Document · PDF

Bijlage 1. Begroting 2024-2027

Gemeenteraad Voorschoten 9 november 2023, gemeente voorschotenBij agendapunt: Programmabegroting 202435.411 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Colofon Uitgave Gemeente Voorschoten Postbus 393 2250 AJ Voorschoten Inlichting: gemeente@voorschoten.nl September 2023

Inhoudsopgave Algemeen ..........................................................................................................................4 Inleiding ..........................................................................................................................5 Leeswijzer........................................................................................................................7 Infographic ......................................................................................................................9 Financiële samenvatting .................................................................................................. 10 Beleidsbegroting ............................................................................................................... 21 Programma's.................................................................................................................... 22 Recapitulatie .................................................................................................................. 22 P0 Bestuur en ondersteuning............................................................................................ 23 P1 Veiligheid ..................................................................................................................

35 P2 Verkeer en vervoer ..................................................................................................... 40 P3 Economie .................................................................................................................. 44 P4 Onderwijs .................................................................................................................. 49 P5 Sport, cultuur en recreatie ........................................................................................... 54 P6 Sociaal Domein .......................................................................................................... 65 P7 Volksgezondheid en milieu ........................................................................................... 81 P8 Wonen en bouwen ...................................................................................................... 91 Paragrafen ....................................................................................................................... 97 Lokale heffingen ............................................................................................................. 98 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................ 108 Onderhoud kapitaalgoederen ..........................................................................................

118 Financiering ................................................................................................................. 124 Bedrijfsvoering ............................................................................................................. 132 Verbonden partijen ....................................................................................................... 136 Grondbeleid ................................................................................................................. 153 Bezuinigingen, taakstellingen en ombuigingen .................................................................. 155 Openbaarheidsparagraaf WOO ........................................................................................ 157 Huisvesting statushouders en ontheemden uit Oekraïne .................................................... 158 Financiële begroting ........................................................................................................ 159 Uitgangspunten ............................................................................................................ 159 Meerjarenbeeld 2024-2027 ............................................................................................ 161 Toelichting baten en lasten ............................................................................................

162 Toelichting meerjarenperspectief ................................................................................... 163 Incidentele baten en lasten ............................................................................................ 165 Mutaties reserves per programma ................................................................................... 166 Bijlagen ......................................................................................................................... 167 Nieuw beleid per programma.......................................................................................... 168 Algemene uitkering uit het gemeentefonds ...................................................................... 169 Reserves en voorzieningen ............................................................................................. 172 Investeringen ............................................................................................................... 174 Subsidies ..................................................................................................................... 181

Algemeen

Inleiding

Voorschoten in Verbinding Vooruit In het coalitieakkoord stond het al. Het college vindt het belangrijk dat Voorschoten dicht bij de inwoner staat. Daarvoor is een goede communicatie nodig en een gemeente die bereikbaar is en haar dienstverlening op orde heeft. Een open bestuurscultuur, een bestuur dat bereikbaar is en transparant. We stimuleren daarnaast ook inwoners om met ons mee te denken. De drie pijlers van het coalitieakkoord vormen het uitgangspunt. In de begroting zijn die verder uitgewerkt: 1)

Voorschoten blijft een heerlijk woondorp Ook in de toekomst blijft Voorschoten een heerlijk florerend woondorp, met betrokken inwoners, ondernemers en verenigingen. Een dorp met een groen karakter, voldoende voorzieningen, (preventieve) zorg en welzijn dichtbij en gezellige centra om onze boodschappen te doen of lokaal een baan te vinden.

Voorschoten heeft meer betaalbare woningen voor verschillende doelgroepen We zetten in op het ontwikkelen van meer betaalbare woningen, met name gericht op jongeren, jonge gezinnen en senioren. De focus ligt dus op jongeren/starters, die graag in Voorschoten blijven wonen. Maar ook bouwen voor senioren om zo actief doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. Levensloopbestendig wonen/bouwen vraagt extra aandacht.

Voorschoten is duurzaam en toekomstbestendig Om klimaatveranderingen het hoofd te bieden gaan we aan de slag met oplossingen op het gebied van klimaatadaptatie. Duurzaam bouwen is de standaard, we gaan onze rioleringen wijkgericht up-to-date brengen. Ook zorgen we ervoor dat onze inwoners droge voeten houden in de toekomst en gaan daarbij zorgvuldig om met onze omgeving.

Voor de woonopgave is extra geld gereserveerd voor het realiseren van flexwoningen. Daarnaast wordt actief ingezet op sport door het realiseren van een nieuwe atletiekbaan en het reserveren van middelen voor een bijdrage aan de zogeheten combibaan (ijs- en skeelerbaan). Bepaalde ambities zijn nog niet financieel verwerkt omdat de besluiten hieromtrent pas na vaststelling van de begroting worden genomen. Dit betreft onder andere de effecten van het nieuw vast te stellen Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs (IHP) en Integraal Waterketenplan (IWKp). Ook zijn nog geen middelen opgenomen voor de huisvesting van Oekraïense ontheemden. Er is op dit moment geen aanleiding om voor de opvang van Oekraïners voor 2024 tekorten te verwachten. Deze wijzigingen worden verwerkt met het vaststellen van de najaarsnota 2023. Voor 2024 en 2025 begroting structureel sluitend, vanaf 2026 tekorten Voor de jaren 2024 en 2025 is sprake van een reëel en structureel sluitende begroting. Daarmee is de begroting in lijn met de twee onderdelen van het begrotingsadvies 2024-2027 van de VNG. Maar vanaf 2026 worden helaas door keuzes van het kabinet structurele tekorten gepresenteerd. Daardoor hebben we onvoldoende middelen ter beschikking om ons huidige takenpakket te kunnen uitvoeren. Dit vraagt ons om nog duidelijkere keuzes te maken in onze ambities en waaraan we ons geld uitgeven.

Afhankelijk van de ontwikkelingen rond de algemene uitkering uit het gemeentefonds vanaf 2026 (zoals het accres, herijking gemeentefonds en opschalingskorting), zullen ambities worden bijgesteld en/of getemporiseerd. Door de gevolgen van de keuzes van het kabinet in deze begroting te laten zien, wordt een helder signaal afgegeven aan het demissionaire kabinet en de Tweede Kamer.

De raad heeft een raadsinformatiebrief ontvangen over de meicirculaire 2023. Daaruit bleek al dat er tekorten gingen ontstaan. Deze negatieve effecten dragen bij aan de meerjarig kwetsbare financiële positie. In de septembercirculaire 2023 zullen deze wijzigingen verder worden toegelicht en krijgen we over de Rijksbijdrage meer duidelijkheid. De effecten worden verwerkt in een nota van wijzigingen.

Leeswijzer De programmabegroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting is opgebouwd uit een programmaplan en de verplichte paragrafen. In het programmaplan is het beleid in Voorschoten op hoofdlijnen opgenomen, met het geld , inclusief de toelichtingen, dat we daarvoor beschikbaar hebben. De paragrafen richten zich op de beheeraspecten zoals bedrijfsvoering, weerstandsvermogen, kapitaalgoederen, lokale heffingen, grondbeleid en de paragraaf bezuinigingen, taakstellingen en ombuigingen. De financiële begroting gaat vooral in op de financiële positie van onze gemeente. Hierin is het totale financiële overzicht opgenomen. Dit bestaat uit de door de raad vastgestelde kaders, het algemene financiële beeld en het overzicht van de baten en lasten. De opbouw van de beleidsbegroting en de financiële begroting lichten we hieronder toe. Beleidsbegroting Op grond van artikel 8 van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) bevat de beleidsbegroting: a. b. c. d. e.

De te realiseren programma's; Een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen; Een overzicht van de kosten van overhead; Het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting; Het bedrag voor onvoorzien.

In de programma’s is opgenomen welke maatschappelijke doelen we nastreven en per taakveld wat de belangrijkste ontwikkelingen zijn en wat het belangrijkste resultaat is. Per taakveld is daarnaast een inhoudelijke toelichting opgesteld voor het begrotingsjaar en volgende jaren. De beleidsindicatoren geven een indicatie van de gewenste maatschappelijke effecten. Voor de beleidsindicatoren 'bestuur en organisatie' zijn geen landelijke vergelijkingscijfers, omdat daar geen landelijke bron voor beschikbaar is. De totaalramingen per taakveld en programma en de cijfermatige vergelijking per taakveld zijn opgenomen aan het eind van het programma. Naast het programmaplan bevat de beleidsbegroting de wettelijk verplichte paragrafen. In de tabel hieronder staan deze vermeld. Tabel Paragrafen Paragraaf 1. Lokale heffingen

2. Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen

Inhoud Ontwikkelingen op het gebied van de belastingen en heffingen. Per heffing geven wij aan wat het beleid is en op welke wijze het tarief tot stand is gekomen. Ook geven wij inzicht in de (geraamde) opbrengsten. Financiële gezondheid van de gemeente De paragraaf geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om financiële risico’s op te vangen. Beleid ten aanzien van het beheer van kapitaalgoederen. Dit zijn onder andere onderhoud en vervanging van openbaar groen, wegen, riolering, openbare verlichting, verkeerslichtinstallaties en -borden, watergangen (waarvoor de gemeente een onderhoudsverplichting heeft) en civiele kunstwerken.

4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen

7. Grondbeleid

8. Bezuinigingen, taakstellingen en ombuigingen

9. Openbaarheidsparagraaf WOO 10. Huisvesting van statushouders en ontheemden uit Oekraïne

Ontwikkelingen en keuzes in het financieringsbeleid. De wijze waarop de gemeente met de bedrijfsvoeringstaken omgaat. Een overzicht van alle verbonden partijen. Verbonden partijen zijn organisaties waarin de gemeente een financieel én een bestuurlijk belang heeft. Visie van de gemeente op het grondbeleid. Licht de wijze waarop het grondbeleid ten uitvoer wordt gebracht toe en de prognose van de resultaten van grondexploitaties, winstneming en verloop van reserves. Een overzicht van de bezuinigingen in 2024-2027 die in de ramingen zijn verwerkt. De bezuinigingen, taakstellingen en ombuigingen die in deze begroting opgenomen zijn, staan expliciet vermeld in deze paragraaf. Hierdoor kunnen deze onderwerpen goed worden gemonitord. Informatie over de uitvoering van de Wet open overheid (Woo). Informatie over de opgaven en uitvoering van de huisvesting van statushouders en ontheemden uit Oekraïne.

Financiële begroting Naast de programma’s en de paragrafen uit de beleidsbegroting kent de programmabegroting een financiële begroting. Volgens de voorschriften uit de BBV moet daarin opgenomen worden: a. b. c.

Het overzicht van baten en lasten en de toelichting; De uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting; De bijlage met het overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld.

Bij het onderdeel financieel meerjarenbeeld 2024-2027 wordt een meerjarenoverzicht gepresenteerd van baten en lasten. In dit overzicht zijn de gevolgen van nieuw beleid en bezuinigingen integraal verwerkt. In de programmatoelichtingen zijn de concrete maatregelen toegelicht. Bijlagen In de begroting zijn de volgende bijlagen opgenomen: -

Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6

Nieuw beleid per programma Algemene uitkering uit het gemeentefonds Reserves en voorzieningen Investeringen Subsidies Baten en lasten per taakveld

Disclaimer: In het document worden de financiële tabellen automatisch gegenereerd, waardoor er afrondingsverschillen in cijfers kunnen voorkomen.

Infographic

Financiële samenvatting

Exploitatie

Inleiding Het college vindt het belangrijk dat Voorschoten dicht bij de inwoner staat. Daarvoor is een goede communicatie nodig en een gemeente die bereikbaar is en haar dienstverlening op orde heeft. Een open bestuurscultuur, een bestuur dat bereikbaar is en transparant. We stimuleren daarnaast ook inwoners om met ons mee te denken. We willen hier ons zelf blijven verbeteren. Door te meten hoe we het doen in onze berikbaarheid en dienstverlening weten we waar verbetering nodig is. Hiermee willen we dan ook aan de slag. De drie pijlers van het coalitieakkoord vormen het uitgangspunt. Daarop ligt dus ook de focus. In de begroting zijn die verder uitgewerkt: 4)

Voor 2024 en 2025 begroting structureel sluitend, vanaf 2026 tekorten Voor de jaren 2024 en 2025 is sprake van een reëel en structureel sluitende begroting. Daarmee is de begroting in lijn met de twee onderdelen van het begrotingsadvies 2024-2027 van de VNG. Maar vanaf 2026 worden helaas door keuzes van het kabinet structurele tekorten gepresenteerd. Daardoor hebben we onvoldoende middelen ter beschikking om ons huidige takenpakket te kunnen uitvoeren. Dit vraagt ons om nog duidelijkere keuzes te maken in onze ambities en waaraan we ons geld uitgeven. De raad heeft een raadsinformatiebrief ontvangen over de meicirculaire 2023. Daaruit bleek al dat er tekorten gingen ontstaan. In de septembercirculaire 2023 zullen deze wijzigingen verder worden toegelicht en krijgen we over de Rijksbijdrage meer duidelijkheid. Belangrijke ontwikkelingen Bij de gemeente Voorschoten speelt een groot aantal ontwikkelingen waarvan de financiële consequenties nog onzeker zijn. Een deel betreft ambitie en een deel betreft autonome ontwikkelingen. Hieronder volgt, niet-uitputtend, een aantal belangrijke ontwikkelingen.

Krappe arbeidsmarkt Er zijn grote uitdagingen op de arbeidsmarkt, waarbij wij als kleinere gemeente hogere in- en uitstroompercentages hebben dan grotere gemeenten. We zien onszelf als doorstroomgemeente. Dat betekent dat we een gemeentelijke organisatie zijn waar jonge mensen tot ontwikkeling kunnen komen, maar ook kunnen doorstromen naar grotere gemeenten, hogere overheden en bedrijven. Door middel van een arbeidsmarktoffensief en extra inspanningen op het gebied van arbeidsmarktcommunicatie proberen we ons als werkgever beter en breder te profileren in de regio en aantrekkelijk te zijn voor potentiële medewerkers. Tegelijkertijd moeten we ons ook realiseren dat de krapte die landelijk wordt ervaren soms zo groot is dat we ondanks de verhoogde inspanningen niet altijd zullen slagen. Risico’s woningmarkt, stikstof, omgevingswet In het ruimtelijk domein spelen momenteel veel vraagstukken die vragen om een oplossing voor inwoners, bedrijven en onze fysieke leefomgeving. Door de groei van de bevolking neemt bijvoorbeeld de vraag naar woningen toe. Ook blijven ouderen langer in hun eigen woning wonen en neemt het gemiddelde aantal bewoners van een woning af. Daardoor is er een groeiend tekort aan woningen, in het bijzonder in het betaalbare segment. Dit geldt voor verschillende doelgroepen, zowel bij starters als senioren.

Ook de gemeente Voorschoten heeft de opgave om meer betaalbare woningen te realiseren. Omgevingswet De nieuwe Omgevingswet gaat in per 1 januari 2024. De Omgevingswet voegt alle bestaande wetten en regels over de leefomgeving samen. Dat zijn bijvoorbeeld wetten en regels voor wonen, wegen, milieu, natuur en water. Als inwoners een bouwproject willen starten voor een huis of een bedrijf, hebben zij daardoor nog maar met één wet te maken. Daardoor kunnen besluiten sneller worden genomen en is lokaal maatwerk mogelijk. Stikstofcrisis en krappe arbeidsmarkt ruimtelijk domein Door de stikstofcrisis en de krappe arbeidsmarkt binnen het ruimtelijk domein gaan deze ontwikkelingen niet zo snel en treedt vertraging op. Zo is er een tekort aan bouwopzichters en andere belangrijke functies binnen het ruimtelijk domein. Binnen onze mogelijkheden sorteren we voor op deze risico’s. Daarnaast blijven we voor het realiseren van nieuw beleid voor een groot deel afhankelijk van nieuwe regelgeving en externe partijen, zoals woningcorporaties en projectontwikkelaars of grondeigenaren. Energietransitie Ook de energietransitie, brengt grote veranderingen in de fysieke leefomgeving met zich mee. Zo is er meer onderzoek nodig, zoals naar de milieueffecten van grootschalige infrastructuur en wordt er duurzamer gebouwd. De behoefte aan andere vormen van energie heeft ook zichtbaar effect op de ruimte.

Het meest zichtbare onderdeel vormt de opwekking van elektriciteit met wind en zon. Ook moet er een laadinfrastructuur komen voor het opladen van het groeiende aantal elektrische voertuigen. Onzekere inkomsten gemeentefonds vanaf 2026 De Voorjaarsnota 2023 van het Rijk biedt geen informatie over de opschalingskorting. Het gemeentefonds wordt vanaf 2026 structureel met € 975 miljoen gekort, om gemeenten te bewegen tot efficiëntere samenwerking door opschaling. De vraag blijft of en ook wanneer het Rijk en de VNG overeenstemming bereiken over het schrappen van de opschalingskorting. Vooruitlopend op de meicirculaire 2023, is al rekening gehouden met het besluit van het kabinet om bij de Voorjaarsnota 2023 de eenmalige accresverhoging van 2026 van € 924 miljoen ook structureel vanaf 2027 beschikbaar te stellen. Daarmee is een van de onzekerheden rond het gemeentefonds van tafel.

Evaluatie verdeling algemene uitkering gemeentefonds In 2026 wordt het huidige verdeelmodel geëvalueerd. Het verdeelmodel bepaalt het aandeel dat een gemeente heeft in de verdeling van de algemene uitkering van het gemeentefonds. Een volgend kabinet zal daarop een definitief besluit nemen voor het verdeelmodel van 2026 en verder. Onderdeel van de nieuwe financiering is een mogelijke verruiming van het eigen belastinggebied. Hierdoor zullen in 2027 opnieuw herverdeeleffecten ontstaan. Beide ontwikkelingen maken de ramingen van de structurele inkomsten vanuit het gemeentefonds vanaf 2026 in hoge mate onzeker. We zullen deze ontwikkelingen de komende jaren nauwlettend in de gaten houden. Toch achten we het op dit moment niet opportuun om met ombuigingsvoorstellen te komen voor de jaren 2026 en 2027. De kadernota voor 2025 biedt hiertoe een nieuw weegmoment. Besparingsopgave uit Hervormingsagenda Jeugd De Voorjaarsnota 2023 van het Rijk biedt meer duidelijkheid over de verdere invulling van de Hervormingsagenda Jeugd. Deze agenda komt voort uit de bestuurlijke afspraken die de VNG en het Rijk in 2021 over de jeugdhulp hebben gemaakt om de hulpverlening te verbeteren en het jeugdstelsel beter beheersbaar te maken. Hierbij is de uitspraak van de Commissie van Wijzen het uitgangspunt. Gemeenten moeten voldoende budget krijgen om de jeugdzorg te kunnen betalen.

Het Rijk en de VNG hebben op 18 april van dit jaar een financieel principeakkoord bereikt voor de Hervormingsagenda Jeugd. Een van de financiële afspraken in het principeakkoord is dat de huidige besparingsreeks van € 374 miljoen voor 2023, € 463 miljoen voor 2024 en € 563 miljoen voor 2025, voor de jaren 2023 tot en met 2025 is bevroren op het niveau van € 374 miljoen. Voor 2026 staat de besparing, zoals voorzien, op € 961 miljoen en loopt deze op tot iets meer dan € 1 miljard voor 2027. In 2024 en 2025 zorgt dit akkoord voor incidenteel hogere inkomsten uit het gemeentefonds. Vanaf 2026 wordt vastgehouden aan de eerdere financiële afspraken. Oekraïne en opvang asielzoekers In de begroting 2024 zijn geen middelen verwerkt voor de opvang van Oekraïners en asielzoekers. Bij de najaarsnota 2023 zullen beschikbare middelen worden overgeheveld naar 2024. Op basis van de huidige inzichten lijken de door het Rijk beschikbare middelen voldoende om de bijbehorende lasten volledig te kunnen dekken. Ambities Met de beperkte investeringsruimte die we hebben, maken we zorgvuldig afwegingen en brengen we ‘Voorschoten in verbinding vooruit’. We hebben realistische ambities die daarbij passen. De belangrijkste punten waarmee we aan de slag gaan zijn hieronder op een rij gezet. Wonen Voorschoten wil meer betaalbare woningen voor verschillende doelgroepen.

Naast het realiseren van lopende woningbouwprojecten ligt de focus op het realiseren van flexwoningen en standplaatsen voor woonwagens. In 2024 weten we welke locaties voor flexwoningen ingezet gaan worden. Om snel flexwoningen te realiseren worden gesprekken gevoerd met woningcorporaties. De Sleutels en Rijnhart Wonen om gezamenlijk te komen tot een plan van aanpak. In 2024 wordt naar verwachting de uitplaatsing van de woonwagen aan Arsenaal-Segaar gerealiseerd, waarbij ook wordt gezocht naar een oplossing voor regionale taakstelling van het realiseren van woonwagenplaatsen. Centrum In 2024 wordt voor de vastgestelde Ontwikkelvisie centrum een uitvoeringsprogramma uitgewerkt, met als doel verschillende deelprojecten realistisch in de tijd uit te zetten. Tegelijkertijd willen we met hoge prioriteit uitvoering geven aan de ontwikkeling van de omgeving van de Kruispuntkerk.

In de Kruispuntkerk willen we een nieuw onderkomen realiseren voor de gebruikers van het huidige cultureel centrum aan de Prinses Marijkelaan. Dit is essentieel voor het kunnen vrijspelen van de locatie Prinses Marijkelaan voor de nieuwbouw van de Fortgensschool met integraal kindcentrum en woningen. Omgevingswet- en visie De Omgevingswet treedt in werking op 2024. De volledige implementatie van de Omgevingswet is complex en de transitie is niet op 1 januari 2024 volledig klaar. Verschillende processen en systemen moeten nog worden afgestemd op de nieuwe wetgeving, zodat aanvragen voor omgevingsvergunningen tijdig kunnen worden afgehandeld. Daarbij dienen ook nog verschillende verordeningen met terugwerkende kracht te worden aangepast. Binnen drie jaar na de inwerkingtreding van de wet moet een omgevingsvisie zijn vastgesteld. De huidige structuurvisie is vigerend tot 2025. Er spelen momenteel tal van maatschappelijke opgaven waar de structuurvisie niet in voorziet, zoals de energietransitie en klimaatadaptatie. In 2024 zal een startnotitie aan de raad worden voorgelegd, waarin proces en planning van de stappen die nodig zijn om tot een visie te komen zijn beschreven. Duurzaamheid en klimaat In 2024 wordt uitvoering gegeven aan de Lokale Energie Strategie (LES), met als doel meer verduurzaming en energiebesparing.

Daarnaast wordt in de Leidse regio de samenwerking voor een regionaal warmtenet verder geïntensiveerd. Ook zal een beroep worden gedaan op de expertise van de Omgevingsdienst West-Holland (ODWH) om te ondersteunen bij oplossingen voor luchtkwaliteit en stikstofproblematiek. Het maatschappelijk vastgoed dat de gemeente in eigen beheer wil houden (de kernportefeuille) zal worden verduurzaamd vanuit het voorgestelde verduurzamingsbeleid. Verduurzaming maakt structureel onderdeel uit van de beheerplannen van de kernportefeuille. Het college stelt zich als doel dat de beheerplannen van de kernportefeuille maatschappelijk vastgoed in 2024 zullen worden opgeleverd. De mogelijke financiële gevolgen van de herijking van de beheerplannen, waaronder de verduurzaming, zullen onderdeel uitmaken van de kadernota 2025. Sport De gemeente wil graag het sportaanbod verbreden door de realisatie van een zogeheten combibaan (ijs- en skeelerbaan) aan de Van Leeuwenhoekkade. In de begroting 2024 zijn ook extra middelen opgenomen om de atletiekbaan van Voorschoten’97 grondig te renoveren. Naast een budget voor projectbegeleiding dekken deze middelen ook het vervangen van de atletiekbaan en bijbehorende atletiekonderdelen. In 2024 zal bovendien een beleidsplan worden opgesteld voor sportaccommodaties.

Onderwijshuisvesting In 2024 wordt het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan (IHP) gehanteerd als koersdocument om te komen tot goede en duurzame huisvesting voor het onderwijs in de gemeente Voorschoten. De effecten van het IHP 2024-2039 zullen worden verwerkt in de begroting na de vaststelling in december 2023. Het college heeft als uitgangspunt om het juridisch eigendom van de openbare basisschool de VOS over te dragen aan het bevoegd gezag. Hiertoe worden momenteel al de nodige voorbereidingen getroffen. Goede zorg Zorg in Voorschoten is goed geregeld – voor alle inwoners, van welke leeftijd dan ook. Zeker omdat steeds meer mensen een beroep doen op zorg, maken wij ons sterk voor zorg die nu en in de toekomst toegankelijk is, ook in de buurt. Het aanbod van gezondheidscentra blijven we met voorrang ontwikkelen, zodat in deze centra verschillend aanbod uit de zorg bij elkaar komt. Een

inwoner moet de huisarts tenslotte net zo gemakkelijk weten te vinden als de praktijkondersteuner jeugd. Verder blijft ons doel, dat toetsing (triage) snel plaatsvindt als urgentie van zorg en/of ondersteuning noodzakelijk is. Regionale samenwerking vanuit bestuurlijke zelfstandigheid Ambities kan Voorschoten niet bereiken als solospeler. Bestuurlijke zelfstandigheid is weliswaar essentieel om grip te houden op eigen voorzieningen. Maar op meerdere gebieden, zoals zorg en welzijn, klimaat, afval, verkeer en ook delen van de bedrijfsvoering, zal intensief samengewerkt worden in de (Leidse) regio. Een goede dienstverlening voor onze inwoners heeft prioriteit, zelfs als regionale samenwerking soms ten koste gaat van eigen beleidsruimte. Van kadernota naar begroting Met de gemeenteraad is overeengekomen de kadernota als ‘het moment’ aan te wijzen om integrale afwegingen te maken tussen de beleidsmatige voornemens en de daarvoor beschikbare financiële ruimte. Het financieel meerjarenbeeld zag er met de gepresenteerde ontwikkelingen bij de kadernota op 29 juni 2023 als volgt uit: Tabel Recapitulatie ontwikkelingen kadernota 2024 Recapitulatie ontwikkelingen kadernota 2024 (bedragen * €1.000,-/"-"=nadeel, "+"=voordeel) Omschrijving/Jaar

2024

2025

2026

2027

A. Startsaldo voor kadernota 2024

1.251

933

-198

-2.043

Autonome ontwikkelingen

1.044

Loon- en prijsontwikkelingen

Overig

238

118

-83

-1.352

-509

-747

-615

313

637

-781

-1.668

Nieuw beleid Startsaldo Begroting 2024 (Kadernota 2024)

Terugblik kadernota In de kadernota hebben de drie pijlers uit het coalitieakkoord een financiële doorvertaling gekregen. Op basis van de vastgestelde kadernota werd een structureel begrotingsoverschot van € 1,3 miljoen verwacht. Het structurele overschot voor 2024 is € 1 miljoen hoger dan het incidentele overschot als gevolg van de incidentele storting van € 1 miljoen in de reserve onderwijshuisvesting, zoals besloten bij de begroting 2023. Het structurele overschot is flink teruggelopen als gevolg van de effecten van de meicirculaire. Werd hier bij de raadsinformatiebrief een kanttekening geplaatst, is inmiddels duidelijk dat deze effecten definitief zijn. Daarnaast spelen een aantal andere omgevingsfactoren een rol die mogelijk van invloed kunnen zijn op de te behalen resultaten. Behalve de onzekere inkomsten uit het gemeentefonds betreffen dit: Arbeidsmarktproblematiek Risico’s woningmarkt, stikstof en omgevingswet Besparingsopgave uit Hervormingsagenda Jeugd Bij behandeling van de kadernota is de raad geïnformeerd over de negatieve effecten van de meicirculaire. Een aantal van die onderwerpen zijn in de kadernota gekwantificeerd en maken onderdeel uit van financiële ontwikkelingen zoals in de tabel hierboven gepresenteerd. Een aantal van die onderwerpen spelen in de begroting nog steeds en zijn nog niet te kwantificeren.

Het college biedt de gemeenteraad de voorliggende structureel en reëel sluitende begroting 2024 aan en zal in het volgende hoofdstuk nader toelichten hoe dit tot stand is gekomen.

Ontwikkelingen na kadernota Structureel sluitende begroting tot en met 2025, 2026 omslagjaar Het meerjarenbeeld start met de begrotingspositie zoals vermeld in de kadernota 2024. In de raadsvergadering van 29 juni 2023 is de raad geïnformeerd over de gevolgen van de door het Rijk uitgebrachte meicirculaire 2023. Na deze raadsvergadering hebben zich ook (financiële) ontwikkelingen voorgedaan die verwerkt zijn in deze begroting. Hieronder treft u het meerjarenbeeld aan van de begroting 2024 en een toelichting op de ontwikkelingen na de kadernota 2024. Tabel Ontwikkelingen meerjarenbegroting Ontwikkelingen meerjarenbegroting 2024-2027 ( bedragen * € 1.000,-/ "-"= nadeel, "+"= voordeel) Omschrijving/ Jaar

2024

2025

2026

2027

Concept Kadernota 2024

313

637

-781

-1.668

Amendement 210

-25

-16

A. Startsaldo begroting 2024 (kadernota 2024)

288

621

-781

-1.668

1. Overige ontwikkelingen

-779

-822

-955

-842

1a. Meicirculaire 2023

-685

-728

-861

-748

1b. Effect investeringen Voorjaarsnota 2023

-94

-191

-122

531

2a. Correcties Kadernota’24

-10

-91

285

153

2b. Bijstelling Jeugdgelden

-300

-359

-306

2c. Subsidie Voorschoten voor Elkaar

-200

2d. Actualisatie bestaande kapitaallasten

-5

-34

-17

-26

2d. Kapitaallasten Atletiekbaan

-31

2d. Kapitaallasten B+C gebouw

-50

2e. Actualisatie stelposten

156

150

160

2f. Stelpost organisatieontwikkeling

-200

2g. Rente

285

112

153

-298

2h. Kostendekkendheid tarieven (overhead)

451

481

482

472

2i. Flexwoningen

-250

2j. Nieuw financieel systeem

-100

2k. Combibaan (skeelter & schaatsbaan)

-150

2k. Dekking concernreserve

150

2l. Nota mobiliteitsbeleid

-50

2m. Kleine wijzigingen

108

161

B. Totaal ontwikkelingen

-970

-944

-424

-807

Begrotingssaldo 2024-2027 (A + B)

-682

-323

-1.205

-2.457

w.v. Incidenteel

-1.000

-1.500

w.v. Structureel

318

1.177

-1.205

-2.457

2. Wijzigingen na kadernota

De raadsbesluiten zijn verwerkt tot en met de raadsvergadering van 6 juli 2023. De in kaart gebrachte ontwikkelingen na de kadernota laten voor 2024 een negatief begrotingssaldo zien van € 682.000. Bovenstaande tabel geeft een negatief beeld op de ontwikkeling van de gemeentelijke begroting in de jaren 2024 tot en met 2027. Echter, tot en met 2025 is er sprake van een structureel overschot. Vanaf 2026 slaat dit beeld door terugvallende rijksinkomsten om naar een structureel tekort. Hier staat de gemeente niet alleen in. De meeste gemeenten in Nederland hebben hiermee te kampen. De VNG heeft het kabinet gevraagd om erkenning van de financiële opgave waar gemeenten zich nog steeds voor gesteld zien. Vooralsnog betekent bovenstaand meerjarenbeeld dat de gemeente de komende jaren wel over voldoende middelen beschikt om incidenteel in te zetten, maar geen ruimte heeft voor beleid met structurele gevolgen. Hieronder worden de verschillende mutaties na kadernota toegelicht. A. Correcties Kadernota 2024 Bij de kadernota zijn een aantal effecten niet juist gepresenteerd. Zie hiertoe onderstaande tabel, de correcties worden onder de tabel toegelicht. Omschrijving/ Jaar

2024

2025

2026

2027

A1. Correctie Kadernota'24/ Omklappen Jeugd

170

A2. Correctie Kadernota’24/ Beëindiging DVO

-261

115

-17

A3. Correctie Kadernota'24/ Stelpost Kapitaallasten

-180

Totaal Correcties Kadernota

-10

-91

285

153

Omklappen Jeugd Bij de kadernota zijn de effecten van het omklappen jeugd (B7) geactualiseerd. Bij de autonome effecten is hiertoe een voordeel opgenomen van € 324.000. Daar tegenover hebben we de uitgaven voor jeugd geïndexeerd en verwerkt in de stelpost Prijscompensatie (C5) van € 409.000 nadelig. Per saldo geeft dit een nadeel van € 85.000 in de kadernota 2024. Dit blijkt onjuist verwerkt. Het omklappen van jeugd naar de Leidse regio levert per saldo een voordeel op van € 85.000. De correctie zorgt voor een structureel positief effect van € 170.000. Beëindiging DVO MO Wassenaar Bij de kadernota zijn de effecten van het beëindigen van de DVO Maatschappelijke Ondersteuning geactualiseerd naar prijspeil 2024. Zowel bij het raadsvoorstel (5 april 2023) als bij de presentatie van de cijfers in de kadernota zijn de financiële gevolgen vanaf 2025 niet juist gepresenteerd. De effecten zoals in de kadernota weergegeven voor 2026 en 2027, betreffen resultaten voor een jaar eerder. Per saldo geeft dit een nadeel voor 2025 (€ 261.000), een voordeel voor 2026 (€ 115.000) en vanaf 2027 een structureel nadeel (€ 17.000). Stelpost Kapitaallasten Bij de kadernota zijn de kapitaallasten geactualiseerd. Hierbij was nog geen rekening gehouden met het saldo op de stelpost kapitaallasten. Bij de begroting heeft dit een negatief effect voor 2024 van € 180.000. B.

Bijstellen Jeugdgelden De kosten voor jeugdhulp zijn in 2023 harder gestegen dan we hadden verwacht. Zowel in onze regiogemeenten als landelijk is er sprake van onverwacht hoge kostenstijgingen. In Voorschoten leidt dit tot een structurele bijstelling van € 300.000. Naast de algehele invloed van de stigmatiserende en medicaliserende maatschappij, laten de kostenstijgingen zich het beste verklaren door de verder toegenomen complexiteit van de jeugdproblematiek en bijbehorende zorgtrajecten. De verwachte nasleep van corona is bovendien reëel, wat blijkt uit de signalen vanuit diverse (lokale) ketenpartners zoals jeugdconsulenten, de huisartsen, de

praktijkondersteuners, jeugdhulpaanbieders, jongerenwerk en het onderwijs. In lijn met de landelijke ontwikkelingen zien de lokale ketenpartners meer jongeren met ernstige klachten zoals suïcidegedachten, automutilatie, eetstoornissen, depressieve klachten, ontspoord gedrag, autisme en aanverwante klachten. In Voorschoten lijkt het aantal hulpvragen ten aanzien van trauma gerelateerde problematiek en angstproblematiek te zijn toegenomen. De oorzaak hiervan ligt mogelijk in spanningen en huiselijk geweld wat in thuissituaties is ontstaan tijdens de coronapandemie, maar ook in de onzekerheden die deze periode met zich meebracht. Daarbij lijken de social media sinds de corona van grotere invloed op ernstige problematiek zoals automutilatie en eetstoornissen onder met name meisjes in de puberleeftijd. De verklaring van deze stijging kan liggen in het socialisatieproces dat twee jaar lang verstoord is. Diverse ketenpartners geven aan dat pubers elkaar opstoken via social media. Naast de gestegen jeugdkosten zijn er ook nieuwe inzichten met betrekking tot de te ramen jeugdgelden. De provincie heeft voor de begroting richtlijnen bepaald hoe om te gaan met de jeugdgelden. In 2026 en 2027 mogen de middelen zoals afgesproken in de Hervormingsagenda meegenomen worden in de meerjarenraming. Het gaat landelijk om respectievelijk € 284 miljoen en € 211 miljoen.

Dit verklaart de afwijkende bedragen voor 2026 en 2027. C. Subsidie Voorschoten voor Elkaar Bij de kadernota 2024 is de subsidiebijdrage voor Voorschoten voor Elkaar (VVE) geïndexeerd conform de algemene uitgangspunten. Dit blijkt onvoldoende om de cao-stijging van zorg en welzijn (15%) volledig te bekostigen. Er wordt voorgesteld om de bijdrage voor 2 jaar te verhogen en op basis van de evaluatie van VVE te bezien of er andere besparings- of dekkingsmogelijkheden zijn. D. Actualisatie Kapitaallasten Bij de begroting 2024 zijn bestaande investeringen geactualiseerd naar prijspeil 2024, per saldo heeft dit een marginaal effect. De begroting 2024 bevat ook 2 nieuwe investeringen die separaat in beeld zijn gebracht. Dit betreft de investering in het B+C gebouw (Richard Wagnerlaan 22) en de atletiekbaan van Voorschoten'97. E. Actualisatie Stelposten Bij de kadernota zijn verschillende stelposten opgenomen. De stelposten voor cao-verhoging en areaaluitbreiding worden verwerkt bij de voor- en/ of najaarsnota 2024. De overige stelposten zijn grotendeels verwerkt in de begroting 2024. Er blijft een restant over bij stelpost indexatie, waarvan wordt voorgesteld om € 100.000 te behouden voor 2024. Zodoende is er een buffer om stijgende energieprijzen op te kunnen vangen. Van het restant van de stelpost wordt voorgesteld deze vrij te laten vallen.

De effecten hiervan zijn weergegeven in de tabel Ontwikkelingen meerjarenbegroting. F. Stelpost organisatieontwikkeling De ontwikkeling van de organisatie is noodzakelijk teneinde de dienstverlening verder te verbeteren, zowel naar de inwoners maar ook naar het bestuur. Na het loskomen van Wassenaar staat Voorschoten voor een nieuwe fase in haar organisatieontwikkeling. Daarbij is versterking van de organisatie op cruciale posities van essentieel belang om de zelfstandigheid van Voorschoten te kunnen waarborgen. In oktober 2023 wordt een concreet actieplan voor het versterken van de bedrijfsvoering door het college vastgesteld en informatief met de gemeenteraad gedeeld. Voor het implementeren en borgen van de veranderingen wordt voorgesteld om een stelpost organisatieontwikkeling op te nemen van structureel € 200.000. G. Rente De effecten als gevolg van de renteontwikkeling zijn tweeledig. Enerzijds hebben we een effect van de kortlopende rente voor 2024 en anderzijds hebben we een meerjarig effect van de langlopende rente.

Voor kortlopende rente is meerjarig nog geen bedrag opgenomen in de begroting. Mede door het huidige liquiditeitssaldo van de gemeente en de opgelopen rente is een inschatting gemaakt voor de rente die ontvangen gaat worden op de kortlopende leningen. Voor 2024 betreft dit ca. € 220.000. Met de actualisatie van de paragraaf financiering wordt ook een actueel beeld van de verwachte langlopende rentelasten gemaakt. Op dit geactualiseerde beeld wordt de rente bijgesteld. Voor 2024 heeft dit een positief effect van € 65.000. Dit effect loopt verder op in 2025 en 2026 en zorgt vanaf 2027 voor een substantieel nadeel. Dit laatste is het gevolg van het doorschuiven van eerder geplande investeringen. H. Kostendekkendheid tarieven (overhead) Het actualiseren van de tarieven en heffingen, heeft ondanks hun gesloten systeem, per definitie een saldo effect op de begroting wanneer de overheadkosten wijzigen. De toename van de overheadkosten zijn bij de kadernota geraamd. De toerekening van de overheadkosten aan de tarieven vindt pas plaats bij het opstellen van de begroting. Daar de overheadkosten in 2024 zijn gestegen levert dit per saldo een voordeel op. Het voordeel is in 2024 substantieel, omdat in 2023 lagere overheadkosten zijn verwerkt. Dit is het gevolg van een fout in de doorbelasting van salarislasten in de begroting 2023.

Bij die doorbelasting zijn de volledige kosten van afdeling Mens & Samenleving meegenomen en is er geen rekening gehouden met het deel (52%) dat wordt ingezet voor Wassenaar. Hierdoor was de overhead in 2023 lager geraamd, wat een effect heeft gehad op de tarieven. Dit wordt verder uitgelegd bij de financiële toelichting van taakveld 7.2 en 7.3 en de paragraaf lokale heffingen. I. Flexwoningen Er wordt voorgesteld om een voorbereidend budget van € 250.000 beschikbaar te stellen voor onderzoek en het aanleggen van nutsvoorzieningen en infrastructuur. J. Implementatie nieuw financieel systeem Het huidige financieel systeem is inmiddels 10 jaar in gebruik. Vanuit aanbestedingsregels is een nieuwe aanbesteding noodzakelijk. Daarbij wordt er ook een kwaliteits-en efficiency impuls verwacht van een nieuw financieel systeem. K. Combibaan (skeeler & schaatsbaan) Er wordt voorgesteld om een bedrag van € 150.000 uit de concernreserve te storten in een nieuw in te stellen bestemmingsreserve sportaccommodaties. Zodoende heeft dit geen effect op het begrotingssaldo in 2024. Hiermee wordt een bedrag gereserveerd voor een bijdrage in het particuliere initiatief om een nieuwe skeeler- en schaatsbaan te realiseren. L. Nota mobiliteitsbeleid Het maken van een nota mobiliteitsbeleid inclusief de benodigde participatie kan niet binnen de eigen ambtelijke capaciteit worden uitgevoerd.

We zullen hiervoor uitbesteden en intern begeleiden (€ 50.000). M. Diverse kleine wijzigingen Naast bovengenoemde mutaties zijn er ook nog verschillende marginale mutaties die van invloed zijn op het begrotingssaldo. Deze worden verder buiten beschouwing gelaten. Overige ontwikkelingen begroting 2024 Sluitende begroting Het college biedt de raad een structureel en reëel sluitende begroting tot en met 2025, waarbij 2026 geldt als een omslagjaar. De verwachting is niet dat de komende septembercirculaire, als gevolg van het gevallen kabinet, meer duidelijkheid zal geven over de rijksmiddelen vanaf 2026. Met het presenteren van een tekort in de laatste twee jaren, maar een sluitende begroting voor

2024, voldoet deze begroting aan het begrotingsadvies van de VNG. De verwachting is dat de provinciaal toezichthouder tot een positief oordeel komt.

Vermogenspositie

De vermogenspositie wordt onderverdeeld in de volgende onderwerpen: - Eigen vermogen - Vreemd vermogen - Weerstandsvermogen Eigen vermogen Het eigen vermogen is opgebouwd uit de algemene reserves en de bestemmingsreserves. De algemene reserves bestaan uit de concernreserve en de reserve weerstandsvermogen. De concernreserve heeft geen vastgestelde bestemming en is daarmee ook het vrij besteedbare deel van de reserves. De bestemmingsreserves hebben wel een door de raad vastgesteld doel en kunnen alleen voor dat doel worden aangewend, tenzij de bestemming van de reserve wordt gewijzigd door de raad. In het meerjarenperspectief stijgt het eigen vermogen van € 34,9 miljoen in 2023 naar € 35,8 miljoen in 2027. In de toelichting op het meerjarenperspectief (in de financiële begroting) is een overzicht opgenomen van alle reservemutaties. In de bijlage 'Reserves en Voorzieningen' treft u een overzicht aan van alle algemene- en bestemmingsreserves. De solvabiliteitsratio geeft de verhouding weer van het eigen vermogen als onderdeel van het totale vermogen. De solvabiliteitsratio bedraagt over 2023 36,3%. Dit betekent dat 36,3% van het gemeentebezit met eigen vermogen gefinancierd is, wat volgens VNG-normen matig is. De ratio van 29,5% in 2027 wordt nog steeds aangemerkt als matig.

Hierbij dient men zich te realiseren dat de resterende 63,7% voor 28,7% bestaat uit lang aangetrokken geldleningen. De rest bestaat uit door de raad ingestelde voorzieningen voor de bekostiging van toekomstige lasten (voor bijv. onderhoud van de openbare ruimte) en uit exploitatie-gerelateerde posten zoals crediteuren en andere nog te betalen bedragen. Tabel Solvabiliteitsratio 2023-2027 (bedragen * € 1.000) Prognose per 31 december

2023

2024

2025

2026

2027

Eigen vermogen (A)

34.919

35.193

36.385

36.099

35.814

Totaal vermogen (B)

96.085

96.296

96.844

105.962

121.244

Solvabiliteitsratio (A/B)

36,3%

36,5%

37,6%

34,1%

29,5%

Vreemd vermogen Het vreemd vermogen is opgebouwd uit de voorzieningen en de schulden. Voorzieningen De stand van de voorzieningen bedraagt per 1 januari 2024 € 15,2 miljoen en is na vier jaar tijd gedaald naar € 14,8 miljoen. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen en bijlage 2. Schulden De schulden van de gemeente Voorschoten bestaan uit langlopende en kortlopende geldleningen. Op de langlopende geldleningen wordt jaarlijks afgelost. Binnen de integrale financiering zal Voorschoten per 1 januari 2024 naar verwachting voor € 27,6 miljoen aan langlopende geldleningen en € 4,9 miljoen aan rekening courant aangetrokken hebben. De netto schuldquote per 1 januari 2024 is 35,2%, neemt in 2024 toe tot 41,5% en

eindigt eind 2027 op 83,4%. Eind 2027 bedraagt de omvang van de lang aangetrokken financiering naar verwachting ca. € 51,0 miljoen. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Financiering. In de Nota schuldenbeheersing is afgesproken de omvang van de totale schuld, dus de lange én korte schuld, niet meer te laten oplopen dan 130% netto schuldquote. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Financiering. Weerstandsvermogen De verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde capaciteit ten opzichte van de jaarrekening 2022 is verslechterd. Bij de jaarrekening 2022 was deze 3,3 en bij de begroting 2024 geldt een score van 3,0. De huidige omvang van de reserve Weerstandsvermogen staat op dit moment op € 5,2 miljoen en is daarmee nog te laag ten opzichte van de verwachte benodigde € 6,7 miljoen. Bij de Najaarsnota van 2023 wordt de reserve verhoogd om wel voldoende te zijn.

Beleidsbegroting

Programma's

Recapitulatie Tabel Recapitulatie Programma's

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

baten

lasten

saldo

baten

lasten

saldo

baten

lasten

saldo

baten

lasten

saldo

P0 Bestuur en ondersteuning

581

-5.328

-4.746

581

-5.222

-4.640

581

-5.098

-4.517

581

-5.166

-4.584

P1 Veiligheid

220

-2.668

-2.448

220

-2.654

-2.434

220

-2.654

-2.434

220

-2.654

-2.434

P2 Verkeer en vervoer

-3.552

-3.467

-3.868

-3.782

-3.917

-3.831

-4.001

-3.916

P3 Economie

109

-430

-321

109

-410

-301

109

-410

-301

-383

-301

P4 Onderwijs

393

-1.958

-1.565

395

-1.970

-1.575

397

-1.970

-1.573

397

-2.133

-1.736

P5 Sport, cultuur en recreatie

1.013

-7.217

-6.204

1.032

-7.189

-6.157

1.020

-7.189

-6.170

1.020

-7.180

-6.161

P6 Sociaal Domein

5.363 -24.860 -19.497

5.356 -24.443 -19.087

5.560 -24.234 -18.674

5.561 -24.333 -18.773

P7 Volksgezondheid en milieu

9.087

-8.882

205

9.135

-8.845

290

8.705

-8.419

287

8.811

-8.508

303

P8 Wonen en bouwen

7.934 -10.006

-2.071

3.673

-5.264

-1.591

1.150

-2.634

-1.484

686

-2.190

-1.504

Totaal programma's

24.786 -64.901 -40.115 20.586 -59.864 -39.278 17.828 -56.525 -38.697 17.443 -56.548 -39.105

Algemene dekkingsmiddelen

52.182

Overhead

3.931 -15.344 -11.413

-1.036

51.146

52.505

-1.069

51.436

3.486 -14.749 -11.263

49.360

-1.049

48.310

3.486 -14.564 -11.078

49.005

-1.500

47.505

3.486 -14.602 -11.116

Heffing vennootschapsbelasting

Onvoorzien

-26

-1.490 69.934 -72.676

-2.742

Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Geraamde resultaat

80.899 -81.307 1.396

-1.670

82.295 -82.977

-408 76.576 -75.708 -274

329

-1.520

-682 76.905 -77.228

869 70.674 -72.164 -1.192

306

-20

-323 70.979 -72.185

-20

285

-1.205 70.240 -72.696

285

306

-2.457

Bedragen x €1.000 ("-"= nadeel / "+"= voordeel)

* De Algemene dekkingsmiddelen (taakveld 0.5, 0.61, 0.62, 0.64, 0.7 en taakveld 3.4), de overhead (taakveld 0.4), de heffing vennootschapsbelasting (taakveld 0.9) en het bedrag voor onvoorzien (taakveld 0.8 alleen bedrag onvoorzien) zijn in deze tabel apart zichtbaar gemaakt en met regels onder het totaal van programma's opgenomen. De bedragen van deze taakvelden behoren bij programma 0 en programma 3 en zijn in deze tabel anders dan in de overige tabellen in deze begroting in mindering gebracht op de bedragen in te tabelregel van programma 0 en programma 3. Door reserves op te bouwen (doteren) en weer in te zetten (onttrekken) zorgt de gemeente dat middelen na goedkeuring door de raad, beschikbaar zijn voor het behalen van haar doelstellingen. De taakvelden 6.71, 6.72, 6.81 en 6.82 zijn vanaf 2023 vervallen en komen dus niet meer voor in de begroting. Omdat er nog wel baten en lasten in 2022 waren komen ze nog wel terug in financiële totaaloverzichten.

P0 Bestuur en ondersteuning Wat willen we bereiken ? Als gemeente zijn we er voor onze inwoners. De dienstverlening aan inwoners is één van de belangrijkste taken van de gemeente. Inwoners weten waar ze moeten zijn als zij iets van de gemeente nodig hebben. We willen graag de inwoners op een kwalitatief hoog serviceniveau kunnen bedienen. Bij een goede dienstverlening hoort een lage regeldruk: we proberen waar mogelijk regels te vereenvoudigen en regeldruk te verminderen. Informatie aan inwoners is essentieel. Daarom denken we goed na over hoe we communiceren naar de diverse doelgroepen. Daarbij willen we de beschikbare communicatiemiddelen zo effectief mogelijk inzetten. We maken een verbeteringsslag in het afhandelen van e-mails, brieven en telefoontjes, handhaving en de controle daarop. Klachten handelen we snel af en doen dit liever in gesprek dan via papier. De afstand tussen ambtenaren en het dorp verkleinen we. Voorschoten is een zelfstandige gemeente, maar dat betekent niet dat we alles zelf doen. Daar waar het meerwaarde heeft of wat we simpelweg niet alleen kunnen doen we samen met andere gemeente. Voorschoten richt zich daarbij op de Leidse regio. We maken duidelijke afwegingen over welk beleid in Voorschoten te maken is en voor welk beleid we gebruik willen maken van de regionale denk- en organisatiekracht.

We willen dat inwoners zich herkennen in het bestuur en willen als bestuur dicht bij de inwoners staan. Daarom maken we beleid waar mogelijk in samenspraak met inwoners. Om dit tot stand te brengen willen we onze participatie verbeteren.

Wat gaan we daarvoor doen ? 0.1 Bestuur Belangrijkste resultaten 2024  Uitvoeren van bestuurskrachtonderzoek.

Toelichting Voorschoten is er voor haar inwoners. De dienstverlening aan inwoners is dan ook een van de belangrijkste taken van de gemeente. Inwoners moeten weten waar ze moeten zijn als zij iets van de gemeente nodig hebben. Daarom bieden wij de inwoners graag een kwalitatief hoog serviceniveau. Daarbij horen professionele communicatie, actuele informatievoorziening en onder meer een goed ingerichte gemeentelijke website, ondersteund door sociale media. We denken goed na over hoe we communiceren naar de diverse doelgroepen binnen de gemeente. Daarbij zetten we de beschikbare communicatiemiddelen zo effectief mogelijk in, van de website en de sociale media, tot kranten, bewonersbrieven, filmpjes, enzovoorts. Doorlopende aandacht besteden we aan het tijdig en correct afhandelen van e-mails, brieven, telefoontjes, handhaving en de controle daarop. Bestuurskrachtonderzoek In 2023 hebben we de basis gelegd voor ons bestuurskrachtonderzoek door de Quick Scan Lokale democratie uit te voeren. De uitkomsten worden meegenomen in de opdrachtformulering voor het bestuurskrachtonderzoek dat in 2024 wordt uitgevoerd. We nemen hiermee zelf het initiatief om de slagvaardigheid van ons gemeentebestuur te evalueren en te verbeteren.

Naam

Leidse Regio

Juridische vorm

Informele bestuurlijke samenwerking

Vestigingsplaats

Leiden

Bestuur en toezicht

Samenwerkingsverbanden in de regio Portefeuillehouders regio van de 5 Leidse regio-gemeenten (Leiden, Oegstgeest, Leiderdorp, Voorschoten en Zoeterwoude).

Doelstelling

De gemeente Voorschoten werkt waar dit meerwaarde biedt samen in de Leidse regio (gemeenten Leiden, Leiderdorp, Voorschoten, Oegstgeest en Zoeterwoude). We zien daarin de Leidse regio als een “daily urban system”. Afhankelijk van het onderwerp kan dit op verschillende schaalniveaus zijn. Soms is dat Holland Rijnland-niveau, soms Hollands Midden en soms Leidse regio. Gemeenten kunnen meer bereiken voor hun inwoners wanneer zij hun krachten bundelen en samenwerken met burgers, bedrijven en maatschappelijke partners. Uitgangspunt is dat Voorschoten zelfstandig blijft. We zien daarin regionale samenwerking als het slimste antwoord op de opgaven van de toekomst: de overgang naar duurzame energie; toenemende vergrijzing; een groeiende zorgbehoefte; behoud van banen en welvaart; de beschikbaarheid van voldoende betaalbare woningen; de bereikbaarheid van huis, school en werk; een leefbare en veilige omgeving.

Wat gaan we daarvoor doen ? 0.2 Burgerzaken Belangrijkste resultaten 2024  Aanvragen en afgifte identiteitsdocumenten en verwerking van brondocumenten in de Basisregistratie Personen.  Opleidingen Burgerzaken.  Digitaliseren.

Toelichting Aanvragen en afgifte identiteitsdocumenten en verwerking van brondocumenten in de Basisregistratie Personen. De afdeling Burgerzaken is dagelijks bezig met het vaststellen van de identiteit van onze klanten. Hierbij worden identiteitsdocumenten (paspoort, rijbewijs) en brondocumenten (buitenlandse akten) overlegd waarbij de medewerker de echtheid van het document moet kunnen vaststellen. Hiervoor zijn de medewerkers opgeleid voor het herkennen van de eerstelijns echtheidskenmerken (bijvoorbeeld een voelbaar reliëf en het watermerk). Deze kenmerken zijn zonder apparatuur te controleren. Voor de controle van overige echtheidskenmerken is echter apparatuur nodig. Het aanvraag- en uitgifteproces moet robuust en betrouwbaar zijn door te investeren in opleiding en apparatuur om de echtheid van brondocumenten en identiteitsdocumenten te kunnen vaststellen. Hiermee kunnen we fraude in aanvraag- en uitgifteprocessen voorkomen, het

manipuleren of namaken van identiteits- of brondocumenten niet kan plaatsvinden en kunnen we de kwaliteit van onze dienstverlening verbeteren. Door deze apparatuur zal de kwaliteit van de dienstverlening verbeteren: Een Documenten Scanner bij de aanvraag van identiteitsdocumenten die geautomatiseerd de ID-documenten controleert met een verbinding naar een fraudedesk waar document specialisten aan verbonden zijn. -

Een Counter Check Digital (CCD) bij brondocumenten die het mogelijk maakt om alle echtheidskenmerken in een document op te merken, maar ook als er fraude met het document is gepleegd.

Opleidingen Burgerzaken. Voor medewerkers op de afdeling Burgerzaken is actuele vakkennis onmisbaar en dit betekent dat de medewerkers regelmatig herhalingsopleidingen moeten volgen aangezien de diploma’s voor een periode van 3 jaar geldig zijn. Tevens is de afdeling Burgerzaken een traject ingeslagen om een aantal mensen ook op te leiden voor andere werkzaamheden en om de medewerkers verder te professionaliseren binnen het vakgebied Burgerzaken. Dit voorkomt kwetsbare functiebezetting en draagt bij aan een optimale dienstverlening aan onze inwoners. Digitaliseren. De afdeling Burgerzaken moet gedigitaliseerd worden. Op dit moment is weinig gedigitaliseerd of verwerkt in Join (document beheer systeem). Voordat we hiermee kunnen starten moeten werkprocessen opnieuw worden ingericht en moeten documenten die nu nog aanwezig zijn op de afdeling worden gearchiveerd en/of gedigitaliseerd. Dit is een ingrijpend proces welke we willen afronden in 2024.

Wat gaan we daarvoor doen ? 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Belangrijkste resultaten 2024  Vastgoedbeleid Voorschoten

Toelichting Vastgoedbeleid Eind 2023 en begin 2024 zal het Vastgoedbeleid worden vormgegeven. Dit zal vanuit bestaande beleidsstukken worden gedaan waaronder het Beheerplan 2021-2024. We dienen ons vastgoedbeleid te herijken vanuit bestaande wet- en regelgeving (o.a. Didam-arrest) en vanuit de rol die de overheid heeft op het gebied van maatschappelijk vastgoed. Dit resulteert onder andere in een beleid met exponenten als één verkoopbeleid, één verhuurbeleid en één verduurzamingsbeleid. Een herijkte omvang van de maatschappelijke vastgoedportefeuille zal het gevolg zijn, waarbij een besluit wordt genomen welk maatschappelijk vastgoed de gemeente in beheer wil houden (de kernportefeuille) en welk maatschappelijk vastgoed wordt afgestoten. Verduurzaming vastgoed Het maatschappelijk vastgoed dat de gemeente in eigen beheer wil houden (de kernportefeuille) zal worden verduurzaamd vanuit het voorgestelde verduurzamingsbeleid. Verduurzaming maakt structureel onderdeel uit van de beheerplannen van de kernportefeuille. De duurzaamheidsmaatregelen bij de buurthuizen aan de B.S. v.d. Oyelaan 39 en Sixlaan 4 zijn eind 2023 afgerond. De werkzaamheden aan het Aletta Jacobsplantsoen 97 t/m 101 worden in het eerste halfjaar van 2024 afgerond.

Het college stelt zich als doel dat de beheerplannen van de kernportefeuille maatschappelijk vastgoed in 2024 zullen worden opgeleverd. De mogelijke financiële gevolgen van de herijking van de beheerplannen, waaronder de verduurzaming, zullen onderdeel uitmaken van de kadernota 2025. In 2024 dient het Duurzaam meerjarenonderhoudsplan (DMJOP) per pand te worden uitgewerkt met als doel om een routekaart te hebben hoe we onze vastgoedportefeuille in 2050 CO2-neutraal hebben. Met het in kaart brengen van de routekaart (inclusief de door de rijksoverheid verplichte documenten, zoals pandlabeling) voldoen we aan de huidige landelijke wet- en regelgeving, hierbij hebben we geen bovenwettelijke ambities. In 2023 heeft de gemeente Voorschoten zich aangesloten bij het meerjarig Ontzorgingsprogramma Maatschappelijk Vastgoed van de Provincie Zuid-Holland. In dit programma kan de provincie voor een tiental panden de benodigde onderzoeken doen. De totale kosten van de routekaart zijn afhankelijk van het aantal panden in de kernportefeuille, en zullen pas duidelijk zijn na vaststelling van het Vastgoedbeleid in 2024. Richard Wagnerlaan 22 In 2023 zal er een nieuwe invulling gegeven worden aan het gebouw aan de Richard Wagnerlaan 22. Om deze invulling gestalte te geven zal het pand in 2024 voor ca. € 950.000 moeten worden verbouwd en verduurzaamd.

Het verduurzamen wordt geschat op, € 262.000, en wordt voor 2024 aangevraagd. De verbouwing van het pand in 2024 wordt geschat op een bedrag van € 688.000.

Wat gaan we daarvoor doen ? 0.4 Overhead Belangrijkste resultaten 2024  Identiteit van Voorschoten en organisatieplan onderzoeken of aanpassingen nodig zijn om de organisatie nog beter te laten functioneren.  Met een arbeidsmarktoffensief, aandacht voor behoud van huidige medewerkers en structurele verbetering van ons instrumentarium/processen realiseren we meer vaste invulling van de (moeilijk te vervullen) vacatures door gekwalificeerd personeel waardoor sprake is van minder externe inhuur op vacante formatie.  In 2024 zal het doel van de opzegging van de Dienstverleningsovereenkomst Maatschappelijke ondersteuning Voorschoten en Wassenaar worden gerealiseerd. Dat betekent dat Voorschoten volledige vrijheid heeft om de gewenste taken op het Sociaal Domein uit te voeren op de manier waarop zij dat zelf wenst en met de partijen waarmee zij dat wenst te doen. Ten aanzien van Wassenaar geldt dan dat er tussen de beide gemeenten onderling geen aanspraken zijn die kunnen leiden tot kosten of werkzaamheden.  De evaluatie van het jaarverslag klachten is de basis voor een aangepaste en verbeterde klachtenverordening. Toelichting Organisatieontwikkeling In het organisatieplan (2021) is uiteengezet hoe we de organisatie willen vormgeven. De organisatie staat voor de komende jaren en daarmee is fase één van de ontvlechting afgesloten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Duivenvoorde&id=4edccb1c-efe2-4152-85fe-60c55cf9a9cf