Definitief accountantsverslag 2023

De gemeente neemt het fiscaal resultaat van reclameactiviteiten op in de aangifte en tekent vervolgens bezwaar aan ter behoud van rechten en in het kader van besparing van belastingrente. In proces, advies en uitvoering wordt intensief samengewerkt in de 3-hoek planeconoom, financieel adviseur en fiscalist.  Voor 2024 wordt de werkkostenregeling geactualiseerd, kennis verbreed en wordt de fiscaal administratieve uitvoering en beheer doorontwikkeld. Wij onderschrijven de geplande stappen en benadrukken de spoedige afwikkeling van de actiepunten rond fiscaliteit. 

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.4 Significante schattingsposten Schattingen zijn in het algemeen reëel ingeschat

30

Inherent aan het opmaken van een jaarrekening, is dat het college met de organisatie schattingen moet maken. Bepaalde schattingen kennen een (additionele) schattingsonzekerheid en zijn van bijzonder belang door hun invloed op de jaarrekening en doordat zij een hoge mate van schattingsonzekerheid vertonen. Dit laatste betekent dat de schatting vatbaar is voor een inherent gebrek aan nauwkeurigheid in de waardering. Een goed inzicht in de jaarrekening vereist kennis van deze posten. Als onderdeel van de controle hebben wij de oordeelsvormingen en besluiten van het management bij het maken van de schattingen beoordeeld op indicaties voor mogelijke tendenties. In het hierna opgenomen overzicht hebben wij van de jaarrekeningposten waaraan een belangrijke schatting ten grondslag ligt weergegeven of wij de schatting als conservatief, neutraal of pessimistisch hebben aangemerkt.

Wij hebben beperkt controleverschillen naar aanleiding van deze schattingen

BEOORDELING HUIDIG BOEKJAAR

POST IN DE JAARREKENING

TOELICHTING SCHATTING

Vaste activa - afschrijvingen



Betreft afschrijvingen 2023 van de materiële vast activa op basis van de ingeschatte en vastgestelde afschrijvingstermijnen.

Financiële vaste activa



Betreft kapitaalverstrekkingen en verstrekte leningen. Wij achten de waardering hiervan prudent.

Grondexploitaties



Betreft de voorziening ultimo 2023 voor verlieslatende grondexploitaties. Wij achten de waardering van de grondexploitaties overall realistisch.

Voorziening dubieuze debiteuren



Voor algemene debiteuren en debiteuren Soza is een voorziening getroffen, om in voorkomende gevallen oninbare bedragen op te vangen.

Voorziening risico’s en verplichtingen



Betreft voorzieningen voor in de toekomst verwachte kosten, zoals de voorziening pensioen en wachtgelden bestuurders, arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van niet gelijke omvang.

Voorziening voor egalisatie van kosten



Betreft voorziening onderhoud. Voor een van de voormalige gemeenten is sprake van een ‘doorgerolde’ voorziening na de fusie. De onderhoudsuitgaven 2023 zijn niet op de voorziening in mindering gebracht. Actualisatie van dit plan is nodig en tevens adviseren wij u gemeentebreed een lijn aan te houden voor in te stellen voorzieningen (punt vloeit voort uit fusie). De voorziening voor verlof is te conservatief bepaald, waarvoor een controleverschil is opgenomen.

Voorziening verkregen middelen van derden

 Conservatief, maar aanvaardbaar

DASHBOARD

JAARREKENING

 Neutraal



Van derden verkregen middelen ten aanzien van riolering en afvalstoffen zijn niet vrij besteedbaar en deugdelijk onderbouwd.

 Optimistisch, maar aanvaardbaar

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 BBV, WNT en SiSa

WNT-verantwoording voldoet niet aan de vereisten

31

Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2023 niet meer bedragen dan € 223.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. In de controle hebben we geconstateerd dat de formeel benoemde (tijdelijke) gemeentesecretaris over de periode 1 januari tot en met 15 januari ten onrechte niet als topfunctionaris in de WNT-verantwoording is verantwoord.

Daarnaast kan voor deze topfunctionaris vanuit de verkregen schriftelijke en mondelinge controle-informatie niet eenduidig worden vastgesteld wat de hoogte van de bezoldiging uit dienstverband is geweest, evenmin als van de hoogte van de uitkering wegens beëindiging van het dienstverband en de daarmee samenhangende onverschuldigde betaling. De bezoldiging samenhangend met de beëindiging van het dienstverband overschrijdt namelijk het daarvoor geldende maximum van € 75.000. De onzekerheid hangt samen met de vraag of opgebouwde verlofrechten al dan niet worden beschouwd te zijn opgenomen in de periode dat de topfunctionaris is vrijgesteld van werk. De omvang van de onverschuldigde betaling bedraagt ten hoogste €33.277 en dient door de gemeente teruggevorderd te worden. Daarnaast heeft de gemeente ervoor gekozen de rol van gemeentesecretaris en algemeen directeur te combineren en de taken te verdelen over twee personen. Hoewel de formele eindverantwoordelijkheid is belegd bij één persoon blijkt uit de taken en feitelijk uitgevoerde werkzaamheden dat beiden in de praktijk formeel als topfunctionaris aangemerkt moeten worden. Voor de algemeen directeur is in de jaarrekening geen verantwoording afgelegd in het kader van de WNT. Wij hebben vastgesteld dat de betaalde bezoldiging lager is dan het individueel bezoldigingsmaximum.

Aangezien de WNT op grond van bovenstaande niet correct is toegepast kunnen wij deze niet goedkeuren. Dit betekent dat wij in ons oordeel in de controleverklaring een beperking opnemen en deze ook toelichten. Tevens moeten wij dit melden bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken onder vermelding van de reden van de beperking in ons oordeel. Het is aan het ministerie om hier een oordeel over te vormen op basis van een door hen uit te voeren onderzoek in overleg met u. Overige bevinding ten aanzien van de WNT die niet meeweegt in ons oordeel Wij hebben vastgesteld dat de gemeente niet volledig voldoet aan de eisen rondom openbaarmaking van de WNT-verantwoordingen over de boekjaren 2018 tot en met 2022, aangezien deze alleen via het doorzoeken van de raadsstukken van de oude gemeenten te vinden zijn. Daarbij constateren wij ook dat op dit moment de raadsstukken van de voormalige gemeente Hellevoetsluis niet openbaar zijn. Wij adviseren u de WNT-verantwoordingen van de verschillende gemeenten voor bovenstaande periode op de website van de gemeente Voorne aan Zee op een logische plek, gezamenlijk openbaar te maken, zodat aan de openbaarmakingsverplichting wordt voldaan.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 BBV, WNT en SiSa BBV wordt nageleefd

De SiSa-bijlage is correct opgenomen in de jaarstukken

32

Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat gemeente Voorne aan Zee de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd. In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet Open overheid (Woo) is voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Deze begroting en jaarlijkse verantwoording vloeien voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De openbaarheidsparagraaf Woo moet in de begroting en jaarstukken worden opgenomen via een afzonderlijke paragraaf, zoals de in artikelen 9 en 26 van het BBV genoemde paragrafen. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Voorne aan Zee deze paragraaf niet opgenomen heeft in de jaarstukken 2023, maar de betreffende informatie in de paragraaf bedrijfsvoering heeft opgenomen. Wij verzoeken u deze informatie over 2024 in een separate paragraaf op te nemen. SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening 2023 genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2023.

Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2023 vastgesteld. Zie ook bijlage B. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de jaarrekeningcontrole. De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering:   

€ 12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan € 125.000; 10% indien de omvangsbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan € 1.000.000; € 125.000 indien de omvangsbasis groters is dan € 1.000.000.

Uit onze werkzaamheden ten aanzien van de bestedingen ten aanzien van Tozo en Inburgering 2023 en opvolging IB signalen uit eerdere jaren volgen geen controleverschillen en/of onzekerheden. In opzet zijn voldoende maatregelen opgenomen om het M&O-risico te mitigeren. Er is een geformaliseerd M&O-beleid aanwezig conform de rechtmatigheidsvoorschriften van VNG, Divosa en het Ministerie van SZW. De opvolging van de IB-signalen vinden conform het vastgestelde beleid plaats. Wij concluderen dat het M&O-beleid met betrekking tot Tozo en de Wet Inburgering in 2023 adequaat en toereikend is.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

33

Bijlagen

A

Onze controle

B

Bevindingen SiSa-bijlage

C

Belangrijke bevindingen interne beheersing

D

Duurzaamheid

34

A. Onze controle

A. Onze controle

Doel en object van de controle Opdracht

Strekking van de controleverklaring

Materialiteit

Onafhankelijkheid

DASHBOARD

35

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente Voorne aan Zee, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Opdracht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 15 december 2023. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging. Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2023 van de gemeente Voorne aan Zee niet aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij hierbij een controleverklaring met beperking, gedateerd op 26 september 2024, afgegeven. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle zijn afdoende behandeld en onze controle is dan ook afgerond.

Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 2.863.000. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 143.150 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.

Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe. Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Voorne aan Zee zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle

Controleaanpak

36

Controleaanpak Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 15 december 2023 opgenomen. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. Wij hebben voor de volgende risico’s − die zich met een hoge waarschijnlijkheid kunnen voordoen én mogelijk materiële impact hebben − in onze controle meer aandacht gehad:  Ongebruikelijke memoriaalboekingen in het boekjaar dan wel bij het opstellen van de jaarstukken.  Ongeautoriseerde handelingen in iFinance a.g.v. administrator- en superuser-accounts en/of generieke beheeraccounts.  Inkopen zijn ten onrechte ten laste van de gemeente gebracht, doordat gefactureerde prestaties niet zijn geleverd.

Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen

De grondslagen van de jaarrekening 2023 zijn aanvaardbaar

DASHBOARD

Jaarverslag De jaarstukken 2023 van gemeente Voorne aan Zee bestaan uit:  het jaarverslag 2023 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen);  de jaarrekening 2023 (rechtmatigheidsverantwoording, balans met toelichtingen, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden). In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2023.

In 2023 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle

37

Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Geautomatiseerde gegevensverwerking

DASHBOARD

Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij bijlage C van dit accountantsverslag. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. De interim-controle heeft meerdere tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht (zie bijlage C van dit accountantsverslag).

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

38

B. Bevindingen SiSa-bijlage

B. Bevindingen SiSa-bijlage

39

Inleiding Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. De gemeente Voorne aan Zee heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen: Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2023 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.

Strekking controleverklaring getrouwheid (jaarrekening)

GOEDKEUREND

Strekking controleverklaring rechtmatigheid (SiSa-bijlage)

GOEDKEUREND FOUT OF ONZEKERHEID Fout

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

A16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

A16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

B2

Doorlopende onzekerheid uit 2022 in cumulatieve bestedingen.

Onzekerheid Fout

C9

Specifieke uitkering woningbouwimpuls

Onzekerheid

C55

Aanpak energiearmoede

Fout

C55

Aanpak energiearmoede

Onzekerheid

C62

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

JAARREKENING

€ 73.827

Fout

Specifieke uitkering woningbouwimpuls

DASHBOARD

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Onzekerheid

C9

C62

FINANCIËLE OMVANG IN €

FINANCIËLE POSITIE

Fout Onzekerheid

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

NR.

40

FOUT OF ONZEKERHEID Fout

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

C75B Regiodeals 3e tranche (SiSa tussen medeoverheden) C75B Regiodeals 3e tranche (SiSa tussen medeoverheden) Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen

Fout

C85

Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen

Onzekerheid

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

Fout

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

Onzekerheid

C94

Onzekerheid

D8

Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

Onzekerheid

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen D14 Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen E44B Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) E44B Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding F1

Fout

Fout Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout

F1

Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding

Onzekerheid

F28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaaten energiebeleid Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaaten energiebeleid

Fout

F28

DASHBOARD

JAARREKENING

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Onzekerheid

C85

C94

FINANCIËLE OMVANG IN €

FINANCIËLE POSITIE

Onzekerheid

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

41

FOUT OF ONZEKERHEID Fout

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

G2

G3

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffairegebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2023 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2023

G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023

Fout

G2 G2 G2

G3

G3

G3

G3

G3

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Onzekerheid Fout Onzekerheid

Fout

Onzekerheid

Fout

Onzekerheid

Fout

Fout

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

42

FOUT OF ONZEKERHEID Onzekerheid

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

G3

G4

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

G4

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G4

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

Fout

G4

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G4

Tozo 2_ gemeentedeel 2023

Fout

G4

Tozo 2_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G4

Tozo 3_gemeentedeel 2023

Fout

G4

Tozo 3_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G4

Tozo 4_gemeentedeel 2023

Fout

G4

Tozo 4_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G4

Tozo 5_gemeentedeel 2023

Fout

G4

Tozo 5_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2023

G3

G3

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Fout

Onzekerheid

Fout

Fout

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

43

FOUT OF ONZEKERHEID Onzekerheid

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

G4

G10

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2023 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2023 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2023 Wet inburgering_ gemeentedeel 2023

G10

Wet inburgering_ gemeentedeel 2023

G12

G13

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2023

G13

Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2023

G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2023

Fout

G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G4

G4

G12 G12

G12

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Fout

Onzekerheid

Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout

Onzekerheid

Fout Onzekerheid

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

44

FOUT OF ONZEKERHEID Fout

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

H8

Regeling Sportakkoord 2020-2022

Fout

H8

Regeling Sportakkoord 2020-2022

Onzekerheid

H12

Onzekerheid

H21

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken Specifieke uitkering cliëntondersteuning

H21

Specifieke uitkering cliëntondersteuning

Onzekerheid

H25

Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden (ronde 3)

Fout

H25

Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden (ronde 3)

Onzekerheid

H12

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 H30 Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 H32 Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden H32 Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden H35B Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 H35B Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026

JAARREKENING

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Onzekerheid

H30

DASHBOARD

FINANCIËLE OMVANG IN €

Fout

Fout

Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

45

C. Belangrijke bevindingen interne beheersing

C. Belangrijke bevindingen interne beheersing

46

ONDERWERP

RISICO/ GEVOLG

AANBEVELING

1. a.

a.

Hierdoor bestaat het risico dat nieuwe medewerkers niet de juiste rechten toegekend krijgen. Het risico bestaat dat updates leiden tot ongewenste wijzigingen in processen.

a.

Hierdoor bestaat het risico dat nieuwe medewerkers niet de juiste rechten toegekend krijgen. Hierdoor bestaat het risico dat medewerkers na uitdiensttreding nog toegang hebben tot systemen. Het risico bestaat ingerichte functiescheiding in het systeem wordt doorbroken, doordat gebruik wordt gemaakt van de superuserrechten. Het risico bestaat dat updates leiden tot ongewenste wijzigingen in processen.

a.

b.

2. a.

b.

c. d.

Bevindingen Civision Samenleving Authorisatiebeheer: Rechtentoekenning aan medewerkers vindt niet plaats op basis van een norm-positie, de periodieke controle op toegekende rechten wordt beperkt vastgelegd. Change management: Er vindt geen gedocumenteerde vastlegging van updates en testwerkzaamheden plaats, voordat updates in de productieomgeving worden opgenomen.

Bevindingen iFinanciën Authorisatiebeheer: Rechtentoekenning aan medewerkers vindt niet plaats op basis van een norm-positie, de periodieke controle op toegekende rechten wordt beperkt vastgelegd. Aanvullende aanvragen voor rechten na aanmaken van accounts worden niet altijd gedocumenteerd. Authorisatiebeheer: Wij hebben geconstateerd dat de uitdienstmelding van medewerkers niet in alle gevallen heeft geleid tot het tijdig beëindigen van toegangsrechten , de periodieke controle op toegekende rechten wordt niet vastgelegd. Superuserrechten: Wij hebben geconstateerd dat verschillende lijnfunctionarissen superuserrechten hebben. Change management: Wij hebben vastgesteld dat er geen procedure is ingericht voor het wijzigingsbeheer, hierdoor kan niet worden vastgesteld welke werkzaamheden worden verricht voordat nieuwe updates in de productieomgeving worden geplaatst.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

b.

a.

b.

c.

d.

BEVINDINGEN

b.

b.

c. d.

Wij adviseren een normpositie in te stellen voor de inrichting van rechten in Civision Samenleving en hiermee tevens de periodieke toetsing van de rechten uit te voeren en zichtbaar vast te leggen. Wij adviseren u de procedure rondom wijzigingsbeheer te formaliseren en bij het verwerken van updates de stappen in dit proces zichtbaar vast te leggen. Wij adviseren een normpositie in te stellen voor de inrichting van rechten in iFinanciën en hiermee tevens de periodieke toetsing van de rechten uit te voeren en zichtbaar vast te leggen. Wij adviseren u het proces rondom uitdiensttredingen nader te analyseren en zodanig in te richten dat rechten tijdig worden ingetrokken. Wij adviseren u de superuserrechten te beoordelen en deze weg te halen bij medewerkers die in de lijn actief zijn. Wij adviseren u de procedure rondom wijzigingsbeheer te formaliseren en bij het verwerken van updates de stappen in dit proces zichtbaar vast te leggen.

BIJLAGEN

C. Belangrijke bevindingen interne beheersing ONDERWERP 3. Memoriaalboekingen Wij constateren dat het proces voor de inrichting van memoriaalboekingen in opzet toereikend is ingericht. Wel constateren wij op basis van onze werkzaamheden dat de onderbouwing voor de verwerking van memoriaalboekingen niet in alle gevallen toereikend wordt gedocumenteerd.

4. a.

b.

Inkoop en aanbestedingsproces Wij constateren dat de functiescheiding in het inkoopproces tussen besteller en PAV-er niet wordt afgedwongen, hierdoor bestaat het risico dat de besteller en de prestatie-akkoordverklaarder dezelfde persoon zijn. Wij adviseren u functiescheiding in te richten tussen de besteller en de PAV-er. Wij constateren dat de gemeente nog niet volledig gebruik maakt van een verplichtingenadministratie, waardoor er geen volledig inzicht bestaat in de verplichtingen die de gemeente is aangegaan.

5. Procesbeschrijving personeelsproces Wij constateren dat de gemeente geen procesbeschrijving heeft opgesteld van belangrijke delen van het proces rondom de verwerking van personeelsmutaties (zoals indiensttredingen, uitdiensttredingen, salarismutaties). 6. Subsidiebaten Wij constateren dat er in opzet een procesbeschrijving ligt die voldoet aan de daaraan te stellen eisen. Op basis van de jaarrekeningcontrole 2023 hebben wij echter vastgesteld dat het proces zoals beschreven in 2023 niet heeft bestaan.

DASHBOARD

JAARREKENING

47

RISICO/ GEVOLG

AANBEVELING

Het risico bestaat dat memoriaalboekingen worden verwerkt voor onjuiste bedragen of op basis van onjuiste uitgangspunten, waardoor foutieve boekingen in de financiële administratie worden opgenomen.

Wij adviseren u bij het verwerken van memoriaalboekingen een verbeterde inhoudelijke controle in te richten, zodat de kwaliteit van de te verwerken memoriaalboekingen beter wordt gewaarborgd.

a.

a.

b.

het risico bestaat dat de besteller en de prestatie-akkoordverklaarder dezelfde medewerker zijn, waardoor een risico op fraude bestaat. Het risico bestaat dat onvoldoende inzicht bestaat in resterende verplichtingen, waardoor overschrijdingen van facturatie ten opzichte van de aangegane verplichting niet tijdig worden gesignaleerd.

b.

Wij adviseren u functiescheiding in te richten tussen de besteller en de PAV-er. Wij adviseren u een verplichtingenadministratie in te richten voor verplichtingen boven een nader te bepalen bedrag.

Er is hierdoor onvoldoende inzicht in de risico’s die de gemeente loopt en of deze toereikend worden afgedicht in de huidige procesopzet.

Wij adviseren u een procesbeschrijving op te stellen waarin de genoemde procesonderdelen zijn opgenomen.

Het risico bestaat dat onvoldoende inzicht is in de ontvangsten, bestedingen en terugbetalingsverplichtingen, waardoor de subsidiebaten niet nauwkeurig dan wel niet volledig worden verantwoord.

Wij adviseren het proces zoals beschreven in te richten en periodiek te monitoren gedurende het boekjaar of het gewenste inzicht kan worden verkregen.

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

C. Belangrijke bevindingen interne beheersing ONDERWERP

48

RISICO/ GEVOLG

AANBEVELING

Het risico bestaat dat onrechtmatige toekenningen plaatsvinden doordat voor medewerkers die controles uitvoeren onvoldoende duidelijk is waarop gecontroleerd moet worden.

Wij adviseren u de procesbeschrijving op dit punt te verbeteren, zodat de ingerichte maatregel in het proces toereikend wordt uitgevoerd.

8. Participatiewet Een medewerker kan zelfstandig nieuwe uitkeringsdossiers goedkeuren. Een tweede functionaris is niet benodigd. Het is dus voor een medewerker mogelijk om zelfstandig nieuwe uitkeringsdossiers goed te keuren en daarmee een uitkering starten. Het risico wordt deels ondervangen doordat een kwaliteitsmedewerker achteraf op basis van steekproeven controles uitvoert. Op basis van de door ons uitgevoerde steekproef op de participatiewet dossiers hebben wij geen bevindingen ten aanzien van onterechte verstrekkingen van uitkeringen.

Het risico ontstaat dat een zelftoetser een nieuw uitkeringsdossier kan goedkeuren voor een niet-bijstandsgerechtigde waardoor bijstandsuitkeringen onrechtmatig worden verstrekt.

Wij adviseren u om secundaire functiescheiding aan te brengen binnen het proces van beoordeling en beschikken van de uitkeringen ter voorkoming van onrechtmatig verstrekte en betaalde uitkeringen.

9. Jeugdwet Er is geen zichtbare functiescheiding ingericht in de controle van de invoer van nieuwe beschikkingen in Civision Samenleving. Daarbij constateren wij dat bij de verwerking van declaraties door zorgaanbieders een automatische controle plaatsvindt of de gefactureerde bedragen binnen de in Civision ingevoerde beschikking passen. Indien sprake is van uitval kan dit door de betrokken medewerker handmatig betaalbaar worden gesteld. Op basis van de door ons uitgevoerde steekproef op de kosten Jeugdzorg hebben wij echter vastgesteld dat alle facturen passen binnen de afgegeven beschikking.

Het risico bestaat dat declaratieregels ten onrechte worden goedgekeurd, waardoor factuurregels betaald worden waarvoor geen beschikking aanwezig is, dan wel een te hoog bedrag wordt gedeclareerd.

Wij adviseren u de uitval van declaratieregels door een tweede medewerker te laten controleren indien deze alsnog worden goedgekeurd.

a.

a.

7. Subsidieverstrekkingen De opzet van het proces subsidieverstrekkingen bevat in beperkte mate de relevante toetspunten ten aanzien van de rechtmatigheid van de verstrekkingen en vaststellingen.

10. Wmo verstrekkingen a. Niet op alle Wmo-verstrekkingen vindt een toetsing plaats door een tweede functionaris. Het is dus voor ‘zelftoetsers’ mogelijk om zelfstandig nieuwe uitkeringsdossiers goed te keuren en daarmee een uitkering starten. Het risico wordt deels ondervangen doordat een kwaliteitsmedewerker achteraf op basis van steekproeven controles uitvoert. Op basis van de door ons uitgevoerde steekproef op de participatiewet dossiers hebben wij geen bevindingen ten aanzien van onterechte verstrekkingen van uitkeringen. b. Daarbij constateren wij dat bij de verwerking van declaraties door zorgaanbieders een automatische controle plaatsvindt of de gefactureerde bedragen binnen de in Civision Samenleving ingevoerde beschikking passen. Indien sprake is van uitval kan dit door de betrokken medewerker handmatig betaalbaar worden gesteld. Op basis van de door ons uitgevoerde steekproef op de kosten Jeugdzorg hebben wij echter vastgesteld dat alle facturen passen binnen de afgegeven beschikking.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

b.

Het risico bestaat dat Wmovoorzieningen ten onrechte worden verstrekt. Het risico bestaat dat declaratieregels Wmo ten onrechte worden goedgekeurd.

b.

BEVINDINGEN

Wij adviseren u om secundaire functiescheiding aan te brengen binnen het proces van beoordeling en beschikken van de Wmovoorzieningen ter voorkoming van onrechtmatig verstrekte Wmovoorzieningen. Wij adviseren u de uitval van declaratieregels door een tweede medewerker te laten controleren indien deze alsnog worden goedgekeurd.

BIJLAGEN

49

D. Duurzaamheid

D. Duurzaamheid Met ingang van 2024 zullen bedrijven op basis van de CSRD meer gaan rapporteren over duurzaamheid

Op dit moment geen verplichte duurzaamheidsverantwoording voor gemeenten

Via de keten en stakeholders wel kansen en gevolgen van de CSRD/ESRS voor gemeenten

DASHBOARD

50

Ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheidsverslaggeving De Corporate Social Responsibility Disclosure (CSRD) is een Europese richtlijn die verplicht is voor grote ondernemingen. De richtlijn heeft als doel om bedrijven te verplichten transparanter te zijn over hun impact op duurzaamheid en maatschappij. De CSRD is aangenomen door het Europees Parlement en is sinds januari 2023 in werking. De Nederlandse implementatiewet volgt uiterlijk in het najaar van 2024. De CSRD verplicht ondernemingen om informatie openbaar te maken over hun beleid en prestaties op het gebied van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Deze informatie moet opgenomen worden in het jaarverslag van het bedrijf en moet voldoen aan bepaalde standaarden en richtlijnen. De richtlijn zal naar verwachting bijdragen aan een meer duurzame economie en aan het bereiken van de doelstellingen van de Europese Green Deal en de VN Duurzame Ontwikkelingsdoelen. De uniforme wijze waarop deze verantwoording plaats moet vinden is vastgelegd in de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Deze set aan standaarden bevat algemene bepalingen voor alle organisaties, sectorspecifieke standaarden en biedt de ruimte voor bedrijfsspecifieke standaarden. Bedrijven zijn druk bezig met de voorbereiding voor deze nieuwe verantwoording.

Grote bedrijven moeten als eerst gaan rapporteren, kleinere organisaties volgen in de jaren daarna. Voor alle organisaties is een ingroeimodel van toepassing. De omvang, diepgang en controle (door de accountant) van de verantwoording zal stapsgewijs toenemen. Middels CSRD en de ESRS kunnen bedrijven hun prestaties op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen inzichtelijk maken, waardoor ze beter in staat zijn om duurzaamheidsdoelen te stellen en te bereiken. Decentrale overheden kunnen deze informatie gebruiken om te bepalen welke bedrijven het beste passen bij hun eigen duurzaamheidsdoelen en beoordelen welke bedrijven voldoen aan de eisen voor aanbestedingen en subsidies. Daarnaast kunnen deze richtlijnen gebruikt worden om ook zelf transparant en uniform te rapporteren over duurzaamheid. Stand van zaken duurzaamheidsverantwoording door gemeenten Gemeenten hebben een grote impact op mens en maatschappij en hebben daarom bij uitstek geschikt om duurzaamheidsdoelstellingen te beïnvloeden. Een groeiend aantal gemeenten is zich hiervan bewust en heeft zich aangesloten bij het VNG-initiatief om een zogenoemde SDG-gemeente te worden. Daarnaast hebben gemeenten zich via diverse initiatieven gecommitteerd aan diverse duurzaamheidsdoelstellingen, dan wel zijn hiertoe verplicht.

Gemeenten zijn vooralsnog niet verplicht om een duurzaamheidsrapportage volgens de CSRD-richtlijn op te stellen. Op basis van het BBV bestaat nog geen verplichting voor gemeenten om te rapporteren over bijvoorbeeld de invloed die bedrijven binnen de gemeente hebben op het milieu en op het welzijn van de burgers, en over de duurzaamheid van de eigen bedrijfsvoering. Op dit moment zijn gemeenten bijvoorbeeld niet verplicht om te rapporteren over de eisen die ze stellen aan leveranciers op het gebied van social return en duurzaamheid, en in welke mate deze tot resultaten leiden. Daarnaast hoeven gemeenten geen verslag te doen over de eigen CO2-uitstoot of over het aantal burgers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Doordat vanuit het BBV geen verplichting of handreiking bestaat voor duurzaamheidsverslaggeving zien we in de praktijk allerlei verschillen in verantwoording. In onze rapportage “Naar een verantwoord verslag: geen keuze” van oktober 2023 hebben we een inventarisatie opgenomen van de huidige stand van zaken. Het beeld wat hieruit naar voor komt is dat er grote kloof bestaat tussen de duurzaamheidsambities en de verantwoording over duurzaamheid. Grote gemeenten bieden wel meer transparantie over duurzaamheid dan kleine gemeenten.

Een andere belangrijke conclusie is dat iedere gemeente op zijn eigen manier verantwoord en daarmee gemeenten onderling lastig te vergelijken zijn. Op het gebied van transparantie, uniformiteit en vergelijkbaarheid kan nog veel verbetering gerealiseerd worden. De mate waarin concreet en meetbaar wordt gerapporteerd zien wij ook voor Voorne aan Zee nog als een ontwikkelpunt waar we u graag bij van dienst zijn. Indirecte betrokkenheid bij duurzaamheidsverantwoording Gemeenten krijgen desondanks links- of rechtsom te maken met duurzaamheidverslaggeving op basis van de CSRD/ESRS. Stakeholders van de gemeenten, waaronder de banken vragen hier namelijk steeds vaker om. Het is dan ook de vraag in hoeverre een gemeente het zich kan permitteren om niet concreter en transparanter te rapporteren over haar impact op duurzaamheid. JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

D. Duurzaamheid

51

Gemeenten krijgen via de waardeketen van andere organisaties te maken met de CSRD/ESRS. Ze zijn tenslotte onderdeel van de waardeketen van bedrijven die onder de CSRD-richtlijn vallen. Zo worden gemeenten genoemd in de CSRD-verslagen van grote bedrijven, omdat ze bijvoorbeeld verantwoordelijk zijn voor het afgeven van vergunningen aan deze bedrijven en moeten daarom deze partijen ook van informatie gaan voorzien. Dit kan betrekking hebben op reguliere inkopen, maar bijvoorbeeld ook bij het aantrekken van financieringen of het afsluiten van verzekeringen. Duurzaamheidsverantwoording wordt op deze wijze doorgelegd naar de gemeenten, net zoals de gemeente zelf ook eisen doorlegt aan anderen. Op dit moment werken wij in de Coalition of the willing met diverse partijen samen om tot een handreiking en set aan duurzaamheidsindicatoren te komen voor decentrale overheden om ook hier een beweging in te kunnen maken. De verwachting is dat deze handreiking in het vierde kwartaal aan de Commissie BBV en de Commissie BADO wordt aangeboden en voor u beschikbaar komt.

Aanbeveling: Bespreek de ambities op het gebied van duurzaamheidsverantwoording. In het vierde kwartaal 2024 komt een handreiking en set aan indicatoren beschikbaar die specifiek voor decentrale overheden is ontwikkeld in samenwerking met o.a. BZK, VNG en CBS

Kansen bij gestandaardiseerde (vrijwillige) duurzaamheidsverantwoording - Transparantie en Uniformiteit Gemeenten kunnen op het gebied van verantwoording richting stakeholders veel winst behalen wanneer gerapporteerd wordt volgens gestandaardiseerde richtlijnen. Het samenstellen van een duurzaamheidsverantwoording vraagt om heldere, niet-financiële taal op het gebied van duurzaamheid. En niet alleen wat de eigen organisatie betreft, ook de omgeving speelt een rol. Dat is een groot verschil met de huidige gemeentelijke jaarstukken die omvangrijk en niet altijd even toegankelijk is en op de wettelijke taken gericht zijn. Wij zien het als kans voor gemeenten ook in bredere zin de effectiviteit van de verslaglegging te vergroten en meer te laten aansluiten bij de behoefte van de belangrijkste belanghebbenden. Het grootste inzicht ontstaat wanneer de verantwoording uniform, vergelijkbaar en transparant tot stand komt, waar de genoemde handreiking zeker aan zal bijdragen. Wij adviseren u als raad hierover met het college in gesprek te gaan en de huidige verslaglegging op het thema duurzaamheid nadrukkelijk tegen het licht te houden. Een route om gestructureerd tot een verantwoording te komen die de behoefte van de belangrijkste belanghebbenden zo goed mogelijk invult treft u in onderstaand stappenplan aan.

Wij zijn u graag van dienst om u in het gesprek met het college te ondersteunen. In de fase van strategie ontwerp zien wij ook een duidelijke rol voor de gemeenteraad. Allereerst bij het bepalen van de visie & ambitie. Dat gaat over de duurzaamheidsdoelstellingen, maar in het geval van een vrijwillige ESG-verantwoording ook over het ambitieniveau en de vorm waarin dit plaats zal vinden, de thema’s die u hierin belangrijk vindt en de rangschikking naar het belang van de verschillende thema’s. Het definiëren van wie uw belangrijkste belanghebbenden (stakeholders) zijn is een belangrijke stap om de breedte en diepgang van uw duurzaamheidsbeleid en –verantwoording zo goed mogelijk aan te laten sluiten op hun behoeften en zorgen. In deze beide stappen zien wij een belangrijke rol voor u als gemeenteraad weggelegd.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

52

bdo.nl