Bijlage 5 OMGEVINGSVISIE VOORNE AAN ZEE 2040 - Deel B

Vaststelling - Deel B

De thematische opgaven

’t Is mooi hier

Inhoudsopgave 4.

Thematische opgaven; dit gaan we doen ........................................................................................................................................................................................ 4 4.1 Inleiding ................................................................................................................................................................................................................................................ 4 4.2 Passend wonen voor iedereen in Voorne aan Zee ................................................................................................................................................................... 5 Huidige situatie: een gemeente met gevarieerde woonmilieus................................................................................................................................................. 5 Opgaven ................................................................................................................................................................................................................................................. 6 4.3 Sociaal en leefbaar Voorne aan Zee ............................................................................................................................................................................................

12 Huidige situatie; een prettig leefklimaat met hechte gemeenschappen................................................................................................................................. 12 Opgaven ............................................................................................................................................................................................................................................... 13 4.4 Gezond en veilig Voorne aan Zee ............................................................................................................................................................................................... 18 Huidige situatie ................................................................................................................................................................................................................................... 18 Opgaven ...............................................................................................................................................................................................................................................

24 4.5 Natuurlijk Voorne aan Zee ........................................................................................................................................................................................................... 34 Huidige situatie; een bijzonder samenspel van diverse landschappen ................................................................................................................................... 34 Opgaven ............................................................................................................................................................................................................................................... 36 4.6 Duurzaam en klimaatbestending Voorne aan Zee ................................................................................................................................................................... 45 Huidige situatie; een Voorns antwoord op een duurzame toekomst ................................................................................................................................... 45 Opgaven ...............................................................................................................................................................................................................................................

46 4.7 Cultureel en beleefbaar Voorne aan Zee .................................................................................................................................................................................. 57 Huidige situatie; een rijke cultuurhistorie en een breed cultureel aanbod .......................................................................................................................... 57 Opgaven ............................................................................................................................................................................................................................................... 59 4.8 Recreatief en toeristisch Voorne aan Zee ................................................................................................................................................................................. 66 Huidige situatie; het is genieten in Voorne aan Zee .................................................................................................................................................................. 66 Opgaven ...............................................................................................................................................................................................................................................

68 4.9 Ondernemend Voorne aan Zee ................................................................................................................................................................................................... 73 2 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Huidige situatie; een diverse economie ........................................................................................................................................................................................ 73 Opgaven ............................................................................................................................................................................................................................................... 75 4.10 Bereikbaar Voorne aan Zee ........................................................................................................................................................................................................ 86 Huidige situatie ................................................................................................................................................................................................................................... 86 Opgaven ...............................................................................................................................................................................................................................................

87 Colofon .......................................................................................................................................................................................................................................................... 92

3 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

4. Thematische opgaven; dit gaan we doen 4.1 Inleiding Hoe verbetert Voorne aan Zee de komende jaren het welzijn van mensen voor huidige en toekomstige generaties en de brede welvaart, hoe zetten we ons landschap, erfgoed en natuurlijke leefomgeving centraal en hoe stimuleren we werken, ondernemen en recreëren? In deel B van de omgevingsvisie geven we invulling aan onze drie ambities, zoals beschreven in H2.3 van deel A, door een aantal hoofdopgaven uit te werken. Door de verschillende opgaven met elkaar te verbinden kan een integrale oplossing (oplossing voor meerdere vraagstukken en integraal afgewogen) worden gevonden en daarmee een grotere bijdrage worden geleverd aan de ambities. De integraliteit tussen de verschillende opgaven komt hiermee tot uitdrukking. In de omgevingsvisie zijn negen centrale opgaven uitgewerkt die goed het brede palet aan opgaven en ambities weergeven. Per centrale opgave is een thematische uitwerking inclusief kaartbeelden en doelen uitgewerkt. De negen centrale thematische opgaven zijn:         

Passend wonen voor iedereen; Sociaal en leefbaar; Gezond en veilig; Natuurlijk; Duurzaam en klimaatbestendig; Cultureel en beleefbaar; Recreatief en toeristisch; Ondernemend; Bereikbaar.

4 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

4.2 Passend wonen voor iedereen in Voorne aan Zee Het thema ‘Passend wonen voor iedereen’ gaat over aandachtspunten in de woningvoorraad, zoals de beschikbaarheid van woningen in relatie tot de woonbehoefte in de verschillende steden en dorpen, huisvesting van verschillende doelgroepen, maar ook de betaalbaarheid ervan en het type woningen. Het thema gaat zowel over de kwantitatieve als kwalitatieve woonopgave. Kortgezegd, wat bouwen we, waar bouwen we en voor wie bouwen we.

Huidige situatie: een gemeente met gevarieerde woonmilieus Voorne aan Zee kent een prettig woon- en leefklimaat en passende voorzieningen. De rust en ruimte die het landschap biedt, de korte afstand van werk in de zuidrand van de Randstad en een kindvriendelijke omgeving zijn voorbeelden van zaken die van Voorne aan Zee een aantrekkelijke gemeente maken om te wonen. Als buitenhof van de regio kent Voorne aan Zee uitgesproken landelijke woonmilieus, zoals de historische vestingsteden, authentieke polder- en dijkdorpen en exclusief wonen nabij de zee. In Voorne aan Zee liggen de dorpen en de twee vestingsteden herkenbaar in het landschap. Brielle en Hellevoetsluis zijn grotere steden, met de historische vestingen en daaromheen enkele uitbreidingswijken in de polder. Ze beschikken over de bijbehorende voorzieningen die passen bij het stedelijke karakter. Oostvoorne en Rockanje zijn recreatieve kustplaatsen. Zeker in Oostvoorne lopen de woonlanen vanuit de historische kern de duinen in. Vierpolders, Tinte en Nieuwenhoorn zijn dorpen die verspreid liggen in de polders van Voorne aan Zee. Het zijn allemaal uitgegroeide dijkdorpen, waarvan de bebouwing oorspronkelijk langs het dijklint lag en hebben een echt dorps karakter. Hetzelfde geldt voor Zwartewaal, dat van oudsher een vissersdorp was.

Oudenhoorn is tot slot een kerkringdorp met in het midden een ovaal omgrachte kerk met daaromheen de bebouwing. Deze verscheidenheid aan verschillende steden en dorpen met bijbehorende woonmilieus maakt het aantrekkelijk om in Voorne aan Zee te wonen. In de afgelopen jaren zijn bovendien al veel woningen toegevoegd die aansluiten bij de behoefte van jongeren en ouderen. Toch ligt er wel een grote opgave om te zorgen voor een passende, toekomstbestendige woningvoorraad.

In Voorne aan Zee is het prettig wonen

5 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Opgaven Binnen het thema Passend wonen voor iedereen in Voorne aan Zee zijn de volgende punten en ambities geformuleerd:

Inzetten op kwalitatieve woningbouw Inzetten op kwantitatieve woningbouw Selecteren woningbouwlocaties tot 2030 Passende ruimtelijke kaders voor woningbouw Samen bouwen in Voorne aan Zee 6 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

7 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Inzetten op kwalitatieve woningbouw De woningmarkt staat in Nederland onder druk met een flinke woningbouwopgave in de aankomende jaren. Door de hoge instroom is in Voorne aan Zee ook sprake van krapte. Er is met name behoefte aan betaalbare woningen, zowel (sociale) huur als koop. Woningen bouwen is nodig, zodat ook doorstroming kan plaatsvinden. We bouwen woningen die aansluiten op de behoefte van de inwoners nu en in de toekomst. Dat betekent dat we goede keuzes moeten maken, zodat iedereen een geschikte woning kan vinden. Het uitgangspunt voor bouwprojecten blijft 1/3 sociale woningen, 1/3 midden huur/koop woningen en 1/3 vrije sector woningen. De ambitie luidt verder om naast zorgen voor een evenwichtige bevolkingsopbouw, ook voor elke levensfase een geschikte woning aan te kunnen bieden. Aandachtspunt hierin is dat huishoudens steeds kleiner worden en het aantal samengestelde gezinnen toeneemt. In de huidige opgave ligt de focus op betaalbare woningen voor starters, jonge gezinnen en ouderen. Betaalbaarheid, haalbaarheid en realiseerbaarheid zijn continue aandachtspunten. Het realiseren van sociale huurwoningen is een flinke opgave. Verder is het door de vergrijzing van de bevolking belangrijk om te zorgen voor voldoende (levensloopbestendige) woonvormen voor ouderen, eventueel met zorg.

Het beleidsuitgangspunt is namelijk dat men zo lang mogelijk zelfstandig in de eigen omgeving blijft wonen. Aandachtspunt hierin is dat de zorgvraag erg hoog is in verhouding tot het zorgaanbod. Het is daarom wenselijk dat zorgbehoevenden bij elkaar wonen, zodat zorg efficiënt geregeld kan worden. Het woonconcept ‘knarrenhofje’ is hiervan een mooi voorbeeld. Door te zorgen voor voldoende woonaanbod voor ouderen, komt bovendien doorstroming in de woningmarkt op gang. Voorne aan Zee heeft een Woon-Zorg en Welzijnsvisie opgesteld waar een groot deel van deze thema’s in beschreven is. Onze ambitie, die we ook hebben beschreven in de Woon-Zorg en Welzijnsvisie, is dat iedereen in Voorne aan Zee volwaardig deel kan uitmaken van de inclusieve samenleving. Een inclusieve samenleving is een samenleving waarin alle mensen kunnen meedoen en zelfstandig kunnen wonen in een voor hen geschikte woning en woonomgeving. En dat ze kunnen terugvallen op goed georganiseerde ondersteuning en zorg. Hierdoor vergroten wij de mogelijkheid van inwoners om regie te voeren over hun eigen leven, contacten te kunnen hebben met anderen en te kunnen meedoen aan activiteiten. We hebben daarbij de opgave om te zorgen voor passende huisvesting van specifieke doelgroepen.

Het gaat dan onder andere om de huisvesting van arbeidsmigranten, zorgbehoevenden, spoedzoekers, vluchtelingen en de opvang van thuis- en daklozen. Tijdelijke woonvormen en alternatieve woonvormen maken we mogelijk als de situatie dit toelaat. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan (mantel)zorgwoningen, meergeneratiewoningen, flexwoningen1, knarrenhofjes en tiny houses. Voorne aan Zee werkt de komende jaren aan het opstellen van beleid voor tijdelijke en alternatieve woonvormen. Daarnaast stelt de gemeente een beleidsplan regionalisering beschermd wonen en maatschappelijke opvang op.

1

Flexwoningen zijn tijdelijke, verplaatsbare woningen bestemd voor mensen die snel een woning nodig hebben.

8 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

We staan toe dat woningen worden gebouwd of worden aangepast die de doorstroming op de lokale woningmarkt stimuleren, mits dit binnen de vigerende wet- en regelgeving past. Wij verbeteren de doorstroming op de woningmarkt onder andere door nieuwbouw, maar ook door de mogelijkheden te verruimen binnen de bestaande woningvoorraad. Denk aan het verruimen van de mogelijkheden voor woningsplitsing. Inzetten op kwantitatieve woningbouw Met de huidige (zachte) woningbouwplannen kan de gemeente voorzien in de woningbehoefte tot 2030. Voorne aan Zee bouwt tot 2030 4.600 woningen conform de gesloten Woondeal. Jaarlijks worden deze woondeals en aantallen opnieuw besproken en mogelijk herijkt. Voorne aan Zee werkt tevens de ambitie voor de lange termijn (na 2030) uit en geeft aan welke rol de gemeente pakt in de regionale woningbouwopgave van Rijnmond. Daarom actualiseren we onder andere het regioakkoord van het samenwerkingsverband Wonen Regio Rotterdam. Selecteren woningbouwlocaties tot 2030 In Voorne aan Zee zijn, gekoppeld aan de bekende woningbouwopgave tot 2030, een flink aantal bouwlocaties op het oog. Een greep uit de nieuwbouwprojecten die momenteel lopen of zijn beoogd zijn hieronder opgesomd:                 

 

Buitenplaats, Brielle; Hof van Maerlant, Brielle; Twee Getuigen en Kloosterbos, Brielle; De Plantage, Brielle; Stadskantoor, Brielle; Stadsdorp 3223, Hellevoetsluis; Beaugaard, Hellevoetsluis; Brielse Straatweg, Hellevoetsluis; Veerhaven, Hellevoetsluis; De Nieuwe Vesting, Hellevoetsluis; Drenkeling, Rockanje; Dwarsweg, Rockanje; Nieuwe Achterweg, Rockanje; De Ruy, Oostvoorne; Molenweg/Valweg, Oostvoorne; Patrijzenlaan-Fazantenlaan, Oostvoorne; De Akkerranden, Oudenhoorn; Dorpshart, Zwartewaal.

Alle potentiële (her)ontwikkelingslocaties zijn als kansen in de gebiedsgerichte uitwerking (H3 van deel A) opgenomen.

9 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Passende ruimtelijke kaders voor woningbouw Focus op transformatie en verdichting Bouwen binnen bestaand stedelijk gebied (transformatie en verdichting) en eventueel in de stads- en dorpsranden heeft de prioriteit. We spreiden nieuwbouw waar mogelijk over de steden en dorpen. Het buitengebied moet zoveel mogelijk open blijven ten behoeve van de landbouw, recreatie, natuur en groen. Hierbij geldt dat sommige dorpen geen ruimte meer hebben binnen de huidige rode contour (BSD) waardoor uitbreiding aan de stads- en dorpsranden noodzakelijk kan zijn. We hanteren het volgende ontwikkelkader voor toekomstige woningbouwaanvragen, waarbij we rekening houden met de behoefte per stad of dorp: 1. Locaties die binnen bestaand stedelijk gebied liggen komen als eerst in aanmerking voor transformatie of verdichting. 2. We geven prioriteit aan de herontwikkeling van locaties, verouderd of leegstaand vastgoed die in eigendom zijn van de gemeente. Dit om langdurige leegstand en verrommeling van de wijk te voorkomen. 3. Indien mogelijk wordt medewerking verleend aan kansrijke initiatieven binnen bestaande stads- en dorpsgebieden die bijdragen aan de programmatische en ruimtelijke ambities van Voorne aan Zee, zoals woonzorg-concepten en het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit. 4.

Waar mogelijk zoeken we in de stads- en dorpsranden naar locaties waar specifieke doelgroepen goed gehuisvest kunnen worden. We zoeken hier naar de juiste match tussen doelgroep, beschikbare voorzieningen en locatie. Denk aan verstandelijk beperkten en zorgbehoevende ouderen die prettig kunnen wonen in bijvoorbeeld een zorgboerderij aan de rand van de steden of dorpen. 5. Als al het bovenstaande onvoldoende mogelijkheden biedt voor ontwikkeling en de woningbouwopgave na 2030 dan pas denkt de gemeente aan ontwikkeling buiten de huidige rode contour onder gepaste ruimtelijke voorwaarden. We streven naar een juiste balans tussen functie, parkeren en wonen We verzilveren de kansen die zich voordoen om lokaal functies te verkleuren die ten gunste komen van de parkeerbalans en de woningbouwopgave. Het gebrek aan parkeermogelijkheden en druk op ontsluitingswegen vormt namelijk vaak een knelpunt voor woningbouwontwikkelingen. Indien het niet leidt tot problemen op het gebied van leefbaarheid passen we de parkeernormen aan of gaan we plaatselijk op zoek naar creatieve parkeeroplossingen om toch tegemoet te komen aan de woningbouwbehoefte. Klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen In Voorne aan Zee zijn nieuwbouwontwikkelingen klimaatadaptief en natuurinclusief. Nieuwe woningen in Voorne aan Zee zijn klaar voor de toekomst en gebouwd volgens de woonwensen en eisen van nu.

We hanteren de structurerende keuzes voor gebruik van water en bodem en laten deze sturend zijn2. Dit leidt mogelijk tot beperking van ontwikkelmogelijkheden in diep gelegen delen van het landschap en gebieden die gevoelig zijn voor wateroverlast.

2

Conform de kamerbrief Water en Bodem sturend uit november 2022

10 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

We passen de Maatlat voor een Klimaatadaptieve en Natuurinclusieve bebouwde omgeving toe3. Dit geldt niet alleen voor de steden en dorpen, maar ook voor kleinschalige woningbouwinitiatieven in het buitengebied. Natuurinclusief bouwen biedt kansen om de biodiversiteit te bevorderen. We stimuleren innovatieve bouwvormen om circulaire en natuurvriendelijke woningen te realiseren. Daarnaast hebben we de extra verblijfplaatsen en nestplekken ook nodig om de gebiedsgerichte ontheffing te krijgen. Sturen op beeldkwaliteit Nieuwbouw moet bijdragen aan het karakter van Voorne aan Zee en dit karakter komt ook tot uiting in de gebouwen die we neerzetten en de openbare ruimte die we inrichten. Bij herontwikkeling zou dit altijd gekoppeld moeten zijn aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit en het karakter van de plek. Het optoppen van bestaande gebouwen en woningen is onder voorwaarden mogelijk. Verdere hoogteaccenten zijn op een aantal plekken in Voorne aan Zee niet ondenkbaar. Passende iconische hoogbouw, mits dit strikt noodzakelijk blijkt en goed past bij het bestaande karakter van de stad of dorp, is meer passend bij het karakter van Hellevoetsluis dan bij bijvoorbeeld Brielle. Eventuele hoogteaccenten realiseren we daarom vooral in Hellevoetsluis. Voor de rest van Voorne aan Zee zetten we in op gelaagde bouw.

Het streven is in de nabije toekomst een standpunt in te nemen aangaande bouwhoogtes en ruimtelijke voorwaarden binnen de gemeente. Dit gaan we nader onderzoeken en leggen we vast in een separaat onderzoek, visiedocument of herijking van de omgevingsvisie. Samen bouwen in Voorne aan Zee In Voorne aan Zee bouwen wij aan een veelzijdig, betaalbaar en toekomstbestendig woningaanbod. Wij werken goed samen met bijvoorbeeld corporaties, marktpartijen (bouwers) en regiopartners. Samen met de corporaties (inclusief het gemeentelijk Woonbedrijf) zetten wij ons in voor de beschikbaarheid, betaalbaarheid van woningen en de diversiteit van het aanbod. Wij vinden oplossingen om de betaalbaarheid van woningen voor mensen met uiteenlopende inkomens en behoeftes te stimuleren. Voor nieuwbouwwoningen voeren we de zelfbewoningsplicht en andere anti-speculatiemaatregelen in. Wij jagen de woningbouw aan en kijken naar alle mogelijkheden om het bouwen te versnellen. Als er meer projectaanvragen zijn dan we met onze organisatie aan kunnen, bekijken we of met afspraken over het bekostigen van extra inzet, versnelling plaats kan vinden. Wij beseffen dat integrale oplossingen nodig zijn voor bijvoorbeeld verkeer en vervoer, milieuaspecten, verduurzaming, procedures en ambtelijke capaciteit om de woningbouwopgave te kunnen uitvoeren. Deze uitdagingen gaan wij samen met onze partners aan.

3

https://klimaatadaptatienederland.nl/hulpmiddelen/overzicht/maatlat-groene-klimaatadaptieve-gebouwde-omgeving/

11 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

4.3 Sociaal en leefbaar Voorne aan Zee Het thema ‘Sociaal en leefbaar Voorne aan Zee’ legt de koppeling tussen het fysieke domein en het sociaal domein. Denk hierbij aan opgaven als het realiseren van een inclusieve samenleving, de gevolgen van vergrijzing en ontgroening en de hieraan gerelateerde veranderende vraag naar woningen, voorzieningen en ruimtes. Daarnaast gaat het over de leefbaarheid in de dorpen en steden, zoals de aanwezige voorzieningen, de sociale samenhang en aantrekkelijkheid van de leefomgeving.

Huidige situatie; een prettig leefklimaat met hechte gemeenschappen De leefomgeving en gemoedelijke (dorpse) sfeer in de dorpen en steden van Voorne aan Zee zorgen voor een prettig woon- en leefklimaat voor inwoners. De verschillende dorpen en twee vestingsteden zijn zowel levendig als leefbaar. De identiteit en eigenzinnigheid van ieder dorp of stad – ontstaan vanuit de historie, ligging in het landschap, de (dorpse) sfeer onder inwoners en de lokale economie – versterkt het saamhorigheidsgevoel extra. In de verschillende gemeenschappen hoort iedereen erbij en is voor iedereen een mogelijkheid om zichzelf te ontwikkelen. Naast de prettige woonomgeving, de rust en ruimte die de natuurrijke landschappen bieden, hebben vrijwel alle dorpen, steden en wijken in Voorne aan Zee ook goede basisvoorzieningen. Dit is erg belangrijk voor de leefbaarheid. Winkels voor dagelijkse boodschappen (supermarkten en speciaalzaken) zijn aanwezig in Hellevoetsluis, Brielle, Oostvoorne en Rockanje. Zwartewaal kent een buurtsuper. In Hellevoetsluis en Brielle is ook een ruim aanbod van winkels voor niet-dagelijkse boodschappen te vinden. Basisscholen zijn in alle dorpen, behalve Tinte, aanwezig, en ook is in veel dorpen kinderopvang aanwezig. In Hellevoetsluis en Brielle zijn daarnaast diverse middelbare scholen aanwezig.

Ook kennen alle dorpen en de twee vestingsteden een rijk verenigingsleven, sportvoorzieningen en sociaal-culturele activiteiten. Voorne aan Zee kent een hechte gemeenschap. Inwoners wonen met plezier in hun dorp of stad en voelen zich erg betrokken bij de samenleving en de leefomgeving. Bij allerlei (sport)verenigingen en stichtingen is een groot aantal vrijwilligers actief en inwoners ontmoeten elkaar op diverse plekken (plaatselijke horeca, buurthuis en sportvereniging). Ook worden in de verschillende dorpen en steden door het jaar heen veel activiteiten en evenementen georganiseerd. Dit alles draagt bovendien bij aan een zelfredzame samenleving, waar de kansengelijkheid hoog is.

12 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Opgaven Binnen het thema Sociaal en leefbaar Voorne aan Zee zijn de volgende punten en ambities geformuleerd:

Verbinding van het fysieke domein met het sociaal domein Versterken sociale basis in de dorpen, buurten en wijken

Inclusief en toegankelijk Voorne aan Zee Per dorp, buurt of wijk een passend pakket van maatschappelijke voorzieningen Elke voorziening op de juiste plek

Zorgen voor passende woningen voor iedereen 13 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

14 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Verbinding van het fysieke domein met het sociaal domein Investeren in het sociaal domein is investeren in een vitale, inclusieve en toegankelijke samenleving. Daarmee kent het sociaal domein veel opgaven die een sterke samenhang hebben met het fysieke domein en daarmee met de omgevingsvisie. De visie vanuit het sociaal domein is daarom ook voor de omgevingsvisie van belang en richtinggevend. Visie sociaal domein Voorne aan Zee In Voorne aan Zee werken we samen met onze inwoners en partners aan vitale en sociale dorpen, buurten en wijken. Inwoners leiden, zelf of met hulp van anderen, een gezond, prettig en veilig leven. Waar nodig biedt de gemeente passende en tijdige zorg en ondersteuning.

Versterken sociale basis in de dorpen, buurten en wijken De focus ligt op het versterken van de sociale basis in de dorpen, steden, buurten en wijken om daarmee de kansengelijkheid en bestaanszekerheid te vergroten en daarmee de zorg en hulpverlening juist te voorkomen en te verminderen. Dit kan leiden tot ongelijke investeringen en vraagt om zowel een kwalitatief als kwantitatief beeld van de behoeften op wijk en dorp niveau. Om ontmoeting en ondersteuning, ontplooiing en ontspanning te stimuleren is voor inwoners van Voorne aan Zee een breed en toegankelijk aanbod van formele en informele activiteiten en voorzieningen beschikbaar. Inwoners kunnen samenleven en meedoen, eenzaamheid wordt tegengegaan en mantelzorgers en vrijwilligers worden ondersteund. We creëren een zelfredzame samenleving waarin we omkijken naar elkaar. Het aanbieden van woonruimtes waar ouderen en jongeren worden gecombineerd kan veel opleveren. We zorgen er ook voor dat kwetsbare inwoners worden ondersteund en betrokken, ook als dat extra inspanning vanuit de gemeente vraagt, zodat iedereen zo lang mogelijk mee kan doen in de samenleving. De ondersteuning is dichtbij de inwoner georganiseerd. Inclusief en toegankelijk Voorne aan Zee Het is heel belangrijk dat iedereen in Voorne aan Zee toegang heeft tot voorzieningen en niemand is uitgesloten.

Voorne aan Zee zet daarom in op het verbeteren van de toegankelijkheid van gebouwen, het openbaar vervoer en de (inclusieve) openbare ruimte (ook voor nood- en hulpdiensten) en het zorgen voor de beschikbaarheid van voldoende geschikte woningen en woonvormen voor mensen met een beperking. Deze ambities vertaalt Voorne aan Zee in een lokale inclusie-agenda die samen met de specifieke doelgroepen worden opgesteld. De dementievriendelijke samenleving staat in Voorne aan Zee ook hoog op de agenda. Bij publieke voorzieningen waar mensen kunnen bewegen, ontspannen en samenkomen, hoort een goede bereikbaarheid en toegankelijkheid, ook voor mensen met een beperking. De openbare ruimte en de infrastructuur moet voor iedereen in Voorne aan Zee te begrijpen en te gebruiken zijn, ook waar meerdere functies samenkomen. Dit is vooral relevant bij nieuwe ontwikkelingen en herstructurering. Er wordt daarnaast ingezet op inclusiever onderwijs. De landelijke ambitie voor 2035 is dat ieder kind naar school kan die het beste bij ze past en die dichtbij is. De komende jaren worden enkele van de 31 schoollocaties in het primair onderwijs vervangen door nieuwbouw (IHP po).

15 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Per dorp, buurt of wijk een passend pakket van maatschappelijke voorzieningen Voorzieningen zoals basisonderwijs, zorg, verenigingen, winkels, kunst en cultuur en sport zijn in de buurt van de stad, dorpen en wijken. Deze voorzieningen moeten bereikbaar en toegankelijk zijn voor onze inwoners. De ambitie luidt om te zorgen voor een passend pakket maatschappelijke voorzieningen per dorp of wijk (in de stad), afgestemd op de samenleving en eventuele sociale uitdagingen. Sociaalmaatschappelijke problematiek clustert zich vaak in bepaalde (minder kapitaalkrachtige en veerkrachtige) wijken. Dit betekent ook meer differentiatie per dorp, buurt of wijk. Hierin is het belangrijk om er voor te zorgen dat rondom die voorzieningen ontmoetingsplekken ontstaan, zoals een koffiehoek of een faciliteit voor buurtactiviteiten. Voorne aan Zee zorgt ervoor dat het aantal en het type basisvoorzieningen in juiste verhouding beschikbaar komt en blijft, passend bij de omvang en samenstelling van de Voornse samenleving. In Voorne aan Zee hebben we ‘huiskamers’ oftewel ontmoetingsplekken in de diverse dorpen en steden. Voorbeelden zijn de Brielse Huiskamer in Brielle en de buurtkamers in twee wijken van Hellevoetsluis. Sportvoorzieningen worden zoveel als mogelijk dichtbij de inwoner georganiseerd en we zetten in op het behoud van sportvoorzieningen in de dorpen.

Ook cultuur moet voor iedereen toegankelijk zijn en blijven.

Integraal Kind Centrum De Samenstroom in Hellevoetluis; een multifunctioneel en bijna energieneutraal gebouw voor onderwijs, opvang en zorg in Hellevoetsluis

Elke voorziening op de juiste plek Ruimtelijk gezien is in de steden en grotere dorpen een keuze voor spreiding of juist voor clustering van de (maatschappelijke) voorzieningen. De trend is om toch weer te spreiden zodat voorzieningen, zoals zorgaanbod voor ouderen, op korte afstand beschikbaar zijn. Aan de andere kant zorgt clustering op een centrale, levendige plek voor wederzijdse versterking van de voorzieningen en zijn meer mogelijkheden om faciliteiten te combineren. Denk aan meervoudig ruimtegebruik van bijvoorbeeld sportparken waar overdag (bijna) niemand gebruik van maakt met kinderopvang zoals op het Geuzenpark. Ook zetten we in op multifunctionele accommodaties waar meerdere voorzieningen onder één dak te vinden zijn en waar multifunctioneel gebruik wordt gemaakt van de ruimte. Voor de huisvesting van onze onderwijsinstellingen is een Integraal Huisvestingsplan opgesteld. Daarnaast zetten we ons in voor het behoud van bereikbare (spoedeisende) zorg in onze regio. 16 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Zorgen voor passende woningen voor iedereen Onze ambitie die we ook hebben beschreven in de Wonen Welzijn en Zorgvisie is dat iedereen in Voorne aan Zee volwaardig deel kan uitmaken van de inclusieve samenleving, een samenleving waarin alle mensen kunnen meedoen. Zelfstandig kunnen wonen in een voor hen geschikte woning en woonomgeving. En dat ze kunnen terugvallen op goed georganiseerde ondersteuning en zorg. Hierdoor vergroten wij de mogelijkheid van inwoners om regie te voeren over hun eigen leven, contacten te hebben met anderen en mee te doen aan activiteiten. De ambitie van passende woningen voor iedereen is nader beschreven in de Wonen Welzijn en Zorgvisie. Hier komt ook een uitvoeringsagenda bij, waarin de belangrijkste woonopgaven geprioriteerd zijn. De keuzes die we maken om passende woningen voor iedereen te realiseren leest u in H4.2 van deel B; Passend wonen voor iedereen in Voorne aan Zee.

17 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

4.4 Gezond en veilig Voorne aan Zee Het thema ‘Gezond en veilig’ gaat over gezondheid en veiligheid in de brede zin. Het thema gaat in op diverse milieuaspecten die belangrijk zijn voor de kwaliteit van de leefomgeving en de gezondheid en veiligheid van inwoners en bezoekers. Het gaat daarbij om het positief beïnvloeden van de gezondheid door de inrichting van de fysieke leefomgeving. Ook gaat het thema over bescherming tegen negatieve milieueffecten die de gezondheid kunnen schaden. Denk daarbij aan de bescherming tegen geluidsoverlast van wegen, bedrijfsmatige (haven-)activiteiten of energieopwekking, luchtvervuiling en het tegengaan van lichthinder en geuroverlast. Verder zijn ook onderwerpen gerelateerd aan veiligheid onderdeel van deze thema-uitwerking. Dit betreft bijvoorbeeld omgevingsveiligheid, sociale veiligheid en fysieke veiligheid. Waterveiligheid en verkeersveiligheid zijn ondergebracht bij andere thema’s.

Huidige situatie Allereerst wordt de huidige situatie besproken. Deze situatie is aangevuld met vigerend beleid en nieuwe ontwikkelingen. In de paragrafen daarna zijn de opgaven en ambities voor dit thema beschreven. Gezondheid Door de bredere kijk op gezondheid komt steeds meer aandacht voor welzijn en leefstijl. Het is een trend dat mensen steeds minder bewegen en in sommige gevallen ook meer en ongezonder eten en dat steeds meer mensen last hebben van eenzaamheid. Mensen worden ook steeds ouder wat iets vraagt van onze inrichting in de dorpen, buurten en wijken. In de oplossing wordt het belang van een gezonde, groene en aantrekkelijke leefomgeving steeds breder gedeeld. Met de ambities op het gebied van gezondheid in de omgevingsvisie houden we graag de verbinding op een samenhangende wijze met het Sportakkoord II, Preventieakkoord, Integraal Zorg Akkoord, het Gezond en Actief Leven Akkoord en de lokale inclusie agenda. Aandacht voor gezondheid in de brede zin is nodig voor het welzijn

18 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Milieugezondheidsrisico’s De kaart van het RIVM geeft een beeld van het totale milieugezondheidsrisico in Voorne aan Zee. Op de kaart is de geschatte, opeengestapelde invloed van geluid en luchtkwaliteit op de gezondheid over een jaar te zien. Het milieugezondheidsrisico (MGR) geeft in procenten aan hoeveel van de totale ziektelast door omgevingsgeluid en luchtvervuiling komt. Hierop is duidelijk de invloed van de Rotterdamse industriehaven zichtbaar, die mogelijk milieugezondheid- en veiligheidsrisico’s veroorzaakt, zeker bij incidenten. Daarnaast ervaart men overlast (onder andere geluidshinder) van het verkeer van en naar de Maasvlakte. De rijkswegen A15 en N57, de provinciale weg N218 (Groene Kruisweg), waterschapswegen (zoals de Rijksstraatweg, Vleerdamsedijk), gemeentelijke wegen (zoals de G.J. van den Boogaardweg), een (beperkt) aantal veehouderijen en enkele solitaire bedrijven in het buitengebied zijn bronnen die op de milieugezondheid van de gemeente van invloed zijn. In dit hoofdstuk gaan we kort in op de volgende aspecten die het milieugezondheidsrisico beïnvloeden en die in het kader van een evenwichtige toedeling van functies belangrijk zijn:           

geluid; luchtkwaliteit; geur; licht; bedrijven en milieuzonering; trilling; straling; bodemkwaliteit, waterkwaliteit en leidingen; omgevingsveiligheid; sociale veiligheid; fysieke veiligheid.

Milieugezondheidsrisico’s

19 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Geluid Geluid is in het ruimtelijk spoor een belangrijk milieuaspect. Bijna alle functies/bestemmingen hebben hiermee te maken. Sommige functies zijn veroorzaker van geluidsoverlast, zoals verkeer en bedrijven. Andere functies, zoals wonen, gezondheidszorg en onderwijs kunnen hinder ondervinden van geluid. Voor de gemeente zijn een aantal bronnen aan te wijzen die geluid maken en mogelijk een effect hebben op de gezondheid: 





Wegverkeerslawaai: o Rijkswegen met vastgestelde geluidsproductieplafonds; o Provinciale wegen met nog vast te stellen geluidsproductieplafonds; o Lokale wegen (waarvan gemeente en waterschap beheerder) nog zonder vastgestelde basisgeluidemissie (BGE). Milieubelastende activiteiten buiten de gemeente: o Gezoneerde industrieterreinen (Botlek-Pernis en Maasvlakte-Europoort); o Bedrijven gelegen buiten de gemeentegrens. Milieubelastende activiteiten binnen de gemeente: o Denk hierbij aan bedrijven, horeca, energieopwekking (door bijvoorbeeld windmolens en warmtepompen), airco’s, bouwlawaai, evenementen en scholen.

Bestaande beleidskaders:  De drie voormalige gemeenten (Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne) hebben Hogere waarden beleid vastgesteld.  Havengebied Rotterdam (Botlek-Pernis en Maasvlakte-Europoort): in het Regionaal Afspraken Kader Geluid (RAK) staan afspraken over hoe wordt omgegaan met nieuwe ontwikkelingen vanuit de omliggende gemeenten én nieuwe ontwikkelingen vanuit het Havengebied Rotterdam. Het RAK is geactualiseerd en Voorne aan Zee heeft zich aan het RAK geconformeerd.

Gemeente Voorne aan Zee ligt voor een groot deel in de geluidzones van BotlekPernis en Maasvlakte-Europoort

20 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Luchtkwaliteit De lucht die wij inademen bestaat uit verschillende stoffen. Sommige stoffen hebben we nodig, zoals zuurstof. Door sommige andere stoffen kunnen we last krijgen van onze gezondheid. Deze stoffen vervuilen de lucht. Hoe minder vervuilende stoffen in de lucht zitten des te beter de kwaliteit van de lucht en dus des te gezonder. In de gemeente zijn bronnen en activiteiten aanwezig die de luchtkwaliteit beïnvloeden. Enkele voorbeelden zijn:  Impact door mobiliteit en wegverkeer;  Milieubelastende activiteiten (binnen en buiten de gemeente);  Houtstook. De stoffen in de lucht die schadelijk kunnen zijn voor onze gezondheid zijn onder andere stikstofoxiden, fijnstof en ozon. De luchtkwaliteit in Voorne aan Zee is op dit moment niet zorgelijk en grote knelpunten zijn niet aanwezig. Aan de wettelijke grenswaarden wordt voldaan. In de prognose voor de langere termijn wordt in het algemeen een verbetering van de luchtkwaliteit verwacht in Nederland, onder andere door de elektrificatie van het verkeer, de sanering van overlast gevende landbouwbedrijven elders in Nederland en aanvullende milieumaatregelen bij bedrijven en veehouderijen. Vigerend beleid omvat het Beleidsplan Luchtkwaliteit van voormalige Gemeente Hellevoetsluis. We gaan dit beleid harmoniseren in het Omgevingsplan.

Geur Geur heeft een belangrijke functie: een geur kan je bijvoorbeeld waarschuwen voor een gevaarlijke situatie, zoals een brand. Maar geur kan ook een bron zijn van ergernis. Als je je ergert aan een geur dan heb je geurhinder. Geurhinder en de stress die het oplevert, kan gezondheidsklachten veroorzaken. Geurhinder kan ook afkomstig zijn van bronnen gelegen buiten de gemeente. In Voorne aan Zee zijn de belangrijkste veroorzakers van geurhinder:  Verkeer;  Milieubelastende activiteiten buiten de gemeente; o Gezoneerde industrieterreinen (Botlek-Pernis en Maasvlakte-Europoort)  Milieubelastende activiteiten binnen de gemeente; o Landbouw, veehouderijen en paardenhouderijen; denk aan mestopslag en biovergisting; o Geurrelevante industrie; o Open haarden en houtkachels en het opbranden van hout buiten. De gemeente beschikt niet over gemeentelijk beleid ten behoeve het verminderen van geurhinder. Provincie Zuid-Holland heeft wel geurbeleid opgesteld. We onderzoeken in hoeverre de gemeente dit provinciale beleid onderschrijft t.b.v. vergunningverlening en ons omgevingsplan. Licht In Voorne aan Zee zijn veel locaties met kunstmatige verlichting. Denk aan glastuinbouw of sportverlichting. Dit kan verschillende soorten negatieve effecten veroorzaken voor de mens, langs wegen, verstoring van de natuur en horizonvervuiling.

Lichthinder is een thema dat decentrale overheden moeten afwegen. Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bevat instructieregels voor zaken die decentraal moeten worden 21 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

geregeld. Met betrekking tot lichthinder zijn geen instructieregels opgenomen in het Bkl. Een algemene richtlijn betreft de Richtlijn Lichthinder 2020. De gemeente beschikt niet over gemeentelijk beleid ten behoeve het verminderen van lichthinder. Met het opstellen van het omgevingsplan zal ambitie worden bepaald inzake lichthinder. Bedrijven en milieuzonering Bedrijven kunnen niet zomaar naast een gevoelige functie, zoals een woning, gerealiseerd worden. Ook andersom moet zorgvuldig gemotiveerd worden dat een nieuwe woning bij bestaande bedrijven gerealiseerd kan worden. Zonering, afstand houden, is een belangrijk middel om te voorkomen dat hinder ontstaat. Ook zorgt dit ervoor dat de bestaande bedrijven niet onevenredig in hun belangen worden geschaad. De Handreiking Bedrijven en milieuzonering, waaraan de meeste bestemmingsplannen zijn getoetst, wordt niet meer geactualiseerd. Door de VNG is een nieuwe systematiek bedrijven en milieuzonering geïntroduceerd (Milieuzonering Nieuwe Stijl). De uitgave Milieuzonering Nieuwe Stijl 2019 wordt vervangen door een VNG-uitgave ‘Activiteiten en milieuzonering Omgevingswet 2024’. Met het opstellen van het omgevingsplan zal de gemeente ambitie bepalen als het gaat over richtafstanden en hindercirkels. Trilling Trillingen kunnen nadelige gevolgen hebben voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving.

Ze kunnen effect hebben op het welzijn of schade aan gebouwen veroorzaken. Bronnen van trillingen kunnen wegverkeer en bouw- en sloopwerkzaamheden zijn. In Voorne aan Zee wordt trilling vooral veroorzaakt door verkeer. Het Bkl bevat instructieregels met betrekking tot trilling. Hierin staan geen grenswaarden, maar standaardwaarden. Op dit moment is geen gemeentelijk beleid opgesteld ten behoeve het verminderen van trillingshinder. Met het opstellen van het omgevingsplan zal de gemeente ambitie bepalen als het gaat over trillingshinder. Straling In Voorne aan Zee is straling van hoogspanningslijnen, zendmasten (magnetisch veld) mogelijk van belang in het kader van gezondheid. In de toelichting van het Bkl is straling beschreven en zijn bijvoorbeeld instructieregels opgesteld voor antennes. Op dit moment is geen gemeentelijk beleid opgesteld ten behoeve het verminderen van stralingshinder. Met het opstellen van het omgevingsplan zal de gemeente ambitie bepalen als het gaat over Stralingshinder. Bodemkwaliteit, waterkwaliteit en leidingen Bodem en ondergrond maken deel uit van het natuurlijk systeem en zijn onlosmakelijk onderdeel van toekomstbestendige oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. Een gezond ecosysteem is de basis is om prettig te kunnen wonen, werken en leven in Voorne aan Zee. Voor een gezond systeem van bodem (en water) moet deze van goede kwaliteit zijn.

Voorne aan Zee beschikt over een Nota Bodembeheer, een Bodemkwaliteitskaart en een PFAS-kaart. In de ondergrond liggen tal van bestaande kabels en leidingen. Waarschijnlijk moet er in de toekomst nog van alles in de ondergrond worden gerealiseerd. Denk hierbij aan meer data- en glasvezelkabels, en verzwaring van het elektriciteitsnet. Maar ook de inpassing van nieuwe leidingen, zoals geothermie en warmtenetten moet worden onderzocht. Dit vraagt om een goede meervoudige ruimteafweging. 22 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Omgevingsveiligheid Omgevingsveiligheid (voorheen heette dit externe veiligheid) gaat over het maken van goede afwegingen bij het toelaten van activiteiten met een veiligheidsrisico, zoals een bedrijf met gevaarlijke stoffen of het vervoer hiervan. Het gaat ook over de risico’s die mensen lopen door activiteiten met gevaarlijke stoffen, zoals opslag, productie of het vervoer in de buurt. Of over risico’s door natuurlijke factoren, zoals natuurrampen4. De drie voormalige gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne hebben bestaand beleid op het gebied van externe veiligheid. In dit beleid is de veiligheidscontour met betrekking tot een plaatsgebonden risico opgenomen. Deze contouren hebben een directe relatie met de activiteiten buiten de gemeente (o.a. op Maasvlakte-Europoort en Botlek-Pernis.) Dit beleid harmoniseren we en nemen we op in het Omgevingsplan. Sociale veiligheid In een sociaal veilige leefomgeving voel je je veilig, kun je je vrij bewegen zonder gevoel van overlast en angst voor bedreigingen en criminaliteit door andere mensen. Overlast door personen, afval, of verwaarlozing van de openbare ruimte komt dan niet voor. Binnen de gemeente zijn diverse verplichtingen die sturend zijn met betrekking tot dit onderwerp. Denk hierbij aan horecavergunningen, geluidwagen gebruik en alcoholvergunningen.

Ook verplichtingen/mogelijkheden vanuit de Wet Bibob en de APV hebben een rechtstreekse relatie met sociale veiligheid. Verder maakt Voorne aan Zee gebruik van Burgernet, welke wordt ingezet bij onder meer inbraak, diefstal of vermiste personen. De verantwoordelijkheid voor het veiligheidsbeleid op lokaal niveau ligt bij de gemeente. Gemeenten hebben met veel veiligheidsvraagstukken te maken, van woonoverlast en jeugdcriminaliteit tot verkeersveiligheid, huiselijk geweld en ondermijnende criminaliteit. De gemeente heeft de regierol bij het ontwikkelen van het integraal veiligheidsbeleid. De gemeente zorgt voor afstemming met (veiligheids)partners, als politie en openbaar ministerie. Afhankelijk van het onderwerp worden ook vele andere partijen betrokken, zoals scholen, sociale wijkteams, ondernemers en de brandweer. Effectieve inzet op het veiligheidsdomein vereist keuzes − keuzes over prioriteiten, instrumenten en samenwerking met partners. Deze keuzes worden verankerd in het integraal veiligheidsplan Voorne aan Zee. Het Veiligheidsbeleid is integraal, het richt zich op sociale én fysieke veiligheid, het bewaakt dwarsverbanden tussen veiligheidsthema’s, combinaties van preventie en repressie en zoekt bij elk thema mogelijkheden van interne en externe partners (inclusief bewoners). Fysieke veiligheid Bij fysieke veiligheid gaat het over bescherming tegen ongelukken.

Een deel van de opgaven overlapt met het begrip Omgevingsveiligheid. Onder fysieke veiligheid valt ook verkeersveiligheid (voorbeelden van activiteiten met effect op fysieke veiligheid – denk aan opladen van elektrische auto’s, buurtbatterijen etc.). Hoe om te gaan met verkeersveiligheid beschrijven we in H4.10 van deel B; Bereikbaar Voorne aan Zee.

4

Hoe we om gaan met waterveiligheid is beschreven in H4.6 van deel B; Duurzaam en klimaatbestending Voorne aan Zee

23 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Opgaven Binnen het thema Gezond en Veilig Voorne aan Zee zijn de volgende punten en ambities geformuleerd:

Gezonde en veilige leefomgeving is een gezamelijke verantwoordelijkheid

Algemene ambitiebepaling milieu en gezondheid

Algemene ambitiebepalingen thema 'geluid; luchtkwaliteit; geur; licht; bedrijven en milieuzonering; trilling; straling; bodemkwaliteit, waterkwaliteit en leidingen; en omgevingsveiligheid

Een sociaal veilige leefomgeving

24 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Gezonde en veilige leefomgeving is een gezamenlijke verantwoordelijkheid Een gezonde en veilige leefomgeving is een gezamenlijke verantwoordelijkheid, waarbij alle partijen hun verantwoordelijkheid voor hun deel van de risico’s nemen. Hierin werkt Voorne aan Zee aan een gezonde en veilige leefomgeving, samen met de Veiligheidsregio Rijnmond, DCMR Milieudienst Rijnmond, GGD Rotterdam-Rijnmond, andere bestuursorganen (Rijk en provincie), maatschappelijke organisaties, initiatiefnemers, bedrijven en inwoners. Het creëren van een gezonde leefomgeving met aandacht voor bewegen, ontmoeten, spelen en sport Een speerpunt van de gemeente is om een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving te creëren: een bloemrijke en biodiverse groene openbare ruimte die bijdraagt aan sport en beweging, spelen en ontdekken en ontmoeting en meedoen. Het biedt kansen om fiets- en wandelommetjes te realiseren, om bij ruimtelijke ontwikkelingen een percentage voor groen-water en spelen/sporten te reserveren en om ontmoetingsplekken te creëren bij pleintjes of in een parkachtige omgeving. Het is hierin belangrijk om initiatieven goed af te stemmen op de behoefte, goed ruimtelijk in te passen en aandacht te hebben voor wensen van zowel jong als oud. Zo zetten we in op formele en informele speel- en ontmoetingsplekken in de nabije omgeving van woningen.

Tot slot is het belangrijk om te zorgen voor een openbare ruimte die voor iedereen goed toegankelijk is, ook voor mensen met een beperking. Bij gebieds(her-)ontwikkelingen wordt de link met het Leidraad inrichting openbare ruimte (LIOR) gelegd. Hierin staan de ontwerp- en inrichtingseisen voor de inrichting van de openbare ruimte. Opgaven, zoals het tegengaan van hittestress en het aanbod aan sportvoorzieningen, worden in de omgevingsvisie in andere thema’s beschreven. Recent goed gelukte voorbeelden van het creëren van een gezonde leefomgeving zijn het inrichten van de Struytse Hoek als ontmoetingsplek, calisthenicsparkjes, het mountainbikeparcours rond het Oostvoornse Meer en de verlichte atletiekbaan nabij Vierpolders.

We maken ruimte voor ontmoetingsplekken en bewegen

25 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Rookvrije omgeving Een rookvrije omgeving draagt bij aan de gezondheid van onze inwoners. Het helpt kinderen om niet te beginnen met roken en vermindert het inademen van andermans tabaksrook en nicotine (meeroken). Om in 2040 een rookvrije generatie te hebben, zoals gesteld in het Nationaal Preventieakkoord, moeten de kinderen van nu in een rookvrije omgeving kunnen opgroeien. Eind 2025 dienen volgens datzelfde akkoord alle sportlocaties, speeltuinen, zwembaden en kinderboerderijen rookvrij te zijn. We hebben de ambitie om rookvrije kind- en zorgomgevingen te maken. We zetten in op een rookvrije kind- en zorgomgevingen Ontwerpprincipes en instrumenten Er zijn veel praktisch toepasbare (bij voorkeur kwantitatieve) principes waarvan wetenschappelijk bekend is dat hiermee de meeste gezondheidswinst te behalen valt. De GGD heeft ze ondergebracht in een helder toetsingskader met een aantal ‘ontwerpprincipes gezonde leefomgeving’. De principes maken het mogelijk om gebiedsgericht en project overstijgend te bepalen wat bij ruimtelijke ontwikkelingen nodig is voor een gezonde leefomgeving voor bewoners van zowel nieuwe als bestaande woningen. We hebben de ambitie deze ontwerpprincipes voor een gezonde leefomgeving, daar waar mogelijk, de komende jaren verder in ons beleid en plannen te integreren.

Het kan verder helpend zijn om voor het gesprek over een gezonde leefomgeving, inrichting en buitenruimte gesprek gebruik te maken van een instrument. Deze maken het proces concreter. Voorbeelden van dergelijke instrumenten zijn:  Toolkit Positieve Gezondheid op de Tekentafel. Positieve Gezondheid in Woon- en Leefomgeving – Institute for Positive Health (iph.nl). Met deze toolkit kan de gemeente in gesprek gaan over een positieve gezonde wijk met alle betrokken partners en bewoners. Samen met hen wordt een plan concreet gemaakt om de wijk gezonder te maken.  Checklist Gezonde Leefomgeving, toegepast binnen het Rotterdamse preventieakkoord Gezond010. De checklist helpt bij gezondere Rotterdamse leefomgeving - Gezond010.

26 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Algemene ambitiebepaling milieu en gezondheid Onder de Omgevingswet is meer aandacht voor het belang van een gezonde en veilige leefomgeving. Vanuit de Omgevingswet ligt een duidelijke relatie om ook de fysieke gezondheid vanuit de fysieke leefomgeving te verbeteren. We benutten in het omgevingsplan (waar mogelijk) de mogelijkheden om ongewenste milieueffecten te verlagen. Hierin moeten keuzes worden gemaakt over de balans tussen beschermen en benutten. Hierin wordt waar mogelijk gestreefd naar een meest doelmatige inzet van beschikbare ruimte binnen het Rijnmondgebied. Het is de bedoeling om de beleidskaders vast te leggen in de omgevingsvisie en de juridische regels/ normen in het omgevingsplan. Dit is een proces dat jaren in beslag zal nemen met waarschijnlijk enkele actualisaties in de omgevingsvisie tot gevolg. De te definiëren ambities met betrekking tot milieu zijn bedoeld om burgers te beschermen (op plekken waar geleefd, gewerkt en gerecreëerd wordt) of lokaal de natuurwaarden te beschermen. Daarom volgen we ook de ontwikkelingen van buitenaf (zoals uit het Havenindustriecomplex) en blijven waken voor de veiligheid en gezondheid van onze inwoners.

Stand still-principe In beginsel hanteren we op hoofdlijnen het stand still-principe, tenzij het stand still-principe zal leiden tot verslechtering van de huidige situatie doordat de toegestane emissie5 de gezondheid of de natuurwaarden gaat aantasten. Hiermee spreken we uit dat de lokale milieubelasting in globale zin niet mag toenemen. Nadere uitwerking zal plaatsvinden in het omgevingsplan. Adopteren regels bruidsschat als eerste vertrekpunt In de Bruidsschat zijn de milieukaders opgenomen. We hanteren deze in beginsel als eerste vertrekpunt. Dat doen we voor zover dat niet leidt tot een toename van de milieuruimte ten opzichte van het lokale en/of regionale milieubeleid met inachtneming van de instructieregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). De bruidsschatregels staan in het omgevingsplan (tijdelijk deel). Het Bkl bevat instructieregels op bepaalde onderwerpen voor het omzetten van de bruidsschatregels naar omgevingsplanregels (naar het definitieve deel). Voor alle bruidsschatregels moet voor de langere termijn worden bepaald hoe daar mee om te gaan en of ze gewijzigd of ongewijzigd worden overgenomen in het omgevingsplan. We maken de komende jaren ons milieubeleid concreter Wij vinden het belangrijk de ambitiebepaling op het gebied van milieu de komende jaren verder te concretiseren.

Dit met als doel de milieukwaliteit niet te laten verslechteren (en indien mogelijk zelfs te verbeteren). Dit is iets dat jaren in beslag neemt. Tegelijkertijd vindt Voorne aan Zee het ook belangrijk dat deze ambitiebepalingen de gemeente niet op slot zet en lokaal niet tot onoverkomelijke belemmeringen mag leiden. De huidige milieuruimte, gebaseerd op wettelijke ruimte en lokaal en/of regionaal milieubeleid, willen we behouden. Ontwikkelingen op de korte termijn die de gemeente wenselijk acht, moeten uitvoerbaar blijven. Zo blijft Voorne aan Zee bijvoorbeeld een agrarische en ondernemende gemeente waar ruimte is en blijft voor landbouw en bedrijvigheid. Het heeft voor de langere termijn de voorkeur om de beleidsafwegingen in de omgevingsvisie gebiedsgericht (per gebiedstype) op te pakken. Het detailniveau waarop de omgevingsvisie richtinggevend is en ambitie bepaalt kan per milieuthema verschillen.

5

https://iplo.nl/thema/lucht/lucht-emissie/

27 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Ambitiebepaling thema ‘Geluid’ Het aspect ‘geluid’ is voor Voorne aan Zee een cruciaal aspect door de invloed van buitenaf van de gezoneerde industrieterreinen in een relatief stille omgeving. Wanneer we de komende jaren onze milieuambities concreter maken, zullen we ook met dit aspect beginnen. De komende jaren werken we de volgende zaken verder uit:  We gaan uit van de uitgangspunten die het vastgestelde Hogere waarden beleid nu biedt. Het hogere waardenbeleid moet worden geüniformeerd en worden vertaald naar nieuw recht, want het beleid is niet gelijk voor de voormalige gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne. We volgen de lijn conform het hogere waardenbeleid van de voormalige gemeenten Brielle en Westvoorne;  We streven dat elke woning beschikt over minimaal één geluidsluwe gevel en één geluidsluwe buitenruimte;  Elke woning heeft een groene openbare stille toegankelijke buitenruimte op maximaal 300 meter afstand;  We streven bij nieuwe ontwikkelingen en herontwikkelingen naar een aangename geluidsbeleving door de akoestische inrichting van de fysieke ruimte. Te denken valt aan grote groenblijvende bomen en struiken en in een parkomgeving het kabbelende of stromende geluid van water.

Ook kunnen we geluid dempen door de bodem te verzachten, hoogteverschillen te maken, verschillende bodemoppervlakten toe te passen en gevels te vergroenen;  Op basis van de verkeersintensiteiten (RVMK) worden de basisgeluidemissies (BGE) en geluidsaandachtsgebieden vastgesteld met een vijfjaarlijkse monitoring. Hierbij speelt ook mee hoe om te gaan met het relatief lage achtergrondniveau in grote delen van de gemeente;  We treden in overleg met het waterschap Hollandse Delta over basisgeluidemissies en geluidsaandachtsgebieden van de waterschapswegen;  Voorne aan Zee heeft zich geconformeerd aan het RAK en voor gezoneerd industrielawaai (inclusief nestgeluid) is een richtafstand opgenomen. Specifieke aandacht voor evenementen Evenementen in Voorne aan Zee moeten kunnen, maar we respecteren ook het stiltegebied in Voornes Duin. Ambitiebepaling thema ‘Luchtkwaliteit’ Luchtkwaliteitsnormen worden opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Voor luchtkwaliteit gelden wettelijke grenswaarden. Daarnaast heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) streefwaarden benoemd. De WHO-normen voor luchtkwaliteit zijn strengere normen dan die in Nederland worden gehanteerd. Het aansluiten bij de WHO-normen is een beleidsuitspraak die nog niet is genomen. Voorne aan Zee is ook niet aangesloten op het Schone Lucht Akkoord.

We streven ernaar om de ambities op het gebied van luchtkwaliteit de komende 5 jaar te concretiseren. Dan besluiten we ook of we het vaststellen van omgevingswaarden op het gebied van luchtkwaliteit wenselijk vinden.

28 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Gevoelige activiteiten situeren we waar mogelijk verder weg van drukke wegen omwille van de luchtkwaliteit. Bij de bouw en uitbreiding van nieuwe scholen en kinderdagverblijven houden we rekening met voldoende en gezonde afstand in verband met luchtkwaliteit. Dit om de kwetsbare groep kinderen te beschermen tegen luchtverontreiniging. Ambitiebepaling thema ‘Geur’ We conformeren ons aan het provinciale geurbeleid en de provinciale verordening. We willen verder geuroverlast zoveel mogelijk voorkomen door in samenspraak met de veroorzaker en de gehinderde op zoek te gaan naar passende maatregelen. Denk hierbij aan verlegging van het emissiepunt of betere ruimteventilatie. Bij nieuwe ontwikkelingen worden de gezondheidsrisico’s van omwonenden nabij een veehouderij meegewogen in de besluitvorming. In het omgevingsplan richten we ons verder op;  Het nader concretiseren van de bruidsschatregels.  Het vaststellen van regels omtrent het aspect geur van veehouderijen en paardenhouderijen (zowel hobbymatig als bedrijfsmatig waaronder bijvoorbeeld maneges en pensionstallen).  Het definiëren van geurgevoelige gebouwen6.  Het opnemen van de bebouwingscontour geur in het omgevingsplan en deze koppelen we aan de bestaande stads- en dorpsgebieden.

Ambitiebepaling thema ‘Licht’ Regelgeving op het gebied van lichthinder maken we minder vrijblijvend en de Richtlijn Lichthinder 2020 nemen we op als toetsingskader wanneer we het omgevingsplan uitwerken. Ambitiebepaling thema ‘Bedrijven en milieuzonering’ In het omgevingsplan hanteren wij Milieuzonering nieuwe stijl. In de nieuwe systematiek wordt de toelating van activiteiten niet meer gekoppeld aan een bij de regels behorende Staat van bedrijfsactiviteiten met milieucategorieën. Dit geeft op het oog minder houvast bij het bepalen of een activiteit wel of niet direct is toegelaten op grond van het omgevingsplan. Daarom publiceert de VNG naast de nieuwe uitgave een zogenaamd serviceproduct. Dit ‘servicedocument’ is een hulpmiddel. In het omgevingsplan hebben we aandacht en bepalen we richting voor Bedrijven en Milieuzonering. De milieucategorie en bijbehorende richtafstand is gebaseerd op een geluidniveau van 45 dB etmaalwaarde (rustige woonwijk) als toetsingskader. In de bruidsschat wordt uitgegaan van een etmaalwaarde van 50 dB.

6

Artikel 5.91. (geurgevoelige gebouwen) van het Bkl geeft een definitie. Men kan er voor kiezen ook andere gebouwen dan genoemd te definiëren als geurgevoelig.

29 Omgevingsvisie Voorne aan Zee

Ambitiebepaling ‘Trilling’ In het omgevingsplan gaan we nader in op het aspect Trilling. Trillingshinder tegengaan krijgt vooral de aandacht bij nieuwbouw. Ambitiebepaling ‘Straling’ Door de energietransitie vindt een uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk plaats en hiermee ook de aanwezigheid van magneetvelden in de leefomgeving. Daarnaast zorgt de woningbouwopgave, waarbij wordt verdicht, voor een toename van woningen in de nabijheid van het elektriciteitsnetwerk. We willen hierbij zo veel als redelijkerwijs mogelijk voorkomen dat nieuwe situaties ontstaan waarin inwoners langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden die jaargemiddeld sterker zijn dan 0,4 microtesla. Niet alleen bij bovengrondse hoogspanningslijnen, maar ook bij transformatorhuisjes, hoogspanningsstations en ondergrondse kabels. In het omgevingsplan gaan we nader in op hoe om te gaan met straling van bestaande en nieuwe hoogspanningslijnen en zendmasten (magnetisch veld) in het kader van gezondheid. We kijken onder andere naar de toelichting in het Bkl. Op dit moment is nog niks centraal geregeld. In een later stadium bepalen we richting. Ambitiebepaling thema ‘Bodemkwaliteit, waterkwaliteit en leidingen’ Doelstelling is dat een zorgvuldige afweging van gebruik en bescherming van bodem en ondergrond in de komende jaren structureel onderdeel wordt van alle relevante ruimtelijke planprocessen.