Jaarstukken Hellevoetsluis 2022 definitief

Baten totaal

6.098.900

6.237.354

Voor- of nadelig saldo

-718.002

-631.203

Rioolheffing Personeelskosten Externe kosten (inclusief verrekening met voorziening) Toegerekende omzetbelasting Lasten totaal

begroting 2022 Jaarrekening 2022 372.972 372.972 3.076.398 3.079.168 646.044 348.674 4.095.414 3.800.814

Baten totaal

3.247.205

3.249.974

Voor- of nadelig saldo

-848.209

-550.840

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 74

1. Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Het weerstandsvermogen, gedefinieerd als ‘het vermogen van de gemeente om niet structurele financiële risico’s op te kunnen vangen teneinde de gemeentelijke taken te kunnen blijven voortzetten’, bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit (de middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken om niet-begrote kosten te dekken) en risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente. Tot het weerstandsvermogen behoren het vrije aanwendbare deel van de algemene reserve, de niet benutte belastingcapaciteit en de stille reserves. Ontwikkeling algemene reserve/weerstandsvermogen (incl. saldo 2022 na bestemming) Ten opzichte van de primitieve raming is sprake van een relatief geringe afwijkingen. In de meerjarenprognose is reeds rekening gehouden met besluitvorming overeenkomstig het voorstel zoals opgenomen in deze jaarrekening.

Saldo 1 januari 2022

27.393.797

Gerealiseerde onttrekkingen

-7.153.127

Gerealiseerde toevoegingen

5.472.992

Resultaat 2022 (na bestemming)

4.089.223

Stand 31 december 2022

29.802.885

Noodzakelijke omvang weerstandsvermogen

19.100.000

Ratio weerstandsvermogen

1,5

Het weerstandsratio geeft de verhouding weer tussen de geschetste risico’s en de omvang van de weerstandscapaciteit. De gewenste ratio ligt tussen 1.2 en 1.4. Binnen deze bandbreedte is er dan voldoende buffer een eventuele kleine tegenvaller op te vangen, zonder daarbij onmiddellijk maatregelen behoeven te nemen. De berekening van het vereiste weerstandsvermogen geeft aan dat de omvang op € 27,4 mln. moet worden gesteld. Dit bedrag is als volgt opgebouwd: ➢ 10% van de lasten van de gewone dienst

€ 15,8 mln.

➢ 10 % van de algemene uitkering

€

7,5 mln.

➢ grondexploitatie op basis van de huidige inzichten

€

2,0 mln.

➢ 1% van het balanstotaal

€

2,1 mln.

Omdat de praktijk uitwijst dat risico’s niet allemaal tegelijk manifest worden, kan met een lagere risicobuffer worden volstaan. Er is gekozen een percentage van 60% (m.u.v. Kickersbloem III) te hanteren, hetgeen neerkomt op een vereiste omvang van het weerstandsvermogen van € 16,4 mln. Daarbij opgeteld het volledige risico van Kickersbloem III van € 2,7 mln resulteert in een benodigde weerstandscapaciteit van € 19,1 mln. Hieruit vloeit een weerstandsratio van 1,6 uit. Voor de gewenste ratio in een bandbreedte 1.2 – 1.4 is een algemene reserve noodzakelijk tussen € 22,9 en € 26,7 mln. Overeenkomstig de prognose van de algemene reserve wordt daar de komende jaren meer dan aan voldaan. Niet benutte belastingcapaciteit De gemeenten hebben meer beleidsvrijheid en financiële ruimte voor de bepaling van de stijging van de lokale lasten. Dit mag evenwel niet leiden tot een onevenredige stijging van de collectieve belastingdruk. Voor de omvang van de heffing OZB, verreweg de belangrijkste belastingbron voor gemeenten, was daarom een macronorm ingesteld. De macronorm bepaalde de maximale jaarlijkse Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 75

stijging van de ozb-opbrengsten van alle gemeenten samen en stamt uit 2007. Sinds die tijd is de vergelijking van de lokale lasten tussen gemeenten volgens het Rijk beter mogelijk geworden. Onder meer door de jaarlijkse Atlas van de lokale lasten van het COELO en de wettelijke verplichting om in de gemeentebegroting de ontwikkelingen toe te lichten. De macronorm is in 2020 afgeschaft. Stille reserves Stille reserves zijn de meerwaardes van de activa die te laag of tegen nul zijn gewaardeerd die verkoopbaar zijn. Om te kunnen beoordelen of er bij de gemeente Hellevoetsluis sprake is van de aanwezigheid van stille reserves is onderzoek gedaan naar de omvang en samenstelling van de activa. Daarbij is van belang te weten dat alle activa tegen de verkrijgingsprijs (na aftrek van de reeds gepleegde afschrijvingen) op de balans staan en dat herwaardering naar economische waarde niet is toegestaan. Om activa tot de stille reserves te mogen rekenen en dus tot het weerstandsvermogen moeten deze voldoen aan de voorwaarde dat deze direct verkoopbaar zijn zonder het functioneren van de gemeente aan te tasten. Deze laatste toevoeging is van belang, er zijn immers eigendommen in gemeentebezit die direct kunnen worden verkocht.

Uit het onderzoek blijkt dat vrijwel alle eigendommen juist in gemeentelijk bezit zijn om de maatschappelijke functie te kunnen uitvoeren, behoren tot de uitvoering van de kerntaken, strategisch bezit zijn of nodig zijn uit oogpunt van bedrijfsvoering. De overwaarde van dergelijke eigendommen is daarmee gemeentelijk stil vermogen, dat niet - om de reeds eerder genoemde redenen -te gelde kan worden gemaakt. Risico’s De belangrijkste risico’s kunnen zich op de volgende onderdelen voordoen: Gemeentelijke herindeling In 2020 is door de gemeenteraden van Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne uitgesproken te willen komen tot een gemeentelijke herindeling per 1 januari 2023. Dit is ondertussen een feit. Tot de fusiedatum zijn vele werkzaamheden verzet om daadwerkelijk van start te kunnen gaan. De werkzaamheden die benodigd zijn om de gemeente Voorne aan Zee te positioneren tot het gewenst niveau lopen door. Zaken als harmonisatie van beleid en de daarbij behorende bedrijfsvoering vormgeven worden voortgezet. De hiermee gepaard gaande kosten (genaamd frictiekosten) zullen waarschijnlijk gedekt kunnen worden door de uitkering binnen de algemene uitkering ten behoeve van deze herindeling. Niet uitgesloten is dat deze vergoeding niet alle kosten zal dekken. Algemene uitkering De algemene uitkering behelst ongeveer 50% van de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente.

De uitkering is sterk conjunctuurgevoelig, naast het zogenaamde trap-op-trap-af-systeem. Dit systeem werkt voor de gemeenten erg onvoordelig in tijden dat het rijk minder geld uitgeeft dan geraamd. Het rijk bereikt daarmee een voordelig begrotings- en rekening-saldo, maar het gemeentefonds wordt daardoor minder gevuld, daardoor ontvangen de gemeenten minder algemene uitkering. Daarnaast is ondertussen door het nieuwe kabinet de verdeelsystematiek van het gemeentefonds herzien. De uitkomsten van de herverdeling hebben laten zien dat de herziening een onevenwichtige herverdeling tot gevolg hebben voor veel gemeenten. Hoewel er met de voorjaarsnota van het rijk een stap is gezet om gemeenten tegemoet te komen is er nog geen volledige compensatie. In afwachting van de uitkomsten van volledige compensatie schuilt dan ook een risico. Stedin Op diverse aandeelhoudersvergaderingende afgelppen jaren is door Stedin aangegeven dat er een grote kapitaalbehoefte is in verband met de energietransitie. Onlangs is daar voor € 200 mln. invulling aan gegeven, waaraan de gemeente Hellevoetsluis ook heeft meegedaan voor € 3,3 mln. Voor de langere termijn is echter minimaal € 1,5 mrd. meer benodigd.

Over de invulling daarvan worden op dit moment diverse scenario’s onderzocht, waar onder het uitbreiden van aandeelhouders met die gemeenten/provincies die in het exploitatiegebied van Stedin liggen en nog geen aandeelhouder zijn. Over de juiste invulling is opdit moment verder nog niets bekend. Corona De uitbraak van COVID-19 (Corona) eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. Voor de aanpak van COVID-19 kijken wij wat we, aanvullend op de landelijk maatregelen van het Rijk, kunnen doen. Dit raakt veel beleidsterJaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 76

reinen van onze organisatie. We streven naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming en hebben daarvoor de nodige interne maatregelen genomen. Inhoudelijk kan verwezen worden naar de corona-paragraaf. Bezuinigingen Er zijn diverse bezuinigingen opgenomen geweest. Daarover wordt in de Beraps de voortgang aangegeven. Handhaving Bij de uitoefening van handhavende taken kunnen zich situaties voordoen waarbij de gemeente wordt geconfronteerd met schadeclaims. Op dit moment zijn er geen schadeclaims van enige omvang bekend. Grondexploitatie Bij de ontwikkeling en exploitatie van de diverse complexen doen zich risico’s voor van uiteenlopende aard (schadeclaims, tegenvallende gronduitgiftecijfers, bezwarenprocedure waardoor vertraging ontstaat etc.). Na economische recessie van de afgelopen jaren is een herstel in resultaten binnen de grondexploitatie te zien. In het kader van deze jaarstukken zijn de boekwaarden binnen de grondexploitatie, zoals voorgeschreven, gewaardeerd naar marktwaarde. Dit heeft er toe geleid dat per ultimo 2022 voor een bedrag van ongeveer € 9,8 miljoen aan voorzieningen is getroffen. Deze getroffen maatregelen voor de grondexploitatie worden vooralsnog voldoende geacht.

De ontwikkelingen worden nauwlettend gevolgd door een jaarlijkse herbeoordeling en actualisatie van alle exploitatieopzetten. In deze herbeoordeling/actualisatie wordt meegenomen een herwaardering van de getroffen voorzieningen versus de marktwaarde van de daarmee verband houdende grondposities. Met name de GREX Kickersbloem III vraagt bijzondere aandacht. Na een aantal moeizame jaren voornamelijk als gevolg van de economische crisis is er nu een opleving te zien in de vraag naar bedrijfsterreinen en KB3 in het bijoznder. WMO, Wet Participatie en Jeugd De afgelopen jaren hebben blijk gegeven dat hier een groot risico schuilt en dan met name op de gebieden WMO en Jeugd. Een risico dat voor de gemeente erg moeilijk valt te kwantificeren en te beheersen. Bij de drie genoemde gebieden is sprake van een open einde regeling en vaak nationale wet- en regelgeving. Naast dat de regelingen onderhevig zijn aan conjuncturele schommelingen. Een neergaande conjunctuur levert per definitie een hogere instroom op aan uitkeringsgerechtigden, maar ook op termijn een groter beroep op WMO of Jeugdregelingen. De huidige economische omstandigheden laten een stabilisering van het aantal cliënten te zien. De volatiele bewegingen in economische en politieke ontwikkelingen op wereldniveau maken het voor een “open” land als Nederland erg lastig daar zelfsturend in op te treden.

Met name als gevolg van de corona-crisis lag het voor de had een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden te verwachten. Mede door de coronasteun van het rijk is (in ieder geval in Hellevoetsluis) de verwachte stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden achtergebleven. Het is wel de verwachting dat na het afbouwen van de rijkssteun de stijging zich wel zal voordoen. Bedrijfsvoering De gemeente had per 31 december 2022 daadwerkelijk 246 personeelsleden in dienst, dit komt doordat er per ultimo 2021 ongeveer 8% aan vacatures was. De werkelijke personeelsuitgaven daarvoor in 2021 bedroegen ca. € 20,5 miljoen. Daarnaast is een bedrag van ca € 9 miljoen uitgegeven voor inhuur van derden. Het grote bedrag voor inhuur is voornamelijk veroorzaakt door de voorbereiding op de gemeentelijke fusie. Daarnaast is veel inhuur noodzakelijk geweest vanwege het feit dat de ambtelijke organisatie reeds te smal was voor het uitvoeren van alle taken en het moeilijk kunnen voorzien in ontstane vacatures. Rechtsgedingen Per balansdatum speelt een bezwaar op het gebied van vergunningen waarin de gemeente risico loopt te worden veroordeeld tot bedragen die meer bedragen dan € 50.000.

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 77

Risicobeheersing Het in beeld krijgen van mogelijke risico’s blijft een continu proces waarop dynamiek van toepassing is. Risico’s dienen immers ingeschat te worden. Op het gebied van de grondexploitatie wordt in fit kader steeds nauwkeuriger in beeld gebracht hoe de markt zich ontwikkelt en wat dat betekent voor nieuwe of bestaande grondexploitaties. Jaarlijks vindt er een update plaats van alle lopende exploitatieopzetten. Met name de ontwikkelingen rondom Kickersbloem III worden nauwgezet gevolgd. Ook op het gebied van de interne controle vindt een steeds verdere verdieping plaats. De resultaten laten dit ook zien. Wat nu verder aandacht vraagt is de bredere inbedding binnen de organisatie van de uitgangspunten met betrekking tot de interne controle. Te vaak wordt het gezien als alleen maar een controle in plaats van een verantwoordingsmogelijkheid. Naar deze verantwoording moet wel worden toegewerkt met het oog op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording door het college aan de gemeenteraad met ingang van het jaar 2023. Het proces van beschrijving van de processen en procesmodelling sluit niet allen daarop aan, maar ook op de verdere ontwikkelingen rond de interne controle. Ten grondslag aan een goede interne controle ligt een geheel van goed beschreven processen en de beheersing daarvan.

De Notitie Risicomanagement en weerstandsvermogen is nader uitgewerkt en aangevuld in de uitvoerende sfeer. Een verdere risicoduiding en waardering van de benoemde risico’s heeft plaatsgevonden. De benoemde risico’s hebben overigens hoofdzakelijk betrekking op processen en daarmee op structurele zaken. Incidentele risico’s worden uiteraard ook meegenomen, maar deze risico’s kunnen echter veel lastiger in het oog worden gekregen. Exogene ontwikkelingen zijn moeilijk te beïnvloeden. Wel is het zaak de algemene ontwikkelingen goed in beeld te krijgen, zodat tijdig ontwikkelingspatronen kunnen worden ingeschat. Op basis daarvan kan dan een beeld worden gemaakt wat de gevolgen daarvan zouden kunnen zijn voor de gemeente Hellevoetsluis. Gebeurtenissen na balansdatum Bij het opstellen van de deze jaarrekeninig wordt de gemeente geconfronteerd met verschillende ontwikkelingen die van belang zijn om hier te vermelden. Zo zijn er macro economische ontwikkelingen ten gevolge van de internationale crises zoals de oorlog in Oekraïne. Dit heeft gezorgd voor een sterke inflatie. Deze inflatie gaat gepaard met sterke kostenstijgingen op de energiemarkt en de markt voor grondstoffen en productiematerialen en daarmee samenhangend de kosten voor personeel. Dit maakt dat ook lokale overheden te maken krijgen met toenemende kosten.

In de begroting 2023 en 2024 van de gemeente Voorne aan Zee zal de toename in de kosten met name te zien zijn in de exploitatielasten van het vastgoed, de toegepaste index op de bijdrage aan de gemeenschappelijke regelingen en de extra toegepaste index binnen het Sociaal Domein ter verbetering van de salarissen in de zorg en de salarissen in het algemeen. De mate waarin de gemeentelijke inkomsten, zoals de inkomsten vanuit het rijk deze ontwikkelingen gaan volgen is nog onzeker. Het huidige hoge inflatieniveau vormt ook een risico voor de lopende en voorgenomen investeringen en het effect daarvan op de daarmee samenhangende kapiltaallasten. Het is echter nog te vroeg om deze effecten te kunnnen kwantificeren. Ratio’s Op grond van het nieuwe aangepaste BBV is het verplicht geworden een vijftal ratio’s op te nemen. Deze zijn de volgende: 1. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen 2. Solvabiliteitsratio 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Belastingcapaciteit Rekenmodel financiële kengetallen jaarrekening 2022

Jaarrekening

Begroting

Jaarrekening

Kengetal

2021

2022

2022

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

94,43% 86,69% 16,92% 10,73% 0,65% 90,75%

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

141,86% 137,07% 15,42% 41,57% -3,30% 93,71%

81,88% 74,72% 15,41% 3,29% -4,94% 93,71%

Pagina 78

Netto schuldquote (en gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen) Jaarrekening Passiva A Totaal van de vaste schulden (ultimo jaar) B Totaal van de netto-vlottende schulden (ultimo jaar) C Totaal van de overlopende passiva (ultimo jaar) Totaal A+B+C

2022

€ 150.121.000 € 8.028.000 € 10.887.000 € 169.036.000

€ 150.406.000 € 8.612.000 € 10.263.000 € 169.281.000

€ 154.808.000 € 8.291.000 € 14.290.000 € 177.389.000

€

H Totaal van de baten exclusief de mutaties van reserves

Solvabiliteitsratio

Jaarrekening

2022

Activa D Financiële vaste activa b Totaal leningen aan openb are lichamen, woningb ouwcorporaties, deelnemingen, ov. verb onden partijen € c Totaal van overige langlopende leningen € d Totaal van de uitzettingen Rijks schatkist rentetypische looptijd ≥1 jr e Totaal van de uitzettingen Nederlands schuldpapier rentetypische looptijd ≥1 jr f Totaal van de overige uitzettingen rentetypische looptijd ≥ 1 jr g Totaal van de b ijdragen aan activa in eigendom derden (vervalt met ingang van 2017) E Totaal van uitzettingen rentetypische looptijd <1 jr € F Totaal van alle liquide middelen € G Totaal van de overlopende activa € Totaal voor Netto schuldquote € Totaal voor Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen (b en c)

Begroting

2021

5.023.000 € 5.826.000 €

22.148.000 584.000 13.836.000 36.568.000

€ € € €

47.417.000 €

1.600.000 € 3.168.000 €

5.023.000 5.739.000

€ € € €

37.417.000 587.000 16.217.000 54.221.000

32.851.000 €

64.983.000

15.691.000 4.000 12.388.000 28.083.000

€ 140.287.440 €

99.532.000 € 150.427.187

Jaarrekening

Begroting

Jaarrekening

2021

2022

2022

€ 37.209.000 € 31.765.000 € 35.311.000 € 219.847.000 € 205.972.000 € 229.114.000

A Totaal eigen vermogen B Totaal van de passiva

Grondexploitatie A Totaal van de activa van de niet in exploitatie genomen bouwgronden (is vervallen met ingang van 2016) B Totaal van de activa van de" bouwgronden in exploitatie" (gecorrigeerd voor niet exploitatiegronden) C Totaal van de baten exclusief de mutaties van reserves.

Structurele Exploitatieruimte

Jaarrekening

Begroting

Jaarrekening

2021

2022

2022

€ 15.049.000 € € 140.287.440 €

41.365.000 € 4.953.000 99.532.000 € 150.427.187

Jaarrekening

Begroting

Jaarrekening

2021

2022

2022

Totaal lasten exclusief mutaties reserves Totaal incidentele lasten exclusief mutaties reserves A Totaal structurele lasten exclusief mutaties reserves

€ 139.489.870 € 102.925.000 € 157.965.792 € € 139.489.870 € 102.925.000 € 157.965.792

Totaal baten exclusief mutaties reserves Totaal incidentele baten exclusief mutaties reserves B Totaal structurele baten exclusief mutaties reserves

€ 140.287.440 € € 140.287.440

€

99.532.000 € 150.427.187

€

99.532.000 € 150.427.187

Totaal stortingen in reserves Totaal incidentele stortingen in reserves C Totaal structurele stortingen in reserves

€ € €

2.944.258 2.944.258 -

€

-

€

-

Totaal onttrekkingen uit reserves Totaal incidentele onttrekkingen uit reserves D Totaal structurele ontrekkingen uit reserves

€ € €

8.558.605 € 8.449.337 € 109.268 €

E Totaal baten exclusief mutaties reserves

€ 140.287.440

Belastingcapaciteit

€

€ € €

80.409 80.409 -

1.581.000 € 1.472.000 € 109.000 €

7.262.395 7.153.127 109.268

99.532.000 € 150.427.187

Jaarrekening

Begroting

Jaarrekening

2021

2022

2022

A OZB lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde B Rioolheffing voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde C Afvalstoffenheffing voor gezin D Eventuele Heffingskorting voor gezin E Totale Woonlasten = A+B+C-D

€ € €

261 € 157 € 318 €

266 € 160 € 334 €

266 160 334

€

736 €

760 €

760

F Woonlasten landelijk gemiddelde voor gezin in het voorafgaande begrotingsjaar

€

811 €

811 €

811

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 79

Beoordeling kengetallen De kengetallen met betrekking tot de schuldquote neemt af. Dit wordt in hoofdzaak veroorzaakt door het achterblijven van de uitgaven in investeringen. Het vaste vreemd vermogen wordt aangewend ten behoeve van financiering van de materiële vaste activa (MVA). De MVA bedraagt per 31 december 2022 ongeveer € 159 mln (ex GREX). De vaste geldleningen bedragen per die datum ongeveer € 155 mln. De kapitaallasten die uit beiden voortvloeien worden structureel gedekt binnen de rekenings- en begrotingsresultaten. Ten aanzien van de aflossingsverplichtingen en herfinancierings-vooruitzichten valt op dat de rentepercentages stijgen, Hier schuilt een risico in. Het renterisico is nog wel klein te noemen aangezien herfinanciering gespreid plaatsvindt. Het voordeel van gespreide (vaste) financiering is dat eventuele grote wijzigingen in rentes beheersbaar kunnen worden opgevangen. De impact van de stijging van de rente zal met ingang van 2023 integraal moet worden bekeken op Voorne niveau. Het solvabiliteitscijfer laat geen opvallende afwijking zien t.o.v. de begroting. De structurele ruimteratio liet in de begroting zien dat er een structureel tekort is van -3,30%. De voornaamste oorzaak ligt in de kosten van het sociaal domein waarvoor onvoldoende structurele rijksvergoeding wordt verkregen.

In deze jaarrekening is mede gelet op het jaarrrekeningresultaat dit tekort een stuk kleiner. Met betrekking tot de kengetallen structurele ruimte/belastingcapaciteit kan worden geconstateerd dat er nog voldoende ruimte aanwezig is eventuele structurele lasten te kunnen dekken. In zijn algemeenheid kan worden gesteld dat de kengetallen in combinatie met het weerstandsvermogen in deze jaarrekening een redelijk beeld genereren. Het structurele ruimteratio en de sovabiliteitsratio laten nog te wensen over. Mede door de VNG wordt er veel aandacht gevraagd voor de ontstane structurele tekorten bij gemeenten die grotendeels veroorzaakt wordt door de kosten in het sociaal domein. Het kabinet zal hier nog een verdere invulling aan moeten geven. Slot Met dit jaarverslag en deze rekening wordt voorgesteld het resultaat 2022 van € 6.223.158 positief vast te stellen en van dit resultaat bij de bestemming de volgende bestemmingen mee te geven: a. b. c. d. e. f.

€ 764.205,- ten behoeve van de Omgevingswet; € 442.516,- ten behoeve van de Energietransitie; € 60.000,- ten behoeve van ‘Trambaanpad-Snelfietroute’; € 290.848,- ten behoeve het ‘experiment Gesloten Coffeeshopketen’; € 348.000,- ten behoeve van de Business cases uit de regiopijler ‘Onderwijs & Arbeidsmarkt’; € 228.366 ten behoeve van de projecten ‘Natte Schietkatoenloods en Bomvrij Hospitaal’.

Het saldo, na bovenstaande bestemmingen/budgetoverhevelingen, van € 4.089.223 zal worden toegevoegd aan de algemene reserve.

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 80

2. Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Algemeen De gemeentelijke kapitaalgoederen hebben naast gebouwen betrekking op de openbare ruimte. In de openbare ruimte vinden activiteiten plaats als wonen, werken en recreëren. Voor die activiteiten is de openbare ruimte ingericht en bestaat uit kapitaalgoederen zoals wegen, riolering, groen, water en havens. Daarnaast zijn er de gemeentelijke gebouwen waarin hoofdzakelijk museale-, sport-, welzijns- en onderwijsactiviteiten plaatsvinden. De kwaliteit van deze kapitaalgoederen bepaalt in hoge mate het woon-, werk- en leefmilieu. In deze paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen wordt op hoofdlijnen aangegeven welke werkzaamheden zijn uitgevoerd in 2022. Wegen Op basis van eigen waarnemingen en inspecties, aangevuld met meldingen zijn er, verdeeld over de gehele gemeente, veelal kleinschalige herstelwerkzaamheden verricht aan de elementenverhardingen. In het eerste kwartaal zijn alle wegen geïnspecteerd volgens de methode van het CROW. Aansluitend is het daaruit voortvloeiende kleinschalig onderhoud aan elementenverharding uitgevoerd, evenals diverse omvangrijkere stukken straatwerk. Omschrijving

Geraamd 2022

Werkelijk 2022

Groot Onderhoud (investering)

€ 1.369.000

€ 915.500

Klein Onderhoud (exploitatie)

€ 612.000

€ 461.000

Riolering De risicogestuurde aanpak van het onderhoud en de uitvoering van het onderhoudswerk aan de riolering zijn onverminderd voortgezet en verfijnd. In 2022 zijn in Kickersbloem de reguliere cyclische onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. Er bestaat een goed en actueel inzicht in de kwaliteit van het stelsel. De vervangingsopgave vanuit die kwaliteit is voor de komende jaren nog beperkt. De vervangingswerkzaamheden van de riolering in Vesting West zijn gestart. In 2022 is verder een aantal gemalen gerenoveerd, om de betrouwbaarheid te verhogen en het aantal storingen te verminderen. Er zijn aanzienlijk minder storingen opgetreden dan in voorgaande jaren. Er is veel aandacht gegeven aan uniformering en standaardisering van de besturing en telemetrie. De gerenoveerde gemalen zijn via telemetrie ook aangesloten op de hoofdpost van het waterschap. Alle kolken, voor de afvoer van regenwater, zijn gereinigd en geïnspecteerd. Op basis van deze inspectie zijn herstelwerkzaamheden uitgevoerd. Omschrijving

Geraamd 2022

Werkelijk 2022

Exploitatiekosten

€ 1.742.000

€ 1.763.000

Investeringen

€ 710.000

€ 231.500

Groen In 2022 is een grote inspanning geleverd om de kwaliteit van het groen ten minste te handhaven en op onderdelen te verbeteren. Het maairegime van het gazon is afgestemd op het ontstaan van een bloemrijke uitstraling. Ook dit jaar is er extra aandacht besteed aan het snoeien van bosplantsoenvakken om daarmee vernieuwing en een betere uitstraling te krijgen. Ook het onderhoud aan en de inboet van de heestervakken waren erop gericht om de kwaliteit en de uitstraling te verbeteren. Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 81

Omschrijving Onderhoud en vervanging (exploitatie)

Geraamd 2022

Werkelijk 2022

€ 2.927.000

€ 3.323.500

Water In 2022 is op zeer beperkte schaal onderhoud gepleegd aan de beschoeiing. De voorgenomen vervangingen van beschoeiingen zijn om financiële redenen niet uitgevoerd. In het afgelopen jaar zijn alle noodzakelijke onderzoeken uitgevoerd ter voorbereiding op het baggeren van het gemeentelijke deel van de watergangen. Het meest noodzakelijke onderhoud aan de kunstwerken is uitgevoerd, objecten zijn schoongemaakt, klein onderhoud is uitgevoerd met het oog op veiligheid en het in stand houden van de bruggen. Havens Leidend voor het onderhoud en het onderhoudsniveau is het Beheerplan Civiele kunstwerken. Ook in 2022 is hier uitvoering aan gegeven. De technische basis hiervoor lag in het (externe) beheerpakket. Omschrijving

Geraamd 2022

Werkelijk 2022

Beschoeiingen (expl.)

€ 55.000

€ 8.405

Baggeren algemeen (expl.)

250.000

€ 191.000

Geraamd 2022

Werkelijk 2022

Civiele Kunstwerken (expl.)

€ 804.500

€ 726.000

Civiele Kunstwerken (inv.)

€ 912.000

€ 569.000

Civiele Kunstwerken Omschrijving

Gebouwen De vastgoedportefeuille is onderverdeeld in 6 clusters: 15 scholen en gymzalen 3 sportcomplexen 17 rijksmonumenten 24 overige gebouwen 6 objecten verkoop binnen 5 jaar/leegstandbeheer 18 schoolgebouwen in beheer van scholen In 2019 is een nieuw beheerplan Vastgoedportefeuille 2020 – 2023 vastgesteld. Hierin zijn de onderhoudsstrategie en de onderhoudsniveaus uitgewerkt en vastgelegd. De inspecties voor het actualiseren van de meerjaren-onderhoudsplannen en het opstellen van nulmetingen t.b.v. de sportaccommodaties zijn uitgevoerd. De resultaten van deze inspecties zijn vertaald in een meerjaren-uitvoeringsplan 2020-2023. In het kader van het planmatig onderhoud en wettelijk verplichte periodiek onderhoud aan de diverse gebouwen en rijksmonumenten zijn de geplande werkzaamheden uitgevoerd. Sportfondsen Nederland heeft namens de gemeente het beheer en onderhoud aan de sportaccommodaties en gymzalen uitgevoerd, volgens het contract 2020-2029. Dit wordt jaarlijks gecontroleerd door middel van een audit. Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 82

De gemeente bezit diverse rijksmonumenten. Er is groot onderhoud uitgevoerd aan molen De Hoop, mede mogelijk gemaakt door een restauratiesubsidie van de PZH. Voor het uitvoeren van voeg – en metselwerk aan monumentale gebouwen is een contract in de markt gezet. Bij de start van het contract is de conditie van diverse gebouwen geïnventariseerd. Dat is de basis van de verdere onderhoudsactiviteiten. E.e.a. wordt ingepland samen met de lopende contracten voor schilderwerk en dak werkzaamheden. Voor het Prinsenhuis en het Droogdok is instandhoudingsubsidie in het kader van de Subsidieregeling instandhouding monumenten voor de periode 2023 – 2028 aangevraagd. Voor de overige rijksmonumenten is deze subsidie in de afgelopen jaren al aangevraagd en toegekend. De voorbereiding voor de restauratie van de Natte schietkatoenloods, het hek hieromheen en het Bomvrij hospitaal is in volle gang. Hiervoor is in 2022 door de PZH een restauratiesubsidie van 45% toegekend. De uitvoering zal in 2023/2024 plaatsvinden.

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 83

3. Paragraaf financiering Algemeen De treasury faciliteert de uitvoering van de programma’s. Het omvat het sturen en beheersen van, het verantwoorden en toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, geldstromen, posities en daaraan verbonden risico’s. Het beleid voor de treasury is vastgelegd in het Treasurystatuut gemeente Hellevoetsluis 2015. Het statuut is het kader van het te voeren beleid. Enkele belangrijke punten zijn in het kort: • • • • •

het uitzetten van geld dient altijd prudent te gebeuren; liquide middelen in de vorm van leningen worden slechts uitgezet bij de schatkist of eventueel andere openbare lichamen; het beleid betreffende de financiering is gericht op spreiding van toekomstige renterisico’s; het gebruik van derivaten is uitsluitend toegestaan na goedkeuring door de gemeenteraad; het uitzetten van geldmiddelen in de vorm van deelnemingen in rechtspersonen, maatschappen en verenigingen uit hoofde van de publieke taak, zoals opgenomen in artikel 160 van de Gemeentewet, is alleen toegestaan op basis van een besluit van de raad dat de vereiste goedkeuring heeft van de provincie.

TREASURYBELEI D 4.1 KORTE - EN LANGE FINANCIERING De transacties op de geld- en kapitaalmarkt zijn in 2022 overeenkomstig de richtlijnen van het Treasurystatuut uitgevoerd. De transacties voor zowel korte als lange financieringsmid-delen zijn afgeregeld via de met de Bank Nederlandse Gemeenten afgesloten Financie-ringsovereenkomst voor Krediet- en Depotarrangement en Elektronisch betalingsverkeer (FKDE). Binnen de grenzen van het FKDE is op een zo economisch mogelijke wijze omgegaan met het liquiditeitenbeheer. Bij de begroting 2022 heeft de raad het college van burgemeester en wethouders gemandateerd tot een maximum van € 40 miljoen vaste geldleningen aan te trekken. In 2022 zijn, met inachtneming van de bepalingen in het Treasurystatuut, de volgende vaste geldleningen afgesloten: Bank

Hoofdsom

Opnamedatum

Looptijd

Rentepercentage

BNG Bank

€ 10 miljoen

29 juli 2022

5 jaar

1,552%

BNG Bank

€ 10 miljoen

29 juli 2022

15 jaar

2,134%

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 84

Lange leningenportefeuille

Lange leningportefeuille

2022

%

Stand per 1 januari 2021 150.093.333 Nieuwe reeds vastgelegde leningen Geplande leningen 20.000.000 Reguliere aflossingen 15.313.333 Vervroegde aflossingen Renteherziening op leningen Stand per 31 december 2021 154.780.000 Schema rentetoerekening A B

100 13 10

100

Begroot 2022 Werkelijk 2022

De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten Totaal door te rekenen externe rente

1.951.613 0 1.951.613

1.952.704

C1 De rente die aan de GREX dient te worden doorberekend -/De rente van de projectfinanciering die aan het betreffende C2 taakveld moet worden doorberekend -/De rentebaat van doorverstrekte leningen die aan het C3 betreffende taakveld moeten worden doorberekend +/+

475.694

448.227

0

0

475.694 1.475.920

448.227 1.504.477

Saldo door te rekenen externe rente

1.952.704

D1 Rente over eigen vermogen D2 Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) De aan taakvelden (programma's inclusief overzicht overhead) toe te rekenen rente

0 0

0 0

1.475.920

1.504.477

De werkelijk aan taakvelden (programma's inclusief overzicht overhead) toegerekende rente (renteomslag) -/-

-1.847.297

-1.874.763

-371.377 -19

-370.286 -19

E F

Renteresultaat op het taakveld treasury Afwijking in %

4.2 KORTE EN LANGE BELEGGINGEN Gedurende een gedeelte van 2022 is regelmatig gefinancierd met kort geld. Een voordeel was tevens dat voor korte financiering gedurende het gehele jaar sprake was van een negatieve rente. De negatieve rente (dus eigenlijk een opbrengst) over 2022 heeft ruim € 43.000 bedragen.

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 85

4.3 RENTE-OMSLAG EN DOORBEREKENI NG GRONDEXPLOITATIES Rente-Omslag Begroting 2022 Jaarrekening 2022 Boekwaarde vlgs staat MVA ex Grex Omslagbasis

175.625.806,07 175.625.806,07

157.329.610,15 157.329.610,15

Saldo te betalen in rente vreemd geld Te ontvangen rente GREXén Omslagrente

1.914.958,00 475.693,92 1.439.264,08

1.952.230,49 448.227,34 1.504.003,15

0,82% 1,25% -0,43%

0,96% 1,25% -0,29%

Berekend omslagpercentage Te hanteren

Hellevoetsluis

ingevuld Betaalde rente vaste schulden 1.995.244,46 Betaalde rente kasgeldleningen -43.013,97 Gewogen gemiddelde rentepercentage

Voorzieningen Langlopende schulden kasgeldleningen (kort) Overige kortlopende schulden Overlopende passiva Vreemd vermogen

13.601.000 150.930.000

Eigen vermogen

36.270.000

Berekend 1,32% 1,29%

7.461.000 11.826.000 183.818.000

36.270.000 Balanstotaal

220.088.000 83,52% 1,08%

Rentetarief grex in 2022

4.4 RENTERISICO(KASGELDLIMIET) EN RENTERISICONORM De wet Financiering decentrale overheden (Fido) stelt eisen aan de renterisico’s die de gemeente loopt en toetsing vindt plaats aan de hand van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. In 2022 is in het eerste en tweede kwartaal niet voldaan aan de kasgeldlimiet. Indien bij drie achtereenvolgende kwartalen niet wordt voldaan aan de kasgeldlimiet dan dient een herstelplan te worden ingestuurd. In 2022 is binnen de wettelijke normen gebleven. 4.5 KASGELDLIMIET De kasgeldlimiet is het bedrag dat de gemeente per jaar maximaal met kort geld mag financieren. Volgens de Wet Fido bedraagt deze limiet 8,5% van het totaal van de exploitatiebegroting. Gezien de omvang van de begroting 2022 (ca € 101 miljoen) betekende dit dat de gemeente haar financiële huishouding voor maximaal circa € 8,6 miljoen met kort geld mocht financieren. Conform voorschrift uit de Wet Fido is in bijgaande tabel de spiegeling weergegeven van de gemeentelijke kortlopende middelen ten opzichte van de kasgeldlimiet gedurende 2022:

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 86

4.6 VERLOOP KASGELDLIMIET

Kasgeldlimiet 2022 (bedragen x € 1.000)

1ekw

2ekw

3ekw

4ekw

Gemiddelde netto vlottende schuld (+), danwel gemiddelde overschot vlottende middelen (-)

13.789

13.079

-12.387

-16.042

Kasgeldlimiet

8.595

8.595

8.595

8.595

Ruimte onder kasgeldlimiet Overschrijding kasgeldlimiet

0 5.195

0 4.484

20.982 0

24.637 0

101.112

101.112

101.112

101.112

8.595

8.595

8.595

8.595

Begrotingstotaal Percentage vastgesteld per min. regeling Kasgeldlimiet

Uit bovenstaande tabel blijkt dat de kasgeldlimiet niet is overschreden. Renterisiconorm 2022 (b edragen X € 1.000)

2022

2023

2024

2025

Positie t.o.v. renterisiconorm 1 Renteherziening op vaste schuld 2 Aflossingen 3 Rente risico (1+2)

15.314 15.314

17.980 17.980

17.113 17.113

16.347 16.347

4 Renterisiconorm

20.222

19.921

20.025

20.178

5a Ruimte onder renterisiconorm = (4>3) 5b Overschrijding renterisiconorm = (3>4)

4.908

1.941

2.912

3.831

101.112 20% 20.222

99.607 20% 19.921

100.124 20% 20.025

100.892 20% 20.178

Berekening renterisiconorm 4a Begrotingstotaal 4b Het vastgesteld percentage 4 Renterisico norm (4a x4b/100)

Uit bovenstaande weergave van de renterisiconorm blijkt dat in 2021 de norm niet overschreden is. 4.7 WET HOUDBARE OVERHEI DSFINANCIËN (WET HOF) Deze wet richt zich op de ontwikkeling en het beheersen van begrotingstekorten en overheidsschulden. De meeste nadruk gaat daarbij uit naar tekortreductie. De Wet HOF is een nationale doorvertaling van de EU-begrotingsrichtlijn (maximaal begrotingstekort 3% van het BBP) naar een toegestaan portie tekort voor de gezamenlijke decentrale overheden, de zogenoemde macronorm. Naar verhouding van begrotingstotalen kan deze macronorm herleid worden tot een maximaal toegestaan tekort per gemeente, de individuele referentiewaarde. 4.8 SCHATKIST BANKIEREN De wet is een uitvloeisel van de in het Begrotingsakkoord 2013 neergelegde afspraak dat decentrale overheden vanaf 2013 (tijdelijke) overschotten aan geldmiddelen verplicht bij het Rijk moeten stallen. Dit wordt aangeduid als schatkistbankieren zonder leenfaciliteit. Het is aldus beter om te spreken van schatkistbeleggen. De redenering van het Rijk met betrekking tot schatkistbankieren luidt dat het aanhouden van overschotten bij het Rijk betekent dat de Nederlandse Staat minder geld hoeft te lenen op de financiële markten met daardoor een voordelig effect voor de staatsschuld.

De gemeentelijke autonomie met betrekking tot de wijze waarop zij met haar overtollige middelen wenst Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 87

om te gaan wordt met het schatkistbankieren ingeperkt. Bovendien zullen de rendementen op de bij de schatkist gestalde middelen belangrijk lager zijn. Toegestaan blijft dat decentrale overheden een bedrag van 0,75% van het begrotingstotaal buiten de schatkist mogen houden (het zgn. drempelbedrag). Voor Hellevoetsluis komt dit overeen met ongeveer € 750.000.

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 88

4. Paragraaf bedrijfsvoering ALGEMEEN In de afgelopen jaren is prioriteit gegeven aan de verdere ontwikkeling en versterking van de gemeentelijke organisatie. De focus hierbij lag op versterking van het bestuurlijk-ambtelijk samenspel en de versterking van de organisatie en de bedrijfsvoering. Ook is ingezet op versterking van de samenwerking op Voorne. Er is in 2022 sprake geweest intensieve samenwerking met de fusiepartners met als doel dat de nieuwe gemeente Voorne aan Zee in 2023 fit aan de start staat, zowel financieel als formatief. Een en ander is verwerkt in de diverse documenten die zijn vastgesteld in aanloop naar de fusie. Het jaar 2022 heeft voor het overgrote deel in het teken gestaan van de voorbereiding op de bestuurlijke herindeling. Dit heeft onder andere geleid tot de hoofdstructuur van de nieuwe organisatie, het aanstellen van de kwartiermaker/ beoogd gemeentesecretaris, de fijnstructuur van de organisatie en het plaatsingsproces. ORGANISATIEONTWIKKELPROCES In het jaar 2022 lag de nadruk op de voorbereidingen op de bestuurlijke herindeling met de gemeenten Brielle en Westvoorne. De interne organisatieontwikkeling heeft hierdoor bewust geen prioriteit meer gekregen. FORMATIE & BEZETTING De formatie had op peildatum 31 december 2022 een totale omvang van 267,29 fte. Deze formatie is als volgt over de directie/afdelingen verdeeld: BMO 34,82

BVH 35,26

DIR 2

FG 1

F&C 10,92

FAZA 30,92

GRIFFIE 3,87

PUZA 18,09

ROB 24,24

SLZ 32,42

WIZ 73,75

TOTAAL 267,29

De formatieruimte op 31 december 2022 was 21,18 fte. Er was 1 fte was boven formatie geplaatst. De bezetting bestond op peildatum 31 december 2022 uit 289 medewerkers waarvan 99 mannen en 190 vrouwen. De verdeling naar schaalniveau is als volgt: Schaal 1 t/m 4

Totaal 2

% 1%

5 t/m 8

113

39%

9 en hoger

174

60%

Totaal

289

100%

COMMUNICATIE In 2022 hebben we wederom gewerkt aan het communicatiever maken van de gemeentelijke organisatie in diverse projecten. Ook is er veel inzet geweest voor de intocht van Sinterklaas, opvang van vluchtelingen en projecten met grote maatschappelijke impact. Er is veel aandacht besteed aan interne en externe communicatie over de fusie. In het kader van de fusie zijn diverse werkgroepen communicatie aan de slag geweest, voor het opstellen van communicatiebeleid, participatiebeleid, website en huisstijl INFORMATIE EN AUTOMATISERING Algemeen Het hybride werken als gevolg van de naweeën van de coronapandemie heeft structureel zijn intrede gedaan binnen onze dagelijkse werkzaamheden. Zoals bekend worden we hierbij in technische zin Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 89

ondersteund door Syntrophos. Het functioneel applicatiebeheer, informatiemanagement en het opdrachtgeverschap richting Syntrophos ligt bij de gemeente. Nu ook het digitale vergaderen zijn intrede heeft gedaan zien we dat goede ICT-voorzieningen onontbeerlijk zijn. Fusie 2022 heeft grotendeels in het kader gestaan van de fusie met Brielle en Westvoorne. Zo zijn de i-Visie en de GEO-strategie vastgesteld en is daar ten dele ook al uitvoering gegeven. Maar ook is met man en macht gewerkt aan de voorbereidingen voor de ICT-omgeving voor Voorne aan Zee, met als eindresultaat een ICT-migratie van 3 gemeentelijke ICT-omgevingen naar één omgeving voor Voorne aan Zee. Ook hierbij is nauw samengewerkt met Syntrophos. Zaakgericht werken Het zaakgericht werken heeft na de implementatie in september 2021, zoals verwacht, grote impact op de organisatie gehad. Dit jaar zijn we verder gegaan met de doorontwikkeling er van en zijn aanloopproblemen verholpen. Vervangingsbesluit Ook is dit jaar het vervangingsbesluit vastgesteld, wat inhoudt dat de digitale versie van een document als origineel geldt waarbij het fysieke exemplaar vernietigd mag worden. Hiermee stopt de papieren opbouw van het archief.

Archiefbewerkingsproject Ondanks de problemen met de personele bezetting en de moeite die het kost om vacatures of vervanging voor ziekte tijdig in te kunnen vullen is het afgelopen jaar toch nog enige progressie geboekt in het verkleinen van de achterstanden in het archief. Maar ook is periodiek contact onderhouden met de archiefinspecteur en de inspecteur van de provincie over de progressie en de status van het archief. Beiden zijn volledig op de hoogte en ieder kwartaal vindt er periodiek overleg plaats. Dit wordt binnen Voorne aan Zee voortgezet. INFORMATIEVEILIGHEID De BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) is het normenkader voor de gehele overheid. Het voldoen aan deze normen borgt een verantwoorde informatiebeveiliging en hierin is de gemeente in 2022 in samenwerking met Syntrophos in geslaagd. Daarnaast stond 2022 in het teken van de voorbereidingen voor Voorne aan Zee. Beleid en procedures zijn in samenwerking met de collega gemeenten herschreven naar de situatie voor VAZ. Daarnaast is gewerkt aan een route voor de komende jaren om informatieveiligheid door te ontwikkelen. Externe toetsingen van onze informatiebeveiliging bevestigen dat Hellevoetsluis op een verantwoorde wijze omgaat met de gegevens van haar inwoners. Desondanks doen zich nog regelmatig incidenten voor die veelal zijn terug te voeren op de mens als zwakste schakel binnen deze beveiliging.

Het jaar 2022 heeft dan ook in het teken gestaan van het verder vergroten van de kennis en het bewustzijn van informatiebeveiliging van de medewerkers. Dit is ook voor de gemeente Voorne aan Zee een onderwerp dat permanente aandacht zal blijven vragen. PRIVACY In 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in werking getreden. Naast de brede bewustwording ten aanzien van informatiebeveiliging is in 2022 veel aandacht gegeven aan het omgaan met persoonsgegevens in relatie tot de privacy. Zo zijn er verplichte e- learnings beschikbaar geweest voor medewerkers, maar is in de loop van het jaar besloten om over te gaan tot fysieke bijeenkomsten per afdeling, en waar nodig verdiepende trainingen op teamniveau. Het onderhouden van het “Register van de Verwerkingsactiviteiten” is ook in 2022 voortgezet. In dit register moeten alle niet-incidentele verwerkingen van persoonsgegevens worden opgenomen, met daarbij informatie over de aard van die verwerkingen. Dit register is door elke afdeling geactualiseerd en vindt er periodieke herijking plaats van het register. In kader van de fusie zal het verwerkingsregister worden gebruikt als leidraad voor de nieuwe organisatie. Veel inzet is geweest op het voorkomen van datalekken. Helaas kon niet worden voorkomen worden dat er datalekken zijn geweest. In sommige gevallen leidde dit tot grote impact voor de betrokkene.

De datalekprocedure die in 2021 is ontwikkeld wordt n.a.v. een aantal datalekken aangepast voor de Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 90

nieuwe organisatie per 1 januari 2023. Dit moet ervoor zorgen dat datalekken beter worden afgehandeld en met name sneller worden herkend. Dit laatste wordt meegenomen in het bewustwordingsprogamma. Menselijke fouten is nummer één oorzaak van datalekken. Het onderwerp – voorkomen van datalekken- speelt daarom en belangrijke rol in het bewustwordingsprogramma. In 2022 heeft privacybescherming aandacht gekregen bij het management, maar veelal lag de focus op de gemeentelijke herindelingen en zijn een aantal zaken vooruitgeschoven. In 2022 is verdere invulling gegeven aan de taken verantwoordelijkheden in kader van informatiebeveiliging en privacy voor de nieuwe organisatie en is steeds meer de samenwerking opgezocht met de fusiegemeenten en heeft er structureel overleg plaatsgevonden en in de plannen is samen opgetrokken. De onderwerpen zijn onderverdeeld in ‘thema’s en per thema is e.e.a. uitgewerkt. In 2022 is er verder onderzoek gedaan naar een ISMS en PMS zodat het team informatiebeveiliging en privacy meer ‘in control’ komt. Het aanschaffen en implementeren van deze systemen gaat verder in 2023. DIENSTVERLENING De visie op dienstverlening kenmerkt zich minder door expliciete doelstellingen, maar meer door een ‘grondhouding’ die terug te vinden is in alle werkzaamheden en diensten van de gemeente. De grondhouding is: betrokken, behulpzaam en betrouwbaar.

Deze grondhouding wordt ‘vertaald’ in de beleidsvorming, werkwijzen, procesinrichting, organisatie-inrichting, de manier waarop we zelfredzaamheid, eigen kracht en verantwoordelijkheid aanspreken enzovoort. Naast allerlei diensten en voorzieningen, zien we dienstverlening vooral als “cultuur”. Daarnaast is blijvend geïnvesteerd in de uitbreiding van eigentijdse en digitale dienstverlening. Meer en meer worden onze producten en diensten gedigitaliseerd, waarbij er ruimte blijft bestaan voor persoonlijke contact. Beide vormen van contact, digitaal als persoonlijk worden door inwoners gewaardeerd, waarbij er altijd ruimte blijft voor verbetering. Overigens is hierbij meer en meer de focus op Voorne aan Zee komen te liggen. Investeringen worden gedaan wanneer dit een relatie met de fusie heeft. De “coronamaatregelen” zijn in 2022 nog deels van kracht, maar gedurende het jaar vervallen. Als gevolg van “corona” is het digitale contact meer ingeburgerd geraakt en wordt meer gebruik van gemaakt. Het merendeel van het publiek kan daar prima mee om gaan. Daar waar dat niet kan wordt maatwerk toegepast. De klantprocessen worden doorlopend geëvalueerd op helderheid, transparantie en efficiency, waarbij het uitgangspunt de inwoner en niet de organisatie is. De evaluaties zijn een onderdeel van het fusieproces Voorne, zodat de klantprocessen naadloos passen in de nieuwe gemeente.

Het zaakgericht werken is in 2021 geïmplementeerd en in 2022 doorontwikkeld. De hieraan gekoppelde digitale ontsluiting van statusinformatie zal in de fusiegemeente een voortgang krijgen. Ook middelen om statusinformatie op te vragen zoals mijnoverheid.nl en de ontwikkeling van een Persoonlijke Internet pagina zal deel uitmaken van de dienstverleningsagenda Voorne. De visie op dienstverlening Voorne aan Zee is in 2022 uitgewerkt en wordt geïmplementeerd in Voorne aan Zee. De voorbereidingen hebben in 2022 plaatsgevonden. Er hebben in het kader van Voorne aan Zee reeds diverse onderzoeken en peilingen plaatsgevonden rond dienstverlening voor de nieuwe gemeente per 1.1.2023. Dit is verwerkt in de visie en wordt in de uitvoering meegenomen. Onderzoeken met betrekking tot de aparte gemeenten hebben op het gebied van dienstverlening daarom niet meer plaatsgevonden. PROCESMANAGEMENT EN INTERNE CONT ROLE Voor de gemeente Hellevoetsluis zijn in 2022 de reguliere controles uitgevoerd in het Key Control Dashboard (KCD), het systeem wat ons ondersteunt bij het vastleggen van processen en het uitvoeren van controles. Onze accountant heeft inmiddels ook direct toegang tot dit systeem voor het raadplegen van de gegevens. Hiermee is een mooie efficiencyslag gemaakt.

Daarnaast hebben we samen met de collega’s uit Brielle en Westvoorne een beleidsplan opgesteld voor procesmanagement en interne controle in Voorne aan Zee. Aan dit beleidsplan zijn

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 91

uitvoeringsplannen toegevoegd voor procesmanagement en interne controle. Voor de uitvoering van dit plan zal ook gebruik gemaakt worden van het KCD. In 2022 is ook verder gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit van de controles en de rapportages. Uit de rapportages moet blijken wat de belangrijkste bevindingen en aanbevelingen zijn per proces. Ook moet zichtbaar zijn in hoeverre aanbevelingen ook daadwerkelijk opgepakt worden. Deze follow up van aanbevelingen zal ook voor de nieuwe gemeente een aandachtspunt zijn, met daarin een grotere rol voor het college. De gemaakte verbeterslagen nemen we uiteraard mee naar Voorne aan Zee. RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING Door een wetswijziging wordt het college van burgemeester en wethouders zelf verantwoordelijk voor het afgeven van de rechtmatigheidsverantwoording bij de jaarstukken. De externe accountant geeft vanaf dat moment alleen nog een controleverklaring af met een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. Dit betekent dat hogere eisen aan de gemeente worden gesteld op het gebied van interne beheersing. Het ingangsjaar is definitief bepaald op 2023. De daadwerkelijke verantwoording moet dus voor het eerst in 2024 worden afgegeven over het jaar 2023. Om de rechtmatigheidsverantwoording in 2024 goed af te kunnen leggen zal de interne beheersing (en de bijbehorende controlewerkzaamheden) in 2023 op orde moeten zijn.

Het jaar 2022 hebben we gebruikt om proef te draaien met de rechtmatigheidsverantwoording. Een belangrijke les is dat het opstellen van een deugdelijke rechtmatigheidsverantwoording vraagt om affiniteit en deskundigheid van medewerkers. De ervaringen nemen we mee naar Voorne aan Zee en zijn waar mogelijk ook opgenomen in het beleidsplan ‘Voorne aan Zee in Control’. VOORNE AAN ZEE Voor Hellevoetsluis zijn de 10 meest relevante processen (qua maatschappelijke- en financiële impact) uitgewerkt in processtappen, risico’s, beheersmaatregelen en controlepunten. Het gaat om de volgende processen: Inkopen en aanbesteden, Grondexploitaties, Subsidieverstrekkingen, Prestatielevering inkopen, Verhuur, Personeel, Uitkeringen, WMO, Betaalproces en Jeugd. In 2023 zal worden beoordeeld of dit ook voor Voorne aan Zee de meest relevante processen zijn. Vervolgens worden deze procesbeschrijvingen getoetst en waar nodig aangepast voor de nieuwe gemeente Voorne aan Zee. JURI DISCHE KWALITEITSZORG EN INKOOPPROFESSIONALISERI NG In 2022 zijn er op het gebied van juridische kwaliteitszorg diverse ontwikkelingen te melden. Zo zijn er zowel gevraagd als ongevraagd diverse interne juridische adviezen verstrekt en zijn klachten, bezwaren, beroepen, ingebrekestellingen wegens niet tijdig beslissen en aansprakelijkstellingen afgehandeld.

Tevens is er, ondanks de corona-maatregelen, sprake geweest van juridische kennisdeling ten aanzien van diverse onderwerpen. Onder meer zijn medewerkers van de gemeente getraind over de Omgevingswet en de Wet open overheid. Tot slot hebben in 2022 diverse voorbereidingen op de aanstaande fusie plaatsgevonden op juridisch vlak, zoals het harmoniseren van processen. Qua inkoopprofessionalisering is in 2022 verder invulling gegeven aan het inrichten van een contractmanagementsysteem. Hiermee heeft de gemeente een extra instrument om haar contractafspraken te monitoren en beter te presteren in samenwerkingen met leveranciers. Ook op het gebied van inkoop en aanbesteden vindt een voorbereiding plaats op de aanstaande fusie. Een inkoopstrategie voor Voorne aan Zee werd vastgesteld en op basis hiervan worden beleid, processen en procedures nader uitgewerkt. Voor de nieuwe gemeente zijn al verscheidende inkooptrajecten uitgevoerd.

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 92

OPENBAARHEIDSPARAG RAAF De Wet Open Overheid (Woo), ingangsdatum 1 mei 2022, legt aan bestuursorganen een aantal verplichtingen op. Eén van deze verplichtingen betreft het geven van een impuls aan openbaarheid door in de begroting en het verantwoordingsverslag in de jaarstukken aan te geven hoe rekening wordt gehouden met de bepalingen uit de Woo. De Wet Open Overheid kent, samengevat, een viertal belangrijke aspecten: 1. de verplichting voor ieder bestuursorgaan om een Woo-contactfunctionaris aan te wijzen, 2. verplichtingen gericht op passieve openbaarmaking, 3. verplichtingen gericht op actieve openbaarmaking en 4. het op orde brengen van de (digitale) informatiehuishouding. Het kabinet heeft in de meicirculaire gemeentefonds 2021 zowel incidenteel als structureel budget opgenomen voor de implementatie van de Woo. Woo-contactfunctionaris De Woo-contactfunctionaris is een nieuwe rol die per 1 mei 2022 per bestuursorgaan aangewezen dient te zijn. In 2023 zullen rol en positie worden geëvalueerd en indien nodig herijkt op basis van de ervaringen die zijn opgedaan in 2022. Passieve openbaarmaking De Wet Open Overheid is de opvolger van de Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob). Op het gebied van passieve openbaarmaking (Wob- of Woo-verzoeken) kent de Woo de nodige veranderingen ten opzichte van de Wob.

De werkwijze en doorlooptijd van verzoeken tot (passieve) openbaarmaking van informatie onder de Wet open overheid worden in 2023 geëvalueerd. Uitgangspunten daarbij zijn transparantie en snelheid. Naar aanleiding van de evaluatie zal een begin worden gemaakt met verdere optimalisatie. Actieve openbaarmaking De Woo stelt de verplichting om 11 benoemde informatiecategorieën actief te publiceren. Deze verplichting zal niet voor alle 11 categorieën tegelijk gelden. Over de ingangsdatum is nog geen zekerheid tijdens het schrijven van deze openbaarheidsparagraaf maar naar verwachting zullen begin 2023 de eerste categorieën gepubliceerd moeten worden. In 2023 zullen wij zorgen dat wij voldoen aan de Woo door de op dat moment verplichte informatiecategorieën actief te publiceren. Ook zal in 2023 worden aangesloten op PLOOI (Platform Open Overheidsinformatie) zoals de Wet Open Overheid voorschrijft. Verder zal het proces van actieve openbaarmaking worden vormgegeven zodat we op efficiënte, veilige, en AVG-conforme wijze kunnen publiceren. Tot slot is het beleidsvoornemen om in 2023 kritisch te blijven kijken naar de motivering betreffende eventuele geheimhouding van documenten. Dit met als doel te blijven werken aan de intentie van de wet: openbaarheid en transparantie.

Informatiehuishouding op orde De Woo verplicht dat de digitale informatiehuishouding binnen 8 jaar op orde wordt gebracht. Dit betekent dat er maatregelen moeten worden genomen om informatiebestanden duurzaam toegankelijk te maken en te houden.

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 93

5. Paragraaf verbonden partijen ALGEMEEN WETTELIJK KADER - BBV Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is het college verplicht om de raad inzicht te geven in de relaties met rechtspersonen. Dit biedt de raad de mogelijkheid om haar toezichthoudende rol te vervullen. Gemeentelijke deelname aan rechtspersonen is een manier om het publiek belang te dienen of een bepaalde publieke taak uit te voeren. Als de gemeente zowel een bestuurlijk als een financieel belang heeft bij een bepaalde privaatrechtelijke of publiekrechtelijke rechtspersoon, dan is sprake van een ‘verbonden partij’. Het BBV (in artikel 1, lid 1c en 1d) specificeert de begrippen bestuurlijk en financieel belang als volgt: bestuurlijk belang: zeggenschap door vertegenwoordiging van de gemeente in het bestuur van een organisatie, bijvoorbeeld in directie, Algemeen Bestuur, Dagelijks Bestuur of Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Het kan ook gaan om zeggenschap in de vorm van stemrecht; financieel belang: bij het financiële belang van de gemeente gaat het meestal om een gestort aandelenkapitaal, bijdragen aan bijvoorbeeld een fonds, verstrekte leningen of verleende garanties. De gemeente loopt financieel risico als ze zo’n beschikbaar gesteld bedrag niet terugkrijgt, bijvoorbeeld als de verbonden partij failliet gaat en daardoor niet aan haar verplichtingen kan voldoen.

Als het financieel belang uitsluitend bestaat uit een subsidierelatie, dan is die rechtspersoon geen verbonden partij, maar een gesubsidieerde instelling. Voor het opstellen van de paragraaf hanteert de gemeente het BBV als kader voor de te presenteren informatie over de verbonden partijen. Conform artikel 15 van het BBV is de gemeente verplicht inzage te bieden in: a) de visie op en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen; b) de lijst van verbonden partijen, die wordt onderverdeeld in: • gemeenschappelijke regelingen; • vennootschappen en coöperaties; • stichtingen en verenigingen • overige verbonden partijen; • de lijst van verbonden partijen, die wordt onderverdeeld in: c) de lijst van verbonden partijen.

In de lijst van verbonden partijen wordt tenminste de volgende informatie opgenomen: a) de wijze waarop de gemeente een belang heeft in de verbonden partij en het publiek belang dat ermee gediend wordt; b) het belang dat de gemeente in de verbonden partij heeft aan het begin en de verwachte omvang aan het einde van het begrotingsjaar; c) de verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij aan het begin en aan het einde van het begrotingsjaar; d) de verwachte omvang van het financiële resultaat van de verbonden partij in het begrotingsjaar; e) de eventuele risico’s, van de verbonden partij voor de financiële positie van de provincie onderscheidenlijk gemeente.

Jaarverslag 2022 – De Paragrafen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 14 juli 2023

Pagina 94

Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Vestigingsplaats:

Den Haag

Vertegenwoordiging:

Burgemeester P. Rehwinkel

Programma:

3. Werken

Openbaar belang dat wordt behartigd: De 23 gemeenten verenigd in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) bundelen hun krachten ter verbetering van de bereikbaarheid en de versterking van het economisch vestigingsklimaat. De MRDH opereert binnen het bestuurlijke en maatschappelijke netwerk van gemeenten, bedrijfsleven, kennisinstellingen, financiers, provincie, Rijk en internationale organisaties. Resultaatgerichte samenwerking tussen en met deze partijen is het uitgangspunt. De MRDH initieert, agendeert, coördineert en financiert. De centrale ambitie van de MRDH luidt: Het werken aan een uitstekend bereikbare en economisch aantrekkelijke Metropoolregio, waarin bewoners zich kunnen ontplooien en bedrijven en instellingen zich optimaal kunnen ontwikkelen. Internationale bezoekers voelen zich welkom in de Metropoolregio. De inhoudelijke agenda’s van de afdelingen Vervoersautoriteit en Economisch Vestigingsklimaat zijn leidend om deze ambitie te realiseren. Visie De Metropoolregio Rotterdam Den Haag wil een Europese topregio worden. De MRDH is al een sterke Europese regio, maar wil nog beter presteren. Betere economische prestaties, betekent meer welvaart voor de inwoners Om dit te bereiken zet de MRDH in op: • • • •