Veiligheidsmonitor Voorne aan Zee 2023
Tekst van het document
Figuur 7.5 – Preventieve maatregelen thuis (somscore 0-6)
1,9
2023 2021
17%
2023 2021
1,6
VR Rotterdam Rijnmond
1,6
16% 16%
1,8
Nederland
8%
1,7
8%
0% 20% 40% 60% 80%
0
2
4
6
Van de verschillende preventieve maatregelen in en rondom de woning, hebben de inwoners van Voorne aan Zee het vaakst extra veiligheidssloten of grendels op de buitendeuren (68%). Iets meer dan de helft van de inwoners (51%) beschikt over buitenverlichting met sensor. Daarnaast geven bijna drie op de tien inwoners (28%) aan camerabewaking rondom de woning te hebben, wat een significante toename betreft ten opzichte van 2021 (21%). Ook het gebruik van (rol)luiken voor de ramen en/of deuren is significant gestegen (van 17% naar 21%). Een raamsticker of certificaat van het Politiekeurmerk Veilig Wonen komt in Voorne aan Zee het minst vaak voor (8%). De inwoners van Voorne aan Zee nemen gemiddeld 1,9 preventiemaatregelen in en rondom hun woning (van maximaal 6 maatregelen). Dit is niet significant veranderd ten opzichte van 2021. Wel neemt men in Voorne significant meer preventiemaatregelen in en rondom het huis dan in de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (1,6) en Nederland als geheel (1,8). Alle maatregelen, met uitzondering van het Politiekeurmerk Veilig Wonen, komen in Voorne aan Zee significant vaker voor. Daarnaast hebben de inwoners van de gemeente ongeveer even vaak als gemiddeld in Nederland (rol)luiken voor de ramen en/of deuren.
28%
van de inwoners van Voorne Putten heeft camerabewaking bij de
woning. Dit is significant meer dan twee jaar eerder (21%).
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
77 van 99
Figuur 7.6 – Preventieve maatregelen thuis, per wijk (somscore 0-6) 6 5 4 3 1,9
2
2,2
2,2
2,3
2,2 1,7
1,6
1,8
1 0
Er zijn vier wijken waar de inwoners significant meer beschermingsmaatregelen in en rondom de woning nemen dan gemiddeld in de gemeente Voorne aan Zee (somscore 1,9). Het gaat om de wijken Oostvoorne, Rockanje, Dorpskernen/buiten (allen 2,2) en Hellevoetsluis Noord (2,3). In Oostvoorne, Rockanje en Dorpskernen/buiten beschikt men met name vaker over een alarminstallatie bij de woning. In de wijk Hellevoetsluis Noord komen alle beveiligingsmaatregelen, met uitzondering van buitenverlichting met sensor, significant vaker voor dan gemiddeld in de gemeente. De inwoners van Brielle (1,7) en Hellevoetsluis West (1,6) nemen in totaal juist significant minder maatregelen dan gemiddeld in Voorne aan Zee. In beide wijken beschikken woningen bijvoorbeeld significant minder vaak over extra sloten of grendels op de buitendeuren, en buitenverlichting met sensor. Tabel 7.2 – Preventieve maatregelen thuis, per wijk (percentage aanwezig) Extra sloten
Luiken of
Buiten-
Alarm-
Camera-
Politiekeur-
of grendels
rolluiken
verlichting
installatie
bewaking
merk Veilig
met sensor
Wonen
Oostvoorne
73%
25%
58%
23%
31%
10%
Rockanje
70%
21%
57%
27%
35%
8%
Brielle
61%
19%
45%
13%
21%
7%
Dorpskernen/buiten
66%
29%
57%
23%
33%
9%
Hellevoetsluis West
62%
15%
43%
10%
23%
7%
Hellevoetsluis Zuid
70%
15%
55%
8%
26%
5%
Hellevoetsluis Noord
78%
31%
51%
21%
35%
15%
Gemeente
68%
21%
51%
16%
28%
8%
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
78 van 99
7.3
Online preventie
Inwoners konden ook aangeven welke maatregelen zij nemen om hun digitale gegevens te beschermen. Hiervoor zijn zes verschillende soorten maatregelen voorgelegd (Figuur 7.7) Op basis van deze zes voorzieningen is een somscore berekend voor ‘online preventie’ (Figuur 7.8).
De somscore ‘online preventie’ geeft het gemiddelde aantal aanwezige maatregelen voor de bescherming van digitale gegevens weer. De waarde van de somscore is minimaal 0 en maximaal 6.
Figuur 7.7 – Online preventie (percentage gebruikt) Kiest sterke wachtwoorden die moeilijk te raden zijn
Figuur 7.8 – Online preventie (somscore 0-6)
73% 71%
2,5
Voorne aan Zee
2,7
51%
Gebruikt virusscanner
60%
Voert updates uit of maakt back-ups (evt. automatisch)
2,5
BT Haringvliet
49%
2,6
55% 39%
Gebruikt firewall Verandert wachtwoorden regelmatig
26% 30%
2,4
2023
2023 2021
Gebruikt wachtwoordmanager
2,4
VR Rotterdam Rijnmond
45%
14%
2021
2,5
Nederland
2,6
12%
0%
20% 40% 60% 80%
0
2
4
6
De meeste genomen online preventiemaatregel in de gemeente Voorne aan Zee is het kiezen van sterke wachtwoorden die moeilijk te raden zijn (73%). Ongeveer de helft van de inwoners (51%) gebruikt een virusscanner, een vergelijkbaar aandeel voert updates uit of maakt back-ups (49%). De online preventiemaatregel die het minst vaak voorkomt is het gebruik van een wachtwoordmanager (14%). De inwoners van Voorne aan Zee nemen gemiddeld 2,5 maatregelen om hun online gegevens te beschermen (van maximaal 6 maatregelen). Dit is significant afgenomen ten opzichte van 2021, toen de somscore online preventie nog een 2,7 bedroeg. Deze afname is zichtbaar bij alle maatregelen behalve het kiezen van sterke wachtwoorden en het gebruik van een wachtwoordmanager. De somscore online preventie ligt in Voorne aan Zee nog wel significant hoger dan in de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (2,4). De inwoners van de gemeente maken met name vaker gebruik van firewall (33%) en van een virusscanner (45%). Het gebruik van een wachtwoordmanager ligt in Voorne aan Zee wel beneden het landelijke gemiddelde (14% tegenover 17%).
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
79 van 99
51%
van de inwoners van Voorne aan Zee gebruikt een virusscanner.
Dit is significant minder dan in 2021 (60%).
Figuur 7.9 – Online preventie per wijk (somscore 0-6) 6 5 4 3
2,5
2,6
2,6
2,5
2,4
2,4
2,5
2,7
2 1 0
In de meeste wijken nemen de inwoners ongeveer even veel maatregelen ter bescherming van hun digitale gegevens als gemiddeld in de gemeente. Alleen in Hellevoetsluis Noord ligt de somscore online preventie significant hoger (2,7). Dit komt met name doordat de inwoners hier vaker updates uitvoeren of back-ups maken dan gemiddeld in de gemeente Voorne aan Zee (61% tegenover 49%). Tabel 7.3 – Online preventie per wijk (percentage gebruikt) Sterk,
Wachtwoord
Gebruik
Gebruik
Gebruik
Updates
moeilijk te
regelmatig
wachtwoord-
virusscanner
firewall
uitvoeren of
raden
veranderen
manager
back-ups
wachtwoord
maken
Oostvoorne
71%
28%
15%
51%
40%
52%
Rockanje
75%
26%
14%
51%
42%
50%
Brielle
71%
28%
15%
54%
38%
48%
Dorpskernen/buiten
76%
25%
13%
48%
37%
43%
Hellevoetsluis West
69%
26%
11%
47%
34%
48%
Hellevoetsluis Zuid
77%
24%
13%
51%
39%
47%
Hellevoetsluis Noord
75%
22%
16%
56%
44%
61%
Gemeente
73%
26%
14%
51%
39%
49%
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
80 van 99
7.4
Buurtpreventie
In de Veiligheidsmonitor zit ook een vragenblok over verschillende vormen van buurtpreventie. Inwoners van de gemeente Voorne aan Zee kunnen aangeven of er buurt- of burgerwacht en/of whatsapp buurtpreventie aanwezig is en of er iemand uit het huishouden actief deelneemt aan een buurtpreventie-app of zich heeft aangemeld bij burgernet (Figuur 7.10). Figuur 7.10 – Buurtpreventie (percentage) 28%
buurtpreventie-app aanwezig
31% 27%
persoon of iemand uit het huishouden heeft zich aangemeld bij burgernet
31% 19%
persoon of iemand uit het huishouden neemt actief deel aan buurt-preventie app
20% 4%
Buurt- of burgerwacht aanwezig
5%
2023 2021
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
De meest voorkomende vorm van buurtpreventie in de gemeente Voorne aan Zee is de aanwezigheid van een buurtpreventie-app (28%). Een iets kleiner aandeel van de inwoners geeft aan dat zijzelf of iemand uit hun huishouden zich heeft aangemeld bij burgernet (27%). Dit is wel significant afgenomen ten opzichte van 2021, toen het nog om 31 procent van de inwoners ging. Bijna twee op de tien inwoners van Voorne aan Zee (19%) nemen actief deel aan de buurtpreventie-app. De vorm van buurtpreventie die het minst vaak voorkomt, is de aanwezigheid van een buurt- of burgerwacht (4%). Buurtpreventie is het sterkst in Oostvoorne, Rockanje en Dorpskernen/buiten. In deze wijken komen WhatsApp buurtpreventie, aanmelding bij deze buurtpreventie en een buurt- of burgerwacht namelijk significant vaker voor dan gemiddeld in de gemeente Voorne aan Zee. In Hellevoetsluis West, Hellevoetsluis Zuid en Hellevoetsluis Noord komt buurtpreventie juist significant minder vaak voor. Deze wijken scoren namelijk op twee tot drie van de vier vormen van buurtpreventie significant lager dan het gemeentelijke gemiddelde.
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
81 van 99
Tabel 7.4 – Buurtpreventie per wijk (percentage aanwezig of percentage deelname) Heeft WhatsApp
Aangemeld bij
Aangemeld bij
Heeft buurt- of
buurtpreventie
Burgernet
burgerwacht
buurtpreventie Oostvoorne
45%
30%
26%
7%
Rockanje
50%
33%
31%
4%
Brielle
32%
22%
23%
4%
Dorpskernen/buiten
36%
27%
26%
10%
Hellevoetsluis West
18%
10%
29%
5%
Hellevoetsluis Zuid
15%
8%
24%
0%
Hellevoetsluis Noord
21%
16%
31%
0%
Gemeente
28%
19%
27%
4%
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
82 van 99
Burgers en politie
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
83 van 99
8
Burgers en politie
In dit hoofdstuk staat tevredenheid over het functioneren van de politie centraal. Allereerst wordt de tevredenheid over contacten tussen burgers en de politie beschreven (par. 8.1), en vervolgens de bejegening bij de laatste controle door de politie (par. 8.2). Daarna beschrijft dit hoofdstuk het functioneren van de politie in de buurt (par. 8.3) en het functioneren van de politie in het algemeen (par. 8.4).
8.1
Contacten burgers met politie
Deze paragraaf beschrijft de contacten van de inwoners van Voorne aan Zee met de politie. Achtereenvolgens gaan we in op het percentage dat contact heeft gehad, de reden(en) hiervoor en de tevredenheid over dit contact. Figuur 8.1 laat het percentage inwoners zien dat contact heeft gehad met de politie in de afgelopen twaalf maanden in vergelijking met de referentiegebieden. In Figuur 8.2 wordt voor het laatste contact met de politie getoond of dat in de buurt, elders in de gemeente of buiten de gemeente was. Figuur 8.1 – Contact met de politie
Figuur 8.2 – Contact met de politie (basis: inwoners die contact met de politie hebben gehad)
24%
Voorne aan Zee
Elders in de gemeente
25%
VR Rotterdam Rijnmond
27%
55%
27%
Buiten de gemeente Weet ik niet
25%
Nederland
2021
In de buurt 23%
26%
BT Haringvliet
2023
5%
25%
18%
25%
0%
25%
50%
Bijna een kwart van de inwoners van Voorne aan Zee (24%) heeft in het afgelopen jaar contact gehad met de politie. Dit komt overeen met 2021 (25%). Het aandeel inwoners dat in contact is geweest met de politie is ongeveer gelijk aan het basisteam en het landelijke gemiddelde, maar ligt wel significant lager dan in de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (27%). Bij de inwoners van Voorne aan Zee die in het afgelopen jaar contact hebben gehad met de politie, vond dit contact grotendeels plaats in de buurt (55%). Iets minder dan twee op de tien inwoners (18%) had ergens anders binnen de gemeente contact met de politie en bij bijna een kwart (23%) vond het contact buiten de gemeente plaats.
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
84 van 99
Tabel 8.1 gaat verder in op het contact dat inwoners hebben gehad met de politie. Waarom hebben zij contact gehad en op wiens initiatief? Meer dan de helft van de inwoners die in contact is geweest met de politie, geeft aan dat de reden hiervoor het doen van een aangifte of melding was (56%). In 14 procent van de gevallen kreeg de inwoner van de politie een bekeuring of een waarschuwing en bij 31 procent gaat het om ‘andere contacten’. Ruim acht van de tien contacten tussen burger en politie (84%) vonden plaats op initiatief van de burger. In 16 procent van de gevallen lag het initiatief bij de politie. Deze verhoudingen zijn ongeveer hetzelfde als in 2021. Tabel 8.1 – Reden en initiatief contact (basis: inwoners die contact met politie hebben gehad) REDEN CONTACT
%
INITIATIEF CONTACT
%
Bekeuring of waarschuwing
14%
Politie
16%
Aangifte of melding
56%
Burger
84%
Andere contacten
31%
Tevredenheid Aan de inwoners van Voorne aan Zee is ook gevraagd of zij tevreden zijn over hun laatste contact met de politie. Bijna twee derde van de inwoners die in het afgelopen jaar contact hebben gehad met de politie (66%) geeft aan (zeer) tevreden te zijn over het optreden van de politie bij dit contact. De gemiddelde tevredenheid ligt hiermee in Voorne aan Zee ongeveer op hetzelfde niveau als in alle referentiegebieden. De tevredenheid over het contact met de politie is in de gemeente bovendien niet significant veranderd ten opzichte van 2021 (63%).
66%
van de bewoners is tevreden over het contact met de politie
Inwoners die minder tevreden waren, konden aangeven wat hiervoor de redenen waren. Hieruit komt een top 3 van redenen voor ontevredenheid over contact met de politie.
Nr. 1: 56%
Nr. 2: 31%
Nr. 3: 25%
1. Problemen niet opgelost
2. Politie nam mij niet serieus
3. Onvoldoende op de hoogte gesteld
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
85 van 99
8.2
Controle door de politie
In de Veiligheidsmonitor 2023 is voor het eerst aan inwoners gevraagd of zij in de afgelopen 12 maanden zijn gecontroleerd door de politie. In de gemeente Voorne aan Zee is dit het geval voor acht procent van de inwoners. Aan deze groep inwoners is vervolgens de volgende uitspraak voorgelegd: ‘bij de laatste controle heeft de politie mij rustig, respectvol en correct behandeld’ (Figuur 8.3). In Voorne aan Zee geven bijna acht op de tien inwoners, die in het afgelopen jaar zijn gecontroleerd door de politie (79%), aan dat zij het (helemaal) eens zijn met deze stelling. Dit komt overeen met het basisteam, de veiligheidsregio en het landelijke gemiddelde. Figuur 8.3 – Controle door de politie (basis: inwoners die zijn gecontroleerd door de politie)
Bij de laatste controle heeft de politie mij rustig, respectvol en correct behandeld
11%
20%
79%
0%
(helemaal) oneens
20%
40%
60%
80%
100%
(helemaal) eens
Aan de groep inwoners die in de afgelopen twaalf maanden is gecontroleerd door de politie, is ook gevraagd of zij denken dat hun afkomst, huidskleur of uiterlijk voor de politie (bij de laatste controle) een reden was om hen te controleren. Bij deze vraag gaf drie procent van de gecontroleerde inwoners aan dat zij vermoedden dat dit het geval was (Figuur 8.4). Dit is ongeveer gelijk aan het basisteam Haringvliet, maar ligt in Voorne aan Zee significant lager dan in de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (14%) en Nederland als geheel (9%). Figuur 8.4 – Reden voor controle door de politie (basis: inwoners die zijn gecontroleerd door de politie)
Denkt dat afkomst, huidskleur of uiterlijk voor de politie (de laatste keer) een reden was om persoon te controleren.
3%
20% wel reden
8.3
89%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
niet reden
Functioneren politie in de buurt
Allereerst is bij dit onderdeel aan inwoners gevraagd een algemeen oordeel te geven over het functioneren van de politie in de buurt. Vervolgens is aan de inwoners gevraagd naar hun oordeel over de zichtbaarheid van de politie in de buurt. Ten slotte is een aantal stellingen voorgelegd die verder inzoomen op het functioneren van de politie in de woonbuurt.
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
86 van 99
Tevredenheid Aan de inwoners van Voorne aan Zee is gevraagd een oordeel te geven over het functioneren van de politie in de woonbuurt en over de zichtbaarheid van de politie in de buurt. Figuur 8.5 en Figuur 8.6 geven dit weer op gemeenteniveau, in Figuur 8.7 en Figuur 8.8 staat de tevredenheid over het functioneren en de zichtbaarheid van de politie per wijk. Ruim drie op de tien inwoners van Voorne aan Zee (31%) zijn (zeer) tevreden over het functioneren van de politie in de buurt. De tevredenheid is hiermee significant afgenomen ten opzichte van 2021, toen nog 35 procent van de inwoners aangaf (zeer) tevreden te zijn. De inwoners van Voorne aan Zee zijn bovendien significant minder te spreken over het functioneren van de politie dan de inwoners van alle drie de referentiegebieden. Over de zichtbaarheid van de politie in de buurt zijn de inwoners van Voorne aan Zee minder tevreden dan over het functioneren. Ruim een kwart van de inwoners (26%) geeft aan dat ze (zeer) tevreden zijn over hoe zichtbaar de politie is in de buurt. Een iets groter aandeel is juist (zeer) ontevreden (28%). Het aandeel inwoners dat (zeer) ontevreden is, is bovendien significant toegenomen in vergelijking met twee jaar geleden (24%; niet in figuur weergegeven).
De tevredenheid van de inwoners van Voorne aan Zee over de zichtbaarheid van de politie in de buurt is vergelijkbaar met het basisteam, maar ligt wel significant lager dan in de veiligheidsregio (32%) en Nederland (31%). Figuur 8.5 – Oordeel over functioneren politie buurt
Figuur 8.6 – Oordeel over zichtbaarheid politie buurt
Voorne aan Zee
10%
31%
Voorne aan Zee
28%
26%
BT Haringvliet
12%
33%
BT Haringvliet
28%
28%
VR Rotterdam Rijnmond
11%
34%
VR Rotterdam Rijnmond
25%
32%
Nederland
8%
36%
Nederland
22%
31%
20%
0%
(zeer) ontevreden
20%
40%
(zeer) tevreden
40%
20%
(zeer) ontevreden
0%
20%
40%
(zeer) tevreden
In alle wijken ligt de tevredenheid van inwoners over het functioneren van de politie in de buurt ongeveer op hetzelfde niveau als gemiddeld in de gemeente Voorne aan Zee.
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
87 van 99
Figuur 8.7 – Tevredenheid over functioneren politie in de buurt (percentage (zeer) tevreden) 40% 35%
36% 31%
33%
31%
30%
27%
29%
27%
28%
25% 20% 15% 10% 5% 0%
In de wijk Hellevoetsluis Zuid (34%) geven de inwoners, ten opzichte van het gemeentelijke gemiddelde, significant vaker aan (zeer) tevreden te zijn over de zichtbaarheid van de politie in de buurt. In Hellevoetsluis Noord ligt de tevredenheid hierover juist significant lager dan gemiddeld in de gemeente, namelijk op 19 procent. Figuur 8.8 – Tevredenheid over zichtbaarheid politie in de buurt (percentage (zeer) tevreden) 40% 34%
35% 30% 25%
27%
26% 24%
26%
27%
24% 19%
20% 15% 10% 5% 0%
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
88 van 99
Functioneren van de politie Daarnaast is aan de inwoners een aantal stellingen voorgelegd over het functioneren van de politie in de buurt. Figuur 8.9 geeft het percentage inwoners weer dat het (helemaal) eens of (helemaal) oneens is met de stellingen. Figuur 8.9 – Stellingen over functioneren politie in de buurt (basis: inwoners met oordeel over functioneren) De politie heeft hier weinig contact met de bewoners uit de buurt
8%
De politie biedt de burgers in deze buurt bescherming
15%
38%
De politie bekeurt te weinig in deze buurt
18%
34%
De politie in de buurt neemt je serieus
26%
De politie pakt problemen in deze buurt goed aan
40% (helemaal) oneens
31%
10%
De politie in de buurt is makkelijk te benaderen
De politie werkt goed samen met bewoners uit deze buurt
61%
30%
20% 28%
20%
18% 15%
0%
20%
40%
60%
80%
(helemaal) eens
Ruim zes op de tien inwoners van Voorne aan Zee (61%) vinden dat de politie weinig contact heeft met de bewoners in de buurt. Dit is significant toegenomen ten opzichte van 2021, toen nog 53 procent van de inwoners het hier (helemaal) mee eens was. Drie op de tien inwoners geven aan dat de politie in de buurt makkelijk te benaderen is. De inwoners van Voorne aan Zee zijn het minst vaak eens met de stellingen ‘de politie pakt problemen in deze buurt goed aan’ (18%) en ‘de politie werkt goed samen met bewoners uit deze buurt’ (15%). In vergelijking met de gemiddeldes van de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond en Nederland als geheel, zijn de inwoners van Voorne aan Zee het significant minder vaak eens met bijna alle stellingen. Ze zijn alleen vaker van mening dat de politie in de buurt te weinig bekeurt. Ten opzichte van het basisteam Haringvliet vinden de inwoners van Voorne aan Zee significant vaker dat de politie weinig contact heeft met bewoners uit de buurt en juist minder vaak dat de politie problemen in de buurt goed aanpakt.
8.4
Functioneren politie in het algemeen
In deze laatste paragraaf van dit hoofdstuk staat het functioneren van de politie in het algemeen centraal. Inwoners van Voorne aan Zee is gevraagd om een oordeel te geven over het functioneren van de politie in het algemeen (Figuur 8.10). Ruim vier op de tien inwoners van Voorne aan Zee (42%) zijn (zeer) tevreden over het functioneren van de politie in het algemeen, terwijl iets meer dan een tiende (11%) (zeer) ontevreden is.
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
89 van 99
In vergelijking met 2021 (46%) is de tevredenheid over het algemene functioneren van de politie significant afgenomen in Voorne aan Zee. In deze gemeente is men ongeveer even tevreden over hoe de politie in het algemeen functioneert als in het basisteam (43%) en de veiligheidsregio (44%), maar ligt de tevredenheid wel significant lager dan gemiddeld in Nederland (47%). Figuur 8.10 – Tevredenheid over het functioneren van de politie in het algemeen
Voorne aan Zee
11%
42%
BT Haringvliet
11%
43%
(zeer) ontevreden VR Rotterdam-Rijnmond
13%
44%
Nederland
10%
47%
20% 10%
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
0%
(zeer) tevreden
10% 20% 30% 40% 50% 60%
90 van 99
Trends en patronen in de landelijke Veiligheidsmonitor
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
91 van 99
9
Bijlage - Trends en patronen in de landelijke Veiligheidsmonitor
De samenvatting in dit rapport is bedoeld voor het gemak van de lezer en om de resultaten uit het rapport in een breder perspectief te plaatsen.
9.1
Landelijke trends in de veiligheidsmonitor
In het eerste hoofdstuk van deze bijlage worden de belangrijkste landelijke trends uit de Veiligheidsmonitor samengevat. Deze trends staan uitgebreid beschreven in de landelijke rapportage (CBS, 2024).
Beoordeling leefbaarheid en veiligheid Het rapportcijfer voor veiligheid in de buurt lieten tot en met 2021 een stijgende trend zien. Gemiddeld werden Nederlanders steeds positiever over hoe veilig wonen het is in de buurt. Tussen 2021 en 2023 is de waardering voor de veiligheid in de buurt gestabiliseerd. In beide jaren ligt het gemiddelde rapportcijfer op 7,5 (CBS, p. 16). Het rapportcijfer voor de leefbaarheid van de woonbuurt liet in de periode 2015-2019 eveneens een (lichte) stijgende trend zien. Vanaf 2019 is sprake van een stabilisatie. Nederlanders beoordelen de leefbaarheid van hun woonbuurt in 2019, 2021 en 2023 gemiddeld met het rapportcijfer 7,6 (p. 94). Figuur 9.1 – Rapportcijfers leefbaarheid en veiligheid woonbuurt, trend 2013-2023 10 9 8 7
7,4
7,0
7,4
7,1
7,5
7,2
7,6
7,3
7,6
7,5
7,6
7,5
6
Leefbaarheid
5
Veiligheid
4 3 2 1 2013
2015
2017
2019
2021
2023
De mate van tevredenheid die Nederlanders ervaren over het functioneren van de gemeente wat betreft haar aanpak van leefbaarheid en veiligheid is in 2023 niet veranderd ten opzichte van 2021 en ligt op 44 procent dat (zeer) tevreden is. Tot en met 2019 was er sprake van een positieve trend wat betreft het aandeel inwoners dat (zeer) tevreden is over hoe de eigen gemeente functioneert op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. In 2013 gaf 41 procent van de Nederlanders aan (zeer) tevreden te zijn over dit functioneren, terwijl in 2019 de gemiddelde tevredenheid op 46 procent lag.
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
92 van 99
Figuur 9.2 – Oordeel functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid, trend 2013-2023 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40%
41%
43%
43%
2013
2015
2017
46%
44%
44%
2019
2021
2023
(zeer) tevreden
30% 20% 10% 0%
Overlast In 2023 heeft 45 procent van de Nederlanders zelf veel overlast ervaren van één of meerdere vormen van overlast die voor kunnen komen in de woonbuurt. Dit is vergelijkbaar met 2021. In 2023 is er sprake van een lichte toename van de ervaren sociale overlast ten opzichte van 2021. Ook tussen 2019 en 2021 nam sociale overlast al toe. Het aandeel Nederlanders dat veel sociale overlast ervaart in de woonbuurt ligt nu weer op het niveau van 2013 (13%). De ervaren verkeersoverlast is over de gehele periode 2013-2023 nagenoeg gelijk gebleven. De ervaren fysieke verloedering is in 2023 ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van 2021 (21% tegenover 22%), maar ligt lager dan 10 jaar geleden (toen 25%). Figuur 9.3 – Ervaren overlast in de buurt, trend 2013-2023 35%
31%
30% 25%
31%
29%
25%
23%
31%
22%
32%
31%
22%
21%
21%
Verloedering
20% 15%
13%
12%
12%
11%
12%
13%
Verkeersoverlast Sociale overlast
10% 5% 0% 2013
2015
2017
2019
2021
2023
Veiligheidsbeleving In 2023 geeft 15 procent van de Nederlanders aan zich weleens onveilig te voelen in de eigen buurt (p. 27). Dit betreft een stijging ten opzichte van 2021, toen dit aandeel 14 procent bedroeg. In de periode 2013 en 2019 was er sprake van een afname in de onveiligheidsgevoelens van Nederlanders in de eigen buurt (van 18% naar 14%).
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
93 van 99
In de Veiligheidsmonitor wordt naast de veiligheidsbeleving in de buurt ook gevraagd naar de veiligheidsbeleving van Nederlanders in algemene zin. Meer dan een derde van de Nederlanders (35%) geeft aan dat zij zich in het algemeen weleens onveilig voelen. Dit aandeel is hiermee ruim twee keer zo groot als het aandeel dat zich weleens onveilig voelt in de eigen buurt (p. 27). In 2021 gaf 33 procent van de Nederlanders aan zich weleens onveilig te voelen in algemene zin. Het aandeel Nederlanders met algemene onveiligheidsgevoelens ligt in 2023 dus hoger dan in 2021, maar lager dan in 2013 (toen 38%). Het percentage inwoners dat zich vaak onveilig voelt ligt voor zowel de veiligheidsbeleving in de eigen buurt als in algemene zin op 2 procent. Voor de algemene veiligheidsbeleving is dit een stabilisatie, bij de veiligheidsbeleving in de buurt is er sprake van een lichte stijging ten opzichte van 2021 (p. 27). Figuur 9.4 – Onveiligheidsgevoel, trend 2013-2023 50% 40%
38%
37%
35%
33%
35%
33%
30% 20%
Onveiligheid algemeen 18%
17%
16%
14%
14%
15%
Onveiligheid in de buurt
10% 0% 2013
2015
2017
2019
2021
2023
Slachtofferschap traditionele criminaliteit In totaal is een op de vijf Nederlanders (20%) in 2023 slachtoffer geworden van een of meerdere vormen van traditionele criminaliteit (geweldsdelicten, vermogensdelicten of vernielingen). Dit is een duidelijke stijging ten opzichte van 2021, toen het totale slachtofferschap 17 procent bedroeg (p. 36). Net zoals in eerdere jaren kwamen vermogensdelicten het vaakst voor (gestegen van 9% naar 11%), gevolgd door vernielingen (gestegen van 6% naar 7%) en geweldsdelicten (gestegen van 5% naar 6%). De stijging is relatief het sterkst bij geweldsdelicten (p. 38). Tussen 2013 en 2021 vertoonden vermogensdelicten en vandalismedelicten nog een dalende trend. Het slachtofferschap geweldsdelicten ligt in 2023 weer op het niveau van 2015 en 2017 (6%). Een slachtoffer van traditionele criminaliteit kan bij de politie melding of aangifte doen van het delict. In 2023 is 33 procent van alle ondervonden delicten traditionele criminaliteit bij de politie gemeld en van 27 procent werd aangifte gedaan (p. 45). Deze percentages zijn lager dan in 2021 toen 35 procent van alle delicten werd gemeld en van 29 procent aangifte werd gedaan. In 2021 was de aangiftebereidheid na een lange periode van daling (2013-2019) toegenomen. Deze stijging zet in 2023 dus niet door.
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
94 van 99
Figuur 9.5 – Persoonlijk slachtofferschap traditionele criminaliteit, trend 2013-2023 25% 20%
19% 16%
15%
14%
Geweldsdelicten
12% 10%
10% 7%
Vernielingen
9%
9% 6%
11%
8%
7%
6%
5%
5%
Vermogensdelicten
6%
6% 7%
2021
2023
5%
0% 2013
2015
2017
2019
Online criminaliteit In 2023 is 16 procent van de Nederlanders slachtoffer geworden van online criminaliteit (p. 48). Het slachtofferschap is hiermee afgenomen ten opzichte van 2021 (daling van 17% naar 16%). De daling is met name zichtbaar bij slachtofferschap hacken (van 7% naar 6%). Aangezien de vragen gericht op online criminaliteit in de Veiligheidsmonitor 2021 grondig zijn veranderd ten opzichte van eerdere edities, kunnen de percentages slachtofferschap niet worden vergeleken met de metingen voor 2021. In de landelijke rapportage voor de Veiligheidsmonitor 2021 (CBS, 2022) is een benadering gedaan van de ontwikkeling tussen 2013 en 2021. Hieruit blijkt dat online criminaliteit tussen 2013 en 2021 een stijgende lijn vertoont. De toename was vooral duidelijk vanaf 2018 en het sterkst bij aankoopfraude. Maar tussen 2021 en 2023 was er dus sprake van een daling. Van alle slachtoffers van online criminaliteit heeft 46 procent bij een instantie gemeld wat hen is overkomen, 17 procent heeft aangifte gedaan bij de politie. Een melding bij online pesten, stalken en shamesexting kan ook gedaan zijn bij familie, vrienden, op school of op het werk. In het geval van online bedreiging gaat het uitsluitend om melding bij de politie. Figuur 9.6 – Persoonlijk slachtofferschap online criminaliteit, ontwikkeling 2021-2023 12% 10%
10%
9%
8%
7% 6%
6%
2021
4% 2%
2023
3%
2%
1%
1%
0% Online oplichting en fraude
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
Hacken
Online bedreiging en intimidatie
Overige delicten
95 van 99
Gevolgen van criminaliteit Meer dan een kwart van de slachtoffers van traditionele criminaliteit (28%) en een vijfde van de slachtoffers van online criminaliteit (21%) geeft aan emotionele, lichamelijk of financiële problemen te ondervinden als gevolg van het delict waar zij slachtoffer van zijn geworden (CBS, 2024, p. 43). Geweldsdelicten leidden het vaakst tot één van deze gevolgen (35%). Net als in 2021 kwamen emotionele of psychische problemen het vaakst voor: 22 procent van de slachtoffers kreeg hier mee te maken. Bij alle type delicten ondervonden slachtoffers het vaakst emotionele of psychische problemen. Er zitten grote verschillen in de gevolgen tussen type online criminaliteit. Bij phishing is het percentage inwoners dat financieel in de problemen komt het grootst. Hacken en aankoopfraude bezorgen slachtoffers het minst vaak problemen. Figuur 9.7 – Gevolgen criminaliteit naar type delict, 2023 35%
32%
30% 25% 18%
20%
Geweldsdelicten
17% 14%
15%
Vermogensdelicten
13% 9%
10% 5%
8%
3%
Vernielingen 7%
Online criminaliteit 1%
1%
0% Emotionele of psychische problemen
Financiële problemen
Lichamelijke verwondingen of letsel
Preventie Het preventieve gedrag van inwoners varieert tussen meer en minder verstedelijkte gebieden. In stedelijke buurten nemen inwoners minder voorzorgsmaatregelen om te voorkomen dat ze slachtoffer worden van criminaliteit, bijvoorbeeld ’s avonds licht laten branden bij afwezigheid, dan in niet-stedelijke buurten, zoals op het platteland (p. 72). Een soortgelijk patroon is zichtbaar bij de voorzieningen die inwoners treffen voor het beveiligen van hun woning. In sterk stedelijke buurten heeft bijvoorbeeld 28 procent van de bewoners buitenverlichting met sensor, terwijl dit aandeel in niet-stedelijke buurten op 65 procent ligt. De mate van Whatsapp-buurtpreventie wordt groter naarmate de stedelijkheid van een gebied afneemt. Het aandeel inwoners dat zegt dat er Whatsapp-buurtpreventie aanwezig is, is in nietstedelijke buurten 2,5 keer zo groot als in zeer stedelijke buurten, namelijk 48 procent tegenover 19 procent (p. 77). Ook de deelname aan Whatsapp-buurtpreventie wordt kleiner naarmate de stedelijkheid van een gebied toeneemt. Deze patronen komen overeen met de patronen die zichtbaar waren in 2021. Het totale gebruik van maatregelen om digitale gegevens te beschermen is niet veranderd ten opzichte van 2021. Wel wordt het gebruik van sterke wachtwoorden en een wachtwoordmanager iets vaker gedaan, terwijl minder Nederlanders een virusscanner of firewall gebruiken (p. 78).
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
96 van 99
9.2
Patronen in de Veiligheidsmonitor
In het tweede hoofdstuk van deze bijlage bespreken we een aantal patronen in de landelijke Veiligheidsmonitor in de resultaten uitgesplitst naar geslacht, leeftijd en stedelijkheid. Dit is een samenvatting van de patronen die in het landelijke rapport worden beschreven. Meer informatie en cijfermateriaal is beschikbaar via Statline van CBS of Ipsos I&O.
Leefbaarheid en buurtoverlast De tevredenheid van Nederlanders over het functioneren van de gemeentelijke aanpak van leefbaarheid en veiligheid vertoont geen duidelijke verschillen naar de mate van stedelijkheid van het gebied (p. 16). Dit was in 2021 ook het geval. In de 70.000+-gemeenten is het percentage inwoners dat tevreden is over de gemeentelijke aanpak (42%) ook vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde (44%). Net zoals in eerdere jaren is de zichtbaarheid van handhavers in de buurt groter in stedelijke gemeenten dan in minder stedelijke gemeenten. Ook de tevredenheid over het functioneren van gemeentelijke handhavers neemt toe naarmate een gemeente meer stedelijk is. In niet-stedelijke gemeenten is 20 procent van de inwoners (zeer) tevreden over het functioneren van gemeentelijke handhavers, in zeer stedelijke gemeenten ligt dit op 27 procent (p. 20). In gebieden die meer verstedelijkt zijn, ervaren inwoners meer buurtoverlast (p. 23). Ook het inwonertal heeft invloed op de ervaren overlast. Hoe groter de gemeente hoe meer inwoners aangeven buurtoverlast te ervaren. In de 70.000+-gemeenten ervaart de helft van de inwoners veel buurtoverlast, terwijl het gemiddelde op 45 procent ligt (p. 26).
Veiligheidsbeleving Er is sprake van verschillen in veiligheidsbeleving op basis van leeftijd (p. 28). Jongere mensen (zowel 15- tot 25-jarigen als 25- tot 45-jarigen) zeggen vaker zich onveilig te voelen dan oudere mensen (45- tot 65-jarigen, maar vooral 65-plussers). Dit geldt voor zowel veiligheidsbeleving in het algemeen als in de eigen woonbuurt. In 2019 en 2021 was er een soortgelijk patroon zichtbaar. De veiligheidsbeleving van inwoners verschilt in Nederland ook naar geslacht: vrouwen ervaren vaker onveiligheidsgevoelens dan mannen, zowel in de woonbuurt (18% tegenover 12%) als in algemene zin (44% tegenover 26%). Vrouwen in de leeftijdscategorie 15 tot 25 jaar voelen zich het vaakst onveilig. Van deze groep ervaart 25 procent weleens onveiligheidsgevoelens in de buurt, terwijl ruim zes op de tien jonge vrouwen (61%) zich weleens onveilig voelen in algemene zin (p. 29). De mate van ervaren onveiligheidsgevoelens varieert tevens op basis van seksuele oriëntatie. Homoseksuele en biseksuele mannen ervaren vaker onveiligheidsgevoelens in de buurt en in het algemeen dan heteroseksuele mannen. Vooral biseksuele vrouwen voelen zich vaak onveilig: 24 procent voelt zich weleens onveilig in de buurt en 59 procent weleens in het algemeen. Er is geen verschil tussen homoseksuele vrouwen en heteroseksuele vrouwen (p. 29).
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
97 van 99
Figuur 9.8 – Onveiligheidsgevoel naar leeftijd, 2023 50%
44%
45%
39%
40%
35%
35%
15-25 jaar
30%
25%
25%
25-45 jaar 19%
20%
18%
45-65 jaar
14%
15%
11%
10%
65 jaar of ouder
5% 0% Onveiligheidsgevoel algemeen
Onveiligheidsgevoel in de buurt
Slachtofferschap criminaliteit Het slachtofferschap van criminaliteit verschilt naar geslacht en vooral naar leeftijd. Mannen zijn vaker slachtoffer van met name vernielingen en vermogensdelicten, van geweldsdelicten zijn mannen en vrouwen even vaak slachtoffer (p.39). Groter zijn de verschillen naar leeftijd. Jongeren zijn vaker slachtoffer dan ouderen. In totaal zijn 15- tot 25-jarigen (29%) en 25- tot 45-jarigen (24%) meer dan twee keer zo vaak slachtoffer als 65-plussers (11%). Bij online criminaliteit zijn er vrijwel geen verschillen naar geslacht (vrouwen wel vaker slachtoffer online stalking). Jongeren zijn wel vaker slachtoffer van online criminaliteit dan ouderen, maar de verschillen tussen 15- tot 25-jarigen (18%) en 65-plussers (11%) zijn kleiner dan bij traditionele criminaliteit.
Bronnen: Centraal Bureau voor de Statistiek (2022). Veiligheidsmonitor 2021, Den Haag (online publicatie). https://www.cbs.nl/nl-nl/publicatie/2022/09/veiligheidsmonitor-2021 Centraal Bureau voor de Statistiek (2024). Veiligheidsmonitor 2023, Den Haag (online publicatie) https://www.cbs.nl/nl-nl/publicatie/2024/09/veiligheidsmonitor-2023
Hoe veilig is Voorne aan Zee?
98 van 99
Contactgegevens Ipsos I&O
Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede 053 - 200 52 00 KVK-nummer 08198802 info@ioresearch.nl www.ioresearch.nl Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam 020 – 308 48 00 info@ioresearch.nl www.ioresearch.nl