Bijlage 1-Gebiedsagenda Rickse Boomgaert DEF november 2024_V3
Tekst van het document
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Een integrale aanpak voor een levendig en duurzaam gebied
5 december 2024
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert
Inleiding Deze gebiedsagenda beschrijft op een zo concreet mogelijke wijze wat en hoe de herontwikkeling van de Rickse Boomgaert tot stand kan komen. Dit document legt de potentie van het gebied bloot en geeft inzicht in de kansen die hier de komende jaren zullen ontstaan. Het legt vast wat vastgelegd moet worden maar biedt daarnaast veel ruimte voor een plan wat flexibel in kan spelen op de veranderende tijd en behoefte van de plek. Voor de totstandkoming van dit document is een zorgvuldige analyse gedaan, zijn er gesprekken met gebruikers, stakeholders en andere belanghebbenden gevoerd en heeft de Gemeente Voorne aan Zee ambities voor de plek geformuleerd. Met deze informatie hebben we gezamenlijk een visie op het gebied kunnen vormgeven waarin we de overkoepelende waarden, knelpunten en kansen vast hebben gelegd. Van daaruit konden we quick wins formuleren die direct impact hebben op het dagelijks gebruik van de plek zonder grootschalige ingrepen of afhankelijkheden van veel verschillende partijen. Maar we schetsen ook toekomstperspectieven waarbij verschillende partijen mogelijk samen werken en grotere ingrepen nodig zijn. Deze zullen zorgen voor een kwaliteitsimpuls en een aantrekkelijk en toekomstbestendig gebied dat weer goed is aangesloten op zijn omgeving. Deze gebiedsagenda is opgesteld door ECHO Urban Design samen met de Gemeente Voorne aan Zee.
Kickstad heeft uitvoering gegeven aan de participatie in deze fase.
2
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Inhoudsopgave 4 Hoofdstuk 1 Aanleiding en context 14 Hoofdstuk 2 Ruimtelijke analyse 22 Hoofdstuk 3 Ambities en uitgangspunten 28 Hoofdstuk 4 Ruimtelijk raamwerk 38 Hoofdstuk 5 Ontwikkelvelden 52 Hoofdstuk 6 Routekaart en vervolgproces 54 Hoofdstuk 7 Participatieparagraaf Bijlagen
Leeswijzer We geven u graag wat houvast bij het lezen van deze gebiedsagenda. De gebiedsagenda start met de aanleiding en de context van de ontwikkeling. In dit hoofdstuk komen ook het gemeentelijk beleid en de lopende projecten naar voren. Vervolgens bevat hoofdstuk 2 de ruimtelijke analyse van de huidige situatie waarbij ook de mogelijke kansen blootgeled worden. De ambities en uitgangspunten vanuit de gemeente Voorne aan Zee worden vervolgens beschreven in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 wordt het ruimtelijk raamwerk beschreven aan de hand van de drie planessenties en hoofdstuk 5 geeft inzicht in de uitgangspunten, regels en ruimtelijke scenario's per ontwikkelveld. De gebiedsagenda eindigt met een doorkijk in de vorm van een routekaart en het vervolgproces en als allerlaatste vindt u de participatieparagraaf.
3
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert
Hoofdstuk 1
Aanleiding en context In dit hoofdstuk wordt de aanleiding voor de gebiedsagenda van de Rickse Boomgaert beschreven en is er een beschrijving van de context, gebiedshistorie en de huidige situatie. Het hoofdstuk eindigt met een greep uit het belangrijkste beleid voor het plangebied en de lopende plannen in de directe omgeving.
4
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Aanleiding en context
Centrum Brielle
G.J. van Den Boogerdweg
De Rik
Gooteplein
Reede
01 Ligging plangebied in gemeente Voorne aan Zee 02 Ligging plangebied in Brielle
Twee Getuigen
03 Luchtfoto (2023) van het projectgebied. Het gebied binnen de witte stippellijn markeert de Rickse Boomgaert
N
03
Aanleiding De aanleiding voor het maken van de gebiedsagenda voor het gebied De Rickse Boomgaert is de behoefte aan een integrale visie op een hoger schaalniveau voor het gebied.
Projectomschrijving
Het project richt zich op het gebied tussen het Gooteplein en De Rik en tussen de G.J. van den Boogerdweg en de wijk het Zuurland (zoals aangegeven met de witte stippellijn). Het gebied kent een diverse groep gebruikers, wat een integrale benadering van de gebiedsagenda noodzakelijk maakt. Eerdere onderzoeken hebben zich gericht op aspecten zoals programmering, verkeersafwikkeling en stedenbouwkundige initiatieven, maar missen een integrale koppeling met de omgeving en toekomstige programma’s. De gebiedsagenda biedt deze visie, legt de potentie van de Rickse Boomgaert bloot en maakt de belangen van alle stakeholders inzichtelijk.
Om te voorkomen dat we ons in de gebiedsagenda blind staren op één denkrichting geven we ontwikkelperspectieven voor de toekomstige ontwikkelingen. Dit komt ook voort door de verschillende tijdspaden die de ontwikkelingen in de toekomst kennen. Zo liggen er ontwikkelingen op de korte termijn, binnen nu en 3 jaar. De middellange termijn, binnen 4-8 jaar en tot slot de lange termijn, na 9 jaar. De Rickse Boomgaert is de afgelopen jaren als een lappendeken ontwikkelt waardoor het de verbinding met de omliggende wijken mistte, weinig verblijfskwaliteit kende en niet in zijn kracht werd gezet. Door de gebiedsagenda zal de kwaliteit en centrale ligging in Brielle Zuid optimaal benut worden, de voorzieningen verbonden worden met de omliggende wijken en nieuw, passend programma worden toegevoegd aan dit maatschappelijke cluster. De Rickse Boomgaert wordt een fijne, leefbare plek met plaats voor maatschappelijke voorzieningen, sport, wonen en recreëren.
5
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Aanleiding en context
Context De gebiedsagenda betreft het gebied de Rickse Boomgaert welke is gelegen ten zuiden van het historische centrum van de stad Brielle en aan de zuidkant wordt begrensd door het polderlandschap. We benaderen het gebied op drie verschillende schaalniveaus (van boven naar beneden): Brielle, invloedsgebied, projectgebied.
Brielle
Brielle Dit is het hoogste schaalniveau waarin we de opgaves van het gebied binnen de bredere context van de stad leggen. Hierbij houden we rekening met de ruimtelijke, sociale en maatschappelijke factoren die van invloed zijn op de stad als geheel. Dit omvat een visie op hoe de Rickse Boomgaert aansluit bij de bredere stedelijke ontwikkelingen, zoals de samenhang met de omliggende wijken, de groei van de stad en belangrijke wijkoverstijgende voorzieningen. Invloedsgebied Dit schaalniveau richt zich op het directe omliggende gebied dat beïnvloed wordt door de ontwikkeling. Hierbij kijken we naar de relaties en verbindingen met nabijgelegen wijken, infrastructuur en voorzieningen. De onderlinge relaties worden geanalyseerd en kansen die de wijken kunnen versterken worden in kaart gebracht. Binnen het raamwerk worden de relaties en verbindingen met de directe omgeving geborgd.
Invloedsgebied
Projectgebied Het kleinste schaalniveau betreft het specifieke projectgebied waarvoor de ambities, uitgangspunten en ruimtelijke kaders zijn geformuleerd. De focus ligt op het schuifpuzzel van het programma en de ruimtelijke kaders binnen het ruimtelijk raamwerk. De ruimtelijke ambities worden binnen de grenzen van het projectgebied specifiek omgeschreven en gevisualiseerd. Op elk schaalniveau streven we naar een integrale aanpak die zorgt voor samenhang tussen de verschillende niveaus. Daarbij houden constant alle drie de schaalniveaus in gedachten, terwijl we ons in het projectgebied richten op de concrete invulling van de ruimtelijke en functionele ambities. Deze benadering zorgt ervoor dat de ontwikkeling niet alleen lokaal goed aansluit, maar ook bijdraagt aan de versterking van de omliggende wijken en de stad Brielle als geheel.
Projectgebied
6
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Aanleiding en context
Historie
1900
1970
De Rickse Boomgaert is in het kaartbeeld van 1900 zichtbaar als onderdeel van de agrarische landschap rondom de historische kern van Brielle. De Rik en G.J. van Den Boogerdweg zijn als ontsluitingswegen naar het centrum zichtbaar. Op de locatie bevond zich destijds een boomgaard.
In 1970 worden in het gebied rondom het historische centrum van Brielle woonwijken ontwikkeld om de groeiende bevolking van de stad en de regio op te vangen. De infrastructuur, zoals de Rik, is rondom de locatie aanpast. Op de locatie zelf zijn de polderstructuren nog aanwezig.
1999
2011 en later
In 1999 is op de locatie het polderlandschap bebouwd met verschillende maatschappelijke functies, de tafeltennisvereniging en school aan de Rik en de Dukdalf in het midden van het gebied. De wijk Zuurland ten zuiden van de locatie is ontwikkeld en de ontsluiting van de woonwijk loopt destijds dwars door het plangebied heen.
Vanaf 2011 zijn de drie basisscholen en de kinderopvang in het noorden van het gebied ontwikkeld. Het hart van het gebied is vergroend en een vijver is aangelegd voor de waterberging. Recentelijk is in de noord-west hoek van het gebied een appartementen complex ontwikkeld (nog niet zichtbaar op de kaart).
Bron: topotijdreis
7
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Aanleiding en context
8
Huidige situatie Het plangebied is gepositioneerd aan de rand van het historische centrum van Brielle. Ingeklemd tussen de Rik en verschillende naoorlogse woonwijken. In het plangebied is een cluster van maatschappelijk en cultureel programma gevestigd en daarmee vervult het een belangrijke rol op wijk-, stads- en regionaal niveau. Daarnaast is er in het gebied ook woningbouw aanwezig.
Verharde parkeerplaats naast gymzaal de Reede. Verrommelde uitstraling van het materiaal.
Jonge groenperken rondom het parkeerterrein van DukdalfBRES en fietsverbinding naar de basisscholen
Grenzen tussen de schoolpleinen vervagen en kinderen gebruiken zowel het schoolplein als het omliggende groen als speelgebied.
Fiets- en voetgangersroute richting de basisscholen. Fietsparkeren langs de route gefacilitieerd en omzoomd met beukenhaag
Parkeerterrein voor de tafeltennisvereniging de Sprint, uitsluitend gebruik voor de vereniging.
Paddenpoel als klimaatadaptieve maatregel tegen wateroverlast. Op de achtergrond het volwassen groen en de zendmast op het terrein van KPN.
Groene zone tussen het streekarchief en de woningen aan de Gaffelaar
Centrale fiets- en voetgangersroute door het gebied
Langzaamverkeersverbinding tussen de wijk Zuurveld en het plangebied
Op onderstaande kaart is het bezit in het plangebied in kaart gebracht. Te zien is dat er versnipperd eigendom aanwezig is met zowel gemeentelijk als privaat bezit, ook als het gaat om het grondgebruik. Bezit, zowel gebouwen als grond, van de gemeente wordt ontwikkeld op gemeentelijk initiatief. Dit omvat tevens de inrichting van de openbare ruimte. Voor de ontwikkelingen op private grond zullen ook de huidige eigenaren een belangrijke rol spelen.
7
8
3
4
13 9
5
6
10 11
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Aanleiding en context
Huidig bezit
2 1
12
Legenda Privaat bezit (bebouwing) Privaat bezit (grond) Gemeente bezit (bebouwing) Gemeente bezit (grond) 0m 10m
1.
Gymzaal de Reede
7.
Shell benzinestation
2.
CJG Rijnmond en Humankind - Kinderdagverblijf Watergeusje
8.
Nieuwbouw B’RIX26
9.
KPN gebouw
3.
RKBS St. Leonardusschool
10. Tafeltennisvereniging de Sprint
4.
OBS Branding
11.
5.
CBS Anker
12. Streekarchief Voorne-Putten
6.
Dukdalf BREStheater
13. Stichting Push BRAVO
N
50m
Speciaal onderwijs VSO Maarland en SO de Watertoren
9
Sc a Sc a
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Aanleiding en context
Beleidskaders n
ld vu en
n
ld vu n e
e enquête in!
e enquête in!
LEGENDA LEGENDA
HUIDIGE SITUATIE
brielle
De vestingsteden Hellevoetsluis en Brielle als grootste plaatsen van Voorne aan Zee zijn van wezenlijk belang voor de gemeente. De historische vestingsteden kennen een rijk verleden. Beide vestingen zijn beschermd stadsgezicht. In de vestingen en omliggende woonwijken zijn vele woonsferen en voorzieningen te vinden. Het is belangrijk dat de vestingsteden prettige steden blijven om te wonen, werken of te recreëren.
AANPAK In de omgevingsvisie zetten we in op de volgende speerpunten:
HUIDIGE SITUATIE
De vestingsteden Hellevoetsluis en Brielle als VESTINGSTEDEN grootste plaatsen van Voorne aan Zee zijn van wezenlijk belang voor de gemeente. De 2040 historische vestingsteden kennen een rijk verleden. Beide vestingen zijn beschermd Concept omgevingsvisie stadsgezicht. In de vestingen en omliggende De concept omgevingsvisie is een langetermijnvisie opvele woonsferen en woonwijken zijn hoofdlijnen voor de leefomgeving. Voor de gebiedsagenda voorzieningen te vinden. Het is belangrijk dat de van vestingsteden zijn twee ambities uit de omgevingsvisie belang: deprettige steden blijven om te wonen, werken of te recreëren.
brielle
eerste is “het verbeteren van welzijn en woonkwaliteit voor huidige en toekomstige generaties,” en de tweede is “het landschap, de natuurlijke leefomgeving en erfgoed staan centraal.”
VESTINGSTEDEN 2040
Een vestingstad als het karakteristieke Brielle biedt diverse aantrekkelijke woonsferen. Bij het realiseren van nieuwe woonsferen ligt de prioriteit ligt bij bouwen binnen het bestaande stedelijke gebied. Het buitengebied moet zoveel mogelijk open blijven. Iconische hoogbouw (mits aan de juiste ruimtelijke voorwaarden voldaan) past beter bij het karakter van Hellevoetsluis dan bij Brielle. Waar mogelijk kan met maatwerk passende hoogbouw worden gerealiseerd passend binnen het karakter van een plek. Nieuwbouwontwikkelingen zijn klimaatadaptief en natuurinclusief. Nieuwbouw moet bijdragen aan het karakter van Voorne aan Zee en de ruimtelijke kwaliteit en het karakter van het gebied
Koersplan 2023-2026 Het koersplan, van het woonbedrijf van de gemeente Voorne aan Zee, 2023-2026 werkt als een kompas voor de komende jaren. In het koersplan wordt richting gegeven voor de werkzaamheden en ontwikkelingen van het Woonbedrijf van Voorne aan Zee. Na de fusie in 2023 is het werkgebied van het woonbedrijf vergroot, dit vraag om visie. De visie van het woonbedrijf is uitgewerkt in een vijftal opgaven:
10
1.
Beschikbaarheid - “Een thuis hebben in Voorne aan Zee”
2.
Verduurzaming en woningkwaliteit - “Goed en duurzaam wonen in Voorne aan Zee”
3.
Sociale en fysieke leefbaarheid - “Wonen in een leefbare en prettige omgeving in Voorne aan Zee, met hulp als dat nodig is”
4.
Dienstverlening en participatie - “Woonbedrijf is altijd dichtbij in Voorne aan Zee”
5.
De interne opgave - “Versterken van samenhang en gezamenlijkheid”
Speerpunt 1. Werken aan vitale en sociale steden, buurten en wijken met passende woningen en goede voorzieningen. Speerpunt 2. Zorgen voor groene, energieneutrale en klimaatbestendige vestingsteden. Speerpunt 3. Het culturele en historische karakter van de vestingsteden beter beleefbaar maken door de geschiedenis zichtbaar te maken. Speerpunt 4. Ondernemende kansen in de vestingsteden vergroten, bijvoorbeeld op het gebied van recreatie en toerisme. Speerpunt 5. De bereikbaarheid en leefbaarheid van de vestingsteden verbeteren en verkeersoverlast beperken.
versterken. Klimaatbestendig ontwerp van openbare ruimte en bebouwing biedt een win-winsituatie, zoals robuuste groenstructuren met waterberging, die de biodiversiteit bevorderen en hittestress tegengaan. Voor nieuwbouwprojecten wordt de “Maatlat klimaatadaptieve groene gebouwde omgeving” toegepast. Groene en blauwe verbindingen worden gekoppeld aan recreatieve routes. Publieke voorzieningen waar mensen kunnen bewegen, ontspannen en samenkomen, moeten goed bereikbaar en toegankelijk zijn, ook voor mensen met een beperking. Het creëren van ontmoetingsclusters met onderwijs-, opvang-, en gezondheidsvoorzieningen draagt bij aan het sociale welzijn. Door voorzieningen te clusteren op een centrale, levendige locatie versterken zij elkaar en ontstaan meer mogelijkheden om faciliteiten te combineren en ontmoetingsplekken te ontwikkelen die sociaal-maatschappelijke problematiek
Voor de gebiedsagenda ligt de focus vooral op ‘’beschikbaarheid’’ en ‘’sociale en fysieke leefbaarheid’’. In de gebiedsagenda willen we ruimte reserveren voor doelgroepen die nog te weinig woonmogelijkheden hebben in Brielle Zuid. Daarnaast is het van belang een leefbare en prettige omgeving te realiseren voor al de nog toe te voegen woningen.
AANPA
In de omgevingsvisie zetten w volgende speerpunten:
Speerpunt 1. Werken aan vital steden, buurten en wijken me woningen en goede voorzien
Speerpunt 2. Zorgen voor gro energieneutrale en klimaatbe vestingsteden.
Speerpunt 3. Het culturele en karakter van de vestingsteden beleefbaar maken door de ge zichtbaar te maken.
Speerpunt 4. Ondernemende vestingsteden vergroten, bijvo gebied van recreatie en toeris
Speerpunt 5. De bereikbaarh leefbaarheid van de vestingst en verkeersoverlast beperken
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Aanleiding en context
Het thema ge en wat dit bet inrichting van relatief nieuw
1 2 9
De gemeente Rotterd
Checklist gezonde leefomgeving
zijn en gezond leven v
De checklist gezonde leefomgeving is een inspiratiedocument en dus geen vaststaand beleid. De checklist geeft inspiratie
4
8
Ruimtelijke keuzes he
3
kunnen de verschillen
gebieden in Rotterdam
gezondheid in ruimte
7
van het inrichten van onze leefomgeving met name gericht op het openbaar gebied en het gebruik van dit openbare gebied. De focuspunten liggen in de checklist niet alleen op het vergroenen van onze leefomgeving maar ook op ontmoeten, vitaliteit, kunst en cultuur en ontspanning. Deze tools en leerlessen uit de ‘best practices’ willen we waar mogelijk toepassen in de uitwerking van de gebiedsagenda Rickse Boomgaert.
gezonde leefomgevin
6
rondom gebouwen. H
zo ingericht is dat dez
deze gezonde keuzes
leefomgeving en keuz
Toegankelijk en voor d
5
waar Rotterdammers
zich verplaatsen en ve
Gezondheid mag, kan
worden in gebiedspla
herinrichtingsplannen
helpen. Hierin staat b
1. 2.
Gezond voedsel is zichtbaar in de buitenruimte.
Er zijn zitplekken voor ouderen/ ouders aanwezig bij kleinschalige, rustige spelaanleidingen voor kinderen.
3.
Aan voorzieningen die aantrekkelijk zijn voor jongeren om te bewegen is gedacht. Skaten, skeeleren, steppen, work-out, parcours, etc.
4. 5.
Speel- en verblijfsplekken zijn rookvrij.
Openbare moestuinen en stadslandbouw maken gezond voedsel in de omgeving zichtbaar.
6.
Door bijv. kunst of iets dat de aandacht trekt wordt een aanleiding gecreëerd voor mensen om in gesprek te gaan.
7. 8. 9.
welke keuzes er gema
Groen is een vanzelfsprekend onderdeel van de straat of buurt.
gezonde leefomgevin
mogelijk of van toepa
Bankjes, toiletten en watertappunten zijn aanwezig.
zien wat de mogelijkh
In de buitenruimte zijn beschutte plekken ingericht, zonder zicht op het verkeer. In het groen ervaart men minder hinder van geluid.
Checklist Gezonde Leefomgeving
Handboek kwaliteitsverbetering buitengebied (2019) Het Handboek Kwaliteitsverbetering is een handreiking vol met tips, concrete aanbevelingen en inspiratiebeelden voor nieuwe initiatieven. Hoewel dit handboek bedoeld is voor het landelijk gebied heeft het ook indirecte invloed op de gebiedsagenda. Doordat de contour van de gebiedsagenda grenst aan het landelijk gebied spreken we van een zogenaamde overgangszone. De overgangszone zullen we in de uitwerking zodanig inrichten dat de overgang tussen ‘stad’ en ‘land’ geleidelijk plaats vindt.
Werken aan de polders HANDBOEK KWALITEITSVERBETERING BUITENGEBIED GEMEENTE BRIELLE 2019
Stresstest Brielle
Aandachtsgebieden klimaatkwetsbaarheden
De gemeente laat periodiek stresstesten uitvoeren op het bestaand bebouwd gebied. Hiermee wordt inzichtelijk welke aandachtspunten het bebouwd gebied heeft op klimaatfactoren zoals bijvoorbeeld wateroverlast of hittestress. Deze stresstesten kennen vaak een hoge intensiteit waardoor kwetsbare punten inzichtelijk worden gemaakt. In het geval Brielle van de gebiedsagenda richten we onze pijlen dan ook op het voorkomen van knelpunten en waar mogelijk het oplossen van kwetsbare plekken in Brielle Zuid.
Aandachtsgebieden klimaatkwetsbaarheden
Gemeente Brielle Wateroverlast
Aandachtsgebied hemelwateroverlast
Kwetsbare objecten bij hevige regenval:
Gemeente Brielle
Gebouwen met een bijeenkomstfunctie Gebouwen met een onderwijsfunctie Gebouwen met een woonfunctie Weg onbegaanbaar Risico op water in pand
Wateroverlast
Hitte
Aandachtsgebied hemelwateroverlast
a: Brielle
Aandachtsgebied opwarming oppervlaktewater Hitte-eiland
Kwetsbare objecten bij hevige regenval:
Kwetsbare zwemwaterlocaties
Gebouwen met een bijeenkomstfunctie
a
Beweegbare bruggen
Gebouwen met een onderwijsfunctie
Gebied met veel 65-plussers (minimaal 40%)
Gebouwen met een woonfunctie
Droogte
Zwartewaal
Weg onbegaanbaar
Aandachtsgebied bodemdaling
Risico op water in pand
Gebouwen met risico op paalrot Natuurgebied
c
b
Overstromingen
Vierpolders
Brielle
Hitte
Aandachtsgebied maximale overstromingsdiepte binnendijks (> 2m)
a: Brielle
Aandachtsgebied opwarming oppervlaktewater Hitte-eiland
locatie Rickse Boomgaert
Kwetsbare zwemwaterlocaties
Integraal huisvestingsplan (IHP) a
Het IHP is opgesteld om samen met de schoolbesturen inzichtelijk te krijgen welke investeringsnoodzaak er op korte en lange termijn zijn binnen onze gemeente. Het IHP is een Zwartewaal instrument om het huisvestingsbeleid en het investeringsbeleid neer te zetten voor de toekomst. De noodzaak om met een IHP te werken zit in onze gemeente in de diversiteit aan kernen c en dorpen. Uit het IHP komt naar voren dat de basisscholen b aan het Gooteplein een 2e urgentie kennen, ofwel zij staan Vierpolders hoog op de lijst om opgepakt te worden. Daarnaast kent de gebiedsagenda ook de locatie van het speciaal onderwijs. Ook hier zijn belangrijke stappen te zetten om het speciaal onderwijs toekomstbestendig te maken. De koppelkansen die wij hierin zien ontstaan worden verder uitgewerkt in hoofdstuk 6.
Datum: Projectnummer:
b: Vierpolders
Beweegbare bruggen
17-02-2020 C03131.000079
c: Zwartewaal
Gebied met veel 65-plussers (minimaal 40%)
Droogte Aandachtsgebied bodemdaling
Gebouwen met risico op paalrot Natuurgebied
Voorne aan Zee
Overstromingen
Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs
Aandachtsgebied maximale overstromingsdiepte binnendijks (> 2m)
2024-2039
Datum: Projectnummer:
b: Vierpolders
17-02-2020 C03131.000079
c: Zwartewaal
adviseren• huisvesten• organiseren
11
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Aanleiding en context
Lopende projecten Het gebied de Rickse Boomgaert staat vanzelfsprekend niet op zich. In de afgelopen jaren zijn er verschillende initiatieven rondom dit gebied geweest, sommige zijn al opgesteld of zelfs al in uitvoering wat effect zal hebben op het maatschappelijk hart van Brielle Zuid. De gebiedsagenda houdt rekening met deze projecten en versterkt de onderlinge verbinding ervan.
Twee Getuigen / Kloosterbos
bedoeld is om fietsers en autoverkeer van en naar Tinte te ontsluiten. Om het langzaam verkeer, fietsers en voetgangers, een goed en veilig alternatief te bieden om van en naar de Rickse Boomgaert te gaan is het goed denkbaar een extra verbinding te realiseren achter VSO Maarland.
Direct ten zuidwesten van het projectgebied ontwikkelt ABB Ontwikkeling 84 grondgebonden koop- en huurwoningen. Deze ontwikkeling mist een duidelijke verbinding met de Rickse Boomgaert voor met name fietsers en voetgangers. De Rik is een drukke gebiedsontsluitingsweg die vooral
PLANKAART
7
Vogelvlucht impressie de Twee Getuigen rg voo
Rapport
eve
l
Gebiedsvisie De Rik - Brielle Verkeerskundige herinrichting de Rik
De gemeente Brielle heeft voor de gebiedsontsluitingsweg De Rik in 2021 onderzoek laten doen naar mogelijke alternatieve in het kader van een herinrichting. De alternatieve die worden voorgesteld sluiten naadloos aan bij de knelpunten die in de gebiedsagenda aan bod komen. Naast de rapportage is in de voormalig gemeente Brielle ook geld beschikbaar gesteld voor de verdere uitwerking.
Mogelijkheden verkeerskundige herinrichting
50km/u
Gemeente Brielle 15 december 2021 Definitief
Plankaart de Twee Getuigen
50km/u i.c.m. 30 km/u in het zuiden
Scenario I
3592 WONINGBOUW DE TWEE GETUIGEN BRIELLE 29-03-2023
Opdrachtgever: Datum: Versie:
Scenario II
30 km/u
Scenario III
Onderzochte scenario's herinrichting de Rik Verbeelding scenario 1
12
Verbeelding scenario 2
Verbeelding scenario 3
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Aanleiding en context
Integraal voorzieningen cluster In het projectgebied van de Rickse Boomgaert is een ontwikkeling bekend vanuit team MO (Maatschappelijke ontwikkeling). Voor de vervanging van gymzaal Reede is een integraal voorzieningen cluster beoogd binnen de contouren van het projectgebied. Het integraal voorzieningen cluster zal er programmatisch als volgt uit zien: 2 zaaldelen, jongerencentrum PUSH en een kinderdagopvang. De locatie die in samenspraak met het projectteam van de gebiedsagenda is beoogd, is de locatie van PUSH. Verdere invulling van deze ontwikkeling is te vinden in hoofdstuk 5.
Streekarchief Het Streekarchief staat al geruime tijd op de planning om opnieuw gehuisvest te worden. Het Streekarchief, onderdeel van een Gemeenschappelijke Regeling tussen de gemeenten Nissewaard en Voorne aan Zee, is verouderd en mist archiefruimte om aan de wettelijke taak van de deelnemende gemeenten te voldoen. Daarnaast is de wens geuit om in de toekomst ook Goeree-Overflakkee te laten toetreden, hierdoor zal de capaciteitsvraag in strekkende kilometers archief vergroot worden.
Voorzieningencluster Rickse Boomgaert Gemeente Voorne aan Zee
In de gebiedsagenda houden we ruimte voor het eerdere plan van de gemeente Brielle om het Streekarchief te huisvesten op de locatie van gymzaal Reede. Daarnaast houden we ook rekening met een scenario dat het Streekarchief niet meer in de Rickse Boomgaert gehuisvest wordt.
Buitenplaats Brielle
Sfeerimpressie gebiedsontwikkeling Buitenplaats Brielle
Ten oosten van het projectgebied, vlakbij het Geuzenpark, ontwikkelt BPD Gebiedsontwikkeling 800 grondgebonden en niet grondgebonden koop- en huurwoningen. Deze ontwikkeling heeft geen eigen voorzieningen in het plan opgenomen waardoor de druk op de maatschappelijke voorzieningen in Brielle Zuid zal toenemen. De gebiedsagenda biedt de ruimte om dit toekomstige probleem op te vangen. Door ruimte voor extra maatschappelijke voorzieningen te reserveren kunnen we inspelen op de nieuwe stroom aan inwoners van Brielle en de behoeften die zij met zich meebrengen.
Plankaart gebiedsontwikkeling Buitenplaats Brielle (Baljon landscape architects)
13
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert
Hoofdstuk 2
Ruimtelijke analyse Dit hoofdstuk bevat de analyse van de huidige situatie. Om de integraliteit van de opgave goed te kunnen borgen analyseren we het gebied op verschillende thema's: landschappelijk, stedenbouwkundig en sociaal maatschappelijk. Deze analyses komen tot stand door de verschillende schaalniveaus heen zoals eerder ook besproken (pagina 6). In deze analyses wordt ook duidelijk welke kansen zich in het gebied begeven.
14
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Ruimtelijke analyse
Gebied in de grotere context Beschermde polder
Landschap De Rickse Boomgaert ligt vlakbij de Polder Zuurland, die wordt begrensd door de Rik, een dijklint met slingerende wegen langs de polders. Nabij bevinden zich de historische vestingwerken, omringd door beschermde polders waar niet gebouwd mag worden. Dit heeft de stadsuitbreiding naar het zuiden gedwongen. De robuuste singelstructuren uit omliggende wijken eindigen bij de Rickse Boomgaert, wat kansen biedt voor ecologische groenverbindingen in dit gebied.
Vestingswerken Beschermde polder
Polder Zuurland
Stedenbouw Brielle heeft in de tweede helft van de 20e eeuw een aanzienlijke groei doorgemaakt. De woonwijken uit de jaren 60', 70', 80' en 90' zijn zelfvoorzienend en beschikken over eigen voorzieningen zoals scholen en winkelcentra, waardoor ze goed zijn ingericht op de dagelijkse behoeften van de lokale bevolking. Centraal gelegen tussen deze woonwijken en het historische centrum van Brielle ligt de Rickse Boomgaert. Dit gebied vormt zowel programmatisch als stedenbouwkundig een belangrijke schakel, omdat het de verschillende delen van de stad met elkaar verbindt. Dankzij de goede ontsluiting via de regionale toegangswegen is het gebied gemakkelijk bereikbaar en speelt het een cruciale rol in de structuur en bereikbaarheid van Brielle.
Sociaal maatschappelijk De Rickse Boomgaert fungeert als het maatschappelijke centrum van Brielle. We zien kansen om het gebied beter te verbinden met de omliggende woonwijken, door de versterking van het fijnmazig langzaamverkeersnetwerk. De nabijheid van het historische centrum creëert kansen voor recreatie, waardoor het een ideale plek is voor ontspanning en culturele en maatschappelijke activiteiten.
Historisch centrum Wijkcentrum
Bovendien zijn wijkcentra en dagelijkse voorzieningen van de omliggende wijken binnen handbereik. De ligging langs toegangswegen vanuit omliggende dorpen versterkt de regionale positie van het gebied, waardoor het aantrekkelijker wordt voor een breder publiek en de verbinding met de regio verder kan worden versterkt.
Wijkcentrum
15
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Ruimtelijke analyse
Analyse invloedsgebied De analysekaarten maken per thema inzichtelijk welke structuren en elementen in de huidige context van waarde zijn en waarop we kunnen voortbouwen binnen het ruimtelijke raamwerk. De analyses tonen de huidige structuren en bieden een toelichting op de kansen die deze structuren met zich meebrengen. Hierdoor ontstaat een helder overzicht van de mogelijkheden voor toekomstige ontwikkelingen en de manier waarop bestaande waarden kunnen worden versterkt. In de kaarten wordt is het gebied binnen de stippellijn onderdeel van het plangebied, alles daarbuiten behoort tot het invloedsgebied.
Landschap Lange Vest
Kaaivest
Singel
Rikse Watering
Tramvest
Spui
De Rik
water
Dijk
polder singel begraafplaats park op vestingwerk groene woonwijk dijk
Singel
dijk met struweel
Polder Zuurland
N 0 10
Beleefbaar landschap De Rickse Boomgaert is gelegen tussen verschillende cultuurhistorische en ecologisch waardevolle landschappelijke structuren. De visie op het gebied is vanuit landschappelijk oogpunt een bijzondere mogelijkheid om verbindingen te maken en hiermee het groennetwerk in de stad te versterken. Door de groene identiteiten, zoals de Polder Zuurland, meer zichtbaar en beleefbaar te maken, kunnen we de verbinding met de natuurlijke omgeving verbeteren.
16
50m
De aanwezige verharding in het gebied vraagt om klimaatadaptieve maatregelen om de gevolgen van klimaatverandering het hoofd te bieden. Een belangrijke kans ligt in het herstellen van de historische structuur van de Rik ter hoogte van de Shell-locatie, wat de ecologische waarde van het gebied kan verhogen. Daarnaast kunnen we het gebied verrijken door de omliggende elementen, zoals het Spui, de Polder, de Rikse Watering en de singelstructuren, te integreren. Dit creëert een samenhangend en divers landschap dat niet alleen functioneel is, maar ook de natuur en recreatie bevordert.
Analysekaart landschap aansluitend op het plangebied
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Ruimtelijke analyse
Wateropgave De kaart van de Klimaateffectatlas maakt de problemen bij het heftige bui (70mm/2uur) inzichtelijk. In het gebied kan geconstateerd worden dat de verharding rondom de scholen, het parkeerterrein voor DukdalfBRES, de zone langs de Reede en het Rickse straatje het zwaarst getroffen worden door deze
hevige regenval. Het is voor de verder planvorming van dit gebied cruciaal om hierop in te spelen en klimaatadaptieve maatregelen vroeg in het proces een prioriteit te maken.
Waterdiepte bij hevige bui. bron: www.klimaateffectatlas.nl
Hittestress De Hittekaart gevoelstemperatuur van de Klimaateffectatlas maakt de problemen van het stedelijk hitte-eiland inzichtelijk. In het gebied is veel verharding aanwezig, wat de gevoelstemperatuur aanzienlijk verhoogt tot boven de 40 °C op dagen waarop de gemeten temperatuur rond de 25 °C ligt. Dit kan ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid
van de gebruikers van het gebied, met name voor kwetsbare groepen zoals kinderen en ouderen, welke veel gebruik maken van de functies in dit gebied. Rondom de schoolpleinen worden de hoogste temperaturen gemeten, wat een sterke aanleiding biedt om in de visie schaduw- en koelte plekken te creëren waar kinderen veilig kunnen spelen.
Hittekaart gevoelstemperatuur. bron: www.klimaateffectatlas.nl
17
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Ruimtelijke analyse
Stedenbouw
Bouwjaar gebouwen < 1930 1930-1967 1967-1981 1981-1998 1998-2024 auto ontsluiting fietsontsluiting binnen plangebied voorkantgebouw entre's gebouwen plangebied parkeerplaatsen plangebied bushaltes landmark
N 0 10
Stedenbouw en mobiliteit Het gebied heeft, door het vele niet-woonprogramma, een afwijkende korrelgrootte en gebouwtypologie ten opzichte van de omliggende wijken. Dit maakt het gebied zeer herkenbaar vanaf de toegangswegen. Tegelijkertijd zijn de gebouwen naar binnen gekeerd, wat de interactie met de omgeving beperkt. De entrees van de bebouwing liggen vaak niet aan de doorgaande routes en zijn niet op elkaar gericht, wat leidt tot onduidelijke voor- en achterkant situaties en sociaal onveilige plekken. Qua hoogte is de omliggende bebouwing meestal beperkt tot drie lagen, maar binnen het projectgebied zien we in de toekomst ruimte voor hoogteaccenten die het gebied zichtbaarder kunnen maken en de routes kunnen versterken.
18
50m
Er is een hoge parkeerdruk in het gebied, wat resulteert in een overmaat aan parkeergelegenheden en veel verhard oppervlak. Hierdoor is de auto dominant, terwijl de langzaamverkeersroutes ondergeschikt zijn en onveilige oversteken moet maken. Routes naar omliggende wijken zijn onduidelijk en onveilig. Door de dominantie van autoverkeer stroomt het gebied tijdens piektijden, zoals rond schooltijd, vol met auto's. Dit leidt tot ernstige opstoppingen op de toegangswegen en creëert onveilige en ongewenste situaties. Bovendien sluit het langzaamverkeersnetwerk niet goed aan op het regionale openbaar vervoer, wat vooral juist een voordeel kan zijn voor jongere en oudere doelgroepen. Hierdoor zal in de gebiedsagenda gezocht worden naar een passende locatie voor een nieuw te realiseren bushalte aan de G.J. van den Boogerdweg.
Analysekaart van de stedenbouw aansluitend op het plangebied
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Ruimtelijke analyse
Sociaal maatschappelijk
winkelcentrum commercieel sport zorg cultuur maatschappelijk hoger onderwijs middelbaar onderwijs basisschool speciaal onderwijs belangrijke ontsluitingroutes recreatieve routes speelgelegenheden begraafplaats
Analysekaart van het menselijk gebruik in en direct rondom het plangebied
N 0 10
Programma en routes De Rickse Boomgaert is via verschillende langzaamverkeersroutes te bereiken, maar deze routes worden soms onderbroken door slingerhekken of lijken willekeurig af te breken, waardoor ze niet doorlopend zijn. Het gebied bevat voornamelijk maatschappelijke voorzieningen, zoals scholen en sportfaciliteiten, die van grote waarde zijn voor Brielle. Door de naar binnen gekeerde opzet van het gebied zijn de herkenbaarheid, bereikbaarheid en aantrekkelijkheid van deze voorzieningen echter niet
50m
optimaal. De entrees van de gebouwen zijn niet naar elkaar gericht, waardoor kruisbestuiving en interactie tussen de verschillende programma’s lastig te realiseren lijkt. Daarnaast ontbreekt een plek in de openbare ruimte waar de huidige gebruikers kunnen samenkomen evenementen kunnen organiseren. Er is geen enkele uitnodigende ontmoetingsplek in de buitenruimte op het moment. De openbare ruimte voelt anoniem en valt uit elkaar door het versnipperde groen en de afgebroken routes.
19
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Ruimtelijke analyse
9 7
8
5 4 10
1
3 11
6
12
2
Luchtfoto plangebied
Waardering huidige situatie Het gebied heeft zich gevormd door verschillende projecten op gebouw niveau waarbij de openbare ruimte achterop is geraakt en weinig samenhang heeft. Dit maakt het een plek die identiteit mist en niet bijzonder aantrekkelijk is. Op sommige plekken zorgt dit zelfs voor een onveilig gevoel. Bovendien zijn er in de afgelopen periode en in de nabije toekomst verschillende nieuwe woonwijken en uitbreidingen rondom het gebied gepland, waardoor het
een nieuwe plek binnen de stad inneemt. De huidige routes en entrees tot het gebied sluiten niet goed meer aan op hun omgeving terwijl dit van vitaal belang is voor de maatschappelijke functies die in het gebied gevestigd zijn. Dit is dan ook een grote kans: Een plek in de nabijheid van het centrum met een groot scala aan maatschappelijk en ander programma wat veel verschillende doelgroepen aantrekt op verschillende momenten van de dag. Dit heeft de potentie een levendige en aantrekkelijke plek te zijn die onderdeel uitmaakt van het DNA van Brielle.
Negatieve aspecten Stedenbouw •
Onsamenhangend geheel
•
Veel gesloten plinten en achterkanten aan de openbare ruimte
Landschap •
Veel verharding
•
Groen in het gebied is niet goed beleefbaar
Gebruik
20
•
Auto zeer prominent aanwezig
•
Onduidelijke en onveilige routes voor langzaamverkeer
•
Matig verbonden met omliggende wijken
Positieve aspecten Stedenbouw •
Unieke korrelgrote voor Brielle
•
Combinatie van gebouwen uit verschillende periodes
Landschap •
Mooie volwassen bomen in het gebied
•
Robuuste groenstructuren om op aan te takken
•
Aanwezige groene plek met water
Gebruik •
Belangrijke maatschappelijke functies op buurt, stad en streekniveau in het gebied
•
Centrale ligging in Brielle
•
Verschillende doelgroepen maken gebruik van de voorzieningen in het gebied
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Ruimtelijke analyse
Veel verharding, stenig, onaantrekkelijk, auto centraal, geen eenheid
1
2
Veel achterkanten, anonieme gevels, verstopte entree’s aan het openbaar gebied
3
4
5
6
Veel barrières en hekken, versnipperde buitenruimte, weinig samenhang
7
10
8
9
11
12
21
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert
Hoofdstuk 3
Uitgangspunten en ambities Welke ambities en uitgangspunten kunnen we halen uit de analyse van zowel het vigerend beleid als de ruimtelijke context? Die vraag wordt in het voorliggende hoofdstuk beantwoord op vier verschillende thema's: • Wonen, welzijn, cultuur en sport • Mobiliteit • Groen en ecologie • Duurzaamheid Per thema is er aan de hand van de verkregen input een verdieping gedaan. Dit levert uitgangspunten en ambities op. Uitgangspunten zijn hard en hier kan alleen beargumenteert van worden afgeweken, ambities zijn gewenst en zullen actief worden ingevoerd bij de ontwikkeling van de ontwikkelvelden.
22
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Uitgangspunten
Uitgangspunten en ambities Wonen, welzijn, cultuur en sport Wonen Uitganspunten •
We zetten in op het ontwikkelen van woningen specifiek voor jongeren/starters wat de in-, uit- en doorstroming op de woningmarkt in Brielle zuid verbeterd.
•
De bouwvolumes sluiten stedenbouwkundig aan op de omliggende wijk/bebouwing waar met name bouwhoogte, oriëntatie en massa aandacht verdienen.
•
We zien kansen voor hoogteaccenten in het gebied passend bij de maat en schaal van Brielle zuid.
•
Programmatisch willen we dat de bebouwing rondom het Gooteplein een actieve plint krijgt met daarboven woningen.
•
We stellen ons de doelstelling om tussen de 60 en 200 woningen toe te voegen in het projectgebied. Afhankelijk van de mogelijkheden per ontwikkelveld. Ambities
•
Naast de doelgroep jongeren/starters zien we combinatiemogelijkheden met ouderenwoningen (naar voorbeeld Eendrachtshof, Hellevoetsluis).
Welzijn & cultuur Uitganspunten •
In het projectgebied van het Gooteplein reserveren we ruimte voor maatschappelijke voorzieningen die een maatschappelijke bijdrage leveren aan Brielle zuid en de toekomstige ontwikkelingen ‘2 Getuigen’, ‘Kloosterbos’ en ‘Oude Goote’.
•
Vanuit Brielle zuid is gevraagd om meer wijkactiviteiten te organiseren rondom de bestaande maatschappelijke voorzieningen. We spelen bij de gebiedsagenda in op het faciliteren hiervan. Denk hierbij aan ontmoetingsruimten zowel binnen als in het openbaar gebied. Het creëren van een aantrekkelijk verblijfsklimaat en het voorzien van goede verbindingen naar de omliggende wijk/Brielle zuid zijn een voorwaarde voor het slagen van deze ontmoetingsruimten.
•
Het gebied biedt potentie om een schakel te worden voor zowel programmatische/ maatschappelijke voorzieningen als specifieke doelgroepen horend bij een gebied met een hoog voorzieningenniveau. We zorgen dat het Gooteplein een schakel, zowel fysiek/ruimtelijk als programmatisch, wordt die aansluit bij de wijk/Brielle zuid. Ambities
•
Samen met het sociaal domein nemen we het voortouw in het onderzoeken van wenselijke maatschappelijke voorzieningen in het projectgebied zodat we Brielle zuid toekomstbestendig maken.
Sport Uitganspunten •
Het vervangen van gymzaal Reede voor een enkele zaal is niet voldoende voor het toekomstig gebruik. Bij de realisatie van het voorzieningencluster houden we rekening met een toekomstbestendige indeling voor zowel de huidige gebruikers van gymzaal Reede en de Dukdalf als ook de toekomstige gebruikers. We kiezen hier bewust voor een groter oppervlak aan zaaldelen voor de binnensport en het bewegingsonderwijs. Ambities
•
De drie basisscholen, de peuteropvang, de voorschoolse opvang en de buitenschoolse opvang hebben behoefte aan een buitengymplaats. In de openbare ruimte onderzoeken we de mogelijkheden hiertoe, indien hier niet voldoende ruimte voor is onderzoeken we de mogelijkheid voor speelaanleidingen binnen het projectgebied
23
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Uitgangspunten
Mobiliteit Algemeen Uitganspunten •
We creëren veilige en verkeersluwe ontmoetingsplaatsen die levendig zijn en waar bewoners zich vrij kunnen bewegen, zowel te voet als met de fiets.
•
Om de ontmoetingsplaatsen te bereiken zetten we in op een stevige, veilige langzaam verkeersstructuur die duidelijk het langzaam verkeer boven gemotoriseerd verkeer stelt. De fiets- en wandelpaden sluiten aan op de omliggende wijk/Brielle Zuid. Ambities
•
We zetten in op het realiseren van een extra OV halte voor de bus ter plaatse van de oversteek op de G.J. van den Boogaardweg.
•
De auto wordt minder dominant in het gebied. Fietsers en voetgangers krijgen de ruimte.
Verkeer Uitganspunten •
We stellen als doel om de veiligheid voor fietsers in zijn algemeen te verbeteren. Denk hierbij aan betere zichtbaarheid, heldere structuren en het loskoppelen van fietsers t.o.v. auto’s. Speciale aandacht vragen we voor de G.J. van den Boogaardweg en de oversteken op deze weg.
•
Op de spitstijden rondom de scholen is het een drukke en diverse verkeerssituatie. We zetten in op duidelijke plekken/plaatsing voor auto’s, fietsers en voetgangers.
Parkeren Uitganspunten •
Woningen hebben een eigenparkeervoorziening.
•
We brengen de mogelijkheid in om maatwerk toe te passen bij de parkeernormering, horend bij de typologie en de doelgroep waarvoor dit maatwerk nodig is.
•
De nodige parkeerplaatsen voor woningbouw mogen geen beslag leggen op de openbare ruimte en dienen zoveel mogelijk uit het zicht te worden onttrokken. Ambities
•
24
Voor het parkeren bij de scholen gaan we op zoek naar passende plekken voor halen en brengen.
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Uitgangspunten
Groen en ecologie Ecologie & klimaat Uitganspunten •
We zetten in op dubbel ruimtegebruik van het dak. We geven de voorkeur aan energieopwekking en/of groene daken. Andere mogelijkheden worden getoetst aan de wenselijkheid en haalbaarheid waarbij de voorwaarde is dat de optie ecologische, klimaat adaptieve of energiebesparende meerwaarde heeft.
•
Alvorens we het openbaar gebied gaan aanpassen voeren we een quickscan Flora en Fauna uit. Dit geeft ons inzicht in de huidige soorten die in het gebied zitten. Op basis van de quickscan zullen ook soorteigen maatregelen worden opgenomen in de uitwerking van het openbaar gebied en op gebouwniveau aan de hand van de 5 v’s (verblijf, voedsel, veiligheid, verbinding en variatie).
•
We zorgen voor een gesloten waterbalans, het Gooteplein beantwoordt aan haar eigen wateropgave.
•
We bouwen natuurinclusief. Ambities
•
Op basis van de quickscan ambiëren we voor dit gebied ook een soortenmanagementplan. Het soortenmanagementplan geeft handvatten om zowel nest en verblijfplaatsen in het leefgebied te realiseren als ook de locaties voor voedselvoorziening van specifieke soorten.
•
We passen zoveel mogelijk waterdoorlatende bestrating toe.
Openbare ruimte & groen Uitganspunten •
We creëren voldoende (divers) groen wat beleefbaar en bruikbaar is (niet enkel ‘kijkgroen’).
•
We zorgen voor mogelijkheden om buiten te sporten en hierdoor ook te ontmoeten.
•
We zetten in op een zo robuust mogelijke groenstructuur. We voorkomen snippergroen.
•
We zorgen voor gelaagdheid in ons groen. Zo werken we niet alleen met bomen en gras maar ook met struweel, bosplantsoen en hagen.
•
De openbare ruimte sluit zoveel als mogelijk aan bij de omliggende wijk/Brielle Zuid. Met name de verbindingen met nieuwbouw wijken ‘2 Getuigen’ en ‘Kloosterbos’ verdienen aandacht. Ambities
•
Waar mogelijk leggen we natuurvriendelijke oevers aan bij onze watergangen en waterpartijen.
•
In de openbare ruimte houden we rekening met de soorten die deze ruimte veelvuldig gebruiken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan vleermuisvriendelijke verlichtingsarmaturen en ander soortige maatregelen in het meubilair.
Gebruik Uitganspunten •
Het openbaar gebied richten we in zodat gebruikers en bewoners worden uitgenodigd om te bewegen en te sporten (volgens het BOSS-principe, Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten). Dit kan door buitensportplekken, het creëren van een aangenaam verblijfsklimaat en het zorgen voor watertappunten en andere voorzieningen om langduriger te verblijven.
•
We maken een open, levendig en toegankelijk gebied waarbij de openbare ruimte hoogwaardig wordt ingericht om als verblijfsgebied te dienen voor bewoners en bezoekers. Ambities
•
We ambiëren om het openbaar gebied te laten fungeren als tuin voor toekomstige bewoners. Dat wil zeggen dat we de buitenruimten en tuinen van de woningen klein houden waardoor de openbare ruimte ook verblijfsgebied voor de bewoners wordt.
•
Afval inzameling gebeurt zo veel als mogelijk collectief en wordt integraal meegenomen.
25
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Uitgangspunten
Duurzaamheid Duurzaamheid Uitganspunten •
We reserveren ruimte voor een middenspannings of laagspanningsstation voor de toekomst maar ook voor de omliggende wijken.
•
We sorteren voor op het in de maak zijnde beleid dat openhaarden, hout/palletkachels verbied. We nemen deze criteria op in de randvoorwaarden voor de uit te geven ontwikkelvelden.
•
We onderzoeken de mogelijkheid om nieuwe ontwikkelingen te koppelen aan de bestaande warmte-koude bron van Dukdalf BRES en de scholen. We hierbij aandacht voor het binnenklimaat met name tijdens de zomermaanden.
•
We onderzoeken de mogelijkheid voor het aansluiten van voorzieningen op het nog aan te leggen warmtenet. Ambities
•
We ambiëren het ontwikkelen van gebouwen die aardgasvrije warmte- en koelingsoplossingen implementeren, terwijl onnodig elektriciteitsverbruik wordt vermeden door gebruik te maken van bomen, eventuele verticale tuinen, groene daken en ingebouwde zonneschermen/ screens i.p.v. een airco.
•
We koppelen parkeren van elektrische mobiliteit in de openbare ruimte aan opwekkingsmogelijkheden zoals bijvoorbeeld een overkapping met zonnepanelen.
Materialen Ambities •
26
We hanteren zoveel mogelijk circulaire en biobased materialen in de aanleg van de buitenruimte en het openbaar gebied
De ruimtelijke analyses op de verschillende thema's en schaalniveaus vormen samen met de beleidskaders, ambities en uitgangspunten de onderstaande kansenkaart. Deze kansenkaart vormt een opstap richting de visie en het raamwerk welke in de volgende hoofdstukken wordt beschreven.
Quick wins
Lange termijn
•
Veilig en zichtbaar maken van oversteekplekken voor langzaamverkeer
•
•
Verwijderen van de hekken rondom groene ruimtes om toegankelijkheid te verbeteren en een open, uitnodigende sfeer te creëren.
Verbinden van groenstructuren vanuit de polder en de Rikse Watering: Ontwikkel een groen netwerk dat natuurlijke corridors creëert en de ecologische waarde van Brielle verhoogt.
•
•
Verwijderen van de hekken en andere barrières op doorgaande langzaamverkeersroutes om de doorstroming en toegankelijkheid te bevorderen.
Autoluw maken van het binnengebied met inprikkers vanaf de Rik en de Reede.
•
•
Heldere entree maken van DukdalfBRES aan de zijde van de scholen.
•
Verbinden van de parkeerplaatsen voor het streekarchief en het VSO Maarland, hierdoor kan één van de toegangswegen (deels) komen te vervallen en ontstaat meer ruimte voor groen.
Herinrichting van de openbare ruimte: Door te vergroenen en meer eenheid te creëren, zorgt dit voor samenhang in het gebied en voorkomt het de versnippering van het groen. Langzaamverkeersroutes verbinden het gebied met zijn omgeving en heeft de potentie om de schakel te zijn tussen informele plekken. Twee ankers in het gebied bouwen voort op de huidige kwaliteiten; het groen anker en het maatschappelijk anker.
•
•
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Uitgangspunten
Kansenkaart
N
Legenda versterken bestaand groen
focus op langzaamverkeersroutes
versterken maatschappelijk programma
Dukdalf openen naar maatschappelijk hart
ecologische groenverbindingen maken
veilige oversteekplekken
autoverkeer ondervangen aan randen waardoor het gebied autoluw kan worden
0m 10m
50m
waardevolle bomen zoveel mogelijk behouden speelplekken verbinden met langzaamverkeersroutes
27
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert
Hoofdstuk 4
Ruimtelijk raamwerk In dit hoofdstuk wordt het ruimtelijk raamwerk beschreven aan de hand van drie planessenties die belangrijk zijn voor de identiteit van het gebied. Het raamwerk dient als toetsingskader voor de verdere uitwerking en zorgt voor een herkenbaar en rubuust systeem. In het ruimtelijk raamwerk zijn de belangrijke waarden en uitgangspunten die voortkomen uit de voorgaande hoofdstukken geborgd. Aan de hand van drie belangrijke deelgebieden met elk een eigen identiteit wordt er in dit hoofdstuk verder invulling gegeven aan het raamwerk.
28
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Ruimtelijk raamwerk
Planessenties 1. Robuust groen netwerk als drager voor langzaam verkeer Ontspannen, groene langzaamverkeersroutes verbinden de verschillende plekken binnen het gebied met elkaar en sluiten aan op de omliggende wijken. Dit netwerk maakt het voor jong en oud mogelijk om zich op een vanzelfsprekende en veilige manier door het gebied te bewegen, waarbij wandelen en fietsen centraal staan. Het robuuste groene netwerk steunt op het behoud van zoveel mogelijk waardevolle, bestaande bomen, aangevuld met nieuw te planten bomen van de 1e en 2e grootteorde. Dit creëert niet alleen een aantrekkelijk en schaduwrijk landschap, maar bevordert ook de biodiversiteit. Het netwerk functioneert daarbij als een ecologische en recreatieve schakel die bewoners en bezoekers uitnodigt om te genieten van de natuurlijke omgeving, terwijl het bijdraagt aan de klimaatbestendigheid van het gebied.
2. Heldere rooilijnen naar de buitenkant, een informeel milieu aan de binnenkant De grote korrel in het gebied is uniek in Brielle en vormt een kenmerkende kwaliteit. Onder andere aan de zijde van de Rik presenteren de gebouwen zich als een heldere, goed gedefinieerde rand met doorzichten naar binnen. In het gebied zelf ontstaat een informele en ‘zachtere’ wereld met voorkanten naar de openbare ruimte en luifels boven de entrees, die uitnodigen om naar binnen te gaan. Het informele karakter komt tot uiting in de menselijke maat, beschutte plekken, struinpaden en een minimale aanwezigheid van auto's.
3. Het maatschappelijk- en groene anker als betekenisvolle ontmoetingsplekken In het plan ontstaan twee ankers die een betekenisvolle plek zijn zowel voor de buurt zelf als voor de omliggende wijken. Het zijn twee brandpunten in de openbare ruime waar verschillende doelgroepen elkaar kunnen ontmoeten en samen kunnen spelen, sporten of verblijven. Ieder anker heeft een eigen programmatische identiteit maar vormen een eenheid in de inrichting.
29
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Ruimtelijk raamwerk
Raamwerkkaart De Rickse Boomgaert krijgt een nieuwe identiteit als het groene en maatschappelijke hart van Brielle. Het vormt om meerdere niveau's de schakel tussen de omliggende wijken en speelt op maatschappelijk en cultureel vlak een belangrijke rol in de regio. We onderscheiden het raamwerk in drie onderdelen die deze identiteit dragen: het maatschappelijk anker, het groene anker en het langzaamverkeersnetwerk.
Raamwerkkaart Rickse Boomgaart
N 0m 10m
50m
Legenda heldere rooilijn naar omgeving bouwvelden ontwikkelvelden groen verhard maatschappelijke buitenruimte water auto ontsluiting langzaamverkeerroutes voorkant gebouw plek voor halen en brengen nieuwe busstop groen anker maatschappelijk anker
30
Een nieuwe identiteit
Het plangebied ligt op een centrale plek in Brielle en vervult programmatisch een belangrijke rol op verschillende schaalniveaus. Zowel als schakel tussen de omliggende woonwijken die gebruik maken van de scholen binnen het gebied, maar ook op stads- en regionaal niveau met maatschappelijke functies zoals de bibliotheek, het theater en het zwembad. De grote korrel die bij deze functies past en het gebied kenmerkt is uniek in Brielle en kan bijdragen aan de identiteit van het gebied.
Het alom aanwezige groen vormt de nieuwe identiteit van het gebied. De transformatie van een verhard gebied waar de auto domineert, naar een maatschappelijk en toekomstbestendig groen gebied is een essentiële stap in het verbeteren van de leefkwaliteit, het bevorderen van sociale interactie en het versterken van de ecologische waarde. Mensen voelen zich in de Rickse Boomgaert veilig en ontspannen. Een grote waarde wordt gehaald uit het toevoegen van ontmoetingsplekken in de buitenruimte. Ook dit zal bijdragen aan de sociale interactie op straat en dus ook de veiligheid in het gebied. De Rickse Boomgaert wordt een gebied waar je graag verblijft of afspreekt!
Een levendige en diverse wijk Het diverse maatschappelijke programma brengt verschillende doelgroepen op verschillende momenten van de dag naar het gebied dit is een uitgelezen kans om een levendig gebied van de Rickse Boomgaert te maken! Door daarnaast ook woonprogramma met voorkanten naar het gebied toe te voegen ontstaat een nog rijkere mix en zijn er ook 's nachts ogen op de straat. Bovendien voelen bewoners meer eigenaarschap bij hun leefgebied, wat de openbare ruimte ten goede zal komen. Het groene en het maatschappelijke anker zijn de twee brandpunten in de openbare ruime waar de verschillende doelgroepen elkaar kunnen ontmoeten en samen kunnen spelen, sporten of verblijven.
Voetganger en fietser op nummer één Om al de gebruikers van deze plekken goed te kunnen bedienen, zijn veilige, vanzelfsprekende en comfortabele routes en verbindingen van vitaal belang voor het slagen van het gebied. Het plangebied ligt direct naast het centrum, omringt door woonwijken, en ligt dus binnen een goede voet- en fiets actieradius voor veel gebruikers. Bovendien trekt het programma veel (fietsende) kinderen aan. Langzaamverkeer komt hier dus op nummer één te staan. Zo wordt de druk van de auto op de openbare ruimte minder, wordt het veiliger, schoner en prettiger om te verblijven. Het faciliteren maar ook stimuleren van deze modaliteiten is hier dus een hele effectieve manier om een kwaliteitsimpuls aan het gebied te geven.
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Ruimtelijk raamwerk
Belang op verschillende schaalniveaus
Groenstructuren hechten
Het raamwerk borgt een robuust groen netwerk dat de bestaande groenstructuren direct buiten het plangebied met elkaar verbindt, en hierdoor een ecologisch waardevolle schakel vormt. Waar de groenstructuren in de huidige situatie door het projectgebied worden beëindigd, biedt het raamwerk voldoende ruimte om deze door te trekken. Een zone van minimaal 15 meter komt vanaf Polder Zuurland en de Twee Getuigen het gebied in. Deze structuur biedt ruimte voor een struinpad met bossage en bestaand volwassen groen. Deze structuur loopt verder naar het noorden langs het groene anker, waar volwassen bomen een lommerijke groene ruimte creëren. Hier worden wadi’s aangelegd met speelaanleidingen en informele zitjes, wat bijdraagt aan een ontspannen sfeer. De groenstructuur wordt ecologisch verbonden met het groen dat langs de Rikse Watering loopt, via een robuuste zone van 20 meter breed met ruimte voor een voetpad en rijke beplanting.
Anderzijds zorgt het regionale programma zoals het theater en het zwembad ervoor dat het gebied ook goed bereikbaar moet blijven voor auto’s, maar deze kunnen een meer bescheiden plek innemen. Momenteel is de auto overal heel prominent aanwezig. Door zorgvuldig te bepalen welke plekken daadwerkelijk met de auto bereikbaar moeten zijn en parkeren uit het zicht op te lossen waarbij dubbelgebruik van parkeerplekken maximaal wordt ingezet, kan een grote kwaliteitsslag worden geslagen in de openbare ruimte.
31
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Ruimtelijk raamwerk
Maatschappelijk anker Veilig spelen en ruimte voor activiteiten De locatie waar het maatschappelijk anker zal ontstaan is momenteel erg stenig en er ontbreekt een duidelijke routing voor de verschillende modaliteiten in het gebied, zoals de fietser en de voetganger, de plek voelt nu nog als een restruimte. Maar het is een plek met veel potentie. Vanuit verschillende richtingen is hij goed te bereiken voor langzaam verkeer en ook nu al autovrij. Ook zijn verschillende gebouwen met een maatschappelijke functie nu al met hun entrees om het anker heen gepositioneerd. Zo liggen de aangrenzende scholen en het kinderdagverblijf met hun pleinen direct aan het anker wat voor levendigheid en activatie zorgt, zij zijn onderdeel van de identiteit van het anker en kunnen de kwaliteit ervan versterken. Ook DukdalfBRES heeft een entree met een uitgesproken luifel en een glazen gevel in de plint aan het anker, al wordt deze entree nu vooral door de scholen gebruikt. Een aantrekkelijkere openbare ruimte kan intensiever gebruik en een voorkant van deze kant van het gebouw maken voor alle voetgangers en fietsers.
Door een helder ontworpen eenduidige openbare ruimte met meer groen en schaduw, goede overgangen en aansluitingen op de schoolpleinen en entrees van de gebouwen, met zitplekken kwalitatieve fietsenstallingen op zorgvuldig gekozen plekken en een heldere hiërarchie voor fietsers en voetgangers kan hier een intieme plek ontstaan. Een plek die zowel op drukke als rustige momenten veilig en aantrekkelijk voelt om te verblijven en doorheen te bewegen voor jong en oud.
Stedenbouwkundige principes •
Uitsluitend actieve plinten en duidelijk herkenbare entrees aan het maatschappelijke anker.
•
Het maatschappelijk hart vervult verschillende functies; er is ruimte voor verblijven, spelen en evenementen.
•
Het maatschappelijk anker is autoluw en er zijn duidelijke aanrijdroutes voor fiets- en voetgangers.
•
De plek voor het halen en brengen van kinderen voor de scholen heeft direct zicht op de entrees aan het maatschappelijk anker.
•
De inrichting van het maatschappelijk anker is eenduidig en samenhangend.
•
Fietsparkeren wordt aan de rand van het maatschappelijk anker afgevangen, hierdoor blijft de openbare ruimte beschikbaar voor spelen en activiteiten voor DukdalfBRES en de scholen.
•
De noord-zuid fietsverbinding is doorlopend met een veilige oversteek naar de K&R. De fietsroute vanuit het westen wordt beëindigd ter hoogte van het fietsparkeren aan de rand van het maatschappelijk anker.
Locatie ooghoogte
Huidige situatie
32
Het anker is goed bereikbaar vanaf verschillende kanten
Heel stenig met een onduidelijk routing voor de verschillende modaliteiten
Aangrenzende scholen hebben een duidelijke relatie en zorgen voor levendigheid
Het zwembad heeft nu een onaantrekkelijke gevel richting het anker
Verschillende groepen van de BSO hebben speelplek en entree direct aan het anker
Potentie om DukdalfBRES met luifel en entree meer te activeren naar deze kant
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Ruimtelijk raamwerk
Ooghoogte maatschappelijk anker
Referentie beelden
Helder ontworpen verblijfsplekken en doorgaande routes
Actieve/transparante plint met luifel en entrees naar het anker
De schoolpleinen doen mee en versterken de identiteit en het gebruik van het anker
Een plek die op zowel drukke als op rustige momenten prettig is om te verblijven. De vormentaal van de huidige schoolpleinen en gedraaide volumes aan het anker inzetten als ontwerpmiddel
33
Gebiedsagenda Rickse Boomgaert Ruimtelijk raamwerk
Groene anker Het groene anker is een lommerrijke verblijfsplek van waaruit het groene fijnmazige netwerk zich alle kanten op verspreidt. Aan het groene anker wordt gewoond maar kunnen maatschappelijke functies ook een entree hebben. Het groene anker is autovrij en kenmerkt zich door goede verblijfsplekken voor jong en oud. Zowel sport als spelen krijgt hier een plek in de openbare ruimte, waarmee het een ontmoetingsplek zal zijn voor de buurt. Daarnaast vervult het groene anker een belangrijke rol voor klimaatadaptatie en ecologie in de buurt. Waterberging/ compensatie voor het gebied wordt hier opgelost en verhard oppervlak wordt geminimaliseerd. Er staan veel bomen die voor koelte zorgen in de warme zomermaanden en een aantrekkelijk leefmilieu voor insecten en vliegende soorten vormen. Het groene anker met zijn uitlopers is een belangrijke schakel in de grotere groenstructuren van singels, lanen en dijken met groene taluds in de omgeving. De groene identiteit is parkachtig en met een informele sfeer. Niet het strakke van de polder maar meer de diversiteit van een boerenerf met verschillende beplantingslagen en bloeiperioden en veel natuurlijke inheemse planten, waar zowel struinpaden doorheen lopen als de belangrijke comfortabele fietsroutes die de omliggende (woon)wijken met elkaar en het gebied verbinden.