Programmabegroting 2023 v28mrt23

Programmabegroting 2023

28 maart 2023

Algemene gegevens

Naam auteur(s)

Afdelingsmanagers en beleidsmedewerkers Team Financiën (coördinatie)

Naam opdrachtgever(s)

Gemeente Voorne aan Zee

Adres

Oostzanddijk 26, Hellevoetsluis Postbus 13, 3220 AA Hellevoetsluis

E-mail

info@voorneaanzee.nl

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

2

Inhoud Voorwoord ........................................................................................................................................................................... 4 1. Inleiding ........................................................................................................................................................................... 5 2. Programmaplan ............................................................................................................................................................... 7 Programma 1 Bestuur, Organisatie .................................................................................................................................... 8 Programma 2 Wonen....................................................................................................................................................... 15 Programma 3 Werken...................................................................................................................................................... 24 Programma 4 Leven ........................................................................................................................................................

29 Programma 5 Middelen ................................................................................................................................................... 36 3. Paragrafen ..................................................................................................................................................................... 39 § Lokale heffingen ........................................................................................................................................................... 40 § Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................................................... 47 § Onderhoud kapitaalgoederen........................................................................................................................................ 55 § Financiering .................................................................................................................................................................. 64 § Bedrijfsvoering .............................................................................................................................................................. 70 § Verbonden partijen .......................................................................................................................................................

81 § Grondbeleid .................................................................................................................................................................. 98 4 Financiële positie ......................................................................................................................................................... 112 4.1 Grondslagen en uitgangspunten .............................................................................................................................. 112 4.2 Financieel meerjarenperspectief .............................................................................................................................. 113 4.2.1 Toelichting Financieel Meerjarenperspectief ......................................................................................................... 113 4.2.2 Overzicht van baten en lasten ............................................................................................................................... 115 4.2.3 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien ................................................................................ 116 4.2.4 Incidentele baten en lasten ...................................................................................................................................

116 4.2.5 Begrotingsevenwicht ............................................................................................................................................. 119 4.3 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen .............................................................................................................. 120 4.4.1 Overzicht Reserves en voorzieningen ................................................................................................................... 121 4.4.2 Structurele reservemutaties .................................................................................................................................. 123 4.4.3 Mutaties reserves per programma ........................................................................................................................ 124 4.5 Investeringsschema ................................................................................................................................................. 125 4.6 Geprognosticeerde balans ....................................................................................................................................... 128 4.7 EMU-saldo............................................................................................................................................................... 128 5.

BIJLAGEN .................................................................................................................................................................... 130 Baten en lasten per taakveld ......................................................................................................................................... 131

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

3

Voorwoord Voor u ligt de eerste Programmabegroting van de gemeente Voorne aan Zee. Voorliggende begroting is gebaseerd op het bestaande beleid van de voormalige gemeenten Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne. De komende periode zullen wij het coalitieakkoord “Samen verder; een frisse start” nader uitwerken. In het akkoord staan de doelstellingen op hoofdlijnen beschreven en zijn gemaakte afspraken vastgelegd. Hiermee willen wij, samen met de raad, inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners, verenigingen en andere overheden een fundament leggen voor de nieuwe gemeente Voorne aan Zee. De (financiële) vertaling van het coalitieakkoord 2023 vindt plaats in de begroting 2024. Wij kijken er naar uit om met elkaar de maatschappelijke opgaven waar wij de komende jaren voor staan, te realiseren. Wij beseffen dat deze begroting niet meer dan een basis is om uitvoering te geven aan de activiteiten voor de nieuwe gemeente Voorne aan Zee en dat de meer inhoudelijke keuzes voor de langere termijn, zowel qua beleid als evenwicht in de financiën, pas in de loop van dit jaar zullen gaan plaatsvinden. Gegeven de tijd en de noodzaak om tot een vaststelling van de begroting te komen is er geen andere mogelijkheid dan deze gefaseerde aanpak. Wij hopen hiermee wel recht te doen aan een goede en inhoudelijke afweging.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Voorne aan Zee.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

4

1. Inleiding Per 1 januari 2023 is de fusie tussen de voormalige gemeenten Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne tot de gemeente Voorne aan Zee een feit. Tijdens het opstellen van deze programmabegroting voor 2023 is de nieuwe gemeenteraad gekozen en is er een coalitieakkoord bekend gemaakt. De nieuwe speerpunten uit het coalitieakkoord zijn op het moment van het opstellen van de begroting nog niet verwerkt in een collegeprogramma en daarom niet opgenomen in de begroting voor 2023. Deze begroting is dan ook “nieuw-beleidsarm” opgesteld. De programmateksten komen onder andere uit de diverse programmabegrotingen 2022 en de beleidsstukken die tijdens het fusieproces zijn vastgesteld. Deze begroting speelt wel in op de maatschappelijke ontwikkelingen. De effecten van het coalitieakkoord en het collegeprogramma worden in de loop van 2023 nader ingepast. Leeswijzer Indeling van de begroting De indeling van de beleidsbegroting met vijf programma’s is overeenkomstig de indeling van het coalitieakkoord. Het vertrekpunt van deze begroting is de door de oude gemeentes vastgestelde begrotingen inclusief wijzigingen. Hierop zijn autonome ontwikkelingen gecorrigeerd, zoals begin december aan de klankbordgroep is gepresenteerd. Nadien zijn nog enkele begrotingscorrecties doorgevoerd.

De begroting bevat de volgende onderdelen: • Programmaplan Hierin zijn de speerpunten uit het collegeprogramma opgenomen en de in het collegeprogramma opgenomen activiteiten. Ook zijn de (verplichte) beleidsindicatoren opgenomen en de lasten en baten per programma. De programma’s gaan in op de W-vragen (Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Wat kost het?). De lasten en baten per programma zijn onderverdeeld naar de verplichte taakvelden. In deze begroting is nog geen nieuw beleid opgenomen, met uitzondering van (onvermijdelijk) nieuw beleid, zoals nieuwe medebewindstaken en gewijzigde wet- en regelgeving. • Paragrafen Naast de programma's zijn gemeenten verplicht om minimaal zeven programma overstijgende paragrafen in de begroting op te nemen. De paragrafen bevatten belangrijke informatie om inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. • Financiële positie In dit onderdeel wordt kort ingegaan op de financiële ontwikkelingen en zijn alle verplichte overzichten opgenomen. Waaronder een onderverdeling van de overheadkosten. Ook is aangegeven welke financiële uitgangspunten zijn gehanteerd. Tenzij anders vermeld, worden in deze begroting de baten/inkomsten met een ‘-‘teken aangegeven.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

5

Financieel meerjarenperspectief Hieronder is het bijgestelde financieel (meerjarig) perspectief opgenomen. Hierop wordt voor een bepaling van het structureel evenwicht, een correctie van incidentele baten en lasten toegepast: Bedragen x € 1.000

B2023

B2024

B2025

B2026

Saldo Programma’s

10.791

5.478

5.548

12.473

Effecten eerste herijking

-5.255

-5.823

-5.471

-4.165

Financieel meerjarenperspectief

5.536

-345

77

8.308

Saldo programma’s In het programmaplan hierna worden de saldi van de programma’s verder toegelicht. In de begroting 2023 zijn verschillende posten als incidenteel aangemerkt. Deze zijn gespecificeerd opgenomen onder onderdeel “Uiteenzetting financiële positie”. Structureel evenwicht De Provincie beoordeelt de begroting zowel op structureel als reëel evenwicht. Dit houdt in dat structurele lasten gedekt moeten worden met structurele baten. Als dit niet het geval is, is de kans dat er op termijn begrotingstekorten ontstaan. Structureel begrotingssaldo In de nieuwe gemeente Voorne aan Zee streven we naar een gezonde begroting, gezien de financiële krapte is dat een flinke opgave. Wij willen graag samen met de raad inzetten op een gezonde en evenwichtige begroting. Het streven is om zo snel als mogelijk terug te keren naar regulier (repressief) toezicht door de provincie. Wij zetten daarom in op een integrale herijking van de begroting (fase 2, “een spade dieper”). Voor de samenstelling van de begroting 2023 zijn de budgetten uiteraard al tegen het licht gehouden (fase 1). Zie hiervoor ook de toelichting bij het onderdeel “uiteenzetting financiële positie”. Maar een gedetailleerde integrale herijking was binnen het beschikbare korte tijdsbestek niet mogelijk.

Deze integrale herijking is overigens niet primair een bezuinigingsoperatie maar heeft als belangrijkste doel ervoor te zorgen dat middelen niet onnodig budgettair beklemd worden. Zoals bekend hadden de drie voormalige gemeenten ieder jaar veel moeite om een sluitende begroting te presenteren. Tegelijkertijd toonde bij de verantwoording de jaarrekeningen van Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne een positief saldo. Trendanalyses over meerdere jaren moeten ons leren of en waar er structureel te hoog wordt gebudgetteerd. De herijking van de begroting heeft daarmee als belangrijkste doel realistisch budgetteren, waardoor de beschikbare middelen budgettair optimaal kunnen worden ingezet voor de vele uiteenlopende gemeentelijk taken. Naast een integrale herijking van de budgetten zal in fase twee ook worden gewerkt aan diagnose van de organisatie om te komen tot een reëel beeld van de benodigde capaciteit. Verder zal er een herijking worden gemaakt voor de waardering van activa en dotaties aan reserves en voorzieningen. Als onnodig beklemde middelen worden vrijgemaakt heeft dit een positief effect op het begrotingssaldo en ontstaat er meer financiële ruimte voor belangrijke gemeentelijke taken.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

6

2. Programmaplan

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

7

Programma 1 Bestuur, Organisatie Wat staat er in het programma bestuur, Organisatie en Veiligheid? Het programma Bestuur, Organisatie en Veiligheid bevat het beleid op het gebied van de in- en externe dienstverlening van de gemeentelijke organisatie, de ondersteuning van het lokale bestuur (college en gemeenteraad) en de regionale samenwerking. Het onderwerp veiligheid is ook onderdeel van dit programma. Wat willen we bereiken? Het hoofddoel van het programma Bestuur, Organisatie en Veiligheid is een aantrekkelijke, servicegerichte en veilige gemeente Voorne aan Zee. Een gemeente die de inwoners betrekt bij (de uitvoering van) het beleid en die werkt aan een efficiënte en goede dienstverlening. Om onze doelen te bereiken werken we waar nodig samen in de regio. Onze hoofddoelstelling werken wij per beleidsterrein uit aan de hand van zeven subdoelen: BESTUUR 1. De ‘Toekomstvisie Voorne aan Zee’, de besturingsvisie en het dienstverleningsconcept zijn uitgewerkt in concrete beleidsvoornemens. 2. De bestuurskracht van Voorne aan Zee is versterkt. 3. Voorne aan Zee is een relevante en strategische speler in samenwerkingsverbanden die de gemeentelijke grenzen overstijgen. 4. De nieuwe organisatie werkt transparant, kerngericht, opgavegericht, datagedreven en samenwerkingsgericht. DIENSTVERLENING 5.

Inwoners, ondernemers en partners van de gemeente worden betrokken bij onderwerpen waar de gemeente over communiceert. 6. De gemeentelijke dienstverlening is nabij. VEILIGHEID 7. Voorne aan Zee is een veilige en vertrouwde woonomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder lichten wij per subdoel toe hoe wij werken aan de realisatie. BESTUUR 1. De toekomstvisie Voorne aan Zee, de besturingsvisie en het dienstverleningsconcept zijn uitgewerkt in concrete beleidsvoornemens. Op 23 november 2022 hebben de inwoners van Voorne aan Zee een nieuw gemeentebestuur gekozen. Het nieuwe collegeprogramma zal een belangrijke leidraad vormen voor de vertaling van de toekomstvisie, de besturingsvisie en het dienstverleningsconcept in concrete beleidsvoornemens. Deze beleidsvoornemens worden periodiek gemonitord en waar nodig bijgesteld. Hiervoor maken we gebruik van een bestuurlijk dashboard.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

8

In 2023 wordt ingezet op: Uitvoeren van het uitvoeringsprogramma Voorne aan Zee. Dit programma komt voort uit de Toekomstvisie Voorne aan Zee 2030. Doel van het uitvoeringsprogramma is: • Interbestuurlijke samenwerking aan Voornse opgaven • Opgavegericht samenwerken met ondernemers en instellingen • Gebiedsgericht en integraal werken, combinatie van sociaal en ruimtelijk domein De eerste tranche van dit uitvoeringsprogramma loopt tot 2025 en kent zes projecten. • Korte termijn maatregelen kustontwikkeling • Ontwikkeling eilandrand • Versterken fietsen op Voorne • Doorontwikkeling Green technology Campus • Versterken dag- en waterrecreatie en tegengaan ondermijning • Wonen, welzijn en zorg. Samenhangende aanpak specifieke doelgroep en zelfstandig wonen ouderen Daarmee draagt dit uitvoeringsprogramma ook bij aan het verwezenlijken van een aantal doelen uit het coalitieakkoord. De tweede tranche wordt op basis van het collegeprogramma, de omgevingsvisie en de visie op Wonen, welzijn en zorg en de ervaringen met de eerste tranche opgesteld voor de periode 2025 tot 2030. 2. De bestuurskracht van Voorne aan Zee is versterkt. Bestuurskracht is het vermogen van de gemeente om de wettelijke en autonome taken voor hun inwoners goed te kunnen uitvoeren en in de regionale samenwerking de lokale gemeenschap te representeren.

Voor de concretisering hiervan wordt onder meer gebruik gemaakt van de uitkomsten van de quickscan lokale democratie. Gemeente Voorne aan Zee werkt opgavegericht (samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties), data-gedreven en wijk- en kerngericht. Veel gemeentelijke taken hebben een gemeente-overstijgend of regionaal karakter Daarom zal de gemeente ook na de fusiedatum samenwerken met andere gemeenten om deze grensoverstijgende opgaven adequaat te kunnen oppakken. 3.Voorne aan Zee is een relevante en strategische speler in samenwerkingsverbanden die de gemeentelijke grenzen overstijgen. Om onze taken zo goed mogelijk uit te voeren zoeken we waar mogelijk de samenwerking op met gemeenten in de regio, andere overheden en marktpartijen. Onze rol als strategisch partner geven wij met name vorm in de volgende samenwerkingsverbanden: Samenwerking op Voorne-Putten De samenwerking op Voorne-Putten betreft in 2023 met name de beleidsvelden duurzaamheid (RES/warmtevisie), klimaatadaptatie, sociaal domein en bereikbaarheid. Als Voorne-Putten gaan

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

9

we samenwerken in de regio Zuid-Hollandse Delta. In 2023 werken wij aan versterking van de Economic Board Voorne-Putten. Samenwerking in de regio Zuid-Hollandse Delta In de regio Zuid-Hollandse Delta (Voorne-Putten, Hoeksche Waard, Goeree-Overflakkee) wordt binnen de huidige Regio Deal (2020) al stevig samengewerkt op de thema’s duurzaamheid, recreatie en toerisme, innovatieve landbouw en onderwijs en arbeidsmarkt. Vanuit deze basis wil de regio de komende jaren de volgende stap zetten naar een gezamenlijke lange termijn ambitie rond de grote transities zoals circulaire economie, voedselvoorziening, gezondheid, mobiliteit, woningmarkt en sociaaleconomische vitaliteit. In 2023 wordt ingezet op: • Het uitvoering geven aan de huidige regiodeal Zuid-Hollandse Delta (ZHD). Voor Voorne aan Zee betreft het voornamelijk projecten binnen de programmalijnen Recreatie en Toerisme en Onderwijs en Arbeidsmarkt. • De totstandkoming van een Strategische Agenda ZHD, inclusief regionale investeringsagenda. • De oplevering van ‘het verhaal van de regio’ (position paper). • De voorbereiding van de aanvraag van een nieuwe regiodeal tranche 2024 die eind 2023 moet worden aangeleverd bij het ministerie van BZK. Interbestuurlijke samenwerking in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Voorne aan Zee is onderdeel van de MRDH.

De MRDH kent twee pijlers: Verkeer en Vervoer en Economisch Vestigingsklimaat. Thema’s waarop wij samenwerking zoeken zijn werklocaties (onder andere de verduurzaming van bedrijventerreinen en digitalisering), campusontwikkeling, bereikbaarheid, duurzaamheid (MRDH als RES-regio) en vrijetijdseconomie. Samenwerking Omgevingsdienst DCMR De gemeente Voorne aan Zee is aangesloten bij de gemeenschappelijke regeling van de DCMR. Naast de gemeente Voorne aan Zee zijn twaalf andere gemeenten en de provincie aangesloten bij het samenwerkingsverband. De DCMR is één van de vijf regionale uitvoeringsdiensten in Zuid-Holland en verricht zijn taken voornamelijk in het Rijnmondgebied. Het Rijnmondgebied kenmerkt zich door een grote bevolkingsdichtheid en een sterke concentratie van bedrijven en grote industrie. De bestuurlijke ambitie van de regio is erop gericht dat de ontwikkeling als economische topregio hand in hand gaat met behoud en verbetering van de leefkwaliteit en veiligheid.

Binnen de daarvoor ter beschikking gestelde middelen en afspraken richt de DCMR zich op de uitvoering van • Het basistakenpakket behorend bij een omgevingsdienst en vastgelegd in gemeentelijk milieubeleid • Een aantal taken waarvan de bevoegdheden door de gemeente aan de DCMR zijn gemandateerd en die zijn vastgelegd in het werkplan In 2023 wordt verder ingezet op de omgevingswet en de nieuwe eisen die gesteld worden aan de uitvoering van de taken van de DCMR, waarbij ook werkwijze en afspraken herijkt worden.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

10

4. De nieuwe organisatie werkt transparant, kerngericht, opgavegericht, data-gedreven en samenwerkingsgericht. Wij werken aan een stimulerende organisatiecultuur waarin het op leiderschap gebaseerde model plaats heeft gemaakt voor een organisatie van vakvolwassen professionals. Dat doen we door: a. Uitwerken van de HR-agenda 2023-2026 b. Ontwikkelen van medewerkers c. Open overheid te zijn Toelichting Uitwerken van de HR-agenda 2023-2026 Vanaf 2023 werken wij aan ons merk ‘Voorne aan Zee als goede, vernieuwende en inspirerende werkgever’. Verder bestaat de HR-agenda in 2023 uit het afronden van de bestuurlijke herindeling. We leggen de laatste hand aan de plaatsing van medewerkers in de nieuwe organisatie en de verdere uitrol van de Voorne Academie. Ontwikkelen van medewerkers In het programma van de Voorne Academie nemen wij trainingen op over integriteit, feedback geven en ontvangen, conflictvaardigheid en resultaatgerichte professionaliteit. Open overheid Een open overheid draagt bij aan de verbinding tussen burgers en overheden. Als Voorne aan Zee willen we, conform de uitgangspunten van de Wet open overheid, transparant werken en publieke informatie duurzaam toegankelijk maken. DIENSTVERLENING 5. Inwoners, ondernemers en partners van de gemeente worden betrokken bij onderwerpen waar de gemeente over communiceert.

Het is belangrijk dat inwoners, bedrijven en partners tevreden zijn over de manier waarop de gemeente met hen communiceert en hen betrekt bij onderwerpen die zij belangrijk vinden. Wij doen dit door: Begrijpelijk communiceren We hanteren in onze communicatie met inwoners een eenvoudig taalgebruik, zowel in brieven als overige communicatiemiddelen. Wij trainen medewerkers om zich omgevingsbewust en communicatief op te stellen. Tijdig en transparant communiceren We informeren inwoners over de achtergronden van beleid. We publiceren en communiceren actief over besluiten van het college en laten zien wat we als gemeente doen. Communicatiemiddelen gebruiken die aansluiten bij de ontwikkelingen in de samenleving De inzet van onze traditionele communicatiemiddelen (gemeenteberichten) blijft belangrijk vanwege het hoge bereik. We gebruiken social media, zoals Facebook, Instagram en Twitter voor communicatie en klantcontact en bij belangrijke actuele onderwerpen. Ook zetten we beeldende communicatie in zoals filmpjes, infographics en dergelijke.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

11

Burgerparticipatie Voorne aan Zee stimuleert burgerparticipatie. We trainen en faciliteren medewerkers op het gebied van burger- en overheidsparticipatie (via trainingen ‘omgevingsbewust werken’). Bij ieder project wordt in een vroegtijdig stadium nagedacht over communicatie en participatie. We zetten waar mogelijk digitale middelen in om inwoners te betrekken bij onderwerpen. 6. De gemeentelijke dienstverlening is nabij Met de dienstverlening stelt de gemeente de inwoner centraal. Dit doen wij door: Optimaliseren van procesgericht werken en zo veel mogelijk digitaal werken We richten onze dienstverlening samenhangend en zo eigentijds mogelijk in, wat in veel gevallen betekent dat we zoveel mogelijk digitaliseren. We treden als één geheel naar buiten in aanbod, houding en gedrag. De inwoner staat centraal We herkennen de wensen en behoeften van onze inwoners. Ons handelen is daardoor van toegevoegde waarde en van betekenis voor de inwoners en de stad. Optimaliseren toegankelijkheid Wij zijn optimaal toegankelijk, waarbij het digitale kanaal de voorkeur heeft. Wij richten de toegang tot de gemeentelijke producten en diensten laagdrempelig in. De inwoner voelt zich ondersteund als dit niet lukt of als de (digitale) informatie niet aansluit op de vraag of behoefte. Dit realiseren we door maatwerk toe te passen bij het werken in nabijheid.

De dienstverlening van de gemeente is dicht in de buurt en herkenbaar, bijvoorbeeld door serviceloketten die makkelijk bereikbaar zijn of door bezorging aan huis. Als inwoner ben je snel in contact met een medewerker die je persoonlijk kan helpen. Waar nodig komt de gemeente naar je toe. Optimalisatie snelheid en voorspelbaarheid De inwoners ervaren de dienstverlening als een helder, transparant en efficiënt proces. De stappen voor de inwoners zijn duidelijk. Alle kanalen vullen elkaar aan zodat iedereen in staat is om probleemloos te vinden wat hij of zij nodig heeft. Onderzoeken van de waardering van onze dienstverlening Door middel van onderzoek wordt de waardering van onze dienstverlening gemeten en als input gebruikt voor verbetering. VEILIGHEID 7. Voorne aan Zee is een veilige en vertrouwde woonomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Alle inwoners hebben behoefte aan een veilige en vertrouwde woon-, werk- en leefomgeving. Inwoners dragen daar zelf aan bij. Om een veilige woon- en leefomgeving mogelijk te maken, werken we samen met allerlei organisaties. Bij de realisatie van dit doel richten wij ons in 2023 op het opstellen van een Integraal Veiligheidsplan (IVP) voor de nieuwe gemeente Voorne aan Zee.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

12

In het nieuwe IVP is aandacht voor de volgende veiligheidsvelden: • Een veilige woon- en leefomgeving (overlast, veelvoorkomende criminaliteit als inbraken en diefstal en het onveiligheidsgevoel). • Bedrijvigheid en veiligheid (veilig ondernemen, veilig uitgaan, veilige evenementen, veilig toerisme). • Jeugd en veiligheid (jeugdoverlast, alcohol- en drugsgebruik, veiligheid in en om scholen). • Fysieke veiligheid (verkeersveiligheid, rampenbestrijding en crisisbeheersing). • Integriteit en veiligheid (aanpak georganiseerde criminaliteit, ondermijning, polarisatie en radicalisering, informatieveiligheid en integriteit).

Wat kost het?

Programma x € 1.000 -Lasten -Baten Saldo

B2023 54.066 -2.288 51.778

B2024 49.097 -2.265 46.832

B2025 48.204 -2.070 46.133

B2024 47.370 -2.070 45.299

Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: Taakveld x € 1.000 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Saldo

Lasten 7.428 2.024 37.442 4.905 2.268 54.066

Baten -4 -905 -1.249 -9 -122 -2.288

B2023 7.424 1.119 36.192 4.897 2.146 51.778

B2024 5.380 1.073 33.228 5.017 2.134 46.832

B2025 4.656 1.073 33.158 5.130 2.117 46.133

B2026 4.173 1.071 32.781 5.160 2.114 45.299

Welke investeringen doen we? Voor de investeringen wordt verwezen naar het investeringsschema in het hoofdstuk financiële positie (par. 4.5). Verrekeningen met reserves Voor verrekeningen met reserves wordt verwezen naar het overzicht Mutaties reserves per programma (par. 4.4.3).

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

13

Beleidsindicatoren Programma P1

Indicator Demografische druk Functiemenging Jongeren met een delict voor de rechter Misdrijven - Diefstallen uit woning Misdrijven - Geweldsmisdrijven Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Misdrijven - Winkeldiefstallen Verwijzingen Halt

periode Brielle 2022 2021 2019 2020 2021 2021 2021 2021 2019 2020 2021

Hellev. Westv. V.a.Zee 76,7 84 77,4 37,8 37,7 39,1 1 1 1 1 0,9 1,1 1,3 1,1 4,9 4,3 2,3 4,1 6,9 4,2 3,7 4,7 0,9 2 0,3 1,4 7 13 15 12 4 10 21 11 6 6 2 5

73,9 43,1 1

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Toelichting Demografische druk Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar. Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Jongeren met een delict voor de rechter Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Misdrijven - Diefstallen uit woning Per 1.000 inwoners Misdrijven – Geweldsmisdrijven Per 1.000 inwoners Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte), per 1.000 inwoners Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag.

Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. Misdrijven – Winkeldiefstallen Per 1.000 inwoners Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Jongeren van 12 t/m 17 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

14

Programma 2 Wonen Wat staat er in het programma Wonen? In het programma Wonen is het beleid opgenomen dat betrekking heeft op de fysieke leefomgeving van de inwoners van Voorne aan Zee. Daarbij valt te denken aan het bouwen van huizen en kantoren, verkeer en infrastructuur en het onderhouden van de buitenruimte in Voorne aan Zee. Ook het maken van plannen over de toekomstige inrichting van Voorne aan Zee hoort bij dit programma. Bij het vormgeven van de toekomst is het van belang om na te denken over duurzaamheid. Daarom valt dit onderwerp ook binnen het programma Wonen. Wat willen we bereiken? Het hoofddoel van het programma wonen van Voorne aan Zee is een toekomstgerichte en duurzame gemeente waar je goed kunt wonen. We zorgen voor een groene en goed onderhouden woon- en leefomgeving die een positieve bijdrage levert aan het welzijn van onze inwoners. Voor elke levensfase is er in Voorne aan Zee een geschikte woning te vinden. Onze hoofddoelstelling werken wij per beleidsterrein uit aan de hand van subdoelstellingen. WONEN 1. Een evenwichtig en toekomstbestendig woningaanbod voor alle doelgroepen. Kwaliteit, duurzaamheid en betaalbaarheid worden hiervoor met elkaar verbonden. OPENBARE RUIMTE 2. Een goede kwaliteit van de openbare ruimte van Voorne aan Zee. 3. Goed gastheerschap voor de havens, de markten en de begraafplaatsen in Voorne aan Zee. 4.

Behouden en versterken van de biodiversiteit en de ecologische verbindingen. DUURZAAMHEID 5. Voorne aan Zee is een klimaatbestendige, natuur-inclusieve en duurzame gemeente met een fijne leefomgeving nu en in de toekomst. 6. Voorne aan Zee is schoon, het afvalbeleid is zo veel mogelijk circulair. RUIMTELIJKE ONTWIKKELING 7. Ruimtelijke plannen dragen bij aan het behouden en verbeteren van een aantrekkelijke, duurzame en gezonde leefomgeving. 8. Vanaf januari 2024 werken we volgens de Omgevingswet. Waar mogelijk handelen we voor die datum in de geest van de omgevingswet. VERKEER EN INFRASTRUCTUUR 9. Een vlotte lokale en regionale verkeersafwikkeling ter versterking van de leefkwaliteit van de kernen en hun omgeving.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

15

10. De gemeentelijke inzet voor het vergroten van de verkeersveiligheid heeft een hoge prioriteit, om zo ongevallen te voorkomen en het aantal verkeersslachtoffers te minimaliseren. Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder lichten wij per beleidsterrein toe hoe wij werken aan de realisatie van onze doelen. WONEN 1. Een evenwichtig en toekomstbestendig woningaanbod voor alle doelgroepen. Kwaliteit, duurzaamheid en betaalbaarheid worden hiervoor met elkaar verbonden. In Voorne aan Zee moet woonruimte zijn voor iedereen. Wij willen dit doel realiseren door: a. Actualiseren van het regioakkoord van het samenwerkingsverband Wonen regio Rotterdam. b. Maken van nieuwe prestatieafspraken met de corporaties. c. Stimuleren van het verbeteren en verduurzamen van huur- en koopwoningen. d. Verbeteren van de doorstroming op de woningmarkt onder andere door nieuwbouw. Toelichting a. Actualiseren van het regioakkoord van het samenwerkingsverband Wonen regio Rotterdam Samen met de elf andere gemeenten in de Rotterdamse regio werken we aan het versterken van elkaars kwaliteiten. Voorne aan Zee kenmerkt zich door de ligging aan zee, ruimte, landelijke uitstraling en dorpse karakteristiek. Die waarden worden in regionaal verband versterkt door de samenwerking in het Samenwerkingsverband Wonen regio Rotterdam. b.

Maken van nieuwe prestatieafspraken met de corporaties Jaarlijks stellen we samen met woningcorporaties en huurdersorganisaties prestatieafspraken op. De Woonvisie geldt hiervoor als uitgangspunt. Voor de gemeente Voorne aan Zee zullen we een nieuwe Wonen, Welzijn en Zorgvisie én Woonvisie opstellen, waarna we met de corporaties in Voorne aan Zee afspraken kunnen maken over beschikbaarheid, betaalbaarheid, wonen & zorg, leefbaarheid en de huisvesting van bijzondere doelgroepen. c. Stimuleren van het verbeteren en verduurzamen van huur- en koopwoningen Uitgangspunt voor de verduurzaming is dat Voorne aan Zee vanaf 2040 CO2-neutraal is. De gemeente heeft hiervoor een routekaart opgesteld. De komende jaren werken wij aan: • Tot 2040 plaatsen van 540.000 zonnepanelen op daken en het stimuleren van isoleren van woningen • Voor de nieuwbouwopgave worden minimumeisen gesteld BENG (Bijna-Energie-NeutraalGebouw) en regelmatig wordt meer gevraagd namelijk NOM (Nul-Op-de-Meter). De nieuwbouwprojecten voeren wij gasloos uit. • We onderzoeken samen met de MRDH, PZH en het bedrijfsleven wat de mogelijkheden zijn (business cases) om de Geothermische warmtebronnen Tinte /Vierpolders in te zetten voor de bebouwde omgeving. Een voorbeeld hiervan is het Plan Oude Goote en de wijk Nieuwland.

Ook kijken we samen met het bedrijf en de provincie Zuid-Holland naar de mogelijkheden van het gebruik van restwarmte van Farm Frites voor de omliggende. • We onderzoeken samen met de gemeente Nissewaard de mogelijkheden voor een warmtenet voor de bebouwde omgeving op Voorne Putten.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

16

• We onderzoeken samen met de vergunninghouders de mogelijkheden voor het gebruik van geothermie voor de bebouwde omgeving. • We continueren de mogelijkheden voor een duurzaamheidslening voor particuliere eigenaren en bedrijven. • In 2023 wordt, met een bijdrage vanuit het Rijk, gewerkt aan de aanpak van energiearmoede door het uitvoeren van kleine maatregelen. In het kader van verduurzaming van het woningbestand krijgt de kwaliteit van de woningen en de buitenruimte in de wijken die gebouwd zijn in de groeikernfase extra aandacht. Bij nieuwbouw wordt ingezet op spreiding over de dorpen en wijken en innovatieve bouwstijlen om circulaire en natuur-inclusieve woningen te realiseren. d. Verbeteren van de doorstroming op de woningmarkt onder andere door nieuwbouw We zoeken naar nieuwe woningbouwlocaties. We richten ons daarbij op verschillende alternatieve woontypen die een toevoeging zijn voor Voorne aan Zee. Daarbij wordt gelet op de balans in doelgroepen (ontgroening en vergrijzing), op prijssegmenten (sterkere inzet op betaalbare huur en koop) en woonconcept (meer differentiatie en ruimte voor bijzondere woonconcepten). Dit zorgt voor meer doorstroming in de gemeente, zodat de keuzemogelijkheid voor inwoners en andere doelgroepen toeneemt.

Welke afwegingen hierbij gemaakt worden zullen beschreven worden in de op te stellen Woonvisie en Wonen, Welzijn en Zorgvisie voor Voorne aan Zee en specifiek in de uitvoeringprogramma’s die op basis daarvan opgesteld worden. Om de doorstroming binnen de sociale woningvoorraad te versnellen, is in samenwerking met Maasdelta sinds 2021 een Wooncoach actief. OPENBARE RUIMTE 2. Een goede kwaliteit van de openbare ruimte van Voorne aan Zee. Wij realiseren dit door: • Het beheren en onderhouden van de openbare ruimte op basis van afgesproken beeldkwaliteiten en ondersteund doorbeheerplannen. Uitvoering geven door het inzetten van onze eigen diensten en contractpartners. Naast planbeheer onderhoud bestaat dit uit incidenteel onderhoud op basis van meldingen en eigen waarnemingen. • Uitvoering geven aan integraal vervangingsonderhoud of herinrichtingen waar noodzakelijk in de openbare ruimte (groen, wegen, riolering, openbare verlichting en civiele kunstwerken) waarbij rekening wordt gehouden met de kansen duurzaamheid, waaronder voor klimaatadaptatie. • Bouwen aan een goed meldingssysteem voor de openbare ruimte voor inwoners en bedrijven maar ook voor de eigen waarnemingen. 3. Goed gastheerschap voor de havens, de markten en de begraafplaatsen in Voorne aan Zee. Wij realiseren dit door: • Bedienen van bruggen en sluizen en het ontvangen van passanten.

• Begeleiden van activiteiten en het tonen van gastheerschap in de havens, bij de weekmarkten en op de begraafplaatsen.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

17

4. Behouden en versterken van de biodiversiteit en de ecologische verbindingen. Naar aanleiding van een onderzoek naar de effecten van de aanzanding van de Haringvlietmonding wordt in 2023 een lange termijnvisie opgesteld voor economische, natuur- en landschapsontwikkeling van het gebied. De visie wordt opgesteld met provincie, waterschap, Rijkswaterstaat, havenbedrijf, natuurbeheerders, het recreatieschap en omliggende gemeenten. In dit traject participeren ook ondernemers, inwoners en belangenorganisaties. De visie wordt na vaststelling uitgewerkt in een uitvoeringsplan. DUURZAAMHEID 5. Voorne aan Zee is een klimaatbestendige, natuurinclusieve en duurzame gemeente met een fijne leefomgeving nu en in de toekomst. Ook in de toekomst moeten inwoners nog goed kunnen wonen en leven in Voorne aan Zee. We werken aan deze doelstelling aan de hand van de volgende onderwerpen: a. Voorkomen van milieuhinder. b. Stimuleren van biodiversiteit en ecologie. c. Aanpassingen aan de gevolgen van klimaatverandering (extreme neerslag, droogte, hitte en zeespiegelstijging). d. CO2-reductie door energiebesparing en duurzame energie. Toelichting a. Voorkomen van milieuhinder Wij hebben milieubeleid en milieukaarten opgesteld waarin streefwaarden zijn opgenomen voor geluid, luchtkwaliteit, externe veiligheid en bodem. We houden deze kaarten actueel.

Ruimtelijke ontwikkelingen toetsen wij aan deze gebiedsgerichte streefbeelden. Indien noodzakelijk leggen we maatwerkvoorschriften op aan bedrijven om overlast te voorkomen. We plaatsen laadpalen voor auto’s, fietsen, scooters en scootmobiels op strategische punten in de gemeente. Zo kunnen overal in de gemeente elektrische voertuigen worden opgeladen. Dit leidt tot minder stank, fijnstof en geluidsoverlast. b. Stimuleren van biodiversiteit en ecologie Bij bouwplannen willen we biodiversiteit en ecologie ondersteunen. Dat doen we door: • Natuurinclusief bouwen te stimuleren bij bestaande bouw, nieuwbouw en gemeentelijke gebouwen. • Woningbouw in principe plaats laten vinden binnen de BSD (Bestaand stads- en dorpsgebied) grenzen van de kernen en ook de mogelijkheden van bouwen tegen de BSD-grenzen serieus te onderzoeken. • Samen met Maasdelta in Hellevoetsluis te werken volgens de gebiedsgerichte ontheffing voor vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen en deze soorten zo extra te beschermen. We onderzoeken of het wenselijk is om de gebiedsgerichte ontheffing uit te breiden naar de andere kernen in Voorne aan Zee. • Nemen van maatregelen voor meer groen en meer biodiversiteit in de openbare ruimte, waaronder het voortzetten, monitoren en indien mogelijk uitbreiden van ecologisch beheer.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

18

• Stimuleren van groene tuinen, schoolpleinen en bedrijventerreinen, bijvoorbeeld door subsidies, voorlichting, tuinadviezen, lespakketten en deelname aan landelijke acties. • Aanleg van ecologische verbindingszones zowel in de kernen als in het buitengebied. c. Aanpassingen aan de gevolgen van klimaatverandering (extreme neerslag, droogte, hitte en zeespiegelstijging) De openbare ruimte wordt meer duurzaam en onderhoudsvriendelijk gemaakt. Daarvoor is een uitvoeringsagenda opgesteld waarop de komende jaren actief op wordt ingezet. De activiteiten richten zich op het verminderen van overlast in de bebouwde omgeving en het reduceren van blauwalg in het Oostvoornse meer. d. CO2-reductie door energiebesparing en duurzame energie Het verlagen van de CO2 uitstoot in Voorne aan Zee steunt op twee pijlers, voorlichting en investeringen. Voorlichting We geven voorlichting over energiebesparing en duurzame energie bij burgers, bedrijven, scholen en verenigingen. Dit gebeurt bij het regionaal energieloket en de helpdesk voor bedrijven. We hebben daarbij ook oog voor de negatieve effecten die na-isolatie heeft op gebouw bewonende vleermuizen en vogels en proberen die te voorkomen. In de gemeente werken lokale, door de gemeente opgeleide energiecoaches die inwoners inspireren en adviseren over kleine energiebesparende maatregelen en alternatieve energiebronnen.

Voor het treffen van kleine energiebesparingsmaatregelen verstrekt de gemeente duurzaamheidsleningen aan particulieren. Voor bedrijven zijn er ook duurzaamheidsleningen beschikbaar. Investeringen • Een dekkende infrastructuur voor elektrische auto’s en stimuleren van deelautovervoer en fietsgebruik. • Verduurzamen van het havengebied van Hellevoetsluis door middel van pilots op het gebied van kleine windturbines en zonnepanelen. • Binnen de regio committeren wij ons aan de gemaakte afspraken met betrekking tot de realisatie van MW-windturbines. 6. Afval: Voorne aan Zee is schoon, het afvalbeleid is zo veel mogelijk circulair. We zetten in op een zo veel mogelijk circulaire economie. Dat betekent inzetten op het verminderen van afval en stimuleren van hergebruik van grondstoffen. We doen dit door: • Onderzoeken wat landelijk de ‘best practices’ zijn om lokaal de circulaire economie te stimuleren. • De raad over de uitkomsten van inzameling, keuzes en harmonisatie te informeren dan wel te consulteren. • Stimuleren en ondersteunen van lokale initiatieven zoals Hellevoetse Opschoondag en andere initiatieven van inwoners op dit gebied.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

19

• In onze communicatie structureel de burgers bewust te maken van het belang van het verminderen van afval en nuttig hergebruik van grondstoffen. RUIMTELIJKE ONTWIKKELING 7. Ruimtelijke plannen dragen bij aan het behouden en verbeteren van een aantrekkelijke, duurzame en gezonde leefomgeving. De Omgevingsvisie Voorne aan Zee vormt de leidraad voor de inrichting van de fysieke leefomgeving voor de lange termijn. De bestaande kwaliteiten vormen daarbij het vertrekpunt. Nieuwe thema’s en opgaven, ook vanuit het sociaal domein, worden onderdeel van de omgevingsvisie. Deze visie moet helder aangeven waar de gemeente Voorne aan Zee naar toe wil. De Omgevingsvisie is daarmee de kapstok voor het toekomstig beleid en initiatieven voor ruimtelijke ontwikkelingen. De rijksoverheid inventariseert op dit moment de (on)mogelijkheden voor het uitvoeren van haar beleidsvoornemens. Hiervoor heeft ze het project “Ruimtelijke Puzzel” opgestart. Het project “ruimtelijke puzzel” moet in oktober 2023 gereed zijn. De provincies zijn in de lead om de ruimtelijke keuzes te inventariseren en daarbij het ruimtelijke beslag vast te stellen. Er zijn 3 strategische thema’s benoemd: • Rotterdamse haven/Economie • Woningbouwopgave • Natuur, landschap en agrarische zaken. De opgave voor Voorne aan Zee is om tijdig het lokaal beeld aan te leveren. In Q2 verwachten wij een bestuursopdracht te kunnen opleveren.

8. Vanaf 1 januari 2024 werken wij volgens de Omgevingswet. Waar mogelijk handelen we voor die datum in de geest van de omgevingswet De Omgevingswet wil nieuwe, duurzame ontwikkelingen in de samenleving mogelijk maken en wettelijk ondersteunen. De integrale aanpak komt sterk naar voren bijvoorbeeld bij de omgevingsvisie en bij het gemeentelijke omgevingsplan waar alle verordeningen die betrekking hebben op de leefomgeving deel van uitmaken. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ondersteunt de uitvoering van de Omgevingswet. Met de implementatie van de omgevingswet gaan we werken volgens het proces ‘Verkennen en Begeleiden Initiatief’ waarbij integrale afweging aan een ‘intaketafel’ en ‘omgevingstafel’ plaatsvindt. Dit in nauwe samenwerking met de ketenpartners. De inwerkingtreding van de Omgevingswet gaat gepaard met de invoering van de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). De nieuwe wet beoogt strenger bouwtoezicht en een betere aansprakelijkheidsregeling en resulteert in een gewijzigde rol van gemeentelijke toezichthouders en handhavers. Door het Wkb-stelsel verandert de rol van de gemeente, worden verschillende nieuwe meldingen geïntroduceerd, krijgt de gemeente er nieuwe taken bij en veranderen bestaande taken. Hierdoor moeten beleid, werkprocessen en -instructies worden aangepast en medewerkers opgeleid.

We wachten echter niet tot de invoering van beide wetten en zullen alvast delen implementeren. Ons doel is om hiermee onze inwoners en ondernemers zo goed mogelijk te laten wennen aan de nieuwe werkwijze van ruimtelijke procedures.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

20

VERKEER EN INFRASTRUCTUUR 9. Een vlotte lokale en regionale verkeersafwikkeling ter versterking van de leefkwaliteit van de kernen en hun omgeving. De komende jaren werken wij aan: a. Aanpassen van de fysieke infrastructuur; b. Stimuleren van het gebruik van fiets en openbaar vervoer. Toelichting a. Aanpassen van de fysieke infrastructuur • Verbreden van de N57 naar 2x2 rijstroken, waarbij Voorne aan Zee voorbereidingen zal treffen voor de besluitvorming over de ongelijkvloerse kruising Nieuweweg/N57. • De bereikbaarheid van Voorne-Putten stimuleren in samenwerking met regiopartners. • Ontsluiting van Hellevoetsluis Zuidoost. • Vergroten van de leefbaarheid in de vesting van Hellevoetsluis en Brielle • Ontsluiten Meeuwenoord in Brielle • Voorbereiden van het tracé voor de Oostelijke Randweg. b. Stimuleren van het gebruik van fiets en openbaar vervoer Wij stimuleren inwoners om vaker de auto te laten staan en de fiets of het openbaar vervoer te pakken. Dit doen we zowel door gedragsbeïnvloeding als door maatregelen in de infrastructuur. • Een deel van de maatregelen voor hinderbeperking vindt plaats in 2023 gezien de werkzaamheden van Rijkswaterstaat aan Haringvlietbrug en Heinenoordtunnel.

• We zorgen voor een goede aansluiting van de opstappunten van het doelgroepenvervoer met de reguliere opstappunten voor het openbaar vervoer samen met de uitvoerders van het doelgroepenvervoer en het OV. 10. De gemeentelijke inzet voor het vergroten van de verkeersveiligheid heeft een hoge prioriteit, om zo ongevallen te voorkomen en het aantal verkeersslachtoffers te minimaliseren. Nul verkeersslachtoffers per jaar. Wij sluiten met ons beleid aan bij de landelijke campagne ‘Maak van de 0 een punt’. De focus ligt hierbij op een aantal speerpunten: jongeren, ouderen, alcohol, snelheid, zwaar verkeer en blackspots. Dit doen we door de volgende maatregelen: • Verkeerseducatie. • Realiseren van veilige schoolroutes door te stimuleren dat kinderen lopend of fietsend naar school komen. Autoverkeer van brengende en halende ouders leidt tot onveilige situaties. Wij voeren hiervoor gerichte communicatie met scholen en ouders. Daarnaast richten wij de wegen rond scholen veiliger in. • Realiseren van veilige fietsroutes door het aanpassen diverse fietsoversteekplaatsen op gebiedsontsluitingswegen binnen Voorne aan Zee. De verbetermaatregelen zijn opgenomen in de regulier geplande onderhoudswerkzaamheden.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

21

Wat kost het?

Programma x € 1.000 -Lasten -Baten Saldo

B2023 77.457 -49.661 27.796

B2024 73.837 -49.489 24.348

B2025 66.111 -42.988 23.123

B2024 63.789 -38.940 24.849

Lasten en baten per taakveld In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: Taakveld x € 1.000 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.5 Openbaar vervoer 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerr.) 8.3 Wonen en bouwen Saldo

Lasten 12.083 298 1.897 21 10.619 8.666 11.201 4.219 1.387 2.031 15.560 9.475 77.457

Baten -186 -44 -250 0 -123 -8.834 -12.210 -1.068 -671 -7 -15.306 -10.961 -49.661

B2023 11.898 254 1.647 21 10.496 -168 -1.009 3.151 716 2.023 255 -1.486 27.796

B2024 9.679 237 1.646 21 9.027 -98 -854 2.818 714 1.957 265 -1.064 24.348

B2025 9.788 235 1.657 21 9.026 -62 -836 2.633 710 1.909 -1.353 -604 23.123

B2026 9.857 234 1.485 21 8.969 -62 -836 2.633 707 1.943 255 -358 24.849

Welke investeringen doen we? Voor de investeringen wordt verwezen naar het investeringsschema in het hoofdstuk financiële positie (par. 4.5). Verrekeningen met reserves Voor verrekeningen met reserves wordt verwezen naar het overzicht Mutaties reserves per programma (par. 4.4.3).

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

22

Beleidsindicatoren Programma P2

Indicator Nieuw gebouwde woningen Omvang huishoudelijk restafval Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit

periode Brielle 2021 2021 2020

10,9 194 6,3

Hellev. Westv. V.a.Zee 3,2 8,2 6,1 233 172 211 10,5 9,8 9,2

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Toelichting Nieuw-gebouwde woningen, per 1.000 woningen Nieuw-gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Omvang huishoudelijk restafval, kg per inwoner Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit, in %

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

23

Programma 3 Werken Wat staat er in het programma Werken? Het programma Werken bevat het beleid op het gebied van economie en arbeidsmarkt. Toerisme en recreatie vormen hierin een belangrijk onderdeel. Wat willen we bereiken? Het hoofddoel van het programma Werken is een economisch gezonde en goed bereikbare gemeente Voorne aan Zee met voldoende en gevarieerde werkgelegenheid. Een gemeente die innoveert en daardoor ook voor toekomstige generaties goede kansen biedt. Onze hoofddoelstelling werken wij per beleidsterrein uit aan de hand van zes subdoelen: ECONOMIE EN WERKGELEGENHEID 1. Versterken van de lokale economie door het bieden van een gunstig ondernemingsklimaat. TOERISME EN RECREATIE 2. Vergroting van de economische meerwaarde van de toeristisch recreatieve sector. INNOVATIE EN DUURZAAMHEID 3. Voorne aan Zee heeft in de toekomst een innovatieve economie die zoveel mogelijk duurzaam en circulair is. . 4. Meedoen op de arbeidsmarkt Zoveel mogelijk mensen, met en zonder beperking, nemen deel aan de arbeidsmarkt.

Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder lichten wij per subdoel toe hoe wij werken aan de realisatie. ECONOMIE EN WERKGELEGENHEID 1. Versterken van de lokale economie door het bieden van een gunstig ondernemingsklimaat. Ondernemers krijgen de ruimte in Voorne aan Zee. Wij willen dit doel realiseren door: a. Goede dienstverlening aan bedrijven en instellingen in de gemeente en de regio. b. Ruimte geven aan werklocaties voor ondernemingen. c. Regionale samenwerking stimuleren. Toelichting a. Goede dienstverlening aan bedrijven en instellingen in de gemeente en de regio Door het inzetten van accountmanagement staan we in nauw contact met bedrijven en instellingen. Daardoor kunnen we beter anticiperen op kansen die zich voordoen. Tegelijkertijd hebben we via de accountmanagers inzicht in de knelpunten die ondernemers ervaren in het vestigingsklimaat.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

24

We stimuleren een gunstig ondernemingsklimaat in Voorne aan Zee door het: • Stimuleren en faciliteren van initiatieven die bijdragen aan een toekomstbestendige economie. • Voeren van overleg met de nieuwe lokale vertegenwoordigers. • Faciliteren van startende ondernemers en ZZP-ers, onder andere door deelname aan de jaarlijkse Startersdag Voorne-Putten. • Voortzetten van de deelname aan het Greenport Human Capital Akkoord Zuid-Holland. • Bezoeken van zakelijke netwerkbijeenkomsten. • Verder ontwikkelen van het ondernemersloket voor VAZ.

b. Ruimte geven aan werklocaties voor ondernemingen In de omgevingsvisie van Voorne aan Zee worden de uitgangspunten geformuleerd voor de economische structuur. De wijze waarop de gemeente om gaat met werklocaties is daarin in principe vastgelegd. Op dit moment werken wij aan: • Actualiseren van de nota ‘Commerciële Voorzieningen, een duurzame en toekomstbestendige ruimtelijk-economische visie op de economische structuur 2023’. • Faciliteren van initiatieven van (horeca-)ondernemers in de historische setting van de Vesting Hellevoetsluis. Om hier beter op in te kunnen zetten wordt de haalbaarheid van het opzetten van een Bedrijven Investeringszone (BIZ) onderzocht. • Actualisatie van de centrumvisie De Struytse Hoeck wordt in 2023 opgepakt. • Detailhandel Rijksstraatweg: actualisatie van ontwikkelingen in de detailhandel. • Bedrijfsverplaatsingen. • Kickersbloem 1 & 2: aandacht voor het vitaal houden van bestaande bedrijventerreinen en het motiveren van de ondernemers op deze terreinen om zich te organiseren. Voltooien van het in de markt zetten van Kickersbloem 3, 53 ha uitgeefbaar bedrijventerrein als locatie met ruimte en beschikbaarheid van grote kavels in de nabijheid van de A15 en van de A20.

• Kickersbloem 3, fase 4 (laatste), circa 13 ha, marktverkenning en opstellen startdocument in samenwerking met MRDH om te komen tot een bestemmings- of omgevingsplan voor nieuwe werklocatie. • Verder stimuleren en positioneren van de Bedrijven Investeringszone Seggelant. • Optimaliseren van de dienstverlening aan, en het beschikbaar stellen van, standplaatsen voor de markt en het actualiseren van een bijbehorende passende bekostiging van de markt. • Stimuleren en faciliteren van samenwerking tussen de verschillende bestaande ondernemersverenigingen. • Verstevigen van de economische positie van de centrumgebieden. • Voor bedrijventerreinen in samenwerking met ondernemers nog meer inzetten op schoon, heel en veilig (KVO). c. Regionale samenwerking stimuleren Regionale samenwerking versterkt het economisch draagvlak van de gemeente doordat grotere variëteit ontstaat in bedrijvigheid en werkgelegenheid. Op dit moment werken we samen door: • Aangaan van allianties en het zoeken van samenwerking. Dit doen we niet alleen op VoornePutten maar ook in breder verband met de Regio Zuid-Hollandse Delta, Provincie Zuid-Holland, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en het Haven Industrieel Complex (HIC). • Samen met de regiogemeenten meedoen aan de MKB-deal digitalisering vanuit de Metropoolregio Rotterdam Den Haag.

• Voeren van een breed ondernemersoverleg waarbij ondernemers uit de regio aanschuiven.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

25

• Regionale participatie in diverse initiatieven zoals Tech2Do en overlegstructuren zoals Economic Board Voorne-Putten (triple-helix: overheid, ondernemers, onderwijs). Daarbij overleggen wij onder meer over stageplaatsen, verbetering afstemming arbeidsmarkt-onderwijs, bereikbaarheid en stimuleren en verbeteren van het vestigingsklimaat. • Proactief overleg voeren met het Havenbedrijf over de transitie van het havengebied. • Een bijeenkomst over samenwerking en verduurzaming wordt in samenwerking met Stimular georganiseerd.

TOERISME EN RECREATIE 2. Vergroting van de economische meerwaarde van de toeristisch recreatieve sector De recreatiesector is een belangrijke economische pijler voor Voorne aan Zee. We zetten in op versterking en kwaliteitsverbetering van de voorzieningen zoals wandelpaden, fietsroutes, ruiterpaden en recreatieterreinen. Dit doen we door: • Stimuleren en faciliteren van initiatieven die bijdragen aan de versterking van de toeristisch recreatieve aantrekkingskracht van Voorne aan Zee, met name buiten het hoogseizoen. • Promotie van Voorne aan Zee door Marketingorganisatie OP Voorne-Putten. • Thematische bewegwijzering op de kruising N57-Hellevoetsluis/Rockanje. En de kruising N57/N218 om Voorne aan Zee groots aan te kondigen. • Realiseren van fiets- en wandelroutes met beleving. • Aanbieden van de leergang Ambities & Keuzes voor ondernemers. • In regionaal verband uitvoering geven aan het manifest ‘Haringvliet in een stroomversnelling’, en de deelprojecten Quackstrand/Haringvlietdam en Oeverbereikbaarheid. • Investeren in kwaliteit en gastheerschap van onze havens. • Stimuleren van een jaarrond programma van evenementen voor de diverse doelgroepen, waarmee een positief en levendig imago van de gemeente wordt afgegeven.

Op langere termijn ontwikkelen we samen met de provincie, het waterschap, Rijkswaterstaat, het havenbedrijf, natuurbeheerders, het Recreatieschap en andere gemeenten aan een perspectief op de kustzone. In dit perspectief zal gekeken worden naar onder andere de economische ontwikkelingen, natuur- en landschapsontwikkeling van de kustzone in relatie tot de verzanding van de kust. Daarnaast werken we samen met ondernemers en inwoners aan het ontwikkelen van een actieplan in relatie tot de kustzone om ons gebied ook op korte termijn aantrekkelijk te houden. Dit project is opgenomen in het uitvoeringsprogramma Voorne aan Zee

INNOVATIE EN DUURZAAMHEID 3. Voorne aan Zee heeft in de toekomst een innovatieve economie die zoveel mogelijk duurzaam en circulair is. Om voorbereid te zijn op de economie van de toekomst is het belangrijk om innovatief te zijn. Innovaties zijn cruciaal in het vormen van een duurzame en circulaire economie. Wij werken aan een innovatief Voorne aan Zee door: • Voor het Zon op Water-project is een vierjarige overeenkomst te sluiten met TNO. Momenteel zijn andere projecten in voorbereiding. Het fieldlab is eind 2022 verzelfstandigd. De gemeente Voorne aan Zee blijft partner van het fieldlab en levert zowel een financiële als inhoudelijke bijdrage.

28 maart 2023

Begroting Voorne aan Zee 2023

26

• Binnen Voorne-Putten trekken de gemeenten op het gebied van duurzaamheid en milieu nauw samen op. Via de website EnergiekVoornePutten.nl wordt regionaal afgestemde informatie over duurzaamheid gedeeld in de vier gemeenten. 4. Meedoen op de arbeidsmarkt Zoveel mogelijk mensen, met en zonder beperking, nemen deel aan de arbeidsmarkt. Voor inwoners die wat hulp nodig hebben om deel te nemen aan de arbeidsmarkt zetten wij in op: a. Begeleiding van werkzoekenden naar werk of een andere zinvolle maatschappelijke bijdrage; b. Stimuleren en begeleiden van werkgevers Toelichting a. Begeleiding van werkzoekenden naar werk of een andere zinvolle maatschappelijke bijdrage. Om te bereiken dat iedereen op zijn of haar niveau een zinvolle bijdrage kan leveren aan de arbeidsmarkt: • Investeren we in collectieve en individuele ontwikkeltrajecten, afgestemd op de individuele reden van de afstand tot de arbeidsmarkt. • Investeren we in groepen bijstandsgerechtigden waar een verhoogd risico op langdurige uitkeringsafhankelijkheid bestaat. • Ontwikkelen we voor nieuwkomers een geïntegreerd programma waarin inburgering, taal, participatie in de samenleving en toeleiding naar werk onder regie van de gemeente worden gecombineerd. Niet alle cliënten zullen op korte termijn aansluiting vinden bij de reguliere arbeidsmarkt.