrekking uit de concernreserve die hier tegenover stond is dan ook € 41.000 lager. Het resterend nadeel van € 2.000 betreft overige kleine verschillen. Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) (nadeel € 120.000) Het nadeel op dit taakveld bestaat voor het grootste deel uit een nadeel op de rolstoelverstrekkingen (€ 49.000). Daarnaast kennen het zorgvervoer en de woonvoorzieningen een nadeel van respectievelijk € 30.000 en € 21.000. Ten slotte bedraagt het nadeel op de scootmobielen € 15.000. Het restant van € 5.000 nadeel betreft overige kleine verschillen. Taakveld 6.71b Begeleiding (Wmo) (nadeel € 73.000) Het nadeel op taakveld 6.71b wordt geheel verklaard door hogere lasten voor begeleiding. De gerealiseerde lasten blijken 6% hoger dan waar bij de laatste prognose vanuit werd gegaan. Taakvelden 6.72(a t/m d), 6.73 (a t/m c), 6.74 (a t/m c) en 6.82 (a t/m b) (samen taakvelden jeugd) (voordeel € 198.000) Per saldo is er op de taakvelden maatwerkvoorzieningen met en zonder verblijf jeugd en geëscaleerde jeugdzorg, die samen het onderdeel jeugd bestrijken, sprake van een voordeel van 3% op de begroting van jeugd. Dit is ook toegelicht in de raadsbrief van april 2024.
Ten opzichte van de begroting is er sprake van lagere lasten voor de regionaal ingekochte zorg € 177.000, voor de niet regionaal ingekochte voorziening is een voordeel ontstaan van € 96.000 en voor de LTA is 78
een voordeel ontstaan van € 23.000. Op de PGB's is een nadeel ontstaan van € 56.000 en voor de afwikkeling van kosten van oude jaren is een nadeel ontstaan van € 55.000. Er zit een nadeel van € 17.000 op de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling. Het restant nadeel van € 13.000 zit op kosten voor regionale samenwerkingen.
79
P7 Volksgezondheid en milieu Doelstelling: "Wat wilden we bereiken ?" Inwoners zijn zich bewust van hun gezondheid en de effecten van een gezonde leefstijl; Vermindering van de hoeveelheid restafval; Een duurzame leefomgeving en versterking van de milieukwaliteiten van de leefomgeving; Voorschoten creëert een gezonde leefomgeving voor haar inwoners.
Het college vult deze doelstelling in met de volgende taakvelden: Taakveld: 7.1 Volksgezondheid Belangrijkste ontwikkelingen
JGZ: Vanaf 1 juli 2022 heeft de JGZ een nieuwe wettelijke taak, het prenataal huisbezoek. IVH: De financiering van de functie integrale vroeghulp (IVH) wordt aangepast. Nieuwe wet: Wet Transparante en Voorspelbare Arbeidsvoorwaarden (TVA): M.b.t. o.a. GGD/ jeugdgezondheid/ Veilig Thuis betekent dit dat het interne opleidingsbeleid aangepast moet worden, omdat werknemers met een BIG -of SKJ (Stichting Kwaliteitsregister Jeugd)registratie hun accreditatiepunten volledig onder arbeidstijd mogen behalen. Dit brengt extra kosten met zich mee. Concrete voorstellen worden nog uitgewerkt.
Beoogde resultaten
Niet van toepassing.
Lokaal gezondheidsbeleid De uitvoering van het lokale gezondheidsbeleid staat beschreven in diverse plannen en akkoorden. In het Lokaal Peventieakkoord (Triple V) 2021-2023 staat beschreven hoe Voorschoten zich lokaal inzet op het gebied van gezondheid. Met de herijking van het lokale sportakkoord (Voorschoten in beweging) is de verbinding gelegd met het lokale preventieakkoord en zijn beide akkoorden samengevoegd tot één Vitaliteitsakkoord. Het Landelijke Sportakkoord II en het Gezond en Actief Leven Akkoord hangen hieraan samen en bevatten richtlijnen wat betreft aanpak roken, alcoholmisbruik, gezonde voeding (tegengaan overgewicht), mentale gezondheid en sport en bewegen. Hierbij wordt nog nadrukkelijker ingezet op een integrale aanpak, uitgaand van de positieve gezondheid en met de inhoudelijke beweging naar de voorkant: van gezondheidszorg naar gezondheidsbevordering. Daarnaast ligt de focus op zowel universele preventie (voor de gezonde inwoners) als selectieve preventie (voor inwoners met een verhoogd risico, b.v. kwetsbare groepen). Aan de hand van de uitgangpunten uit de verschillende akkoorden wordt samen met andere relevante stakeholders de komende periode verder gewerkt aan het (nog) gezonder maken van onze inwoners.
80
Integraal Zorgakkoord Het Integraal Zorgakkoord (IZA) heeft het doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. In samenwerking met de regio Zuid-Holland Noord wordt gewerkt aan de doelstelling van het IZA. Voor de aanpak van het IZA is er een regiobeeld en een samenhangend regioplan opgesteld. Het regiobeeld geeft een overkoepeld beeld van de zorgbehoefte van de bevolking én de capaciteit van zorg, welzijn en ondersteuning. Het regioplan ‘Een gezonde regio maken we samen’ bevat de regionale overstijgende doelen en de globale aanpak. Zo wordt er de komende jaren ingezet op een gezond en betekenisvol leven, beter ouder worden en het versterken van de mentale gezondheid. Gemeenschappelijke Regeling Hecht (voorheen: RDOG Hollands Midden) Hecht is een deskundige partner in de zorg- en veiligheidsketen met als doel de verbetering van het leven van de inwoners van de regio Hollands Midden. Hecht bestaat uit de Jeugdgezondheidszorg (JGZ), Gezondheidsbescherming, Toezicht en GHOR (GTG), Gezondheidsbevordering en Onderzoek (GBO), Regionale Ambulance Voorziening (RAV), Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH) en Coronabestrijding (CB).
Taakveld: 7.2 Riolering Belangrijkste ontwikkelingen
Werken aan een robuust stelsel. Intensiveren samenwerking Leidse regio.
Beoogde resultaten
Start uitvoering vervangen riolering Adegeest (8 km), Oranjeboomstraat e.o. (1 km) en realisatie van een tijdelijke overstort Korte Vliet. Vastgesteld Integraal Waterketen plan 2024-2028.
Ontwerp robuust rioolstelsel De uitkomsten van het basis rioleringsplan (BRP) en de afvalwaterstudie vragen een nader ontwerp van het rioolstelsel. Met het ontwerpen van een robuust rioolstelsel wordt de eerste stap gezet naar een uitvoering die een bijdrage levert aan de verbetering van de waterkwaliteit. Dit is opgenomen in het inmiddels vastgestelde Integraal Waterketen programma 2024-2028, waarin naast de integrale wijkgerichte aanpak voor Adegeest, het rioleringssysteem waar mogelijk met relinen (Relinen is een rioolrenovatie techniek zonder hak en breekwerk) wordt gerepareerd en een nieuwe centrale persleiding wordt aangelegd. Met de centrale persleiding, een wijkgerichte aanpak en met de aanleg van een gescheiden systeem wordt een toekomstbestendig robuust rioleringssysteem gerealiseerd. Hierbij staat het inspelen op de klimaatveranderingen en duurzaamheid voorop. Overstort Korte Vliet Voor het ontlasten van overstorten, bijvoorbeeld aan de Krimkade, wordt door het Hoogheemraadschap een overstort gerealiseerd aan de Korte Vliet. Deze werkzaamheden hebben vertraging opgelopen. Volgens de huidige planning wordt de overstort in de eerste helft van 2025 aangelegd. Vervangen riolering project Adegeest De wijk Adegeest krijgt vanaf 2024 een grote opknapbeurt.
De voorbereidingen hiervoor zijn in 2022 en 2023 uitgevoerd en eind 2023 is het definitieve ontwerp voor Adegeest afgerond. Met de beheeropgave aan de riolering (bijna 8 kilometer vervangen) en de (woon)straten wordt ook de openbare ruimte op een integrale en gebiedsgerichte werkwijze verbeterd. Hiermee wordt de wijk verkeersveilig (Duurzaam veilig), klimaatadaptief en met meer biodiversiteit ingericht. Daarbij wordt ook rekening gehouden met de energietransitie (ruimte reserveren). Dit allemaal om de 81
leefomgeving binnen de wijk Adegeest te verbeteren. Naar verwachting worden de werkzaamheden - die gefaseerd worden uitgevoerd - in 2027 afgerond. Vervangen riolering en herinrichting rotonde Raadhuislaan Het project Raadhuislaan, Oranjeboomstraat e.o. betreft enerzijds het vervangen van de riolering en het herinrichten van de woonstraten Raadhuislaan, Oranjeboomstraat, Sir Winston Churchillweg, Christiaan Huygensstraat en de Van Heuven Goedhartstraat. In 2022 is gestart met de voorbereiding van dit project. Dit is in 2023 voortgezet. Dit onderhoud is noodzakelijk om de openbare inrichting veilig te houden en te laten voldoen aan het gewenste onderhoudsniveau C. Daarnaast wordt binnen dit project de rotonde Raadhuislaan aangepast. Hierdoor wordt de verkeersveiligheid vergroot en het aantal (bijna) verkeersongelukken omlaag gebracht. Begin 2024 starten de uitvoerende werkzaamheden aan de riolering en de wegen. Daarbij wordt ook het persriool (ruim 400 meter) tussen de Molenlaan en de rotonde Raadhuislaan vervangen. Dit dient uiterlijk in september 2024 uitgevoerd te zijn.
Samenwerkingsverbanden Samenwerkingsverband Samenwerking Waterketen Regio Rijnland Juridische vorm Vestigingsplaats Bestuur en toezicht
Doelstelling
Samenwerkingsverband van 28 gemeenten, drinkwaterbedrijven Dunea en Oasis en het Hoogheemraadschap van Rijnland. Leiden De samenwerking kent drie bestuursorganen: Bestuurlijk algemeen Bestuurlijk Cluster C-team, overkoepelend orgaan van voorzitters van de clusters (4 in totaal) en Rijnland Gezamenlijke zorg voor de gehele waterketen en krachten bundelen. Realiseren van de kostenbesparingen in het beheer van de waterketen; Verbeteren van de kwaliteit van de uitvoering van de beheertaken en het innovatievermogen; Verminderen van de personele kwetsbaarheid bij de uitvoering van de beheertaken. Vertrekpunt in de samenwerking is dat de bestaande taken en verantwoordelijkheden niet worden aangetast. Samenwerken versterkt de waterketen. Met dit uitgangspunt werken gemeenten, drinkwaterbedrijf Dunea en het hoogheemraadschap van Rijnland samen toe naar een waterketen en waterketenbeheer: Van hoge constante kwaliteit; Met een lage kwetsbaarheid; Functionerend tegen zo laag mogelijke totaal maatschappelijke kosten.
Bestuurlijk belang
Met het structureel opzetten van samenwerking geven Rijnland en gemeenten invulling aan het Bestuursakkoord Water. n.v.t.
82
Taakveld: 7.3 Afval Belangrijkste ontwikkelingen
Landelijke afval doelen.
Beoogde resultaten
Vermindering kilo's restafval per inwoner.
Vervolgstappen grondstoffenplan 2021-2025 De voorbereidingen zijn getroffen om per 1 januari 2024 over te kunnen gaan op nascheiden van PMD (plastic en metalen verpakkingen en drankkartons), grofvuil ophalen tegen betaling en het apart inzamelen van matrassen. Het apart inzamelen van matrassen leidt naar verwachting tot een daling van het restafval. De matrassen worden niet meer via het grof restafval ingezameld en verbrand, maar gerecycled. In de periode februari tot en met juli 2023 is een aanbestedingstraject doorlopen voor de verwerking van restafval, grof restafval en matrassen. Contracten zijn afgesloten met AVR voor het restafval (nascheiden), Pre Zero voor het grofvuil en Matras Recycling Europa voor de matrassen. Scheiden GFT afval In het Grondstoffenplan 2021-2025 ligt de nadruk op het beter scheiden van GFT (Groente, Fruiten Tuinafval en Etensresten) en OPK (Oud Papier en Karton) uit het restafval. Het vergroten van het bewustzijn over het belang van afvalscheiding en heldere, effectieve communicatie is essentieel voor het verminderen van het restafval. In 2023 is er gecommuniceerd richting de bewoners over de nut en noodzaak van GFT-scheiding. Aan het gescheiden inzameling van GFT is een impuls gegeven door op verzoek keukenbakjes te verstrekken. Zwerfafval In 2023 is er een nieuwe landelijke subsidieregeling voor het opruimen van zwerfafval gekomen.
Met deze subsidie is aan bewoners opschoonmateriaal (afvalgrijpers, ringen voor vuilniszakken e.d.) verstrekt. Er is een start gemaakt met het betrekken van inwoners bij het schoonhouden van hun eigen leefomgeving.
Beleidsindicatoren Nr. Beleidsindicator
Eenheid
Bron
33 Omvang huishoudelijk restafval
Kg/inwoner
CBS statistiek Huishoudelijk afval
Realisatie 2023
Landelijk 2023
177 (2022)
148 (2022)
83
Taakveld: 7.4 Milieubeheer Belangrijkste ontwikkelingen
Participatietraject transitie warmte Warmtenet Leidse regio Regionale energiestrategie 2.0 opstellen Klimaatadaptatie opnemen in de Omgevingsvisie Voorbereiden en aanvragen impulsregeling DPRA Afronden van de externe risicodialoog (participatie met o.a. bewoners en ondernemers) Risicodialogen klimaatadaptatie Ontwikkelen campagne overlast houtstook
Beoogde resultaten
Wijkuitvoeringsplan(nen) aardgasvrije woningen Duidelijkheid continuering samenwerking warmtenet Leidse regio Realisatieplan maatregelen klimaatakkoord Aanvraag Impulsregeling DPRA Uitwerken Uitvoeringsagenda en klimaat adaptieve maatregelen; Externe risicodialoog Lancering eerste campagne houtstook najaar 2023
Wijkuitvoeringsplan(nen) aardgasvrij In 2023 vond het participatieproces plaats voor de ontwikkeling van het wijkuitvoeringsplan voor de Krimwijk. Dit omvatte het organiseren van twee wijkbijeenkomsten voor bewoners en het voeren van gesprekken met Verenigingen van Eigenaren (VvE), woningcorporaties en een grote particuliere verhuurder. Daarnaast zijn er woningscans uitgevoerd bij referentiewoningen om in beeld te brengen welke stappen nodig zijn om de woningen in de Krimwijk aardgasvrij te maken. Er is gestart met het opstellen van het wijkuitvoeringsplan. Duidelijkheid continuering samenwerking warmtenet Leidse Regio De gemeente Voorschoten werkt samen met de gemeenten Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest en Zoeterwoude om de mogelijkheden van een open regionaal energiesysteem (ORES) voor de warmtetransitie vorm te geven. Er zijn drie gebieden binnen Warmte Leidse Regio waar verdere uitwerking nodig is om tot besluitvorming over de regionale infrastructuur te komen. Dat betreft natuurlijk het project restwarmte voor Voorschoten en Leiden maar ook de mogelijke inzet van restwarmte voor Leiderdorp en Zoeterwoude en de ontwikkeling van geothermie met name aan de westzijde van de regio in combinatie met de RES (Regionale Energiestrategie Holland Rijnland) gemeenten daar.
In 2023 heeft de focus van het programma Warmte Leidse Regio gelegen op het inhoudelijk en organisatorisch vormgeven van de verdere samenwerking en het voorbereiden van de besluitvorming daarover. Dat heeft geleid tot positieve besluiten in de colleges en raden over de verdere samenwerking. Realisatieplan maatregelen klimaatakkoord Hiermee wordt de Lokale Energiestrategie 2024-2026 bedoeld (LES). Dit is een integraal uitvoeringsprogramma voor energietransitie. De LES is in 2023 door het college van B&W vastgesteld. Hiermee is tevens motie 270 afgedaan waarin de gemeenteraad het college verzocht een uitvoeringsplan voor de energiebesparingsdoelen uit de Regionale Energiestrategie Holland Rijnland voor te leggen. Aanvraag impulsregeling DPRA De subsidietoekenning DPRA (Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie) is eind 2023 bekrachtigd en daarmee definitief. De subsidie (€ 180.000) wordt ingezet voor de herinrichting van de wijk Adegeest, voor de klimaatadaptieve maatregelen grasbetonstenen (doorlatende verharding) op parkeerterreinen en inrichten van wadi’s in combinatie met een drainage/infiltratie leiding.
84
Uitwerken uitvoeringsagenda en klimaatadaptieve maatregelen We hebben in 2023 gewerkt aan de invulling en uitwerking van de uitvoeringsagenda. Zo is voor de nieuwbouwprojecten Segaar Arsenaal en Starrenburg voor klimaatadaptatie het nodige opgenomen in o.a. het ontwerp bestemmingsplan en het concept uitwerkingsplan. Daarnaast is het nut en de noodzaak van een lokaal hitteplan onderzocht. Tot slot zijn de meekoppelkansen verkend binnen de geplande toekomstige ruimtelijke plannen en rioleringsplannen. De uitwerking van de uitvoeringsagenda is overigens een continu proces, dat doorgaat in 2024 en de jaren daarna. Externe risicodialoog In 2023 is een interne risicodialoog gevoerd naar aanleiding van verfijnde stresstesten en een prioritering in de knelpuntgebieden. De externe risicodialoog wordt in 2024 gestart. Lancering campagne houtstook najaar 2023 De campagne Houtstook 2023-2024 is eind 2023 van start gegaan. Op de gemeentelijke website en op social media zijn enkele berichten geplaatst met als doel inwoners ervan bewust te maken dat het stoken van hout overlast kan geven in de buurt. Vastgoed Bij regulier onderhoud wordt standaard LED verlichting toegepast en voor gemeentelijk vastgoed wordt energieprestatieadvies ingewonnen.
Beleidsindicatoren Nr. Beleidsindicator
Eenheid
34 Hernieuwbare elektriciteit %
Bron
Realisatie 2023
RWS
Landelijk 2023
9,8% (2021)33,1% (2021)
Taakveld: 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Belangrijkste ontwikkelingen
Op dit taakveld zijn geen beleidsmatige ontwikkelingen van toepassing.
Beoogde resultaten
Herstel padenstructuur. Uitvoering beheerplan. Upgraden aula Rosenburgh.
Begraafplaats Rosenburgh De begraafplaats Rosenburgh is prachtig gelegen en heeft een mooie groene uitstraling, onder andere door het goede beheer en onderhoud. De begraafplaats biedt al vele jaren een plek voor inwoners van Voorschoten en de regio voor een laatste rustplaats en om dierbaren te gedenken. Modernisering en toekomstbestendige maatregelen zijn echter nodig voor de begraafplaats om deze plek te laten aansluiten op de wensen uit de samenleving. Daarom is in 2023 gestart met een onderzoek naar toekomstige ontwikkelingen voor begraafplaats Rosenburgh. In het tweede kwartaal van 2024 wordt hiervoor een voorstel voorgelegd aan de raad. Niet alle doelen voor het jaar 2023 zijn behaald. Voor het herstellen van de padenstructuur en het upgraden van de aula van de begraafplaats moet namelijk eerst een beheervisie worden opgesteld. Hierin worden op basis van de ambities en te behalen doelen, de kaders voor het beheer vastgelegd. Deze kaders worden vervolgens doorvertaald in een beheerplan met betrekking tot begraafplaatsen.
85
Verbonden partijen Tabel Verbonden partijen Volksgezondheid en Milieu Naam Gemeenschappelijke regeling GGZ subsidies RDOG Hollands Midden Omgevingsdienst West-Holland
Taakveld 7.1 Volksgezondheid 7.1 Volksgezondheid 7.4 Milieu: legalisering, toezicht, handhaving
Wat heeft het gekost?
P7 Volksgezondheid en milieu
Begroting
bedragen x € 1.000,- ("-" = nadeel / "+" = voordeel)
7.1 Volksgezondheid
7.2 Riolering
7.3 Afval
7.4 Milieubeheer
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
Begroting
Rekening
2023
2023
2023
primair
na wijziging
Verschil 2023 Begr. na wijzing / rekening
Baten
62
194
190
-5
Lasten
-1.944
-1.915
-1.830
85
Saldo
-1.882
-1.721
-1.640
81
Baten
2.748
2.848
3.144
296
Lasten
-1.709
-1.876
-1.915
-39
Saldo
1.039
972
1.230
257
Baten
4.926
4.938
4.962
25
Lasten
-3.356
-3.415
-3.202
213
Saldo
1.570
1.522
1.760
238
Baten
0
91
134
43
Lasten
-959
-1.454
-1.271
183
Saldo
-959
-1.363
-1.137
226
Baten
339
339
331
-8
Lasten
-327
-387
-1.384
-997
Saldo
12
-48
-1.054
-1.006
Totaal baten
8.075
8.410
8.761
351
Totaal lasten
-8.294
-9.048
-9.602
-554
-219
-638
-841
-204
Onttrekking reserves
0
387
130
-257
Toevoeging reserves
0
0
0
0
Mutaties reserves
0
387
130
-257
-219
-251
-711
-460
Saldo van baten en lasten
Programma resultaat
Toelichting op verschillen begroot actueel/werkelijk in taakvelden >= € 50.000 Taakveld 7.1 Volksgezondheid (voordeel € 81.000) Op dit taakveld is er per saldo sprake van een voordeel van € 81.000. In december 2023 is door het algemeen bestuur van Hecht niet ingestemd met de begrotingswijziging. De financiële gevolgen voor de begroting van Voorschoten waren al wel verwerkt met de najaarsnota 2023, dit zorgt voor een financieel voordeel van € 87.000 op de gemeenschappelijke regeling van Hecht. De
86
begrotingswijziging van Hecht zal opnieuw worden voorgesteld in 2024. Overige verschillen ontstaan door kleine afwijkingen. Taakveld 7.2 Riolering (voordeel € 257.000) Op dit taakveld is, na onttrekking (€ 343.000) uit de egalisatievoorziening rioolheffing, per saldo sprake van een voordeel van € 257.000. Dit voordeel wordt grotendeels verklaard door afwijkingen aan de batenkant. De onttrekking uit de voorziening was niet begroot, waardoor de gehele onttrekking leidt tot hogere baten. Deels betreft dit de dekking van lagere baten op de rioolheffing (€ 47.000 nadeel). Het resterende deel van de onttrekking wordt verklaard door hogere lasten. De lasten voor riolering zijn hoger als gevolg van extra kosten die gemaakt zijn voor onder andere het reguliere beheer en onderhoud van de riolering, gemalen en pompinstallaties. Door het uitstellen van vervangingsinvesteringen wordt de technische levensduur van riolering in Voorschoten op de proef gesteld. Dit zorgt ervoor dat er vaker ad hoc reparatie- en onderhoudswerkzaamheden moeten plaatsvinden aan het riool. Dit heeft gezorgd voor extra lasten (€ 144.000) die niet begroot waren. Bij de najaarsnota werd rekening gehouden met een extra storting in de egalisatievoorziening van € 105.000. Daar deze niet wordt uitgevoerd, maar een onttrekking noodzakelijk is, leidt dit tot een voordelig effect op de lasten van dit taakveld.
Taakveld 7.3 Afval (voordeel € 238.000) Het taakveld Afval kent, na storting (€ 114.000) in de egalisatievoorziening, per saldo een voordeel van € 238.000. Dit wordt grotendeels verklaard door de afwijking op de geraamde storting van de bijbehorende egalisatievoorziening. Bij de najaarsnota werd rekening gehouden met een dotatie van € 522.000 in de voorziening, maar deze is per saldo lager uitgevallen. Dit verklaart een voordeel van € 408.000 op de lasten van dit taakveld. Het voordeel wordt verkleind door de hogere lasten op andere onderdelen. Door hogere onderhoudskosten en incidentele reparaties vallen de lasten van de tractie € 62.000 hoger uit. Ook zijn er hogere lasten (€ 98.000) voor beleid als gevolg van de inhuur van een afvalcoach en extra campagnes voor afvalscheiding. Tot slot zijn de kosten van het afvalbrengstation hoger uitgevallen door hogere verwerkingskosten (€ 27.000 nadeel) en meer bezoekers (€ 9.000 nadeel) dan begroot. Het restantnadeel (€ 1.000) wordt verklaard door overige verschillen. Aan de batenkant is sprake van een voordeel van € 25.000. Dit wordt verklaard door een tweetal factoren. Door de verkoop van oude tractiemiddelen en afvalcontainers van afval zijn niet voorziene verkoopopbrengsten gerealiseerd van € 20.000 (voordeel).
Daarnaast zijn er hogere afvalopbrengsten bij de gescheiden fracties zoals glas, papier en textiel ontstaan van € 5.000 (voordeel). Taakveld 7.4 Milieubeheer (voordeel € 226.000) Het taakveld sluit af met een positief saldo van € 226.000 waarbij er een voordeel is op de baten van € 43.000 en een voordeel op de lasten van € 183.000. Het voordeel op de lasten worden grotendeels (€ 111.000) verklaard door onderuitputting op de doorgeschoven middelen uit 2022 voor de uitvoeringskosten van het klimaatakkoord. Daarnaast ontstaat er een voordeel (€ 54.000) door niet uitgegeven middelen voor fonds duurzaamheid. Bij de jaarrekening zal worden voorgesteld om deze niet bestede budgetten opnieuw beschikbaar te stellen voor 2024. Daarnaast waren er ook lagere lasten (€ 47.000) dan geraamd voor de bijdrage aan de Warmtelinq. Hier tegenover staan hogere bijdrage voor respectievelijk Omgevingsdienst West Holland (€ 19.000) en Holland Rijnland (€ 11.000) met betrekking tot de afrekening 2022. Deze extra bijdragen waren bij de jaarrekening 2022 nog niet bekend. Het restantvoordeel op de lasten (€ 1.000) wordt verklaard door overige kleine verschillen.
Voorgesteld wordt om de drie budgetten met onderuitputting door te schuiven naar 2024, waarbij € 111.000 ten laste van de bestemmingsreserve Klimaatgelden, € 54.000 ten laste van bestemmingsreserve duurzaamheid en € 47.000 ten laste van de concernreserve.
87
Het voordeel op de baten heeft betrekking op een subsidie van de Provincie inzake de Dobbewijk (€ 21.000) welke uit voorzichtigheid niet was geraamd. Bij de SPUK Klimaat is een hoger subsidiebedrag (€ 22.000) in 2023 gerealiseerd, doordat er meer kosten zijn gemaakt dan begroot. Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria (nadeel € 1.006.000) Het taakveld sluit af met een negatief saldo van € 1.006.000 waarbij er een nadeel is op de baten van € 8.000 en een nadeel op de lasten van € 998.000. Het nadeel op de lasten wordt voor € 995.000 veroorzaakt door de vorming van een nieuwe voorziening ten behoeve van meerjarig afgekocht onderhoud door nabestaanden. Het is al jarenlang gemeentelijke beleid dat nabestaanden het meerjarenonderhoud kunnen afkopen. De gemeente is conform het geldende BBV verplicht om hiervoor een voorziening te vormen zodat aan deze toekomstige onderhoudsverplichtingen voldaan kan worden. De noodzakelijke vorming van de voorziening is aan het licht gekomen naar aanleiding van een recent onderzoek omtrent de toekomstvisie van begraafplaats Rosenburgh dat begin 2024 is uitgevoerd. De lagere baten van € 8.000 wordt veroorzaakt doordat er in 2023 minder begrafenissen hebben plaatsgevonden dan ingeschat.
88
P8 Wonen en bouwen Doelstelling: "Wat wilden we bereiken ?" Er moet een goede balans zijn in het woningaanbod, daardoor kan Voorschoten verschillende doelgroepen aan zich binden. Ook bevordert de voldoende beschikbaarheid van woningen de doorstroming; We willen het dorpse groene karakter behouden, de ruimtelijke opgave voor de komende jaren richt zich daarom op de instandhouding en het beheer van de ruimtelijke structuur van Voorschoten.
Het college vult deze doelstelling in met de volgende taakvelden: Taakveld: 8.1 Ruimte en leefomgeving Belangrijkste ontwikkelingen
Inwerkingtreding Omgevingswet per 11-2023.
Beoogde resultaten
Per 1-1- 2023 werken we volgens de minimale eisen van de Omgevingswet. Woningbouwopgave: zichtbare voortgang op diverse locaties.
(Invoering) Omgevingswet De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. 2023 stond in het teken van de voorbereiding op de inwerkingtreding van deze wet. Het resultaat van onze inzet in 2023 is dat we: reguliere aanvragen en meldingen kunnen behandelen; de database met bestemmingsplannen hebben opgeschoond en daarmee een goede basis hebben voor het tijdelijk omgevingsplan; vragenbomen in het digitaal stelsel Omgevingswet (DSO) hebben toegespitst op de meest voorkomende activiteiten in Voorschoten; de legesverordening hebben aangepast aan de Omgevingswet en in besluitvorming hebben gebracht; voor inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen algemene informatie op de website hebben geplaatst. We voldoen hiermee aan de minimale eisen van de VNG. Voortgang ontwikkeling woningbouwprojecten Om de raad actief te informeren over de voortgang van woningbouwprojecten is op 6 september 2023 een raadsinformatiebrief (nr. 062) uitgegaan met een actuele weergave van de voortgang en fasering van de projecten. Met deze raadsinformatiebrief is een start gemaakt met het halfjaarlijks informeren van de gemeenteraad over de voortgang op de woningbouwprojecten.
Ten tijde van de vaststelling van de jaarrekening 2023 is de raad tussentijds via de raadsinformatiebrief voortgang woningbouwprojecten van maart 2024 actief geïnformeerd over de voortgang van de projecten over de periode 1 juli 2023 tot 31 december 2023. Aangezien beide raadsinformatiebrieven een volledig beeld geven van de voortgang op de projecten wordt voor meer informatie naar deze brieven verwezen.
89
Taakveld: 8.2 Grondexploitatie (niet bedr.terrein) Belangrijkste ontwikkelingen
Uitwerken en uitvoeren van het betreffende deel van het (nieuwe) coalitieakkoord.
Beoogde resultaten
Afsluiten van intentieovereenkomsten met een duidelijk beeld van de economische haalbaarheid; Afsluiten van anterieure overeenkomsten bij (her)ontwikkelingen incl. passend kostenverhaal; Op transparante wijze samenwerken met marktpartijen; Actualiseren van de Grondexploitatie Duivenvoordecorridor.
Volgens het huidige grondbeleid kiest de gemeente voor een vorm van gebiedsontwikkeling, waarbij duidelijk niet gekozen is voor een ondernemende, maar voor een, in meer of mindere mate, faciliterende rol. De gemeente beperkt zich grotendeels tot het vaststellen van het bestemmingsplan, het uitvoeren van toezicht op activiteiten van derden en het uitvoeren van verplicht kostenverhaal. Lopende projecten met beschikbare budgetten als gevolg van afgesloten anterieure of intentie overeenkomsten omvatten Foreschate, Starrenburg III, Intratuin, Segaar/Arsenaal, Einsteinlaan en Raadhuislaan waarvan van de laatste de intentieovereenkomst is verlengd via een allonge. De anterieure overeenkomst voor Segaar/Arsenaal en Starrenburg III is voorbereid in 2023 en zal in 2024 ondertekend worden. In het project Wagtendonkstraat zal met de nieuwe woningcorporatie Rijnhart Wonen ook een intentieovereenkomst gesloten worden. Bij de Jan Evertsenlaan is de intentieovereenkomst opgesteld. Voor het project Duivenvoorde Corridor is een grondexploitatie vastgesteld en voert de gemeente actief grondbeleid. De onteigening, op basis van het exploitatieplan, van het laatste deel, Noortveer, is uitgesproken in 2021. Tot ver in 2023 heeft de vorige eigenaar (voortgezet) gebruik mogen maken van de grond. Daarna is gestart met de voorbereiding van de gunning en aanbesteding.
Ook zijn de kassen gesloopt, de gronden geëgaliseerd en overgedragen en is begonnen met het archeologie-traject. De jaarrekening geeft de financiële voortgang van het project weer. In 2020 is – conform advies van de commissie bezwaarschriften – het besluit genomen geen subsidievoorschot te verstrekken voor het project Deltaplein, omdat een transparant inzicht in de achterliggende boekhouding vooralsnog ontbreekt. De voorziening voor dit project wordt in stand gehouden omdat de subsidie pas na afloop van de juridische procedures definitief kan worden vastgesteld. Eind 2023 heeft Deltaplein BV beroep ingesteld tegen de beslissing op bezwaar om de subsidie op nihil vast te stellen. De gemeente Voorschoten wil de rechter laten (be)oordelen of bovengenoemd besluit juridisch houdbaar is. De gemeente krijgt de mogelijkheid verweer te voeren tegen het ingediende beroep. Deze procedure zal uiteindelijk tot een finaal oordeel leiden. Hoe lang dat zal duren, hangt mede af of Deltaplein BV gebruik zal maken van de mogelijkheid hoger beroep in te stellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. In 2023 is een onderzoek gestart naar het mogelijk instellen van een recht van eerste koop van vastgoed voor de gemeente, de resultaten volgen in de loop van 2024.
90
Taakveld: 8.3 Wonen en bouwen Belangrijkste ontwikkelingen
De maatschappelijke opgave vraagt meer betaalbare woningen. De nationale en regionale woon- en bouwagenda zullen een hogere taakstelling bij de gemeenten neerleggen. Vanuit het coalitieakkoord gaan we hierop anticiperen. Ontwikkelvisie centrum.
Beoogde resultaten
Een nieuwe regionale – en lokale visie op Wonen, die aansluit bij de nieuwe landelijke ontwikkelingen. De onderzoeken naar realisatie van meer betaalbare woningen op gemeentegrond (o.a. erfpacht) en regulering van toewijzing moeten een effectief instrumentarium opleveren. We maken inzichtelijk hoe speculatie van de woningvoorraad tegengegaan kan worden (hoe houden we betaalbare woningen ook echt betaalbaar). We maken jaarlijks prestatieafspraken met alle corporaties binnen de Voorschotense woningmarkt.
Plan van Aanpak opstellen nieuwe woonvisie 2023 Begin 2023 is een startnotitie naar de raad gegaan om het proces vast te leggen om tot een nieuwe woonvisie te komen. Er is actief geparticipeerd om te komen tot een nieuwe woonvisie, zo zijn er gesprekken gevoerd met de corporaties, huurdersvertegenwoordigers, de Participatiegroep Wonen en Bouwen, ontwikkelaars, maar zijn ook inwoners gevraagd een enquête in te vullen en mee te denken over wat er in de woonvisie moet komen te staan. Als tussenfase zijn beleidsuitgangspunten vastgesteld door de raad en op 7 december 2023 is de nieuwe woonvisie vastgesteld. Tijdens de vaststelling van de beleidsuitgangspunten heeft de raad het college opgeroepen de opkoopbescherming in te voeren. Dit punt is ook opgenomen in de woonvisie, alsmede het burgerinitiatief voor realisatie van een Knarrenhof in Voorschoten. Voorbereidingen Meerjaren Prestatieafspraken 2024 Er is een activiteitenoverzicht (voorheen jaarschijfafspraken) met de corporaties en huurdersvertegenwoordigers gemaakt in 2023 en in het laatste kwartaal van 2023 zijn de voorbereidingen gestart voor een procesplanning om te komen tot nieuwe meerjaren prestatieafspraken in 2024 en zijn er externe bedrijven benaderd om de partijen onafhankelijk te begeleiden om tot meerjaren prestatieafspraken te komen. Hiervoor is €15.000 opgenomen in de begroting 2024.
De prestatieafspraken gaan over de beschikbare en betaalbare woningvoorraad, duurzaamheid, wonen en zorg en leefbaarheid. Meer betaalbare woningen en regulering van toewijzing Het zoeken naar en realiseren van meer betaalbare woningen is een doorlopend proces. Hierbij is de gemeente ook regelmatig afhankelijk van derden, waarbij in samenspraak met de raad zoveel mogelijk ambities meegenomen zijn in de nieuwe woonvisie. Met betrekking tot het reguleren van toewijzing is college in afwachting geweest van de herziening Huisvestingswet 2014, om na te gaan welk instrumentarium de gemeenten krijgen om meer sturing te geven aan het toewijzen van woningen aan onder andere eigen inwoners. Ten tijde van de vaststelling van de woonvisie waren er nog geen nieuwe toewijzingsregels van kracht. Daarom zijn daar geen afspraken over gemaakt, anders dan intenties. In relatie tot betaalbaarheid is in september 2023 een eerste wijzigingsbesluit van de doelgroepenverordening Voorschoten vastgesteld waarbij de instandhoudingstermijnen 91
aangepast zijn in lijn met de Regionale Woonagenda Holland Rijnland en is de betaalbaarheidsgrens overgenomen zoals door het Rijk is vastgesteld. Er worden stappen gemaakt met de corporaties met betrekking tot de betaalbare woningvoorraad. College kan melden dat Woonzorg Nederland het laatste gedeelte van de verkoop heeft afgerond en 106 woningen zijn overgedragen aan Rijnhart Wonen en niet aan een commerciële partij zoals een institutionele belegger. Dit in lijn met het collegebeleid en het draagt bij aan de gewenste mogelijkheid tot regulering van de betaalbare woningvoorraad, ook in de middenhuur. Tot slot heeft de raad besloten een mogelijkheid tot het realiseren van 120 Flexwoningen nader uit te werken, in het kader van het streven naar meer (en sneller) bouwen van sociale huurwoningen. De samenwerking met de wooncorporatie is in lijn met hun positie van preferred partners, zoals in de Woonvisie is vastgelegd. Kerngroep Wonen en Bouwen In 2023 is aan inwoners gevraagd om mee te denken over de woonvisie en is er parallel een vacature uitgezet voor leden van de participatiegroep Wonen en Bouwen (voorheen kerngroep). Daar is enthousiast op gereageerd en inmiddels heeft de groep 15 leden die de inwoners vertegenwoordigen en zijn er ook werkafspraken gemaakt. De betrokken partijen komen gemiddeld 4 keer per jaar bij elkaar.
Regionale ontwikkelingen In 2023 is de Regionale Realisatieagenda (de Woondeal) ondertekend door o.a. de provincie, BZK en de 13 gemeenten van de regio Holland Rijnland, waaronder Voorschoten. Hier zijn afspraken in opgenomen over het realiseren van meer betaalbare woningen, waarbij 67% betaalbaar het uitgangspunt is. In de regio is dit doorvertaald naar 30% sociale huurvoorraad en 35% middensegment. In juni 2023 is de Regionale Woonagenda Holland Rijnland vastgesteld, daar heeft de raad een zienswijze periode voor doorlopen. De regionale woonagenda is eveneens input geweest voor de lokale woonvisie die de raad in december heeft vastgesteld. Een van de taakstellingen vanuit de regio is de realisatie van woonwagenstandplaatsen. Vanuit het project Segaar – Arsenaal is er een definitief besluit genomen over de standplaats waar woonwagens gerealiseerd zullen gaan worden, waarmee de huisvesting van een specifieke bewonersgroep geborgd wordt. Er is bij de nieuwe locatie ook rekening gehouden met mogelijke uitbreiding. Beleidsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving Het college heeft het evaluatieverslag en de jaarrapportage 2023 alsook het uitvoeringsprogramma 2024 vastgesteld. Hiermee wordt voldaan aan de verplichting uit het Omgevingsbesluit omgevingsrecht. De gemeenteraad is geïnformeerd via de raadsinformatiebrief van 5 maart 2024.
Overige ontwikkelingen In het vastgestelde herijkte IHP is opgenomen dat de nieuwe Fortgensschool met mogelijk een (I)HP op de locatie Marijkelaan 2/4 gerealiseerd gaat worden. Daarmee wordt ook de mogelijke realisatie van goedkope (gereguleerde) woningen op die locatie gefaciliteerd.
Beleidsindicatoren Nr. Beleidsindicator
Eenheid
Bron
Realisatie 2023
Landelijk 2023
35 Gemiddelde WOZ waarde
Duizend euro
CBS
486 (2023)
368 (2023)
Basisregistratie adressen en gebouwen
2,0 (2022)
9,3 (2022)
36 Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen
92
37 Demografische druk
%
CBS
89,2% (2023)
70,3% (2023)
38 Gemeentelijke woonlasten In euro's eenpersoonshuishouden
COELO
€ 1.340 € 860 (2023) (2023)
39 Gemeentelijke woonlasten In euro's meerpersoonshuishouden
COELO
€ 1.430 € 942 (2023) (2023)
Wat heeft het gekost?
P8 Wonen en bouwen bedragen x € 1.000,- ("-" = nadeel / "+" = voordeel)
8.1 Ruimte en leefomgeving
8.2 Grondexploitatie (niet bedr.terrein)
Begroting
Begroting
Rekening
Verschil
2023
2023
2023
2023
primair
na wijziging
Begr. na wijzing / rekening
Baten
0
0
0
0
Lasten
-913
-1.197
-1.202
-5
Saldo
-913
-1.197
-1.202
-5
Baten
2.305
938
182
-756
Lasten
-2.391
-984
-160
824
Saldo
-86
-46
22
68
Baten
686
512
468
-44
Lasten
-1.230
-1.827
-1.773
54
Saldo
-545
-1.315
-1.305
10
Totaal baten
2.991
1.450
650
-800
Totaal lasten
-4.535
-4.007
-3.135
872
Saldo van baten en lasten
-1.544
-2.558
-2.485
72
Onttrekking reserves
57
772
675
-97
Toevoeging reserves
0
-75
-75
0
Mutaties reserves
57
697
600
-97
-1.487
-1.861
-1.885
-24
8.3 Wonen en bouwen
Programma resultaat
Toelichting op verschillen begroot actueel/werkelijk in taakvelden >= € 50.000 Taakveld 8.2 Grondexploitaties (voordeel € 68.000) De grote verschillen in baten en lasten op taakveld 8.2 zijn inherent aan een grondexploitatie (grex). Dit wordt voornamelijk verklaard door het doorschuiven van de geplande activiteiten en kosten (€ 821.000 in totaal) naar 2024: Plankosten € 400.000 Verwervingen € 120.000 Bouwrijp maken € 114.000 Sloop en sanering € 110.000 Toegerekende rente € 47.000 Woonrijp maken € 30.000 Daar de grondexploitatie budgettair neutraal is, verklaard dit ook grotendeels de afwijking aan de batenkant. 93
Het voordeel op het taakveld ontstaat voornamelijk door een gedeeltelijk vrijval van de voorziening. De grondexploitatie zelf sluit af met een (balans) saldo van € 583.000. Dit is ten opzichte van de jaarrekening 2022 een verbetering van € 31.000, waardoor dit uit de voorziening kan vrijvallen. Aangezien er bij de begroting 2023 rekening gehouden was met een storting (€ 6.000) in de voorziening, geeft dit nog eens een extra voordeel. Het restantvoordeel ontstaat door een lagere doorbelasting van uren (€ 30.000).
94
Verplichte paragrafen Paragraaf Lokale heffingen 1.1 Inleiding In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de door de gemeente Voorschoten geheven belastingen, bestemmingsheffingen en rechten. De heffingsbevoegdheid ontleent de gemeente aan een wettelijke grondslag, zoals de Gemeentewet en de Wet milieubeheer. Het invoeren, wijzigen en afschaffen van lokale heffingen is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Onder de belastingen vallen de onroerende-zaakbelastingen, de belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten, de hondenbelasting, de toeristenbelasting, de precariobelasting en de reclamebelasting. Wat betreft de bestemmingsheffingen, hieronder vallen de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. De rechten omvatten een zeer grote groep belastbare feiten. De belangrijkste hiervan zijn de marktgelden, de begrafenisrechten en de leges inzake omgevingsvergunningen, reisdocumenten, burgerlijke stand en gemeentelijke basisadministratie. Voor zowel de bestemmingsheffingen als de rechten geldt dat de tarieven maximaal kostendekkend mogen zijn en dat de opbrengst gebruikt wordt voor de dekking van gemaakte kosten. 1.2 Beleid lokale heffingen 'Inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden leveren een rechtvaardige bijdrage in de gemeentelijke voorzieningen.' Zo is het beleid van de gemeente Voorschoten op het gebied van lokale heffingen samen te vatten.
De lokale lastendruk blijft in reële termen gelijk, waarbij er van wordt uitgegaan dat leges en rechten kostendekkend blijven of worden. De OZB wordt, anders dan de gebruikelijke indexering en de gemaakte afspraken, niet verder verhoogd. 1.2.1 Aanpassing belastingen De geraamde opbrengsten van belastingen zijn voor 2023 verhoogd met het door het CPB geraamde inflatiepercentage van 3,1% (geharmoniseerde consumenten-prijzenindex). Onderstaand wordt een aantal aanpassingen nader toegelicht. OZB Bij het vaststellen van de begroting 2023 is het inflatiepercentage van 3,1% toegepast en zijn de opbrengsten OZB woningen en niet-woningen hiermee verhoogd. Bij de berekening van de OZBtarieven voor 2023 is rekening gehouden met bovenstaande uitgangspunten en bij de waardeontwikkeling is uitgegaan van een waardestijging van 12,4% voor de woningen en een waardedaling van 1,4% voor de niet-woningen. Precariobelasting De tarieven voor de precariobelasting zijn met het inflatiepercentage van 3,1% verhoogd. Reclamebelasting De opbrengst van de reclamebelasting wordt in overleg met de centrumondernemers vastgesteld en is voor 2023 niet verhoogd. Het variabele tarief is gelijk gebleven waarbij ook het minimumtarief (€ 400) en maximumtarief (€ 900) ongewijzigd zijn gebleven. Hondenbelasting De opbrengst voor de hondenbelasting is met het inflatiepercentage van 3,1% verhoogd.
Toeristenbelasting De opbrengst van de toeristenbelasting is met het inflatiepercentage van 3,1% verhoogd.
95
1.2.2 Aanpassing leges en rechten Volgens de uitgangspunten in de begroting zijn de leges en rechten voor 2023 verhoogd met het door het CPB geraamde inflatiepercentage van 3,1% (consumentenprijsindex). Hierop zijn de volgende uitzonderingen: Voor de aanvraag tot het verlenen van een omgevingsvergunning voor het bouwen van een bouwwerk is het tarief ongewijzigd gebleven op een percentage van 5,3% van de bouwkosten; Tarieven die door het Rijk worden vastgesteld zijn voor dat bedrag opgenomen. Riool en Afval Voor de rioolheffing en de afvalstoffenheffing geldt dat de tarieven, rekening houdend met de egalisatievoorziening, maximaal 100% kostendekkend zijn. Bij het vaststellen van de begroting 2023 zijn de tarieven niet verhoogd ten opzichte van 2022. Bij het vaststellen van de begroting 2023 is de opbrengst afvalstoffenheffing met 8% verhoogd (inclusief 3,1% inflatiecorrectie). De tarieven afvalstoffenheffing zijn hierdoor ook met 8% gestegen ten opzichte van 2022.
1.3 Overzicht tarieven De belangrijkste tarieven voor belastingjaar 2023 zijn: Belastingen Onroerende zaakbelasting voor woningen Tarief eigenaar (% van de WOZ-waarde) Onroerende zaakbelasting voor niet-woningen Tarief eigenaar (% van de WOZ-waarde) Tarief gebruiker (% van de WOZ-waarde) Afvalstoffenheffing Aanleunwoning Etagewoning met eenpersoonshuishouden Etagewoning met meerpersoonshuishouden Overige woonruimte met eenpersoonshuishouden Overige woonruimte met meerpersoonshuishouden Rioolheffing Afvoer afvalwater Afvoer ander water dan afvalwater Hondenbelasting Eerste hond Tweede hond Elke volgende hond
Tarief 2023 0,1226 % 0,2336 % 0,1986 % € 292,38 € 328,80 € 418,87 € 388,93 € 479,26 € 235,32 € 13,92 € 92,04 € 138,36 € 182,52
1.4 De opbrengsten van de gemeentelijke belastingen In onderstaand overzicht staan de geraamde en werkelijke baten voor 2023 voor de belangrijkste belastingen.
Belastingen 1 2 3 4 5
OZB Eigenaren OZB Gebruikers Roerende ruimte belastingen Hondenbelasting
6 7 8
Toeristenbelasting Reclamebelasting BIZ-Dobbewijk
Precariobelasting
Begroting na wijziging Werkelijk 2023 2023 € 7.413.821 € 7.543.940 € 482.609 € 570.763 € 6.231 € 6.376 € 138.876 € 142.624 € 11.000 € 10.300 € € €
235.654 81.000 27.000
€ 208.274 € 92.442 € 27.333 96
1.5 De opbrengsten van de gemeentelijke heffingen In onderstaand overzicht staan de geraamde en werkelijke baten voor 2023 voor de belangrijkste heffingen. Heffingen 9 10 11 12 13
Afvalstoffenheffing Rioolheffing Marktgelden Begrafenisrechten Leges wabo
Begroting na wijziging Werkelijk 2023 2023 € 4.758.734 € 4.759.560 € 2.848.193 € 2.798.842 € 37.179 € 27.747 € 338.974 € 322.935 € 199.213 € 219.448
1.5.1 Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven van percelen waarvoor een inzamelplicht voor huishoudelijke afvalstoffen bestaat. De verschillen tussen de werkelijke lasten en baten voor de afvalstoffenheffing worden verrekend met de egalisatievoorziening. Hierdoor is de kostendekkendheid altijd 100%. Voor de afvalstoffenheffing is over 2023 uiteindelijk € 114.000 toegevoegd aan de egalisatievoorziening. Berekening kostendekkendheid afvalstoffenheffing Kosten taakveld(en) incl. omslagrente Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen* Netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten: Overhead BTW Totaal toerekenbare kosten Totale kosten Totale opbrengsten Dotatie ultimo 2023 Kostendekkendheid * betreft inkomsten en onttrekking uit voorziening afvalstoffenheffing.
Raming 3.569.000 -167.000 3.402.000
Realisatie 3.338.000 -189.000 3.149.000
841.000 516.000 1.357.000
1.040.000 444.000 1.484.000
4.759.000 4.759.000
4.633.000 4.747.000 114.000 100%
100%
1.5.2 Rioolheffing Rioolheffing wordt geheven van de gebruiker van een perceel van waaruit water direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De gemeente is wettelijk verplicht om haar zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater na te komen. De verschillen tussen de werkelijke lasten en baten voor de rioolheffing worden verrekend met de egalisatievoorziening. Hierdoor is de kostendekkendheid altijd 100%. Voor de rioolheffing is over 2023 uiteindelijk € 343.000 onttrokken aan de egalisatievoorziening. De lasten voor riolering zijn hoger als gevolg van extra kosten die gemaakt zijn voor onder andere het reguliere beheer en onderhoud van de riolering, gemalen en pompinstallaties. Door het uitstellen van vervangingsinvesteringen wordt de technische levensduur van riolering in Voorschoten op de proef gesteld. Dit zorgt ervoor dat er vaker ad hoc reparatie- en onderhoudswerkzaamheden moeten plaatsvinden aan het riool. Berekening kostendekkendheid rioolheffing Kosten taakveld(en) incl. omslagrente Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen Inkomsten taakveld(en) onttrekking Netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten: Overhead BTW Totaal toerekenbare kosten Totale kosten
Raming 2.124.000
Realisatie 2.390.000 -3.000
2.124.000
2.387.000
340.000 284.000 624.000 2.748.000
398.000 334.000 732.000 3.119.000
97
Totale opbrengsten Onttrekking ultimo 2023 Kostendekkendheid
2.748.000 100%
2.776.000 343.000 100%
1.5.3 Marktgelden Marktgelden worden geheven voor het gebruiken van openbare grond c.q. het innemen van een standplaats op het marktterrein, gedurende de tijd dat het markt is. De opbrengst is afhankelijk van de daadwerkelijke bezetting van de weekmarkt. De uiteindelijke kostendekkendheid komt over 2023 uit op 37%. Berekening kostendekkendheid marktgeld Kosten taakveld(en) incl. omslagrente Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen Netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten: Overhead BTW Totaal toerekenbare kosten Totale kosten Totale opbrengsten Kostendekkendheid
Raming 78.000 0 78.000
Realisatie 72.500 0 72.500
24.000 11.000 35.000 113.000 42.000 37%
26.000 8.500 34.500 107.000 39.000 37%
1.5.4 Begraafplaatsrechten Begraafplaatsrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en het gebruik van de diensten die daarbij worden verleend. De gerealiseerde opbrengst is al een aantal jaar relatief stabiel en is hoofdzakelijk afhankelijk van het aantal begrafenissen. De uiteindelijke kostendekkendheid komt over 2023 uit op 46%. Berekening kostendekkendheid begraafplaatsrechten Kosten taakveld(en) incl. omslagrente Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen Netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten: Overhead BTW Totaal toerekenbare kosten Totale kosten Totale opbrengsten Kostendekkendheid
Raming 335.000 -8.000 327.000
Realisatie 384.000 -7.000 377.000
236.000 17.000 253.000 580.000 339.000 58%
302.000 24.000 326.000 703.000 323.000 46%
Naar aanleiding van een recent onderzoek omtrent de toekomstvisie van begraafplaats Rosenburgh en de kostendekkendheid, is geconstateerd dat de gemeente geen voorziening heeft voor meerjarig onderhoud welke door nabestaanden wel voldaan en afgekocht is. De gemeente is conform het geldende BBV verplicht hiervoor een voorziening te vormen zodat aan deze toekomstige onderhoudsverplichtingen voldaan kan worden. Er is hiervoor dan ook een voorziening gevormd, welke per 31 december 2023 een waarde vertegenwoordigd van € 994.000. 1.5.5 Leges Leges worden geheven voor het door de gemeente verlenen van diensten zoals opgenomen in de tarieventabel behorende bij de Legesverordening. Deze tarieventabel bestaat uit drie titels: Algemene dienstverlening, Dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving (omgevingsvergunningen) en Dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn (specifiek voor ondernemers). Binnen de drie titels zijn de leges onderverdeeld in hoofdstukken waarbinnen de samenhangende tarieven zijn geclusterd. De uiteindelijke kostendekkendheid komt over 2023 voor de drie titels uit op respectievelijk 84%, 83% en 114%. Voor de leges omgevingsvergunning is in de najaarsnota 2023 een lagere opbrengst van € 450.000 vermeld, dit komt doordat er
98
minder aanvragen voor verbouwingen zijn onder andere door de hogere huizenprijzen en stijgende hypotheekrentes. Kostendekkendheid Titel 1: Leges Algemene dienstverlening Kosten taakvelden Toe te rekenen overhead Totale kosten Totale opbrengsten Kostendekkendheid
Raming 364.000 157.000 521.000 294.000 56%
Realisatie 405.000 213.000 618.000 521.000 84%
Kostendekkendheid Titel 2: Leges omgevingsvergunning Kosten taakvelden Toe te rekenen overhead Totale kosten Totale opbrengsten Kostendekkendheid
Raming 365.000 259.000 623.000 619.000 99%
Realisatie 410.000 331.000 741.000 614.000 83%
Kostendekkendheid Titel 3: Leges Europese dienstenrichtlijn Kosten taakvelden Toe te rekenen overhead Totale kosten Totale opbrengsten Kostendekkendheid
Raming 13.000 11.000 24.000 6.000 23%
Realisatie 13.000 14.000 27.000 31.000 114%
1.6 Kwijtschelding In de raadsvergadering van 8 december 2022 is de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Voorschoten 2023 vastgesteld. Hiermee is een verruimde vermogensnorm opgenomen in de verordening. Kwijtschelding is in Voorschoten mogelijk voor de onroerende-zaakbelastingen, de roerende-ruimtebelastingen, de hondenbelasting (alleen eerste hond), de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en het begraafplaatsrecht (onderhouden begraafplaats). Ook voor ZZP’ers is het mogelijk om onder dezelfde voorwaarden als privé-personen voor kwijtschelding in aanmerking te komen. In 2023 zijn de volgende bedragen uitgegeven voor kwijtschelding in het jaar 2023. Belastingen OZB Hondenbelasting Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal
Raming 2023 € 2.000 € 3.000 € 172.000 € 113.000 € 290.000
Werkelijk 2023 € 535 € 5.308 € 162.292 € 101.697 € 270.067
1.7 Ontwikkeling woonlasten Door de totale woonlasten voor meerpersoonshuishoudens in jaar t te vergelijken met het landelijk gemiddelde in jaar t-1 (zoals geproduceerd door het Coelo) en uit te drukken in een percentage kan de ontwikkeling van de woonlasten ten opzichte van het landelijk gemiddelde worden geschetst.
Totale woonlasten gezin Voorschoten in jaar t Woonlasten gemiddelde voor gezin in t-1 Woonlasten t.o.v. landelijk gemiddelde jaar er voor (x 100%)
Rekening 2022 € 1.236 € 811
Begroting 2023 € 1.429 € 904
Rekening 2023 € 1.429 € 904
152,4%
158,1%
158,1%
99
Deze vergelijking laat voor Voorschoten zien dat de woonlasten hoger liggen dan het landelijk gemiddelde. De lokale lasten calculator, afkomstig van Coelo 2023, vergelijkt de woonlasten in de verschillende gemeenten binnen Nederland en deze worden gerangschikt van laagste naar hoogste gemeentelijke woonlasten, de gemeente Voorschoten staat op vijfde positie. 1.8 Samenwerking diverse gemeenten en het Hoogheemraadschap Rijnland De volledige heffing en invordering, inclusief de waardering in het kader van de Wet WOZ, is overgedragen aan belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR). Voor de gemeente Voorschoten geldt dit voor de onroerendezaakbelastingen, rioolheffing, afvalstoffenheffing, hondenbelasting, toeristenbelasting, precariobelasting, reclamebelasting en de BIZ-bijdragen. Verzoeken om kwijtschelding worden ook vanuit de BSGR afgehandeld. 1.9 Algemene ontwikkelingen Verruiming lokaal belastinggebied De gemeente is voor de inkomsten voor het overgrote deel afhankelijk van inkomsten vanuit de rijksoverheid. Daarbij zorgt de huidige financieringssystematiek voor schommelingen in inkomsten bij de gemeenten en biedt beperkte ruimte voor autonomie. Vanuit het VNG is er overleg met het Rijk voor meer mogelijkheden voor de gemeente om belasting te heffen. De lastenverzwaring voor inwoners dient vervolgens teruggesluisd te worden via lagere inkomstenbelastingen.
In het meest recente regeerakkoord (december 2021) staat: 'Om een stabielere financiering voor de medeoverheden te realiseren en hun autonomie te vergroten, wordt in de komende jaren een nieuwe financieringssystematiek voor de periode na 2025 uitgewerkt, waarbij de mogelijkheid voor een groter eigen belastinggebied wordt betrokken.
100