Bijlage 5 OMGEVINGSVISIE VOORNE AAN ZEE 2040 - Deel B

In de duinen vindt men ook de Biberbunker en een oude radarcommandopost van de Duitse Luftwaffe. In de gemeente zijn verscheidene oude molens, kerken en burchten waar men de geschiedenis van Voorne aan Zee kan proeven, zoals de Jacoba Burcht, de oude vuurtoren Steenen Baak, de Sint-Catharijne kerk, de Korenmolen De Hoop en de korenmolen van Oostvoorne. In het Voornes Duin is divers erfgoed behorend bij de ontginnings- en gebruiksgeschiedenis waarneembaar waaronder ontginningen, historische landgoederen en karakteristieke duinhuisjes. Verder zijn enkele gebieden in Voorne aan Zee nog aangewezen als waardevol archeologisch erfgoed. Tot slot kenmerken de deltawerken en ook het Kanaal door Voorne de strijd tegen het water en de bewerkbaarheid ervan door de mens. Het Kanaal is bovendien van grote betekenis geweest voor de economische vorming van Voorne aan Zee.

57 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Voorne aan Zee zichtbaar vol cultuurhistorie

De historie en het huidige karakteristiek van de verschillende dorpen en de twee vestingen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Niet alleen door de cultuurhistorische schatten in het landschap en de monumenten zelf, maar ook doordat regelmatig wordt stilgestaan bij de geschiedenis van Voorne aan Zee. Denk aan de jaarlijkse 1 april viering in Brielle waar de Watergeuzen de stad innemen of de Burchtfeesten in Oostvoorne. Voorne aan Zee kent een breed en divers aanbod van culturele voorzieningen en activiteiten. Met twee theaters, diverse accommodaties en vele mogelijkheden in de openbare ruimte is in de gemeente een groot podium voor diverse vormen van cultuuruitingen. Dit uit zich in een volle evenementenkalender met allerlei festivals, concerten en markten, op grote en kleine schaal en voor alle doelgroepen in de samenleving. Voorne aan Zee heeft verder een veelzijdig en actief cultureel leven. Veel inwoners nemen deel aan culturele activiteiten, individueel of in verenigingsverband.

58 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Opgaven Binnen het thema Cultureel en beleefbaar Voorne aan Zee zijn de volgende punten en ambities geformuleerd:

Geschiedenis van Voorne aan Zee beleefbaar maken

Instandhouding beschermde cultuurhistorische waarden

Functieverandering en gebruiken van historisch erfgoed

Breed cultureel aanbod

59 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

60 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Geschiedenis van Voorne aan Zee beleefbaar maken De rijke Voornse cultuurhistorie (boven- en ondergronds) die goed zichtbaar is in het landschap biedt vele mogelijkheden de geschiedenis te laten spreken. In Voorne aan Zee willen we de bijzondere en rijke geschiedenis nog beter beleefbaar maken voor onze inwoners en bezoekers. Er is sprake van herwaardering van cultuurhistorische landschappen en objecten (materieel erfgoed), zowel in het landschap als in de vestingsteden en dorpen. Ook is meer aandacht voor het vertellen van de historische verhalen en voor tradities (immaterieel erfgoed). In dit kader kan meer worden ingezet op het beter beleefbaar maken van de cultuurhistorische landschappen, elementen en monumenten. Door ze te koppelen aan recreatiemogelijkheden draagt het bovendien bij aan de recreatieve en toeristische versterking van Voorne aan Zee.

We willen de bijzondere en rijke geschiedenis nog beter beleefbaar maken voor onze inwoners en bezoekers

In samenspraak met de provinciale erfgoedlijn ‘Historisch Haringvliet’ wordt gefocust op het verhaal van ‘de strijd tegen het water – zowel vroeger, nu als ook in de toekomst’. Specifieke ambities zijn:    

Het behoud en versterken van de historische dijkstructuur en kreken. Het verhaal van de Watersnoodramp van 1953 voor het voetlicht brengen. Het beleefbaar maken van maritieme geschiedenis van Hellevoetsluis. Stelling van de Monden van de Maas en het Haringvliet beleefbaar maken door projecten.

Een andere provinciale erfgoedlijn is die van de Atlantikwall, een 5.200 kilometer lange Duitse verdedigingslinie uit de Tweede Wereldoorlog. In het kustlandschap van Voorne aan Zee zijn overblijfselen van de oude bunkers en batterijen nog zichtbaar en vanuit de Kazerne Haerlem in Hellevoetsluis worden verhalen verteld en activiteiten georganiseerd (educatie). De laatste jaren is actief ingezet op de beleving van de bunkers. Met het Historisch Museum Den Briel, Fortresse Holland, Openluchtmuseum de Duinhuisjes en het Streekarchief hebben we een rijk museaal aanbod om onze mooie geschiedenis te vertellen. Fortresse Holland omvat o.a. de unieke objecten het Droogdok Jan Blanken (werkend dok) en De Buffel. 61 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

In Hellevoetsluis krijgt het waterfront een nieuw gezicht met het project Zuidfront en ’t Land van Paling. In Oostvoorne zetten we de komende jaren in op het beleefbaar maken van de geschiedenis van de Burcht van Voorne. Ook op het gebied van cultuureducatie en in het onderwijs zien we kansen om de samenwerking verder uit te bouwen. Voorne aan Zee kent ook vele kenmerkende cultuurhistorische of landschappelijke elementen die bijdragen aan de identiteit van Voorne aan Zee die geen directe wettelijke beschermingsstatus hebben (op het vlak van cultuurhistorie en erfgoed), maar wel van belang zijn voor cultuurhistorie en beeldkwaliteit. Enkele voorbeelden zijn karakteristieke en beeldbepalende panden in het buitengebied en ook de krekenstructuur in het polderlandschap. We zetten ons ook in om elementen te benutten in onze plannen. In de Handboeken Kwaliteitsverbetering voor de buitengebieden van Brielle en Westvoorne worden de specifieke waarden van het buitengebied en waarden van bebouwing geduid. We streven naar een gemeentedekkend kader voor het buitengebied op het vlak van kwaliteitsverbetering, ruimtelijke kwaliteit, cultuurhistorie en welstand.

Stelling van de Monden van de Maas en het Haringvliet versterken We hebben de ambitie de linie ‘Stelling van de Monden der Maas en van het Haringvliet’ in stand te houden, te verbinden en beleefbaar te maken voor inwoners en toeristen. De versterking van de linie is opgenomen in het ambitiedocument Erfgoedlijn Historisch Haringvliet, wat provinciale subsidiemogelijkheden biedt. In opdracht van de provincie Zuid-Holland is vooralsnog een inspiratiedocument ‘Linie Stelling van Voorne’ opgesteld. Het inspiratiedocument is een eerste aftrap om te komen tot een samenhangend ontwerp. Op basis van het inspiratiedocument worden deelprojecten en koppelkansen met lopende ruimtelijke ontwikkelingen verder onderzocht en uitgewerkt.

62 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Instandhouding beschermde cultuurhistorische waarden In Voorne aan Zee richten we ons op het in stand houden van de bijzondere cultuurhistorische waarden. Rijksbeschermingsgebieden, rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en archeologie worden beschermd via de Omgevingswet. Voorne aan Zee kent drie Rijksbeschermingsgebieden die een bijzondere beschermingsstatus genieten:   

De vesting van Brielle bestaande uit de stadsmuren, stadswallen en de schootsvelden daaromheen als onderdeel van de Stelling van de Monden van de Maas10. De vesting van Hellevoetsluis bestaande uit de stadsmuren, stadswallen als onderdeel van de Stelling van de Monden van de Maas en het Haringvliet bij Hellevoetsluis. Het gebied Ontginningen Voornes Duin, vanwege de cultuurhistorische- en landschappelijke waarden van het kenmerkende duinontginningslandschap zoals de functie als zeewering, het rustoord/buitenplaats en jachtgebied, de poging tot ontginning van de duinvalleien en de combinatie van recreatie-natuurontwikkeling. In dit gebied bevindt zich bovendien een belangrijk deel van de voormalige Atlantikwall.

We werken verder aan het harmoniseren van gemeentelijk beleid op het gebied van cultuurhistorie (waaronder gemeentelijke monumenten en archeologie). Een startnotitie zal de komende tijd worden uitgewerkt tot een beleidsnota en op den duur weer worden verankerd in de omgevingsvisie. In de gemeente bevinden zich meerdere locaties waar sprake is van archeologische waarden en verwachtingen. In dit kader wordt ingezet op het zorgvuldig omgaan met de aanwezige archeologische waarden en cultuurhistorische elementen bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Waar mogelijk kan worden gekeken naar koppelkansen om de culturele infrastructuur te versterken. Op deze manier wordt cultuurhistorie beter zichtbaar en beleefbaar gemaakt.

Een prachtig voorbeeld van hoe archeologische waarden onderdeel kunnen zijn van de openbare ruimte in Zusterhof, Brielle 10

De Stelling bestaat verder uit inundatievelden (gebied dat onder water kon worden gezet), de liniedijk en verschillende forten, onder andere Noorddijk en Penserdijk.

63 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Functieverandering en gebruiken van historisch erfgoed We staan positief tegenover het herbestemmen en wijzigen van functies in (cultuur)historische panden en monumenten, mits dit bijdraagt aan de instandhouding van deze objecten. Dit is per object maatwerk. Bij planontwikkeling houden we rekening met beeldbepalende en karakteristieke gebouwen die een betekenis hebben voor de plek. Dit kan door herbestemming, maar ook door elementen of de voorgevel van een pand te laten staan of te hergebruiken. Het behouden van gebouwd erfgoed en andere zichtbare dragers, inclusief de richtlijnen voor welstand (opgesteld door de Commissie Ruimtelijk Kwaliteit), zijn kaderstellend bij ruimtelijke ontwikkelingen. Kortom, het belang van erfgoedwaarde en de bijdrage aan de identiteit en aantrekkelijkheid van de leefomgeving aan de ene kant en de economische waarde die eraan hangt aan de andere kant, vragen om goede afwegingen. Particuliere eigenaren en beheerders, erfgoedexperts en de overheid hebben hierbij een belangrijke rol. Een mooi voorbeeld van een gerealiseerd plan is de transformatie en realisatie van de voormalige Rijks HBS aan de Jan Mathijssenlaan in het plan Hof van Maerlant. Bij de realisatie van het plan werd zoveel mogelijk getracht het karakter van het pand in ere te houden met respect voor de historie. Verder hebben de vele kerken op Voorne aan Zee de aandacht.

Deze landmarks behouden we graag. Ook als dit betekent dat er andere functies toegekend moeten worden om de panden in stand te houden. Voorne aan Zee werkt separaat aan een Inventarisatie kerkgebouwen. Karakteristieke panden als de Oude School in Oudenhoorn is slechts een voorbeeld van een historisch pand dat we graag getransformeerd zien worden om het een nieuwe toekomst te geven.

Het Hof van Maerlant; een mooi voorbeeld van herontwikkeling van bestaand erfgoed

Aandachtspunt is dat het behoud van gebouwd erfgoed ook een spanningsveld met zich meebrengt. Onder andere op het gebied van woningbouw/-transformatie, de verduurzaming van gebouwen (denk aan onder andere het plaatsen van zonnepanelen of dubbele beglazing) en recreatieve ontwikkelingen. Dit vraagt telkens om maatwerk en we zoeken de balans tussen duurzaamheid en het behoud van erfgoed. Ook in nieuw beleid gaan we hier op in. 64 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Breed cultureel aanbod Een bloeiende culturele sector is van belang voor de gemeente voor het vestigingsklimaat, voor de sociale cohesie en voor toeristische en recreatieve ontwikkeling. Onder andere door gebiedsontwikkeling en locatie- en vastgoedbeleid (het Strategisch Vastgoedplan) worden randvoorwaarden gecreëerd voor het aanbod van cultuur. Kunst in de openbare ruimte en de fysieke voorzieningen voor kunst en cultuur, centraal in de gemeente, of verspreid over de wijken en dorpen leveren daarbij een belangrijke bijdrage aan het functioneren van de gemeente. De gemeente zet zich in voor het behouden, versterken en verbinden van het cultureel aanbod. Mensen uit verschillende sociale groepen komen door cultuur laagdrempelig in contact met elkaar, wat in het algemeen een positieve invloed heeft op het gevoel van welzijn. Cultuur is een ontmoetingsplaats voor inwoners, bezoekers en organisaties en versterkt het gemeenschapsgevoel. Iedere inwoner van Voorne aan Zee moet daarbij toegang hebben tot het culturele aanbod, zowel passief als actief. Dit vraagt een breed en laagdrempelig aanbod en een actieve motivatie van (kwetsbare) mensen. Een sterke en duurzame culturele infrastructuur is hiervoor essentieel en biedt culturele organisaties de mogelijkheden voor initiatieven.

In onze gemeente zijn betrokken inwoners en actieve vrijwilligers daarbij de ruggengraat van het culturele leven. Cultuur heeft ook een educatieve en promotionele waarde. Voorne aan Zee beschikt over een uitgebreid cultuuraanbod op basis waarvan de verhalen van onze gemeente kunnen worden verteld. We willen onze inwoners en bezoekers actief kennis laten maken met onze rijke geschiedenis maar ook met ons huidige cultuuraanbod. Daarbij zoeken we combinaties met onder andere toerisme en recreatie. Het is daarom van belang dat het culturele aanbod en de culturele voorzieningen in Voorne aan Zee zichtbaar en goed bereikbaar zijn. Onze cultuur maakt Voorne aan Zee een aantrekkelijke gemeente om te werken, te wonen en te bezoeken.

65 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

4.8 Recreatief en toeristisch Voorne aan Zee Huidige situatie; het is genieten in Voorne aan Zee In Voorne aan Zee is het goed vertoeven. Dit thema gaat over het recreatieve en toeristische aanbod en de recreatieve netwerken. ’t Is mooi hier. Ons gebied kent uitgestrekte stranden, weidse duingebieden en bruisende vestingsteden. Van wandelen, fietsen en mountainbiken tot zwemmen, paardrijden of genieten van één van de diverse evenementen – in Voorne aan Zee kan het allemaal. We zijn een gastvrije duurzame toeristische bestemming, waar aandacht en respect is voor de bijzondere natuur. Doordat de recreatieve aantrekkingskracht van Voorne aan Zee hoog is, zijn hier ook veel mogelijkheden om te overnachten. Er zijn onder andere campings, hotels en bed & breakfasts, maar ook grootschaligere recreatieparken.

Voorne aan Zee heeft een sterk vertegenwoordigde recreatiesector door de bijzondere ligging en rijke cultuurhistorie

Genieten van strand en duin Het strand- en duingebied trekt veel badgasten en natuurliefhebbers. Op het Badstrand Rockanje en het Quackstrand in Hellevoetsluis kan de inwoner en bezoeker zorgeloos recreëren in de zon op het strand en bij de lokale horecapaviljoens. Deze stranden zijn populair bij gezinnen met (kleine) kinderen. Het Oostvoornse strand is een natuurstrand met slikken en zandplaten die vele vogels aantrekken en waar met een verrekijker zeehonden kunnen worden gespot. Het duingebied is vooral populair onder natuurrecreanten, met diverse wandel-, fiets- en ruiterroutes en een bezoekerscentrum. Ook het Quackgors in Hellevoetsluis is een bijzonder natuurgebied waar veel vogels voorkomen. Samen met de terreinbeheerders, waaronder Recreatieschap Voorne-Putten, Natuurmonumenten en Stichting Het Zuid-Hollands Landschap, zorgen wij ervoor dat de natuur in deze Natura2000-gebieden beleefbaar is voor de recreant, bijvoorbeeld door wandelen, fietsen en paardrijden in het Voornes Duin. Beleef de kustdorpen en vestingsteden In de kustdorpen Rockanje en Oostvoorne is een veelzijdig recreatief aanbod. Je kunt winkelen, genieten van cultureel erfgoed zoals de Biberbunker of Jacobaburcht en eindeloos struinen in bos en duingebied. Brielle en Hellevoetsluis zijn authentieke vestingsteden met een rijke 66 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

geschiedenis die aantrekkelijk zijn voor toeristen om te bezoeken. Naast de winkelfunctie zie je de rijke historie van de steden terug in de authentieke gebouwen en straatjes. Meer over dit onderwerp is ook te vinden in H4.7 van deel B; Cultureel en beleefbaar Voorne aan Zee. Recreatie op en rond het water Het Oostvoornse Meer is met een uitzonderlijke diepte van gemiddeld 20 meter (lokaal 40 meter) een populaire plek voor waterrecreatie. Het gebied is geliefd bij duikers, surfers, suppers, zwemmers, wandelaars, fietsers, zonnebaders, vissers en ruiters. Rondom het meer loopt een mountainbikeroute en een ruiterroute. Het Oostvoornse Meer heeft daarnaast een uniek cultuurhistorisch karakter vanwege de aanwezigheid van meer dan een dozijn scheepswrakken, waarvan het gros dateert uit de zeventiende eeuw. Dit maakt het een zeer geliefde locatie voor duikers uit de wijde omgeving. Bezoekers van het Brielse Meer beoefenen watersporten (zoals waterskiën), maken wandelingen en fietstochten door de natuur, genieten rustig op de diverse strandjes en recreëren in de jachthavens. Bij het Oostvoornse strand kan jaarrond worden gekitesurft en op het Badstrand Rockanje kan dit buiten het toeristisch seizoen. In de omgeving van Hellevoetsluis in het Haringvliet wordt ook veel gedaan aan watersport. Hellevoetsluis heeft meerdere havens die druk bezocht worden door recreanten.

Met de boot kan men op het Haringvliet ontspannen en genieten van de natuur.

Voorne aan Zee kent vele recreatieparken, campings en resorts waar je prettig kunt recreëren

67 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Opgaven Binnen het thema Recreatief en toeristisch Voorne aan Zee zijn de volgende punten en ambities geformuleerd:

Groeien naar een jaarronde aantrekkelijke bestemming Groeien naar een uniek en veelzijdig (dag)recreatieaanbod Groeien naar een kwalitatief hoogwaardig (verblijfs)recreatieaanbod Recreatieve verbindingen koesteren en versterken 68 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

69 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Groeien naar een jaarronde aantrekkelijke bestemming We hebben de ambitie om jaarrond een aantrekkelijke toeristisch-recreatieve bestemming te zijn, wat inhoudt dat in alle seizoenen recreatiemogelijkheden zouden moeten zijn. We stimuleren en faciliteren nieuwe initiatieven die de toeristisch-recreatieve aantrekkingskracht (met name buiten het hoogseizoen) versterken. Groeien naar een uniek en veelzijdig (dag)recreatieaanbod In Voorne aan Zee is veel te doen. We hebben de ambitie om de kwaliteit van het huidige (dag)recreatieaanbod te verbeteren waar dat nodig is en kansen die zich voordoen te verzilveren. Ook willen we ons huidige natuurlijke en cultuurhistorische karakter bewaren en versterken. We zetten niet in op méér van hetzelfde, maar gaan voor een uniek en onderscheidend aanbod dat inspeelt op de waarde van de plek. Daarin betrekken we niet alleen de recreatiegebieden en recreatieparken, maar potentieel alle vormen van toerisme en (dag)recreatie, zodat we een completer en meer samengesteld product kunnen aanbieden. We zetten in op het beter spreiden van recreatieve voorzieningen over Voorne aan Zee. We betrekken ook de polderdorpen in het dagrecreatieve aanbod om zo recreanten en toeristen beter over de gemeente te spreiden.

‘Glamping’ in Hellevoetsluis, een onderscheidend aanbod

Groeien naar een kwalitatief hoogwaardig (verblijfs)recreatieaanbod Voorne aan Zee kent een breed aanbod aan verblijfsrecreatie. Een deel bestaat uit kwalitatief hoogstaande accommodaties, maar sommige accommodaties hebben een revitalisering nodig, omdat zij flink verouderd zijn en een verminderde toeristische aantrekkingskracht hebben. 70 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Kwaliteit aanbod verblijfsrecreatie De provincie doet onderzoek naar de markt voor verblijfsrecreatie. We vinden het belangrijk dat het aanbod van verblijfsrecreatie toekomstbestendig en houdbaar is en daarnaast willen we kansen voor nieuwe ontwikkelingen passend in het gebied benutten. De ambitie luidt daarom om de huidige (niet-toekomstbestendige en niet-houdbare) accommodaties te revitaliseren. Uitgangspunten hierbij zijn passend bij de plek, duurzaam, schoon, heel, veilig, wisselend bezoek, ruimtelijk, natuurlijk en landschappelijk ingericht en kleinschalig. We formuleren duidelijke ruimtelijke kaders en leveren maatwerk. De kwaliteitshandboeken opgesteld voor het buitengebied van de voormalige gemeente Brielle en Westvoorne kunnen hier in ondersteunen. Strijdig gebruik en ondermijning We staan geen strijdig gebruik toe. Sommige accommodaties worden gebruikt voor permanente bewoning en/of de huisvesting van arbeidsmigranten. Permanente bewoning heeft een negatief effect op de toeristische aantrekkingskracht van de verblijfsaccommodatie. Voor de kwaliteit van de verblijfsrecreatie is het belangrijk om te handhaven op strijdig gebruik. Een aandachtspunt bij deze opgave is de vastgoedcomponent. In enkele gevallen is sprake van (een risico op) ondermijnende activiteiten in verblijfsaccommodaties. De gemeente zet zich in om ondermijning te voorkomen en tegen te gaan.

Zonering Kleine campings, camperplekken en Bed & Breakfasts zijn een waardevol onderdeel van het recreatief verblijfsaanbod. De charme van dit aanbod is dat het niet geconcentreerd is op één plek in het gebied, maar juist her en der verspreid is. Hierbij zijn ruimtelijke kaders gewenst om sturing te geven aan zonering.

Voedselbos Zonnehoeve te Oudenhoorn in het polderlandschap

Blote voetenpad bij het Klokshuys te Brielle

71 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Recreatieve verbindingen koesteren en versterken Wij willen de aantrekkingskracht van de vestingsteden en kust- en polderdorpen versterken door betere recreatieve verbindingen tussen de vestingen/dorpen en het landelijk gebied. Dit kan bijvoorbeeld door het verbeteren van recreatieve routes. Hiermee versterken we de (toeristische) bereikbaarheid van het landschap. We hebben de ambitie om het polderlandschap toegankelijk te maken voor beleving. Denk bijvoorbeeld aan laarzenpaden langs de kreken en het koppelen van kleinschalige agrarische nevenrecreatie aan cultuurhistorie, zoals de oude molens en forten. Dit alles doen wij samen met de terreinbeheerdersorganisaties, belangenbehartigers en andere betrokkenen.

Voorne aan Zee kent een fijnmazig recreatief netwerk Wandelen in de Holle Mare

72 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

4.9 Ondernemend Voorne aan Zee Het thema ‘Ondernemend Voorne aan Zee’ gaat in op de aanwezige (maak)industrie, logistiek & handel, detailhandel & horeca, kantoren en landen tuinbouwsector. Bedrijven die nu in Voorne aan Zee zijn gevestigd, willen wij graag behouden. Wij zien kansen om de diverse werklocaties, zoals bedrijventerreinen, horecalocaties en onze winkelgebieden aantrekkelijker en vitaler te maken. Wij ondersteunen waar nodig en stimuleren toekomstbestendige ontwikkelingen en initiatieven die meerwaarde hebben voor onze gemeente.

Huidige situatie; een diverse economie De gemeente profiteert van de strategische ligging ten opzichte van de Randstad. Het aantrekkelijke kustlandschap met recreatieve badplaatsen, het Brielse Meer en de authentieke vestingsteden zijn trekpleisters voor recreanten uit de regio. De ontplooiende vrijetijdseconomie zorgt voor veel werkgelegenheid. Door de nabijheid van de Randstad en ook het Rotterdamse havengebied, zijn veel banen beschikbaar voor de bewoners van Voorne aan Zee. Dagelijks vindt dan ook veel pendelverkeer plaats. Maar ook in de eigen gemeente is een ruim aanbod aan bedrijvigheid te vinden, wat zorgt voor een stabiele, lokale arbeidsmarkt. In en rondom de vestingsteden en dorpen is volop bedrijvigheid. Industrie-, logistiek en maakbedrijven huisvesten zich op de bedrijventerreinen aan de stads- en dorpsranden van de verschillende dorpen en steden in Voorne aan Zee. De meeste terreinen hebben een lokaal, gemengd karakter en huisvesten voornamelijk midden en klein bedrijven (MKB). De bedrijventerreinen Kickersbloem bij Hellevoetsluis en Seggelant bij Vierpolders hebben vanwege hun ligging een regionaal karakter. Ook de Pinnepot bij Oostvoorne is een wat groter bedrijventerrein. Bedrijventerrein ’t Woud ligt tegen Brielle aan en bij Rockanje ligt bedrijventerrein Moolhoek.

De bedrijventerreinen worden goed benut en bieden de ruimte voor lokale ondernemers of ondernemers uit de regio. Sommige terreinen zijn in ontwikkeling. Andere terreinen zijn verouderd en vragen om een kwaliteitsslag.

Voorne aan Zee kent een veelzijdige economie

In de authentieke vestingsteden Brielle en Hellevoetsluis en in mindere mate ook in de badplaatsen Rockanje en Oostvoorne is veel bedrijvigheid op het gebied van detailhandel en horeca te vinden. Niet alleen gericht op de eigen inwoners, maar zeker ook gericht op de recreanten en toeristen die verblijven in Voorne aan Zee. Verder is De Struytse Hoeck in Hellevoetsluis een belangrijk winkelcentrum voor zowel de eigen 73 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

inwoners, als voor inwoners van Goeree-Overflakkee. In de kleinere polderdorpen zijn weliswaar bijna geen winkels voor dagelijkse boodschappen (supermarkt en speciaalzaken) aanwezig, maar inwoners kunnen hiervoor terecht in Brielle, Hellevoetsluis, Oostvoorne en Rockanje. De agrarische sector bestaat voor een belangrijk deel uit de land- en tuinbouw en de glastuinbouw. Agrarische gronden zijn een belangrijke economische drager en landschappelijk sturende elementen. Verspreid in het polderlandschap van Voorne aan Zee zijn akkerbouw- cumela- en veeteeltbedrijven aanwezig. Al van oudsher zijn (glas-)tuinbouwbedrijven aanwezig in Voorne aan Zee, vanwege het gunstige klimaat. Veel tuindersbedrijven waren oorspronkelijk in de binnenduinrand gevestigd. Vandaag de dag zijn de meeste bedrijven gevestigd in de aangewezen glastuinbouwclusters bij Tinte en ten westen van Brielle en Glaspark4P bij Vierpolders. In de binnenduinrand is hierdoor nu meer ruimte voor natuurontwikkeling en recreatie en ook in het polderlandschap is verspreid liggend glas succesvol verplaatst naar de glastuinbouwconcentratiegebieden waardoor verrommeling is tegengegaan. Eventuele verplaatsingen of saneringen van verspreid liggend glas wordt nog steeds gestimuleerd.

74 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Opgaven Binnen het thema Ondernemend Voorne aan Zee zijn de volgende punten en ambities geformuleerd:

Duidelijke profilering van de Voornse economie Bestaande en nieuwe bedrijventerreinen maken met voldoende ruimte om te ondernemen Duurzaam toekomstperspectief voor de agrarische land- en tuinbouwsector Verdere concentratie van glastuinbouwbedrijven in de aangewezen clusters Inzet op levendige centrumgebieden Passende facilitering van de kantoorvraag 75 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

76 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Duidelijke profilering van de Voornse economie Momenteel bestaat de Voornse economie uit een combinatie van de recreatieve/toeristische sector, de tuinbouw/ landbouwsector en overige bedrijvigheid (zoals detailhandel, automotive en logistiek). Het midden- en kleinbedrijf vormt in onze gemeente een motor voor de lokale economie en de lokale ondernemers vormen de basis van een gezonde economie in de gemeente. Voorne aan Zee blijft daarom de werkgelegenheid stimuleren door een rode loper aanpak te hanteren voor huidige en nieuwe ondernemers. Wij versterken de lokale economie door het bieden van een gunstig en kansrijk ondernemingsklimaat. Wij geven ondernemers fysieke ontwikkelruimte en helpen hen op weg. We willen de MKB-vriendelijkste gemeente zijn. Werk dichtbij huis is goed voor de vitale en sociale steden, dorpen en wijken. Naast de lokale bedrijvigheid ligt één van de grootste economische trekkers letterlijk om de hoek: wereldhaven Rotterdam. Voorne aan Zee is dan ook vooral een forensengemeente waar veel werknemers die werken in het Rotterdamse havengebied woonachtig zijn. We hebben de ambitie om te werken aan een duidelijk ‘economisch DNA van Voorne aan Zee’. In de Regio Deal van de Zuid-Hollandse Delta werken we samen aan de thema’s Duurzaamheid, Agrifood, Landschap & Toerisme en Onderwijs & Arbeidsmarkt.

Door zowel economische als ecologische verbeteringen wordt gewerkt aan een duurzame, innovatieve en bruisende regio. In dit kader willen we werken aan het concretiseren van de ambitie om het creëren van extra werkgelegenheid te faciliteren en te ondersteunen. Potentiële groeisectoren zijn toerisme en recreatie, persoonlijke dienstverlening, welzijn en sociaal ondernemerschap. De gemeente is bovendien zichtbaar en benaderbaar voor ondernemers, werkt met hen samen aan een sterke lokale economie en stimuleert vernieuwing en verduurzaming. We werken met ondernemers, businessclubs en winkeliersverenigingen samen aan levendige centrumgebieden en aan goede kansen in de arbeidsmarkt. Ook regionale samenwerkingen met partijen zoals de MRDH, LTO en Glastuinbouw Nederland dragen bij aan een sterke economie. De gemeente koestert de wens om Voornse bedrijven nog beter te verenigen en een professioneel Business Platform op te tuigen ten gunste van de Voornse economie en het vergroten van de brede welvaart in de gemeente. Bestaande en nieuwe bedrijventerreinen toekomstbestendig maken met voldoende ruimte om te ondernemen De eisen aan bedrijventerrein veranderen, met meer focus op duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit. We houden daarom de bestaande bedrijventerreinen vitaal en stimuleren de verduurzaming daarvan.

De ambitie luidt om de bedrijventerreinen toekomstbestendig te maken en ruimte te creëren voor uitbreiding van (lokale) bedrijvigheid op de juiste locatie. Regionaal is sprake van een gebrek aan werklocaties. Ook binnen Voorne aan Zee drogen de mogelijkheden op. Een vraagstuk is in hoeverre wordt ingezet op het faciliteren van de vraag naar (regionale en lokale) bedrijfsruimte, via uitbreidingsmogelijkheden of herontwikkeling van verouderde bedrijventerreinen. In algemene zin heeft het herontwikkelen van verouderde bedrijven(terreinen) de voorkeur boven uitbreiding die ten koste gaat van het buitengebied.

77 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Meervoudig ruimtegebruik en het juiste bedrijf op de juiste plaats Meervoudig ruimtegebruik, naast het juiste bedrijf op de juiste plaats, is één van de belangrijke pijlers in de recent vastgestelde en door de provincie geaccepteerde, strategie bedrijventerreinen van de MRDH. Hiermee kan worden ingespeeld op het algemene gebrek aan werklocaties, ook op lokaal niveau. In die lijn ligt het voor de hand dat ook Voorne aan Zee hiervoor een positieve grondhouding ontwikkelt. We maken keuzes in welk type bedrijven we willen aantrekken en welke bedrijven we geen ruimte bieden in Voorne aan Zee. Duurzame bedrijven die voor veel arbeidsplaatsen zorgen hebben de voorkeur. Datacentra en nog meer distributiebedrijven zijn niet wenselijk op de reguliere bedrijventerreinen vanwege onder andere de verhouding tussen de ruimte die zij innemen en het beperkte aantal arbeidsplaatsen dat ze verschaffen. Daarnaast zijn zij grootverbruikers van elektriciteit en daarmee een grote belasting voor het elektriciteitsnetwerk en werken ze de ‘verdozing van het landschap’ in de hand. Kwaliteitsverbetering van verouderde bedrijventerreinen en functiemenging Voor de lokale, verouderde bedrijventerreinen ligt de focus op kwaliteitsverbetering of herontwikkeling. We gaan inventariseren welke bedrijventerreinen zich lenen voor deze kwaliteitsverbetering.

Dit kunnen ook onderdelen van bedrijventerreinen betreffen. De volgende bedrijventerreinen lijken zich te lenen voor een kwaliteitsverbetering en eventuele herstructurering:      

’t Woud, Brielle; Pinnepot, Oostvoorne; Moolhoek, Rockanje; Dijckpotingen,Vierpolders; Henry Fordstraat, Zwartewaal; Werfplein, Zwartewaal.

Op deze bedrijventerreinen zien we kansen voor meervoudig/dubbelgebruik met inachtneming van de economische primaire functies van de bedrijventerreinen. Alleen als sprake is van incourante leegstand kan worden getransformeerd naar andere functies. Op deze bedrijven is in de toekomst mogelijk ruimte voor een bepaalde mate van functiemenging (wonen-werken) of transformatie en verkleuring naar woongebied. Ook is mogelijk meer ruimte voor andere activiteiten, zoals (ondersteunende) detailhandel die minder goed past in centrumgebieden, kantoren of een sportschool. We gaan op zoek naar locaties die in deze behoefte kunnen voorzien. Bepaalde terreinen lenen zich minder goed voor het mengen van functies. Zoals bedrijventerrein Kickersbloem en Seggelant. Slim en meervoudig ruimtegebruik is ook op deze bedrijventerreinen het uitgangspunt. Uitbreiden op Kickersbloem Momenteel wordt gewerkt aan de derde fase van Kickersbloem 3. Kickersbloem 3 ligt in Hellevoetsluis, ten noordoosten van het bestaande bedrijventerrein Kickersbloem 1 en 2, langs de Ravenseweg richting Oudenhoorn. De ontwikkeling van dit bedrijventerrein is belangrijk voor de economie in onze gemeente. Het trekt nieuwe bedrijven naar Voorne aan Zee en zorgt voor banen. We ronden bedrijventerrein Kickersbloem 3 78 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

(fase 1-3) af en promoten dit bedrijventerrein als locatie met ruimte en beschikbaarheid van grote kavels in de nabijheid van de A15 en, met de opening van de Blankenburgverbinding, van de A20. Aandachtspunt hierin is de rol die het terrein heeft: in eerste instantie het clusteren van de gemengd/lokale bedrijvigheid. Kickersbloem is aanvankelijk bedoeld voor het faciliteren van de vraag naar (klein-regionale) bedrijfsruimte. Het terrein voorziet in de vraag vanuit herontwikkeling van verouderde bedrijventerreinen en van doorontwikkeling van lokale ondernemingen. Er ligt ook een reservering voor Kickersbloem 3, fase 4. Samen met de MRDH starten wij een onderzoek naar verdere uitbreiding van Kickersbloem 3. De (bestuurlijke) ambitie voor fase 4 gaat niet meer over grootschalige logistiek. De ambitie is vooralsnog het realiseren van een gemengd bedrijventerrein met een uitgeefbaar oppervlakte van circa 11-12 hectare. Het onderzoek gaat over marktvraag en profilering van het terrein. Doel is om een klein-regionaal verhaal voor dit terrein te ontwikkelen om het op die manier gerealiseerd en verkocht te krijgen, ook aan de partner-gemeenten binnen de MRDH.

Leeg Kickersbloem 3 krijgt snel vijf nieuwe bedrijfshallen

We stimuleren en positioneren de Bedrijven Investeringszone Seggelant

Seggelant dient naast bedrijvigheid de energietransitie We stimuleren en positioneren verder de bestaande Bedrijven Investeringszone Seggelant. Het werkingsgebied van de BIZ kan in de toekomst worden uitgebreid naar vervolgfasen. In de Ondernemerspolder bij Brielle ligt een ruimtelijke reservering voor de energietransitie, als onderdeel van de eerdere visie op de Landschappelijke Noordrand/Geuzenlinie. In het provinciaal beleid staat het gebied echter ook gemarkeerd als reservering voor uitbreiding bedrijventerrein. 79 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Tegengaan van plaatsgebonden overlast De aanwezigheid van solitaire, zware bedrijvigheid in het landelijk gebied is een aandachtspunt met het oog op de verkeersoverlast en de fysieke omgevingsveiligheid. We onderzoeken voor nieuwe bedrijvigheid en ontwikkelingen de mogelijkheden van Bedrijven en Milieuzonering Nieuwe Stijl (zie ook H4.4 van deel B; Gezond en veilig Voorne aan Zee). Huisvesting van arbeidskrachten Aandachtspunt is om te zorgen voor passende huisvesting van arbeidskrachten. Deze opgave werken we meer concreet uit in de Wonen Welzijn en Zorg visie. Hier liggen kansen om huisvesting bij grote bedrijven op eigen grond te faciliteren. In de beleidsnotitie huisvesting Arbeidsmigranten Voorne aan Zee worden mogelijkheden voor initiatieven benoemd. We zien huisvesting bij Kickersbloem als een eerste kansrijke locatie. Duurzaam toekomstperspectief voor de agrarische land- en tuinbouwsector Wij zijn trots op de agrarische sector in Voorne aan Zee. De agrifoodsector – waarbij het zowel gaat om primaire productie (akkerbouw, veeteelt) als om voedselverwerking – is een beeldbepalende sector in de gemeente. Deze sector zorgt voor werkgelegenheid, verdienvermogen, voedselvoorziening en leefbaarheid van het buitengebied. We staan voor het behoud van de agrarische sector, maar stimuleren ook agrariërs die in transitie willen. Aan hen geven we de ruimte.

Het totale landbouwareaal is de laatste jaren aan het afnemen. Deels door de komst van nieuwe woongebieden en bedrijventerreinen en ruimte die wordt ingezet voor recreatieve voorzieningen. Ook wordt de agrarische sector gekenmerkt door een schaalvergroting, waarbij steeds minder, maar wel steeds grotere bedrijven ontstaan. Hoewel de schaalvergroting in Voorne aan Zee vanuit (inter)nationaal gezichtspunt bezien relatief meevalt, neemt het oppervlak grond in gebruik per bedrijf toe. Voormalige agrarische bedrijfsbebouwing komt hierdoor soms leeg te staan en vraagt om een nieuwe functie of sanering om verrommeling en ondermijning te voorkomen. Naast schaalvergroting heeft ook een verbeterde efficiency gevolgen, steeds meer agrariërs zijn niet meer fulltime met de agrarische bedrijfsvoering bezig. Deze ontwikkelingen hebben belangrijke gevolgen voor het landelijk gebied en vragen om keuzes. We spelen in op de kansen en mogelijkheden van het ZH-PLG (Zuid Hollands Programma Landelijk Gebied). In het ZH-PLG worden verschillende doelen in samenhang opgepakt op het gebied van natuur, water, klimaat en landbouw. De provincie Zuid-Holland werkt de doelen met gebiedspartners verder uit voor Voorne-Putten.

Daarnaast initieert de provincie een scenariostudie om samen met de gebiedspartners in beeld te brengen welke grote uitdagingen er op de lange termijn op het landelijk gebied af komen en hoe we daar mee om willen gaan. VoornePutten zet in op een duurzaam toekomstperspectief voor de agrarische sector en daarbij werken we samen met de agrariërs, LTO Noord en Glastuinbouw Nederland.

80 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

We hebben de volgende ambities en uitdagingen voor de agrarische sector:    



 

We werken aan een toekomstbestendige agrarische sector. We werken aan toekomstbestendige voedselproductie. We staan voor het behoud van agrarische functies in het buitengebied. Dit betekent concreet dat we ons landbouwareaal behouden en ons agrarische profiel bewaken. We vinden het belangrijk dat op Voorne-Putten voldoende volwaardige landbouwbedrijven zijn. Dit zorgt ervoor dat de toeleverende sector, zoals loonbedrijven en toeleveranciers, hier kan blijven zodat we de economische voordelen kunnen blijven benutten. We willen heel de keten behouden. We willen de land- en tuinbouw gericht ondersteunen om de benodigde verandering door te maken én daar sterker uit te komen. De gemeente ondersteunt agrarische bedrijven in de zoektocht naar economisch haalbare verdienmodellen die ook op lange termijn (juridisch) houdbaar zijn. We faciliteren nieuwe ontwikkelingen en/of verdienmodellen in het landelijk gebied, met behoud van de agrarische functie en – waar dat niet mogelijk is – met andersoortige functies. We stimuleren de verduurzaming van de land- en tuinbouwsector.

Wij zijn trots op de agrarische sector in Voorne aan Zee

Op basis van de beleidskeuzes ‘stikstofreductie en bodem en water sturend’ ontstaan belangrijke inzichten voor de landbouw. We blijven ontwikkelingen binnen de stikstofcrisis goed in de gaten houden en hebben geregeld overleg met de provincie. Daarbij is de insteek om zoveel mogelijk de agrarische sector te behouden en te ondersteunen in Voorne aan Zee en we hebben de aandacht voor eventuele piekbelasters. Wij juichen de toepassing van beschikbare technieken en innovaties om de stikstofbelasting vanuit agrarische bedrijven te minimaliseren toe. We vinden het belangrijk onze zoetwatervoorzieningen te beschermen. Hoe we dit doen is beschreven in H4.5 van deel B; Natuurlijk Voorne aan Zee. 81 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Daarbij speelt in Voorne aan Zee de extra factor van verzilting en de vraag of zilte teelt kansrijk is. Die krijgt een plek in een nog op te stellen toekomstperspectief voor de landbouw op Voorne. Het pad in de landbouwtransitie kan gericht zijn op innovatie, extensivering, omschakelen naar nieuwe vormen van landbouw, of verplaatsing of beëindiging van het bedrijf. In dit kader wordt (samen met partners) gewerkt aan deze duurzame landbouwtransitie en hier een visie op gemaakt die we, wanneer deze gereed is, integreren in de omgevingsvisie. De trend naar meer duurzame landbouw is waarneembaar, bijvoorbeeld biologische landbouw, strokenlandbouw of kringlooplandbouw, natuurinclusieve landbouw11 en een verbreding van de bedrijfsvoering (multifunctionele landbouw). Hoewel omschakeling van bedrijfsvoering niet eenvoudig is, biedt de ligging nabij grootstedelijk gebied hiervoor wellicht kansen. Op Voorne-Putten wordt al aan enige vormen van kringlooplandbouw gedaan, waar agrarische bedrijven van elkaars grondstoffen gebruik maken. In algemene zin stimuleert Voorne aan Zee de transitie naar een meer duurzame landbouwvorm. Initiatieven op dit vlak vinden uitsluitend plaats op vrijwillige basis. Naast de agrarische sector dragen ook andere gebruikers bij aan de vernieuwing en ontwikkeling op het platteland.

Functies als wonen, soms gecombineerd met het werken aan huis, nemen nog steeds toe. Nieuwe natuur en watergerelateerde functies brengen eveneens een nieuwe dynamiek in het landelijk gebied, evenals het recreatief (mede)gebruik. Mogelijk kunnen in nieuwe functies ook financiële dragers gevonden worden die bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het buitengebied van Voorne aan Zee. We geven agrariërs de ruimte voor eventuele nevenactiviteiten, zoals agrotoerisme, kleinschalige recreatie en kleinschalige vormen van energieopwekking. Het omgevingsplan biedt al vele mogelijkheden als onderdeel van de agrarische bedrijfsvoering. Belangrijk is ook dat de mogelijkheden voor lokale ondernemers om hun producten in de directe nabijheid af te zetten (korte ketens) toenemen. Steeds meer consumenten willen lokale producten kopen. We stimuleren dit en landwinkels moeten goed bereikbaar zijn.

In de winkel ‘Vers van Voorne’ koop je vers geteelde groenten en planten waar als het kan, afkomstig van lokale telers. 11

Natuurinclusieve landbouw is een manier van boeren waarbij gewerkt wordt binnen de grenzen van de natuur. Boeren waardoor de biodiversiteit, de rijkdom aan planten en dieren, toeneemt. Een vorm van kringlooplandbouw met aandacht voor natuur en landschap

82 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Als laatste benoemen en erkennen we graag de functie van de boer als landschapsbeheerder. We stimuleren ontwikkelingen in het landelijk gebied die zorgen voor een hogere biodiversiteit, zoals bloemrijke akkerranden. Het ontwikkelen en onderhouden van de groen-blauwe dooradering van ons landschap draagt bij aan biodiversiteit, waterberging en de waterkwaliteitsopgave. Verder is ook een goede (landschappelijke) inpassing in het agrarische buitengebied zeer belangrijk. Dat geldt overigens ook voor de randen van bedrijventerreinen, op de overgang naar het buitengebied. Bij nieuwe ontwikkelingen in het buitengebied streven we altijd naar een kwaliteitsimpuls en gaan hiermee verrommeling in het buitengebied tegen. Een goede landschappelijke inpassing met inheemse beplanting is een voorbeeld van een belangrijke voorwaarde. Met het opstellen van het omgevingsplan wordt onderzocht op welke wijze hierop wordt gestuurd. Verdere concentratie van glastuinbouwbedrijven in de aangewezen clusters De ambitie luidt om de verspreidde glastuinbouwbedrijven in het landelijk gebied te clusteren in de aangewezen glastuinbouw concentratiegebieden. Op dit moment is circa 35 van de 55 hectare gerealiseerd en/of in ontwikkeling als het gaat om het glastuinbouwintensiveringsgebied in Tinte. Aandachtspunt is in hoeverre het haalbaar is om het nog resterende deel van de opgave te verwezenlijken.

In dit kader is het belangrijk dat de visie op het glastuinbouwconcentratiegebied geactualiseerd wordt en van toepassing is op alle glastuinbouw in Voorne aan Zee. Daarnaast is het belangrijk om duidelijke kaders te bieden voor de transformatie van het verspreide glas. Aandachtspunt hierin is de visie op het gebied aan de westkant van Brielle. Zie voor de volledige gebiedsgerichte uitwerking van de glastuinbouwgebieden H3.8 van deel A; Glastuinbouw. We stimuleren de verduurzaming van de glastuinbouwsector. In Vierpolders en Tinte wordt al gebruik gemaakt van aardwarmte. Verder zien we op de eigen percelen kansen voor de huisvesting van seizoenarbeiders. Hier moet het mogelijk zijn om onder voorwaarden (tijdelijke huisvesting) woonunits toe te voegen op eigen grond voor eigen personeel.

Glastuinbouw op Voorne aan Zee

83 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Inzet op levendige centrumgebieden De ambitie luidt om een kwaliteitsimpuls te geven aan de centrumgebieden van de dorpen en centrumgebieden en wijkcentra van de steden. Het voorzieningenniveau en ruimtelijke uitstraling is op sommige plekken rommelig en verouderd. De kwaliteitsimpuls is nodig met het oog op de leefbaarheid. Over het algemeen staat de lokale detailhandel onder druk en krimpt, zeker in de kleine dorpen. Onder andere als gevolg van schaalvergroting, hoge huren, hoge energieprijzen en de toename en concurrentie van online-shoppen. Dit betekent dat leegstand op de loer ligt. Aan de andere kant is meer aandacht voor ‘lokaal kopen’. In de centrumgebieden van de vestingsteden en kustdorpen liggen kansen voor de recreatieve sector/vrijetijdseconomie. De zogenoemde ‘belevingseconomie’ is namelijk in opkomst en dit vraagt om aantrekkelijke, levendige centrumgebieden (veel groen, cultuurhistorische bezienswaardigheden, verblijfsmogelijkheden) en een mix aan functies ,zoals winkels, horeca, recreatie en evenementen. We zien graag dat de centrumgebieden ‘levendig’ zijn en een ‘nice place to be’ in plaats van een ‘nice place to buy’.

Winkelen in de levendige centrumgebieden van Brielle en Hellevoetsluis Voor met name Hellevoetsluis is uitbreiding van verspreide bewinkeling niet gewenst. Winkels in een winkelgebied kunnen van elkaar profiteren. Dit versterkt de winkelstructuur als geheel. In dat opzicht wordt ingezet op clustering van winkelgebied. Om de koopkracht in de centra te behouden staan we geen detailhandel toe buiten deze centrumgebieden, met uitzondering van grootschalige detailhandel (zoals autodealers en bouwmarkten) op bedrijventerreinen en detailhandel als nevenactiviteit op bijvoorbeeld vakantieparken en agrarische bedrijven ten behoeve van de verbrede plattelandseconomie. 84 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Het uitgangspunt voor de dorpen is om de aanwezige commerciële en maatschappelijke voorzieningen zoveel mogelijk te concentreren. We blijven ruimte bieden aan winkels om deze open te stellen op zondag. We verstevigen de economische positie van de centrumgebieden. Dat doen we door uitvoering te geven aan de visie centrumvoorzieningen (inclusief detailhandel en horeca). Onderdeel hiervan is de toekomstvisie voor winkelcentrum De Struytse Hoeck in Hellevoetsluis. Dit pakken we op in 2025. De Rijksstraatweg in Hellevoetsluis behouden we als gevarieerde aanloopstraat. De leefbaarheid in en van kleine dorpen hangt in veel gevallen samen met de beschikbaarheid en bereikbaarheid van dagelijks winkelaanbod. De gemeente wil inzetten op toekomstbestendig maken van de bestaande buurt- en wijkwinkelcentra in de dorpen en steden. Idealiter is in elk buurt- en wijkwinkelcentrum een supermarkt met aanvullende voorzieningen, zoals bijvoorbeeld speciaalzaken, horeca en drogist. Het winkelcentrum De Struytse Hoeck in Hellevoetsluis fungeert als regionaal winkelcentrum. De buurt- en wijkwinkelcentra zijn dan ook aanvullend op het winkelcentrum dat zowel het boodschappencentrum met de grootste aantrekkingskracht en verzorgingsfunctie blijft als het winkelgebied voor niet-dagelijkse artikelen (zoals mode & luxe).

Voor de kern van Brielle geldt dat hier sprake is van een centrumgebied in een historische binnenstad. Dit vraagt om een specifieke aanpak en daar zijn de mogelijkheden beperkter. Het winkelaanbod in het centrumgebied is weliswaar regionaal maar kan in mindere mate voorzien in het aanbod van eerste levensbehoeften door de beperkte logistieke mogelijkheden. De supermarkten zijn dan ook gesitueerd buiten het centrumgebied. Passende facilitering van de kantoorvraag Door de ‘nieuwe manier van werken’ – flexibel, digitaal en meer op afstand – verandert de kantoorvraag. In Voorne aan Zee is op dit moment nog geen duidelijk beeld van deze veranderende kantoorvraag. In de gemeente zijn niet veel (grote) kantoorpanden aanwezig en de leegstand is relatief laag. Een speerpunt van de gemeente is om de eventuele kantoorvraag passend te faciliteren, in eerste instantie via transformatie en daarna pas nieuwbouw. In opdracht van de MRDH is een actuele visie op kantoorlocaties opgesteld. Dit onderbouwd in algemene zin onze lokale mogelijkheden.

85 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

4.10 Bereikbaar Voorne aan Zee Het thema ‘Bereikbaar Voorne aan Zee’ gaat in op de aanwezige infrastructuur en mobiliteitsmogelijkheden. Het gaat ook over knelpunten in de bereikbaarheid van Voorne aan Zee (zowel regionaal als lokaal) en over de duurzame mobiliteitstransitie.

Huidige situatie Zoals al eerder benoemd, ligt Voorne aan Zee dichtbij Rotterdam en de Randstad. De gemeente maakt onderdeel uit van de Zuid-Hollandse Delta. De meeste inwoners maken voor dagelijks vervoer gebruik van de auto. De autoweg N57 doorsnijdt als een rechte lijn het landschap en wisselt land en water af. In het noorden sluit de N57 aan op de A15 richting Rotterdam en Maasvlakte; naar het zuiden loopt de N57 via de eilanden naar Middelburg en sluit daar aan op de A58. De provinciale weg N218 loopt van Oostvoorne naar Rotterdam, en sluit bij zowel het begin als einde aan op de A15. De verschillende dorpen zijn te bereiken via de provinciale wegen N218, N494, N496 en N497 en de polder- en dijkwegen van het waterschap Hollandse Delta. Met R-netlijnen 403 en 404 heeft Voorne aan Zee twee Hoogwaardige Openbaar Vervoer (HOV)-lijnen, aangevuld met enige lokale buslijnen. Het HOV verbindt de dorpen en biedt snelle verbindingen naar Spijkenisse. Vanuit Spijkenisse lopen twee metrolijnen naar de regio Rotterdam. Met de openstelling van de Blankenburgverbinding is een nieuwe HOV-buslijn toegevoegd van Brielle via de tunnel naar station Schiedam (een intercity treinstation). Het fietsnetwerk in Voorne aan Zee is buiten de bebouwde kom voornamelijk in beheer bij het waterschap Hollandse Delta, de provincie Zuid-Holland en het Zuid-Hollands Landschap.

Voorne aan Zee kent een uitgebreid netwerk van wegen, ontsluitingen en routes zodat bewoners, bezoekers en werknemers zich kunnen verplaatsen

86 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Opgaven Binnen het thema Bereikbaar Voorne aan Zee zijn de volgende punten en ambities geformuleerd:

Een bereikbaar Voorne aan Zee Nieuw mobiliteitsprogramma en het aanpakken van knelpunten op het lokale wegennet Faciliteren van de duurzame mobiliteitstransitie Creëren van meer- en veilige ruimte voor (snel)fiets- en voetverkeer Parkeerbeleid in balans met onze ambities op leefbaarheid, wonen en werken Zorgen voor een veilig netwerk voor alle gebruikers 87 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

88 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Een bereikbaar Voorne aan Zee De ambitie luidt om te zorgen voor een bereikbaar Voorne aan Zee. Het wegennet staat onder druk en lopende en geplande ontwikkelingen (zoals woningbouw, uitbreiding Kickersbloem) vragen om meer capaciteit. In de regio is de Blankenburgverbinding een belangrijk project. Dit is een nieuwe snelweg (A24) die de A20 bij Vlaardingen verbindt met de A15 bij Rozenburg. Door deze verbinding wordt, op basis van onderzoeken, op de N57 een toename van 40-70% van het verkeer verwacht. We blijven ons daarom inzetten bij het Rijk om van de gewenste verbreding van de N57 naar 2x2 rijstroken een prioriteit te maken. Verder treft Voorne aan Zee voorbereidingen voor de besluitvorming en middelen voor de realisatie van de ongelijkvloerse kruising Nieuweweg/N57. Regionaal kent Voorne aan Zee een aantal knelpunten in het bestaande netwerk. Om bestaande knelpunten aan te pakken is samen met de MRDH, de provincie Zuid-Holland en de gemeenten op Voorne Putten een maatregelenpakket samengesteld om de verkeersafwikkeling op Voorne-Putten te verbeteren. Ondertussen zijn een aantal projecten reeds afgerond. De maatregelen en partners staan in de tabel hieronder. Tabel 1: Maatregelenpakket Aanpak Bereikbaarheid Voorne-Putten en Haven Rotterdam

1.

Project Aanpassen Harmsenknoop met tapersamenvoeging A15

Partner Rijk

2.

Verbreding N57 tot aan Nieuweweg

Rijk

3.

Rotonde N57-Nieuweweg ongelijkvloers (incl. extra poot kruising N57-Nieuweweg)

Rijk, Voorne aan Zee, (Waterschap, Metropoolregio Den Haag Rotterdam)

4. 5. 6. 7.

Bypass rotonde N57-N497 Kruispunt N218/N494 aanpassen Kruispunt Hartelweg/N218 extra opstelstroken Doortrekken fietsroute langs Hartelweg (incl. fietsbrug)

8. 9.

Groene Kruisweg richting Spijkenisse 3 rijstroken Opwaarderen fietsroute Hellevoetsluis - Zuidland – Spijkenisse

Rijk Provincie Zuid-Holland Provincie Zuid-Holland Metropoolregio Den Haag Rotterdam, gemeente Nissewaard, Provincie ZuidHolland Provincie Zuid-Holland Metropoolregio Den Haag Rotterdam, Provincie Zuid-Holland, gemeente Nissewaard, Voorne aan Zee, (Waterschap)

10. Extra vrijliggende busbanen Spijkenisse

Metropoolregio Den Haag Rotterdam, gemeente Nissewaard

89 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Nieuw mobiliteitsprogramma en het aanpakken van knelpunten op het lokale wegennet In de loop van 2024 en het begin van 2025 werken we aan een nieuwmobiliteitsprogramma. Lokaal zijn enkele knelpunten te benoemen die hierin worden uitgewerkt. Zo is op sommige plekken in de dorpen de doorstroming onvoldoende wat zorgt voor drukte en mogelijk onveilige situaties. Zeker nu het recreatief fietsen en wandelverkeer ook toeneemt. Een van de speerpunten is dan ook het tegengaan van verkeersoverlast in de dorpen en het zorgen voor een goede leefbaarheid en verkeersveiligheid. Zaken die we verder uitwerken zijn: 



Het tegengaan van hinder van vrachtverkeer. Doordat vrachtwagens wegen gebruiken die daar niet primair voor bedoeld zijn, of parkeren in woongebieden, ondervinden we problemen met de leefbaarheid in diverse dorpen en steden. Op enkele plekken worden daarom vrachtwagenverboden ingesteld. Verder is al besloten een :directe afslag vanaf de N57 richting de Rijksstraatweg. Die zorgt ervoor dat hinder van vrachtverkeer richting Glaspark 4P enigszins zal worden beperkt. Ook hinder van vrachtverkeer bij Glasintensiveringsgebied Tinte behoeft aandacht. Parkeerplaatsen voor het langdurig parkeren van vrachtwagens (ver)plaatsen we zoveel mogelijk buiten woongebieden. De bereikbaarheid van Hellevoetsluis staat onder druk en daarom wordt gewerkt aan een randweg. Zo wordt gekeken naar het verbeteren van de ontsluiting van Kickersbloem 3 en de noordelijke verkeerskundige ontsluiting van Hellevoetsluis. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheden van een westelijke randweg. Hiervan ligt het tracé nog niet vast. Voor beide opgaven zijn de landschappelijke/ecologische inpassing en de gevolgen van stikstofdepositie aandachtspunten. We geven in het nieuwe mobiliteitsprogramma aandacht aan de mogelijkheden voor de oostelijke en westelijke randweg voor Hellevoetsluis.

Faciliteren van de duurzame mobiliteitstransitie De ambitie luidt om de duurzame mobiliteitstransitie te faciliteren. In deze transitie is veel aandacht voor elektrificatie van vervoersmiddelen. Vanuit de samenleving is een groeiende behoefte aan openbare laadpalen. We werken mee aan locaties waar deze vraag van toepassing is. Vooralsnog ligt het zwaartepunt bij elektrische auto’s maar we spelen in op eventuele vraag naar laadpunten voor elektrische fietsen. De gemeente is alert op kansen om OV-mogelijkheden te verbeteren, zoals de recente uitbreiding van het openbaar vervoer richting de Maasvlakte. In het nieuwe mobiliteitsprogramma werken we ambities aangaande de Modal Split (de verhouding van het aantal reizigers tussen de verschillende vervoerwijzen) verder uit. Creëren van meer- en veilige ruimte voor (snel)fiets- en voetverkeer In steeds meer dorpen en steden in Nederland komt meer ruimte voor fiets- en wandelverkeer in het straatbeeld. Op lange termijn verbeteren we de leefbaarheid in de vestingen en voegen ruimtelijke kwaliteit toe: het weren van bezoekersparkeren uit de vestingen. Daarnaast willen we, waar dat mogelijk is, de fietsstructuur verbeteren door de aanleg van ontbrekende schakels, verbreding van fietspaden en het comfortabel maken door tegels te vervangen door asfalt of qua

We zorgen voor voldoende openbare laadpunten

90 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

comfort tenminste vergelijkbare toepassingen. Omdat de meeste fietspaden in beheer zijn bij de provincie en het waterschap, zal dit in overleg met deze partijen zijn. Parkeerbeleid in balans met onze ambities op leefbaarheid, wonen en werken De parkeernota is vigerend beleid wat toegepast wordt bij alle planinitiatieven. We zorgen dat dit parkeerbeleid altijd in balans is met andere ambities op het gebied van wonen, werken en recreëren. De parkeerdruk in de bestaande wijken is vrij hoog en de geparkeerde auto neemt veel ruimte in beslag. In de bestaande wijken zetten we waar mogelijk in op het verbeteren van OV-mogelijkheden en het stimuleren van fietsgebruik zodat autogebruik mogelijk afneemt en ruimte ontstaat. Zorgen voor een veilig netwerk voor alle gebruikers Om de verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom te vergroten, richten we 30 km/u-gebieden in. Drempels, versmallingen en smalle rijbanen moeten het verkeer afremmen. Het gaat om woonwijken, winkelstraten, scholen en andere plaatsen waar veel voetgangers, fietsers en spelende kinderen komen. Buiten de 30 km/u-gebieden en binnen de bebouwde kom is de maximumsnelheid 50 km/u. Een belangrijke voorwaarde is dat de inrichting van de wegen op een logische wijze aansluit bij het gewenste gebruik. Nieuwe fietspaden zijn bij nieuwe grotere gebiedsontwikkelingen zoveel mogelijk vrijliggend en gescheiden van het autoverkeer.

Het waterschap is beheerder van een groot deel van de polderwegen. Bij hen vragen we aandacht voor onderhoud en verkeersveiligheid in samenhang met het landbouwverkeer dat inherent is aan het gebied. Gedragsaanpak in het kader van verkeersveiligheid en modal shift Verkeersveiligheid hangt sterk samen met gedrag van verkeersdeelnemers. Het beïnvloeden van gedrag is een continuproces voor een brede doelgroep. De gemeente trekt samen met regionale partijen op voor het verzorgen van verkeerseducatie op scholen, seniorencursussen, BOBacties, schoolbrengdagen en actieweken voor fietsverlichting of bij de start van het schooljaar. Autogebruik kan worden teruggedrongen als er alternatieven voorhanden zijn. Die alternatieven moeten kunnen concurreren op reistijd, comfort, kosten, gezondheid of veiligheid. HOV op Voorne-Putten is een goed alternatief vanwege de snelheid en kosten, met name richting centra van de steden. Voor korte afstanden is de fiets een goed alternatief, waarbij de elektrische fiets ook voor de middellange afstand een goed alternatief biedt. De gemeente ondersteunt of initieert kansrijke initiatieven.

91 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Colofon Q1 2025 Deze omgevingsvisie is opgesteld door: KuiperCompagnons Opdrachtgever: Gemeente Voorne aan Zee Graag benoemen wij de bijzondere samenwerking waarin deze omgevingsvisie tot stand is gekomen. Een groot aantal mensen hebben aan de omgevingsvisie van Voorne aan Zee bijgedragen. Het kaartmateriaal in dit visiedocument is grotendeels opgesteld door KuiperCompagnons. Foto’s en afbeeldingen zijn met zorg gekozen en waar mogelijk is een referentie opgenomen. Mocht er toch bezwaar zijn tegen gebruik van een foto of beeld, dan kunt u contact opnemen met KuiperCompagnons.

92 Omgevingsvisie Voorne aan Zee