Bijlage 4. Ontwerp programmabegroting 2027
Tekst van het document
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Voorne-Putten
Ontwerpbegroting 2027
Programmabegroting 2027 | Inhoudsopgave
Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting _____________________________________________________ 1 2. Uitgangspunten _____________________________________________________________ 4 3. Programma instandhouding en ontwikkeling gebieden ______________________________ 5 3.1.1. Beheerinformatie ___________________________________________________________ 5 3.1.2. Uitvoeren terreininspecties____________________________________________________ 5 3.1.3. Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer _____________________________ 6 3.1.4. Uitvoeren terreinbeheer ______________________________________________________ 6 3.1.5. Omgevingsmanagement ______________________________________________________ 6 3.1.6. Beheer vastgoed en gronden __________________________________________________ 7 3.1.7. Toezicht en handhaving ______________________________________________________ 7 3.1.8. Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen ___________________________________ 7 3.2. Maatschappelijke betrokkenheid _______________________________________________ 8 3.2.1. Vrijwilligers en actief burgerschap ______________________________________________ 8 3.3. Plannen maken _____________________________________________________________ 8 3.3.1. Plan- en projectvoorbereiding__________________________________________________ 8 3.3.2.
Beheerkostenberekening en analyses____________________________________________ 9 3.4. Overhead __________________________________________________________________ 9 3.4.1. Bestuursproducten __________________________________________________________ 9 3.4.1.1. Accountmanagement ________________________________________________________ 9 3.4.1.2. Bestuurssecretaris __________________________________________________________ 10 3.4.1.3. Secretariaat _______________________________________________________________ 10 3.4.2. Financiële diensten _________________________________________________________ 10 3.4.2.1. Financieel beleid ___________________________________________________________ 10 3.4.2.2. Planning en control (inclusief project control en rechtmatigheidscontrole) _____________ 10 3.4.3. Juridische diensten _________________________________________________________ 11 3.4.3.1. Aansprakelijkheid __________________________________________________________ 11 3.4.3.2. Juridische ondersteuning ____________________________________________________ 11 3.4.3.3. Procederen _______________________________________________________________ 11 3.4.3.4. Woo-procedures ___________________________________________________________ 12 3.5. Projecten/kredieten ________________________________________________________ 12 3.6.
Mutaties reserves __________________________________________________________ 12 3.7. Wat gaat het kosten? _______________________________________________________ 12 4. Paragrafen ________________________________________________________________ 14 4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing_______________________________________ 14 4.2. Onderhoud kapitaalgoederen _________________________________________________ 16 4.3. Financiering _______________________________________________________________ 17 4.4. Grondbeleid_______________________________________________________________ 18 4.5. Bedrijfsvoering ____________________________________________________________ 19 4.6. Deelnemersbijdrage _____________________________________________________________ 19 5. Financiële begroting en bijlagen _______________________________________________ 20
Programmabegroting 2027 | Bestuurlijke samenvatting
1. Bestuurlijke samenvatting In de Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Voorne-Putten werken de gemeenten Nissewaard en Voorne aan Zee samen aan beheer en ontwikkeling van de recreatiegebieden op Voorne-Putten. In de afgelopen jaren zien we dat veel inwoners en bezoekers de weg weten te vinden naar de verschillende gebieden op Voorne-Putten. De gebieden van het recreatieschap maken onderdeel uit van deze toeristisch en recreatieve omgeving binnen Zuid-Holland. Daarmee is het bij uitstek een plek waar niet alleen de eigen inwoners maar ook de bezoekers uit de sterk verstedelijkte omgeving ontspanning en rust weten te vinden. “De motor voor de mentale veerkracht van onze inwoners”. Hiermee wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan het regionaal product en de (brede) welvaart. In 2025 heeft een evaluatie van de samenwerking tussen het Recreatieschap Voorne-Putten en Staatsbosbeheer plaatsgevonden. In het eerste kwartaal is de samenwerking geëvalueerd. Omdat deze evaluatie positief werd beoordeeld, is in de loop van 2025 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst uitgewerkt en overeengekomen voor de duur van 5 jaar vanaf 01.01.2026 tot 01.01.2030. Een belangrijke pijler als dekking voor de uitgaven is de provinciale bijdrage. De provincie heeft haar bijdrage vanaf 2022 verlaagd en bovendien is de bijdrage van gemeente Rotterdam vanaf 2023 volledig weggevallen.
Als gevolg hiervan is sinds 2023 een tekort aanwezig in de begroting van het recreatieschap. Dit tekort is sindsdien verwerkt als een taakstellende bezuiniging en had in de begroting 2025 een omvang van € 102.000. Door diverse effecten op de uitgaven en inkomsten van het schap, waaronder het verwerken van de effecten van de herijking van het Terrein Beheer Model (TBM), hogere lasten voor bestuursondersteuning en financiële diensten, lagere rentebaten en lagere deelnemersbijdrage, groeide de taakstelling in de begroting 2026 naar € 400.000. Voorzien werd dat € 150.000 ingevuld kon worden door maatregelen te realiseren uit het in 2024 vastgestelde pakket optimalisatiemaatregelen. Voor de resterende € 250.000 is nadere besluitvorming in 2025 in het vooruitzicht gesteld. De begroting 2027 opgesteld conform de door het Algemeen Bestuur op 3 december 2025 vastgestelde begrotingsuitgangspunten. Voor alle begrotingsposten is een actuele en realistische raming opgesteld, onder andere met behulp van TBM en het contractenregister. Twee begrotingsposten behoeven speciale aandacht: 1. Dienstverlening Staatsbosbeheer: Het recreatieschap en Staatsbosbeheer zijn met ingang van 1 januari 2026 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met elkaar aangegaan. In deze overeenkomst is afgesproken welke producten en diensten Staatsbosbeheer zal inzetten om de gezamenlijke doelen te bereiken.
De verwachting is dat de kostprijs van deze producten en diensten hoger zal zijn dan in de afgelopen jaren het geval was. Keuzes hierin worden in de loop van 2026 gemaakt door vaststelling van een uitvoeringsprogramma. In deze begroting is één post opgenomen voor de totale dienstverlening die gelijk is aan de inzet in 2026, vermeerderd met het in de begrotingsuitgangspunten vastgestelde indexpercentage (met uitzondering van ‘uitvoeren terreinbeheer 30%’ , deze post is gekoppeld aan de materiële uitgaven op regulier onderhoud). De nadere invulling hiervan en de financiële doorvertaling van het uitvoeringsprogramma zal plaatsvinden door middel van een begrotingswijziging. 2. Bijdrage provincie Zuid-Holland: Het recreatieschap heeft in 2025 een aanvraag gedaan voor subsidie uit de nieuwe Subsidieregeling beheer recreatiegebieden, welke sinds 2026 van 1
Programmabegroting 2027 | Bestuurlijke samenvatting
kracht is. Op het moment van opstellen van deze begroting heeft de provincie Zuid-Holland bekendgemaakt dat de totale omvang van de subsidie over de gehele aanvraagperiode 2026 tot en met 2029 € 4.369.793 zal bedragen. In deze begroting 2027 is 25% van het totale bedrag, zijnde € 1.092.448 verwerkt. Aangezien de beschikking nog niet ontvangen is en daarmee de voorwaarden waaronder de subsidie verstrekt wordt nog niet bekend zijn kan de verwerking van de subsidie nog wijzigen. In de voorliggende begroting is het tekort verminderd van € 400.000 in 2026 naar € 344.000 in 2027. Dit is de resultante van positieve effecten op de begroting (zoals inmiddels gerealiseerde optimalisatiemaatregelen en – onder voorbehoud – de hogere provinciale bijdrage) en negatieve effecten (zoals naar verwachting lagere rentebaten). Over het oplossen van dit nog resterende tekort heeft in 2025, zoals aangekondigd, nadere besluitvorming plaatsgevonden door het Dagelijks Bestuur. Dit heeft ertoe geleid dat aanvullende optimalisatiemaatregelen in uitvoering zijn genomen en de verkenning naar andere optimalisatiescenario’s gestart is. Hierdoor is er voor 2027 een concreet en realistisch uitzicht op het oplossen van het tekort. Om die reden is het tekort dan ook niet als een taakstelling opgenomen maar door het opnemen van de volgende begrotingsposten verwerkt: Begrotingspost
Bedrag
Vermindering lasten door (administratieve) aanpassingen in TBM Op een aantal locaties wordt de beheerlast naar beneden bijgesteld zonder dat daarvoor omvormingen of herinrichtingen worden uitgevoerd. Het betreft aanpassingen die deel uitmaken van het in 2024 vastgestelde pakket optimalisatiemaatregelen. Hiermee wordt TBM gewijzigd naar de situatie zoals deze in het veld aanwezig is. Verminder lasten door omvormingen/herinrichtingen Op een aantal locaties worden omvormingen en herinrichtingen uitgevoerd die leiden tot daling van de beheerlast (o.a. verwijderen parkeerterreinen en omvorming sierbeplanting naar een goedkoper doeltype). Ook dit betreft aanpassingen die deel uitmaken van het in 2024 vastgestelde pakket optimalisatiemaatregelen. Verwerking in TBM vindt plaats na afronding van de werkzaamheden. Verlaging raming regulier onderhoud door beëindigen beheer zonder grondslag Op de volgende locaties/objecten voert het recreatieschap beheer uit zonder dat daarvoor een juridische grondslag aanwezig is. Het betreft o.a.: - de recreatieve fietspaden rond het Brielse Meer en de Bernisse (juridisch wegbeheer waterschap); - het gedeelte Noordzeestrand aan de zoute zijde van het Quackstrand (eigendom De Staat); - het gedeelte Quackstrand nabij de Schenkeldijk (eigendom De Staat); - de recreatieve voorzieningen in natuurgebied De Beerenplaat (eigendom Staatsbosbeheer).
In het in 2024 genomen besluit over optimalisatiemaatregelen en in het in 2025 genomen besluit over aanvullende optimalisatiescenario’s is vastgesteld dat het beëindigen van het beheer van deze locaties/objecten nader verkend wordt en dat in overleg getreden wordt met de betrokken partijen. Omdat er op onderdelen nog aanvullende besluitvorming nodig is alvorens deze maatregelen daadwerkelijk kunnen worden doorgevoerd is dit onderdeel als ‘verlaging raming’ opgenomen.
€ 27.400
€ 43.700
€ 92.100
2
Programmabegroting 2027 | Bestuurlijke samenvatting
Verlaging raming regulier onderhoud door overdracht beheer naar gemeente/waterschap In de eerder genoemde besluiten over optimalisatiemaatregelen en aanvullende optimalisatiescenario’s is voor de volgende gebieden een mogelijke overdracht van beheer opgenomen: - het recreatiestrandje langs het Haringvliet bij Hellevoetsluis (gemeente Voorne aan Zee); - de noordoever van het Oostvoornse Meer (waterschap Hollandse Delta). Ook voor deze maatregelen geldt dat er nog aanvullende besluitvorming nodig is alvorens deze daadwerkelijk kunnen worden doorgevoerd. Daarom is ook is onderdeel als ‘verlaging raming’ opgenomen. 30% personele middelen over bovenvermelde vier begrotingsposten De vermindering op de personele lastende in deze begroting in het product Uitvoeren terreinbeheer verwerkt en daarmee niet separaat inzichtelijk.
€ 102.700
Totaal
€ 345.700
€ 79.800
In 2027 zal een verdere invulling worden gegeven aan verschillende projecten met als doel bos te compenseren en waar mogelijk extra bos aan te leggen. Deze opgave komt voort uit de gevolgen van de essentaksterfte en de ambitie vanuit het Rijk om extra hectaren bomen te planten. De uitwerking wordt in nauwe samenwerking met de gemeenten en de inwoners uitgevoerd. Onderwerpen van blijvende aandacht zijn de kwaliteit van het open water binnen de beheersgebieden en het gebruik van de gebieden. Hiervoor is inmiddels een vast overleg met het waterschap gestart om deze samenwerking verder te intensiveren. Wat betreft het gebruik van de gebieden vraagt het houden van toezicht en het handhaven veel aandacht hetgeen in de toekomst mogelijk een opwaartse druk geeft op de capaciteit en de kosten. Tenslotte zal in de komende tijd ook het onderwerp van de bereikbaarheid een punt van aandacht zijn. Op meerdere tafels, zoals de MRDH, komt dit onderwerp op de agenda ter bevordering van de recreatie en het toerisme.
Financiële samenvatting Voor 2025 ligt er een sluitende begroting met een deelnemersbijdrage van € 1.634.354 en een beheerkostenvergoeding van de Provincie Zuid-Holland van € 1.092.448. De deelnemersbijdrage wordt gespecificeerd weergegeven in paragraaf 3.7. Voor een nadere specificatie van de lasten en baten wordt verwezen naar de diverse paragrafen. In hoofdstuk 5 wordt verder ingegaan op de meerjarenraming en de vermogenspositie.
3
Programmabegroting 2027 | Programmaplan
2. Uitgangspunten Het uitgangspunt voor de programmabegroting 2027 is bestaand en aanvaard beleid, zoals dat vastgelegd in de door het Algemeen Bestuur op 3 december 2025 vastgestelde Uitgangspunten Programmabegroting 2027. Voor de prijsstijging op de ramingen voor 2027 is een indexatie van 3,41% toegepast, overeenkomstig het indexeringspercentage van het Wethoudersoverleg Financiën Regio Rijnmond. Deze indexering wordt toegepast op alle lasten, met uitzondering van belastingen, verzekeringen, rentelasten en afschrijvingen. De indexering wordt in principe niet toegepast op de baten (voorzichtigheidsbeginsel). Voor de meerjarenraming 2027 tot en met 2030 is geen indexering toegepast. De deelnemersbijdragen zijn conform de Gemeenschappelijke Regeling verwerkt en eveneens met een percentage van 3,41 % geïndexeerd. Subsidie beheer recreatiegebieden Zuid-Holland Op het moment van opstellen van deze programmabegroting heeft de provincie Zuid-Holland nog geen beschikking afgegeven voor de subsidie beheer recreatiegebieden Zuid-Holland. Wel heeft de provincie laten weten dat de totale subsidie over de gehele aanvraagperiode 2026-2030 € 4.369.793 bedraagt. Een kwart van dit bedrag is op een vergelijkbare wijze als in eerdere jaren als subsidie verwerkt. Afhankelijk van de voorwaarden van de beschikking zal mogelijk een deel van de beheersubsidie toegevoegd moeten worden aan de reserves.
4
Programmabegroting 2027 | Programmaplan
3. Programma instandhouding en ontwikkeling gebieden Het programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen: -
Gebiedsbeheer Maatschappelijke betrokkenheid Plannen maken Overhead Algemene dekkingsmiddelen Kredieten en Mutatie reserves
Gebiedsbeheer Aantrekkelijke en gevarieerde gebieden, die onderling samenhangen en verbonden zijn, en waarin recreatie en ecologie elkaar versterken. Dat vraagt om professioneel beheer. Met het Terrein Beheer Model (TBM) bijvoorbeeld, waarmee we gefundeerde inrichtings- en beheerkeuzes kunnen maken, met inzicht in de beheerkosten. Voor het aantrekkelijk houden van de gebieden is het belangrijk dat bezoekers zich er welkom en veilig voelen. Het recreatieve aanbod is divers en sluit aan bij de vraag van de gebruikers. En we zorgen voor de afhandeling van vragen, klachten en verzoeken voor gebruik van het gebied en voor handhaving. 3.1.1. Beheerinformatie Wat willen we bereiken Beheerinformatie levert inzicht in de beheerwerkzaamheden en kosten voor de komende jaren. Deze informatie is onmisbaar voor een goede beheervoorbereiding en -uitvoering in de terreinen. Wat gaan we er voor doen Meten is weten. Daarom is het van belang dat de beheerinformatie inzichtelijk en op orde is. De koppeling aan een Geografisch Informatie Systeem (GIS) aan het Terrein Beheer Model maakt data en kosten inzichtelijk, goed te beheren en te vergelijken.
Het gaat hierbij om bijvoorbeeld kaartmateriaal van de huidige en toekomstige inrichting, planningen, geografische gebiedsanalyses en beschrijvingen van kapitaalgoederen zoals wegen en paden, maar ook ‘kunstwerkpaspoorten’ voor bijvoorbeeld bruggen en steigers. 3.1.2. Uitvoeren terreininspecties Wat willen we bereiken Het uitvoeren van inspecties leidt tot actuele, heldere beheerdata. Daarmee kan op de korte termijn de kwaliteit en veiligheid in de gebieden gewaarborgd worden en is op de langere termijn inzicht in de noodzakelijke investeringen. Wat gaan we er voor doen Door systematische visuele en technische inspecties te doen blijft er zicht op de onderhoudsstaat van de natuur- en recreatieterreinen. Zo kan er tijdig bijgestuurd worden.
5
Programmabegroting 2027 | Programmaplan
Inspecties stellen in staat dat: - de kwaliteit van het terrein te geborgd wordt; - de meerjarenplanningen groot onderhoud actueel gehouden wordt; - de veiligheid in het gebied (beter) gewaarborgd blijven; - er invulling gegeven wordt aan aantoonbaarheid (juridische aansprakelijkheid). 3.1.3. Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer Wat willen we bereiken Beoogd wordt een natuurlijke en eigentijdse inrichting van de terreinen, met naast recreatieve mogelijkheden ook aandacht voor landschappelijke kwaliteit en vergroting van de biodiversiteit. Wat gaan we er voor doen Terreinbeheer is continu inspelen op nieuwe wettelijke kaders en op vragen en veranderend gebruik van stakeholders in en om de terreinen. Het is dan ook belangrijk om deze vraagstukken goed te volgen en aanpassingen te onderbouwen en te implementeren in het beheer. Recreatieadviseurs, ecologen en landschapsarchitecten zetten hierbij hun kennis van zowel het recreatiegebruik en de natuur- en landschapswaarden van de gebieden als hun landelijke expertise in, zodat het beheer wordt ingericht vanuit een integraal perspectief. 3.1.4. Uitvoeren terreinbeheer Wat willen we bereiken Efficiënt en hoogwaardig terreinbeheer levert een duurzaam onderhouden recreatie- en natuurgebied op dat aansluit op de wensen van bezoekers, met faciliteiten die schoon, heel en veilig zijn.
Daarnaast draagt het beheer bij aan natuurwaarden en biodiversiteit. Wat gaan we er voor doen Binnen de kaders van wet- en regelgeving en met behoud van de landschappelijke kwaliteit wordt integraal en duurzaam terreinbeheer uitgevoerd. Verder wordt er op basis van Social Return gewerkt; en wordt ervaring in beheer, recreatie en biodiversiteit gedeeld. Uitvoering van het werk gebeurt op basis van het Terrein Beheer Model. Deze systematiek garandeert de kwaliteit van het beheer en maakt vervangingsinvesteringen voor dagelijks en groot onderhoud per jaar inzichtelijk. De meerjarige onderhoudsplanning geeft ook inzicht voor de lange termijn. 3.1.5. Omgevingsmanagement Wat willen we bereiken Beoogd wordt een brede waardering voor de gebieden, heldere communicatie en samenwerking met belanghebbenden, gezamenlijke verantwoordelijkheid en begrip voor beheermaatregelen. Wat gaan we er voor doen Veel mensen voelen zich betrokken bij uw gebieden en willen graag meedenken en bijdragen aan het beheer van terreinen. Goed terreinbeheer betekent dus ook: communicatie en samenwerking met de omgeving en belanghebbenden. Er wordt gebruik gemaakt van diverse vormen van gebieds- en stakeholdercommunicatie, zoals participatie- en informatiebijeenkomsten, woordvoering, en (landelijke) online en offline communicatiekanalen. De boswachters zijn hierbij lokaal aanspreekpunt
6
Programmabegroting 2027 | Programmaplan
en monitoren wat er in de omgeving leeft. Uiteraard worden ook landelijke expertise en netwerken ingezet. 3.1.6. Beheer vastgoed en gronden Wat willen we bereiken Professioneel vastgoed- en grondbeheer houdt u de (vermogens)positie op orde. Bovendien wordt voldaan aan de rechten en plichten die het eigendom met zich meebrengt. Zorgvuldig en passend medegebruik draagt bij aan het recreatieaanbod én aan structurele inkomsten. Wat gaan we er voor doen De grondpositie (de gronden en vastgoed binnen het werkingsgebied) vormt de basis van elk natuuren recreatiegebied. Duurzame borging van dit bezit vraagt om zorgvuldig beheer (goed rentmeesterschap). Daarmee wordt invulling gegeven aan verzoeken om medegebruik, bijvoorbeeld door erfpacht- of andere gebruiksovereenkomsten aan te gaan, inclusief de administratieve, financiële en juridische afwikkeling daarvan. Professioneel grond- en vastgoedbeheer is ook financieel van belang: de grond en gebouwen vormen immers uw kapitaal. Bij het sluiten van de SOK en bijbehorende uitvoeringsagenda is de inzet voor contractverlengingen en -herzieningen uitgezonderd van het operationeel beheer (operationeel beheer omvat slechts een deel van de werkzaamheden die in de PDC tot de werkzaamheden van beheer vastgoed en gronden behoort). 3.1.7.
Toezicht en handhaving Wat willen we bereiken Beoogd wordt een gebied te leveren waar mensen zich veilig en welkom voelen en waar de natuur wordt beschermd. Door naleving van de wet- en regelgeving blijft de kwaliteit van het gebied op orde en de recreatie- en belevingswaarde hoog. Wat gaan we er voor doen Toezicht en handhaving bestaat uit vier onderdelen: - Gastheerschap voor de gebruikersgroepen; - Handhaving op geldende bepalingen en wetgeving; - Samenwerking met andere bevoegde toezichthouders (politie, gemeentelijke handhavers); - Vaartoezicht in waterrijke gebieden. De uitvoering van deze onderdelen door boswachters met boa-bevoegdheden, gebeurt in overleg met o.a. gemeenten en andere toezichthouders. Hierbij wordt ingespeeld op de aard van het gebied en mogelijke probleemsituaties in de terreinen en/of op het water. 3.1.8. Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen Wat willen we bereiken De gebieden bieden ruimte voor initiatieven van derden, zorgvuldig getoetst aan de andere belangen voor het terrein. Afspraken met partijen worden vastgelegd en gecommuniceerd. Wat gaan we er voor doen De gebieden worden regelmatig gebruikt door organisaties en particulieren voor het organiseren van activiteiten en evenementen. Dat is een maatschappelijke meerwaarde. Want naast het beschermen
7
Programmabegroting 2027 | Programmaplan
van natuur, zijn ook het beleven en benutten van terreinen belangrijke waarden. Maar niet alles kan en mag overal. Daarom is het nodig om heldere afspraken te maken over het gebruik van het gebied en de faciliteiten, zeker bij grote bezoekersaantallen. Dit wordt vastgelegd in de vorm van een vergunning (verlening door gemeenten), ontheffing of toestemming. Vanzelfsprekend op basis van de afspraken en doelstellingen die voor een terrein gelden.
3.2. Maatschappelijke betrokkenheid Duurzaam, hoogwaardig beheer vraagt om afstemmen en samenwerken. Met omwonenden, ondernemers en diverse gebruikersgroepen. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt vinden er zinvol werk en hun inzet verhoogt de kwaliteit van gebieden. Ook zorgen we dat de terreinen toegankelijk zijn voor mensen met een beperking en bieden we lesprogramma’s en voorzieningen aan voor jeugd. Zo verbinden we duurzaam beheer met maatschappelijk beheer en werken we samen aan terreinen waar mens en natuur elkaar vinden. 3.2.1. Vrijwilligers en actief burgerschap Wat willen we bereiken Een zorgvuldige aanpak van vrijwilligerswerk en actief burgerschap leidt tot betrokkenheid, betekenis en plezier bij gebruikers en de omgeving van het gebied. De vrijwilligers werken mee aan excursies, jeugdactiviteiten en terreinbeheer, maar ook helpen zij bij monitoring, toezicht en handhaving en bij vragen, meldingen en klachten van bezoekers. Wat gaan we er voor doen Veel mensen voelen zich betrokken bij de gebieden en zetten zich er graag voor in. ‘Vrijwilligers en actief burgerschap’ is een essentieel product om hen hiervoor op een zorgvuldige, professionele manier ruimte te bieden en terreinen op eigentijdse wijze te beheren. Dat levert kwalitatief hoogstaand gebiedsbeheer op en bovendien draagvlak in de omgeving.
Het bestaat uit o.a.: - professionele begeleiding inzet van vrijwilligers; - faciliteren en onderhouden van participatiegroepen; - samenwerken met bewonersplatforms, stichtingen en verenigingen.
3.3. Plannen maken Gebiedsbeheer gaat verder dan de bestaande inrichting zorgvuldig en efficiënt in stand houden. Het gaat ook om flexibel kunnen reageren op veranderende maatschappelijke en ecologische vraagstukken. Maar ook om aanpassing van beheer naar de nieuwste inzichten op het gebied van recreatie, kwaliteit van de leefomgeving, klimaatadaptatie en ecosystemen. Dat vraagt om strategische en onderbouwde doorontwikkeling van terreinen. 3.3.1. Plan- en projectvoorbereiding Gedurende het jaar kunnen zich knelpunten of kansen aandienen, die vragen om een eerste beoordeling en standpuntbepaling door het bestuur. Ten laste van dit budget wordt alleen de inzet van capaciteit benodigd voor het opstellen van een bestuursvoorstel gebracht. Dit voorstel heeft als doel een besluit te nemen of het schap het gesignaleerde probleem wil oplossen of de kans wil
8
Programmabegroting 2027 | Programmaplan
benutten en bereid is daarvoor middelen beschikbaar te stellen. Zo’n voorstel geeft daarom inzicht in welke kosten en opbrengsten aan een vervolg zijn verbonden. 3.3.2. Beheerkostenberekening en analyses Wat willen we bereiken De beheerkostenberekening geeft inzicht in de beheerkosten voordat de herinrichting start zodat vooraf bestuurlijke, beheersmatige en financiële keuzes gemaakt kunnen worden en daarmee grip geeft op de begroting (geprognotiseerde en werkelijke kosten). Wat gaan we er voor doen Bij de grote of kleinere herinrichting van een gebied, of bij het inrichten van nieuw terrein, is het wenselijk vooraf inzicht in de te verwachten beheerkosten te hebben. Dit wordt verzorgd door beheerkostenberekeningen en -analyses uit te voeren. In deze berekeningen worden de beheerkosten van de huidige situatie afgezet tegen die van de toekomstige inrichting van een gebied. Ook wordt een analyse gemaakt van de kostenbepalende elementen, zodat er gefundeerd keuzes gemaakt kunnen worden.
3.4. Overhead Efficiënt beheer staat of valt met kwalitatief hoogwaardige bestuurlijke en juridische advisering aan het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur, over ten minste de volgende aandachtsgebieden: - lopende zaken, beleid, ontwikkelingen en toekomst van het schap - nieuwe of gewijzigde wet- en regelgeving die van invloed zijn op het schap Daarbij wordt rekening gehouden met wat er speelt op de betreffende beleidsvelden en met het netwerk binnen en buiten het schap. Dit netwerk bestaat o.a. uit schapsdeelnemers, ambtelijk apparaat, natuur- en milieuorganisaties en stakeholders in het schapsgebied. Tevens wordt het Algemeen Bestuur, het Dagelijks Bestuur en de voorzitter bijgestaan in alles wat de hen opgedragen taken aangaat, o.a. met een goed financieel en administratief management en met een solide juridische onderbouwing en afhandeling. 3.4.1. Bestuursproducten 3.4.1.1. Accountmanagement Wat willen we bereiken De accountmanager is een deskundig aanspreekpunt vanuit Staatsbosbeheer voor het recreatieschap en een opdrachtnemer voor de bestuurlijke opdrachten. Wat gaan we er voor doen Met de bestuurlijk-juridische achtergrond en kennis organisatie fungeert de accountmanager als sparringpartner voor het schap.
Hij is opdrachtnemer voor bestuurlijke opdrachten, bewaakt de voortgang van de projecten en werkzaamheden die daaruit voortkomen en informeert het schap over de voortgang en de eindresultaten.
9
Programmabegroting 2027 | Programmaplan
3.4.1.2. Bestuurssecretaris Wat willen we bereiken De bestuurssecretaris levert een effectieve ondersteuning en advisering van het bestuur. Wat gaan we er voor doen De bestuurssecretaris is de expert-sparringpartner. Hij adviseert en begeleidt het bestuur en andere samenwerkingspartners. Met zijn bestuurlijk-juridische achtergrond heeft hij veel kennis van onder meer gemeenschappelijke regelingen. Hij ondersteunt de uitvoering van bestuurlijke taken en besluitvormingsprocessen en denkt mee over bestuurlijke vraagstukken. Als rechterhand van het bestuur vertaalt de bestuurssecretaris besluiten naar concrete afspraken voor Staatsbosbeheer. 3.4.1.3. Secretariaat Wat willen we bereiken Het ambtelijk secretariaat zorgt ervoor dat de vergaderingen goed voorbereid en professioneel verlopen, dat de daarbij behorende vergaderstukken tijdig beschikbaar zijn en dat de archivering op orde is. Wat gaan we er voor doen Het ambtelijk secretariaat verzorgt de planning, organisatie, voorbereiding, verslaglegging en archivering van de bestuursvergaderingen. Met gedegen kennis van bestuurlijk-juridische processen bewaakt de ambtelijk secretaris dat voldaan wordt aan de vereisten en bepalingen die onder meer de Wet Gemeenschappelijke Regelingen stelt. 3.4.2. Financiële diensten 3.4.2.1.
Financieel beleid Wat willen we bereiken Beoogd wordt een solide financieel beleid dat voldoet aan juridische en financiële vereisten, verordeningen, notities en kaders. Wat gaan we er voor doen Zorgvuldig terreinbeheer en -ontwikkeling vraagt om zorgvuldig budgetbeheer. De beschikbare middelen zijn immers bedoeld om de doelen en visie te realiseren voor uw gebieden. Door kennis, ervaring en netwerk worden de terreinen zo efficiënt mogelijk beheerd. Er wordt een intern inkoopen beleidskader opgesteld, (Europese) aanbestedingen worden begeleid, contracten worden opgesteld, rapportages voor verantwoording en accountantscontrole worden verzorgd, en de verzekeringsportefeuille wordt gecoördineerd. Uiteraard volgens de wettelijke vereisten. En op onderwerpen wordt financieel advies gegeven. 3.4.2.2. Planning en control (inclusief project control en rechtmatigheidscontrole) Wat willen we bereiken Een Planning & Control-cyclus (P&C) is een wettelijke vereiste. En het geeft daarnaast kader en sturing aan het bestuur en biedt ondersteuning om de doelstellingen te bereiken.
10
Programmabegroting 2027 | Programmaplan
Wat gaan we er voor doen Deze P&C begint met het plannen van de jaarlijkse activiteiten (begroting) en eindigt met het vaststellen van het jaarresultaat en het samenstellen van de jaarrekening. Administratie (de vastlegging van financiële handelingen) en projectcontrolling maken vanzelfsprekend onderdeel uit van P&C. Met de najaarsrapportage wordt de uitvoering van activiteiten bewaakt en wordt er voor gezorgd dat de bedrijfsvoering ‘in control’ blijft. Indien nodig wordt het voorgenomen beleid of de activiteiten en processen bijgesteld. Uiteraard binnen het extern kader van Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), fiscale wetgeving en andere wet- en regelgeving. 3.4.3. Juridische diensten 3.4.3.1. Aansprakelijkheid Wat willen we bereiken Beoogd wordt een beperking van aansprakelijkheidsprocedures, - risico’s en -kosten. Efficiënte afhandeling van klachten voorkomt bovendien eventuele beroepsprocedures bij de Nationale Ombudsman. Wat gaan we er voor doen Terreineigendom en -beheer brengen juridische verantwoordelijkheden met zich mee. Gezorgd wordt voor een onderbouwde afwijzing of toewijzing van claims, voor de (financiële) afhandeling ervan, of claims worden doorgestuurd naar de verantwoordelijke partij. Omgekeerd wordt gezorgd voor aansprakelijkheidstelling van derden bij schade aan de terreinen.
Bij klachten op grond van de Algemene wet bestuursrecht wordt gezorgd voor correspondentie met de directe toezichthouder (Politie en OM), worden hoorzittingen voorbereid en worden beslissingen opgesteld. Verder worden beroepen van klagers bij de Nationale Ombudsman afgehandeld. In bezwaarprocedures wordt gezorgd voor de hoorzittingen en worden beslissingen op bezwaar opgesteld. 3.4.3.2. Juridische ondersteuning Wat willen we bereiken Beoogd wordt een goede en snelle juridische ondersteuning ter voorkoming en beperking van imagoschade en allerhande risico’s. Wat gaan we er voor doen Voor effectief beheer en ontwikkeling van terreinen is een solide juridische basis onmisbaar. Daarom wordt vorm gegeven aan tal van overeenkomsten in het kader van beleid en uitvoering van beheer, waaronder de samenwerking met derden (private en publieke partijen). Dat gebeurd onder andere door adviseren, beoordelen en/of opstellen van overeenkomsten. 3.4.3.3. Procederen Wat willen we bereiken Het voorkomen van een onnodige gerechtelijke procedure spaart tijd en geld. In die gevallen waarin geprocedeerd moet worden, wordt een vlotte en correcte afhandeling van de procedure beoogd en draagt zodoende bij aan een besparing van kosten en komt uw imago ten goede.
11
Programmabegroting 2027 | Programmaplan
Wat gaan we er voor doen Mochten conflicten met derden tot juridische procedures leiden, dan wordt er geprocedeerd als verweerder, eisende partij, gedaagde of belanghebbende en zijn de juristen het aanspreekpunt voor de advocaat. Ook worden collega’s bijgestaan in juridische procedures, bijvoorbeeld als zij slachtoffer zijn van een delict of een ongeval. Als het nodig is, wordt er opgetreden als gemachtigde in een gerechtelijke procedure.
3.4.3.4. Woo-procedures Wat willen we bereiken Gestreefd wordt naar een snelle en correcte afhandeling van Woo-procedures. Wat gaan we er voor doen Woo-verzoeken worden in behandeling genomen. Ook kan een zienswijze opgesteld worden op een Woo-verzoek dat door derden wordt behandeld en waarin het recreatieschap derde-belanghebbende bent. Cruciaal hierbij is dat over de gevraagde informatie (documenten) beschikt kan worden.
3.5. Projecten/kredieten Er zijn bij het opstellen van deze begroting geen projecten die doorlopen tot in 2027. Wel is sprake van een vervangingsinvestering van 56.100 voor de Jollensteiger waarvan wordt voorgesteld deze te financieren uit de reserve vervangingsinvesteringen.
3.6. Mutaties reserves Deelproduct/product
Lasten Begroting 2027
Baten Begroting 2027
54.849 -
50.426 56.100 63.797
Saldo Begroting 2027 4.423 (56.100) (63.797)
54.849
170.323
(115.474)
Mutatie reserves Reserve Rotterdamse Reddingsbrigade Reserve vervangingsinvesteringen - Jollensteiger Reserve afschrijvingen Totaal mutatie reserves
3.7. Wat gaat het kosten? Gezien de nieuw overeengekomen samenwerkingsovereenkomst komt Staatsbosbeheer nog met een aanbieding waarin de dienstverlening wordt voorgelegd. Derhalve is in deze conceptbegroting de dienstverlening als één post opgenomen (met uitzondering van ‘uitvoeren terreinbeheer 30%’ , deze post is gekoppeld aan de materiële uitgaven op regulier onderhoud).
12
Programmabegroting 2027 | Programmaplan Deelproduct/product
Lasten Rekening 2025 Personeel 932.687
Regulier onderhoud Vermindering lasten RO Taakstellende bezuiniging Materieel
Begroting 2026 1.120.300 1.320.600
Lasten Begroting 2027 342.198
Baten Rekening 2025
Begroting 2026
1.406.600 (265.939)
Baten Begroting 2027 -
Saldo Rekening 2025 932.687 -
-
2.250.781 3.183.468 -
(402.840) 1.236.628 3.274.688 51.500
37.104
51.500
-
-
-
-
-
51.500
-
37.104 (60) 400 340
51.500 32.500
-
-
-
-
32.500
-
-
-
-
400 400
51.500 32.500 32.500
-
60.600 118.500 179.100 190.700 23.400 214.100 31.800 31.800
122.500 122.500 24.100 24.100 -
-
Juridische diensten
50.853 134.178 185.031 214.940 74.273 289.213 7.022 7.022
-
-
-
-
60.600 118.500 179.100 148.250 23.400 171.650 31.800 31.800
122.500 122.500 24.100 24.100 -
Totaal overhead
481.266
425.000
146.600
-
-
-
-
382.550
146.600
34.627
26.681
21.057 -
34.627
26.681
21.057
(83.319) (1.580.460) (960.716) (2.624.495)
(68.943) (1.634.354) (1.092.448) (2.795.745)
-
-
1.128.410
Gebiedsbeheer Vrijwilligers en actief burgerschap Personeel Materieel Maatschappelijke betrokkenheid Personeel Materieel Plannen maken
1.196.399 2.679.258
1.530.102 1.530.102
982.200 982.200
1.044.300 1.044.300
720.679 1.653.366 -
Saldo Begroting 2026 Begroting 2027 1.120.300 342.198 1.320.600 1.406.600 (265.939) (402.840) 254.428 152.099 2.292.488 1.634.958 51.500 -
Overhead Personeel Materieel Bestuurlijke diensten Personeel Materieel Financiële diensten Personeel Materieel
Rente Deelnemersbijdrage Bijdrage Provincie Zuid-Holland Beheerregeling Provincie Zuid-Holland Algemene middelen
Personele lasten (anders dan begeleiding RO 30%)
Saldo gewone bedrijfsvoering
90.831 1.537.364 1.021.529
110.000 1.580.460 960.716
2.649.724
2.651.176
-
-
90.000 1.634.354 1.092.448 2.816.802
-
(56.204) (1.537.364) (1.021.529) (2.615.097)
-
-
1.128.410
3.736.805
3.810.369
3.975.325
4.179.826
3.633.376
3.861.102
(961.331)
134.543
114.223
752.944
129.841
190.369
756.725
182.881
189.117
(3.781)
(53.040)
1.251
Saldo van baten en lasten
4.489.749
3.940.210
4.165.694
4.936.551
3.816.257
4.050.219
(446.802)
123.953
115.475
Totaal mutatie reserves
531.704
53.040
54.849
229.519
176.993
170.323
302.185
(123.953)
(115.474)
5.021.453
3.993.250
4.220.542
5.166.070
3.993.250
4.220.542
(144.616)
-
Totaal kredieten
Saldo
0
13
Programmabegroting 2027 | Paragrafen
4. Paragrafen 4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen weerspiegelt de mate waarin het recreatieschap in staat is middelen vrij te maken om de risico's die zich in de praktijk voordoen op te vangen zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd of ingekrompen moet worden. Conform de nota weerstandsvermogen wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het recreatieschap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Voor de waardering van de toereikendheid van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd. Ratio weerstandsvermogen Waarderingscijfer A B C D E F
Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Risicoanalyse Risico
Aard van het risico
Niet kwantificeerbare risico’s
Structureel
Financiële impact risico € 21.580
Kans van optreden H/M/L *)
Impact (uitgaande van vier jaar) € 86.320
*) De financiële impact wordt berekend door bij een hoog risico 75%, bij een gemiddeld risico 50% en bij een laag risico 25% van het bedrag van de financiële omvang te nemen.
Niet kwantificeerbare risico’s Hier wordt uitgegaan van 2% van de structurele inkomsten. Voor dit beleid volgt het schap het rijksbeleid voor gemeenten. Het rijk stelt voor gemeenten, die vallen onder het artikel 12regime, de minimale buffer van de algemene reserve op 2% van de som van de structurele inkomsten. Dit bedrag is daarmee het minimaal gewenste/benodigde weerstandsvermogen voor niet gekwantificeerde risico's. Voor de structurele inkomsten wordt uitgegaan van de huren & pachten en de verwachte rentebaten. Deze zijn in de begroting 2027 gesteld op 1.079K. Het risico is dan 21.580 x 4 = 86.320 euro.
Ratio Weerstandsvermogen Zoals hiervoor aangegeven wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen.
14
Programmabegroting 2027 | Paragrafen
Het totaal van de risico-inventarisatie komt uit op € 86.320 De stand van de Algemene Reserve is per eind 2025 (inclusief resultaatbestemming) € 498.486. De ratio komt uit op > 2 en is daarmee uitstekend.
Kengetallen Voor het verhogen van de transparantie en om makkelijker inzicht te krijgen in de financiële positie en de baten en de lasten worden met ingang van de begroting 2017 een aantal voorgeschreven kengetallen opgenomen. De kengetallen staan in onderstaande tabel. Kengetallen netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte
Begroting 2027
Begroting 2028
-39% n.b. 62%
-46% n.b. 61%
Begroting 2029 -53% n.b. 60%
Begroting 2030 -58% n.b. 59%
Deze kengetallen geven enig inzicht in de financiële positie en de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de organisatie. De Provincie Zuid-Holland gebruikt de volgende signaleringswaarden: Kengetal gezond neutraal risicovol netto schuldquote <90% 90-130% >130% netto schuldquote gecorrigeerd <90% 90-130% >130% solvabiliteitsratio >50% 20-50% <20% structurele exploitatieruimte >0% 0% <0%
De netto schuldquote geeft een beeld van het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Bij de “netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen” worden ook de verstrekte leningen meegenomen. Een negatieve schuldquote geeft in feite aan dat er per saldo geen sprake is van een schuld. De solvabiliteitsratio wordt berekend als het percentage van het totale eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen van het recreatieschap. Dit geeft inzicht in de mate waarin het schap in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen De solvabiliteitsratio is ruim positief. Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan of de structurele baten groter zijn dan de structurele lasten. Dit wordt in het kengetal als percentage van de totale baten uitgedrukt. Dit kengetal zegt in feite iets over het structurele jaarrekeningsaldo, d.w.z. zonder alle incidentele baten en lasten. Het percentage is positief, wat betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van de leningen) te dekken.
15
Programmabegroting 2027 | Paragrafen
4.2. Onderhoud kapitaalgoederen Het goed onderhouden van de gebieden is een belangrijke taak voor het recreatieschap om duurzaam gebruik mogelijk te maken. Als basis voor het plannen van regulier- en groot onderhoud en vervangingsinvesteringen wordt het Terrein Beheer Model (TBM) gehanteerd. Dit model is gebaseerd op zogenaamde doeltypen (bijvoorbeeld speel- en ligweide, strand of bos) waarvoor een gestandaardiseerde inrichting met daarbij behorende onderhoudscycli en normkosten zijn bepaald. Het totaal aan oppervlaktes, stuks en lengte van de aanwezige doeltypes bepaalt met de cycli en de normkosten de geplande uitgaven voor meerjarig duurzaam onderhoud. Het Terrein Beheer Model wordt periodiek herijkt. Voorziening groot onderhoud De geplande uitgaven van groot onderhoud fluctueren van jaar tot jaar. Dit kan een direct en groot effect hebben op het jaarresultaat en daarmee op de jaarlijkse deelnemersbijdrage. Om dit ongewenste effect zoveel mogelijk te voorkomen heeft het recreatieschap ervoor gekozen om een egalisatievoorziening groot onderhoud in te stellen. Jaarlijks wordt een vastgestelde dotatie ten laste van de exploitatie gebracht en de werkelijke onderhoudslasten worden ten laste van de voorziening groot onderhoud verantwoord. Programma groot onderhoud In onderstaande tabel is het verwachte verloop van de voorziening Groot Onderhoud te zien voor de komende jaren.
Stand voorziening Groot onderhoud per 01-01 Dotatie Prognoses materiële uitgaven (M) 2026 ev. Prognoses dienstverlening 30% (P) 2026 ev. VP GO Solitairen en Knotbomen 2025 (M) Dienstverlenig 30% op project Solitairen en Knotbomen 2025 Stand voorziening groot onderhoud per 31-12
2026 1.362.548 817.100
2027 1.132.260 845.000
2028 1.141.512 845.000
2029 1.312.852 845.000
2030 1.479.304 845.000
2031 1.565.260 845.000
780.023 234.007 25.660 7.698
642.883 192.865
518.200 155.460
521.960 156.588
583.880 175.164
719.305 215.791
1.132.260
1.141.512
1.312.852
1.479.304
1.565.260
1.475.164
In 2027 is groot onderhoud en vervangingsonderhoud voorzien aan o.a.: -
-
bos en beplantingen: het uitvoeren van bosonderhoud in aan de zuidzijde van recreatiegebied Brielse Meer en in het noordelijk deel van recreatiegebied De Bernisse (ter hoogte van Heenvliet een Abbenbroek); asfaltverhardingen aan de noordzijde van recreatiegebied Brielse Meer; het vervangen van een botenhelling in een haven die in erfpacht is uitgegeven aan een exploitant in recreatiegebied Brielse Meer.
16
Programmabegroting 2027 | Paragrafen
Onderstaand een volledig overzicht van de in 2027 geplande werkzaamheden (excl. P): Categorie Niet normatieve assets (lampjes) Bos Solitairen en knotbomen Asfalt Bagger Bruggen Vlonders en steigers Totaal GO
2027 25.078 110.425 98.063 312.454 35.586 12.143 49.134 642.883
Voorts is in 2027 een vervangingsinvestering gepland van een jollensteiger. Hiervoor is in de meerjarenplanning een bedrag van € 56.100 (excl. P) opgenomen. Deze ligt in de haven waar ook bovenvermelde vervanging van een botenhelling voorzien is.
4.3. Financiering Kasgeldlimiet Tot het kasgeld behoren alle vlottende schulden < 1 jaar, de contante gelden in kas, de uitgaande gelden < 1 jaar en de tegoeden / schulden rekening-courant. Doel van de kasgeldlimiet is het beperken van de renterisico’s op de korte schuld. De korte schuld is bedoeld voor de lopende uitgaven en zodoende is de limiet gekoppeld aan het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet is bij ministeriële regeling vastgesteld op 8,5 % van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. In 2027 is er geen zicht op dat er kasgeldleningen afgesloten worden. Renterisiconorm De renterisiconorm stelt een limiet aan het renterisico over de lange termijn financiering. Het renterisico is het geldbedrag aan leningen dat in een bepaald jaar aan renteherziening en herfinanciering onderhevig is. Het renterisico mag maximaal 20% van het begrotingstotaal per 1 januari van het betreffende kalenderjaar bedragen. De renterisiconorm benadrukt het belang van een goede spreiding van de leningenportefeuille en de renterisico’s. Er zijn op balansdatum 2027 drie uitstaande geldleningen zonder renteherziening gedurende de looptijd. Er is geen sprake van herfinanciering. Derhalve is er geen renterisico. Ten aanzien van het risicobeheer van de huidige leningen zijn er geen beleidsvoornemens. Het renteresultaat is gelijk aan de rentelasten en bedraagt 36.989 euro.
Tevens is er geen sprake van een financieringsbehoefte. Schatkistbankieren Bij het schatkistbankieren wordt dagelijks het saldo bij een vastgesteld drempelbedrag overgeboekt op een bankrekening ten gunste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Omgekeerd kan het saldo ook worden aangevuld ten laste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Voor het schap zijn de benodigde overeenkomsten met het Rijk afgesloten. Het drempelbedrag voor 2027 is € 1.000.000. EMU saldo Het (EMU-saldo) is het saldo van de inkomsten en uitgaven van de overheid. Decentrale overheden moeten inzicht geven in de berekening van hun aandeel in dit EMU-saldo. Deze informatie wordt middels enquêtes aangeleverd bij het CBS. Voor de EMU-enquête worden de gemeenten, de provincies en de waterschappen integraal waargenomen. Bij de gemeenschappelijke regelingen wordt 17
Programmabegroting 2027 | Paragrafen
een deelwaarneming gedaan. Een gemeenschappelijke regeling valt binnen de deelwaarneming indien het totaal aan baten of lasten op de exploitatierekening groter is dan 20 miljoen euro. Omdat het begrotingstotaal van het Recreatieschap onder deze grens van €20 miljoen ligt is toelichting van het EMU saldo niet verplicht en derhalve niet opgenomen.
Renteschema Renteschema: a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering b. De externe rentebaten (idem) Saldo rentelasten en rentebaten c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend -/c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend -/c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend -/Aan taakvelden toe te rekenen externe rente €
-/-
21.057 90.000 -68.943
-
-
d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
+/+ +/+
-68.943
e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
-/-
-
f. Renteresultaat op het taakveld Treasury
-68.943
4.4. Grondbeleid Algemeen Het Algemeen Bestuur van het recreatieschap heeft eind 2026 de herziening van de Nota grondbeleid vastgesteld waarin de volgende uitgangspunten centraal staan: • Grond is een middel en geen doel. • Bij en met de inzet van grond en vastgoed wordt financiële optimalisatie nagestreefd. • Met de inzet van grond wordt samenwerking met gebiedspartijen gezocht. • Hoewel het schap zelf geen grond- of opstalexploitaties voert, heeft zij in haar aanpak een actieve houding. Hierbij stuurt zij – in samenwerking met de andere gebiedspartijen – actief op programmering, kostenbeheersing en opbrengstoptimalisatie. • Het schap werkt innovatief en extern gericht, zoekt naar nieuwe verbanden en geeft waar mogelijk ruimte aan nieuwe technologieën en duurzame toepassingen. • Het schap neemt in beginsel niet risicodragend deel in gebieds- en vastgoed)ontwikkelingen en niet zelf grond- of opstalexploitaties voert. • Bij de inzet van grond en vastgoed werkt het schap transparant en marktconform.
Financieel Naast het algemene uitgangspunt van financiële optimalisatie is de inzet vooral gericht op het behoud van het huidige niveau van inkomsten in de schapsbegroting, zulks in relatie tot de met eigendom/erfpacht samenhangende kosten.
18
Programmabegroting 2027 | Paragrafen
Grondpositie Grondpositie per 31 december 2025: Oppervlakte:
31-12-2024
Totaal
826 ha
31-12-2025*
Toelichting mutatie:
826 ha
*Afgerond op hele getallen
Deze tabel betreft de grondpositie. Hierin zijn niet meegenomen de gronden die het schap op basis van persoonlijke overeenkomsten (o.a. huur) in gebruik en onderhoud heeft. Peildatum voor deze tabel is de kadastrale registratie per 31 december 2025.
4.5. Bedrijfsvoering
Productomschrijving
Maatschappelijke Plannen maken betrokkenheid
Gebiedsbeheer
uitvoeren Terreinbeheer RO 30%
Overhead
Totaal
342.198
342.198
Personele lasten (anders dan begeleiding RO 30%)
1.128.410
1.128.410
Subtotaal
1.470.608
Dienstverlening in uitgaven voorziening Groot Onderhoud
-
-
220.500
-
1.470.608
220.500
Totaal
1.691.108
4.6. Deelnemersbijdrage Verdeling deelnemersbijdrage Verdeling overige gemeenten: Gemeente Nissewaard Gemeente Voorne aan Zee
Aandeel in nadelig exploitatiesaldo 2026
Aandeel in nadelig exploitatiesaldo 2027
855.301 725.159 1.580.460
886.487 747.866 1.634.354
Percentage
54,24% 45,76% 100%
Inwoners per 2025
88.341 74.527 162.868
De deelnemersbijdrage wordt ten laste gebracht naar rato van het aantal inwoners per gemeente. Het inwoneraantal wordt bepaald aan de hand van de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) per 1 januari van het jaar waarin de begroting wordt vastgesteld waaruit het te verrekenen exploitatiesaldo blijkt (t-1). De deelnemersbijdrage voor 2027 bestaat uit een indexatie van 3,41% over de bijdrage van 2026.
19
Programmabegroting 2027 | Financiële begroting
5. Financiële begroting en bijlagen Deelproduct/product
Lasten Rekening 2025 Personeel 932.687
Regulier onderhoud Vermindering lasten RO Taakstellende bezuiniging Materieel Gebiedsbeheer Personeel Materieel Maatschappelijke betrokkenheid
Begroting 2026 1.120.300 1.320.600
2.250.781 3.183.468 37.104
(402.840) 1.236.628 3.274.688 51.500
Lasten Begroting 2027 342.198
Baten Rekening 2025
Begroting 2026
1.406.600 (265.939) 1.196.399 2.679.258 -
Baten Begroting 2027 -
1.530.102 1.530.102 -
982.200 982.200 -
1.044.300 1.044.300 -
37.104 (60) 400 340
51.500 32.500
-
-
-
-
32.500
-
-
-
60.600 118.500 179.100 190.700 23.400 214.100 31.800 31.800
122.500 122.500 24.100 24.100 -
-
Juridische diensten
50.853 134.178 185.031 214.940 74.273 289.213 7.022 7.022
Totaal overhead
481.266
425.000
146.600
34.627
26.681
34.627
26.681
21.057 21.057
-
-
1.128.410
Personeel Materieel Plannen maken
Saldo Rekening 2025 932.687 -
720.679 1.653.366 -
Saldo Begroting 2026 Begroting 2027 1.120.300 342.198 1.320.600 1.406.600 (265.939) (402.840) 254.428 152.099 2.292.488 1.634.958 51.500 -
-
400 400
51.500 32.500 32.500
-
-
-
-
-
60.600 118.500 179.100 148.250 23.400 171.650 31.800 31.800
122.500 122.500 24.100 24.100 -
-
-
-
-
382.550
146.600
(83.319) (1.580.460) (2.624.495)
(68.943) (1.634.354) (1.092.448) (2.795.745)
Overhead Personeel Materieel Bestuurlijke diensten Personeel Materieel Financiële diensten Personeel Materieel
Rente Deelnemersbijdrage Beheerregeling Provincie Zuid-Holland Algemene middelen
Personele lasten (anders dan begeleiding RO 30%)
Saldo gewone bedrijfsvoering
90.831 1.537.364
110.000 1.580.460
2.649.724
2.651.176
-
-
90.000 1.634.354 1.092.448 2.816.802
-
(56.204) (1.537.364) (2.615.097)
-
-
1.128.410
3.736.805
3.810.369
3.975.325
4.179.826
3.633.376
3.861.102
(961.331)
134.543
114.223
752.944
129.841
190.369
756.725
182.881
189.117
(3.781)
(53.040)
1.251
Saldo van baten en lasten
4.489.749
3.940.210
4.165.694
4.936.551
3.816.257
4.050.219
(446.802)
123.953
115.475
Totaal mutatie reserves
531.704
53.040
54.849
229.519
176.993
170.323
302.185
(123.953)
(115.474)
5.021.453
3.993.250
4.220.542
5.166.070
3.993.250
4.220.542
(144.616)
-
Totaal kredieten
Saldo
0
20
Programmabegroting 2027 | Financiële begroting
Toelichting op het overzicht van baten en lasten Het overzicht van lasten en baten is als volgt opgebouwd: Reguliere lasten en baten bedrijfsvoering Dit onderdeel betreft de exploitatielasten en –baten van de structurele activiteiten. Dit zijn de jaarlijks min of meer in dezelfde vorm terugkerende activiteiten. Op basis van deze informatie kunnen meerjarige trends en ontwikkelingen worden geschetst. Diverse lasten en baten bedrijfsvoering In tegenstelling tot de reguliere lasten en baten komen deze exploitatielasten en – baten slechts incidenteel voor door de aard hiervan en/of de oorzaak. Het gaat hierbij om o.a. de effecten van periodieke herzieningen van voorzieningen, de financiële consequenties van uitspraken op beroeps- en bezwaarschriften die niet voorzien kunnen worden en terugontvangen bedragen. Deze zaken, welke niet zijn begroot, worden separaat gepresenteerd om de vergelijkbaarheid over de jaren heen eenvoudiger te maken. Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Dit onderdeel omvat alle mutaties (stortingen en onttrekkingen) in de reserves.
Inhoudelijke toelichting De ramingen zijn gebaseerd op de uitgangspunten die in hoofdstuk 2 van deze begroting zijn vermeld.
Structureel evenwicht In verband met de aanscherping van het financieel toezicht is in de begroting en de meerjarenraming het structureel en reëel evenwicht geïntroduceerd. Het BBV is aangepast, zodat Algemeen Bestuur en financieel toezichthouder kunnen vaststellen of sprake is van een structureel en reëel evenwicht in de begroting en de meerjarenraming. Algemeen uitgangspunt is dat structurele lasten en baten die lasten en baten zijn die betrekking hebben op posten of beleid met een looptijd van meer dan drie jaar. Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves worden als incidenteel beschouwd, tenzij het gaat om reguliere onttrekkingen aan financieringsreserves c.q. dekkingsreserves (kapitaallasten) of om onttrekkingen uit een daartoe toereikende (bestemmings)reserve gedurende een periode van minimaal 3 jaar met als doel het dekken van structurele lasten. Het structureel en reëel begrotingsevenwicht wordt berekend door de totale lasten en baten te verminderen met de incidentele lasten en baten. Het saldo dat overblijft moet positief zijn (de structurele baten zijn dan groter dan de structurele lasten).
21
Programmabegroting 2027 | Financiële begroting
Uiteenzetting van de financiële positie (geprognosticeerde balans) De financiële positie in meerjarenperspectief blijkt uit de geprognosticeerde balanscijfers voor de jaren 2027 tot en met 2030. Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
ACTIVA Materiële vaste activa Financiële vaste activa Vlottende activa
4.358.484 3.402.478
4.190.685 3.606.116
4.022.886 3.845.139
3.855.087 4.003.664
Totaal activa
7.760.962
7.796.801
7.868.025
7.858.751
PASSIVA Reserves (Geraamd) resultaat Voorzieningen Langlopende schulden Vlottende passiva
4.788.656 1.141.512 330.188 1.500.606
4.734.057 1.312.852 249.286 1.500.606
4.684.323 1.479.304 203.792 1.500.606
4.636.672 1.565.260 156.213 1.500.606
Totaal passiva
7.760.962
7.796.801
7.868.025
7.858.751
Totaaloverzicht
Toelichting op de uiteenzetting van de financiële positie De uitgangspunten, die bij het samenstellen van deze begroting zijn gehanteerd, zijn vermeld in hoofdstuk 2 van deze begroting. De geprognosticeerde balanscijfers lichten we hierna op hoofdlijnen toe. Materiële vaste activa In het bovenstaande totaaloverzicht zijn de afschrijvingen van de komende jaren verwerkt. Financiële vaste activa N.v.t. Vlottende activa De vlottende activa zijn het saldo van de passiva en de materiele vaste activa.
22
Programmabegroting 2027 | Financiële begroting
Reserves Staat van reserves
Saldo 1-1-2027
Algemene Reserve
498.486
498.486
498.486
BESTEMMINGSRESERVES Investeringsreserve Reserve kwaliteitsimpuls gebieden Reserve Rotterdamse Reddingsbrigade Reserve vervangingsinvesteringen Afschrijvingsreserve
340.927 1.100 337.492 399.730 3.329.009
50.426 56.100 63.797
340.927 1.100 341.915 343.630 3.265.212
54.849
63.797
340.927 1.100 346.337 343.630 3.201.415
Subtotaal bestemmingsreserves
4.408.258
54.849
170.323
4.292.784
54.849
114.223
4.233.409
Totaal
4.906.744
-
54.849
170.323
4.791.270
54.849
114.223
4.731.895
Staat van reserves
Saldo 31-12-2028
Toevoegingen
Algemene Reserve
498.486
498.486
498.486
BESTEMMINGSRESERVES Investeringsreserve Reserve kwaliteitsimpuls gebieden Reserve Rotterdamse Reddingsbrigade Reserve vervangingsinvesteringen Afschrijvingsreserve
340.927 1.100 346.337 343.630 3.201.415
54.849
54.849
63.797
340.927 1.100 350.760 343.630 3.137.618
63.797
340.927 1.100 355.183 343.630 3.073.821
Subtotaal bestemmingsreserves
4.233.409
54.849
114.223
4.174.035
54.849
114.223
4.114.661
Totaal
4.731.895
54.849
114.223
4.672.521
54.849
114.223
4.613.147
Resultaat bestemming
Toevoegingen
Onttrekkingen
54.849
Onttrekkingen
50.426
Saldo 1-1-2028
Saldo 31-12-2029
Toevoegingen
Toevoegingen
Onttrekkingen
Saldo 31-12-2028
50.426
Onttrekkingen
Saldo 31-12-2030
50.426
Toelichting: Algemene Reserve: De algemene reserve heeft als belangrijkste functie het vormen van een buffer voor financiële tegenvallers. Investeringsreserve: Het doel van de investeringsreserve is het dekken van de kosten van nieuwe investeringen. Reserve Rotterdamse Reddingsbrigade: Deze reserve is bestemd voor het dekken van de kosten van vervangingsinvesteringen voor de Rotterdamse Reddingsbrigade. Reserve Kwaliteitsimpuls gebieden: Deze reserve is gevormd voor het dekken van de kosten van nieuwe ontwikkelingen. In 2021 worden geen mutaties voorzien. Reserve Vervangingsinvesteringen. Deze reserve is gevormd als dekking voor de toekomstige vervangingsinvesteringen. Reserve Afschrijvingen Met ingang van 2018 wordt de reserve Afschrijvingen gevormd. Deze reserve is bedoeld ter dekking van de jaarlijkse afschrijvingen van investeringen met maatschappelijk nut die vanaf 2018 volgens de gewijzigde verslaggevingsvoorschriften moeten worden geactiveerd.
23
Programmabegroting 2027 | Financiële begroting
Voorzieningen Stand voorziening Groot onderhoud per 01-01 Dotatie Prognoses materiële uitgaven (M) 2026 ev. Prognoses dienstverlening 30% (P) 2026 ev. VP GO Solitairen en Knotbomen 2025 (M) Dienstverlenig 30% op project Solitairen en Knotbomen 2025 Stand voorziening groot onderhoud per 31-12
2026 1.362.548 817.100
2027 1.132.260 845.000
2028 1.141.512 845.000
2029 1.312.852 845.000
2030 1.479.304 845.000
2031 1.565.260 845.000
780.023 234.007 25.660 7.698
642.883 192.865
518.200 155.460
521.960 156.588
583.880 175.164
719.305 215.791
1.132.260
1.141.512
1.312.852
1.479.304
1.565.260
1.475.164
Voorziening groot onderhoud Het doel van deze voorziening is het gelijkmatig verdelen van de lasten van groot onderhoud over de jaren. Hiertoe wordt jaarlijks een gelijkblijvende dotatie ten laste van de exploitatie gebracht. De werkelijke grootonderhoudskosten worden direct ten laste van de voorziening verantwoord. Langlopende schulden Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Dit betreft onderhandse leningen en waarborgsommen. Vlottende passiva De vlottende passiva zijn in de meerjarenraming constant gehouden.
24
Programmabegroting 2027 | Financiële begroting
Meerjarenraming Lasten 2028 342.198 1.406.600 (265.939)
2029 342.198 1.406.600 (265.939)
2030 342.198 1.406.600 (265.939)
2031 342.198 1.406.600 (265.939)
1.196.399 2.679.258 122.500 122.500 24.100 24.100 146.600 16.281 16.281 -
1.196.399 2.679.258 122.500 122.500 24.100 24.100 146.600 11.417 11.417 -
1.196.399 2.679.258 122.500 122.500 24.100 24.100 146.600 9.334 9.334 -
1.196.399 2.679.258 122.500 122.500 24.100 24.100 146.600 7.155 7.155 -
1.044.300 1.044.300 90.000 1.634.354 1.092.448 2.816.802 -
1.044.300 1.044.300 90.000 1.634.354 1.092.448 2.816.802 -
1.044.300 1.044.300 90.000 1.634.354 1.092.448 2.816.802 -
Totaal kredieten
1.128.410 3.970.549 134.269
1.128.410 3.965.685 134.269