Programmabegroting 2025 Voorne aan Zee
Tekst van het document
Programmabegroting 2025 Meerjarenraming 2026-2028
25 september 2024
Inhoud Aanbieding gemeenteraad .............................................................................................. 3 1.
Leeswijzer ................................................................................................................. 6
2.
Programmaplan ........................................................................................................ 7 Programma 1 Bestuur ................................................................................................ 8 Programma 2 Wonen ............................................................................................... 19 Programma 3 Werken .............................................................................................. 34 Programma 4 Leven ................................................................................................. 43 Programma 5 Middelen ............................................................................................ 57
Paragrafen ..................................................................................................................... 62 § Lokale heffingen .................................................................................................... 63 § Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 71 § Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................ 80 § Financiering ........................................................................................................... 86 § Bedrijfsvoering ....................................................................................................... 92 § Woonbedrijf ......................................................................................................... 100 § Verbonden partijen .............................................................................................. 107 § Grondbeleid ......................................................................................................... 123 § Wet open overheid .............................................................................................. 130 4. Financiële positie ....................................................................................................
132 4.1 Grondslagen en uitgangspunten ....................................................................... 132 4.2 Financieel meerjarenperspectief ....................................................................... 134 4.3 Aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ................................................ 139 4.4 Reserves en voorzieningen .............................................................................. 139 4.5 Investeringen .................................................................................................... 141 4.6 Geprognosticeerde balans ................................................................................ 146 4.7 EMU-saldo........................................................................................................ 147 Baten en lasten per taakveld ...................................................................................... 148
Programmabegroting 2025 2
2
Aanbieding gemeenteraad Met trots presenteren wij u de begroting 2025 van de gemeente Voorne aan Zee. Deze begroting is zorgvuldig opgesteld met als doel om de financiële situatie van onze gemeente robuuster te maken voor een duurzame en welvarende toekomst voor al onze inwoners. Deze begroting vormt daarmee het financiële en beleidsmatige kader voor de komende jaren. In de begroting 2025 wordt ingezet op verschillende belangrijke gebieden, zoals dienstverlening, onderwijs, gezondheidszorg en infrastructuur. Ondanks een tijd van inflatie, aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt en alle onzekere ontwikkelingen rondom de Rijksbijdrage blijven we investeren in de toekomst van onze gemeente. We hebben ons volledig toegelegd op het verbeteren van onze dienstverlening, nu we twee jaar gefuseerd zijn is het van essentieel belang dat zowel de inwoners als de ondernemers de voordelen hiervan daadwerkelijk gaan ervaren. Een belangrijk speerpunt in deze begroting is onze focus op dienstverlening. We gaan naar buiten, wat betekent dat onze inwoners en de gemeenschap hier de vruchten van plukken. Onze inwoners merken dat wij nog meer aandacht besteden aan hun wensen en behoeften. Door actief in gesprek te gaan en daadwerkelijk aanwezig te zijn in de wijken en buurten, krijgen we een beter inzicht in wat er leeft.
Dit stelt ons in staat om onze dienstverlening aan te passen en te verbeteren waar nodig. Daarnaast gaan we verder met het optimaliseren van onze bereikbaarheid en communicatie. Dit betekent dat inwoners ons eenvoudiger kunnen bereiken, sneller geholpen worden en beter op de hoogte gehouden worden van de voortgang van hun vragen en verzoeken. Met deze begroting zetten we een belangrijke stap om onze dienstverlening niet alleen intern te optimaliseren, maar vooral ook naar buiten te richten. We willen daarmee de verwachtingen van onze inwoners overtreffen en zorgen voor een gemeente waarin iedereen zich gehoord en geholpen voelt. In het kader van financiële stabiliteit en zorgvuldigheid gaan we verantwoord om met de beschikbare middelen en hebben we een realistische begroting opgesteld. Op deze manier zorgen we ervoor dat onze gemeente financieel gezond kan blijven binnen onze mogelijkheden. Het uitgangspunt van deze begroting is een duidelijk financieel beeld geven van de baten en lasten van de gemeente voor het komende jaar en verder. Wat willen we bereiken, wat gaan we daarvoor doen en wat mag het kosten zijn gekoppeld aan de uitvoering van de plannen (ook bekend als de drie W-vragen). Hierbij staan de beleidsdoelstellingen, uitgangspunten voor de begroting en prioriteiten die zijn vastgesteld in het collegeprogramma centraal.
Financieel beeld 2025 De kadernota 2025 is het startpunt voor het financieel kader van deze begroting met een financiële doorkijk naar de komende vier jaar. Voor het jaar 2025 laat het begrotingsresultaat een positief evenwichtig beeld zien met een bescheiden overschot. Hierbij moet de kanttekening geplaatst worden dat het beperkte overschot vraagt om voorzichtigheid en oplettendheid. De volgende tabel geeft inzicht in de totstandkoming Programmabegroting 2025 3
3
van het begrotingssaldo 2025, opgebouwd vanuit het saldo van de kadernota 2025 als vertrekpunt. Bedragen x € 1.000 (-/- = voordeel, +/+ = nadeel)
2025
2026
2027
2028
- 1.462
5.923
7.456
7.498
Raadsbesluit 79163-2024: Kapitaallasten IHP (Gooteplein) (30 mei 2024) Raadsbesluit 9891-2024: Harmonisatie snippergroenprijzen en volkstuinen (30 mei 2024)
106
106
106
106
2
- 12
- 27
- 41
Raadsbesluit 69412-2024: Aula's Voorne aan Zee (30 mei 2024)
255
31
31
31
Meicirculaire 2024
- 1.254
- 1.028
- 907
- 907
Technische mutaties
Saldi Kadernota 2025
1.962
1.273
- 788
- 1.905
Beleidsmutaties na de kadernota
80
781
784
783
Begrotingssaldo 2025 - 2028
- 307
7.074
6.655
5.565
Waarvan saldo incidentele baten en lasten
244
1.264
952
210
Structureel begrotingssaldo
- 63
8.338
7.607
5.775
Door de onzekerheid van het ravijnjaar is er bij deze begroting voor gekozen alleen noodzakelijke financiële mutaties te verwerken en wordt zeer terughoudend omgegaan met nieuw beleid. De begroting is daarmee puur een verfijning van de kadernota. Naast de verwerking van de reeds genomen raadsbesluiten en meicirculaire zijn diverse technische mutaties verwerkt. Voor het jaar 2025 is de toename in de lasten met name toe te rekenen aan de doorvoering van toekomstige cao-verhogingen in de personeelslasten (0,3 miljoen), langere doorlooptijd in de grondexploitaties (2 miljoen) en de actualisatie van de begroting van het woonbedrijf (0,5 miljoen). De opwaartse bijstelling van de baten is het gevolg van de indexering op legesopbrengsten van 2,8 procent (0,3 miljoen) en de actualisatie van de kapitaallasten (0,6 miljoen). Beleidsharmonisatie Als gevolg van de gemeentelijke fusie heeft de gemeente Voorne aan Zee, te rekenen vanaf de datum van herindeling, tot 31 december 2024 de tijd om beleid te harmoniseren. De harmonisatie is op diverse beleidsterreinen voltooid. De harmonisatie van belastingen is een complex proces, hierbij wordt rekening gehouden met de belangen van inwoners en bedrijven in onze gemeente. De harmonisatie leidt zoveel mogelijk tot vereenvoudiging van het belastingstelsel en gelijke verdeling van de belastingdruk.
De geharmoniseerde belastingverordeningen, waarvan uw raad al een aantal heeft vastgesteld, krijgt u nog voor eind 2024 aangeboden. Financieel beeld 2026-2028 In het licht van de uitdagende financiële omstandigheden en de onzekere toekomst die ons te wachten staat vanaf 2026, is het van essentieel belang dat de gemeente een solide financieel beleid voert en u vroegtijdig meeneemt in de benodigde keuzes en te nemen maatregelen daarin. Vanaf 2026 is er sprake van een structureel tekort omdat de hoogte van het gemeentefonds afneemt. De begroting 2025 is niet voorzien van maatregelen om
Programmabegroting 2025 4
4
dit tekort op te lossen. In het vierde kwartaal van 2024 voeren we een gedegen benchmark uit en brengen we de beïnvloedbare budgetten in beeld. Bij de uitkomsten hiervan betrekken we uw raad en presenteren we deze uiterlijk in februari 2025. Zo kunnen we een kadernota 2026 opstellen waarbij we er naar streven in ieder geval het laatste jaar van de meerjarenbegroting 2026-2029 structureel sluitend te maken. Op deze manier kan in alle sereniteit weloverwogen besloten worden over de koers voor de toekomst. In voorbereiding op het ravijnjaar willen wij u alvast meegeven dat we streven naar: -
-
-
-
Lastenbeheersing: Gezien de mogelijke financiële tekorten vanaf het ravijnjaar 2026 is het van cruciaal belang dat de gemeente haar lasten nauwlettend in de gaten houdt. Het is noodzakelijk strikt beleid te voeren en onnodige en niet noodzakelijke of wettelijk verplichte uitgaven te vermijden. Voorzichtig zijn waar dat moet en investeren wanneer dat kan en nodig is; Inkomstenverhogingen: Om de begroting in balans te houden, streeft de gemeente actief naar het verhogen van haar inkomsten. Dit kan worden bereikt door het verhogen van belastingen, het genereren van meer inkomsten uit vergunningen en heffingen en het aantrekken van investeerders en bedrijven naar de gemeente; Algemene reserve verstevigen: Om financieel voorbereid te zijn op onverwachte tegenvallers kan het opbouwen van voldoende reserves waar mogelijk raadzaam zijn. Deze reserves kunnen worden gebruikt als buffer in moeilijke tijden en om de continuïteit van essentiële diensten te waarborgen; Samenwerking met stakeholders: Om goed voorbereid te zijn op de eventuele moeilijke keuzes die gemaakt moeten worden is het van belang dat de gemeente intensief samenwerkt met andere instanties en stakeholders. Gezamenlijk dient gezocht te worden naar oplossingen voor de financiële uitdagingen. Doeltreffenden doelmatigheid is hierbij van groot belang.
Deze begroting vormt een solide basis voor het beleid en de activiteiten die we uitvoeren in het jaar 2025 en verder. Samen streven we naar een gemeente waarin iedereen zich thuis voelt en waarin we samen bouwen aan een mooie toekomst! Voorstel aan de raad Wij stellen u voor: - De begroting 2025 op programmaniveau vast te stellen; - De meerjarenraming 2026-2028 ter kennisgeving aan te nemen; - In te stemmen met de investeringen 2025 zoals deze zijn opgenomen in het investeringenoverzicht en daarvoor de benodigde kredieten te voteren; - In te stemmen met de voorgestelde toevoegingen/onttrekkingen aan de reserves en voorzieningen; - Het college mandaat te geven voor het aantrekken van vaste geldleningen tot een maximum van € 50.000.000.
Programmabegroting 2025 5
5
1. Leeswijzer De begroting bevat de vijf programma’s, die ook zijn opgenomen in het collegeprogramma. De begroting bevat de volgende onderdelen. Programmaplan In het programmaplan zijn de speerpunten en acties uit het collegeprogramma opgenomen. Ook zijn de (verplichte) beleidsindicatoren opgenomen en de lasten en baten per programma. De programma’s gaan in op de W-vragen: ▪ Wat willen we bereiken? ▪ Wat gaan we daarvoor doen? ▪ Wat kost het? De lasten en baten per programma zijn onderverdeeld naar de verplichte taakvelden. In de begroting zijn naast de uitwerking van het collegeprogramma ook beleidswijzigingen opgenomen, die het gevolg zijn van nieuwe medebewindstaken en gewijzigde wet- en regelgeving. Medebewindstaken zijn taken die de centrale overheid neerlegt bij lagere overheden, bijvoorbeeld gemeenten. Paragrafen Naast de programma's zijn gemeenten verplicht om minimaal zeven programma overstijgende paragrafen in de begroting op te nemen. Deze paragrafen bevatten belangrijke informatie over beleidslijnen, de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Financiële positie In dit onderdeel gaan we in op de financiële ontwikkelingen. Hierin zijn alle verplichte overzichten opgenomen, waaronder een onderverdeling van de overheadkosten. Ook is aangegeven welke financiële uitgangspunten zijn gehanteerd.
Tenzij anders vermeld, worden in deze begroting de baten of inkomsten met een ‘-‘ teken aangegeven.
Programmabegroting 2025 6
6
2. Programmaplan In dit deel van de programmabegroting wordt het beleid voor 2025 toegelicht. Per programma wordt een toelichting gegeven op de bestuurlijke hoofdlijnen, doelen, projecten, financiën en kaders.
Programmabegroting 2025 7
7
Programma 1 Bestuur Wat staat er in het Programma Bestuur? Voorne aan Zee verdient een sterk bestuur, dát is het uitgangspunt van dit programma. Een goed bestuur krijgt ondersteuning van een professionele organisatie waarin mensen prettig werken en hun kwaliteiten volledig in kunnen zetten. In dit programma staat hoe we hier invulling aan geven. Wat willen we bereiken? Het hoofddoel van het Programma Bestuur is een sterk bestuur dat zich kenmerkt door transparantie, helderheid en visie. Keuzes komen tot stand op basis van duidelijke argumenten, er is open communicatie met inwoners, een solide financiële structuur en onze bestuurders zijn betrouwbaar, zichtbaar, toegankelijk en aanspreekbaar. Hoe we dit gaan waarmaken, is hieronder per beleidsterrein uitgewerkt. BESTUUR EN ORGANISATIE 1. Het collegeprogramma is uitgewerkt in duidelijke doelstellingen en opdrachten. 2. We zorgen voor een effectief bestuurlijk-ambtelijk samenspel. 3. De nieuwe organisatie wil verbindend, persoonlijk en veerkrachtig zijn. 4. Onze communicatie is begrijpelijk en sluit aan bij de behoefte en voorkeuren van onze inwoners en ondernemers. DIENSTVERLENING EN PARTICIPATIE 5. We streven naar excellente dienstverlening. 6. Iedereen telt mee en kan en mag actief meedoen in Voorne aan Zee. Dat betekent dat een individu of groep invloed kan uitoefenen op de activiteiten van de gemeente. VEILIGHEID 7.
Voorne aan Zee is een veilige woon-, werk- en leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers. REGIONALE SAMENWERKING 8. De bestuurskracht van Voorne aan Zee is versterkt. 9. Voorne aan Zee is een relevante en strategische partner in samenwerkingsverbanden die de gemeentelijke grenzen overstijgen.
Programmabegroting 2025 8
8
Wat gaan we ervoor doen? BESTUUR EN ORGANISATIE 1. Het collegeprogramma is uitgewerkt in duidelijke doelstellingen en opdrachten. We beginnen nieuwe beleidsprocessen en projecten met een startnotitie. Dat geldt ook voor aanpassingen van bestaand beleid. In de startnotitie staat onder andere hoe wij de omgeving betrekken. We zijn daarbij open over de opgave die we hebben en hoe wij deze gaan oppakken. Dit gaan we ervoor doen. a. Voor elke nieuw beleidsproces wordt een eenduidig startdocument gemaakt. Deze wordt gedeeld met de gemeenteraad. b. Alle nieuwe beleidsprocessen die we starten, worden via een dashboard bijgehouden. Het dashboard geeft een overzichtelijk beeld en wordt bij de bestuursrapportages gedeeld met de gemeenteraad. 2. We zorgen voor een effectief bestuurlijk-ambtelijk samenspel. Bestuur en ambtelijke organisatie zijn erbij gebaat dat zij goed op elkaar zijn ingespeeld. We moeten dus altijd aandacht hebben voor dit bestuurlijk-ambtelijk samenspel. Hier is de gemeenteraad nadrukkelijk bij betrokken. Dit gaan we ervoor doen. a. We werken met een Lange Termijn Agenda (LTA) en BOB-structuur voor de commissie- en raadsvergaderingen. De BOB-structuur staat voor beeldbepalende (informerende thema-avonden), oordeelsvormende (commissie) en besluitvormende (raads-)vergaderingen.
Dit traject wordt verder uitgewerkt en maakt onderdeel uit van de brede organisatie ontwikkelthema's. 3. De nieuwe organisatie wil verbindend, persoonlijk en veerkrachtig zijn. Als organisatie willen we dichtbij en bereikbaar zijn voor onze inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners, zodat we weten wat er speelt. Als gemeente zijn we toekomstgericht en kijken we met een andere bril naar mogelijkheden. We zijn actief, daadkrachtig en sterk genoeg om uitdagingen en veranderingen in goede banen te leiden op alle niveaus. Kortom: verbindend, persoonlijk en veerkrachtig. Dit gaan we ervoor doen. a. Verder uitwerken van de HR-agenda 2023-2026 ‘Voorne aan Zee als vernieuwende en inspirerende werkgever’. ▪ Doorontwikkelen van de organisatie met aandacht voor het gewenste leiderschap, werkprocessen, kerncompetenties en cultuur. ▪ Vervolg geven aan de arbeidsmarktcampagne om Voorne aan Zee als werkgever goed te profileren bij de juiste doelgroepen.
Programmabegroting 2025 9
9
b. Ontwikkelen van trainingen en opleidingen voor medewerkers met als pijlers dienstverlening, integrale samenwerking en strategisch denken en werken. Uitvoering vindt plaats via de Voorne Academie. c. Project open overheid (Wet open overheid) Publieke informatie moet transparant en duurzaam toegankelijk worden gemaakt. De invoering van de Wet open overheid (Woo) heeft invloed op nagenoeg alle onderdelen van de gemeentelijk organisatie. Bij de Woo spreken we over actieve (laten zien wat je doet) en passieve openbaarmaking (reageren op vragen om openbaar te maken). Het invoeren van actieve openbaarmaking verloopt via een gefaseerd wettelijk vastgesteld proces. Het invoeren duurt drie tot vier jaar. We volgen in 2024 de fases overeenkomstig het wettelijk vastgestelde proces. Voor de passieve openbaarmaking geldt geen gefaseerde invoer en gelden alle regels vanaf mei 2022. We passen deze toe. d. In 2025 vieren en herdenken we dat we 80 jaar geleden werden bevrijd en dat we sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog in vrijheid leven. 4. Onze communicatie is begrijpelijk en sluit aan bij de behoefte en voorkeuren van onze inwoners en ondernemers. We willen dat iedere inwoner onze communicatie begrijpt. Daarom gebruiken we duidelijke en begrijpelijke taal, zowel in een gesprek als in geschreven tekst.
Bij ieder onderwerp denken we na over het effect van wat we doen op onze omgeving (omgevingsbewust werken). We gebruiken communicatiemiddelen die aansluiten bij de behoefte en voorkeuren van de mensen die wij willen bereiken. We communiceren tijdig en zijn open over wat we doen en waarom we dat doen. Dit gaan we ervoor doen. a. We optimaliseren onze online communicatiekanalen, onder andere door de gebruiksvriendelijkheid van de website verder te verbeteren, door de webcare te optimaliseren en het bereik van onze social mediaberichten te vergroten. b. We zorgen dat we ons blijven verbeteren in het schrijven van duidelijke, begrijpelijke teksten, onder andere door een schrijftraining en het gebruik van Safe GPT. c. We maken en houden onze informatie op de website zo goed mogelijk voor iedereen toegankelijk. d. We trainen en begeleiden (nieuwe medewerkers) in omgevingsbewust werken. DIENSTVERLENING EN PARTICIPATIE 5. We willen onze dienstverlening continue verbeteren en beter laten aansluiten op de wensen van onze inwoners en ondernemers. Daarom maken we een programma Programmabegroting 2025 10
10
dienstverlening. Door dit programma willen ervoor zorgen dat alles goed op elkaar aansluit en dat we de juiste stappen nemen. Dit gaan we ervoor doen. a. We kiezen voor een praktische aanpak. We kijken naar wat er al gebeurt en nemen dit op in het programma. Voorbeelden hiervan zijn: ▪ Toewerken naar een meer dienstverlenende houding van medewerkers. ▪ Optimaliseren van contactmogelijkheden en verruimen van spreekuren. ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Optimaliseren van de online communicatiekanalen. Zorgen voor tijdige en begrijpelijke communicatie. Optimaliseren van de bereikbaarheid. Leren van de ervaringen van onze inwoners door enquêtes en monitoring. Innoveren waar dat kan. Implementatie van een digitaal loket, waardoor inwoners zelf inzicht hebben in de status van hun verzoek. Ontwikkelen van een periodieke en integrale rapportage.
6. Iedereen telt mee en kan en mag actief meedoen in Voorne aan Zee. Dat betekent dat een persoon of groep invloed kan uitoefenen op de activiteiten van de gemeente. Meedoen betekent ook dat we initiatieven en de kracht, kennis en inbreng van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen verwelkomen. In 2024 zijn we gestart met de implementatie van het participatiebeleid ‘Samen aan zet’ en is de participatieverordening Voorne aan Zee opgesteld. Steeds wordt bij de start van een project, beleid of onderwerp afgewogen of er ruimte is voor participatie. We werken met een vaste methodiek. Daarbij is in de keuze van middelen altijd sprake van maatwerk, passend bij het onderwerp en bij de verschillende doelgroepen. Dit gaan we ervoor doen. a. Medewerkers die participatietrajecten begeleiden of hierbij betrokken zijn, trainen, ondersteunen en gereedschappen bieden vanuit de methodiek ‘Relevant Gesprek’. b. Participatie verankeren in de bestaande werkprocessen. c. Voortzetten en verder opbouwen van het Voorne aan Zee panel. d. Ontwikkelen van een aanpak voor jeugdparticipatie. e. In de tweede helft van 2025 onderzoeken en evalueren we de voortgang van het participatiebeleid. VEILIGHEID 7. Voorne aan Zee is een veilige woon-, werk- en leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Inwoners en bezoekers hebben behoefte aan een veilige Programmabegroting 2025 11
11
woon-, werk- en leefomgeving. Sterker nog: zij hebben er recht op. De gemeente heeft de regie op het gebied van lokale veiligheid. Inwoners dragen daar zelf ook aan bij. We zijn partner in de regionale samenwerking binnen de Veiligheidsregio RotterdamRijnmond. Daarnaast werken we samen met belangrijke partners op Voorne-Putten, Goeree-Overflakkee en binnen onze eigen gemeente. Dit gaan we ervoor doen. a. We werken met het Integraal Veiligheidsplan 2025-2028 met aandacht voor de volgende veiligheidsvelden: ▪ Veilige woon- en leefomgeving ((woon)overlast, veelvoorkomende criminaliteit, zoals inbraken en diefstal en onveiligheidsgevoel). ▪ Bedrijvigheid en veiligheid (veilig ondernemen, veilig uitgaan, veilige evenementen, veilig toerisme). ▪ Jeugd en veiligheid (jeugdoverlast, alcohol- en drugsgebruik, veiligheid in en om scholen). ▪ Fysieke veiligheid (verkeersveiligheid, reddingsbrigade, rampenbestrijding & crisisbeheersing). ▪ Digitale veiligheid (informatieveiligheid, veiligheid van systemen, gedigitaliseerde criminaliteit, online aangejaagde ordeverstoringen). ▪ Integriteit en veiligheid (aanpak ondermijnende criminaliteit, polarisatie en radicalisering, informatieveiligheid en integriteit). b. Ons doel is om de criminele ondermijnende invloeden in de lokale samenleving te verminderen en de kwetsbaarheid van onze inwoners en ondernemers voor deze invloeden te minimaliseren.
Dit bereiken we onder andere door uitvoering te geven aan het plan van aanpak ondermijning Voorne aan Zee 2024-2028. c. We werken met het handhavingsuitvoeringsplan 2024-2026. In dit plan zijn de thema’s, prioriteiten en inzet van toezicht en handhaving in de openbare ruimte voor de boa's vastgelegd. Dit plan is in lijn met het Integraal Veiligheidsplan en het plan van aanpak ondermijning en is afgestemd met de politie, het Openbaar Ministerie en het RIEC. In 2025 wordt het aantal boa’s uitgebreid met 1FTE (structureel opgenomen in de begroting 2024: 1 FTE in 2024 en 1 FTE in 2025) om een structurele aanpak van ondermijning te borgen. d. In 2025 wordt nieuw horecabeleid opgesteld en geven we uitvoering aan het evenementenbeleid 2024. e. Wij geven prioriteit aan een digitaal weerbare gemeente. We zetten ons in om te voorkomen dat inwoners en bedrijven slachtoffer worden van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Ook zorgen we ervoor dat de informatiebeveiliging van de gemeente op orde is en dat we goed voorbereid zijn op cybercrises en online aangejaagde ordeverstoringen. Dat doen we door het onderwerp een plek te geven in het integraal veiligheidsplan en het creëren van bewustwording bij alle partijen.
Programmabegroting 2025 12
12
f.
De gemeentelijke crisisorganisatie wordt verder geprofessionaliseerd door bewustwording van deze taken bij alle medewerkers en het verder opleiden en trainen van de medewerkers die een rol hebben.
g. We zetten verder in op de doorontwikkeling van de aanpak van de complexe woonoverlast. h. We zetten in op het domein-overstijgend samenwerken binnen zorg en veiligheid, zowel lokaal als regionaal. Speerpunten binnen deze samenwerking zijn personen met verward of onbegrepen gedrag en jeugdoverlast. i.
Onze gemeente neemt deel aan het experiment gesloten coffeeshopketen.
REGIONALE SAMENWERKING 8. De bestuurskracht van Voorne aan Zee is versterkt. Als jongste gemeente in Nederland met een inwoneraantal van circa 75.000 hebben wij voldoende bestuurskracht. Toch blijven wij sturen op voldoende bestuurskracht voor nu en in de toekomst. Mede door regionaal samen te werken kunnen wij onze uitvoeringskracht vergroten én de ambities uit onze toekomstvisie realiseren. Als strategisch partner in de regio willen wij de uitdagingen en veranderingen in en rond Voorne aan Zee in goede banen kunnen leiden. We zijn een groene tuin in een economisch vitale regio. Belangrijk is dat we continue aandacht hebben voor een juiste balans tussen groei en groen. Dit gaan we ervoor doen. a. We gaan aan de hand van de vast te stellen Nota Verbonden Partijen sturen op de samenwerking. De Nota Verbonden Partijen is een aanvulling op de wettelijk verplichte paragraaf verbonden partijen in deze begroting. Daarmee is deze nota een kaderstellend en richtinggevend document voor de gemeenteraad en het college van B&W. In de nota staan de doelen en de meerjarige afspraken over de manier waarop wij de samenwerking met onze partners willen versterken. In 2025 en 2026 gaan we op basis van deze nota de samenwerking evalueren om te komen tot verbonden partijen, die maximaal bijdragen aan onze lokale, bestuurlijke ambities. 9.
Voorne aan Zee is een relevante en strategische partner voor andere overheden en organisaties in samenwerkingsverbanden die de gemeentelijke grenzen overstijgen. In de paragraaf verbonden partijen lichten we uitgebreid toe welke samenwerkingsverbanden er zijn. In de programma's worden de belangrijkste punten van deze verbanden benoemd. Het gaat dan om de punten voor dit begrotingsjaar die bovenop onze reguliere taken komen. Op inhoud worden de partijen verdeeld over de programma's.
Programmabegroting 2025 13
13
Sinds 2020 wordt in de regio Zuid-Hollandse Delta (Voorne-Putten, Hoeksche Waard, Goeree-Overflakkee) stevig samengewerkt. Deze samenwerking zetten we voort in 2025. Door het sluiten van het convenant Regio Deal Zuid-Hollandse Delta “Next Step” gaan de gemeenten in de regio Zuid-Hollandse Delta met elkaar, provincie ZuidHolland en het Recreatieschap een meerjarige samenwerking aan. Deze meerjarige samenwerking richt zich in hoofdzaak op: ▪ het stimuleren van toekomstgericht leren, werken en ondernemen (economie); ▪ het versterken van de fysieke leefomgeving (landschap); ▪ het versterken van de leefbaarheid; ▪ het versterken van de regionale triple helix samenwerking. Dit gaan we ervoor doen. a. Uitvoering geven aan de Regio Deal Zuid-Hollandse Delta (ZHD) en het convenant Regio Deal ZHD “Next Step” Wat kost het? Programma 1 x € 1.000
W2023
B2024
B2025
B2026
B2027
B2028
Lasten
71.715
67.288
67.239
66.246
63.492
63.336
Baten
- 5.364
- 4.206
- 4.449
- 3.857
- 3.411
- 3.145
Saldo
66.351
63.082
62.791
62.389
60.081
60.191
Waaronder stortingen in reserves
4.372
2.273
2.273
2.273
-
-
Waaronder onttrekkingen aan reserves
- 3.592
- 1.450
- 1.343
- 578
- 306
- 270
Lasten en baten per taakveld In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen. Programma 1 x € 1.000
Lasten/baten
W2023
B2024
B2025
B2026
B2027
B2028
0.1 Bestuur
Lasten
6.261
4.494
4.434
4.384
4.354
4.354
0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead
Baten
0
- 568
- 400
- 400
- 400
- 400
Lasten
3.177
3.535
3.492
3.580
3.459
3.363
Baten
- 910
- 1.443
- 2.177
- 2.352
- 2.177
- 2.008
Lasten
50.551
48.744
47.933
46.696
46.369
46.310
Baten
- 775
- 632
- 415
- 415
- 415
- 355
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Lasten
4.676
5.327
5.926
6.126
6.126
6.126
1.2 Openbare orde en veiligheid
Lasten
2.678
2.915
3.181
3.188
3.185
3.183
Baten
- 86
- 113
- 113
- 113
- 113
- 113
0.101 Mutaties reserves Programma 1 Eindtotaal
Lasten
4.372
2.273
2.273
2.273
-
-
Baten
- 3.592
- 1.450
- 1.343
- 578
- 306
- 270
66.351
63.082
62.791
62.389
60.081
60.191
Programmabegroting 2025 14
14
Verschillenanalyse Hieronder wordt een verklaring gegeven voor het verschil tussen 2024 en 2025. Lasten Taakveld omschrijving
Mutaties lasten t.o.v. 2024
0.1
Bestuur
Lagere uitgaven geraamd m.b.t. de Regiodeal. De te ontvangen rijksbijdrage valt met eenzelfde bedrag ook lager uit (baat).
0.1
Bestuur
Eenmalig budget voor 80 jaar bevrijding
0.4
Overhead
Geraamd groot onderhoud is in 2025 lager. Hier tegenover staat een lagere onttrekking aan de voorziening (baat).
- 189 Voordeel
0.4
Overhead
Bijdrage aan Syntrophos valt in 2025 lager uit.
- 225 Voordeel
0.4
Overhead
Binnen dit programma vallen de apparaatskosten lager uit dan in de begroting 2024.
- 167 Nadeel
1.1
Crisisbeheersing
Taakveld
Overige
Bedrag Voordeel (-) / x €1.000 Nadeel (+)
- 138 Voordeel 80 Nadeel
Bijdrage aan de VRR valt in 2025 hoger uit. Het restant voordeel op de lasten bestaat uit diverse overige mutaties.
599 Nadeel
Totaal mutaties lasten
- 49 Voordeel
- 9 Voordeel
Baten Taakveld
Taakveld omschrijving
Mutaties baten t.o.v. 2024
0.1
Bestuur
De te ontvangen rijksbijdrage m.b.t. de Regiodeal valt lager uit.
0.2
Burgerzaken
0.4
Overhead
De ontvangsten uit leges burgerzaken zijn in 2025 naar boven bijgesteld. Lagere onttrekking aan de voorziening groot onderhoud.
0.101
Mutaties reserves progr.1
Er wordt minder onttrokken aan reserves binnen dit programma dan in 2024
overig
Het restant nadeel op de baten bestaat uit diverse overige mutaties.
Bedrag Voordeel (-) / x €1.000 Nadeel (+) 138 Nadeel - 734 Voordeel 189 Nadeel 107 Nadeel 57 Nadeel
Totaal mutaties baten
- 243 Voordeel
Totaal mutaties lasten en baten
- 292 Voordeel
Programmabegroting 2025 15
15
Nieuwe budgetten Lasten Taakveld x € 1.000
Toelichting nieuwe budgetten
2025
2026
2027
2028
0.1 Bestuur
Indexatie GRR-en programma 1
1.000
1.000
1.000
1.000
0.1 Bestuur
Regiodeal Zuid-Hollandse delta
400
400
400
400
0.1 Bestuur
Eenmalig budget voor 80 jaar bevrijding
80
-
-
-
0.1 Bestuur
25
25
-
-
0.2 Burgerzaken
Verkiezingen Geraamde extra afdracht i.v.m. paspoortpiek
660
750
660
565
0.4 Overhead
Bewustwording implementatie. Nis2
25
-
-
-
0.4 Overhead
50
-
-
-
0.4 Overhead
Data gedreven werken Digitale werkomgeving/ implementatie MS 365
350
-
-
-
0.4 Overhead
Loonontwikkeling
2.750
2.750
2.750
2.750
0.4 Overhead 1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Medewerker onderzoek
35
35
35
35
Kadernota VRR
76
39
39
39
5.451
4.999
4.884
4.789
Eindtotaal
Baten Taakveld x € 1.000
Toelichting nieuwe budgetten
2025
2026
2027
2028
0.1 Bestuur
Regiodeal Zuid-Hollandse delta
- 400
- 400
- 400
- 400
- 400
- 400
- 400
- 400
Eindtotaal
Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Waarde
Demografische druk
%
2024
79,2
Functiemenging
%
2022
39,9
Jongeren met een delict voor de rechter
%
2022
1,0
Misdrijven - Diefstallen uit woning
Per 1.000 inwoners
2023
1
Misdrijven - Geweldsmisdrijven Misdrijven - Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag
Per 1.000 inwoners
2023
4
Per 1.000 inwoners
2023
5
Misdrijven - Winkeldiefstallen
Per 1.000 inwoners
2023
1
Verwijzingen Halt
Per 1.000 jongeren
2020
11
Verwijzingen Halt
Per 1.000 jongeren
2021
5
Verwijzingen Halt
Per 1.000 jongeren
2022
6
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Programmabegroting 2025 16
16
Hieronder wordt een toelichting gegeven op de beleidsindicatoren. Demografische druk Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar. Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Jongeren met een delict voor de rechter Het percentage jongeren (12 tot en met 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het VerweyJonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Misdrijven - Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. Misdrijven – Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling enzovoort). Misdrijven - Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag Het aantal misdrijven per 1.000 inwoners. Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag.
Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel, worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. Misdrijven – Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot en met 17 jaar. Jongeren van 12 tot en met 17 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of Programmabegroting 2025 17
17
leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongeren en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
Programmabegroting 2025 18
18
Programma 2 Wonen Wat staat er in het Programma Wonen? Het Programma Wonen staat voor een aantrekkelijke woon- en leefomgeving voor de inwoners van Voorne aan Zee. Daaronder vallen bijvoorbeeld het bouwen van woningen en kantoren, verkeer, mobiliteit en infrastructuur, gemeentelijk vastgoed en het onderhouden van de buitenruimte in Voorne aan Zee. De opgave van het Woonbedrijf is onderdeel van dit programma. Ook het maken van plannen voor de toekomstige inrichting van Voorne aan Zee hoort bij dit programma, bijvoorbeeld op het gebied van verduurzaming, aardgasvrij wonen en de energietransitie. Wat willen we bereiken? Het hoofddoel van het Programma Wonen is een toekomstgerichte gemeente waar je goed kunt wonen en leven. We zorgen voor een groene, duurzame en goed onderhouden woon- en leefomgeving, die een positieve bijdrage levert aan het welzijn van onze inwoners. Voor elke levensfase is in Voorne aan Zee geschikte huisvesting te vinden. Hieronder is per beleidsterrein uitgewerkt hoe we dit gaan bereiken. WONEN EN BOUWEN 1. Een evenwichtig, passend en toekomstbestendig woningaanbod voor alle doelgroepen. Kwaliteit, duurzaamheid en betaalbaarheid zijn de uitgangspunten. 2. Een duurzame betaalbare en toekomstbestendige gemeentelijke vastgoedportefeuille. 3. Ruimtelijke projecten in voorbereiding of in uitvoering. RUIMTELIJKE ONTWIKKELING 4.
Een goede kwaliteit en instandhouding van de openbare ruimte. 5. Voorne aan Zee is een klimaatbestendige, natuurinclusieve en duurzame gemeente met een fijne leefomgeving, nu en in de toekomst. 6. Voorne aan Zee is schoon, het afvalbeleid is zo veel mogelijk circulair. 7. Ruimtelijke plannen dragen bij aan het behouden en verbeteren van een aantrekkelijke, duurzame en gezonde leefomgeving waarbij rekening wordt gehouden met een goede inpassing en evenwichtige toedeling van functies. 8. Vanaf 2024 werken we volgens de Omgevingswet. In de Omgevingswet is participatie een belangrijke voorwaarde bij het maken en realiseren van plannen. MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID 9. We bevorderen een veilige en vlotte verkeersafwikkeling, lokaal en regionaal. 10. Om ongevallen en het aantal verkeersslachtoffers te verminderen, gaan we gemeentelijke infrastructuur aanpakken.
Programmabegroting 2025 19
19
WOONBEDRIJF VOORNE AAN ZEE 11. Aanbieden van sociale huurwoningen, middenhuur woningen en koopgarantwoningen, zodat mensen die daarvoor in aanmerking komen in hun huisvesting kunnen worden voorzien. 12. Het Woonbedrijf draagt bij aan het realiseren van onze woonopgave. Wat gaan we ervoor doen? WONEN EN BOUWEN 1. Een evenwichtig, passend en toekomstbestendig woningaanbod voor alle doelgroepen. Kwaliteit, duurzaamheid en betaalbaarheid zijn de uitgangspunten. Dit gaan we ervoor doen. a. In 2023 is het regioakkoord woningmarktafspraken regio Rotterdam vastgesteld. Hierin staat hoeveel en in welke prijssegmenten regiogemeenten van plan zijn om te bouwen. De focus hierbij ligt bij het bouwen van betaalbare woningen. Voorbeelden zijn woningbouwprojecten zoals Beaugaard, Buitenplaats Brielle en Dorpshart Zwartewaal. De voortgang van de afspraken uit het regioakkoord worden jaarlijks gemonitord. De planning is dat in 2025 wordt gestart met de bouw van meer dan 260 woningen verdeeld over 15 projecten verspreid over de gemeente. De woningen zijn voor verschillende doelgroepen. b. In 2023 is ook de Regionale Realisatieagenda voor de regio Rotterdam vastgesteld. Deze alliantie tussen het Rijk, Provincie en gemeenten heeft onder andere als doel om woningbouwprojecten versneld te realiseren. Gezamenlijk werken we aan het vinden van een oplossing voor de kritische succesfactoren.
Het gaat hierbij bijvoorbeeld over middelen en sturing voor het verhogen van het aandeel betaalbare woningbouw. Ook gaat het over de stijgende kosten en schaarste aan materialen en menskracht. En over de problematiek van stikstof, het aansluiten op nutsvoorzieningen en geluidscontouren. c. In het Samenwerkingsverband Wonen Regio Rotterdam wordt op veel verschillende thema's samengewerkt. Hierin hebben medeoverheden en andere maatschappelijke partners eveneens een rol. De gemeente Voorne aan Zee is hierbij een belangrijke speler en werkt actief mee aan het opstellen van de in 2025 op te stellen regionale verordening Woonruimtebemiddeling. d. We maken nieuwe prestatieafspraken met woningcorporaties. Met de woningcorporaties (inclusief het Woonbedrijf) in Voorne aan Zee zijn afspraken gemaakt over beschikbaarheid, betaalbaarheid, verduurzaming van woningen, wonen en zorg, leefbaarheid en de huisvesting van bijzondere doelgroepen. Deze afspraken worden in 2024 en 2025 uitgevoerd. Eind 2025 worden nieuwe afspraken voor na 2025 gemaakt. Via de overlegtafel van de prestatieafspraken
Programmabegroting 2025 20
20
worden de diverse opgaven verdeeld over en afgestemd tussen de binnen de gemeente actieve corporaties en het Woonbedrijf. e. We stimuleren het verbeteren en verduurzamen van de koopwoningen en huurwoningen van de in Voorne aan Zee werkzame toegelaten instellingen en we gaan actief onze eigen sociale woningvoorraad van het Woonbedrijf verbeteren en verduurzamen. Uitgangspunt is dat Voorne aan Zee vanaf 2040 CO2-neutraal is en in 2050 aardgasvrij. De gemeente heeft hiervoor, samen met gemeente Nissewaard, een routekaart opgesteld. Stap voor stap gaan we in Voorne aan Zee schoner en duurzamer wonen. Inwoners gaan hierdoor besparen op hun energierekening en hun wooncomfort neemt toe. We zetten de veel gebruikte duurzaamheidslening voort voor particuliere eigenaren, bedrijven en verenigingen en kleine VvE's. Samen met de woningcorporaties gaan we kijken of het Soortenmanagementplan (SMP) ook ingezet kan worden in de voormalige gemeenten Brielle en Westvoorne waardoor isolatie makkelijker wordt. Concreet betekent dit dat we bekijken of we met de woningcorporaties voor de hele gemeente (of een deel daarvan) ecologisch onderzoek kunnen gaan doen en maatregelen kunnen treffen op gebiedsniveau. Hierdoor hoeft niet meer per project een afzonderlijk ecologisch onderzoek te worden gedaan. We stimuleren het plaatsen van zonnepanelen op daken.
We onderzoeken samen met gemeente Nissewaard de mogelijkheden voor een collectief warmtenet voor de aardgasvrije verwarming van woningen en bedrijven op Voorne-Putten. We gaan verder met de duurzaamheidscoach en de vrijwillige energiecoaches die bedrijven en inwoners adviseren over energiebesparing en verduurzaming. We zetten ons in voor de doorstroming op de lokale woningmarkt. We monitoren de lokale woningmarkt om meer inzicht te krijgen in ontwikkelingen van verhuisstromen en verkoopprijzen in Voorne aan Zee. Deze informatie kan ingezet worden voor verdere beleidsontwikkeling. In het uitvoeringsprogramma van de Wonen, Welzijn, Zorgvisie benoemen we projecten die de ambities uit de visie concretiseren. Het bouwen van passend aanbod voor diverse aandachtsgroepen is een belangrijk onderdeel van de strategie om meer doorstroming te genereren. Het gaat hierbij onder andere om: ▪ Het realiseren van flexwoningen die een flexibele schil om de woningvoorraad vormen. ▪ Om passende woningen aan te kunnen bieden in de sociale woningvoorraad én om de doorstroming te stimuleren, kan de Wooncoach senioren helpen aan een passende woning. In de prestatieafspraken met de woningcorporaties is afgesproken dat we hier een gezamenlijk acties ondernemen om dit mogelijk te maken. ▪ We zorgen voor adequate en kwalitatief goede huisvesting voor arbeidsmigranten.
▪ We stimuleren de mogelijkheid tot het bouwen van bijzondere woonvormen. Programmabegroting 2025 21
21
2. Voorne aan Zee streeft naar een duurzame, betaalbare en toekomstbestendige gemeentelijke vastgoedportefeuille. Goed faciliteren en beheren van gemeentelijk vastgoed is ook van groot belang voor maatschappelijk gebruik. Dit gaan we ervoor doen. a. Beheer en exploitatie passen bij het doel en gebruik van het gebouw waarin verschillende wijzen van beheer mogelijk zijn. b. We harmoniseren bestaande beheerplannen. c. Verduurzaming van de kernportefeuille vindt plaats op strategische en natuurlijke wijze en verwerken we op logische wijze in het beheerplan. Hiervoor ontwikkelen we een routekaart en uitvoeringsplan per soort gebouw. Dit doen we zoveel als mogelijk in afstemming met de totale wijkgerichte energietransitie. 3. Ruimtelijke projecten in voorbereiding of in uitvoering. Om de ruimtelijke en economische doelen te behalen, staan verschillende projecten gepland. Het gaat onder meer om projecten als Buitenplaats in Brielle, Boomgaard (Beaugaard) in Hellevoetsluis, Dorpshart in Zwartewaal en Drenkeling fase 2 in Rockanje. Maar ook om woonzorgproject Christinaplaats in Hellevoetsluis en bedrijventerrein Kickersbloem 3 in Hellevoetsluis. Dit gaan we ervoor doen. a. Voor de projecten is of wordt een grondexploitatie opgesteld om inzicht te krijgen in de financiële gevolgen van een voorgenomen ruimtelijk plan. RUIMTELIJKE ONTWIKKELING 4.
Een goede kwaliteit en instandhouding van de openbare ruimte. De openbare ruimte is de omgeving waar mensen elkaar ontmoeten, naar hun werk gaan, spelen, sporten en ontspannen. We zetten ons in voor een goede kwaliteit, klimaatbestendigheid en mooie uitstraling van onze openbare ruimte volgens vastgestelde beeldkwaliteiten en normen. Dit draagt bij aan de leefbaarheid van de gemeente. Ook is het makkelijk voor onze inwoners om meldingen over de openbare ruimte te doen. We zorgen voor een efficiënte en correcte afhandeling van deze meldingen. Dit gaan we ervoor doen. a. We voeren de beleids- en beheerplannen uit inclusief de verordeningen voor (snipper)groen, wegen, riolering, openbare verlichting, reclame openbare ruimte, begraafplaatsen en civiele kunstwerken. b. We zetten gerichter in op de beleving van onze openbare ruimte, zoals een schone buitenruimte, de verzorging van het groen en de uitstraling van het straatmeubilair. c. We blijven het bomenbestand verbeteren door meer boomsoorten te planten.
Programmabegroting 2025 22
22
d. We houden bij onderhoud en bouw nadrukkelijk rekening met de kansen voor duurzaamheid, waaronder klimaatadaptatie, circulariteit en ecologie. e. We creëren draagvlak bij belanghebbenden, zoals nutsbedrijven en netbeheerders om tot een integrale meerjarige uitvoeringsplanning te komen. Hierbij zijn klimaatadaptatie en de energietransitie medebepalende factoren. Europese doelstellingen zijn een belangrijk uitgangspunt. f.
We monitoren het gebruik van het nieuwe meldingssysteem voor de openbare ruimte en handelen de meldingen efficiënt en correct af.
g. We werken samen met de gemeenten in de regio Zuid-Hollandse Delta aan het LEADER-programma Zuid-Hollandse Eilanden 2023-2027. LEADER staat voor Liaison Entre Actions de Développement de l'Economie Rurale, en is een programma waarmee sociaal-economische impulsen op gebiedsniveau worden gegeven. Met dit programma wordt de plattelandsontwikkeling van onderaf vormgegeven. Dit gebeurt door de financiering van lokale en regionale initiatieven. We nemen deel aan de Lokale Actie Groep (LAG), een groep van lokale private en publieke partijen, die verantwoordelijk is voor de besteding van de middelen aan lokale projecten. Afhankelijk van de door ons in 2024 aangevraagde en toegekende subsidies voor projectplannen, wordt hier in 2025 en verder concrete invulling aan gegeven. 5. Voorne aan Zee is een klimaatbestendige en natuurinclusieve gemeente met een fijne leefomgeving, nu en in de toekomst. Ook in de toekomst moeten onze inwoners goed kunnen wonen, recreëren en leven in Voorne aan Zee. Dit gaan we ervoor doen. a. Wij stimuleren biodiversiteit en ecologie. ▪ Wij stimuleren natuurinclusief bouwen bij bestaande bouw, nieuwbouw en gemeentelijke gebouwen door onder andere het plaatsen van nestkasten. ▪ Wij houden rekening met verblijfplaatsen, in het bijzonder die van vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen. We nemen maatregelen als dat nodig is.
▪ Wij nemen maatregelen voor meer groen en meer biodiversiteit in de openbare ruimte, waaronder het voortzetten, monitoren en waar mogelijk uitbreiden van ecologisch beheer. ▪ Wij stimuleren groene tuinen en bedrijventerreinen. ▪ Wij realiseren ecologische verbindingszones, zowel in de dorpen en wijken als in het buitengebied. b. Wij anticiperen op de gevolgen van klimaatverandering (extreme neerslag, droogte, hitte en zeespiegelstijging). ▪ Vanuit het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie werken we samen met onze partners aan de uitwerking van de Klimaatstrategie Voorne-Putten. Binnen
Programmabegroting 2025 23
23
▪
▪
onze organisatie werken het sociaal, fysiek en ruimtelijk domein hiervoor nauw samen. Klimaatadaptatie staat steeds minder op zichzelf en is inmiddels vaak geïntegreerd in uitvoeringsprojecten en buurtaanpakken. We werken vanuit het Deltaprogramma Rijnmond Drechtsteden voor het thema waterveiligheid aan een veiligere regio. Dit doen we samen met onder andere het Rijk, de provincie, waterschappen, Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond en Havenbedrijf Rotterdam. In 2025 starten we met de herijking van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie aan de hand van nieuw uit te voeren stresstesten voor wateroverlast/hitte/droogte en waterveiligheid.
c. We werken aan CO2-reductie door acties uit te voeren die gericht zijn op energiebesparing en nieuwe soorten energie. ▪ Voor het nemen van energiebesparende maatregelen verstrekken we ook in 2025 duurzaamheidsleningen aan particulieren, bedrijven en verenigingen en kleine VvE's, die gevestigd zijn in Voorne aan Zee. ▪ Binnen de regio werken wij aan de bestaande afspraken over het realiseren van windmolens. We ambiëren geen extra windprojecten op het land. We zijn betrokken bij de regionale aanlanding van elektriciteit die op zee wordt opgewekt in windparken (netten op zee). Dit draagt bij aan de vermindering van CO2-uitstoot. Voor de ingrepen die nodig zijn voor de aanlanding en doorvoer van deze elektriciteit komt ter compensatie geld beschikbaar. De projectvoorstellen die wij als gemeente daarvoor hebben ingediend zijn gehonoreerd. ▪ We maken gebruik van de tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE). Deze regeling maakt het mogelijk om met geld en andere middelen onderwerpen op het gebied van warmte(transitie) en energie(transitie), zoals geothermie, programmatisch op te pakken. We gaan hiervoor verder met het ontwikkelen van een programma energietransitie. ▪ We werken aan een dekkend netwerk van laadpalen voor elektrische auto’s en fietsen. Ook stimuleren we alternatieve soorten van vervoer en fietsgebruik.
▪ We onderzoeken in een pilotonderzoek de mogelijkheden om via de openbare ruimte de zelf opgewekte energie door bewoners en bedrijven te gebruiken voor het opladen van elektrische voertuigen. ▪ We stimuleren zon op daken bij bedrijven en particulieren en kijken waar het mogelijk is om parkeerplaatsen te benutten voor overkapping met zonnepanelen. 6. Voorne aan Zee is schoon, het afvalbeleid is zo veel mogelijk circulair. Dit gaan we ervoor doen. a. We voeren de inzameling uit volgens het vastgestelde beleidskader en de verordeningen. Dit geldt ook voor de milieustraten.
Programmabegroting 2025 24
24
b. We dragen de inzameltaken huishoudelijk afval in 2025 over aan de uitvoeringsorganisatie waar wij als gemeente aan deel gaan nemen. c. We ondersteunen lokale initiatieven, zoals afvalopruimacties. d. We onderzoeken mogelijkheden voor het inrichten van een circulair ambachtscentrum. e. We stimuleren met gerichte communicatie gedragsverandering bij inwoners om het bijplaatsen van afval bij ondergrondse containers tegen te gaan. Daarnaast ruimen we het afval op. 7. Ruimtelijke plannen dragen bij aan het behouden en verbeteren van een aantrekkelijke, duurzame en gezonde leefomgeving waarbij rekening wordt gehouden met een goede inpassing en evenwichtige toedeling van functies. Dit gaan we ervoor doen. a. Woningbouw vindt in principe plaats binnen de BSD-grenzen (bestaand stads- en dorpsgebied) van de dorpen. Wel onderzoeken we welke mogelijkheden van bouwen er zijn buiten BSD, tegen de BSD-grenzen aan. We kunnen niet alles binnen onze dorpen en steden bouwen en we willen het kenmerkend karakter van ons landschap behouden. Daarbij zetten we in op meer dan een straatje erbij. In de vast te stellen omgevingsvisie worden kansrijke ontwikkellocaties aangewezen. b. De Omgevingsvisie Voorne aan Zee wordt in 2025 vastgesteld. Deze visie is de leidraad voor de inrichting van onze woon- en leefomgeving voor de lange termijn en is een weerspiegeling van de identiteit van onze gemeente.
We vertalen de Omgevingsvisie naar een gebiedsdekkend omgevingsplan dat uiterlijk eind 2031 gereed moet zijn. In 2024 is gestart met het eerste deelgebied, te weten het buitengebied. Daarnaast voegen we voor de harmonisatie van ruimtelijk beleid verschillende beleidsstukken uit de voormalige gemeenten samen. c. Gezien de initiatieven en landelijke en provinciale ontwikkelingen die beslag leggen op de beschikbare ruimte, onderzoeken we in 2025 of aanvullend beleid nodig is om de doelstellingen voor de woon- en leefomgeving te behalen. Als dat het geval is, stellen we een startnotitie/bestuursopdracht op, zodat we dit kunnen opnemen in het omgevingsplan of in een apart (beleids-)programma. d. Voor de uitvoering van de wettelijk vastgestelde archeologische taken is een Lichte Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Voorne aan Zee-Rotterdam aangegaan met Archeologie Rotterdam. De archeologische werkwijze wordt geharmoniseerd, mede in het kader van de Omgevingswet. Verder toetst
Programmabegroting 2025 25
25
Archeologie Rotterdam archeologische onderzoeken. Voor grote ruimtelijke ontwikkelingen borgen wij de kosten van archeologie in anterieure overeenkomsten, zodat de ontwikkelende partij hiervan de kosten draagt. 8. Vanaf januari 2024 werken we volgens de Omgevingswet. Uitgangspunt van de Omgevingswet is een integrale aanpak. Alle verordeningen die betrekking hebben op de woon- en leefomgeving maken deel uit van onze omgevingsvisie en omgevingsplan. Dit gaan we ervoor doen. a. Opstellen en vaststellen Nota Kostenverhaal. b. Als vervolg op de Omgevingsvisie, welke gebiedsvisies en programma’s we moeten opstellen. c. We gaan verder met het opstellen van een gebiedsdekkend omgevingsplan. Aan de hand van een vastgesteld plan van aanpak werken we hieraan tot de wettelijke termijn van 2031. d. We voeren onze wettelijke taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Ons geharmoniseerde VTH-beleid, dat nauw aansluit bij de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB), vormt de stevige basis waarop we bouwen. Hiermee streven we naar een effectieve en langdurige bescherming van onze leefomgeving, het waarborgen van veiligheid en het bevorderen van verantwoorde ruimtelijke ontwikkeling. MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID 9. We bevorderen een veilige en vlotte verkeersafwikkeling, lokaal en regionaal.
Dit versterkt de leefkwaliteit in dorpen en wijken en hun omgeving en garandeert onze bereikbaarheid. Ook bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Gezien de opgaven die op ons afkomen, zoals de woningbouwopgave, is het van groot belang om vooraf gemeentebreed strategische en integrale keuzes te maken en te investeren in een toekomstbestendige infrastructuur, die ook bijdraagt aan verbetering van de verkeersveiligheid. We ronden in 2025 de mobiliteitsvisie af. Dit gaan we ervoor doen. a. We beschrijven mogelijke toekomstscenario’s voor de vervoersbewegingen in onze gemeente en aansluitend op de regio. Aan de hand van deze scenario’s is het mogelijk om sturing te geven en te anticiperen op de veronderstelde richting van het vervoer. b. Na vaststellen van de Mobiliteitsvisie zijn de mobiliteitsknelpunten en -ontwikkelingen in beeld. Zo maken we duidelijk welke prioriteiten we moeten stellen voor Voorne aan Zee. Daaruit volgen een planning en een aanpak voor de verkeerafwikkeling en de verkeersveiligheid van wegen waar de gemeente beheerder is. Die nemen we op in het mobiliteitsplan, dat we in 2025 opstellen. Programmabegroting 2025 26
26
c. Aanpassen van de fysieke infrastructuur. Een goede fysieke infrastructuur is een belangrijke voorwaarde voor de ontwikkeling van de gemeente Voorne aan Zee. Om de doorstroming en bereikbaarheid te kunnen behouden of te verbeteren, is de Aanpak Bereikbaarheid Voorne-Putten en Haven Rotterdam bestuurlijk vastgesteld in het MIRT van 2022. In deze aanpak zijn 14 regionale maatregelen opgenomen om de huidige en toekomstige congestie op (regionale) wegen zoveel mogelijk te beperken. ▪ We zetten in op voorbereiding en realisatie van de ongelijkvloerse kruising Nieuweweg/N57 als eerste stap naar een verbreding van de N57. Beiden zijn Rijksprojecten. In 2025 lobbyen we verder om de financiën en personele capaciteit voor deze ongelijkvloerse kruising bij Rijkswaterstaat (RWS) te prioriteren. Voor het regionale aandeel van deze kruising moeten we in de begroting van 2026 budget reserveren. Bij de MRDH vragen we subsidie aan voor het regionale deel van 10 miljoen. Samen met strategische allianties blijven we bij het rijk lobbyen voor het vrijmaken van financiën en personele capaciteit voor het zo snel mogelijk verbreden van de N57 naar twee keer twee rijstroken tot aan de Nieuweweg en de bypass bij de rotonde N497. Dit met oog voor eventuele wettelijke beperkingen inzake stikstof. d. Stimuleren van het gebruik van fiets en openbaar vervoer.
Dit doen we door het gedrag van weggebruikers proberen te beïnvloeden en door het nemen van maatregelen in de fietsinfrastructuur. ▪ Het budget voor mobiliteit binnen de Regiodeal Zuid-Hollandse Delta besteden aan promotie van de nieuwe busverbinding Brielle – Blankenburgverbinding – Schiedam, inclusief OV-probeerpassen voor forensen. ▪ We onderzoeken samen met het Waterschap Hollandse Delta en de provincie Zuid-Holland welke verbeteringen van het fietsnetwerk tussen Hellevoetsluis en de Maasvlakte nodig en mogelijk zijn, om te kunnen bepalen of dat een efficiënte maatregel is om werknemers uit de auto en op de fiets te krijgen. ▪ We werken met de provincie Zuid-Holland, gemeente Nissewaard en Waterschap Hollandse Delta aan een ontwerp om van het Trambaanpad een snelfietsroute te maken. e. Doorgaand vrachtverkeer en met name het parkeren van vrachtwagens in de dorpen willen we tegengaan. We verplaatsen de vrachtwagenparkeerterreinen uit de woonkern van Hellevoetsluis naar het bedrijventerrein Kickersbloem 3. 10. Om ongevallen en het aantal verkeersslachtoffers te verminderen, zetten we in op maatregelen in de infrastructuur en op gedrag van verkeersdeelnemers. Dit gaan we ervoor doen.
Programmabegroting 2025 27
27
a. We maken gebruik van de Investeringsimpuls Verkeersveiligheid. Met deze rijksregeling en MRDH subsidie wordt gemeentelijke weginfrastructuur veiliger gemaakt. b. In 2024 maken we het ontwerp voor twee fietskruisingen met VRI op de Nelson Mandelalaan. Realisatie vindt plaats in de eerste helft van 2025. c. Lobbyen bij provincie Zuid-Holland (provinciale wegen) en waterschap Hollandse Delta (wegen buiten de bebouwde kom) om hun budgetten voor dezelfde investeringsimpuls verkeersveiligheid optimaal in te zetten. d. Aanleg van een rotonde op de Amnesty Internationallaan – Anton Geesinkstraat. e. Samen met het Waterschap Hollandse Delta plaatsen de gemeenten op VoornePutten borden langs de wegen waarop de zes landelijke campagnes, zoals BOB en MONO, elke twee maanden zichtbaar zijn. f.
We nemen deel aan het programma Doortrappen, dat erop gericht is senioren langer zelfstandig te laten fietsen.
g. Wij sluiten met onze aanpak aan bij de landelijke campagne ‘Maak een punt van de 0 verkeersslachtoffers’. De focus ligt hierbij op: jongeren, ouderen, alcohol, snelheid en afleiding. h. In de winterperiode besteden we samen met het Regionaal Ondersteuningsbureau Verkeersveiligheid Zuid-Holland (ROVZH) en de politie extra aandacht aan het voeren van de juiste fietsverlichting. i.
Direct na de zomervakantie promoten we samen met ROVZH bij ouders om hun kinderen lopend en fietsend naar school te brengen in plaats van met de auto.
WOONBEDRIJF VOORNE AAN ZEE 11. Aanbieden van sociale huurwoningen, middenhuur woningen en koopgarantwoningen, zodat mensen die daarvoor in aanmerking komen in hun huisvesting kunnen voorzien. a. In 2024 zijn de woningen in Brielle van Hef wonen overgenomen en is het team uitgebreid voor die opgave en de opgave in nieuwbouw en verduurzaming. b. Vanaf 2025 wordt gewerkt aan het beperken van de energievraag en het verbeteren van de kwaliteit van de woningen in Brielle. c. We werken daarnaast ook verder aan het beperken van de energievraag van de woningvoorraad in voormalig Westvoorne. Dit doen we zodanig dat woningen goed onderhouden en toekomstbestendig zijn en blijven.
Programmabegroting 2025 28
28
d. Onze tussenstappen in het beperken van de energievraag: geen woningen met een EFG label in 2028. De gehele voorraad op gemiddeld label A in 2030 en gasloos in 2050 te zijn. We onderzoeken in 2025 wat er nodig is om ook de woningen in Brielle in dit tempo te verduurzamen. 12. Het Woonbedrijf draagt bij aan het realiseren van onze woonopgave. Het Woonbedrijf biedt kansen om niet alleen te voorzien in het aanbieden van sociale huurwoningen. Het Woonbedrijf heeft in 2023 meegetekend voor de tweejaarlijkse prestatieafspraken. De bijdrage van het Woonbedrijf in de volkshuisvestelijke opgave loopt via de overlegtafel van de prestatieafspraken met de binnen de gemeente actieve woningcorporaties. Een belangrijke stip op de horizon is het realiseren van 200 sociale huurwoningen in de periode 2024 – 2030. Wat kost het? Programma 2 x € 1.000