Achtergrondinformatie - Brief dd 17-05-2021 Werkgroep Burgerinitiatief MFA-VS over rapport Met een bruisend centrum etc. (incl. rapport) a.pdf

Ingezonden brief Aan : De Raad van de Gemeente Voorschoten en Het College van Burgemeester en wethouders

Voorschoten 17 mei 2021

Betreft: Burgerinitiatief tot her- besluit Multifunctionele Accommodatie Geacht college, In de raadsvergadering van december 2020 is het besluit aangenomen tot haalbaarheid Multifunctionele Accommodaties op de locatie van de huidige locatie van de bibliotheek Mede gezien de reacties vanuit bewoners en ondernemers in Voorschoten heeft ons doen besluiten tot een burgerinitiatief. Wij hebben onderzocht of het besluit wel ten goede komt aan de inwoners van Voorschoten . Wij hebben geconcludeerd dat het besluit te wensen overlaat en geen rekening is gehouden met diverse onderwerpen die niet of onvoldoende aandacht hebben gekregen voor een juiste besluitvorming van de Raad. Het raadsbesluit ( keuze locatie Wijngaardenlaan ) is ook een dure oplossing. Er is voorbijgegaan aan de belangen van culturele organisaties, Horeca en andere ondernemers in Voorschoten . Het geeft ook geen invulling van het coalitieakkoord 2018-2022. Hierin is overduidelijk het standpunt van het college opgenomen : "Een sterk centrum is de motor van een bruisend en vitaal Voorschoten ". In ons rapport "Met een bruisend centrum , wonen in een attractief, duurzaam en cultureel Voorschoten ” ( bijlage) bieden wij een alternatief, waarbij wij ervan uitgaan dat onze onderzoeksresultaten heel serieus ter harte worden genomen en ons voorstel in het rapport navolging krijgt.

Naast een goedkopere ( financiële oplossing bieden wij namelijk ook oplossingen aan op het gebied van duurzaamheid /energie-zuinig -zijn , wonen, parkeren, geluidsoverlast, natuur/milieu/groenvoorziening en monumentenbeleid. Uiteraard zijn wij bereid tot een nadere toelichting op ons aangeboden alternatief. Met vriendelijke groet, Namens de werkgroep burgerinitiatief MFA -Voorschoten , Willem Snoeker Voorschoten Bijlage: Rapport “Met een bruisend centrum , wonen in een attractief, duurzaam en cultureel Voorschoten

Met een bruisend centrum

Voorschoten, Parel aan de Vliet

wonen in een attractief, duurzaam en cultureel Voorschoten Motto: beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald Vastgesteld, mei 2021 Burgerinitiatief MFA

1

Inhoud blz 1 Voorwoord 2 Samenvatting: méér Multifunctionele Accommodatie (MFA) voor minder geld 3 Financiële haalbaarheid 4 Het laten vervallen van de monumentenstatus van de bestaande bebouwing Kruispuntlocatie 5 Gestelde kaders van het onderzoek 6 Aanleiding voor een burgerinitiatief 7 Doel burgerinitiatief 8 Beoogd effect 9 Visie 10 Gemeentebeleid in algemeenheid 11 Monumentenbeleid en Energie transitie 12 Kruispuntkerk gemeentelijk monument 13 Wonen in voorschoten (woningbeleid) 14 Het parkeervraagstuk 15 Geluidsoverlast 16 Natuur, Milieu en groenvoorziening 17 Eindconclusie en aanbevelingen 18 Initiatiefnemers en betrokken partijen in het initiatief

3 4 7 11 12 13 19 21 22 27 29 31 34 35 37 38 39 43

BIJLAGEN Bijlage 1 Besluitdocument Raad de Gemeente Voorschoten Bijlage 2 Brief Bibliotheek Bijlage 3 Artikel Financieel Dagblad 28-03-2021: Besluit Amsterdam mbt bibliotheek Bijlage 4 Toelichting samenstelling orgel Bijlage 5: Achtergrond informatie/toelichting “Kruispuntkerk geen Rijksmonument” Bijlage 6 Achtergrondinformatie geluidsoverlast

Burgerinitiatief MFA

44 49 50 51 52 54

2

1. Voorwoord Zijn de bewoners van Voorschoten tevreden over het accommodatiebeleid van de Gemeente Voorschoten? Deze vraag is niet zomaar uit de lucht gegrepen. Het raadsbesluit om een aanzienlijk bedrag voor de Bibliotheek te bestemmen met eventueel voor de bioscoop erbij, als dat meegenomen kan worden in de plannen, maar de rest van het culturele leven het zelf maar moet invullen, is op zijn zachts gezegd heel bijzonder. Reactie in “de wandelgangen van het dorp” geven aan dat zeer velen twijfelen aan de juistheid van het in december 2020 genomen besluit van de gemeenteraad om de huidige bibliotheek voor veel geld te gaan verbouwen tot een nieuw cultureel centrum. Onbegrip, met de grote vraag waarom niet gekozen is voor de locatie Kruispuntkerk? Een plaats met vele mogelijkheden voor veel meer organisaties. Een ruime ontmoetingsplek voor veel meer belanghebbenden en veel beter gelegen in het dorpscentrum van Voorschoten. Die een sterke eenheid vormt met de Retail (winkels) en de horeca. Maar ook voor de jaarlijkse gehouden dorpsevenementen zoals “Het weekend van Voorschoten” en de viering van Koningsdag. Bij de besluitvorming van een nieuwe locatie van een Multiculturele accommodatie ligt een juiste volgordelijkheid aan ten grondslag op grond op basis waarvan vervolgens besluiten genomen dienen te worden.

Deze volgordelijkheid is dat eerst binnen de centrumvisie vastgesteld wordt in welk groter geheel de Multifunctionele Accommodatie hierin past en daarna pas de locatie bepalen en niet in omgekeerde volgorde zoals nu gebeurd is. Dus niet zonder visie een ad-hoc besluit nemen en vervolgens de centrumvisie vaststellen, waarbij ook nog voorbijgegaan wordt aan de belangen van andere vrijwilligers en hun culturele activiteiten. Gewaakt moet worden dat over enkele jaren vastgesteld wordt dat het aanzienlijke bedrag toch anders uitgegeven had moeten worden, waarbij een weg terug kostbaar, zo niet onuitvoerbaar is. Het in de aanhef vermelde Motto: beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald” is het uitgangspunt voor dit burgerinitiatief, waarbij vanuit een breder perspectief een betere oplossing en daarmee een beter raadsbesluit schijnbaar voorhanden ligt. Iedere euro kun je maar een keer uitgeven. Een investering lijkt in aanvang wellicht duur(der). Maar beoordeeld vanuit meerdere kanten krijgt het een geheel ander beeld en is op langere termijn welbesteed geld altijd beter. Geld dat door de belastingbetaler is opgehoest en waarvoor in het belang van diezelfde bewoners hun wensen optimaal ingevuld worden. De resultaten van het uitgevoerde onderzoek zijn terug te vinden in dit document.

De initiatiefnemers van dit burgerinitiatief (zie paragraaf 18) gaan er van uit dat de zienswijze en resultaten, opgenomen in dit document, serieus in behandeling genomen wordt door de voltallige Gemeente(raad).

Burgerinitiatief MFA

3

2 Samenvatting: méér Multifunctionele Accommodatie (MFA) voor minder geld 1. Inleiding Een visie op ons dorp is van belang om besluiten te kunnen nemen die voor vele generaties na ons gevolgen hebben. Die besluiten moeten dan ook zorgvuldig gewogen worden en passen in een gedragen streefbeeld. Een goed voorbeeld daarvan is de Centrumvisie. Ook spreekt het gemeentebestuur zich duidelijk uit over onderwerpen als Duurzaamheid en Woningbouw, vooral in het centrum. Helaas kunnen we die goede visies vervolgens vaak niet implementeren door de kwetsbare staat van de gemeentelijke financiën. “Wat kunnen wij ons financieel permitteren?” krijgt dan de overhand over “Wat willen wij bereiken?”. Dat is ook het geval bij het vervangen van het Cultureel Centrum door een Multifunctionele Accommodatie. 2. Probleemstelling BBN heeft in 2019 en 2020 een gedegen haalbaarheidsstudie en een locatieonderzoek voor een Multifunctionele Culturele Accommodatie uitgevoerd. De eindconclusie is glashelder: de varianten 3 en 4 (“Kruispuntkerk maximaal” en “Nieuwbouw in het centrum”) scoren, met uitzondering op financieel gebied, op alle onderdelen veruit superieur: Cultuurnota, Coalitieakkoord, Maatschappelijke agenda én voor alle gebruikers (Bibliotheek, Filmtheater, Overige gebruikers Cultureel Centrum, gebruikers Kruispuntkerk en BplusC).

Een renovatie met een kleine uitbreiding van het bibliotheekgebouw scoort op vrijwel al deze gebieden matig tot slecht. Uitsluitend op financiële gronden heeft de gemeenteraad op 10 december 2020 besloten om geen Multifunctionele Culturele Accommodatie te realiseren op de locatie Kruispuntkerk, maar te kiezen om buiten het centrum de huidige bibliotheek te renoveren. De hiervoor benodigde investering is nog niet bekend en zal bij het Definitief Ontwerp (DO) door de raad worden afgewogen in de Kadernota 2022. Een voorlopige inschatting van BBN op basis van een Voorlopig Ontwerp (VO) is € 4.282.000 (inclusief BTW). 3. De uitdaging Wij hebben respect dat het gemeentebestuur een nieuwe preventieve financiële ondertoezichtstelling door de provincie wil vermijden en de financiële gevolgen van een Multifunctionele Culturele Accommodatie voor de meerjarenbegroting zwaar mee laat wegen in de locatiekeuze. Anderzijds heeft de gemeenteraad nu louter om financiële redenen gekozen voor een plan waar niemand gelukkig van wordt: het renoveren van de huidige bibliotheek buiten het dorpscentrum, waar voor de meeste gebruikers van het cultureel centrum geen plaats meer zal zijn. Een aanzienlijke verschraling van het voorzieningenniveau.

De uitdaging is derhalve een voorstel voor een échte Multifunctionele Culturele Accommodatie op de juiste locatie uit te werken, waar vrijwel iedereen (inwoners, bibliotheekgebruikers, culturele organisaties, ondernemers en gemeentebestuur) wél gelukkig van kan worden. Een voorstel dat op z’n minst de meerjarenbegroting niet méér belast dan de renovatie van de bibliotheek, maar bij voorkeur juist beter voor de meerjarenbegroting uitpakt dan de renovatie van een oud pand buiten

Burgerinitiatief MFA

4

het dorpscentrum. Daarmee is niet alleen het centrum gediend, maar ook de toekomstige exploitatie, die aanloop en massa nodig heeft (zie de MFA in Wassenaar, hieronder nader toegelicht). 4. Wat willen wij? Wij willen een vitaal, bruisend centrum. Waarin wonen, welzijn en recreëren evenwichtig samengaan. Een gemeente die op het gebied van duurzame gebouwen het voortouw neemt en daarmee een voorbeeld voor haar inwoners is. Een Multifunctionele Culturele Accommodatie als volwaardig vervanger van het Cultureel Centrum, plaats biedend aan bibliotheek, filmzaal, podiumkunsten, enz. Een moderne bibliotheek in het dorpscentrum die veel meer gebruikers gaat trekken. Een Schoolstraat die als kernwinkelgebied versterkt wordt met zo’n publiekstrekker. Inwoners en gasten die het dorpscentrum frequenter bezoeken en langer blijven, omdat het aantrekkelijk is: na de boodschappen even langs de bieb; voor het concert, de film of de uitvoering een hapje eten in het dorpscentrum en na afloop van de voorstelling daar een drankje drinken. En we willen vooral véél woningen bouwen. Deze ledigen onze woningnood en brengen structureel geld op in de meerjarenbegroting, waarmee we afschrijvingslasten van investeringen deels kunnen dekken. We kunnen ons geld maar éénmaal uitgeven en moeten kapitaalvernietiging vermijden.

We zijn daarom op zoek naar slimme (geconcentreerde) combinaties, die leiden tot maximaal maatschappelijk én financieel rendement voor de inwoners van Voorschoten. Wij willen een gemeente die ook financieel zelfstandig blijft. 5. Wat willen wij niet? Wij willen het dorpscentrum niet versnipperen door te investeren in een publiekstrekker buiten dat dorpscentrum. Een belangrijke voorziening als een bibliotheek verdient een goede plaats in het dorpscentrum. Wassenaar en Voorschoten hebben een gelijkwaardig inwonertal, maar bij de bibliotheek in Wassenaar in het centrum zit een filmzaal. Díe bibliotheek trekt bijna tweemaal zoveel publiek als de buiten het dorpscentrum gelegen bibliotheek in Voorschoten. Wij willen geen Gemeente die duurzaamheid hoog in het vaandel zegt te hebben, maar voor de renovatie van de bibliotheek slechts de huidige minimale duurzaamheidsverplichting “C-niveau” meeneemt. En daarmee eigenlijk lasten naar de toekomst verschuift. Wij willen woonwijken waar bewoners rustig en geriefelijk kunnen wonen en slapen. Geen parkeeren geluidsoverlast in een woonwijk ten gevolge van avond- en matineevoorstellingen van een filmzaal in een gerenoveerde bibliotheek.

Wij willen geen financiële risico’s van tegenvallende renovatiekosten die de begroting overschrijden en/of de komende jaren steeds weer benodigde vervolginvesteringen om een oud pand aan steeds strengere duurzaamheidseisen te laten blijven voldoen. 6. Ons alternatief Ons uitgangspunt is het realiseren van een nieuwbouw ongeveer op de huidige bouwvlakken van de Kruispuntkerklocatie, met appartementen (3-laags met een plint en met hoogte-accenten op de hoeken, vergelijkbaar met AH complex), passende architectuur en mogelijk het terugbrengen/ handhaven van de monumentale kerktoren. Daarbij tevens het realiseren van meer vierkante meters, ca. 1900 m2 BVO met maatschappelijke functie (bibliotheek/filmzaal/filmtheater) wat turnkey kan worden opgeleverd en afgenomen (gekocht) door de gemeente. Met daarbij de mogelijkheid om in de toekomst, indien nodig, om te kunnen zetten naar woningbouw, mocht de Burgerinitiatief MFA

5

exploitatie onverhoopt in de toekomst (deels) onhaalbaar worden. Anders dan in de onderzoeken van BBN wordt hierbij uitgegaan van sloop/nieuwbouw van de huidige bebouwing op de Kruispuntlocatie, wat dus het laten vervallen van de monumentenstatus van de bestaande bebouwing betekent en de optie van een MFA op deze locatie zowel ruimtelijk als financieel aanzienlijk aantrekkelijker maakt. In het volgende hoofdstuk “Financiële haalbaarheid” hebben wij de business case van dit alternatief van een nieuwbouw-MFA in het centrum afgezet tegen die van renovatie van de bibliotheek. Daarbij zijn we uitgegaan van een renovatie-investering van € 3 mln ex BTW, lager dan de laatste raming van BBN (april 2019 was die raming ca. € 2,9 mln met een eigen bijdrage van de gebruikers van € 960.000. In het rapport van BBN van november 2020 wordt een bedrag van € 3,5 mln genoemd voor de renovatie. Dit vergelijken we met de kosten van nieuwbouw op de Kruispuntlocatie. In beide gevallen rekenen we exclusief Btw (moet nader worden bezien) en met een rekenrente van nul procent. Voor de vergelijking maakt dit weinig uit omdat deze uitgangspunten voor beide varianten hetzelfde zijn. De conclusie is dat, zelfs met een investering in de bibliotheek van ‘slechts’ € 3 mln ( lager dan in de laatste raming van BBN), de jaarlijkse lasten voor de Gemeente hoger uitvallen dan met een (grotere) MFA van ca.

1900 m2 als onderdeel van nieuwbouw op de Kruispuntlocatie. Met daarmee dus aanzienlijk méér vierkante meters (1550 m2 op de Wijngaardenlaan), minder risico (turnkey afname door de gemeente van de eigenaar/ontwikkelaar), op een betere plek (versterking dorpscentrum) en met kansen op een betere exploitatie (meer kritische massa, potentiële bezoekers). Voor de inrichtingskosten is in de basisvariant (Wijngaardenlaan) uitgegaan van bekostiging door de gebruikers (hetgeen onduidelijk is en dus een risico dat de gemeente of alsnog deel van de investering moet doen, of een deel van de exploitatiesubsidie moet verhogen). Voor de Kruispuntlocatie zijn de kosten van inrichting meegenomen, deels verrekend met de opbrengst van woningbouw op de Wijngaardenlaan (die anders niet tot stand komt) en zijn de kapitaallasten daarvan meegenomen. Aangezien de Kruispuntlocatie particulier eigendom is, is het aan de eigenaar om te bezien of binnen deze kaders (m2, aantal woningen, bebouwingsvlak en -hoogte) een haalbare exploitatie mogelijk is en of hij gebruik kan en wil maken van deze mogelijkheid om alsnog een concreet plan in te dienen. Vanuit exploitatie opzicht zou een afname van 1900m2 van de Gemeente, gecombineerd met een dertigtal appartementen op deze plek, mogelijk moeten zijn om voor de eigenaar/ontwikkelaar tot een haalbaar plan te komen.

Aandachtspunten daarbij zijn dan parkeren, de sociale woningbouw en mogelijke exploitatiebijdragen naar de Gemeente, die de financiële haalbaarheid beïnvloeden en onderwerp van gesprek zullen moeten zijn indien de raad tot een principebesluit zou komen. 7. Ons voorstel Geef de eigenaar/ontwikkelaar van de Kruispuntlocatie de gelegenheid om binnen de bovenstaande kaders alsnog binnen enkele maanden met een haalbaar plan te komen op de Kruispuntlocatie, zonder dat daardoor extra vertraging ontstaat. Hieraan voorafgaand spreekt de gemeenteraad de bereidheid uit om de Kruispuntkerk te slopen, mede gebaseerd op alle uitgangspunten van ons rapport. Vervolgens kan de Raad op dat moment een weloverwogen keuze maken met een realistisch, haalbaar en financieel aantrekkelijker alternatief ten opzichte van het voorliggende renovatieplan van de bibliotheek.

Burgerinitiatief MFA

6

3 Financiële haalbaarheid Vergelijking business case investering bibliotheek op huidige locatie versus nieuwbouw Multifunctionele Culturele Accommodatie op Kruispuntlocatie met sloop/nieuwbouw; in laatste variant jaarlijkse lasten gemeente lager met minder risico’s en meer vierkante meters Multifunctionele Culturele Accommodatie. In het onderstaande is een samenvattend overzicht van de Business case van een Multifunctionele Culturele Accommodatie op de locatie Kruispunt (met sloop/nieuwbouw) afgezet tegen de voorgenomen investering in de bibliotheek op de huidige locatie (Wijngaardenlaan). Anders dan in de onderzoeken van BBN wordt dus hierbij uitgegaan van sloop/nieuwbouw op de Kruispuntlocatie. Daarmee wordt de optie van een Multifunctionele Culturele Accommodatie op deze locatie zowel ruimtelijk als financieel aanzienlijk aantrekkelijker. Voor de vergelijking met de basisvariant (Bibliotheek op huidige locatie) is uitgegaan van een taakstellende investering van € 3 mln. (ex Btw) voor de renovatie, lager dan in de laatste raming van BBN (november 2020, € 3,5 mln.), dus met risico van kostenoverschrijding en afgezien van toekomstige investeringen ten behoeve van (verdere) vereiste verduurzaming. Ook tekenen we aan dat de ruimte van ca. 1500 m2 na renovatie zeer beperkt blijft (BBN; onderkant bandbreedte voor bibliotheek).

Daarbij baseren wij ons zoveel mogelijk op de gegevens uit de rapporten van BBN. Voor de inrichtingskosten (€ 960.000,--) is op basis van de raadsinformatiebrief van juni 2019 (Z-19/032121 dd 11 juni 2019) het toen vermelde uitgangspunt gehanteerd dat deze bekostigd zouden worden door de gebruikers (Bibliotheek en Filmtheater). In de vergelijking van de kosten voor de Gemeente staat dit in deze variant dus op nul. In hoeverre dit een realistisch uitgangspunt is en of de Gemeente alsnog een deel van deze kosten (herindeling/interieur plus overige bijkomende kosten) voor zijn rekening moet nemen als investering dan wel als verhoging van de exploitatiesubsidie, is door ons buiten beschouwing gelaten, maar mogelijk wel een risico. Daartegenover is in de vergelijking uitgegaan van sloop/nieuwbouw van de huidige bebouwing op de Kruispunt locatie – met dus het laten vervallen van de monumentenstatus van de bestaande bebouwing. Uitgangspunt daarbij is het realiseren van een nieuw gebouw ongeveer op de huidige bouwvlakken, met appartementen (3-laags met maatschappelijke plint en hoogte-accenten op de hoeken, vergelijkbaar met AH complex), passende architectuur en mogelijk het terugbrengen/ handhaven van de monumentale kerktoren. Daarbij tevens het realiseren van ca.

1900 m2 BVO met maatschappelijke functie (bibliotheek/filmzaal/theater/podiumkunsten) wat turnkey kan worden opgeleverd en afgenomen (gekocht) door de gemeente. Met daarbij de mogelijkheid om in de toekomst indien nodig om te kunnen zetten naar woningbouw, mocht de exploitatie onverhoopt in de toekomst (deels) onhaalbaar worden. Daarmee kan ook een restwaarde in de afschrijving worden onderbouwd. In de BBN studie (oktober 2020) is aangegeven dat bij combigebruik ca. 1800m2 BVO nodig is voor zowel bibliotheek, podiumfunctie, creatief-educatieve functie en ondersteunende ruimte). Met een BVO van 1900m2 zijn wij dus aan de ruime kant gaan zitten. BBN gaat uit van € 2.500,-- ex BTW bouwkosten per m2 voor nieuwbouw (blz. 70 van het BNNrapport), zodat de bouwkosten van 1900 m2 BVO uitkomen op € 4,75 mln. Wij tellen daar 15% bij op voor bijkomende kosten, alsmede € 300.000,-- voor grondkosten en komen wij naar boven afgerond uit op een investering van € 5,8 mln. versus een taakstellende investering van € 3 mln. voor renovatie van de bibliotheek. Echter, de kapitaalslasten in de begroting vallen dan toch in het voordeel van nieuwbouw uit. Een renovatie moet immers in 25 jaar zonder restwaarde worden afgeschreven. Bij nieuwbouw wordt niet afgeschreven op grondkosten, kan in deze casus van een (minimale) restwaarde van 20%

Burgerinitiatief MFA

7

worden uitgegaan en wordt er in 40 jaar afgeschreven. (Wij zijn uitgegaan van het niet afschrijven met restwaarde voor de renovatie. Een mogelijke restwaarde zou op het oorspronkelijke actief moeten rusten (bijvoorbeeld grondwaarde). Het is in BBV niet toegestaan deze grondwaarde alsnog te herwaarderen. Overigens wijzen wij er ook op dat conform BBV achterstallig onderhoud niet geactiveerd mag worden en dat mogelijk in de renovatiesom wel onderdelen voor achterstallig onderhoud zullen kunnen zitten). Om aan de voorzichtige kant te blijven tellen wij daar 15% bij op voor bijkomende kosten, alsmede € 300.000,-- voor grondkosten en komen wij naar boven afgerond uit op een investering van € 5,8 mln. versus een taakstellende investering van € 3 mln. voor renovatie van de bibliotheek. Echter, de kapitaalslasten in de begroting vallen dan toch in het voordeel van nieuwbouw uit. Een renovatie moet immers in 25 jaar zonder restwaarde worden afgeschreven. Bij nieuwbouw wordt niet afgeschreven op grondkosten, is in deze casus een restwaarde van 20% toegestaan (indien specifiek onderbouwd) en wordt er in 40 jaar afgeschreven. (Wij zijn uitgegaan van het niet afschrijven met restwaarde voor de renovatie. Mocht dit wel het geval zijn, dan valt de vergelijking nog steeds in het voordeel van de Kruispuntlocatie uit.

Overigens wijzen wij er ook op dat conform BBV achterstallig onderhoud niet geactiveerd mag worden en dat mogelijk in de renovatiesom wel onderdelen voor achterstallig onderhoud zullen kunnen zitten). Bij een nieuwbouw Multifunctionele Culturele Accommodatie met een BVO van 1900 m2 hebben wij op basis van de BBN uitgangspunten de kosten van de inrichting geraamd op € 1,2 mln. Echter, bij een nieuwbouw MFA kunnen 12 woningen in/bij de huidige bibliotheek gerealiseerd worden. De door BBN geraamde opbrengst bij verkoop van de bibliotheek is € 600.000,-- en kan aangewend worden voor een deel van de inrichtingskosten van een nieuwe MFA. Vervolgens is er een verhoging met ca. € 1000,-- per woning per jaar in het Gemeente Fonds vanwege de toename met 12 woningen (maatstaven woningen, huishoudens en inwoners). Ook zal een nieuwbouw MFA aan tenminste de huidige duurzaamheidseisen voldoen en hebben wij een (beperkte) jaarlijkse besparing op energielasten, lagere onderhoudskosten en exploitatielasten ingeschat ten opzichte van een gerenoveerde bibliotheek. Verbetering van de exploitatie van de MFA (met mogelijk een hogere huuropbrengst/ lagere subsidie voor de Gemeente) hebben wij voorzichtigheidshalve niet meegerekend.

Tenslotte zal een renovatie van de bibliotheek met aanzienlijk meer risico’s voor de gemeentelijke begroting omgeven zijn dan een turnkey op te leveren nieuwbouw Multifunctionele Culturele Accommodatie. Bouwkosten per m2 nieuwbouw zijn doorgaans goedkoper dan nieuwbouw van een filmzaal en renovatie van een bestaand gebouw. Toch hebben wij in de vergelijking voorzichtigheidshalve met dezelfde € 2.500,-- per m2 gecalculeerd. Grote bouwprojecten brengen het risico met zich mee tot kostenoverschrijding. Bij renovatie komen die voor rekening van de Gemeente, bij turnkey oplevering niet. Renovatieprojecten brengen daarbij grotere financiële risico’s met zich mee, omdat je met een oud gebouw niet weet wat je aan onverwachte zaken gaat tegenkomen. Er kan bijvoorbeeld asbest worden aangetroffen of loden waterleiding of een structureel constructieprobleem. Wanneer de gerenoveerde bibliotheek zal worden opgeleverd, zal er direct een volgende renovatie gepland moeten gaan worden om in het jaar 2030 aan de eisen van het energielabel A te voldoen. De kosten daarvan worden niet in het DO / de kadernota meegenomen, maar zijn door BBN geschat op ruim € 375.000. Ambities en voortschrijdende eisen als Energieneutraal (ENG), Nul Op de Meter (NOM) of "van het aardgas af" zijn op z'n minst lastig realiseerbaar en verhoudt zich slecht tot de monumentale status van het bibliotheekgebouw, aldus BBN.

De conclusie van de onderstaande tabel is dat zelfs met een taakstellende investering in de bibliotheek van ‘slechts’ € 3 mln. ( lager dan de laatste raming van BBN) en een PM voor de inrichtingskosten (ervan uitgaande dat de gebruikers die kunnen betalen), de jaarlijkse lasten voor de Burgerinitiatief MFA

8

gemeente hoger uitvallen dan met een Multifunctionele Culturele Accommodatie van ca. 1900 m2 als onderdeel van nieuwbouw op de Kruispuntlocatie. Met daarmee dus aanzienlijk méér vierkante meters (1550 m2 op de Wijngaardenlaan), minder risico (turnkey afname door de Gemeente van de eigenaar/ontwikkelaar), op een betere plek (versterking centrum), duurzaam en met kansen op een betere exploitatie (meer kritische massa, potentiële bezoekers). Omschrijving

Bibliotheek huidige locatie

MFA Kruispunt locatie

Toelichting

a. Investering (ex BTW)

€ 3,0 mln

€ 5.8 mln

renovatie

Nieuwbouw turn key

bouwkostenraming € 4.75 mln. (1900 m2 x € 2500 bouwkosten/m2 vlgs BBN) plus grondkosten € 0,3 mln. plus bijkomende kosten ad 15% € 0,75 mln:

b. Aantal m2

1550 m2 (BBN)

1900 m2 (aanname)

c. Afschrijvingsperiode

25 jaar (renovatie)

40 jaar (nieuwbouw)

€ 3.0 mln

€ 4.4 mln

(geen restwaarde bij renovatie)

(restwaarde 20% bouwsom)

€ 120.000 per jaar

€ 110.000 per jaar

(€ 3.0 mln/25 jaar)

(€ 4.4 mln/40 jaar)

f. Financieel risico

Overschrijding renovatiekosten

Geen: Turn-key afname

g. Inrichtingskosten

PM (uitgangspunt € 960.000 te betalen door gebruikers )(indien alsnog voor rekening gemeente kapitaallast € 38.400 per jaar: € 960.000 afschrijven in 25 jaar)

€ 24.000 per jaar

raming inrichting €1,2 mln. minus opbrengst woningen Wijngaardenlaan van 0.6 mln. Afschrijving in 25 jaar. Geen restwaarde. BBN, nov 2020

€ 10.000 per jaar (aanname)

Door nieuwbouw lagere onderhouds-, exploitatie- en energielasten tov renovatie

d. Af te schrijven bedrag

e. Jaarlijkse kapitaallasten

h. Besparing exploitatiekosten

Burgerinitiatief MFA

min. 1800 m2 BBN rapport nov. 2020

Excl grondwaarde € 0,3 mln en met restwaarde 20% (€ 5,8 mln. minus grond = € 5,5 mln. maal 0,8) Aanname rekenrente nul procent

9

Omschrijving

Bibliotheek huidige locatie

MFA Kruispunt locatie

Toelichting

i. Opbrengst bebouwing achterblijvende locatie

-

€ 600.000 eenmalig in te zetten voor dekking inrichtingskosten

Grondopbrengst 12 woningen Wijngaardenlaan – inschatting BBN

j. Extra opbrengst Gemeentefonds 12 woningen

-

Ca. € 12.000 per jaar

Extra opbrengsten GF vanwege toename woningen, huishoudens, inwoners

SAMENVATTING: Totaal jaarlijkse lasten (e+g+h+j) gemeente

€ 120.000 per jaar (indien inrichtingskosten voor gemeente dan € 38.400 hoger; totaal € 158.400 per jaar)

€ 112.000 per jaar

Tabel 1. Businesscase renovatie bibliotheek / nieuwbouw Kruispuntkerk

Burgerinitiatief MFA

10

4 Het laten vervallen van de monumentenstatus van de bestaande bebouwing Kruispuntlocatie Naast 58 Rijksmonumenten heeft de Gemeente nog eens ca 100 gebouwen en complexen een monumentenstatus gegeven. Niet minder dan vijf kerkgebouwen in ons dorp hebben de status van monument. Voor monumenten in eigendom van de Gemeente, zoals het bibliotheek gebouw, begint een schrikaanjagende orde van grootte van de financiële lasten van verduurzaming van deze gebouwen langzaam duidelijk te worden. Particuliere eigenaars van gemeentelijke monumenten zullen uiteraard óók financiële ondersteuning van de Gemeente nodig hebben, om hen in staat te stellen aan verduurzamingseisen van de overheid te voldoen. Het zal hierbij om tientallen miljoenen euro’s gaan. De rijksoverheid stelt in de tijd toenemende duurzaamheidseisen. Leegstaande kerkgebouwen die een nieuwe functie krijgen, bijvoorbeeld voor gebruik als kantoorruimte, kunnen met die eisen te maken krijgen. Binnenkort is dat energielabel C, in het jaar 2030 label A, daarna komen eisen als “Aardgasvrij”, “Energieneutraal” en/of “Nul Op de Meter” aan bod.

Als de Gemeente niet in staat is met aanzienlijke subsidies een dergelijke verduurzaming voor dit soort monumenten te faciliteren, zullen die leegstaande kerkgebouwen niet te exploiteren zijn, ofwel omdat niet aan duurzaamheidseisen te voldoen is, ofwel omdat de energielasten te hoog zullen blijken voor een exploitatie. Deze kerkgebouwen blijven dan leeg staan en verpauperen. Een Beresteijn scenario, maar dan in het dorpscentrum. De Kruispuntkerk is zo’n leegstaand gebouw. In een buurgemeente als Leidschendam-Voorburg is het realiteitsbesef al eerder doorgedrongen en wordt voor dit soort kerkgebouwen een sloopvergunning afgegeven om plaats te maken voor woningbouw. Gelukkig is er ook in Voorschoten sprake van voortschrijdend inzicht. Bij de plannen voor de Buitenplaats Huize Bijdorp is de Gemeente bereid voor een deel van het monumentale hoofdgebouw, het pensionaat, een sloopvergunning af te geven, om zo voor de congregatie de financiële mogelijkheden te creëren om het deel met de hoogste monumentale waarde te kunnen renoveren en verduurzamen. Ook de Kruispuntkerk heeft een mindere monumentale waarde: zij staat ruim buiten het “Beschermd Dorpsgezicht” en heeft geen bijzonder waardevolle architectuur.

Nu akkoord gaan met sloop/nieuwbouw zal niet alleen een grotere, beter gesitueerde en goedkopere Multifunctionele Culturele Accommodatie mogelijk maken, ook wordt woningbouw op deze locatie versneld (met financiële voordelen voor de Gemeente als gevolg van extra/eerder middelen uit Gemeentefonds) en wordt een mogelijk verrommelingsscenario voorkomen met in het ergste geval juridische kosten en inzet ambtelijke capaciteit. Ps. Wij zijn voor het behoud van monumenten in Voorschoten. Maar daarnaast zijn wij van mening dat er wel gekeken wordt naar het ongebreideld plaatsen van panden op de “monumenten”-lijst. Het moet immer ook financieel realiseerbaar moet zijn om deze panden te onderhouden, mede in relatie tot het kunnen voldoen aan de gestelde duurzaamheidseisen (jaar 2030). Rede voor ons om een aantekening te maken of de op de lijst voorkomende benoemde monumenten er wel allemaal op moeten blijven staan. Zeker als dit een ontwikkeling in de weg gaat staan van een dorp en haar culturele activiteiten, wonen en duurzaamheidseisen

Burgerinitiatief MFA

11

5 Gestelde kaders van het onderzoek Voorschoten kent een veelvoud aan vraagstukken. Deze hebben allemaal schijnbaar niets met elkaar te maken, maar zijn er raakvlakken, wanneer keuzes gemaakt moeten worden. Het gaat met name om de leefbaarheid van Voorschoten met een actief cultureel en bruisend centrum dat past bij Voorschoten. Onze bevindingen en onze resultaten zijn opgenomen in dit document, refererend aan de diverse aspecten en vraagstukken gerelateerd aan de behoefte, c.q. de wensen van al die partijen. Met als enige doel: het komen tot een generieke oplossing/besluitvorming voor de Voorschotenaren, gebaseerd op een duurzame oplossing voor de lange termijn. Hoewel op 10 december 2020 een raadsbesluit genomen is om te kiezen voor de bibliotheek als locatie zijn er gerede twijfels of dit voldoende antwoord geeft aan de behoeften en het belang van de dorpsbewoners. Wethouder Cramwinckel heeft weliswaar aangegeven dat burgerinitiatieven altijd welkom zijn, maar dan vanuit een private invulling. En dat is wat hiermee gebeurd. Kortom, een notitie met als uitgangspunt de belangen van de dorpsbewoners van Voorschoten. De eerste stap is dus een toekomstbeeld neerleggen met als uitgangspunt een dorpscentrum met een culturele, bruisende en attractieve uitstraling waar de dorpsbewoners graag komen.

De tweede stap is het aandragen van oplossingen die, mede vanuit het verduurzamen van gebouwen en een meerjarig effect op onder meer de financiering. De onderwerpen die aan de orde komen zijn vooral: Ø Cultuur: muziek, toneel en andere recreatieve groepsactiviteiten Ø Bibliotheek Ø Filmtheater Ø Een centrum met winkels/Retail en Horeca, die een bruisende sfeer in het dorp Ø De ruimtebehoefte vanuit het gemeentehuis (mede als gevolg van de ontvlechting van het samenwerkingsverband met Wassenaar) Ø Het monumentenbeleid Ø Wonen, mede on relatie tot behoud van groenvoorzieningen Ø Multiculturele Accommodatie Ø Inzicht in kosten en /opbrengsten vanuit een breed perspectief Niet: Een toekomstgericht beeld dat vanuit één politieke richting omdat ons onderzoek gericht is vanuit het belang van het dorp in zij algemeenheid. Wel Een toekomstgericht beeld vanuit het algemeen belang van de bewoners van Voorschoten waarvoor zij gemeentelijke belastingen betalen.

Burgerinitiatief MFA

12

6 Aanleiding voor een burgerinitiatief In december 2020 is in de Gemeenteraad van Voorschoten het besluit genomen tot het ontwikkelen van de huidige Bibliotheek tot de locatie van een nieuwe Cultureel centrum van Voorschoten (zie bijlage 1). Hiervoor is vooralsnog een bedrag gemoeid van naar zeggen € 4.282.000,--. Bij dit besluit is niet afgevraagd wat de Voorschotenaren willen. Ook niet hoe dit past in de centrumvisie van het college, want de centrumvisie is pas vastgesteld na het besluit rondom de locatie van een nieuw cultureel Centum. Ook is niet of onvoldoende vanuit een breed kader nagedacht over het voor de hand liggend alternatief van nieuwbouw op de Kruispuntlocatie. Door een nieuwbouwplan in het dorpscentrum niet te onderzoeken en financieel uit te werken, mist het genomen besluit draagvlak en een solide financiële onderbouwing. Een besluit, waarbij alleen gekeken is naar de bouwkosten zonder te kijken naar andere (financieel) te bereiken voordelen. Daarnaast is geen onderzoek gedaan naar de te verwachten overlast in de Nassau-woonwijk. Ook is niet breder gedacht en daardoor niet in het besluit meegenomen in welke mate het besluit past in het huisvestingsbeleid (wonen) en het economisch versterken van het dorpscentrum met het kernwinkelgebied en Horeca.

Dit besluit doet te kort aan de invulling van het belang van Voorschoten en het belang van vele culturele groeperingen. Immers, alleen de bibliotheek wordt ondersteund met een aanzienlijk bedrag. Mogelijk wordt het Voorschotens filmtheater hier nog bij ondergebracht. De vele andere culturele activiteiten moeten maar een eigen oplossing voor hun huisvestingsbehoefte zien te vinden met de kans noodgedwongen te verdwijnen uit Voorschoten. Gerede twijfels dus aan dit besluit. Het lijkt op een ad-hoc genomen besluit, zonder het vanuit een breder perspectief te beoordelen en een helder toekomstbeeld van het dorpscentrum. Het beleid van de Gemeente Voorschoten is verwoord in prachtige documenten. Daarbij is helaas onvoldoende gekeken naar het brede perspectief waar Voorschoten voor staat.

Kortom een zeer gemankeerd besluit dat in het kort de volgende onderwerpen/zaken betreft: a)

Belang van de inwoner/belastingbetaler De Voorschotenaar (= de kiezer die voor de gemeenteraadsverkiezingen 2022 weer naar de stembus gaat) is gemiddeld hoog opgeleid, heeft daarmee een bovengemiddeld inkomen. Hij/zij heeft behoefte aan en verwacht een hoog en divers cultureel aanbod waarvoor hij/zij bereid is daarvoor hoge(re) gemeentelijke belastingen te betalen. Dat geldt ook voor de aan de British School gerelateerde expat community in Voorschoten Terwijl de gemeentelijke belastingen in Voorschoten tot de hoogste van Nederland behoren, wordt met dit besluit het huidige culturele aanbod afgebroken. Misschien dat er in de bibliotheek nog een klein filmtheater kan worden gerealiseerd, maar voor de huidige podiumkunsten als de vele soorten concerten en theater is geen plaats meer geregeld vanuit de Gemeente. Het huidige cultureel centrum wordt gesloten en daar komt niets voor in de plaats, behoudens wellicht een klein filmtheater.

Burgerinitiatief MFA

13

b)

Cultuurbeleid In aanvulling op voorgaand punt geeft het deskundige rapport van Blaauwberg aan dat bij de keuze voor de bibliotheek locatie er geen invulling wordt gegeven aan de belangen voor een locatie voor de vele cultuurgroepen. Behoudens eventueel dan het filmtheater. Hierdoor ontstaat een onterechte en onevenwichtige situatie tussen de financiële ondersteuning voor locaties voor diverse sportactiviteiten enerzijds en de grote groep van liefhebbers en beoefenaars van culturele uitingen als muziek, toneel, etc., Een ontmoetingsplek voor cultuurgroepen verstrekt spontane nieuwe initiatieven in samenwerking en uitvoeringen. Ook voor de bibliotheek heeft het grote voordelen voor haar activiteiten wanneer bezoekers voor andersoortige activiteiten zich in de directe omgeving van de bibliotheek bevinden.

c)

Gemis van een totaalbeeld toekomstig Voorschoten (helicopterview Na de besluitvorming van een nieuw Multifunctionele accommodatie wordt pas achteraf een totaalbeeld neergelegd in de centrumvisie. (Geldt in feite voor de cultuurnota die in 2021 nog vastgesteld moet worden). Het kan en mag niet zo zijn dat eerst een ad hoc besluit genomen wordt door de Gemeente en daarna alsnog met een visie over het dorpscentrum te komen. Voor een juist procesgang: “stel eerst de centrumvisie vast en neem dan een besluit over een Cultuur Centrum dat in die visie past”. Het lijkt erop dat de Gemeente Voorschoten zich geen helder beeld kan verschaffen van wat men wil accommoderen, zoals op het gebied van huisvesting en het inrichten en samenbrengen van activiteiten op het gebied van cultuur in een cultuurgebouw. Niet zelden wordt geaccommodeerd naar wat de Gemeente denkt te kunnen betalen, waarbij te weinig gekeken wordt naar het dienen van het daadwerkelijke invullen van het gewenste belang van de ingezetenen van het dorp

Coalitieakkoord 2018-2022 “Een sterk centrum is de motor van een bruisend en vitaal Voorschoten”.

In het coalitieakkoord 2018-2022 is overduidelijk het standpunt van het college opgenomen waar zij invulling aan willen geven, namelijk “Een sterk centrum is de motor van een bruisend en vitaal Voorschoten”. De uitgelezen kans voor het college hier invulling aan te geven laat het college liggen door niet te kiezen voor het versterken van het dorpscentrum met een Multifunctionele accommodatie als publiekstrekker ! ! !

Des te onbegrijpelijker is daarom het voorstel van het College voor Multifunctionele accommodatie op een locatie die buiten het dorpscentrum ligt aan de overzijde van de drukke verkeerstraverse N447, de Koningin Julianalaan. d)

Versterking van een bruisend en attractief Centrum van Voorschoten De in de besluitvorming voor een Multifunctionele accommodatie opgenomen stelling dat de huidige bibliotheeklocatie aansluit bij het dorpscentrum is onjuist en wordt niet

Burgerinitiatief MFA

14

alleen bevestigd vanuit het voorgaand punt (c). Jaarlijkse grote evenementen als het Weekend van Voorschoten met de Cultuurmarkt, Jazz Culinair, Koningsdag en Paardenmarkt hebben hun zwaartepunt in het dorpscentrum. Culturele activiteiten, Horeca en winkelend publiek versterken elkaar tot een bruisend dorpscentrum. Weinig Voorschotenaren begrijpen het Raadsbesluit om te kiezen voor een gerenoveerde bibliotheek met beperkte culturele activiteiten buíten het dorpscentrum aan de andere kant van de drukke verkeerstraverse N447 die Voorschoten doorsnijdt en dat “aansluitend bij het dorpscentrum” te noemen. Wel begrijpen de Voorschotenaren dat een direct in het dorpscentrum gelegen locatie. e)

Financieel De voor de hand liggende optie van nieuwbouw van een Multifunctionele accommodatie in het dorpscentrum (locatie Het Kruispunt) is nimmer volledig ter tafel gekomen en doorgerekend, Het is financieel juist heel interessant. Voorschoten kent veel mooie monumenten die zeker behouden moeten blijven. Een groot deel van het dorpscentrum is daarom terecht tot Beschermd Dorpsgezicht verklaard. Maar de entrees van het dorpscentrum vallen daar nu juist buiten. De nieuwbouw van het Deltaplein als zuidentree en het nieuwbouwcomplex met AH aan de noord-entree schreeuwen om afgerond te worden met nieuwbouw op de Kruispunt locatie. De architectuur van het kerkgebouw is geenszins monumentaal, maar door de gemeentelijke monument verklaring staat een eerlijke exploitatie berekening voor een Multifunctionele accommodatie aldaar in de weg. Waar omliggende gemeenten dit soort in Nederland veel voorkomende kerkgebouwen slopen, stelt Voorschoten niet eens de vraag of sloop en nieuwbouw niet wenselijk is.

f)

Duurzaamheidbeleid/financieel Het uitspreken van een beleid over duurzaamheid van gebouwen en energietransitie (klimaatdoelstellingen) roept op tot het actief realiseren van die doelen, zeker op Gemeentelijk niveau. Wederom verwijzend naar het coalitieakkoord 2018-2022 met als titel “Duurzaam vooruitstrevend” is het omstreden besluit precies het tegenovergestelde. Een cruciaal uitgangspunt in het BBN rapport “ontwikkelingsstrategie accommodaties” van 20 maart 2020 gaat over de duurzaamheid van gemeentelijke accommodaties: “Energieneutraal in 2050 reactief”, Dat wil zeggen dat energie maatregelen pas daadwerkelijk ter hand genomen worden indien die verplicht worden en anders zo dicht mogelijk tegen het jaar 2050 aan. Met nieuwbouw wordt direct aan alle duurzaamheidseisen voldaan. Een streven waar het college alleen met de mond belijdt dat ook zelf na te willen streven. En toch schuift dit raadsbesluit het duurzaam maken van de bibliotheek zover mogelijk door naar de toekomst. Een slecht voorbeeld van het gemeentebestuur voor haar inwoners en grote financiële

Burgerinitiatief MFA

15

lasten in de toekomst bovenop de huidige te verwachten investering van €4,5 miljoen om het gebouw op een later moment als nog volledig duurzaam te maken. g)

Overlast in de woonwijk: Nassauwijk De keuze voor een Multifunctionele accommodatie in een woonwijk heeft consequenties voor met name: 1) parkeertoename 2) geluidstoename ad 1) parkeertoename Uitgegaan wordt van het parkeren in de parkeergarage met een uitgang aan de Schoolstraat in het dorpscentrum, gelegen aan de andere kant van de drukke doorgaande weg N447 (Koningin Julianalaan). Vanuit het menselijk gedrag gaat eerst geprobeerd wordt zo dichtbij mogelijk te parkeren bij de plaats waar iemand moet zijn. De huidige bibliotheek staat midden in een woonwijk. De activiteiten gaan uitgebreid worden, mede door de nieuwe (wettelijke) eisen waar een moderne bibliotheek invulling aan moet geven . Een onderzoek naar te verwachten verkeersstromen en parkeerdruk ten gevolge van de uitbreiding van de functie van de bibliotheek heeft het college achterwege gelaten en ook niet meegenomen in de besluitvorming van een Multifunctionele accommodatie in deze wijk. Het college gaat ervan uit dat de parkeergarage met de uitgang aan de Schoolstraat gelegen aan de andere kant van de drukke verkeerstraverse wel gebruikt gaat worden. Dat is wensdenken in plaats van eerst een gedegen onderzoek. Gevreesd moet worden voor parkeeroverlast in de Nassauwijk. Niet alleen overdag, maar ook in de avonduren.

ad 2) geluidstoename De mate van de beleving van een rustige omgeving in een woonwijk als de Nassauwijk is mede afhankelijk van de geluiden ontstaan vanuit een gebouw en verkeersbewegingen. - Gebouw Bij de realisatie van een gebouw voor meerdere activiteiten, waaronder filmtheatervoorstellingen, is een gedegen uitgevoerde isolerende uitvoering van het gebouw van het grootste belang. Als dit niet goed uitgevoerd wordt is er sprake van extra ongewenste geluidstoename in een woonwijk - Verkeersbewegingen Extra bewegingen van mensen, zowel van als naar een gebouw als een Multifunctionele accommodatie is in alle realistisch denken te verwachten.

Burgerinitiatief MFA

16

Het zijn zowel geluiden van de bezoekers zelf, maar ook veroorzaakr door voertuigbewegingen (Brommers en auto’s). Kortom, Geluidsoverlast in de directie omgeving voor de bewoners in een woonwijk, als de Nassauwijk, zijn voorzienbaar. En uiteindelijk achteraf moeilijk en naar verwachting erg duur op te lossen vraagstuk. h)

Huisvestingsbeleid De behoefte aan betaalbare woningen is groot. Ook in Voorschoten is een grote behoefte aan woningen, zowel voor jongeren als senioren. Bij het plan van het college wordt hier volledig aan voorbijgegaan. Voor het invulling geven hieraan zijn zeker mogelijkheden en mee te nemen in meer doordachte plannen. De realisatie van een Multifunctionele accommodatie op de Kruispuntlocatie biedt grote mogelijkheden om antwoord te geven op de woningbehoefte in Voorschoten: - de realisatie van woningen boven de Multifunctionele accommodatie op de Kruispuntlocatie - realisatie van woningen op de locatie van de huidige bibliotheek mits hier een sloopvergunning wordt afgegeven. Hiermee blijft de Nassauwijk in zijn hoedanigheid van woonwijk - realisatie van woningen op de locatie van het huidige cultureel Centrum. Ook hiermee blijft de Nassauwijk op die plaats in zijn hoedanigheid van woonwijk bestaan.

i)

Monumentenbeleid Voorschoten Voorschoten is als “Parel aan de Vliet” rijkelijk bedeeld met monumentale panden. Het kent niet minder dan 54 rijksmonumenten als Kasteel Duivenvoorde, de Laurentiuskerk, de toren van de Dorpskerk en talloze historische boerderijen, landhuizen en monumentale panden. Voorschoten zelf doet daar nog een forse schep bovenop met ca 100 gemeentemonumenten, waaronder niet minder dan vier kerkgebouwen, vele woningcomplexen, buitenplaatsen en andere monumentale panden. Zuinig zijn op wat oude generaties ons hebben nagelaten is één ding, maar vrijwel alles met een historie in stand te willen houden is niet alleen onbetaalbaar, maar kan ook het werken aan een vitaal en bruisend dorp in de weg staan, evenals een effectief huisvestingsbeleid. De Gemeente heeft het kerkgebouw Het Kruispunt als monumentaal gebouw bestempeld. Extern onderzoek geeft aan dat het kerkgebouw op de Kruispuntlocatie verre van bijzonder is. Noch historisch, noch qua architectuur. Het gebouw is moeilijk toepasbaar te maken voor andere bestemming. Daarnaast is het gebouw moeilijk of.

Burgerinitiatief MFA

17

niet duurzaam te maken op basis van de huidige duurzaamheidseisen Verwijder de Kruispuntkerk en realiseer een nieuw gebouw voor een Multifunctionele accommodatie met appartementen er boven. Een gebouw dat volledig voldoet aan de duurzaamheidseisen van 2050. Bij voorkeur met eigen energie opwekkende voorzieningen vanuit de aspecten van energietransitie. De Gemeente vult hiermee niet alleen de realisatie van haar visie uit, maar geeft ook invulling van haar voorbeeldfunctie op dit onderwerp. Voor een verdere verdieping hiervan en de energietransitie wordt verwezen naar het hoofdstuk Monumentenbeleid en Energie transitie.

Burgerinitiatief MFA

18

7 Doel burgerinitiatief De kerndoelstelling: Vanuit het belang van de bewoners in het dorp Voorschoten en het dienen van de belangen van de ondernemers in de Horeca en de Retail, willen wij meedenken met de Gemeente. Een Multifunctionele accommodatie direct gelegen in het dorpscentrum is immers een publiekstrekker voor een dorpscentrum in zijn totaliteit, dus ook voor de Horeca en de Retail: Door deze publiekstrekkersrol van de bezoekers/deelnemers van de Multifunctionele accommodatie vindt een verhoogde interactie plaats tussen de Horeca, de Retail enerzijds en de Multifunctionele accommodatie anderzijds. Ø Overdag: mensen lopen bij elkaar binnen. Een eerste bezoek aan de Retail en/of, Horecagelegenheid en/of aan de Multifunctionele accommodatie draagt er toe bij dat mensen toch ook even langs gaan bij een van de andere partijen. Hiermee is de cirkel rond in de invulling van het belang van allen. Ø Avond: Bovenstaande geldt in de avond alleen als er sprake is van een koopavond. Des te meer voor de combinatie van Multifunctionele accommodatie (met avondvoorstellingen) en de Horeca, die samen kunnen zorgen voor de beleving van een avondje uit. Een benadering waarin individuele politieke uitgangspunten niet overwegend zijn, maar juist gericht op het samen optrekken in een toekomstvisie hoe het dorp er de komende tijd uit moet zien.

Neem op basis daarvan besluiten en beoordeel op de weg daar naar toe of elke tussenstap voldoende past in de realisatie van dat eindbeeld. Dat betekent ook de juiste aandacht voor de cultuur en andere activiteiten. Waarbij meegenomen de optimale invulling van aspecten zoals verwoord in het voorgaande hoofdstuk “Aanleiding voor een burgerinitiatief” Alle politieke partijen geven in meer en mindere mate aan dat de onderwerpen cultuur, sport en andere activiteiten van belang zijn. Laten de politieke partijen binnen de gemeenteraad met elkaar samen werken voor de invulling en realisatie van al deze aspecten. Neem vanuit het bredere perspectief besluiten voor de realisatie van de juiste locatie voor een Multifunctionele accommodatie voor de cultuur in de brede zin van het woord. Een locatie dat wel aansluit op het eindbeeld van de inrichting van Voorschoten zo die voorgestaan wordt door ons burgerinitiatief en daarmee het belang van de Voorschotenaren. Bij ons eindbeeld (totaalplan) van de inrichting van Voorschoten zijn de navolgende “ inrichtingslocaties” meegenomen: Ø Bibliotheek Ø Huidig cultureel Centrum Ø Kruispunt Ø Churchillplein Niet Het doel is niet om de deskundige rapporten, al dan niet in opdracht van de Gemeente Voorschoten uitgevoerd, ter discussie te stellen.

Burgerinitiatief MFA

19

Wel De hierin opgenomen uitgangspunten en conclusies uit deze rapporten zijn meegenomen bij het uitwerken van een oplossing(srichting) voor een bruisend, cultureel en attractief dorpscentrum. Met ook onze aandacht voor de invulling van een actieve inspanning tot stappen in duurzaamheid en duurzaam wonen voor jongeren en ouderen. Onderzoeksrapporten en beleidsvisies zijn er in overschot. Het actief nemen en daadwerkelijk verantwoordelijk invulling geven van al deze visie is de belangrijke taak van de Gemeente(raad),, als ook het enthousiasmeren tot de realisatie hiervan die nu opgepakt moet worden. Met als centraal uitgangspunt de samenhang van de gemeenschappelijke belangen van de voorschotenaren.

Burgerinitiatief MFA

20

8 Beoogd effect De voorstellen in deze notitie zijn gedaan vanuit een brede kijk op een toekomstig Voorschoten. Namelijk een dorp met een bruisend, attractief en op duurzaamheid gericht dorpscentrum en daarmee het belang dient van bewoners, Horeca en Retail . Een realistisch beeld waar een ieder zich goed in kan vinden met een groot draagvlak. Conform het motto “beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald” willen wij dat de Gemeenteraad komt tot een her-besluit van hun in december 2020 genomen gemeenteraadbesluit voor een Multifunctionele accommodatie in het huidige pand van de bibliotheek. Dit besluit vindt geen aansluiting bij de behoeften van de burgers en ondernemers van Voorschoten. Wij willen: Een herzien gemeenteraadsbesluit met de keuze voor een volledige nieuwbouw Multifunctionele accommodatie op de locatie van de Kruispuntkerk met verwijdering van de kerk. Door:

De eigenaar/ontwikkelaar van de Kruispuntlocatie de gelegenheid te geven om binnen de bovenstaande kaders alsnog binnen enkele maanden met een haalbaar plan te komen op de Kruispuntlocatie, zonder dat daardoor extra vertraging ontstaat. Vervolgens: Kan de Raad op dat moment een weloverwogen keuze maken met een realistisch en haalbaar alternatief ten opzichte van het voorliggende renovatieplan van de bibliotheek. Deze keuze te doen Op grond van de in deze notitie opgenomen grote voordelen en daarmee invulling te geven aan behoefte en wensen van alle belastingbetalende ingezeten van voorschoten op zowel het gebied van: o Cultuur o Economie o Duurzaamheid o Sociale omgeving, wonen en leefbaarheid o Energietransitie en klimaataspecten

Burgerinitiatief MFA

21

9 Visie Inleiding: Voorschoten staat op het gebied van cultuurinrichting aan de vooravond van grote beslissingen. Het voorzieningenniveau in Voorschoten daalt steeds verder. Desondanks blijven de financiële lasten voor bewoners van Voorschoten onverkort zeer hoog. Ø Het zwembad wordt uit gefaseerd. Ø Het huidige Cultureel Centrum gaat om diverse redenen verdwijnen. De huidige cultuuractiviteiten vinden op diverse plaatsen plaats. De behoefte aan een totaaloplossing voor alle cultuur gerelateerde groepen is aan de orde. Ø De huidige panden waarin diverse culturele activiteiten nu plaatsvinden, moeten grondig aangepast worden om te kunnen voldoen aan de gestelde duurzaamheidseisen. Het is van belang om een vanuit een breed kader (helicopterview) keuzen te maken voor de inrichting van Voorschoten tot een duurzaam “ bruisend en attractief cultureel Voorschoten” voor alle culturele groeperingen en daarmee voor alle voorschotenaren die daar gebruik van willen en kunnen maken. Het ontstaan van een leemte voor het geven van uitvoeringen door culturele groepen als gevolg van het wegvallen van het huidige Cultureel centrum is een verarming voor de cultuur in Voorschoten. Een Multifunctionele accommodatie in het dorpscentrum is voor Voorschoten daarom van groot belang. Noodzakelijk tot behoud van een duurzaam, bruisend en attractief cultureel dorp.

Een “bruisend en attractief cultureel Voorschoten” heeft ook samenhang met de Horeca en het winkelcentrum. Daarom is het van belang dat deze ook fysiek bezien zo centraal mogelijk bij elkaar gehuisvest zijn, zodat ook de samenhang met dagen als “Het weekend van Voorschoten” met haar cultuurmarkt”, Jazz culinair en de viering van koningsdag en paardenmarkt heel dicht bij elkaar liggen om de centrumfunctie optimaal te kunnen benutten. Een enorme kans ligt voor handen om dat te realiseren en wel op het te ontwikkelen terrein van de huidige Kruispuntkerk locatie. Er zijn diverse goede en deskundige onderzoeken gedaan. Daaruit blijken grote voordelen naar voren te komen voor de keuze van de Kruispunt locatie. Een Multifunctionele accommodatie waarin alle culturele organisaties, naast die van de bibliotheek en het filmtheater, hun plaats in krijgen. In beginsel denkt ook de bibliotheek constructief over het samen gebruiken van een gemeenschappelijke ruimte. (zie bijlage 2) Een Multifunctionele accommodatie direct gelegen in het centrum heeft een sterke culturele functie binnen Voorschoten. Uit studies en praktijkervaringen in andere gemeenten blijkt dat een centrale ligging met een breed aanbod van uitvoeringen in de directe omgeving, in combinatie met ruime parkeermogelijkheden, de bezoekersaantallen van de betrokken instanties stijgen.

Een optimale afstemming op de cultuurliefhebbers in de gemeente, ook aan de expats, dragen ertoe bij dat een duurzaam gebouwd Multifunctionele accommodatie een belangrijke bijdrage blijft leveren aan Voorschoten als aantrekkelijk dorp om te wonen. Voor jong en oud. Een plaats waar diverse instanties elkaar kunnen verrijken door samenwerking en nieuwe initiatieven te ontwikkelen.

Burgerinitiatief MFA

22

Onze visie: Onze maatschappij individualiseert snel. Gedreven door de invloed van een snel digitaliserend maatschappelijk landschap zijn mensen steeds meer verbonden, maar in toenemende mate fysiek op afstand. Er is sprake van een paradox: Het aantal afstandelijke contacten neemt sterk toe, maar het feitelijke contact tussen mensen reduceert sterk. Dit kan leiden tot schraler sociaal gedrag, vereenzaming en een gebrek aan coherentie in de samenleving. Zeker in Voorschoten, met een relatief oude gemeenschap, is dit een reëel en wellicht ongewenst toekomstbeeld. Het is een opdracht voor de gemeenschap en haar bestuurders om dit te voorkomen. Voorschoten moet immers ook voor de jongere generatie een aantrekkelijk dorp zijn en blijven. Diverse groeperingen als de bibliotheek, het filmtheater, de grote groep bij de cultuurfabriek aangesloten groepen (muziek, zang en toneel), het Voorschotens museum, de organisatie van “het weekend van Voorschoten”, de Oranjevereniging spelen een centrale rol in het Voorschotense cultureel- en maatschappelijk leven. Zij hebben een locatie nodig om dat onderdak biedt voor amateurgezelschappen, balletuitvoeringen, groep 8 voorstellingen, dansvoorstellingen en musical uitvoeringen op amateurniveau. Daarnaast biedt het onderdak voor professionele theatervoorstellingen en aan overige verenigingen.

Bibliotheek

Bij nieuwbouw van een multiculturele accommodatie kan de bibliotheek direct ingericht worden die voldoet aan de modernste eisen voldoen en een goede invulling geven aan de haar opgedragen taken en te voldoen aan de eisen vanuit de wetgeving. Zij kunnen bij nieuwbouw in een keer over naar de nieuwe locatie, zodat zij niet een periode hoeven te werken in een omgeving van verbouwingsactiviteiten. Onlangs heeft ook het gemeentebestuur van Amsterdam een belangrijk besluit genomen tot het bouwen van een nieuw gebouw dat naast een openbare bibliotheek ook ruimte biedt voor diverse culturele, maatschappelijke en onderwijsorganisaties, een buurtkamer en een fietsenstalling. Zij geven aan dat het een ongelooflijk belangrijk knooppunt wordt voor ondernemers en alle burgers aldaar. (zie bijlage). Een mooi voorbeeld om lering uit te trekken. Voor de bibliotheek in Voorschoten biedt een goede ligging en inpassing in een meer centrale plaats in het dorpscentrum grote kansen voor verdere ontplooiing en samenwerking met andere activiteiten in haar nabijheid.

Filmtheater, theater, concerten:

Een grote groep vrijwilligers van diverse organisaties en verenigingen verzorgt een gevarieerd programma op het gebied van theater, met voorstellingen en concerten van goede kwaliteit, gericht op een zo breed mogelijk publiek met belangstelling voor cultuur. Met een intieme sfeer biedt een Multifunctionele accommodatie een unieke positie als geliefd podium voor de diverse instanties. Ook schoolvoorstellingen en amateuruitvoeringen kunnen deel uitmaken van het aanbod.

Burgerinitiatief MFA

23

Met alle activiteiten binnen een Multifunctionele accommodatie en haar directie omgeving zal naar verwachting het aantal bezoekers zeker toenemen, mede als gevolg van gezamenlijke optredens en het zijn van een culturele ontmoetingsplaats van en voor iedereen. Het bevorderen van plaatselijke initiatieven op het gebied van kunst en cultuur is een belangrijke verantwoordelijk van de bestuurders van de Gemeente Voorschoten. Een gezonde exploitatie is van belang in de brede zin van het woord. Dat betekent, dat bij besluitvorming voor een goede locatie van een Multiculturele accommodatie niet alleen gekeken wordt naar de stichtingskosten (kosten van nieuwbouw), maar ook naar de besparingen en de niet of niet (meer) te hoeven maken kosten, zoals het duurzaam maken van oudere gebouwen dat erg kostbaar is. Daarnaast ook de mogelijkheden (kansen) hierbij meenemen, zoals het realiseren van meer betaalbare woningen/appartementen voor jongeren en ouderen. Uitgangspunt blijft het faciliteren van zoveel mogelijk plaatselijke activiteiten. Bij het efficiënt op peil houden van de voorzieningen in het gebouw zijn duurzaamheid en digitalisering belangrijke aspecten om mee te nemen in de doorrekeningen.

Het filmtheater is dit jaar al 75 jaar een bekend fenomeen dat met een groot aantal enthousiaste vrijwilligers in staat is gebleken met films invulling te geven aan de wensen van de Voorschotenaren. Ook zij verdienen een goede ambiance om ook in de toekomst hier invulling aan te blijven geven.

Horeca:

Het dorpscentrum blijft de aangewezen plek voor horecabeleving. Niet alleen een werk- en ontmoetingsplek, maar ook een gelegenheid voor ontspanning en het beleven van een avondje uit met een gezamenlijke maaltijd of drankje De Horeca speelt daarbij eveneens een belangrijke rol bij het ondersteunen van voorstellingen in een nabij gelegen Multiculturele accommodatie De Horeca in Voorschoten kent al een prima kwaliteitsniveau om maaltijden aan te bieden. Bezoekers van de Multifunctionele accommodatie kunnen voorafgaand of aansluitend van een voorstellen gebruik maken van de uitgaansgelegenheden in het dorp voor een hapje of een drankje (de cocreatie van de uitgaansbeleving) . Dit betekent dat, naast het belang van de bewoners van Voorschoten ook de belangen meegenomen worden van de ondernemers in de Horeca en de Retail Een Multifunctionele accommodatie direct gelegen in het dorpscentrum is een publiekstrekker voor een dorpscentrum en dient in zijn totaliteit het bruisende en attractieve dorpskarakter voor bewoners, bedrijven Horeca en Retail. Mede door deze publiekstrekkersrol van de bezoekers/deelnemers van de Multifunctionele accommodatie vindt ook een verhoogde onderlinge interactie plaats tussen de Horeca, de Retail en de Multifunctionele accommodatie. Ø Overdag: mensen lopen bij elkaar binnen.