Ingekomen stukken raadsvergadering 17 april 2025

Het doel van de themabijeenkomsten is om bestaande ideeën te bundelen en met steun van ORR, als externe hoeder, tot actie over te gaan. Aan het einde van de bijeenkomsten zal een actieagenda worden opgesteld met zowel korte- als langetermijndoelen (5 tot 10 jaar). Het is niet de verwachting dat alle oplossingen volledig zijn uitgewerkt, maar wel dat er concrete voorstellen worden gedaan die verder onderzocht of ontwikkeld kunnen worden. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij zowel de gemeente als de betrokken organisaties, met ORR als aanjager.

Jaarverslag | pagina 48

Samenwerken met woningcorporaties In 2023 heeft de ORR, in afstemming met wethouder Zeegers, een samenwerking opgezet met alle woningcorporaties in Rotterdam. ORR neemt twee keer per jaar deel aan het strategisch overleg tussen de woningcorporaties en de gemeente Rotterdam. Tijdens deze bijeenkomsten worden trends en zorgelijke signalen gedeeld en wordt de samenwerking geëvalueerd. De ombudsvrouw neemt jaarlijks ook deel aan het bestuurlijk overleg tussen de woningcorporaties en de wethouders. In 2024 hebben we deze samenwerking verder vormgegeven. Het doel is om - in de strijd tegen de 'lokettenjungle' - te voorkomen dat Rotterdammers tussen wal en schip vallen. Dit doen we vanuit de ‘holy ground-gedachte’ en in de geest van samenaarschap. Wanneer iemand met een probleem met zijn verhuurder bij de ORR aanklopt, zorgen wij ervoor dat de juiste informatie wordt verstrekt. Als het de bewoner niet lukt om contact te krijgen met de verhuurder, nemen wij stappen om dat contact alsnog tot stand te brengen. In zeer schrijnende gevallen kan de ORR direct contact opnemen met de woningcorporatie en verzoeken om het probleem met spoed op te lossen. In 2024 was de woningschaarste in Rotterdam een belangrijk onderwerp. De ombudsvrouw heeft haar zorgen hierover gedeeld in verschillende media en deze ook kenbaar gemaakt bij zowel de lokale als landelijke politiek.

Afschaffen Bed-bad-brood-regeling Op 10 oktober 2024 hebben wij het Rotterdamse college gevraagd om een reactie op de uitspraak van het Europese Hof van Justitie, de afschaffing van de Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV) en de bed-bad-broodregeling en de mogelijke vergaande gevolgen hiervan op nationaal en lokaal niveau. In ons bericht hebben wij nadrukkelijk gewezen op de humanitaire impact van deze uitspraak. Het beëindigen van de LVV door het Rijk en het stopzetten van de bed-bad-broodregeling zal leiden tot onaanvaardbare situaties. In onze brief van 11 november 2024 hebben wij een dringend beroep gedaan op alle overheden om deze besluiten te heroverwegen. Dit betreft zowel het stopzetten van de LVV-bekostiging door het Rijk als het besluit van de gemeente Rotterdam om deze voorziening niet zelf te financieren. Daarnaast hebben wij gevraagd om een concreet plan om uitvoering te geven aan de uitspraak van het Europese Hof en structurele oplossingen te bieden voor mensen die niet kunnen terugkeren naar hun land van herkomst, bijvoorbeeld via een generaal pardon. Waar in andere steden deze kwestie pas over een jaar speelt, voelt Rotterdam al vanaf 1 januari 2025 de directe gevolgen. Dit vraagstuk zal in 2025 onze voortdurende aandacht blijven houden.

In 2024 hebben we 141 signalen ontvangen van inwoners met verhalen over woningcorporaties. ORR ervaart de samenwerking met de woningcorporaties als zeer prettig en vooral effectief.

Jaarverslag | pagina 49

Funderingen Bloemhof In oktober 2023 ontvingen we via de media signalen van bewoners en berichten over de bodemdaling in de wijk Bloemhof op Zuid. Gezien de verwachting dat er meer signalen zouden volgen, zijn we samen met de gemeente gaan onderzoeken welke problemen er speelden en hoe deze het beste opgepakt konden worden. De focus lag hierbij vooral op het op een open en transparante manier informeren van bewoners. De gemeente heeft gekozen voor een wijkgerichte aanpak, met als doel de bewoners te informeren en hen actief te betrekken in het participatieproces voor toekomstige plannen. Wel benadrukte de gemeente dat de aandacht voor dit onderwerp niet betekent dat zij verantwoordelijk is voor de oplossing. De aanpak omvatte onder meer laagdrempelige informatieavonden in huizen van de wijk, het betrekken van sleutelfiguren zoals buurtvaders en buurtmoeders, en het delen van animaties met duidelijke uitleg. De gemeente zette hiermee alles op alles om verbinding te maken met de wijkbewoners. Het 'meepraten' door bewoners is niet altijd vanzelfsprekend. Om de drempel voor participatie verder te verlagen, ontvingen bewoners als blijk van wederkerigheid cadeaubonnen als dank voor hun aanwezigheid, tijd en energie. Het gehele proces werd tussentijds geëvalueerd, zodat er gekeken kon worden naar wat wel of niet werkt en wat er anders kan.

Samenvattend kunnen we stellen dat de gemeente heeft aangetoond haar aanpak aan te passen aan de behoeften van de mensen in de wijk, en dat dit daadwerkelijk positieve effecten heeft gehad. Hopelijk is dit een opstap naar een sterkere verbinding tussen de inwoners en de lokale overheid. Jaarverslag | pagina 50

Overlast in Kralingen Stichting STOK (Stop Overlast in Kralingen) zet zich al jarenlang in om de aanhoudende woonoverlast door een te hoge concentratie van kamerverhuur in Kralingen op duurzame wijze aan te pakken. In de afgelopen tien jaar is de kamerverhuur aan voornamelijk studenten sterk toegenomen, wat heeft geleid tot een onhoudbare situatie voor veel bewoners. Dankzij de actieve inzet van bewoners, die meldingen maken, klachten indienen en soms zelfs juridische stappen ondernemen, blijft STOK zich krachtig verzetten tegen deze overlast. STOK heeft de kwestie ook onder de aandacht gebracht bij ORR, wat heeft geleid tot diverse gesprekken. Onder andere oud-wethouder Karremans en vertegenwoordigers van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) hebben hierbij een rol gespeeld. Op 26 februari 2024 vond een constructief overleg plaats tussen ORR en het College van Bestuur van de EUR. Tijdens dit overleg lag de nadruk op de gedeelde verantwoordelijkheid (samenaarschap) van de universiteit en andere betrokken partijen bij het verminderen van woonoverlast en het structureel oplossen van het tekort aan studentenhuisvesting. De conclusie van dit overleg was duidelijk: structurele samenwerking tussen alle betrokken partijen is cruciaal. Op initiatief van de ORR heeft er op 22 januari 2025 een ‘oploskoffie’ plaatsgevonden.

Voor deze bijeenkomst zijn bewonersverenigingen, wijkraden, de EUR, andere instellingen voor hoger onderwijs, STOK, en de wethouders Zeegers en Lansink-Bastemeijer uitgenodigd. Met deze samenwerking hoopt ORR niet alleen de leefbaarheid in Kralingen te herstellen, maar ook een voorbeeld te stellen voor soortgelijke problemen in andere wijken. Jaarverslag | pagina 51

Bij bedrijven worden soms oplossingen gevonden door de werking van apparatuur af te stemmen op de bedrijfstijden. Voor koelunits van winkels zijn dergelijke aanpassingen echter niet mogelijk, omdat deze 24 uur aan moeten staan. Dit geldt ook voor warmtepompen bij particuliere woningen. Om dergelijke overlast te voorkomen, is het essentieel om bij de bouw en verbouw van woningen en bedrijven vooraf meer rekening te houden met de mogelijke geluidsoverlast van deze apparaten. Zodra de apparatuur eenmaal is geïnstalleerd, is het vaak lastig en kostbaar om aanpassingen door te voeren. Een preventieve aanpak kan veel problemen en frustraties bij bewoners voorkomen.

Cliëntenraad Overlast airco’s en warmtepompen Steeds vaker ontvangen wij signalen van inwoners die overlast ervaren door airco-units en warmtepompen op daken van woningen en flatgebouwen. Deze apparaten veroorzaken hinder door het frequent aan- en afslaan, waardoor bewoners 's nachts niet goed kunnen slapen. Voor velen is dit een dagelijkse bron van stress, terwijl zij (te) weinig gehoor vinden bij de verschillende loketten. Klachten worden vaak van de gemeente en Bouw- en Woningtoezicht doorgestuurd naar de DCMR en weer terug, zonder structurele oplossingen. ORR probeert in deze situaties de lokettenjungle te doorbreken door alle (overheids)instanties bij elkaar aan tafel te zetten.

Jaarverslag | pagina 52

Bij Rotterdam Inclusief was het functiehuis (en daarmee de functiewaardering) niet goed op orde. De WSW-adviesraad heeft dit al jaren geleden aangekaart. De gemeente heeft een herstelproces ingesteld. Bij de vormgeving van dit herstelproces is ORR gevraagd om mee te denken. Dankzij de inspanningen van de WSW-adviesraad, de BredeRaad010 en het team van wethouder Versnel – waar de directeur van Rotterdam Inclusief, Machteld Schagen deel van uitmaakt – ligt er nu een herstelprocedure die voldoet aan de vereisten van transparantie, zeggenschap, inspraak en andere aspecten van behoorlijk bestuur. ORR ziet dit als een voorbeeld van preventief handelen en complimenteert de WSW-adviesraad, de BredeRaad010 en de directeur van Rotterdam Inclusief met hun proactieve en integere aanpak.

Wijkraden Op 23 maart 2024 heeft de conferentie 'Hoe staat het met de wijkraad?' plaatsgevonden in Arminius. Ombudsvrouw Marianne van den Anker trad op als dagvoorzitter. Rotterdam mag trots zijn om als enige stad in Nederland – en zelfs binnen Europa – wijkraden te hebben om de kloof tussen stad en straat te dichten. Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 hoopt ORR dat het college, de gemeenteraad en de wijkraden gezamenlijk stappen zetten om de lokale democratie verder te versterken. Hoewel ORR het vroegtijdig betrekken van wijkraden toejuicht, zien we dat deze raden niet altijd in hun kracht staan. In sommige gevallen constateren we 'afvinkparticipatie' door het college van B en W, waarbij de adviezen van wijkraden weinig tot geen invloed hebben. Daarnaast worstelen sommige wijkraden met hun adviesfunctie en met het betrekken van bewoners.

Bewoners zetten soms alles op alles om voorgestelde plannen tegen te houden, waarbij ze vergeten dat het college en de gemeenteraad besluiten kunnen én mogen nemen in het bredere belang van de stad. Tegelijkertijd kan de gemeente de indruk wekken dat bewoners mogen meebeslissen, terwijl een besluit al is genomen, of dat hun stem niet meetelt. ORR benadrukt dat de gemeente haar keuzes helder moet uitleggen en duidelijk moet maken wat wijkraden en inwoners van het zimm-proces mogen verwachten. We zien dat de gemeente op meerdere beleidsterreinen en domeinen serieuze stappen zet om dit te verbeteren. We hopen dat de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking is getreden, een extra stevige impuls zal geven om goed zimmen in de stad structureel te waarborgen.

Dit vraagt om gerichte aandacht.

Botsing - bewonersbelangen en algemeen belang Een zorgwekkende ontwikkeling is de toenemende botsing tussen bewonersbelangen en het algemeen belang. ORR ziet wisselende beelden van hoe wijkraden, bewoners en het stadsbestuur omgaan met participatie (zimmen).

Nieuwe werkafspraken Belangrijk om te benoemen is dat er in 2024 nieuwe werkafspraken gemaakt over de behandeling van klachten rondom onderlinge omgangsvormen van wijkraadsleden. Deze klachten worden voortaan door de gemeente behandeld en niet langer door ORR.

Jaarverslag | pagina 53

Aelbrechtskade en Feijenoordkade: handhaving nautisch beleid wijkraden Met regelmaat ontvangen wij signalen van inwoners die overlast ervaren van de scheepvaart. In de kern gaat het om binnenvaart-, asiel- en in mindere mate partyschepen. Deze overlast komt overwegend neer op het gebruik van dieselmotoren en aggregaten van schepen die kort dan wel voor langere tijd ergens afmeren. Bewoners klagen bijvoorbeeld ook over aanhoudende bromtonen, de soms vele laad- en losbewegingen. In oktober 2023 hebben wij bij het college deze knelpunten geadresseerd, plus leerpunten en aanbevelingen meegegeven. Wij benadrukten daarbij de noodzaak van een structurele aanpassing van de werkwijze om nieuwe klachten in de toekomst te voorkomen, alsook de handhaving te verbeteren. In haar reactie gaf het college aan te onderzoeken hoe water gerelateerde klachten en meldingen beter afgehandeld kunnen worden. Toegezegd is dit onderwerp mee te nemen bij het opstellen van nieuw nautisch beleid. Het nautisch beleid dat nu voorligt in de raad bevat de contouren van toezicht, handhaving en het gebruik van de Rotterdamse wateren. ORR is verheugd dat de signalen zijn opgepakt door de gemeente.

#Doorbraak! Jaarverslag | pagina 54

Plekken van waarde in de wijk In 2023 heeft onder andere Leeszaal Vreewijk zich tot ORR gewend. Naar aanleiding hiervan heeft ORR meerdere oploskoffies georganiseerd, zowel in 2023 als in 2024. Voor ORR staat de situatie van Leeszaal Vreewijk niet op zichzelf. Er zijn meerdere signalen ontvangen van verschillende partijen in de stad die voldoen aan de definitie van Plekken van Waarde. Deze plekken verdienen gemeenten, corporaties en fondsen die niet alleen hun waarde erkennen, maar ook zorgen voor continuïteit. Momenteel zijn ze ieder jaar opnieuw afhankelijk van verschillende geldschieters en budgetten, zonder de zekerheid van duurzame ondersteuning. ORR bekijkt signalen en klachten vanuit de samenleving en beschouwt deze kwestie als een voorbeeld van onbehoorlijk bestuur. Het is exemplarisch voor een bredere opgave: het herstellen van vertrouwen in de overheid, het waarborgen van zorgvuldige bejegening en het aanpakken van de lokettenjungle. Mede op verzoek van de gemeente Rotterdam, woningcorporaties en fondsen heeft ORR in de zomer van 2024 een ‘opdracht’ geformuleerd. U kunt deze opdracht hier vinden. Wij hopen dat de betrokken partijen in 2025 hun aanpak zullen presenteren. Tijdens het Divosa Najaarscongres heeft ORR andere gemeenten weten te inspireren om dit Rotterdamse voorbeeld in de praktijk te brengen.

#sprokkelbudgetten Jaarverslag | pagina 55

Erfpacht

In Rotterdam is veel onrust geweest over erfpacht. Vooral over de berekening van de canon (jaarljikse vergoeding voor het gebruik van de grond), de hoge kosten voor het afkopen van de erfpachtcanon (het voor een periode in één keer betalen van de erfpachtcanon) en de grote bedragen voor het omzetten van de erfpacht naar eigendom van de grond (erfpachtconversie). De berekeningsmethode voor deze bedragen verschilt per gemeente. De gemeente hebben daarin beleidsvrijheid. Als ORR hebben we ons laten informeren over de werkwijze in Rotterdam en deze vergeleken met andere gemeenten. We hebben vastgesteld dat het anders kan en aandacht gevraagd voor situaties waarin inwoners in de problemen komen, met een pleidooi voor maatwerk. Jaarverslag | pagina 56

De wethouder heeft aangegeven zich te willen beraden op de uitgangspunten van de berekeningsmethodiek en een commissie is om aanvullend advies gevraagd. Het college heeft besloten de canonrente per 2025 anders te berekenen (stabieler en lager). In afwachting daarvan zijn de geplande 30.000 brieven nog niet allemaal verstuurd. Daarom is de verwachte toename van het aantal klachten bij ORR tot nu toe uitgebleven. Met betrekking tot individuele signalen van Rotterdammers hebben wij samen met de gemeente gewerkt aan een betere informatievoorziening. Waar nodig heeft ORR ervoor gezorgd dat inwoners direct in contact kwamen met de juiste gemeentelijke afdeling, zodat hun vragen concreet beantwoord konden worden.

Misverstanden over aanvullende afkoop erfpacht

VERHAAL

Mevrouw G. wilde haar woning verkopen en ontving van haar gemeente een indicatie dat aanvullende afkoop van de erfpacht mogelijk was voor €4.800. Op basis hiervan plaatste ze haar woning op Funda. Na de verkoop kreeg ze echter te horen dat afkoop voor de kopers toch niet mogelijk was, wat tot grote onzekerheid leidde. De kopers dreigden de koop te ontbinden, aangezien financieringsvoorwaarden snel zouden verlopen. Bovendien bleek er tegenstrijdige informatie verstrekt door verschillende medewerkers van de afdeling Erfpacht. Na een urgent signaal van ORR ging de gemeente in gesprek met mevrouw G. en erkende de miscommunicatie. Uiteindelijk werd een oplossing gevonden: de kopers kregen alsnog de mogelijkheid om de erfpacht aanvullend af te kopen voor €9.915,00. Hierdoor kon de koop doorgaan en werd grotere schade voorkomen. Mevrouw G. is opgelucht en dankbaar voor de ondersteuning van ORR.

Jaarverslag | pagina 57

Integriteit

ORR is door het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam aangewezen als extern meldpunt voor medewerkers van de gemeente Rotterdam in het kader van de Regeling Melding Vermoeden Misstand.

In 2024 hebben we ons gebogen over achttien verschillende situaties. Slechts een klein aantal meldingen betrof het verwijt dat een ambtenaar zich niet als een goed ambtenaar zou hebben gedragen richting de samenleving (oneigenlijk raadplegen van informatiesystemen). In deze gevallen heeft de gemeente adequaat onderzoek gedaan en gepast gehandeld. Twee van de achttien meldingen houden verband met het lopende onderzoek naar mogelijke fraude bij de asbestverwijdering van Boijmans van Beuningen. ORR heeft eigenstandig onderzoek uitgevoerd naar één van deze meldingen en vastgesteld dat de melding over de gemeente onterecht was. Dit is teruggekoppeld aan zowel de melder als de gemeente. De andere melding wordt meegenomen in het onderzoek dat door een extern bureau wordt uitgevoerd. De overige meldingen hadden betrekking op de gemeente zelf als werkgever. Deze situaties varieerden van kwesties zoals het opleggen van loonbeslag en het uitblijven van actie, zelfs wanneer melders in het gelijk werden gesteld, tot

Jaarverslag | pagina 58

onduidelijkheid over procedures en nazorg. Ook waren er vragen over wat men mag verwachten van een vertrouwenspersoon. Bij vijf van de achttien meldingen waren meerdere medewerkers betrokken. Deze meldingen kwamen van groepen medewerkers van afdelingen zoals Stadsontwikkeling, Maatschappelijke Ontwikkeling, Stadsbeheer, de Rekenkamer Rotterdam en HROBCO. Deze medewerkers voelden zich binnen hun organisatie genegeerd in hun signalen.

Uit de verhalen van deze groepen (ex-)medewerkers blijkt een mix van integriteitsproblemen, ongewenst gedrag en uitdagingen rondom leiderschap en een onveilige organisatiecultuur. Mede door onze gesprekken met de gemeente zijn inmiddels stevige acties ondernomen. Het onderzoek van de Rekenkamer Rotterdam, waarvan de aanbevelingen mede door ORR zijn opgesteld en door de gemeente zijn overgenomen, heeft geleid tot een breed pakket aan maatregelen om de structuur en cultuur binnen de organisatie te verbeteren. Een deel van deze maatregelen is inmiddels geïmplementeerd. Hoewel er stevige actie wordt ondernomen, blijft ORR in gesprek met de gemeente over diverse belangrijke onderwerpen. Dit betreft onder meer de gekozen onderzoeksmethoden, het belang van nazorg, procedurele rechtvaardigheid, de opvolging van onderzoeken door de Landelijke Klachtencommissie Ongewenst Gedrag, de positie van externe) vertrouwenspersonen, de zogenoemde

'lokettenjungle' in integriteitsland en het lerend vermogen van de gemeente als werkgever én als hoeder van een fijne werkomgeving. De onderzoeken hebben aanzienlijk meer tijd gevraagd dan nodig zou zijn geweest als de interne organisatie van de gemeente beter had gefunctioneerd. Voor 2025 verwachten we opnieuw veel meldingen te ontvangen, omdat nog steeds niet alle processen op orde zijn. Niet alle gesprekken die wij voeren in het kader van de Regeling Melding Vermoeden Misstand leiden tot formele meldingen. Soms is het bieden van een luisterend oor of een moment van reflectie al voldoende. Tegelijkertijd zien we dat integritisme de gemeente parten speelt. Het is van groot belang te voorkomen dat kwesties die niets met integriteit te maken hebben, onterecht als integriteitsschending worden bestempeld.

Jaarverslag | pagina 59

Gemeente Albrandswaard 18

signalen ontvangen

Jaarverslag | pagina 60

WETEN, DURVEN, DOEN IN ALBRANDSWAARD

Een belangrijk thema voor de gemeente Albrandswaard in 2024 was de ontvlechting van de BARorganisatie. Dit proces bracht de uitdaging met zich mee om een nieuwe balans te vinden en werkprocessen af te stemmen op de gewijzigde situatie. De gemeente heeft aangegeven dat dit over het algemeen goed is verlopen. Tussen ORR en de gemeente zijn nieuwe werkafspraken gemaakt, zodat signalen binnen de gemeente op de juiste plek terecht komen. De kennismakingsgesprekken met de (nieuwe) klachtencoördinatoren zijn van grote waarde geweest bij het opstellen van deze nieuwe afspraken. Deze gesprekken hebben niet alleen bijgedragen aan een verbeterde samenwerking, maar ook gezorgd voor korte lijnen tussen ORR en de gemeente.

Gedurende het jaar zijn diverse werkbezoeken en bijeenkomsten georganiseerd, waaronder bezoeken van de kinderombudsvrouw aan wethouder van Ginkel, gesprekken over het ORRonderzoek naar de informatievoorziening van gemeenten richting inwoners bij funderingsproblematiek, en het POKonderzoek van ORR naar de stand van zaken op het gebied van rechtsbescherming binnen de gemeente Albrandswaard. De fijne samenwerking tussen ORR en Albrandswaard biedt een stevige basis om uitdagingen gezamenlijk aan te pakken.

Glenn REGIOCHEF ALBRANDSWAARD

Jaarverslag | pagina 61

2024 in

cijfers

Jaarverslag | pagina 62

Afgehandelde signalen op thema Afgehandelde signalen op thema

Wat valt ons op? Wat valt ons op? Totaal 18 signalen

10 8

Totaal 18 signalen

6 4

Bij ongeveer de helft van deze signalen constateerden wij vanuit onze ombudsbril bezien dat inwoners zich onvoldoende gehoord voelden (luisteren en horen). Bij een vergelijkbaar aantal zaken gaven inwoners aan dat zij niet voldoende of duidelijke informatie ontvingen (transparantie en goede informatie).

0

8

9

9

6 4 2

33 2

2

0

11

11

11

11

1

1

11

11

Manier van afhandelen

Manier van afhandelen

Informatie en advies Informatie en advies

Manier van binnenkomen Manier van binnenkomen

33

Ov OBv erla e Be elarslat st las sintg tin en ge Jne u Je gd uWg BuW don Bu rgoen en rg rezna er zaZ ken kim e Zi nm m e m n enZ o Zo rg rg

Het aantal signalen uit Albrandswaard is ook dit jaar iets gestegen: van 12 in 2022, naar 16 in 2023, en 18 in 2024.

2

10

Bemiddeling en Interventie Bemiddeling en Interventie

28% 28% Warm overgedragen Registratie algemeen en gemonitord signaal algemeen Warm overgedragen Registratie en gemonitord signaal

38% 38%

6% 6%

Jaarverslag | pagina 63

Zimmen moet je doen!

In 2024 ontving ORR diverse signalen van inwoners uit de gemeente Albrandswaard over de geplande komst van flexwoningen voor onder meer statushouders. Dit onderwerp, dat al eerder gevoelig lag in de gemeenteraad, leidde opnieuw tot onrust en discussie. Hoewel de gemeenteraad de uiteindelijke beslissing neemt over de komst van de woningen, bracht deze situatie ORR ertoe te reflecteren op de communicatie en betrokkenheid van de gemeente in dergelijke kwesties. Het bood een kans om te werken vanuit het principe van zimmen: transparantie en vroegtijdige inspraak. Veel inwoners verkeerden lange tijd in onzekerheid over hun mogelijkheden om bezwaar te maken. Ze gingen ervan uit dat bezwaar tegen het raadsbesluit een effectieve manier was om hun zorgen kenbaar te maken en probeerden dit ook. Deze bezwaren werden niet ontvankelijk verklaard, omdat bezwaar tegen een raadsbesluit niet mogelijk is.

Jaarverslag | pagina 64

Hoewel de gemeente formeel correct handelde, leidde dit tot frustratie en teleurstelling bij de inwoners. Het gebrek aan duidelijke en tijdige uitleg over het besluitvormings-proces versterkte deze gevoelens. Deze situatie maakt duidelijk hoe belangrijk heldere en tijdige communicatie is. Inwoners hadden vanaf het begin beter geïnformeerd kunnen worden over de juridische kaders, de beperkingen en hun mogelijkheden. Door meer ruimte te bieden voor zimmen hadden gevoelens van ontevredenheid en onbegrip mogelijk voorkomen kunnen worden. Goed zimmen gaat verder dan het geven van informatie. Het betekent inwoners betrekken, luisteren naar zorgen en inzicht geven in de keuzes die worden gemaakt. Zelfs wanneer zorgen niet leiden tot beleidswijzigingen, helpt deze aanpak om vertrouwen te vergroten en betrokkenheid te bevorderen. Dit proces stelt inwoners in staat om hun rol binnen het besluitvormingsproces beter te begrijpen en zich meer gehoord te voelen.

Jaarverslag | pagina 65

Kansen voor Albrandswaard

Zimmen als basisprincipe: zoals eerder besproken, kan de gemeente bij haar besluitvorming meer aandacht besteden aan het principe van zimmen – het actief betrekken van inwoners en ondernemers bij beleidsvorming (zie pagina 27). Vroege en actieve betrokkenheid: het organiseren van bewonersbijeenkomsten in een vroeg stadium, nog voordat besluiten definitief zijn, kan veel vragen en zorgen direct wegnemen. Door een dialoog te voeren vóórdat de besluiten zijn genomen, krijgen inwoners de kans om constructief mee te denken. Dit voorkomt dat zij zich pas na de besluitvorming gehoord voelen, wanneer er nog maar weinig ruimte is voor aanpassingen. Heldere communicatie vanaf de start: bij gevoelige onderwerpen, denk aan flexwoningen, is vroege en duidelijke communicatie essentieel. We raden de gemeente aan om in een vroeg stadium begrijpelijke uitleg te bieden via brieven, informatieavonden of een online platform. Hierin moet expliciet worden aangegeven wat bewoners binnen de kaders van het besluitvormingsproces kunnen doen, zoals het verschil tussen een zienswijze en een bezwaar. Gelijke toegang tot rechtshulp (zie pagina 30).

Jaarverslag | pagina 66

Jaarverslag | pagina 67

2024: op bezoek in Albrandswaard

6 februari

12 februari

27 februari

17 juni

17 juni

Jaarverslag | pagina 68

Werkbezoek wethouder

Jeugdzaken

Elk jaar bezoekt de kinderombudsvrouw de wethouders die zich bezighouden met de jeugd. Dit jaar spraken ze met wethouder van Ginkel over de situatie van kinderen en jongeren in Albrandswaard en waar de kinderombudsvrouw mee bezig is. Ook dit jaar was dat weer een goed gesprek.

Stand van zaken

Rechtsbescherming

Gesprek met de gemeente over de stand van zaken rondom rechtsbescherming voor inwoners als onderdeel van de inventarisatie binnen alle aangesloten gemeenten.

Kennismaking

Nieuwe klachtencoördinator

Besproken hoe signalen vanuit ORR kunnen worden doorgezet en over de impact van de ontvlechting van de BAR-organisatie. Afstemming over het doorzetten van signalen naar de juiste plek binnen de gemeente Albrandswaard.

Afstemming

klachtencoördinator sociaal domein

Gesprek over verantwoordelijkheden binnen het sociaal domein en de samenwerking na de ontvlechting van de BAR-organisatie.

Bijeenkomst

Klachtbehandelaren en klachtencoördinatoren Bijeenkomst met alle klachtbehandelaren en klachtencoördinatoren ORR

Woensdag

Bijeenkomst

Klachten

Verder..

Met alle klachtbehandelaren en klachtencoördinatoren ORR.

Heel 2024

28 mei

28 mei

28 augustus

Toeslagenschandaal

Rijnmondse Alliantie

Albrandswaard maakt deel uit van de Rijnmondse Alliantie. Wethouder van Ginkel vertegenwoordigt de gemeente.

Event ORR

Zimmen

ORR heeft de Regionale Conferentie Zimmen georganiseerd.

gemeenteraad

Herbenoeming kinderombudsvrouw

Stans Goudsmit is door de gemeenteraad herbenoemd als kinderombudsvrouw.

Samenkomst

Gemeentesecretarissen

ORR organiseerde een samenkomst met de gemeentesecretarissen van ‘onze’ zes gemeenten.

Jaarverslag | pagina 69

OP DE AGENDA

Jaarverslag | pagina 70

ADVERTENTIE

Bakkie oplos koffie orr.nl/oploskoffie

Jaarverslag | pagina 71

Gemeente Capelle aan den IJssel 48 signalen

ontvangen

Jaarverslag | pagina 72

WETEN, DURVEN, DOEN IN CAPELLE AAN DEN IJSSEL

De gemeente Capelle aan den IJssel heeft belangrijke stappen gezet op het gebied van zimmen en het versterken van de samenwerking tussen gemeente en inwoners. Deze ontwikkeling wordt onderstreept in de Visie Burgerparticipatie uit 2021 en een recent gepubliceerd handboek voor medewerkers. Een belangrijk doel van de gemeente is het betrekken van inwoners en het ontwikkelen van plannen in samenwerking met buurtpartners, zoals wijkoverlegplatforms (WOP's). Daarnaast richt de gemeente zich op opgavegericht werken en programma’s zoals Maak Capelle en het Denk & Doe Mee Fonds. Deze initiatieven zijn bedoeld om de ideeën en uitvoeringskracht van inwoners te stimuleren. Hiermee wil de gemeente vaker een ondersteunende en faciliterende rol aannemen in plaats van sturend op te treden, zodat bewoners meer eigenaarschap ervaren. Eén van de belangrijkste uitdagingen is het betrekken van inwoners die normaal gesproken niet actief deelnemen aan gemeentelijke participatieprocessen. De gemeente erkent dat het belangrijk is om ook hen erbij te betrekken. Om moeilijk te bereiken doelgroepen te betrekken bij nieuw beleid en complexe veranderingen, zet de gemeente nieuwe methoden zoals 'Swipocratie' in.

De gemeente werkt ook aan het vergroten van de betrokkenheid van de jeugd. Voorbeelden hiervan zijn een jongerenapp en het kindercollege. Het kindercollege geeft kinderen een stem in beslissingen die hen aangaan, zoals bijvoorbeeld de inrichting van speelplekken en kinderwelzijn. Dit biedt kinderen de kans om actief mee te denken en samen te werken aan een betere leefomgeving. Wij zien deze ontwikkelingen als bemoedigend. Tegelijkertijd blijkt uit de signalen die wij ontvangen dat blijvende inspanning nodig is om zimmen structureel en betekenisvol te maken. Een voorbeeld hiervan zijn de signalen over de tijdelijke verplaatsing van de weekmarkt. Bewoners uitten zorgen over de verminderde bereikbaarheid van de markt en de beperkte parkeermogelijkheden voor omwonenden. Daarnaast was het voor veel Capellenaren niet duidelijk hoelang de verplaatsing zou duren, waarom deze noodzakelijk was, en welke oplossingen de gemeente had overwogen en getroffen.

Abderrahman

REGIOCHEF CAPELLE AAN DEN IJSSEL

Jaarverslag | pagina 73

2024 in

Cijfers

Jaarverslag | pagina 74

Wat valt ons op?

Afgehandelde signalen op thema

10

Totaal 48 signalen

10

8

7

6

Als ORR pleiten wij ervoor dat inwoners geholpen worden met hun volledige probleem, zodat zij niet tussen twee loketten vallen.

5 4 4

3 3

2

2

2 1

0 (e W n pa on Be rke en las re Be tin n) st ge an sz Jeu n ek g er d h O Bu ve eid rg rla Zo er st rg z , To P Z ake es GB im n lag , w m en ijk en sc tea ha m nd aa l

Van deze signalen hebben we er een aantal aan de gemeente voorgelegd met het verzoek een oplossing te bieden. Signalen over andere instanties dan de gemeente hebben wij warm overgedragen aan die andere instanties zoals woningcorporaties met hetzelfde verzoek. 13 inwoners konden we met raad en daad, een luisterend oor, goede informatie en adviezen helpen.

5 5

4

Ov er ig

In totaal ontvingen wij van inwoners en ondernemers in Capelle 48 signalen over diverse thema’s en onderwerpen. In 2024 hebben wij geen signalen ontvangen over de IJsselgemeenten.

Manier van afhandelen

Informatie en advies

Bemiddeling en Interventie

33%

Manier van binnenkomen

Warm overgedragen en gemonitord

33%

Overig

7%

Jaarverslag | pagina 75

Holistische oplossing gevraagd

Mevrouw M. vroeg, zoals elk jaar, kwijtschelding van gemeentelijke belastingen aan. Dit jaar werd haar aanvraag afgewezen omdat zij een auto op haar naam heeft die meer waard is dan €3.350, wat een reden is voor weigering. Een uitzondering op deze regel geldt alleen als mevrouw M. kan aantonen dat zij de auto om gezondheidsredenen nodig heeft. Dit was het geval, en daarom had zij tegelijkertijd een aanvraag lopen voor een gehandicaptenparkeerkaart bij de gemeente. De afdelingen binnen de gemeente stemden helaas niet met elkaar af hoe de situatie van mevrouw M. het beste opgelost kon worden. De afdeling Belastingen bood haar de mogelijkheid om aanvullend bewijs te leveren dat zij de auto nodig had, terwijl de afdeling die de gehandicaptenparkeerkaart behandelde zich uitsluitend daarop richtte. Hierdoor werd de aanvraag voor kwijtschelding definitief afgewezen, ondanks dat mevrouw tijdig had aangegeven dat haar aanvraag voor de gehandicaptenparkeerkaart nog in behandeling was.

Jaarverslag | pagina 76

VERHAAL

Mevrouw vond dat de gemeente haar verzoek om uitstel had moeten honoreren, gezien de omstandigheden. Ze voelde zich onterecht benadeeld doordat de gemeente haar situatie niet integraal had beoordeeld en haar hiermee in een nadelige positie plaatste. ORR verzocht de gemeente Capelle aan den IJssel om de situatie van mevrouw M. opnieuw te beoordelen. Dit leidde tot een positieve uitkomst: mevrouw M. kreeg alsnog de kwijtschelding van gemeentebelastingen voor 2024 toegekend.

Wat had hier anders gekund? De gemeente had, vanuit het behoorlijkheidsvereiste van samenwerking, een holistische benadering moeten hanteren. Dit betekent dat de aanvragen voor zowel kwijtschelding als de parkeerkaart beter op elkaar afgestemd hadden moeten worden, vooral omdat mevrouw M. de afdeling Belastingen tijdig heeft geïnformeerd over haar lopende aanvraag voor de gehandicaptenparkeerkaart. In plaats daarvan moest mevrouw zowel een beroepsprocedure als een aanvraagprocedure doorlopen, en uiteindelijk een klacht bij ORR indienen.

Jaarverslag | pagina 77

Actieve informatievoorziening

Een belangrijk aspect van rechtsbescherming is dat inwoners eenvoudig toegang hebben tot informatie die zij nodig hebben, bijvoorbeeld over (ver)bouwen, subsidiemogelijkheden of andere relevante zaken in hun omgeving. Helaas blijkt dit in Capelle aan den IJssel niet altijd vanzelfsprekend te zijn, zo blijkt uit verschillende signalen die ORR heeft ontvangen. Een inwoner schakelde ORR in omdat hij geen contact kreeg met de juiste ambtenaar voor informatie over bouwregels, subsidiemogelijkheden en zonnepanelen. Een vergelijkbare situatie deed zich voor bij de heer P.

Het verhaal van een Capellenaar

Samen met zijn buren had hij vragen over het bestemmingsplan in hun buurt, met name over de maximale bouwhoogte die hun buren mochten realiseren. Ondanks meerdere pogingen om contact op te nemen via e-mail (informatiecentrum@capelleaandenijssel.nl), bezoeken aan het stadhuis en telefoontjes, bleef een duidelijk antwoord uit. Tot zijn verbazing werd hem zelfs geadviseerd om een Woo-verzoek in te dienen. ORR vroeg de gemeente om contact op te nemen met de inwoners en hen de benodigde informatie te verstrekken. Ondanks dit verzoek duurde het nog maanden voordat de gemeente actie ondernam. ORR vindt deze vertraging onacceptabel. Bovendien was het advies om een Wooverzoek in te dienen ongegrond, aangezien informatie over bouwregels in bestemmings-plannen openbaar is en er geen Woo-verzoek nodig is om deze informatie in te winnen.

Jaarverslag | pagina 78

Kansen voor Capelle a/d IJssel

Holistische afhandeling van aanvragen en klachten De gemeente kan profiteren van een meer geïntegreerde benadering door aanvragen, bezwaren, administratieve beroepen en klachtbehandeling holistisch af te handelen. Dit is efficiënter en voorkomt dat inwoners tussen verschillende processen vallen (zie pagina 10/11 en 30/31 van dit jaarverslag.) Rechtsbescherming verbeteren Er ligt een kans voor de gemeente om de rechtsbescherming van inwoners te versterken door zowel de informatievoorziening als de procesgang op orde te brengen (zie het Manifest "Over Informatie Gesproken" en pagina 30 van dit jaarverslag).

Jaarverslag | pagina 79

2024: op bezoek in Capelle a/d IJssel

25 maart

28 maart

22 april

29 oktober

Jaarverslag | pagina 80

Werkbezoek wethouder

Toeslagenschandaal

De kinderombudsvrouw ging samen met een groep jongeren op bezoek bij wethouder Faassen. In het gesprek werd besproken wat er beter kan in de brede ondersteuning. De wethouder stond open voor hun suggesties en moedigde hen aan om vaker feedback te geven. Inmiddels heeft er al een vervolggesprek plaatsgevonden. Dit is zimmen op z'n best!

Bespreking

Jaarverslag 2023

Ons jaarverslag 2023 werd besproken in de gemeenteraad, een uitstekende gelegenheid om met elkaar in gesprek te gaan over de situatie in Capelle. Op 3 september werd dit verder besproken, met een focus op de adviezen die ORR aan de gemeente heeft gegeven.

Themabijeenkomst

Kinderarmoede

De kinderombudsvrouw nam deel aan een themabijeenkomst van de raad over kinderarmoede, waarin zij met de raadsleden besprak hoe Capelle nog effectiever kan bijdragen aan de bestrijding van kinderarmoede.

Inventarisatie

Funderingen

Bezoek aan de gemeente in het kader van het inventarisatieonderzoek naar de informatievoorziening vanuit gemeenten richting inwoners bij funderingsproblematiek.

Woensdag

Bijeenkomst

Klachten

Verder..

Met alle klachtbehandelaren en klachtencoördinatoren ORR.

Heel 2024

11 januari en 10 oktober

25 maart

28 mei

28 augustus

Toeslagenschandaal

Rijnmondse Alliantie

Capelle aan den IJssel maakt deel uit van de Rijnmondse Alliantie. Wethouder Faassen vertegenwoordigt de gemeente.

De regio in

Ombulance

Tijdens de Ombulance-actie werden laagdrempelige gesprekken gevoerd met inwoners op de weekmarkt, waarbij knelpunten en successen werden gesignaleerd. Diverse signalen en verhalen werden verzameld en verwerkt.

Herbenoeming

Kinderombudsvrouw

Stans Goudsmit is door de gemeenteraad herbenoemd als kinderombudsvrouw.

Event ORR

Zimmen

ORR heeft de Regionale Conferentie Zimmen georganiseerd.

Samenkomst

Gemeentesecretarissen

ORR organiseerde een samenkomst met de gemeentesecretarissen van ‘onze’ zes gemeenten.

Jaarverslag | pagina 81

OP DE AGENDA

in 2025

Het onderzoek naar thuiszitters heeft de kinderombudsvrouw in Rotterdam verricht, maar het is een landelijk probleem. In 2025 gaat de kinderombudsvrouw hierover met alle gemeenten in gesprek. We trekken met de Ombulance vaker de gemeente in om in gesprek te gaan met inwoners en ondernemers. Deze gesprekken bieden waardevolle inzichten die kunnen bijdragen aan het verbeteren van de gemeentelijke dienstverlening. In januari 2025 maken de ombudsvrouwen kennis met de nieuwe burgemeester. Nieuwjaarsreceptie van Capelle en optredens in het Isala Theater op 8 januari 2025 waar de kinderombudsvrouw en regiochef Abderrahman bij aanwezig zijn. Op 20 maart 2025 en 2 oktober 2025 zijn er bijeenkomsten met klachtencoördinatoren.

Jaarverslag | pagina 82

ADVERTENTIE

Bakkie oplos koffie orr.nl/oploskoffie

Jaarverslag | pagina 83

Gemeente Krimpen aan den IJssel 18

signalen ontvangen

Jaarverslag | pagina 84