Jaarstukken 2022 Westvoorne (gewijzigd)

Werkelijk 2022

Bijgestelde begroting 2022

Werkelijk 2021

Onroerende zaakbelastingen

3.319.180

3.086.809

3.037.134

Rioolrecht

2.235.746

2.273.194

2.208.687

Afvalstoffenheffing

2.233.047

2.153.172

2.157.998

Reinigingsrechten bedrijven

49.561

60.978

59.384

Parkeerheffingen

456.437

601.058

430.666

Hondenbelasting

105.462

102.138

104.264

Toeristenbelasting

989.959

1.021.343

985.177

Bouwleges

530.529

437.187

439.050

Leges burgerzaken

206.353

201.465

190.649

10.126.274

9.937.344

9.613.009

Totaal

Toelichting: •

OZB: De geraamde netto OZB-opbrengst is voor 2022 geïndexeerd met 1,5%.

•

Rioolheffing: De tarieven voor rioolheffing zijn met 1,5% geïndexeerd.

•

Afvalstoffenheffing: De tarieven afvalstoffenheffing stegen op basis van de voortgangsnotitie huishoudelijk afval met 3,57%.

•

Reinigingsrechten bedrijven: De tarieven zijn verhoogd met 1,5%.

•

Hondenbelasting: De hondenbelasting is verhoogd met een prijsindex van 1,5%.

•

Toeristenbelasting: De toeristenbelasting is verhoogd met 1,5% voor campings en zomerhuisjes en met 2,88% voor hotelovernachtingen. Dit is opgebouwd uit een verhoging met 1,4% prijsindex + een extra verhoging van 2%.

•

Bouwleges en leges burgerzaken zijn verhoogd met 1,5% prijsindex.

Meerjarenperspectief lokale heffingen en tarieven Dekkingspercentage leges In 2022 stegen de leges met 1,5% inflatiecorrectie. Het dekkingspercentage van leges is hieronder zichtbaar gemaakt. Afvalstoffenheffing en rioolheffing worden bij de woonlasten nader toegelicht. 66

Jaarrekening

Begroting

Dekkingspercentage Leges titel 1: Algemene dienstverlening (burgerzaken enz.) Leges titel 2: Dienstverlening fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning Leges titel 3: Dienstverlening Europese Dienstenrichtlijn (o.a. horeca, evenementen enz.)

2022 34%

2022 36%

69%

89%

10%

11%

Lijkbezorging

87%

96%

Markten

29%

33%

Afvalstoffenheffing Rioolheffing

100% 100%

100% 100%

Volgens de per 1/1/2017 ingegane BBV-voorschriften mag er geen overhead op de taakvelden verantwoord worden. Maar er mag voor de legesberekening wel rekening gehouden worden met het toerekenen van die overheadkosten. Hieronder volgt een overzicht van de opbouw van de kosten per leges onderdeel. Voor het toerekenen van overheadkosten is gekeken naar de verhouding van de geraamde directe uren op een bepaald taakveld t.o.v. het l aantal geraamde directe uren voor de hele organisatie. De overheadkosten die toegerekend worden aan riool en afval worden hierna bij de woonlasten gespecificeerd.

Directe kosten

Toegerekende kosten/ overhead/BTW*

Te dekken totale kosten

Opbrengst

Titel 1: Algemene dienstverlening Titel 2: Dienstverlening fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning Titel 3: Dienstverlening Europese Dienstenrichtlijn

368.420

252.654

621.074

211.142

34%

445.112

337.315

782.426

539.810

69%

70.534

45.825

116.358

11.226

10%

Lijkbezorging

378.812

227.576

606.388

525.450

87%

Markten

39.001

15.574

54.575

15.996

29%

1.911.174 1.932.366

624.152 273.033

2.535.326 2.322.112***

2.535.326** 2.322.112

100% 100%

Toelichting opbouw kosten leges 2022

Afvalstoffen Riolering

Dekkingspercentage

* Toegerekende kosten en BTW is alleen van toepassing op Afval en Riolering. ** inclusief de inzet van de voorziening ter hoogte van € 252.718,***inclusief een storting in de voorziening van € 116.713,-

67

Woonlasten (OZB, riool, afval): Uitgangspunt in het collegeprogramma was om de gemeentelijke woonlasten (OZB, afval en riool) alleen trendmatig te verhogen. Het technische uitgangspunt voor de inflatiecorrectie waarmee de gemeentelijke opbrengst wordt verhoogd voor 2022 was 1,5%. Naast de OZB worden er kosten in rekening gebracht voor het rioolrecht en het ophalen en verwerken van afval. De kosten op het taakveld riolering zijn sterk gedaald door intergemeentelijk samen te werken bij het aanbeden, dit heeft zijn weergave in de tariefstelling voor het rioolrecht.

Heffing OZB Rioolheffing

2021 362,45 284,11

2022 373,13 288,37

Mutatie in € 10,68 4,26

Afvalstoffenheffing

353,65

366,28

12,63

3,57%

Totaal verschuldigd

1.000,21

1.027,78

27,57

3%

Mutatie in % 2,95% 1,50%

68

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderstaand zal achtereenvolgens inzicht worden gegeven in het risicoprofiel van 2022 en een beoordeling van het weerstandsvermogen van de gemeente in 2022. Tenslotte zal een aantal financiële kengetallen gepresenteerd worden.

Risicoprofiel ultimo 2022 Het risicoprofiel van de gemeente Westvoorne is opgebouwd uit de risicoprofielen van de verschillende sectoren die zijn geconsolideerd tot een gemeentebreed risicoprofiel. Deze risicoprofielen zijn halverwege 2022 ten behoeve van de jaarrekening 2022 geactualiseerd. Als gevolg hiervan zijn 45 risico’s geïdentificeerd. In onderstaande figuur worden de 5 belangrijkste risico’s uit het risicoprofiel van de Gemeente Westvoorne beknopt weergegeven. Deze risico’s zijn gerangschikt op basis van de invloed op het weerstandsvermogen. Het nummer tussen haakjes geeft de positie van het risico weer ten tijde van de vorige risicoinventarisatie.

Nr. Risicogebeurtenis

1 Sociaal Domein: vanwege open-einde (1) regelingen is het onzeker of de budgetten toereikend zullen zijn. 2 Door epidemieën (zoals Corona) vallen (2) inkomsten uit toeristenbelasting en parkeergelden weg. 3 Mogelijkheid tot inbraak of toegang door (3) onbevoegden in netwerk en/of informatiesystemen door inbellen (dialin) van buitenaf of door hacken / virussoftware. 4 A.g.v. externe omstandigheden wordt, bij (4) aanbesteding en uitvoering van werkzaamheden, het beschikbare bedrag overschreden. 5 Versoepelen verhuurdersheffing vanuit (-) landelijke politiek gaat gepaard met aanvullende voorwaarden die financiële consequenties hebben.

Kans- Gevolg- Risico- Invloed op klas- klasse score benodigde se weerstandscapaciteit (in %)

Invloed op benodigde weerstandscapaciteit (in €)

4

5

20

18%

€ 618.750

2

5

10

14%

€ 500.000

5

4

20

11%

€ 375.000

4

4

16

9%

€ 320.625

3

4

12

8%

€ 281.250

69

B etekenis kansklasse: 1: zeer klein 2: klein 3: gemiddeld 4: gro o t 5: zeer gro o t

0% 25% 50% 75% 100%

B etekenis gevo lgklasse: 0: geen financiële gevo lgen 1: x < €10.000,2: €10.000,- < x < €100.000,3: €100.000,- < x < €250.000,4: €250.000,- < x < €500.000,5: x > €500.000,-

Risico sco re: kansklasse x gevo lgklasse

Overige risico’s Aansprakelijkheidsstellingen In 2022 is geen sprake geweest van grote aansprakelijkheidsstellingen.

Weergave van de weerstandscapaciteit Op basis van het risicoprofiel van de gemeente Westvoorne is de benodigde weerstandscapaciteit berekend. Hiermee is berekend dat een bedrag van € 3,52 mln benodigd is om de risico’s in financiële zin af te dekken. Dit bedrag wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit om het weerstandsvermogen te kunnen bepalen. Vermogenspositie van de gemeente De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende elementen: a. omvang van de vrij aanwendbare reserves b. omvang van de onbenutte belastingcapaciteit OZB c. omvang van het resultaat 2022 Ad a: vrij aanwendbare reserves O.b.v. de Nota Risicomanagementbeleid 2018-2021, vastgesteld door de raad in december 2017, bestaan de vrij aanwendbare algemene reserves uit: • Algemene reserve • Algemene reserve Woonbedrijf Ad b: onbenutte belastingcapaciteit Voor de weerstandscapaciteit wordt gerekend met een verhoging van de tarieven OZB in relatie tot de artikel 12-norm. Indien een gemeente in hoge financiële nood verkeert, zullen eerst de maximale eigen mogelijkheden ingezet moeten worden voordat een beroep gedaan kan worden op een artikel-12 uitkering. Eén van de voorwaarden is dat het OZB-tarief 120% bedraagt van het landelijk gemiddelde tarief. Aangezien de OZB-tarieven van Westvoorne tot de laagste van het land behoren, komt dit neer op een onbenutte belastingcapaciteit van € 2,5 mln.

Ad c: resultaat 2022 In tegenstelling tot de berekening in de begroting wordt in de jaarrekening het resultaat meegeteld voor het bepalen van de weerstandscapaciteit. Het resultaat van de jaarrekening 2022 komt uit op een bedrag van € 1.861.841,- positief.

De beschikbare weerstandscapaciteit is als volgt: Beschikbare weerstandscapaciteit Algemene reserve

2022 7.097.361 70

Algemene reserve Woonbedrijf Onbenutte belastingcapaciteit OZB Resultaat jaarrekening 2022 Totaal Exclusief Woonbedrijf

3.194.892 2.500.000 1.861.841 14.654.094 11.459.202

Beoordeling weerstandsvermogen In het voorgaande is zowel de benodigde als de beschikbare weerstandscapaciteit bepaald. Om het weerstandsvermogen van de gemeente Westvoorne te bepalen en daarover een oordeel te vellen zal een relatie worden gelegd tussen deze beide. De ratio van het weerstandsvermogen wordt bepaald met de formule: Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit Ratio 2022 is als volgt: Ratio weerstandsvermogen Ratio incl. WOB Ratio excl. WOB

2022 4,16 3,25

De gemeente streeft er naar om zo min mogelijk risico te lopen en, mits financieel verantwoord, zoveel mogelijk risico’s af te dekken. Zoals vastgelegd in het coalitieakkoord wordt een ratio van minimaal 1,0 (minimaal voldoende) nagestreefd. Zie ook onderstaande tabel voor de classificatie.

Waarderingscijfer A B C D E F

Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 > x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Zoals de tabel aangeeft, kan de ratio voor 2022 met een A worden gewaardeerd. Dit houdt in dat de gemeente Westvoorne op dit moment over een uitstekende vermogenspositie beschikt om risico’s in financiële zin af te dekken.

Financiële kengetallen Op grond van artikel 11 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is het verplicht om een set specifieke financiële kengetallen op te nemen in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing. Het doel hiervan is dat de financiële positie van de gemeente inzichtelijker wordt gemaakt. Daarnaast kunnen gemeenten onderling vergeleken worden. Het gaat om de volgende kengetallen: 71

Kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Grondexploitatie Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

Kengetallen gemeente Westvoorne in (%) Rekening Begroting Rekening 2021 2022 2022 114,2 167,4 124,9 108,0 161,4 118,7 3,1 2,9 4,8 36,3 25,0 33,5 0,2 0,6 1,0 129,9 125,6 125,6

VNG normen (%) Voldoende

Matig

Onvoldoende

<100

>100/ <130

>130

>50 >0,6 <100

Geen norm <50/>30 <0,6/>0 >100/<120

<30 <0 >120

Toelichting kengetallen: Netto schuldquote Deze quote geeft de verhouding weer tussen de schuldenlast en de inkomsten, en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie. Met andere woorden: deze quote geeft aan of de gemeente nog investeringsruimte heeft of juist op zijn tellen moet passen. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. Normaal bevindt de netto schuldquote van een gemeente zich ergens tussen de 0 en 100%. Boven de 100% springt het licht voor een gemeente op oranje. Komt de quote boven de 130% dan springt het licht op rood. Er is dan sprake van een zeer hoge schuld. Voor Westvoorne is de quote van 124,9% verslechterd ten opzichte van 2021. Ten opzichte van de begroting 2022 valt het kengetal positiever uit. De netto schuldquote is een tamelijk grove indicatie. Daarom wordt een diepere analyse gemaakt in de vorm van de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Een hoge schuld kan veroorzaakt worden doordat afgesloten leningen worden doorgeleend. In dat geval hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen, wordt de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Voor Westvoorne valt de netto schuldquote daarmee lager uit (118,7%).

Grondexploitatie Niet alleen de verstrekte leningen kunnen het beeld van de netto schuldquote vertekenen, ook de voorraden bouwgrond beïnvloeden dit beeld. Onder normale omstandigheden wordt de rente van de financiering van de aankoop van grond bijgeschreven bij de voorraad grond. De rente drukt dus niet op de exploitatie. Bij verkoop van de grond worden de rentekosten van deze schulden goed gemaakt en leningen afgelost. Ook voor de grondpositie is een kengetal bepaald. Dit kengetal geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. Grondexploitatie kan een forse impact hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. Door het kengetal grondexploitatie in mindering te brengen op de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, wordt de schuld zichtbaar die werkelijk op de exploitatie drukt (de effectieve schuldquote). Dat levert het volgende overzicht op: Effectieve schuldquote gemeente Westvoorne in %

Rekening 2021

Begroting 2022

Rekening 2022

(A) Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen (B) Grondexploitatie

108,0 3,1

161,4 2,9

118,7 4,8

Effectieve schuldquote (= A-B)

104,9

158,5

114,0 72

Het schuldplafond van 130%, wat genoemd wordt bij de netto schuldquote, is gebaseerd op een netto schuld inclusief leningen voor een portefeuille uitgeleende gelden en inclusief voorraden bouwgrond. Het zal duidelijk zijn dat voor de effectieve schuldquote het schuldplafond normaal gesproken lager zal liggen, wat in dit geval inderdaad zo is. Solvabiliteitsratio Deze ratio drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen en geeft weer in hoeverre er geen schulden op het bezit rusten. Hoe hoger deze ratio, des te groter de weerbaarheid van de gemeente. Normaal bevindt de solvabiliteitsratio van een gemeente zich tussen de 30% en 80%. Bij een ratio lager dan 30% springt het licht op oranje. Als de ratio onder de 20% uitkomt, springt het licht op rood. In dat geval is het bezit van een gemeente zeer zwaar belast met schuld. De ratio voor Westvoorne komt uit op 33,5% en is daarmee verslechterd ten opzichte van 2021. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten te delen door de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Het kengetal voor 2022 komt positief uit. Dit houdt in dat de structurele lasten in 2022 geheel gedekt zijn door de structurele baten.

Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishouden De ruimte die een gemeente heeft om de belastingen te verhogen, wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. In dit geval worden de totale woonlasten (OZB, riool- en reinigingsheffing) van een meerpersoonshuishouden vergeleken met het landelijk gemiddelde van het jaar daarvoor. De kengetallen in de tabel laten zien dat Westvoorne bijna 26% boven het landelijk gemiddelde zit wat betreft de woonlasten. Op zich is dit verklaarbaar. Westvoorne heeft te maken met een gemiddeld hoge WOZ-waarde. Ondanks dat de OZB-tarieven tot de laagste van Nederland behoren, is het OZB-bedrag hoger dan gemiddeld. Ook de rioolheffing is hoger dan gemiddeld doordat er extra kosten zijn gemaakt om het buitengebied aan te sluiten op de riolering. De hier vermelde belastingcapaciteit staat los van de onbenutte belastingcapaciteit van € 2.500.000,die eerder in deze paragraaf wordt vermeld. Onderlinge verhouding tussen kengetallen - conclusie Eén enkel kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie beoordeeld kan worden. Zo hoeft een hoge schuld geen nadelig effect te hebben op de financiële positie, maar is dat afhankelijk van hoeveel eigen vermogen en baten er tegenover die schuld staat.

Ook een tegenvallende ontwikkeling van de grondprijs hoeft geen negatieve invloed te hebben als de structurele exploitatieruimte groot genoeg is, of als over voldoende ruimte in de belastingcapaciteit kan worden beschikt. De kengetallen zullen daarom altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie.

73

Conclusie De kengetallen die de verhouding weergeven tussen schulden in inkomsten laten een minder positief beeld zien dan vorig jaar (netto schuldquote, netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen en de effectieve schuldquote). Dit houdt dus in dat rentelasten en aflossingen zwaarder op de exploitatie drukken. Ook de solvabiliteitsratio is verslechterd. Een ratio van bijna 34% betekent dat ruim 66% van het totale vermogen uit vreemd vermogen (schulden) bestaat. Het positieve kengetal structurele exploitatieruimte geeft aan dat in 2022 de structurele lasten geheel gedekt zijn door structurele baten. Het kengetal inzake de schuldquote kan positief beïnvloed worden door het genereren van extra belastinginkomsten. Uit het kengetal m.b.t. de belastingcapaciteit blijkt echter dat we ruim boven het gemiddelde zitten. Dit gemiddelde is echter geen harde bovengrens. De mogelijkheid om belastingen te verhogen is een politieke keuze.

74

Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf biedt inzicht in de financiële consequenties van het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen zoals wegen, openbare verlichting, riolering, watergangen, openbaar groen etc. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het voorzieningenniveau en dus ook de hiermee verband houdende (jaarlijkse) lasten.

Het beleid van Westvoorne is er op gericht om het onderhoud van de kapitaalgoederen planmatig in te richten en uit te voeren. Hiervoor zijn het gemeentelijk rioleringsplan, een gebouwenbeheerplan, en beheerplannen voor openbaar groen, openbare verlichting en voor onderhoud wegen opgesteld. Regelmatig worden deze plannen bijgesteld. Voor een gelijkmatige belasting van de begroting wordt voor het gemeentelijk rioleringsplan en het gebouwenbeheerplan gewerkt met egalisatievoorzieningen.

Wegenbeheer Het wegbeheer is uitgevoerd conform het door de raad vastgestelde wegenbeheerplan 2020-2024. In het beheerplan zijn de effecten van de bezuinigingen in het meerjarige beheer en onderhoud op de kwaliteit, vastgesteld. Op dit moment zit het algemeen te handhaven kwaliteitsniveau voor het beheer op niveau B zoals deze in het normenkader in het wegenbeheerplan is opgenomen. Voor het centrum en de doorgaande wegen is niveau A als beheerniveau vastgesteld. Hierbij worden aangewezen looproutes binnen het centrum van Oostvoorne en Rockanje jaarlijks extra onderhouden op basis van een inspectie die gezamenlijk met ouderen vanuit de zorgcentra in beide plaatsen wordt uitgevoerd. Het beheerniveau is daarmee een niveau hoger dan voorheen. Veel wegen zijn nog op een kwalitatief hoger niveau en zullen door de beheerkeuze geleidelijk aan op het vastgestelde beheerniveau komen.

Onderhoud Kapitaallasten Totaal

Begroting Werkelijk 2022 2022 468.164 473.048 133.984 133.984 602.148 607.032

Openbare verlichting Het onderhoud van de openbare verlichting is op basis van een langjarig contract uitbesteed aan CityTec. Dit bedrijf draagt zorg voor zowel het dagelijks onderhoud als de planmatige vervanging van verlichtingsarmaturen. De uitvoering gebeurt aan de hand van het openbaarverlichtingsplan. De kwaliteit voldoet aan de NPR-norm. De geplande reguliere vervangingen zijn uitgevoerd volgens het openbaarverlichtingsplan2020-2024. De projectmatige vervanging van verlichting bij herinrichtingswerkzaamheden in het centrum van Oostvoorne en Rockanje is op basis van de keuze

75

voor de locatie IKC en de Dorpsvisies uitgesteld en wordt bij de uitvoering van de geplande projecten gerealiseerd.

Onderhoud Kapitaallasten Totaal

Begroting Werkelijk 2022 2022 51.361 62.170 55.792 54.320 107.153 116.490

Riolering Landelijk geldt in het kader van het bestuursakkoord water dat gemeenten en waterschappen moeten bezuinigen op de groeiende kosten in de afvalwaterketen om de verwachte kostenstijging voor 2020 op te vangen. De gemeente Westvoorne heeft met de andere gemeenten op Voorne-Putten en het waterschap samen gewerkt om in de afvalwaterketen kosten te besparen, kwaliteit te verbeteren en kwetsbaarheid van het systeem en de organisatie te verminderen. Hierin zijn in de afgelopen perioden grote slagen gemaakt, waardoor tot 2020 door de gezamenlijke organisaties € 4,6 mln. op de groei van de kosten wordt bespaard. In het gemeentelijk rioleringsplan zijn naast de kosten voor het beheer van het afvalwater ook regenwater en grondwater meegenomen. Om de tarieven in het kader van riolering zo min mogelijk te laten fluctueren, wordt gewerkt met een egalisatievoorziening. Door de optimalisatie in de afvalwaterketen zijn de kosten voor de riolering en daarmee de rioolheffing structureel verlaagd. In het GRP 2020-2024 zijn de effecten van de bezuinigingen in het meerjarige beheer en onderhoud op de kwaliteit, vastgesteld. In de praktijk wordt minder riolering vervangen. Door het aanbrengen van een lining in de oude riolen wordt aan de rioolbuis een tweede levenscyclus toegekend van 60 jaar.

Het afkoppelen van hemelwater vindt plaats in samenhang met investeringen in herstraten en inrichting wegen. De staat van onderhoud blijft minimaal op hetzelfde niveau en door de eigenschappen van de lining zal deze in een aantal gevallen verbeteren. Een groot deel van de riolering ligt in de polder en het duingebied. Dit is een met pompen gestuurd drukrioleringssysteem en bestaat uit ruim 640 gemalen en 120 km persleiding.

Onderhoud Kapitaallasten Totaal

Begroting Werkelijk 2022 2022 509.365 560.284 1.074.101 516.891 1.583.466 1.077.175

Watergangen Naast het reguliere onderhoud zijn het vervangen van de beschoeiingen en het baggeren van de watergangen de belangrijkste kostenaspecten. De lasten hiervan zijn opgenomen in het GRP 20202024. Het baggeren wordt conform planning in 2023 en 2024 volgens de baggercyclus van het waterschap uitgevoerd. Openbaar groen

76

In de begroting zijn de wijzigingen door bezuinigingen op de kapitaalsinvesteringen doorgevoerd. De daaruit volgende mutaties zijn in het overzicht verwerkt. In het beheerplan 2015-2019 zijn de effecten van de bezuinigingen in het meerjarige beheer en onderhoud op de kwaliteit, vastgesteld.

Onderhoud Kapitaallasten Totaal

Begroting Werkelijk 2022 2022 315.591 335.968 35.487 35.487 351.078 371.455

Gebouwenbeheer Periodiek wordt het onderhoudsprogramma voor de openbare gebouwen geactualiseerd. De kosten voor het onderhoud van de openbare gebouwen worden geëgaliseerd via de voorziening onderhoud gebouwen. Met gebruikmaking van de middelen uit deze voorziening kan het planmatig onderhoud gedurende een periode van 10 jaar worden uitgevoerd. Deze meerjaren- onderhoudsprogramma’s bestaan uit de clusters Algemene dienst, Sport en Cultuur. Voorbereidend op de fusie per 1 januari 2023 heeft nader overleg plaatsgevonden over de afstemming van de DMJOP’s van de voormalige gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne om in 2023 te komen tot een gezamenlijk DMJOP 2023-2032.

Algemene dienst

Onderhoud Kapitaallasten Totaal

Begroting Werkelijk 2022 2022 408.543 466.200 88.274 88.274 496.817 554.474

Sport

Onderhoud Kapitaallasten Totaal

Begroting Werkelijk 2022 2022 313.763 259.412 203.624 193.032 517.387 452.444

77

Cultuur

Onderhoud Kapitaallasten Totaal

Begroting Werkelijk 2022 2022 327.890 226.464 74.326 74.326 402.216 300.790

Tractie en gereedschappen Om grote fluctuaties in jaarlijkse budgetten te voorkomen, wordt het budget voor tractie en gereedschappen bepaald op basis van een vervangingsschema meerjarenraming materiaal-materieel. Op basis van het Besluit, begroting en verantwoording (BBV) worden de investeringen geactiveerd.

Aanschaffingen Kapitaallasten Totaal

Begroting Werkelijk 2022 2022 14.523 11.186 120.291 116.720 134.814 127.906

78

Financiering Deze paragraaf biedt inzicht in het sturen, het beheersen van, het verantwoorden en het controleren van de financieringsfunctie.

Het belangrijkste uitgangspunt van de treasury is het beheerst uitvoering geven aan de financieringsfunctie van de gemeente. Dat uit zich in een tweetal kwalitatieve randvoorwaarden voor het treasurybeleid. De eerste is dat het aangaan en verstrekken van geldleningen (en het verlenen van garanties) alleen zijn toegestaan voor de uitoefening van de publieke taak. De tweede houdt in dat het uitzetten van gelden een prudent karakter moet hebben en niet gericht is op het genereren van inkomen door het lopen van overmatige risico’s. Financiering > 1 jaar Op basis van het jaarlijks door de gemeenteraad vastgesteld investeringsprogramma wordt de liquiditeitenplanning >1 jaar alsmede de hiermee verband houdende financiering opgesteld.

Vermogens- en financieringsstructuur Geïnvesteerd vermogen per 31-12 Immateriële vaste activa algemene dienst Materiële vaste activa Grondexploitaties en voorraden Geldleningen en deelnemingen Totaal geïnvesteerd

Financiering per 31-12 Geldleningen o/g Nieuwe geldleningen o/g Reserves en voorzieningen Rekening-courantkrediet, waarborgsommen, kasgeldleningen etc. Totaal financiering

Werkelijk 2022 98.939 2.348 4.539 105.826 Werkelijk 2022 59.674 42.485 5.020 107.109 (bedragen x € 1.000,-)

Bij de financiering van het geïnvesteerd vermogen zijn de volgende uitgangspunten van belang: Financieringsmiddelen worden uitsluitend aangetrokken ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak. Financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne financieringsmiddelen te gebruiken teneinde het renterisico te minimaliseren en het renteresultaat te optimaliseren. Rentetoerekening investeringen Met ingang van het jaar 2017 zijn de voorschriften BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) ten aanzien van de toerekening van rentekosten aan investeringen gewijzigd. De voorgeschreven renteberekeningsmethodiek is weergegeven in onderstaand schema. 79

Schema rentetoerekening 2022

Begrotin g %

Begroting 2022

Rekenin g %

Rekening 2022

a.

Externe rentelasten, geldlen.o/g

1.346

1.321

b.

Externe rentebaten, geldlen.u/g

19 1.327

47 1.274

Door te berekenen rentes c.

-rente aan grondexploitaties alg. dienst -rente projectfinanciering afvalstoffen / huish.afval

1,31%

26

1,31%

26

4,00%

25

4,00%

-rente projectfinanciering riolering Totaal door te berekenen rentes

5,00%

517

25 51 7

5,00% 568

568

Saldo door te rekenen externe rente d1 . Rente over eigen vermogen d2 . Rente over voorzieningen Aan taakvelden / programma's + overhead toe te rekenen Werkelijk aan taakvelden / programma's + e. overhead toegerekende rente (begroot renteomslag 1,03%, afgerond 1,1%) (rekening renteomslag 0,96%, afgerond 1,1%)

759

706

0

0

0

0

759

706

872

736

f.

113

Renteresultaat op taakveld treasury

30 (bedragen x € 1.000,-)

Leningenportefeuille

Stand leningen per 1-1 Nieuwe leningen Aflossingen Renteaanpassingen Stand leningen per 31-12

Omvang 2022 64.221 0 4.547 0 59.674

Gemidd. rente 2022 2,10%

2,11% (bedragen x € 1.000,-)

De leningenportefeuille bestaat per 31-12-2022 uit 15 leningen, waarvan 14 bij de BNG en 1 bij de Rabobank. Een renterisico als gevolg van renteconversie is niet aanwezig. De meeste leningen hebben een looptijd van 25 jaar en enkele van 10 jaar of korter. De leningenportefeuille bedroeg per 1 januari 2022 in totaal ruim € 65 miljoen, nagenoeg geheel gefinancierd door de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Naast het aantrekken van nieuwe vaste geldlening(en) om in de financieringsbehoefte te voorzien is het ook mogelijk om bestaande vaste geldleningen te herstructureren.

80

Treasurybeheer Treasury Op het gebied van treasury zijn twee ontwikkelingen relevant. 1. Schatkistbankieren en 2. Wet HOF. 1. Het schatkistbankieren heeft tot consequentie dat de gemeente overtollige financiële middelen (banksaldi >€ 981.000,--) moet overboeken naar een bankrekening “Schatkistbankieren”. 2. Wet HOF stelt aanvullende eisen m.b.t. het begrotingstekort. Het zogenaamde EMU-saldo. De wet houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF) stelt dat de decentrale overheden een gelijkwaardige inspanning moeten leveren bij het streven om te voldoen aan de Europese begrotingsdoelstellingen. Hierbij wordt een macro limiet gesteld, waardoor het per gemeente moeilijk te voorspellen is of de macro EMU-norm overschreden wordt. In elk geval zal er structureel meer aandacht aan het EMUsaldo moeten worden besteed. Dat heeft op termijn mogelijk consequenties voor de investeringscapaciteit. In de toekomst levert overschrijding van de macronorm mogelijk een boete op. In het financieel akkoord is afgesproken dat deze kabinetsperiode van een sanctie wordt afgezien zolang er geen sanctie uit Europa volgt. Risicobeheer Met betrekking tot risicobeheer gelden de volgende algemene uitgangspunten: • • •

Leningen of garanties worden uitsluitend verstrekt uit hoofde van de “publieke taak” en aan door de gemeenteraad goedgekeurde derde partijen. Uitzetten van middelen moet een prudent karakter hebben en niet gericht zijn op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico. Het gebruik van derivaten is toegestaan uitsluitend ter beperking van financiële risico’s.

Toelichting: Voor wat betreft het verlenen van garanties is leidraad het bij raadsbesluit van 28 november 1989 vastgestelde garantiebeleid. Kernpunt van dit beleid is dat voor het verstrekken van een garantie duidelijk sprake moet zijn van een gemeentelijk belang. Hiervan is sprake als het gaat om een door het gemeentebestuur wenselijk geachte voorziening, die zonder gemeentegarantie niet tot stand zou kunnen komen. Garantieverleningen ten behoeve van plaatselijke verenigingen en organisaties op het gebied van cultuur, recreatie en sport worden, gelet op het belang voor het maatschappelijk leven in de gemeente, geacht een gemeentelijk belang te dienen. In het kader van de “financieringsregeling huisvesting gemeenteambtenaren 1983” zijn hypotheken verstrekt aan personeel. Bij raadsbesluit van 29-3-1983 en 29-3-1994 zijn de voorwaarden waaronder een hypotheek wordt verstrekt, vastgelegd. Het is niet meer toegestaan nieuwe hypotheken uit te geven. De huidige situatie wordt bevroren en er geldt een zogenaamde uitsterf constructie. Gelet op de voorwaarden, de ontwikkeling van de laatste jaren op de huizenmarkt (stijging prijzen) zijn de risico’s tot op heden minimaal.

Renterisicobeheer Teneinde de renterisico’s te beperken gelden de volgende uitgangspunten: • De kasgeldlimiet wordt niet overschreden conform de Wet fido; • De renterisico-norm wordt niet overschreden conform de Wet fido; • Nieuwe leningen en/of uitzettingen worden afgestemd op de financiële positie en de liquiditeitenplanning. Het investeringsprogramma van de gemeente dient als leidraad bij het bepalen van de financieringsbehoefte voor de jaren 2022 t/m 2025. Zoals aangegeven is dit gegeven afhankelijk van 81

de ontwikkeling van de financieringsbehoefte. Het aangaan van nieuwe investeringen heeft dan ook invloed of de financieringsportefeuille. In onderstaande tabel wordt weergegeven boven welk normbedrag de gemeente een renterisico loopt. Uit deze tabel blijkt dat de gemeente geen overschrijding heeft van de renterisiconorm. Renterisiconorm en renterisico’s vaste schuld

1a Renteherziening op vaste schuld o/g 1b Renteherziening op vaste schuld u/g 2 Netto renteherziening (1a-1b) 3a Nieuw aan te trekken lange leningen 3b Nieuw verstrekte lange leningen 4 Netto nieuw aangetrokken vaste schuld (3a-3b) 5 Betaalde aflossingen 6 Herfinanciering (laagste van 4 en 5) 7 Renterisico op vaste schuld (2+6) 8 Stand van het begrotingstotaal leningen o/g per 1-1 9 Renterisiconorm (20% van 8) 10 Ruimte (+)/Overschrijding(-) (9-7)

Begroting 2022 0 0 0 15.000 0 15.000 4.546 4.546 4.546 55.221 11.044 6.498

Werkelijk 2022 0 0 0 0 0 0 4.547 0 0 64.221 12.844 12.844 (bedragen x € 1.000,-)

Kredietrisicobeheer Kredietrisicobeheer Bij het uitzetten van middelen gelden de volgende uitgangspunten: • Uitzettingen vinden uitsluitend plaats bij financiële instellingen met ten minste een A-rating. • Bij het verstrekken van leningen uit hoofde van de publieke taak wordt de kredietwaardigheid beoordeeld en worden indien mogelijk zekerheden of garanties geëist. Koersrisicobeheer De gemeente beperkt de koersrisico’s op uitzettingen uit hoofde van treasury door overtollige liquide middelen boven het drempelbedrag schatkistbankieren uitsluitend uit te zetten bij de Nederlandse staat of in de vorm van leningen bij andere openbare lichamen. Daarbij kan gemeente Westvoorne geen leningen verstrekken aan openbare lichamen ten aanzien waarvan zij met het financieel toezicht is belast. De gemeente Westvoorne neemt deel in Bank Nederlandse Gemeenten, Stedin en Evides. Debiteurenrisico Debiteuren met openstaande facturen waarvan de betalingstermijn is overschreden worden na 14 dagen schriftelijk aangemaand. Indien de factuur na 14 dagen dan nog niet is voldaan wordt de vordering in handen gegeven van een deurwaarder. Door deze procedure wordt het risico op debiteuren zoveel mogelijk geminimaliseerd. Kasbeheer < 1 jaar Met de BNG is een overeenkomst afgesloten voor kredietverlening via de rekening-courant tot € 1 miljoen.

Op basis van de begroting bedraagt de kasgeldlimiet € 4,2 miljoen (8,5% van € 49,1 miljoen). Met dit bedrag is naar verwachting voldoende ruimte aanwezig om flexibel op de financieringsbehoefte in te kunnen spelen. Eventuele tijdelijke overschotten aan liquide middelen worden door het verplicht 82

“Schatkistbankieren” afgeroomd en zo nodig de volgende dag weer teruggeboekt. Bij tekorten zal een tijdelijke kasgeldlening worden afgesloten. Kasgeldlimiet

1 Kasgeldlimiet 2 Omvang vlottende schuld 3 Vlottende middelen 4 Toets kasgeldlimiet (2-3) Ruimte (+) / Overschrijding (-); (1-4)

kwartaal 1 kwartaal 2 2022 2022 4.169 4.169 0 5.000 6.600 5.993 -6.600 -993 10.769 5.162

kwartaal 3 kwartaal 4 2022 2022 4.169 4.169 5.000 5.000 8.898 5.236 -3.898 -236 8.067 4.405 (bedragen x € 1.000,-)

83

Bedrijfsvoering Deze paragraaf biedt inzicht in de wijze waarop de bedrijfsvoering plaatsvindt vanuit financiële aspecten, personele aangelegenheden en de organisatie.

In de duale systematiek bepaalt de raad wat zij wil bereiken en langs welke doelen dat moet gaan. Het college draagt zorg voor de uitvoering en gebruikt daarvoor het beschikbare budget op de meest effectieve en efficiënte wijze. Financiële aspecten Planning en control Met de werkgroep financiën, uit de gemeenteraad, is de afgelopen jaren de P&C-cyclus verbeterd. Diverse kwaliteitsverbeteringen binnen de P&C-cyclus zijn inmiddels doorgevoerd. Er is verder afgesproken dat de P&C-cyclus jaarlijks wordt geëvalueerd. Het college stuurt aan op een scherpe wijze van begroten, een scherp toezien op de budgetten en vroegtijdig bijsturen. Verder zal de nadruk liggen op het structureel sluitend houden van de begroting, het niet meer dan trendmatig laten stijgen van de lokale heffingen, het boeken van besparingen en het realiseren van een transparante aansluiting tussen de verschillende P&C-documenten.

Rechtmatigheid Een belangrijk element van de accountantscontrole betreft de rechtmatigheidscontrole. Daarom wordt jaarlijks het normenkader vastgesteld. Dit normenkader is vastgelegd in het controleprotocol. Het normenkader wordt ieder jaar ter kennisname naar de raad gestuurd. Zowel het normenkader als het controleprotocol wordt opgesteld door ons en ter kennisname gedeeld met Publieke Sector Accountants. De accountant stelt aansluitend vast of het normenkader en het controleprotocol voldoen aan de vereisten om controle uit te kunnen voeren. Het controleprotocol omvat alle tot de accountantscontrole behorende werkzaamheden. Het heeft als doel nadere aanwijzingen te geven aan de accountant over de reikwijdte van de accountantscontrole, de daarvoor geldende normstellingen en de daarbij verder te hanteren goedkeurings- en rapporteringstoleranties. In het controleplan zijn de meest belangrijke risicogebieden in beeld gebracht. Ieder jaar wordt elk proces en/of risicogebied op rechtmatigheid gecontroleerd. Uit deze controles zijn geen onrechtmatigheden naar voren gekomen. De belangrijkste risicogebieden zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11

Inkoop & aanbesteden Investeringen grondexploitaties Huuropbrengsten Personeel & salariskosten Soc. Domein (WMO, Participatiewet, Jeugdwet) Factuurverwerking & betaling Subsidieverstrekkingen & ontvangsten Treasury Begrotingsrechtmatigheid Belastingen (BTW, VPB en WKR) Bouwleges

84

Frauderisico In 2021 is er een frauderisicoanalyse opgesteld. Het doel hiervan is om frauderisico’s in kaart te brengen en na te gaan welke maatregelen het college en de organisatie moeten nemen om deze risico’s te beheersen en/of terug te brengen naar een (financieel) aanvaardbaar niveau. Het uitvoeren van deze analyse heeft voor een fundamentele rol bij het ontwikkelen, implementeren en borgen van de interne beheersingsmaatregelen. Tevens zorgt dit ervoor dat de zwakke plekken in de processen in kaart worden gebracht en bewustzijn wordt gecreëerd. In 2022 heeft er geen actualisatie van de frauderisicoanalyse plaatsgevonden. In het Intern controleplan van de gemeente Voorne aan Zee is opgenomen dat we de frauderisicoanalyse uitvoeren. Uit de analyse blijkt dat het management zich bewust is van de frauderisico’s en dat ze beheerst worden. De gemeente beschikt over spelregels op het gebied van integriteit, heeft voorzieningen getroffen om vraagstukken bespreekbaar te maken waar dat nodig is en er zijn mogelijkheden om (anoniem) meldingen te doen. Er zijn in 2022 bij de verantwoordelijke organen geen signalen bekend (gemaakt) dat er sprake is van vermoedens van fraude of onregelmatigheden. Het voorkomen van frauderisico's vraagt blijvende aandacht.

De rechtmatigheidsverantwoording en de vereisten rondom het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik helpen in de doorontwikkeling.

85

Personele aangelegenheden Personeelsformatie Vanwege de bestuurlijke fusie tussen gemeente Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne per 1 januari 2023 wordt zeer kritisch gekeken naar de invulling van vacatures. In dit kader wordt regionaal samengewerkt en wordt elkaar daar bijgestaan waar nodig en mogelijk. Door een efficiënte samenwerking met regiogemeenten kan dit kostenbesparend werken. In 2022 was voor het oplossen van knelpunten in de formatie een bedrag opgenomen van € 100.000. Deze pot is bedoeld voor knelpunten die zich voordoen als gevolg van zwangerschaps- en bevallingsverlof, ouderschapsverlof, ziekteveruim, vacatures etc., maar ook bijvoorbeeld door nieuwe of veranderende wetgeving. Formatieoverzicht 1/1/2023 t.o.v. 1/1/2022 Sector/ Onderdeel

31-12-2022 Aantal Langdurige Fte’s personen stages (excl. vacatures/incl stages)

1-1-2022 Fte’s (incl. vacatures/ stages)

Aantal personen

GRIFFIER

1,69

3

1,69

3

SECR

1,00

1

1,00

1

MI

32,22

40

39,91

41

IZ

51,87

53

54,62

61

GG

53,27

57

61,56

61

Vakonderwijs

0,57

1

0,57

1

Totaal

140,02

154

159,34

170

Loonkosten

Langdurige stages

2022

Huidig personeel

€ 12.275.160

Voormalig personeel

€

Totale loonkosten

€ 12.304.136

28.976

Er is eind 2022 minder fte opgenomen omdat, met het oog op de bestuurlijke fusie per 1 januari 2023, een aantal vacatures niet meer zijn herbezet door structurele invulling van de formatie maar door inhuurkrachten. In het formatie overzicht ontbreekt deze ruimte. CAO-akkoord 2021 - 2022 In januari 2022 is er een nieuwe cao afgesloten. Het akkoord bevat o.a. afspraken over de salarisontwikkeling, harmonisatie van verlof, verlofsparen en vitaliteit. De cao gemeenten 2021-2022 loopt tot 1 januari 2023.

86

Loonontwikkeling in 2022 in cijfers Per 1 april 2022 is een salarisverhoging van 2,4% doorgevoerd.

Personeelsbeleid Arbeidsomstandigheden In 2022 is de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) uit 2012 geactualiseerd. Omdat de huidige RI&E niet meer actueel was, is deze samen met Zorg van de Zaak voor de gehele organisatie geactualiseerd, zodat deze weer voldoet aan wet- en regelgeving en als basis kan dienen voor het arbobeleid voor de komende jaren. Met de uitvoering van de RI&E worden arbeidsomstandigheden in kaart gebracht, evenals mogelijkheden en kansen voor verbetering van arbozorg. Goede arbeidsomstandigheden zijn onder andere van invloed op de veiligheid en gezondheid op de werkplek, maar zijn tevens van invloed op de vitaliteit van medewerkers. Met de actualisatie van de RI&E voldoet de gemeente tevens aan de wettelijke verplichting op het gebied van RI&E. De RI&E kan gebruikt worden om richting te geven aan verdere invulling van het arbobeleid, evenals aan de rol en inhoud van de preventiemedewerker. Daarnaast geven de uitkomsten van de RI&E een aanzet voor het maken van een plan van aanpak. Een RI&E is niet compleet zonder dit wettelijk verplichte plan van aanpak. In het plan van aanpak is beschreven welke maatregelen genomen zullen worden om de geïnventariseerde risico's aan te pakken. Ook dient in het plan van aanpak opgenomen te worden binnen welke termijn deze maatregelen uitgevoerd worden en wie binnen de organisatie hiervoor verantwoordelijk gesteld is.

Organisatieontwikkeling Na de start van het organisatieontwikkeltraject in 2019 zijn verschillende trajecten in 2022 afgerond. Meerdere plannen zijn de afgelopen jaren geïmplementeerd, zoals het leiderschapsprogramma en talentontwikkeling van medewerkers. Het vitaliteitsbudget is per 1 januari 2021 in gegaan, waar veel medewerkers aan hebben deelgenomen. Arbeidsmobiliteit en samenwerking Samen met gemeente Brielle, Hellevoetsluis, Goeree-Overflakkee, de BAR-organisatie, Nissewaard, Gorinchem en AVRES is er 6-wekelijks een matchbijeenkomst georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomst worden vacatures en mobiliteitskandidaten besproken. Dit overleg heeft al een aantal keren een succesvolle match opgeleverd. Ook op andere P&O onderwerpen wordt door deze groep P&O adviseurs de samenwerking gezocht om zo kennis te delen met elkaar. Verder is een werkgroep opgestart om de doorstartmogelijkheden van de website werkeninzuidhollandzuid.nl nieuw leven in te blazen. Daarnaast wordt jaarlijks een dag van de mobiliteit georganiseerd waarbij medewerkers van de eerdergenoemde gemeenten een kijkje in de keuken kunnen nemen bij elkaar. Organisatie Binnen de gemeente Westvoorne wordt op een viertal kernwaarden gestuurd: externe gerichtheid, samenwerken, verantwoordelijkheid en reflectie.

Het doel hiervan is om te komen tot een andere houding en ander gedrag, bij bestuurders, management en medewerkers, gericht op de beweging naar een zelfbewuste gemeente. Vanaf 2016 wordt met name gestuurd naar het “hoe kan het wel” principe. Vanaf 2019 is een doorstart gemaakt met de organisatieontwikkeling. De mens staat centraal bij de ontwikkeling van de organisatie. Bestuur, management en medewerkers werken aan een waardevol en concreet perspectief naar het profiel van een zelfbewuste gemeente. Daarnaast is in 2021 een

87

start gemaakt met de oprichting van de Voorne Academie voor de ontwikkeling van alle medewerkers ten behoeve van de fusie. Hier is in 2022 verder aan gewerkt. Arbeidskosten en Overhead De toerekening van arbeidskosten aan de producten in de verschillende programma’s gebeurt d.m.v. urentoerekening. Hiervoor zijn uurtarieven vastgesteld; 1 managementtarief 2 tarieven binnendienst 3 tarieven buitendienst Deze uurtarieven zijn opgebouwd uit 100% salariskosten plus een kleine opslag voor o.a. incidentele inhuur, stelpost personeel, stagiaires etc. Met ingang van 2017 is in het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) vastgesteld dat de overheadkosten voor de totale organisatie op een apart product/taakveld moeten worden verantwoord. De overhead betreft: • salariskosten Middelen & teamhoofden • salariskosten MT • personeelskosten (opleidingen, ARBO, bedrijfsgeneeskundige zorg, OR ed.) • facilitaire voorzieningen (huisvestingskosten, div, servicepunt, bode, kantine etc.) • automatisering en informatisering • buitendienst (huisvesting, tractie en gereedschappen) • ondersteuning organisatie (communicatie, accountantskosten, bankkosten enz.) Kwaliteitszorg Een interessante ontwikkeling in het openbaar bestuur van de laatste jaren is de groeiende aandacht voor kwaliteitszorg. Vanaf 1 januari 2009 wordt er gewerkt met een kwaliteitshandvest.

In het handvest maakt de organisatie een aantal normen bekend die zij zichzelf oplegt bij haar taakuitvoering. De ‘klanten’ van de organisatie, de burgers, mogen haar daaraan houden. De gemeente heeft zichzelf een aantal servicenormen opgelegd om een betere dienstverlening te kunnen waarborgen. Het kwaliteitshandvest van de gemeente Westvoorne is in 2011 getoetst en aangepast aan de minimumbranchenormen van de VNG. Vrijwel al onze kwaliteitsnormen lagen op dat moment boven de minimumbranchenormen. Het handvest is voor het laatst in 2016 geactualiseerd. ICT/Automatisering Op kantoor zijn de vergaderfaciliteiten uitgebreid zodat er ook hybride vergaderd kan worden. Met de verdergaande digitalisering is de druk op informatieveiligheid alleen maar toegenomen. Zo zijn we eind 2021 nog opgeschrikt door een aanval (landelijk) waardoor we genoodzaakt waren twee weekenden de digitale werkomgeving af te sluiten. Gelukkig heeft dit niet geleid tot ernstige verstoringen. Om de medewerkers continue bewust te laten zijn van de dreigingen is er het hele jaar door hierover campagne gevoerd. In opmaak naar de fusie is er in samenwerking met Syntrophos gewerkt aan een projectplan voor de migratie van de drie gemeenten naar een gezamenlijke omgeving voor Voorne aan Zee, De uitvoering van het plan is formeel op 1 januari 2022 gestart.

De dienstverlening wordt nog meer digitaal, de beschikbare data zal meer vorm krijgen in het datagedreven werken en ook de verdere ontwikkeling van Cloud en Common Ground zullen invloed hebben op ICT. Samen met Syntrophos zal hier vorm aangegeven moeten worden. Servicepunt De gemeente Westvoorne opereert in een turbulente omgeving. De maatschappelijke dynamiek vraagt om het voortdurend aanpassen van de dienstverlening in termen van kwaliteit, kwantiteit, spreiding en bereik. Dit vereist een anticiperende en regie-voerende overheid. In de gemeentelijke 88

organisatie staat ‘de klant’ centraal. Een proactieve dienstverlenende houding, met oog voor de ander is de doelstelling. Er wordt gewerkt volgens het principe van de ‘menselijke maat’, met een directe benadering via een fysiek loket en persoonlijke gesprekken. Vanuit de gedachte ‘de gemeente komt naar u toe’, streeft de gemeente naar een verbetering van de bereikbaarheid van het gemeentehuis en de dienstverlening voor ouderen. Daar waar mogelijk is de dienstverlening gebundeld in het Servicepunt. Het Servicepunt kan burgers, bedrijven en instellingen in de 1e lijn bedienen op het gebied van openbare orde, openbare ruimte, gevonden en verloren voorwerpen, uitgifte paspoorten, rijbewijzen en ID-kaarten. Voor alle overige zaken wordt het Servicepunt zoveel als mogelijk ingezet als contactpersoon voor burgers, bedrijven en instellingen. Voor specifieke gevallen wordt de vakafdeling geraadpleegd. Met de invoering van het zaakgewijs werken worden zaken/ aanvragen steeds meer digitaal afgehandeld. Informatieveiligheid en Privacy De gemeentelijke informatievoorziening is kwetsbaar. Het aantal cyberdelicten neemt snel toe. Mede door de pandemie (vanaf 2020) waardoor men massaal thuis ging werken is het aantal cybercrime misdrijven flink gestegen en is waakzaamheid geboden.

De meest prominente risico’s manifesteren zich in de ambtelijke organisatie; bij de ambtenaren die iedere dag gebruikmaken van informatie- en communicatiesystemen om hun werk te doen. Afgelopen jaar is wel gebleken hoe groot het belang van beschikbaarheid van informatiesystemen is. Eind 2021 zijn we landelijk getroffen door een grote cyberaanval, het zgn. Log4J. Hierdoor waren we genoodzaakt om de laatste twee weekenden van het jaar de digitale werkomgeving af te sluiten. Hieronder zijn de belangrijkste risico’s voor de ambtelijke organisatie samengevat 1. Bedrijfscontinuïteit komt in het geding 2. Integriteit van gegevens is niet gewaarborgd. 3. Vertrouwelijke gegevens komen in verkeerde handen De risico’s voor openbaar bestuur en de politiek liggen vooral op het gebied van het schaden van het vertrouwen in de gemeente en de ambtsdragers. Dit gaat samen met de wijze waarop de gemeente omgaat met (burger)gegevens. 1. Imagoschade • Fouten van medewerkers worden het bestuur aangerekend. • Bestuurders krijgen veel vertrouwelijke informatie onder ogen en moeten hier vertrouwelijk mee omgaan. 2. Financiële schade • Een gemeente die slachtoffer is van gijzelsoftware moet rekenen op kosten die kunnen oplopen tot honderdduizenden of zelfs miljoenen euro’s. • Een ambtenaar, bestuurder of raadslid kan onbedoeld informatie verschaffen waar een kwaadwillende zijn voor deel mee kan doen.

(bijv. Informatie over bestemmingsplannen, aanbestedingen e.d.) • Onzorgvuldige omgang met persoonsgegevens kan leiden tot aansprakelijkheidsstelling of boetes van de Autoriteit Persoonsgegevens. 3. Schade aan democratische processen. • Inbreuken op de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatiesystemen kunnen het democratische proces aantasten (bijv. stemgeheim). 89

De gemeente beschikt over veel privacygevoelige informatie van haar inwoners en ondernemers. Op dit vlak zijn de volgende risico’s te onderscheiden: 1. Gegevens komen in verkeerde handen. • Gemeenten dragen zorg voor veel gevoelige burgerinformatie op het gebied van zorg, werk, inkomen en voorzieningen. Als deze informatie op straat komt te liggen, zijn de gevolgen niet te overzien. - Tijdens de coronacrisis is een derde van de Nederlandse werkende afhankelijk van regelingen die worden uitgevoerd door de gemeente. - Een op de tien kinderen en jongeren maakt gebruik van jeugdzorg. 2. Dienstverlening van de gemeente is niet beschikbaar. • Inwoners en ondernemers ondervinden hinder als de dienstverlening van de gemeente niet beschikbaar is. Uitval van meerdere dagen of langer kan serieuze maatschappelijke, economische en sociale gevolgen hebben. 3. Ontwrichting van alledaagse processen. • Veel systemen die zorgen voor een goed verloop van alledaagse processen worden aangestuurd door computersystemen. Denk hierbij aan de regulering van waterstanden, doorstroming van verkeer en toegangsverlening tot gebouwen en faciliteiten.

90

Verbonden partijen In deze paragraaf wordt inzicht geboden in de participaties van de gemeente Westvoorne in derde rechtspersonen waarin bestuurlijke invloed bestaat en waarmee financiële belangen gemoeid zijn.

Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de gemeente een financieel en bestuurlijk belang heeft. Verbonden partijen zijn een instrument om bepaalde publieke beleids- en uitvoeringstaken (doelmatiger) uit te voeren, dan wanneer de gemeente dit zelfstandig zou doen. Verbonden partijen maken onderdeel uit van onze beleidsprogramma’s. Westvoorne participeert in 15 verbonden partijen: 10 gemeenschappelijke regelingen, 3 vennootschappen en 1 samenwerkingsverband. Participaties in verbonden partijen worden periodiek beoordeeld op wenselijkheid en doelmatigheid. Het beleid van Westvoorne ligt vast in de nota “Verbonden partijen”. Deze is voor het laatst vastgesteld in 2016. De deelname in het aandelenkapitaal van de vennootschappen Stedin, BNG en Evides vloeit voort uit de van oudsher maatschappelijke functies van deze vennootschappen. Het ontvangen dividend was de afgelopen jaren redelijk constant. Voor Stedin worden fluctuaties voorzien.

Overzicht verbonden partijen De volgende tabellen bevatten de belangrijkste kengetallen van aan de gemeente Westvoorne verbonden partijen:

Gemeenschappelijke regelingen (Bedragen in €)

Naam verbonden partij Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Vestigingsplaats Publiek belang Rotterdam Veiligheid

Streekarchief Voorne-Putten/Rozenburg

Brielle

Syntrophos Shared Service Center Metropoolregio Rotterdam/Den Haag (MRDH) Gemeenschappelijke regeling recreatiegebied Voorne-Putten Gemeenschappelijke regeling openbare gezondheidszorg Rotterdam Rijnmond (GGD) Sociale Werkvoorziening "Voorne-Putten Werkt Gemeenschappelijke regeling jeugdhulp Rotterdam Rijnmond (GRJR) Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond (DCMR) Samenwerkingsverband vastgoedinformatie, heffing en waardebepaling (SVHW)

Spijkenisse Automatisering Rotterdam Vervoer en Economie Schiedam Recreatie Rotterdam

Eigen vermogen 1-1-2022 31-12-2022

Vreemd vermogen 1-1-2022 31-21-2022

Resultaat 2022

1.051.500

10.676.209

13.067.221

58.259.442

69.171.627

2.390.000

63.400 2.103.500

636.640 210.796

649.889 210.796

85.964 16.394.765

61.399 13.857.641

21.789 224.770

41.300

32.507.907

33.843.976 1.054.909.811

1.039.232.364

454.819

119.200

4.227.126

4.058.146

6.270.223

4.980.457

51.559

97.300

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

-

54.700

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

-

1.107.000

-

-

68.373.000

55.087.000

-22.115.000

Bijdrage 2022

Instandhouding streekarchieven

Gezondheidszorg

Nissewaard Werkgelegenheid Rotterdam

Jeugdhulp

Schiedam

Milieubeheer 557.000

4.866.000

5.038.000

10.224.000

10.751.000

584.000

Klaaswaal

Heffing en invordering belastingen, waarde-bepaling en beheer Totaal

171.000 5.365.900

849.000

847.000

6.159.000

6.597.000

82.292

Publiek belang

Bijdrage 2022

Samenwerkingsverbanden (Bedragen in €) VestigingsNaam verbonden partij Leerplichtadministratie

Nissewaard

Naleving leerplicht

30.000

Eigen 1-1-2022 n.b

Vreemd 31-12-2022 n.b

1-1-2022

31-21-2022 n.b

n.b

91

Resultaat 2022 n.b

Vennootschappen (Bedragen in €)

Naam verbonden partij Stedin Holding Gemeenschappelijk Bezit Evides Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Totaal

Vestigings-

Publiek belang

Rechts- vorm

Rotterdam Rotterdam

Watervoorziening Watervoorziening

B.V. B.V.

Den Haag

Geen

N.V.

Nominale Dividend in waarde aandelen 2022 2.592.000 82.950 711.028 38.000 167.400 3.470.428

167.400 288.350

Toelichting per verbonden partij Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (Programma Leven) Visie: De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond staat voor ‘samen sterk' in risicobeheersing, incidentbestrijding en crisisbeheersing door een gezamenlijke inzet van diensten, organisaties, burgers en bedrijfsleven, waardoor schade en leed bij incidenten wordt voorkomen of beperkt. Aan wet- en regelgeving en de Gemeenschappelijke Regeling van de VRR kunnen de volgende doelstellingen worden ontleend: • het geven van invulling aan de regionale taken ten aanzien van het waarborgen van de fysieke veiligheid van de regio en het voorbereiden op rampenbestrijding en crisisbeheersing en de hiermee verband houdende multidisciplinaire samenwerking.

• het doelmatig organiseren en coördineren van werkzaamheden ter voorkoming, beperking en bestrijding van brand, het beperken van brandgevaar, het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand en al hetgeen daarmee verband houdt, het beperken en bestrijden van gevaar voor mensen en dieren bij ongevallen anders dan bij brand, het beperken en bestrijden van rampen en het bevorderen van een goede hulpverlening bij ongevallen en rampen; • het doelmatig organiseren en coördineren van het vervoer van zieken en ongeval slachtoffers, de registratie daarvan en het bevorderen van adequate opname van zieken en ongeval slachtoffers in ziekenhuizen of andere instellingen voor intramurale zorg; • het voorbereiden en bewerkstelligen van een doelmatig georganiseerde en gecoördineerde geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen. Globale taakverdeling: Uitvoeren van activiteiten van brandweer en geneeskundige hulpverlening in gewone en buitengewone omstandigheden (rampen). Specifiek behoort tot die taak het volgende: • Instandhouden Alarmcentrale; • Instandhouden regionaal operationeel centrum; • Training en certificering; • Coördinatie en afstemming rampenplannen; • Instandhouden waarschuwings- en verkenningsdienst (sirenenetwerk en verzorgen regionaal advies gevaarlijke stoffen); • GHOR (geneeskundige hulpverlening bij zware ongevallen en rampen); • Organisatie rampenbestrijding.

Globale taakstelling: brandtechnische advisering inzake alle vormen van vergunningverlening, alsmede toezicht op de naleving. Specifieke taken: • Advisering DCMR bij vergunningverlening; • Advisering bouwtoezicht; • Afgifte en controle gebruiksvergunningen; • Coördinatie bovengemeentelijke brandweertaken (technische hulpverlening, waterongevallen en officier van dienst). Risico’s: Geen risico’s Indicator kwaliteitsniveau brandweerzorg en ambulancezorg Het beheer van de brandweerzorg en ambulancezorg is voor de uitvoerende taken overgedragen aan de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. Hiervoor wordt een sturingsmodel vastgesteld dat de te 92

leveren prestaties van de VRR jaarlijks vastlegt. Naar aanleiding van dit document zullen de indicatoren worden opgesteld. Streekarchief Voorne-Putten/Rozenburg (Programma Bestuur & Organisatie) Het Streekarchief Voorne-Putten is een gemeenschappelijke regeling (bedrijfsvoeringsorganisatie) met als (wettelijke) taken: het beheer van de overgebrachte archieven, het toezicht op de nietovergebrachte archieven en het beschikbaar stellen van de archieven aan de burger. Die taken kunnen we verdelen in de drie velden: bewaren, bewerken en benutten. In de toekomstvisie 2025 is de wens uitgesproken meer nadruk te leggen op het taakveld Benutten, zonder de beide andere taakvelden tekort te doen Visie: Het Streekarchief geeft in de “Toekomstvisie 2025 – basis op orde” het volgende aan als hun visie. “Het Streekarchief beschikt in 2025 over een ruime archiefbewaarplaats, is in staat digitale archieven van de gemeenten over te nemen en in een e-depot onder te brengen. De archiefinspecteur houdt toezicht bij de vorming van digitale archieven bij de deelnemers en biedt garantie dat deze op een veilige manier kunnen worden overgebracht.

Het Streekarchief levert producten die op tal van niveaus kunnen worden ingezet: van onderwijs op het digibord en inspirerende publieksactiviteiten als lezingen, cursussen en exposities tot vernieuwend historisch onderzoek en ‘history on te spot’ middels augmented reality. Met respect voor het analoge erfgoed wordt ingezet op digitale dienstverlening. Het Streekarchief Voorne-Putten is voor de deelnemers een belang- en gezaghebbende partnerorganisatie op het gebied van de inrichting en het beheer van een betrouwbare informatiehuishouding. Belanghebbend omdat zij, namens de burgers van nu en straks, staan voor het langetermijnbelang van de overheidsinformatie. Gezaghebbend omdat de streekarchivaris uit hoofde van de Archiefwet een toezichthoudende rol heeft en het Streekarchief Voorne-Putten beschikt over de juridische, archivistische en technische kennis die noodzakelijk is om verantwoorde beslissingen over lange termijnbewaring te kunnen nemen. Grotere en bredere cultuurparticipatie vraagt om toegankelijke informatie. De vraag naar historische kennis neemt toe. Steeds meer mensen tonen aandacht voor de historie van hun omgeving. Velen zijn ook bereid om zich daarin te verdiepen, maar alleen als dit kan op de manier die tegenwoordig gangbaar is: via onder andere themagerichte zoeksystemen en digitale toegangen.

Risico’s: De bestaande huisvesting van het Streekarchief voldoet niet en zal vóór 2025 moeten worden aangepakt. Het huidige archiefdepot is niet toereikend om de archieven van de deelnemers over te nemen, er is te weinig kantoorruimte voor de medewerkers om hun werk te doen en geen ruimte voor overleg, bestuursvergaderingen en het ontvangen van groepen. Op korte termijn zal duidelijkheid gegeven moeten worden over de huisvesting wil het Streekarchief zijn (wettelijke) taken goed kunnen blijven uitvoeren. Syntrophos Shared Service Center (Programma Bestuur & Organisatie) Met ingang van 1 maart 2013 is de gemeenschappelijke regeling voor het Shared Service Centrum (Syntrophos) een feit. Binnen het Shared Service Centrum worden er aan de deelnemende gemeenten diensten geleverd op het gebied van ICT, Geo-informatie en telefonie. Visie: Het realiseren en behouden van de reeds aanwezige benodigde informatievoorzieningen en het efficiënte en professionele beheer daarvan ten behoeve van de vier deelnemende gemeenten en de coördinatie van ICT- activiteiten in verband met de verdere ontwikkeling van de in de dienstverleningsovereenkomst opgesomde activiteiten.

De invoering van de Regeling dient de volgende kwalitatieve doelstellingen te realiseren: • verminderen kwetsbaarheid; • vergroten slagkracht; • ontwikkelingen en landelijke vereisten beter het hoofd bieden; • beheersen van kosten(-stijgingen) en benodigde investeringen; • verbeteren van de dienstverlening

93

Metropoolregio Rotterdam/Den Haag (Programma Bestuur & Organisatie) Per 1 januari 2015 is de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) op gericht. Het gaat om een gemeenschappelijke regeling waaraan 23 gemeenten waaronder Westvoorne deelnemen. De samenwerking binnen deze grote regio is gebaseerd op een tweetal pijlers: mobiliteit/ bereikbaarheid en het economisch vestigingsklimaat. Visie: De metropoolregio is alleen mogelijk door met 23 gemeenten samen te werken vanuit 1 visie. Namelijk: ’Wij werken aan een internationale metropoolregio, waarin bewoners en bedrijven zich optimaal kunnen ontplooien en (internationale) bezoekers zich welkom voelen. Dit doen we door een betere positionering van ons internationaal concurrerende vestigingsklimaat en het uitvoeren van concrete projecten die de bestaande kracht van beide stedelijke regio’s bundelen. Daarbij dragen wij bij aan een positie van de Randstad als topregio in Europa’. Deze visie is inmiddels inhoudelijk ingevuld door een bereikbaarheidsvisie, de Roadmap Next Economy en een regionale investeringsagenda. Deze beleidsmatige bouwstenen zijn erop gericht om de regio gereed te maken voor de nieuwe economie. Risico’s: Geen risico’s.