(bijlage 25) Bijlage 23 - Nota beantwoording zienswijzen OBP windturbines Haringvlietdam + bijlagen

Ter kennisgeving aangenomen voldoet. 65. Waarom wel stilstandsvoorziening voor horeca en niet voor omwonenden? 65. Voor woningen in de omgeving is een afzonderlijke norm van maximaal 6 uur per jaar (met stilstandsvoorziening) opgenomen. 66. Lokale ondernemers kunnen niet duurzaam energie opwekken vanwege 66. De gemeente beoordeelt dit plan op zichzelf. Het is niet zo dat de realisatie netcongestie, dit punt moet mee worden genomen in een inpassingsplan. van de windturbines zorgt voor lokale netcongestie, aangezien de windturbines op een ander spanningsniveau worden aangesloten 67. Ongeluk Zeewolde wordt gebruikt als bewijs dat gevaar voor omgeving kan 67. in bijlage 7 bij het ontwerp bestemmingsplan is het externe veiligheid voorkomen. onderzoek gevoegd waarin ook gekeken is naar recreatie. Gezien de kleine kans op effecten en de betreffende verblijfsduren (op jaarbasis) is er geen sprake van een onaanvaardbaar risico.

Bijlage 24 - NVB Bijlage 1 Tabel puntsgewijze beantwoording zienswijzen

P 34

Nr.

Naam

Zaaknummer Samenvatting zienswijze zienswijze 68. Waarom worden er windturbines geplaatst op Quackstrand dat net door de kwaliteitsimpuls weer aantrekkelijk is gemaakt?

Beantwoording 68. Bij veel van haar taken moet de gemeente meerdere, soms tegenstrijdige belangen tegen elkaar afwegen. Of liefst met elkaar zien te verenigen. Zo ook bij de inrichting van het Quackstrand aan de voet van de Haringvlietdam. Hier gaat het om de belangen: 1 Waterveiligheid, 2 Ruimte voor opwekken van hernieuwbare energie en 3 Recreatie. Het belang van de waterveiligheid staat hier voorop. Daarna komt he belang van opwekken van hernieuwbare energie. De binnenzijde van de Haringvlietdam is daarvoor aangewezen omdat windturbines op deze locatie minder overlast opleveren dan elders in de (voormalige) gemeente Hellvoetsluis. En de verwachting dat dit na enige gewenning en het moeten accepteren van enige overlast toch redelijk te combineren moet kunnen zijn met recreatie en watersport aan het Quackstrand.

69. Hoe kunnen er turbines worden geplaats tussen twee natura2000 gebieden 69. in het kader van het bestemmingsplan en de aanvraag Wnb ontheffing is in? Plannen staan haaks op het initiatief op upgrade van Quack strand. Belang van uitgebreid ecologisch onderzoek uitgevoerd. Dit is als bijlage 10 t/m 13 bij het waterstort is niet meegenomen. ontwerp-bestemmingsplan ter inzage gelegd. Hieruit blijkt dat de realisatie van de windturbines niet leidt tot onaanvaardbare effecten op de nabijgelegen Natura2000 gebieden 70. SDE-subsidie zal dit project altijd rendabel maken omdat de onrendabele piek 70. Het PBL kijkt jaarlijks bij de vaststelling van de hoogte van de SDE naar de momenten worden afgevlakt. relevante marktomstandigheden. Alleen de onrendabele top wordt gesubsidieerd. Met de huidige marktprijzen betekent dit bijvoorbeeld dat er helemaal geen subsidie wordt uitgekeerd. 71. participatie zal slecht doorlopen zijn . I)Direct bewoners in de omgeving van 71. Zie algemene beantwoording: klankbordgroep gepasseerd de turbine zouden niet uitgenodigd zijn. II)Inwoners die hebben gereageerd doormiddel van reactieformulier hebben geen reactie teruggekregen. III)Klankbordgroep is niet gehoord met verscheiden advies die ze heeft uitgebracht IV)Klankbordgroep moest in kersreces reactie geven. V) Klankbordgroep heeft nog geen tijd gehad om een zorgvuldig advies uitbrengen.

47

Stichting 48273-2023 windmolens N57 Nee!

1. De B&W vergadering was niet een reguliere vergadering

1. ter kennisgeving aangenomen

2. Het college had geen mandaat om beslissingen te nemen omdat de raad demissionair was.

2. het college is bevoegd gezag voor het ter inzage leggen van het ontwerpbestemmingsplan en het afgeven van de ontwerpvergunning (art. 2.4, lid 1 Wabo)

3. Er is wetenschappelijk bewijs dat turbines slecht voor de gezondheid zijn

3. in het kader van het milieunormenonderzoek is uitgebreid ingegaan op de gevolgen voor de omgeving. Vervolgens is een afweging gemaakt die rechtdoet aan de bescherming van het milieu en gezondheid en het belang van realisatie van windenergie. Er is daarbij geen wetenschappelijk verband tussen windturbines en gezondheidseffecten behalve het optreden van hinder.

Bijlage 24 - NVB Bijlage 1 Tabel puntsgewijze beantwoording zienswijzen

P 35

Nr.

Naam

Zaaknummer Samenvatting zienswijze zienswijze 4. Raad van state heeft uitspraak gedaan dat er niet wordt voldaan aan de SMBrichtlijnen. Om aan de SMB-richtlijnen te voldoen moet er wetenschappelijk onderzoek worden gedaan dat turbines geen nadelig effect hebben op de leefomgeving. Het OMB voldoet niet aan de SMB-richtlijnen. 5. locatie specifiek normen in OBP is niet getoetst op gezondheid effecten.

6. Overheid moet de gezondheid van de burgers waarborgen, het OBP doet dit niet.

Beantwoording 4. zie algemene beantwoording onder SMB-richtlijn

5, in het kader van het milieunormenonderzoek is uitgebreid ingegaan op de gevolgen voor de omgeving. Vervolgens is een afweging gemaakt die rechtdoet aan de bescherming van het milieu en gezondheid en het belang van realisatie van windenergie. Er is daarbij geen wetenschappelijk verband tussen windturbines en gezondheidseffecten behalve het optreden van hinder.

6. er heeft een uitgebreide afweging plaatsgevonden op basis waarvan lokale normen gesteld zijn voor geluid, slagschaduw en lichtschittering en veiligheid. Daarmee worden onaanvaardbare milieugevolgen voor omwonenden voorkomen. 7. zie algemene beantwoording onder lokale normen

7. De OBP voorgestelde normen zijn niet locatie specifiek maar afgeleid van de oude normen uit het activiteitenbesluit. 8. Een planMER moet worden opgesteld op basis van de SMB richtlijnen. 8. zie algemene beantwoording onder SMB-richtlijn 9. concreet bezwaar mist 9. ter kennisgeving aangenomen 10.Het project is MER plichtig omdat I) Uitgegaan dient te worden van het te 10. zie algemene beantwoording onder SMB-richtlijn wijzigen bestemmingsplan en niet van de te verlenen omgevingsvergunning voor twee windturbines die gelijktijdig met dit OBP meeloopt, waarvoor bij de uitvoering een project-MER verplicht is. III) aangezien 1 of 2 turbines wel nadelige effecten hebben op de volksgezondheid is het project MER plichtig. IV) het plan wordt omringt door twee natura2000 gebieden op basis van artikel 7.2a van de wet milieubeheer is een planMER plicht aan de orde omdat een passende beoordeling gin het kader van de Wet Natuurbescherming aan de orde is. V) De gemeenteraad zou een afweging moeten maken voor de lokale specifieke normen. 11. onderbouwing II) er moet niet gekeken worden naar het aantal turbines dat er 11. zie algemene beantwoording onder SMB-richtlijn komt voor het bepalen van een MER-plicht maar het te wijzigen bestemmingsplan. Indien het bestemmingsplan op dat gebied MER plichtig is, dan is het nieuw project wat er komt ook MER plichtig. 12.

Onderbouwing III) aangezien 1 of 2 turbines wel nadelige effecten hebben op 12. zie algemene beantwoording onder SMB-richtlijn de volksgezondheid is het project MER plichtig. 13. Onderbouwing IV) het plan wordt omringt door twee natura2000 gebieden op 13. zie algemene beantwoording onder SMB-richtlijn basis van artikel 7.2a van de wet milieubeheer is een planMER plicht aan de orde omdat een passende beoordeling gin het kader van de Wet Natuurbescherming aan de orde is 14. Onderbouwing V)De gemeenteraad zou een afweging moeten maken voor de 14. zie algemene beantwoording onder lokale normen lokale specifieke normen.

Bijlage 24 - NVB Bijlage 1 Tabel puntsgewijze beantwoording zienswijzen

P 36

Nr.

Naam

Zaaknummer Samenvatting zienswijze zienswijze 15. onderbouwing VI) Op basis van artikel 7.2 a van de Wet Milieubeheer is een planMER plicht aan de orde omdat een passende beoordeling in het kader van de Wet Natuurbescherming aan de orde is 16. onderbouwing 8) De huidige wetenschappelijke studies rondom erosie van rotorbladen zijn gebaseerd op windturbines met een rotordiameter van 120 meter. 17. De project specifieke normen die de gemeente heeft vastgesteld moeten getoetst worden volgens de SMB richtlijnen . 18. Klankbordgroep heeft te weinig tijd gehad om een advies te vormen en er is niet geluisterd naar het advies. 19. De energietransitie kan geen uitruil zijn tussen energieopwekking versus de overlast en schade waarmee omwonenden worden opgezadeld. Dat is bij industrie ook niet het geval.

Beantwoording 15. Er is enerzijds geen sprake van een plan-m.e.r. plicht, omdat er geen significant negatieve effecten op natura-2000 gebieden te verwachten zijn en dus geen PB nodig is. Anderzijds is bij de aanwijzing van het zoekgebied voor windturbines al een planMER opgesteld door de provincie. 16. er is geen reden om aan te nemen dat windturbines met een beperkt grotere rotordiameter heel andere vormen van bladerosie vertonen, aangezien de rotorsnelheid vergelijkbaar is en ook de luchtlagen waarin de turbines opereert gelijk zijn. 17. zie algemene beantwoording: SMB-richtlijn 18. zie algemene beantwoording onder klankbordgroep 19. zie algemene beantwoording onder jaargemiddelde norm en lagere normwaarde. Bij iedere geluidnorm wordt een afweging gemaakt tussen het beperken van hinder enerzijds en het toestaan van activiteiten anderzijds. Ook bij andere geluidbronnen is geen sprake van een nul hinder norm. 20. zie algemene beantwoording onder laagfrequent geluid/infrageluid

20. Er bestaat een relatie tussen laagfrequentie en negatieve gezondheid. Laagfrequentie geluid in de nacht van turbines houdt mensen uit hun slaap. Er wordt verwezen naar het onderzoek Moller. 21. kernenergie is een efficiëntere manier van energie opwekken per oppervlakte 21. Er is in het kader van het bestemmingsplan geen afweging aan de orde tussen vergeleken met windturbines. kernenergie en windenergie. 22. er wordt gestuurd op gedragsverandering en acceptatie. Gemeente moet 22. middels het opstellen van locatie specifieke normen, gebaseerd op actuele goed kijken naar de milieueffecten en hier verantwoordelijkheid voor nemen. wetenschappelijke inzichten heeft de gemeente getracht een lokale afweging te maken tussen de belangen van hernieuwbare energie en de belangen van de omgeving. Indien er in de toekomst nieuwe inzichten ontstaan is het altijd mogelijk vanuit het belang van de bescherming van het milieumaatregelen te nemen. 23. Leefkwaliteit mag niet verslechterd worden volgens de EU SMB richtlijnen. 23. zie algemene beantwoording onder SMB-richtlijn 24. OBP laat geen realisatie afspiegeling hoe het participatieproces verlopen is. 24. ter kennisgeving aangenomen 25. Windturbines zijn niet duurzaam omdat 1) duurzaamheid volgens de VN25. ter kennisgeving aangenomen commissie Brundtland wordt gedefinieerd als een ontwikkeling die niet de huidige generatie benadeeld.

2) schaarse grondstoffen worde gebruikt die op een niet duurzame manier worden gewonnen. 3) 26. Turbine afstand tot woning is gebaseerd op een onderzoek door EZK wat 26. zie algemene beantwoording onder laagfrequent geluid/infrageluid alleen kijkt naar hoorbaar geluid, er wordt niet gekeken naar infrasoon geluid. Onderzoek moet IS en LF meenemen.

Bijlage 24 - NVB Bijlage 1 Tabel puntsgewijze beantwoording zienswijzen

P 37

Nr.

Naam

Zaaknummer Samenvatting zienswijze zienswijze 27. Het is onduidelijk voor welke turbine het OBP gemaakt is omdat er een maximum tiphoogte wordt benoemd en niet de daadwerkelijke turbine groten. Onduidelijk waar de raad ja tegen zegt.

28. Er mist een stilstandsvoorziening voor vogels en vleermuizen.

Beantwoording 27. in het bestemmingsplan en vergunning zijn bandbreedtes vastgelegd waarvoor de milieugevolgen in beeld zijn gebracht (worst-case). In zoverre is dus duidelijk waarover besloten wordt door de gemeenteraad. Eventuele maatregelen in het kader van vogels en vleermuizen worden in de ontheffing Wet natuurbescherming opgenomen die door de provincie wordt verleend. In de regels is een voorwaarde opgenomen dat de windturbines moeten worden voorzien van obstakelverlichting op basis van een goedgekeurd verlichtingsplan door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). In dit verlichtingsplan wordt ook ingegaan op de mogelijkheden om effecten te beperken (bijvoorbeeld door vastbrandende verlichting en/of gebruik van een transpondersysteem waarmee de verlichting alleen brand bij nadere vliegtuigen of helikopters) 28. Eventuele maatregelen in het kader van vogels en vleermuizen worden in de ontheffing Wet natuurbescherming opgenomen die door de provincie wordt verleend. 29. ter kennisgeving aangenomen

29. De grote turbine in vergelijking met de kleine zijn wel een nieuw element in het landschap. 30. Het ontwikkelen van lokale normen vraagt om een uitgebreide en 30. zie algemene beantwoording onder lokale normen en uitspraak raad van state vergelijkbare inspanning die de nationale overheid op dit moment aan het maken Delfzijl zuid uitbreiding 2020 is. En dus niet het kopiëren van de voorgaande nationale norm met een paar lokale parameter details. Dan ontbreekt dus de noodzakelijke MER beoordeling en voldoen deze locatie specifieke normen voor windpark Haringvlietdam dus ook niet aan de EU SMB richtlijn. 31. Te weinig onderzoek is beschikbaar voor een goede motivatie voor Pondera 31. zie algemene beantwoording onder lokale normen en uitspraak raad van state om een goede onderbouwing te geven van de normen. De onderzoeken die zijn Delfzijl zuid uitbreiding 2020 gebruikt zijn gekleurd. 32. Bescherming tegen hinder versus ruimtelijke ontwikkelingen: ALARA. Het 32. zie algemene beantwoording onder lokale normen en uitspraak raad van state ALARA beginsel is van de RVS uit een ver verleden en zijn niet meer valide Sinds Delfzijl Zuid uitbreiding 2020 Nevele arrest en Delfzijl. 33. RIVM onderzoek is gekleurd en gesubsidieerd door de windindustrie 33. zie algemene beantwoording onder lokale normen en uitspraak raad van state Delfzijl zuid uitbreiding 2020 34.

Niet voldaan aan de SMB richtlijnen. Opwek van de elektriciteit is niet 34. zie algemene beantwoording onder lokale normen en uitspraak raad van state duurzaam. Er is geen bewijs dat turbines bijdragen aan klimaat verbetering. Delfzijl zuid uitbreiding 2020 35. Exploitatie van de gasvelden in Groningen worden er bijgehaald. Wat daar mis 35. de zienswijzen verwijst naar een andere casus welke niet vergelijkbaar is met ging gaat nu ook hier mis qua proces. Daar was ook geen oog voor de risico's. het voorliggende bestemmingsplan. In het onderzoek naar de lokale normen voor windpark Haringvlietdam wordt uitgebreid ingegaan op de stand der wetenschappelijke kennis op dit gebied. Voor de door indiener genoemde gezondheidsrisico's is geen wetenschappelijk bewijs, noch is er aanleiding om te veronderstellen dat dit reële risico's zijn waar de gemeente rekening mee had moeten houden in haar besluit

Bijlage 24 - NVB Bijlage 1 Tabel puntsgewijze beantwoording zienswijzen

P 38

Nr.

Naam

Zaaknummer Samenvatting zienswijze Beantwoording zienswijze 36. Er had een MER procedure moeten worden gedaan waar een meetmethode is 36. zie algemene beantwoording onder SMB-richtlijn en laagfrequent/infrasoon niet geschikt. SMB richtlijnen zeggen dat turbines niet mogen komen vanwege LF geluid. en IS infrasone. 37. Ld jaargemiddelde is niet te meten, niet te handhaven en biedt geen 37. zie algemene beantwoording onder handhaafbaarheid bescherming voor omwonenden. 38. Er moet worden gekeken naar specifieke lawaai signaturen, niet naar 38. zie algemene beantwoording onder SMB-richtlijn en toepasbaarheid Lden als jaargemiddelde. Lden voldoet niet aan SMB richtlijnen. 45 dB Lden die is norm opgesteld door WHO houdt geen rekening met gezondheid effecten. 39. Er moet worden gekeken naar specifieke lawaai signaturen, niet naar 139. zie algemene beantwoording onder amplitudemodulatie en lden als norm jaargemiddelde. 40. Er moet worden gekeken naar specifieke lawaai signaturen, niet naar 40. zie algemene beantwoording onder amplitudemodulatie en lden als norm jaargemiddelde. Lden voldoet niet aan SMB richtlijnen 41. TNO onderzoek kan niet worden gebruikt omdat het heeft gekeken naar verkeerslawaai en op basis daarvan normen heeft vastgesteld voor turbines. 42. Het is onduidelijk waarom de grenswaarden van 5 uur en 40 minuten ingewisseld is naar 6 uur per jaar.

41. zie algemene beantwoording onder uitspraak raad van state en lden als norm

43. Het economische belang is belangrijker dan de lokale gezondheid . Voor Horeca wordt er wel een stilstandsvoorziening ingesteld, voor woningen niet.

43. voor woningen (slagschaduwgevoelige objecten) is een norm van maximaal 6 uur per jaar vastgelegd en moet een automatische stilstandsvoorziening worden toegepast indien deze norm overschreden wordt.

44. Er moet aan nul uur slagschaduw worden voldaan om aan de EU SMB richtlijnen te voldoen. 45. Op het gebied van externe veiligheid is niet gekeken naar gevaarlijke stoffen, fijnstof en effect op de lokale omgeving. Er moet een planMER komen.

Bijlage 24 - NVB Bijlage 1 Tabel puntsgewijze beantwoording zienswijzen

42. Onder het Activiteitenbesluit was een norm van 17 dagen meer dan 20 minuten en alle overige dagen minder dan 20 minuten slagschaduw van toepassing. Dit werd veelal vertaald naar een norm van maximaal 6 uur per jaar, hoewel dit strenger is. Door de Raad van State is herhaaldelijk deze vertaling getoetst en akkoord bevonden (zie o.a. ECLI:NL:RVS:2018:616). Dat sommige adviesbureaus een vertaling naar 5:40 uur hanteren betekent niet dat niet in redelijkheid voor 6 uur per jaar kan worden gekozen. In het normstellingsonderzoek voor windturbines Haringvlietdam is gemotiveerd waarom 6 uur per jaar vanuit de bescherming van de omgeving aanvaardbaar is.

Voor recreatiewoningen (niet zijnde gevoelige objecten) geldt dat maximaal 8 uur per jaar kan optreden. In het normstellingsonderzoek wordt gemotiveerd dat dit overeenkomt met circa 0,18% van de daglichtperiode per jaar. Gezien de seizoensgebonden functie van de overige gevoelige objecten en de daaraan gerelateerde bezettingsgraad van de overige gevoelige objecten is een langere jaargemiddelde slagschaduwduur mogelijk dan bij woningen. 44. uit de SMB richtlijn volgt niet dat er geen hinder mag optreden. Zie ook algemene beantwoording onder uitspraak raad van state lokale normen 45. zie algemene beantwoording onder uitspraak raad van state lokale normen

P 39

Nr.

Naam

Zaaknummer Samenvatting zienswijze zienswijze 46. Toetsingskader op geluid is niet van kwaliteit. Definitie van LF is niet correct, er wordt niet gekeken naar infrasoon. IS en LF wordt niet meegenomen in onderzoek maar eruit gefilterd. 47. Miedema methode is een zeer oude methode die geschikt was voor turbines van 75m tip, niet voor tip 200m.

Beantwoording 46. zie algemene beantwoording onder uitspraak raad van state lokale normen en laagfrequent/infrasoon geluid

47. Lcum is in gebruikt om in het kader van de ruimtelijke ordening te kijken naar de gevolgen voor het lokale akoestische klimaat. Daarbij wordt in de gehanteerde berekeningsmethode rekening gehouden met de hinderlijkheid van de verschillende geluidbronnen. Windturbinegeluid weegt daarbij zwaarder dan bijvoorbeeld wegverkeer. Er wordt daarmee dus wel degelijk rekening gehouden met de signatuur van het geluid. Daarbij komt dat er geen aanleiding is om te veronderstellen dat het type en karakter van geluid van windturbines op zichzelf anders is dan ten tijde van het ontwikkelen van de methode miedema. 48. Door geluidhinder krijgen kinderen een achterstand in hun ontwikkeling 48. zie algemene beantwoording onder uitspraak raad van state over lokale volgens Duits onderzoek. normen. 49. Miedema methode is ongeschikt. Er wordt niet voldaan aan de SMB 49. zie algemene beantwoording onder uitspraak raad van state over lokale richtlijnen. Geluid heeft effect op ontwikkeling van kinderen. Geluid van turbine is normen. eerder hoorbaar in de nacht doordat verkeer geluid wegvalt. Er moet gekeken naar de geluidpieken en niet naar jaargemiddelde. 50. De geluidnormen die voor industrielawaai gelden moeten ook worden 50. zie algemene beantwoording onder uitspraak raad van state over lokale toegepast op turbines. RIVM onderzoek is gekleurd.

Moet voldaan worden aan normen en laagfrequent geluid/infrageluid. SBM richtlijnen. 51. Wordt niet voldaan aan de SBM richtlijnen RIVM onderzoek is gekleurd. 51. zie algemene beantwoording onder uitspraak raad van state over lokale Geluid onderzoek van RIVM is niet meer representatief voor de 200 meter normen en laagfrequent geluid/infrageluid. turbine. Het STAB rapport van RvS zegt dat bepaalde onderzoeken ontbreken. Er moet meer onderzoek worden gedaan naar de lokale normen. RIVM onderzoek is gekleurd. Is gesubsidieerd door windindustrie. 52. Meer onderzoek is nodig om effect van turbine op bevolking vast te stellen. 52. zie algemene beantwoording onder uitspraak raad van state over lokale Laagfrequent geluid is schadelijk voor gezondheid. normen en laagfrequent geluid/infrageluid. 53. Vercammen-curve voor geluidsberekeningen is niet geschikt voor het 53. zie algemene beantwoording onder uitspraak raad van state over lokale pulsachtige windturbine lawaai. normen en laagfrequent geluid/infrageluid en amplitudemodulatie. Bij windturbines is geen sprake van impulsgeluid. 54. Een technisch heldere meet- en rekenopzet ontbreekt. Wordt niet voldaan 54. In het normenonderzoek voor windturbines Haringvliet is ingegaan op de aan de SBM richtlijnen. methode voor het vaststellen van (hinderlijke) slagschaduw en welke parameters daarbij van belang zijn.

Uit de SMB richtlijn blijkt niet dat er nul hinder als gevolg van slagschaduw mag optreden. 55. Onderhoud van turbine voldoet niet aan de Arbowet, er zijn meerdere 55. Arbeidsveiligheid wordt geregeld via de Arbowet en is de medewerkers omgekomen die aan windturbines werkten. Er moet een RI&E verantwoordelijkheid van de partij die de bouw en/of het onderhoud aan de worden opgesteld. windturbines verzorgt. Dit valt buiten de scope van de ruimtelijke ordening en wordt als zodanig niet opgenomen in een bestemmingsplan. 56. De combinatie van wind en weer en water moet mee worden genomen in de 56. ter kennisgeving aangenomen afweging.

Bijlage 24 - NVB Bijlage 1 Tabel puntsgewijze beantwoording zienswijzen

P 40

Nr.

Naam

Zaaknummer Samenvatting zienswijze Beantwoording zienswijze 57. Er is niet gekeken naar de belasting op primaire waterkering, er moet 57. Dit is in het kader van de watervergunning onderzocht en getoetst door gekeken worden naar de grond mechanica en grondkosten. Rijkswaterstaat 58. Er is geen rekening gehouden met calamiteiten van risicovolle inrichtingen. Dit 58. in het kader van externe veiligheid is onderzocht welke directe en indirecte betreft het Zog-werking. gevolgen de windturbines op de omgeving kunnen veroorzaken. Daarbij speelt het karakter van de omgeving en de daar aanwezige risicobronnen een rol. Gezien het karakter van de omgeving (landelijk, dun bebouwd gebied) en de afwezigheid van risicobronnen is er geen aanleiding om hiertoe aanvullende maatregelen te nemen of een andere afweging te maken in het bestemmingsplan. Calamiteiten zoals de indiener schetst zijn zeer uitzonderlijk en kunnen nooit 100% worden uitgesloten. Dit maakt echter niet dat er geen sprake is van een goede ruimtelijke ordening. 59. er ontbreekt een stilstandsvoorziening bij falende systemen, zoals 59. De windturbines zijn voorzien van een ijsdetectiesysteem en dit is opgenomen bijvoorbeeld een ijsdetectie systeem of vogeldetecitiesysteem dat niet werkt. als planvoorschrift (3.3.4 onder b).

Zoals dat voor alle systemen geldt is daarmee nooit 100% uit te sluiten dat een calamiteit kan optreden, echter is voldoende geborgd dat het risico wordt geminimaliseerd. Ter vergelijking: een auto is voorzien van remmen, maar ook die zijn nooit 100% betrouwbaar. Het restrisico is aanvaardbaar. 60. locatie 7 is ongeschikt omdat staat in vliegroute van vogels. 60. in het kader van het bestemmingsplan en de aanvraag Wnb ontheffing is Stilstandsvoorziening voor vleermuizen noodzakelijk. Turbine heeft ongewenst uitgebreid ecologisch onderzoek uitgevoerd. Dit is als bijlage 10 t/m 13 bij het effect op dieren. ontwerp-bestemmingsplan ter inzage gelegd. Hieruit blijkt dat de realisatie van de windturbines niet leidt tot onaanvaardbare effecten op de nabijgelegen Natura2000 gebieden 61. locatie 9, 2 turbines staan te dicht bij de Baarsenvallei Quackjeswater. 61. in het kader van het bestemmingsplan en de aanvraag Wnb ontheffing is uitgebreid ecologisch onderzoek uitgevoerd. Dit is als bijlage 10 t/m 13 bij het ontwerp-bestemmingsplan ter inzage gelegd. Hieruit blijkt dat de realisatie van de windturbines niet leidt tot onaanvaardbare effecten op de nabijgelegen Natura2000 gebieden 62. Mer is noodzakelijk, is ook aangegeven door Natuurmonumenten. op een 62.

in het kader van het bestemmingsplan en de aanvraag Wnb ontheffing is locatie moet meer gebeuren dan alleen literatuurstudie en onderzoek van andere uitgebreid ecologisch onderzoek uitgevoerd. Dit is als bijlage 10 t/m 13 bij het windturbines op andere locaties. In de MER is het onderzoeken van de effecten ontwerp-bestemmingsplan ter inzage gelegd. Hieruit blijkt dat de realisatie van de van cumulatie noodzakelijk. windturbines niet leidt tot onaanvaardbare effecten op de nabijgelegen Natura2000 gebieden. Er is geen noodzaak tot opstellen van een Passende beoordeling en daarmee ook geen sprake van een plan-m.e.r. plicht

Bijlage 24 - NVB Bijlage 1 Tabel puntsgewijze beantwoording zienswijzen

P 41

Nr.

Naam

Zaaknummer Samenvatting zienswijze zienswijze 63. Onderzoek van de WUR zegt dat vogelslachtoffers toeneemt vooral onder de zeearenden en kiekendieven.

Beantwoording

63. in het kader van het bestemmingsplan en de aanvraag Wnb ontheffing is uitgebreid ecologisch onderzoek uitgevoerd. Dit is als bijlage 10 t/m 13 bij het ontwerp-bestemmingsplan ter inzage gelegd. Hieruit blijkt dat de realisatie van de windturbines niet leidt tot onaanvaardbare effecten op beschermde soorten. De ontheffing wordt door de provincie zuid Holland verleend. in het kader van het bestemmingsplan en de aanvraag Wnb ontheffing is uitgebreid ecologisch onderzoek uitgevoerd. Dit is als bijlage 10 t/m 13 bij het ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd. Hieruit blijkt dat de realisatie van de windturbines niet leidt tot onaanvaardbare effecten op de nabijgelegen Natura2000 gebieden. Er is geen noodzaak tot opstellen van een Passende beoordeling en daarmee ook geen sprake van een plan-m.e.r. plicht 64. planMER plicht aan de orde omdat een passende beoordeling in het kader van 64. in het kader van het bestemmingsplan en de aanvraag Wnb ontheffing is de Wet Natuurbescherming aan de orde is. uitgebreid ecologisch onderzoek uitgevoerd. Dit is als bijlage 10 t/m 13 bij het ontwerp-bestemmingsplan ter inzage gelegd. Hieruit blijkt dat de realisatie van de windturbines niet leidt tot onaanvaardbare effecten op de nabijgelegen Natura2000 gebieden. Er is geen noodzaak tot opstellen van een Passende beoordeling en daarmee ook geen sprake van een plan-m.e.r. plicht 65.

het is niet goed onderbouwd waarom een archeologisch onderzoek nodig is.

65. in paragraaf 1.3 wordt ingegaan op het huidige bestemmingen, waaronder een archeologische dubbelbestemming die er nu is opgenomen. Die dubbelbestemming vereist mogelijk onderzoek. In hoofdstuk 5.7.2.1 wordt ingegaan waarom voor dit specifieke project geen nader onderzoek nodig is.

66. Erosie van de rotorbladen (of wieken) van windmolens is een onderschat 66. zie algemene beantwoording onder Bisphenol A probleem. Epoxyharsen en polyuetheenharsen komen vrij wat onderzoek moet worden in een MER. 67. Er is te weinig rekening gehouden met recreatie van Voorne-Putten. Methode 67. in het bestemmingsplan is ingegaan op de gevolgen voor recreatie en zijn Miedema is verouderend en niet meer bruikbaar. extra grote windturbines tast daarnaast specifieke slagschaduwnormen voor een tweetal horecalocaties in het het open landschap onherstelbaar aan. gebied opgenomen, om daarmee nadelige effecten op deze objecten tijdens het hoogseizoen te voorkomen. er wordt geen groot nadelig effect op de recreatieve functie van het gebied verwacht en recreatie is nog steeds mogelijk na realisatie van de windturbines. 68. Wordt niet voldaan aan de SBM richtlijnen. conclusie van STAB is dat de 68. zie algemene reactie onder SMB richtlijn onderbouwing van Pondera is gekleurd. Er wordt niet gehouden aan het Verdrag van Aarhus. 69. Het STAB rapport meldt dat er meer onderzoek gedaan moet worden omdat 69. zie algemene beantwoording onder uitspraak raad van state hier onduidelijkheid is over de correlatie tussen windturbines en gezondheidseffecten. 70. Slaapverstoring leidt tot gezondheidsproblemen. 70. zie algemene beantwoording onder toepassing lden en uitspraak raad van state 71.

De overheid in Nederland verzaakt stelselmatig haar voorzorgplicht. Er is 71. zie algemene beantwoording onder toepassing lden en uitspraak raad van onvoldoende getracht gezondheidsrisico’s op voorhand uit te sluiten state

Bijlage 24 - NVB Bijlage 1 Tabel puntsgewijze beantwoording zienswijzen

P 42

Nr.

Naam

Zaaknummer Samenvatting zienswijze zienswijze 72. EU dient vooraf aan de besluitvorming door onderzoek met wetenschappelijke zekerheid vast te stellen dat beschermingsniveau voor een gebied niet zal worden aangetast. Er dient nieuw onderzoek en vooral veldonderzoek te worden gedaan naar gezondheidsrisico’s door windturbines

Beantwoording

72. zie algemene beantwoording onder toepassing lden en uitspraak raad van state. Verder is het niet zo dat het voorzorgsbeginsel vereist dat ieder risico op hinder of gevolgen voor de omgeving wordt uitgesloten. Er is in het geval van windturbines Haringvlietdam een zorgvuldige afweging gemaakt tussen de gevolgen voor de omgeving en de realisatie van duurzame energie. 73. zie algemene beantwoording onder toepassing lden en uitspraak raad van state

73. Ten onrechte wordt het geluid van windturbines vergeleken met verkeerslawaai of spoorweg lawaai, omdat daar onderzoeken van zijn met betrekking tot het effect op gezondheid. 74. de Lden en dB(A) zijn geen goede meet- en rekenmethoden om het geluid van 74. zie algemene beantwoording onder toepassing lden en uitspraak raad van windturbines te vangen en te beoordelen. Dat geluidhinder effect heeft op state stressprocessen is bekend 75. Zeer lage frequenties hebben effect op de gezondheid. 75. zie algemene beantwoording onder laagfrequent geluid/infrageluid en uitspraak raad van state 76. er moet breder onderzoek worden gedaan op de effecten van erosie fijnstof 76. zie algemene beantwoording onder toepassing lden en uitspraak raad van en slagschaduw. Wordt niet voldaan aan de SBM richtlijnen state. Verder is het niet zo dat het voorzorgsbeginsel vereist dat ieder risico op hinder of gevolgen voor de omgeving wordt uitgesloten. Er is in het geval van windturbines Haringvlietdam een zorgvuldige afweging gemaakt tussen de gevolgen voor de omgeving en de realisatie van duurzame energie. 77. turbines leiden tot stress, vooral in de nacht. Er moet een andere meet- en 77. zie algemene beantwoording onder toepassing lden, handhaafbaarheid en rekenmethode komen. uitspraak raad van state.

Verder is het niet zo dat het voorzorgsbeginsel vereist dat ieder risico op hinder of gevolgen voor de omgeving wordt uitgesloten. Er is in het geval van windturbines Haringvlietdam een zorgvuldige afweging gemaakt tussen de gevolgen voor de omgeving en de realisatie van duurzame energie. 78. Burgers worden omgekocht met een geldelijke vergoeding om turbines te accepteren. 79. Er is geen maximum gesteld aan tiphoogte. Keuze windturbine is na vaststelling OBP. Dit leidt tot verassingen 80. Knipperende lampen zijn hinderlijk voor de omwonenden.

Bijlage 24 - NVB Bijlage 1 Tabel puntsgewijze beantwoording zienswijzen

78. ter kennisgeving aangenomen 79. In de ontwerpvergunning en in het bestemmingsplan zijn de minimale en maximale afmetingen van de windturbines opgenomen. In de planregels staat dat de maximale tiphoogte van een windturbine bedraagt 200 meter; 80. In de regels is een voorwaarde opgenomen dat de windturbines moeten worden voorzien van obstakelverlichting op basis van een goedgekeurd verlichtingsplan door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). In dit verlichtingsplan wordt ook ingegaan op de mogelijkheden om effecten te beperken (bijvoorbeeld door vastbrandende verlichting en/of gebruik van een transpondersysteem waarmee de verlichting alleen brand bij nadere vliegtuigen of helikopters). Op de windturbines zal een systeem worden toegepast waardoor de rode lichten (voor de veiligheid van het vliegverkeer) alleen zullen branden als er laagvliegende vliegtuigen of helikopters zijn.

P 43

Nr.

Naam

Zaaknummer Samenvatting zienswijze zienswijze 81. Door SDE subsidie is er feitelijk geen tot weinig ondernemersrisico.

Beantwoording

81. De SDE++ subsidie is bedoeld om de onrendabele top te vergoeden. Dit betekent dat alleen subsidie wordt verstrekt indien de marktprijs lager is dan een bepaalde drempel. Die drempel werd in 2022 bijvoorbeeld niet gehaald, waardoor er geen subsidie zou zijn uitgekeerd. De SDE++ is ook alleen bedoeld om een gelijk speelveld te creëren met niet duurzame energiebronnen, niet om ondernemersrisico te voorkomen. 82. Aangedragen optie van klankbordgroep om turbine stil te zetten in de nacht is 82. De optie om windturbines stil te zetten in de nachtperiode is om meerdere afgeslagen door Pondera. redenen niet uitvoerbaar. Ten eerste betreft dit een periode van 8 uur per dag (23:00 - 07:00 uur), ofwel 1/3 deel van het jaar. Er zou dan 33% van de totale energieopbrengst gemist worden. Daarnaast bieden windturbines in de energietransitie juist een oplossing voor de donkere periode van de dag, wanneer zonnepanelen geen elektriciteit produceren, maar er wel veel vraag is naar elektriciteit. Ook vanuit energietechnisch perspectief is het dus niet wenselijk een dergelijke maatregel te nemen. Tot slot is er ook geen sprake van aanleiding vanuit gezondheidsperspectief om een dergelijke vergaande maatregel te nemen. De optredende geluidbelasting in de nachtperiode ter plaatse van geluidgevoelige objecten (woningen) bedraagt nu maximaal 36 dB Lnight.

Bij dergelijke waarden hoeft niet te worden gevreesd voor onaanvaardbare hinder en zullen de windturbines in de meeste gevallen (binnenshuis) onhoorbaar zijn.

83. Een zienswijze op het voorontwerp-bestemmingsplan (VOBP) was niet mogelijk

In de normen die nu zijn opgenomen in het bestemmingsplan is daarmee een afweging gemaakt tussen het beschermen van de omgeving enerzijds en het realiseren van de duurzame energiedoelstellingen anderzijds. Het VOBP heeft vanaf 3 maart 2022 tot en met 31 maart 2022 ter inzage gelegen en konden inspraakreacties worden ingediend. Op dat moment wordt ook het wettelijk vooroverleg gestart. De partijen met wie dit vooroverleg plaatsvindt zijn vastgelegd (de wettelijke vooroverlegpartners). Daarnaast is de klankbordgroep geïnformeerd en in de gelegenheid gesteld te reageren. Deze reacties zijn meegenomen in de voorbereiding van het ontwerp-bestemmingsplan.

Obligaties uitgeven is een tool om het draagvlak voor windturbines te vergroten, 83. Uit onderzoeken blijkt dat mensen die een (financieel) voordeel hebben bij maar kan ook leiden tot tweedeling tussen hen die wel en niet obligaties hebben windturbines ook minder hinder ervaren. Het verdelen van lusten en lasten is gekocht en verstoring van cohesie binnen het gebied. Dit effect moet ook worden daarmee dus van belang voor het beperken van de ervaren hinder. Voor iedere beschreven. ruimtelijke ontwikkeling in de gemeente geldt dat er altijd voor- en tegenstanders zijn. Dit is niet uniek voor windturbines. Het verschil is wel dat er bij dit windenergieproject mogelijkheden worden geboden om deel te nemen, waar dat bij andere projecten meestal niet het geval is. De suggestie dat dit leidt tot een polarisatie van de samenleving herkennen wij niet. 48

Particulier

48287-2023

Deze zienswijze is inhoudelijk gelijk aan zienswijze nummer 36.

Bijlage 24 - NVB Bijlage 1 Tabel puntsgewijze beantwoording zienswijzen

Zie voor de onderwerpen en beantwoording zienswijze nummer 36 (Kernplatform Duinhoek).

P 44

Nr.

Naam

Beantwoording

Particulier

Zaaknummer Samenvatting zienswijze zienswijze 48291-2023 Deze zienswijze is inhoudelijk gelijk aan zienwijze 34.

49 50

Particulier

54522-2023

Deze zienswijze is binnengekomen nadat de termijn voor het indienen van zienswijzen was afgelopen. Aan de beantwoording van deze zienswijze kunnen daarom geen rechten worden ontleend. Uit coulance overwegingen is echter wel korte beantwwoording op de zienswijze geformuleerd.

1. Indiener uit ontevredenheid over de locatiekeuze en mogelijke last voor omwonenden. Hierin geeft de indiener aan dat de windturbines beter op zee worden geplaatst.

Zie voor de onderwerpen en beantwoording zienswijze 34.

1. In het Nederlandse beleid is een keuze gemaakt voor zowel windturbines op land als op zee en plaatsing van zonnepanelen (en/en, niet of/of). De gemeente heeft met de Provincie Zuid-Holland een taakstelling afgesproken voor windenergie. Voor verdere informatie over de keuze van de locatie, zie de algemene beantwoording.

Bijlage 24 - NVB Bijlage 1 Tabel puntsgewijze beantwoording zienswijzen

P 45

Bijlage 2 Kaart geluidcontouren Lden

Geluidbelasting windpark Haringvlietdam Legenda Windturbine Toetspunten Bestemmingsplan Geluidbelasting 36 dB Lden 37 dB Lden 38 dB Lden 39 dB Lden 40 dB Lden 41 dB Lden 42 dB Lden 43 dB Lden 44 dB Lden 45 dB Lden Achtergrond: BRT

Bijlage 3 Kaart geluidcontouren Lnight

Geluidbelasting windpark Haringvlietdam Legenda Windturbine Toetspunten Bestemmingsplan Geluidniveau nachtperiode 30 dB Lnight 31 dB Lnight 32 dB Lnight 33 dB Lnight 34 dB Lnight 35 dB Lnight 36 dB Lnight 37 dB Lnight 38 dB Lnight 39 dB Lnight 40 dB Lnight 41 dB Lnight Achtergrond: BRT

Bijlage 4 Kaart slagschaduwcontouren

Slagschaduw windpark Haringvlietdam Legenda Windturbine Slagschaduw 0u per jaar 6u per jaar Achtergrond: BRT