Document · PDF

Accountantsverslag gemeente Voorne aan Zee 2025 - 6 juli 2026 07-07-2026

Raadsvergadering 7 juli 2026, gemeente Voorne aan ZeeBij agendapunt: Jaarstukken 2025 Voorne aan Zee13.018 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Accountantsverslag 2025 Gemeente Voorne aan Zee, 7 juli 2026

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026 Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl

Aan de gemeenteraad van de gemeente Voorne aan Zee Postbus 13 3220 AA HELLEVOETSLUIS Onderwerp Accountantsverslag 2025 Datum 7 juli 2026 Ons kenmerk 2607B842CA.01/JO Behandeld door N.W. van den Akker MSc RA EMITA 088 288 4556 C.L. Aleman MSc RA 088 288 4667 J. van Koert MSc RA 088 288 2306

Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2025 van de gemeente Voorne aan Zee. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2025 van de gemeente Voorne aan Zee. De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Voorne aan Zee. Wij hebben bij deze jaarrekening een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het getrouwe beeld. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging d.d. 18 december 2025, en met ons auditplan, dat op 4 december 2025 is besproken in uw auditcommissie. Wij hebben het concept van dit accountantsverslag ambtelijk besproken alvorens het aan u is verstrekt. Wij hebben dit rapport tevens toegelicht aan de auditcommissie tijdens de vergadering van 22 juni 2026. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.

J. van Koert MSc RA

Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 24362853.

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Inhoudsopgave Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

• Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

• Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen

Bevindingen jaarrekening

• De financiële positie van uw gemeente

• Belangrijkste bevindingen uit onze controle

Interne beheersing

• Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing

Bijlagen

• Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen

• Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle

• Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen

• Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025

• Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole In dit hoofdstuk zijn de kernpunten van de jaarrekeningcontrole overzichtelijk weergegeven. Deze kernpunten lichten wij in het vervolg van dit accountantsverslag nader toe. De onderwerpen linken dan ook door naar de verdiepende teksten, en zijn te raadplegen door op de categorie of het onderwerp te klikken. Categorie

Onderwerp

Algemeen

1. Controleverklaring

1. Wij hebben een goedkeurende controleverklaring bij de jaarstukken 2025 verstrekt.

2. Rechtmatigheid 3. Fraude

2. De door het college geconstateerde onrechtmatigheden overschrijden de vastgestelde verantwoordingsgrens. De niet-acceptabele onrechtmatigheden overstijgen de verantwoordingsgrens. In onze controleverklaring benadrukken wij deze aangelegenheid.

1. Financiële positie

1. De financiële positie ultimo 2025 is verslechterd ten opzichte van 2024.

2. Kwaliteit jaarstukken

2. Wij hebben vastgesteld dat de jaarstukken kwalitatief gezien voldoen aan de daaraan te stellen eisen. In dit kader hebben wij vastgesteld dat schattingen op een gedegen wijze zijn onderbouwd en dat de jaarstukken het vereiste inzicht verschaffen aan de gebruikers. Wel zijn wij van mening dat de informatiewaarde van de jaarrekening vergroot kan worden.

1. Ontwikkeling interne beheersing

1. Wij hebben in onze managementletter verbeterpunten ten aanzien van de interne beheersing vermeld, maar hebben geen significante tekortkomingen geïdentificeerd die acute opvolging vereisen. De accountant van de GR Jeugdhulp Rijnmond heeft een onzekerheid ad € 1,0 miljoen gerapporteerd a.g.v. door uw interne controle geconstateerde onvolkomenheden in het proces van toeleiding naar zorg. Wij vragen uw aandacht hiervoor.

Financiën

Sociaal domein

2. Prestatielevering zorg

Observatie en/of aanbeveling

3. Uw gemeente beschikt over een actuele frauderisicoanalyse. Wij adviseren u de frauderisicoanalyse aankomend jaar opnieuw te actualiseren en te agenderen in het nieuwe college en de nieuwe auditcommissie.

2. Gemeente Voorne aan Zee steunt voor de prestatielevering bij zorgaanbieders op gecontroleerde productieverantwoordingen, specifiek voor jeugdzorg wordt hiervoor samengewerkt met de GR Jeugdhulp Rijnmond. Voor een bedrag van € 1,2 miljoen t.a.v. Wmo en € 0,4 miljoen t.a.v. Jeugdzorg is geen gecontroleerde productieverantwoording aangeleverd door de zorginstelling, terwijl dit wel had gemoeten. Wij adviseren u om nader te onderzoeken hoe de ‘afhankelijkheid’ van productieverantwoordingen ingeperkt kan worden.

Grondexploitatie

1. Schattingen

1. De grondexploitaties zijn getrouw weergegeven, zoals blijkt uit onze controlewerkzaamheden.

2. Voorziening

2. De gemeente heeft haar voorziening voor verlieslatende complexen geactualiseerd en heeft deze in overeenstemming gebracht met de verwachte negatieve resultaten per grondexploitatie.

3. Actualisatie

IT-omgeving

1. Cybersecurity 2. General IT controls

3. De werkwijze rond het actualiseren van de grondexploitaties kan nog verder verbeterd worden, hoewel wij zien dat de gemeente hier ook al de nodige stappen in heeft gezet het afgelopen jaar. 1. De aandacht voor cybersecurity is vanaf het najaar van 2024 wettelijk verankerd in de Europese NIS2-richtlijn. Wij vragen uw aandacht voor de mogelijke impact van deze nieuwe wetgeving op de IT-omgeving van de gemeente Voorne aan Zee. 2. In onze managementletter hebben wij onze belangrijkste bevindingen ten aanzien van de general IT controls aan het college gerapporteerd. In dit accountantsverslag zijn de hiermee samenhangende bevindingen & conclusies tevens opgenomen..

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

5 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Bestuurlijke samenvatting Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Getrouwheid

Rechtmatigheid

Welke verbeteringen zien wij?

Welke aandachtspunten zien wij?

•

Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het getrouwe beeld van de jaarrekening, inclusief de daarin opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het college.

•

De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 6,15 miljoen. Deze materialiteit is gebaseerd op 2% van de werkelijke lasten, exclusief dotaties aan reserves.

•

Naast onze opdrachtbevestiging zijn het Bado en de financiële verordening (die door uw raad is vastgesteld op 5 maart 2026, met terugwerkende kracht geldend vanaf 1 januari 2025) bepalend (geweest) voor onze controle.

•

Wij hebben tijdens onze controle van de WNT geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd die de materialiteitsgrens conform het controleprotocol WNT te boven gaan.

•

Het college van B&W heeft in zijn rechtmatigheidsverantwoording fouten gerapporteerd die uitkomen boven de verantwoordingsgrens. Deze fouten bestaan volledig, voor € 13,96 miljoen, uit nietacceptabele afwijkingen.

•

In de paragraaf Bedrijfsvoering zijn de bevindingen groter dan de rapporteringstolerantie toegelicht door het college.

•

De gehanteerde verantwoordings- en rapportagegrens bedraagt € 6,2 miljoen, respectievelijk € 0,25 miljoen.

•

Wij hebben de conclusies van het college in ons getrouwheidsoordeel betrokken. Hieruit zijn geen materiële tekortkomingen gebleken.

•

Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd ten aanzien van de SiSa-bijlage die als bijlage bij de jaarstukken is opgenomen. In Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 is de voorgeschreven tabel met fouten en onzekerheden opgenomen.

Wij zien dat uw gemeente de volgende verbeteringen heeft gerealiseerd: •

De gemeente Voorne aan Zee besteedt op een goede manier aandacht aan de thema’s ‘fraude’ en ‘integriteit’, en treedt daarover tijdig met ons in contact. Wel adviseren wij om de frauderisicoanalyse aankomend jaar weer te actualiseren.

•

De ambtelijke organisatie heeft veel inspanningen geleverd om een compleet controle-exemplaar van de jaarstukken, inclusief onderliggend opsteldossier, aan te leveren. Hoewel wij hierin nog verbetermogelijkheden constateren, willen wij de organisatie ook complimenteren met het doorlopen proces en de hieruit voortvloeiende jaarstukken.

•

Het college en de ambtelijke organisatie werken actief aan de doorontwikkeling van de administratieve organisatie & interne beheersing, inclusief doorontwikkeling van het jaarrekeningtraject, en betrekken ons hier ook actief in.

Daarnaast onderkennen wij de volgende belangrijke aandachtspunten: •

Als onderdeel van het voorwaardencriterium van de rechtmatigheidsverantwoording is het van belang om de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen te toetsen. Het college heeft in de rechtmatigheidsverantwoording 19 onrechtmatige inkoopcontracten geconstateerd. Wij vragen uw aandacht voor het belang van de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen en adviseren om te onderzoeken of het mogelijk is om procesverbeteringen door te voeren, ter voorkoming van onrechtmatigheden in de toekomst.

•

Wij zijn van mening dat de informatiewaarde van uw P&C documenten (inclusief de jaarstukken) verbeterd kan worden. Wij adviseren om te analyseren wat de nut en noodzaak is van verschillende analyses en tabellen in de P&C documenten en of hiermee het gewenste inzicht wordt geboden. Het meer visualiseren van informatie is tevens een bruikbaar middel om lange stukken tekst effectief te presenteren.

•

Als gevolg van geconstateerde bevindingen (vanuit de interne controle van de gemeente) ten aanzien van de toeleiding naar Jeugdzorg, is door de accountant van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) een onzekerheid in de jeugdzorglasten gerapporteerd. Wij adviseren u om te onderzoeken hoe deze onzekerheid in de toekomst kan worden weggenomen c.q. voorkomen.

•

De financiële positie is ultimo 2025 verder verslechterd. Hoewel de financiële positie en hiermee samenhangende kengetallen nog steeds toereikend zijn, achten wij het van belang dat de financiële positie niet verder verslechterd richting de toekomst.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

7 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Welke aandachtspunten zien wij? (vervolg)

Frauderisicoanalyse

Opstel- en controleproces

Financiële positie

•

Wij constateren dat de kwaliteit van het opsteldossier van de jaarstukken nog (verder) verhoogd kan worden. Op verschillende onderdelen, waaronder de materiële vaste activa, transitorische posten, voorzieningen, grondexploitaties en de SiSa-verantwoording, hebben wij veel vragen gesteld die onzes inziens voorkomen hadden kunnen worden. Wij zien het als een gezamenlijke doelstelling om de kwaliteit van de jaarstukken en het opsteldossier te verbeteren en trekken hierin graag samen met uw organisatie op. De komende periode zullen wij hier concreet invulling aan geven, middels een Audit Readiness traject.

•

Van belang is een adequate wisselwerking tussen de centrale en de decentrale organisatie. Dit vraagt om een centrale kaderstelling richting de organisatieonderdelen, met vanuit die onderdelen een versterking van de informatievoorziening. Dit is bijvoorbeeld vorm te geven via: -

Het verbeteren van de input voor een uniforme en consistente documentatie.

Het verbeteren van de projectbeheersing, om te komen tot een consistente werkwijze en tot dossiervorming per organisatieonderdeel.

Het vormgeven van het risicomanagement voor het kwantificeren en afdekken van risico’s.

•

Via (thema)onderzoeken en interne controles besteedt uw gemeente passende aandacht aan de onderwerpen ‘fraude’ en ‘integriteit’. Uw gemeente beschikt over een frauderisicoanalyse waarvan de meest recente actualisatie in recent is afgerond. Wij zijn overwegend positief over deze frauderisicoanalyse, maar wel willen wij (nogmaals) benadrukken dat het voor een gedegen frauderisicoanalyse van belang is dat er wordt geredeneerd vanuit de mogelijkheden tot het plegen van fraude binnen het gehele landschap waarin de gemeente zich bevindt. In het verlengde hiervan adviseren wij u daarom om scherp te blijven op eventuele veranderingen in dit landschap. Het regelmatig actualiseren van de analyse is een belangrijk middel hiervoor. Wij adviseren u hier aankomend jaar prioriteit aan te geven.

•

Voor verdere observaties inzake fraude en met betrekking tot uw interne beheersing verwijzen wij tevens naar de managementletter 2025.

•

Wij hebben vastgesteld dat u op een adequate wijze opvolging geeft aan integriteitsmeldingen. Tijdens onze controle over 2025 zijn door ons geen fraudegevallen geconstateerd.

•

Het opstel- en controleproces zijn relatief goed verlopen. Tegelijkertijd merken wij op dat een eerstejaarscontrole per definitie tijdrovend en relatief zwaar is. Het opsteldossier was gereed bij aanvang van de controle, inclusief een controle-exemplaar van de jaarstukken. Het controle-exemplaar van de jaarstukken was nagenoeg compleet, maar bijvoorbeeld de rechtmatigheidsverantwoording ontbrak hierin. Het bespoedigt de doorlooptijd van de controle door het aantal nagekomen mutaties in de jaarstukken zoveel als mogelijk te beperken.

•

Wij hebben geen bevindingen geconstateerd ten aanzien van de SiSa-bijlage. De controle van de SiSa-verantwoording heeft relatief veel tijd gekost gedurende de controle. Primair is dit het gevolg van het omvangrijke aantal regelingen, maar wij hebben ook geconstateerd dat er verbetermogelijkheden zijn in de dossiervorming ter onderbouwing van de SiSa-bijlage. Wij hebben met de ambtelijke organisatie afgesproken om in het najaar van 2026 een SiSa-training te organiseren voor de relevante medewerkers binnen de gemeente.

•

De financiële positie ultimo 2025 is verslechterd ten opzichte van 2024.

•

De beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2025 bedraagt € 67,6 miljoen (2024: € 68,6 miljoen). Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Voorne aan Zee onderkende en aanwezige risico’s van € 34 miljoen (2024: € 29,9 miljoen). De weerstandsratio is hiermee verslechterd ten opzichte van voorgaand jaar.

•

Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen begroting en realisatie, en kent een nadelig rekeningresultaat 2025 ad € 3,2 miljoen (2024: positief € 2,1 miljoen).

•

Wij achten het een relevant aandachtspunt voor gemeente Voorne aan Zee om structureel de baten en lasten in evenwicht te hebben en niet verder ‘in te teren’ op de beschikbare reserves. Nagenoeg alle kengetallen laten een meerjarige verslechtering zien over de afgelopen jaren. Dit vormt een belangrijk aandachtspunt, mede gezien de vele uitdagingen die op de gemeente afkomen de komende jaren.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

8 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Realiteitsgehalte begroting

•

Kwaliteit verslaggeving

Tijdens de controle hebben wij het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingsvraagstukken geëvalueerd. Hierbij valt te denken aan het proces om tot schattingen te komen, zoals bij de grondexploitatie en de voorzieningen. Bij de processen waarbij wij dat nodig achtten, hebben wij specialisten betrokken. Dit betrof de WNT-verantwoording.

Uit het overzicht van baten en lasten over 2025 blijken afwijkingen c.q. volumeverschillen in zowel de lasten, de baten als de saldi. Deze afwijkingen, in combinatie met de absolute omvang en de oorzaken van het nadelige resultaat van circa € 3,2 miljoen ten opzichte van gewijzigde begroting 2025, wijzen erop dat er nog stappen kunnen worden gezet om tot een meer realistische begroting te komen. Anderzijds wijst het negatieve jaarrekeningresultaat er wel op dat gemeente Voorne aan Zee in staat is om begrote activiteiten te realiseren. Dit achten wij een positieve ontwikkeling. Tevens laat de beperkte afwijking ten opzichte van de gewijzigde begroting zien dat de gemeente in staat is om realistische begrotingswijzigingen door te voeren gedurende het jaar. Het realiteitsgehalte van de primaire begroting blijft echter een relevant aandachtspunt.

Wij onderkennen in het kader van de kwaliteit en transparantie van de jaarstukken de volgende aandachtspunten: •

De kwaliteit van de toelichtingen en analyses kan worden verbeterd. Zo ontbreken vaak de oorzaakanalyses en worden verschillen veelal cijfermatig verklaard. Als gevolg waarvan een afwijking is veroorzaakt en of deze al dan niet al eerder was te voorzien, blijkt in de meeste gevallen niet.

•

Een logische vervolgstap is het meer integreren van de doelen en euro’s in de beleidscyclus c.q. de kadernota’s, en vervolgens de begroting en de jaarrekening.

•

Het uitgangspunt is hierbij dat de toelichtingen en analyses betrekking hebben op de brutolasten en -baten. In diverse gevallen zijn deze echter gebaseerd op het saldo van baten en lasten (netto) en worden verschillende afwijkingen hierdoor onderbelicht of niet (geheel) verklaard, ook als gevolg van het tussentijds verrekenen hiervan met de reserves.

Wij hebben, ondanks de bovenstaande (verbeter)punten, wel vastgesteld dat de jaarstukken kwalitatief gezien voldoende zijn om het gewenste inzicht aan de gebruikers te verschaffen. Wij hebben tevens vastgesteld dat de jaarrekening voldoet aan het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor provincies en gemeenten.

Interne beheersing

Sociaal domein

•

Op basis van de interim-controle 2025 hebben wij tekortkomingen geïdentificeerd in de interne beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving. Onze belangrijkste bevindingen zijn in dit verslag opgenomen in het onderdeel Interne beheersing. In het voorliggende accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole.

•

Wij hebben in 2025 een IT-audit uitgevoerd, waarover middels de managementletter 2025 aan het college in detail is gerapporteerd. Onze conclusie is dat er sprake is van tekortkomingen die van invloed zijn op de jaarrekening, de compliance en/of de operationele prestaties. Vanwege deze conclusie konden wij tijdens onze controle over 2025 niet zonder meer steunen op de IT-omgeving en/of op (informatie uit) de applicaties. Wij hebben daarom (extra) gegevensgerichte controlewerkzaamheden verricht, waaronder detailcontroles. Hierbij zijn geen afwijkingen geconstateerd.

•

Wij trekken samen met uw gemeente op in het proces van het digitaliseren van de interim- en de jaarrekeningcontrole. Tijdens onze controle zetten wij hiertoe diverse tools in, bijvoorbeeld voor de controle van de memoriaalboekingen. Ook hebben wij tijdens onze controle van 2025 voor het eerst een nieuwe data-analyse tool ingezet t.b.v. de controle van de personeelskosten.

•

Wij hebben in onze managementletter verbeterpunten ten aanzien van de interne beheersing vermeld, maar hebben geen significante tekortkomingen geïdentificeerd die acute opvolging vereisen. De accountant van de GR Jeugdhulp Rijnmond heeft een onzekerheid ad € 1,0 miljoen gerapporteerd a.g.v. door uw interne controle geconstateerde onvolkomenheden in het proces van toeleiding naar zorg. Wij vragen uw aandacht hiervoor.

•

Gemeente Voorne aan Zee steunt voor de prestatielevering bij zorgaanbieders op gecontroleerde productieverantwoordingen, specifiek voor jeugdzorg wordt hiervoor samengewerkt met de GR Jeugdhulp Rijnmond. Voor een bedrag van € 1,2 miljoen t.a.v. Wmo en € 0,4 miljoen t.a.v. Jeugdzorg is geen gecontroleerde productieverantwoording aangeleverd door de zorginstelling, terwijl dit wel had gemoeten. Wij adviseren u om nader te onderzoeken hoe de ‘afhankelijkheid’ van productieverantwoordingen ingeperkt kan worden.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

9 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Grondexploitatie

Overig

•

Wat betreft de grondexploitatie hebben wij het proces, de dossiervorming en de onderbouwingen beoordeeld waarop het management de geactualiseerde schattingen heeft gebaseerd. Wij hebben onder andere de realisatie en de geactualiseerde schattingen ultimo 2025 versus de schattingen inzake de jaarrekening 2024 geanalyseerd (‘backtesting’).

•

Wij hebben specifiek aandacht besteed aan de impact van de veranderende (woning)markt op de grondexploitaties van de gemeente Voorne aan Zee. Naar aanleiding hiervan hebben wij geen bevindingen geconstateerd. Wij constateren tevens dat de gemeente de specifieke kennis op het gebied van grondexploitaties deels (extern) inhuurt, indien dit noodzakelijk wordt geacht.

•

In onze controle van de grondexploitaties hebben wij diverse aandachtspunten en verbetermogelijkheden geconstateerd. Wij hebben deze opgenomen in dit accountantsverslag en denken graag met u mee over de verdere professionalisering van het gemeentelijk grondbedrijf en grondbeleid.

•

Wij hebben vastgesteld dat de tussentijdse winstneming op de grondexploitatie Locatie Jan Matthijssenlaan op een foutieve wijze berekend is. Als gevolg daarvan is onterecht een winst terugname verantwoord, terwijl feitelijk een (beperkte) winst genomen had moeten worden. Dit levert per saldo een fout op van € 1 miljoen, welke niet aangepast is in de jaarstukken. Deze fout is opgenomen in het in dit accountantsverslag opgenomen overzicht van ongecorrigeerde fouten.

•

Wij zijn van mening dat de waardering van de grondexploitaties, op bovenstaande bevinding na, op basis van de hiervoor beschreven werkzaamheden en bevindingen juist is, en consistent met voorgaand jaar.

•

Uit bijlage A bij dit accountantsverslag blijkt welke (niet-)gecorrigeerde bevindingen, onzekerheden en tekortkomingen in de toelichtingen wij hebben geconstateerd.

•

In bijlage C is onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging te vinden.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

10 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Bevindingen jaarrekening

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente De vermogenspositie van uw gemeente is verslechterd Het BBV, de verslaggevingsregels voor gemeenten, maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2025 bedraagt € 9,0 miljoen nadelig. Per saldo is tussentijds € 5,8 miljoen aan de reserves onttrokken, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2025 circa € 3,2 miljoen nadelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2025 circa 32% van het balanstotaal (ultimo 2024: 32% van het balanstotaal) en is hiermee ongeveer gelijk aan 2024. Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat.

Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in de reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in de reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming. Wat het voorgaande concreet betekent voor uw gemeente hebben wij in het overzicht hiernaast weergegeven.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Eigen vermogen (x € 1 miljoen)

2025

2024

2023

Eigen vermogen per 1 januari

171,9

181,3

189,9

Tussentijdse resultaatbestemming

-/- 5,8

-/- 11,5

-/- 17,5

Gerealiseerd resultaat

-/- 3,2

2,1

8,9

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

-/- 9,0

-/- 9,4

-/- 8,6

Eigen vermogen per 31 december

162,9

171,9

181,3

Exploitatieresultaat (x € 1 miljoen) Totale baten

300.135

Totale lasten

-/- 309.153

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

-/- 9.018

Af: stortingen in reserves

-/- 5.836

Bij: onttrekkingen aan reserves

11.634

Saldo mutaties reserves

5.798

Gerealiseerd resultaat

-/- 3.220

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

13 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Het overzicht van baten en lasten over het boekjaar 2025 laat een nadelig gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten van € 9 miljoen zien, ten opzichte van een begroot nadelig saldo van € 6,6 miljoen (begroting na wijziging).

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten (x € 1 miljoen)

(8)

De jaarrekening 2025 sluit – na verwerking van de mutaties in reserves – met een nadelig gerealiseerd resultaat van circa € 3,2 miljoen.

(9)

In de programmaverantwoording geeft het college per programma op hoofdlijnen een verklaring voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. In de paragraaf Bedrijfsvoering heeft het college de rechtmatigheid van de begrotingsafwijkingen nader toegelicht. Er is geen sprake van overschrijdingen ten opzichte van de begroting na wijzigingen.

(9) (10) 2023

2024

2025

Mutaties in reserves (x € 1 miljoen)

20 15 10 5 (5) 2023

2024

2025

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

2024

2025 14 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Kengetallen voor de gemeente Voorne aan Zee (werkelijk over de periode 2023-2025)

Solvabiliteit De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als sprake is van een forse schuld en veel eigen vermogen (totaal van algemene en bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Grondexploitatiequote De grondexploitatiequote geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten van de gemeente. In de regel geldt: hoe hoger de grondexploitatiequote, hoe groter het risico dat de gemeente loopt. Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de ‘druk’ van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie.

18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0%

36% 35% 34% 33% 32% 31% 30% 29% 2023

Structurele exploitatieruimte Voor het beoordelen van de financiële positie is het ook van belang om te kijken naar de structurele baten en lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, waarbij de structurele baten en lasten worden vergeleken met de totale baten. Een negatief percentage betekent dat de structurele baten niet toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken.

Grondexploitatiequote

Solvabiliteit

37%

2024

2025

2023

Werkelijk

Structurele exploitatieruimte

Netto schuldquote 100%

95%

-1% -1%

90%

-2% -2%

80%

-3%

75%

-3%

70%

-4% 2023

2024

2025

2023

Werkelijk Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

2025

Werkelijk

85%

2024

Bestuurlijke samenvatting

2024

2025

Werkelijk Bevindingen jaarrekening

15 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Voorspellende waarde van uw begroting

Saldo baten en lasten | Begroting vs. realisatie (x € 1 miljoen)

De jaarrekening 2025 sluit met een negatief gerealiseerd resultaat van circa € 3,2 miljoen. De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document waarmee de gemeenteraad de financiële en beleidsmatige kaders vaststelt waarbinnen het college zijn beleid en doelen kan realiseren.

(5) (10)

De gemeenteraad heeft de focus gelegd op het realiseren van de gestelde doelen. De realiteit hiervan is echter niet altijd in balans met de beschikbare capaciteit en de mogelijkheden. Daarmee is de begroting meer gebaseerd op uw politiek-bestuurlijke ambities dan op wat uw gemeente daadwerkelijk met de beschikbare middelen en capaciteit kan realiseren.

(15) Begroting 2024

Uw organisatie is zich bewust van deze problematiek. In de afgelopen jaren heeft uw gemeente reeds maatregelen genomen om de voorspellende waarde van de begroting van zowel de investeringen als de baten en lasten en de uitvoeringskracht hiervan dichter bij elkaar te brengen. Desondanks willen wij u adviseren om aandacht te houden voor dit onderwerp.

Realisatie 2024

Begroting 2025

Realisatie 2025

Baten | Begroting vs. realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 400 300

Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken

200

Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2025 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben de jaarstukken tijdens onze werkzaamheden integraal doorgenomen en hebben daarbij – behalve op de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening – vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken, vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses.

100 Begroting 2024

Realisatie 2024

Begroting 2025

Realisatie 2025

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Realisatie 2024

Begroting 2025

Realisatie 2025 16

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Wij onderkennen in het kader van de kwaliteit en transparantie van de jaarstukken de volgende aandachtspunten: 1. De kwaliteit van de toelichtingen en analyses behoeft verbetering. Oorzaakanalyses ontbreken vaak nog. Voorkomende verschillen worden bovendien veelal cijfermatig verklaard, waarbij in de meeste gevallen niet duidelijk wordt door welke oorzaak een afwijking is veroorzaakt en of deze al dan niet eerder was te voorzien. 2. Een logische vervolgstap is het meer integreren van de doelen en euro’s in de beleidscyclus c.q. de kadernota’s, en vervolgens in de begroting en de jaarrekening. 3. Het uitgangspunt is dat de toelichtingen en analyses betrekking hebben op de brutolasten en -baten. In diverse gevallen zijn deze echter gebaseerd op het saldo van baten en lasten (netto). Hierdoor, en ook vanwege het tussentijd verrekenen hiervan met de reserves, blijven diverse afwijkingen onderbelicht of worden deze niet (geheel) verklaard.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

17 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen)

Het weerstandsvermogen is afgenomen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente geschatte risico’s. Beide zijn gemuteerd in 2025; de ratio weerstandsvermogen is met 0,1 afgenomen. Beschikbare weerstandscapaciteit De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 67,6 miljoen (2024: € 68,6 miljoen). De beschikbare weerstandscapaciteit is afgenomen ten opzichte van voorgaand jaar. Dit wordt onder meer verklaard door het negatieve saldo van baten & lasten, gecorrigeerd voor diverse onttrekkingen aan de bestemmingsreserves. Benodigde weerstandscapaciteit De inventarisatie van risico’s – die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen – geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een schatting van de kans dat het geïdentificeerde risico zich voordoet, om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Uw gemeente heeft op basis van deze risico-inventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico’s bedraagt € 31 miljoen (2024: € 29,9 miljoen). Ten opzichte van 2024 is hiermee sprake van een toename.

75 70 65 60 55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 -

2023

2024

2025

Benodigde weerstandscapaciteit

Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandscapaciteit

2,50

Uw weerstandscapaciteit van € 67,6 miljoen is toereikend in relatie tot de berekende risico’s van € 31 miljoen. Dit is door het college inhoudelijk nader toegelicht in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag. 2,25

2,00

2023

2024

2025

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

19 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het boekjaar 2023 is het college verplicht in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen waarin het zich verantwoordt over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (inclusief de begrotingsrechtmatigheid). Een uitgebreidere toelichting op de onrechtmatigheden, en de vervolgacties om deze op te lossen/te voorkomen, is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering in het jaarverslag. Verantwoordings- en rapportagegrens Via de financiële verordening 2025 zijn de verantwoordings- en rapportagegrens vastgesteld. Dit raadsbesluit is op 5 maart 2026, met terugwerkende kracht geldend vanaf 1 januari 2025, genomen. Het college heeft de verantwoordingsgrens gehanteerd bij het opmaken van de rechtmatigheidsverantwoording en de uiteindelijke conclusie daarbij. Fouten en onduidelijkheden die de verantwoordingsgrens niet overschrijden, zorgen voor een positieve uiting van het college, waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, evenals de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt de diepgang van de toelichting van het college in de paragraaf Bedrijfsvoering. Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het college blijken onrechtmatigheden die de verantwoordingsgrens te boven gaan.

Deze onrechtmatigheden betreffen niet-acceptabele onrechtmatigheden. Normenkader Het college heeft het van toepassing zijnde normenkader in kaart gebracht. Dit normenkader is door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering d.d. 18 december 2025. Wij hebben vastgesteld dat het normenkader voor het college leidend is geweest bij het komen tot de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen in de paragraaf Bedrijfsvoering. In de financiële verordening zijn eveneens specifieke richtlijnen opgenomen voor de wijze en diepgang van het rapporteren over de rechtmatigheid en voor de wijze waarop het college moet omgaan met begrotingsafwijkingen. Deze komen hierna nader aan bod. De financiële verordening 2025 is hiervoor relevant geweest in onze controle.

Begrotingscriterium

Voorwaardencriterium

Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. De financiële beheershandelingen die ten grondslag liggen aan de baten, lasten en balansmutaties dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s (het begrotingscriterium). Uitgangspunt hiervoor is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij de investeringen heeft geautoriseerd. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting.

Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan het uitvoeren van de financiële beheershandelingen. Deze eisen c.q. voorwaarden zijn afkomstig uit de relevante wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader, en hebben betrekking op aspecten als: doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur.

De gemeenteraad en het college hebben afspraken gemaakt over de situaties waarin lastenoverschrijdingen weliswaar onrechtmatig zijn, maar wel acceptabel (lastenoverschrijdingen zijn en blijven onrechtmatig, maar zijn onder voorwaarden acceptabel, wat betekent dat het college deze niet hoeft toe te lichten in de paragraaf Bedrijfsvoering). Wij hebben vastgesteld dat het college specifieke werkzaamheden heeft uitgevoerd ten aanzien van het begrotingscriterium, zijnde een controle op programmaoverschrijdingen, waaronder een nulproef en een controle op kredietoverschrijdingen. Kredietoverschrijdingen Er is geen sprake van overschrijdingen van de gevoteerde investeringskredieten. Begrotingsrechtmatigheid Wat betreft de begrotingsrechtmatigheid is het autorisatieniveau van de raad leidend bij het bepalen van de onrechtmatigheden. Het autorisatieniveau van de raad van de gemeente Voorne aan Zee betreft het totaal van de baten en lasten op programmaniveau. Op dit niveau is sprake van begrotingsoverschrijdingen, welke de rapportage- en verantwoordingsgrens overschrijden. Uit onze werkzaamheden blijkt dat de overschrijdingen adequaat zijn toegelicht.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Gemeenten stellen via de financiële verordening en/of onderliggende nota’s de kaders vast die van invloed zijn op de verslaggeving. Het gaat hierbij om het geven van invulling aan de ruimte die het BBV biedt voor de eigen gemeentelijke kaders. Denk hierbij aan de grenzen voor het activeren van investeringen, afschrijvingstermijnen, en het omgaan met reserves en voorzieningen en dergelijke. Deze vallen onder het getrouwe beeld en per definitie ook onder de reikwijdte van de reguliere accountantscontrole. De voorwaarden die direct van invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening worden evenmin opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Hierbij kan worden gedacht aan het nietnaleven van de voorwaarden met betrekking tot recht, hoogte, duur, termijnen, normbedragen, doelgroep en grondslag bij bijvoorbeeld bijstandsverlening, maatschappelijke ondersteuning, inkomensoverdrachten en het opleggen van belastingen, met als gevolg dat de bijhorende lasten of opbrengsten onjuist en/of onvolledig zijn. Het niet-naleven van deze voorwaarden heeft direct invloed op het getrouwe beeld van deze posten in de jaarrekening. Díe onderwerpen die niet onder het getrouwheidsoordeel van de accountant vallen, worden hierna nader toegelicht, inclusief de wijze waarop het college deze in zijn werkzaamheden heeft betrokken.

Aanbestedingen Uw gemeente voert in het kader van de controle op het naleven van de aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit.

20 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Rechtmatigheidsverantwoording Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatige totstandkoming van inkoopcontracten adequaat gecontroleerd is middels de door de ambtelijke organisatie uitgevoerde werkzaamheden. De (verbijzonderde) interne controlefunctie van uw gemeente heeft aan de hand van een risicoanalyse en hierop inspelende detailwerkzaamheden met voldoende diepgang de crediteuren beoordeeld, welke (mogelijk) aan de Europese aanbestedingsrichtlijnen onderhevig zijn. Middels deze werkzaamheden zijn 19 onrechtmatige inkoopcontracten ten aanzien van 19 crediteuren geconstateerd, waarvan bij 2 inkoopcontracten de uitgaven in 2025 de rapportagegrens overschrijden. Deze onrechtmatigheid is adequaat toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Tevens zijn door de (V)IC een aantal inkoopcontracten geïdentificeerd welke in de nabije toekomst (opnieuw) zullen moeten worden aanbesteed. De gemeente heeft hierop reeds actie ondernomen, door de betreffende aanbestedingen op te nemen in een aanbestedingskalender. Wij zijn van de onrechtmatige inkoopcontracten expliciet nagegaan of sprake is van indicaties welke duiden op fraude en/of corruptie. Wij hebben vastgesteld dat geen sprake is van dergelijke indicaties. Zoals ook gerapporteerd in onze managementletter constateren wij nog mogelijkheden tot het (verder) optimaliseren van het inkoop- en aanbestedingsproces.

Wij dringen derhalve aan op het opvolg en van onze bevindingen om aanbestedingsonrechtmatigheden in de toekomst te mitigeren.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

21 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Sociaal domein Sociaal domein | Jeugdzorg en Wmo Uw gemeente voert het aan cliënten verstrekken van de voorzieningen in het kader van de Wmo en de Jeugdwet grotendeels in eigen beheer uit. Ten aanzien van deze onderdelen is uw gemeente voor het getrouw en rechtmatig kunnen verantwoorden van de hiermee samenhangende lasten (deels) afhankelijk van de gecontroleerde productieverantwoordingen en/of bestuursverklaringen waarmee de zorgleveranciers aan de gemeente Voorne aan Zee verantwoording afleggen over de bestedingen.

Wij adviseren u om nader te onderzoeken hoe de ‘afhankelijkheid’ van productieverantwoordingen verder kan worden teruggedrongen. Dit heeft niet alleen tot voordeel dat de onzekerheden binnen sociaal domein potentieel kunnen afnemen (of zelfs helemaal verdwijnen), maar dit maakt ook dat er geen afhankelijkheid is van het moment dat een zorgaanbieder de productieverantwoording aanlevert. Deze aanlevering vindt nu relatief laat pas plaats in het controleproces, wat de doorlooptijd van de controle verlengt.

In lijn met de landelijke trend zijn de kosten voor de jeugdzorg ook bij uw gemeente in de afgelopen jaren (fors) gestegen. Verwacht wordt dat deze ontwikkeling ook in de komende jaren nog doorzet. De lastenoverschrijdingen binnen het sociaal domein zijn één van de directe aanleidingen voor de negatieve jaarrekeningresultaten over de afgelopen jaren.

Als richtsnoer voor een gedegen ‘controlemix’, waarin de gecontroleerde productieverantwoordingen niet het primaire controlemiddel zijn, kunt u denken aan: •

Uitvoeren van periodieke heronderzoeken/indicaties, waarin de prestatielevering over de voorgaande periode een vast onderwerp van toetsing is.

In het geval van het ontbreken van gecontroleerde productieverantwoordingen en/of bestuursverklaringen van zorgleveranciers is er in het beginsel geen sprake van voldoende en geschikte controle-informatie en blijft er dus onzekerheid bestaan over de getrouwe en rechtmatige verantwoording van de hiermee samenhangende lasten. De gemeente Voorne aan Zee hanteert echter binnen het eigen beheersingssysteem een ‘controlemix’ die bij het ontbreken van de verantwoordingen toch voldoende zekerheid geeft over de getrouwheid en rechtmatigheid van deze lasten.

•

Accounthoudergesprekken met zorgaanbieders, om grip te houden op de kwaliteit van dienstverlening.

•

Periodieke nabelacties, in samenhang met de cliënttevredenheidsonderzoeken die al worden uitgevoerd.

Dit betreft een niet-limitatieve lijst, uiteraard zijn nog meer controlemiddelen vorm te geven, om de prestatielevering te borgen.

In een aantal gevallen is geconstateerd dat een zorgleverancier onvoldoende informatie heeft verstrekt aan de gemeente Voorne aan Zee, met als gevolg een onzekerheid inzake de getrouwheid van de verantwoorde lasten. De hiermee samenhangende onzekerheid in de jaarrekening van de gemeente Voorne aan Zee bedraagt € 2,6 miljoen.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

22 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) De voorraad onderhanden werk De balanspost waarbij sprake is van de belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitatie). De omvang van de balanspost is ultimo 2025 € 2,6 miljoen. De balanspost is echter vooral relevant voor onze controle vanwege de schattingen die een rol spelen bij het ramen van de in 2026 e.v. nog te realiseren baten ad € 30,6 miljoen en lasten ad € 25,7 miljoen. Deze nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het verwachte resultaat bij het afsluiten van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien het college verwacht dat het project verlieslatend is en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Voor het waarderen van de grondexploitatie dient de gemeente per individueel project te bepalen of zij de boekwaarde, plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar de beste schatting, kan terugverdienen. Ultimo 2025 gaat het om tien individuele projecten welke doorlopen naar 2026 en verder. De gemeente Voorne aan Zee schat ultimo 2025 in dat de totale omvang van de niet terug te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie circa € 9,2 miljoen bedraagt (2024: € 15,9 miljoen). Hiervoor is een voorziening getroffen.

Het controleproces inzake de waardering van de voorraad onderhanden werk De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot 5 P’s: •

Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.

•

Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?

•

Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, met als gevolg dat de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen, en dus naar bouwcapaciteit, is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de daarbij horende prijsontwikkelingen?

Wij merken op dat deze voorziening in het controle-exemplaar van de jaarrekening volledig in mindering is gebracht is op de boekwaarde van de grondexploitaties aan de activazijde van de balans. Dit heeft echter tot gevolg dat voor een aantal individuele projecten de balanspositie ultimo 2025 negatief is. Conform het BBV moet in dat geval de verliesvoorziening geclassificeerd worden onder de voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s aan de passivazijde van de balans. Naast deze bevinding hebben wij nog diverse andere (presentatie)correcties voorgesteld.

•

De organisatie heeft niet alle correcties doorgevoerd in de definitieve versie van de jaarstukken 2025. Wij verwijzen hiervoor naar bijlagen A1 en A3.

De 5 P’s vormen de basis voor het actualiseren van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’.

Parameters: zijn de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie en vanuit de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Totale boekwaarde bouwgronden in exploitatie (x € 1 miljoen) 45 40 35 30 25 20 15 10 5 2023

2024

2025

Ontwikkeling boekwaarde

Overzicht nog te realiseren baten en lasten (x € 1 miljoen) 80 60 40 20 2023 Nog te realiseren baten

2024

2025 Nog te realiseren lasten

23 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) In het kader van onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen wat betreft het actualiseren van de grondexploitaties (vooral de uitgangspunten voor planning (fasering), programmering en prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen en de gehanteerde rekenrente (rente-omslagmethode)) hebben wij de volgende vragen in overweging genomen:

Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2025 voor € 0,7 miljoen tussentijdse winst genomen op de grondexploitaties. Wij hebben vastgesteld dat de tussentijdse winstneming op de grondexploitatie Locatie Jan Matthijssenlaan onjuist berekend is. Zie hiervoor tevens bijlage A1 bij dit accountantsverslag.

•

Als onderdeel van de controle op de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en van de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet).

•

Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op een passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er sprake van consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?

•

Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.

•

Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2025 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), waarbij de verwachtingen, indien nodig, naar beneden zijn bijgesteld, waarmee tevens is nagegaan of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming In december 2023 heeft de commissie BBV de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat gemeente voor tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion methode’ (POC-methode) moeten toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen. Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en van gerealiseerde kosten.

Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties

Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol. Zo zorgt binnenstedelijke herstructurering normaliter voor een grotere complexiteit, aangezien de gemeente de bestaande ruimte herontwikkelt. Dit type projecten is (financieel gezien) gevoeliger voor risico’s dan volledig nieuw uit te leggen locaties. Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van de kosten en opbrengsten van de projecten subjectiever is naarmate de doorlooptijd toeneemt.

De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •

Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.

•

Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de in de grondexploitaties gehanteerde uitgangspunten.

•

Externe deskundigheid heeft ingeschakeld bij diverse projecten, ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten.

•

Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten.

De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt. Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2025 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten hebben betrokken bij het controleren van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente.

Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grondexploitaties Boomgaard, Dorpshart Zwartewaal, Drenkeling fase 2a, Kickersbloem III en Stadsdorp/Eendraghtshof relevant zijn voor onze controle. Wij hebben deze grondexploitaties diepgaand geanalyseerd en – waar wij dat noodzakelijk achtten op grond van onze professionele oordeelsvorming – geselecteerd voor een nadere controle. Van deze projecten hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst en is tevens de getroffen verliesvoorziening of de verantwoorde (tussentijdse) winstneming gecontroleerd.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

24 Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 07 Jul 2026

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Aanbevelingen ten aanzien van de grondexploitaties Wij hebben middels een controlewerkzaamheden een diepgaand inzicht in uw grondbedrijf en (actieve) grondexploitaties verkregen. Op basis hiervan constateren wij een aantal aandachtspunten, welke niet direct tot een (financiële) bevinding hebben geleid. Ten behoeve van de doorontwikkeling van uw gemeente, delen wij deze via deze weg met u. Informatiewaarde MPG De financiële actualisatie van de grondexploitaties vindt plaats via het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG), welke jaarlijks gelijktijdig met de jaarstukken wordt vastgesteld. Dit is een reguliere werkwijze, welke door veel gemeenten wordt toegepast. Wij constateren echter dat het MPG hoofdzakelijk de stand van zaken c.q. financiële mutatie van de grondexploitatieprojecten bevat. Wij zijn van mening dat het doel en nut, alsmede de informatiewaarde, van het MPG nog fors vergroot kan worden door meer in te gaan op: •

Inhoudelijke ontwikkelingen binnen de grondexploitaties, los van de financiële actualisatie.

•

De voortgang t.a.v. doelstellingen binnen het gemeentelijk grondbeleid.

•

Een diepgaande(re) onderbouwing van gehanteerde aannames en uitgangspunten bij de actualisatie van de grondexploitaties, zoals bijvoorbeeld de parameters.

Risico’s binnen Kickersbloem III Wij hebben vastgesteld dat – in afwijking van de vastgestelde parameters – geen indexatie plaatsvindt op de nog te realiseren opbrengsten binnen de grondexploitatie Kickersbloem III. De gemeente heeft ons toegelicht dat, hoewel sprake is van optieovereenkomsten waarbinnen ook indexatiebepalingen zijn opgenomen, een aannemelijk risico bestaat dat deze optieovereenkomsten niet tot een daadwerkelijke verkoop zullen leiden. Als dit risico zich voordoet, zal een kavel opnieuw in de markt worden gezet.

In de basis vinden wij dit geen deugdelijke grondslag om geen opbrengstindexatie toe te passen, omdat dit haaks staat op zowel de gemeentelijke parameters als de contractueel overeengekomen afspraken met de afnemers van de opties op kavels. Wij kunnen ons echter wél vinden in de redenatie van de gemeente dat dit een potentieel risico vormt binnen de grondexploitatie Kickersbloem III. Om deze reden zijn wij van mening dat deze omstandigheid als een project specifiek risico had moeten worden aangemerkt en ook gekwantificeerd in mindering zou moeten worden gebracht op (eventuele) winstneming. Hierdoor is geen sprake van een fout in de waardering van de grondexploitatie ultimo 2025. Wij adviseren echter om in de volgende actualisatie van de grondexploitatie alsnog opbrengstindexatie in te rekenen en gekwantificeerd risico t.a.v. het niet doorgaan van opties aan te merken.

Hierdoor kan een inconsistentie ontstaan tussen de waardering in de jaarstukken en de feitelijke, reeds geautoriseerde scope van de grondexploitatie. Wij adviseren u daarom om te onderzoeken of het mogelijk is om de grondexploitaties (ten minste) twee keer per jaar te actualiseren. Het invoeren van een ‘tussentijds’ MPG kan een uitkomst bieden om aanpassingen binnen de grondexploitaties nog gedurende het lopende jaar te laten vaststellen door de raad, waardoor deze ook verwerkt mogen worden in de actualisatie t.b.v. de jaarrekening middels het MPG.

Consistente toepassing van grondexploitatiemodellen Uw voorgaande accountant heeft gerapporteerd over de toepassing van verschillende grondexploitatiemodellen. De ambtelijke organisatie heeft hierin geïnvesteerd en ter onderbouwing van de actualisatie t.b.v. de jaarrekening 2025 voor alle actieve grondexploitaties hetzelfde model gehanteerd (GREX manager). Hoewel wij dit een positieve ontwikkeling achten, constateren wij dat wel nog op verschillende wijzen invulling is gegeven aan het model, hoofdzakelijk ten aanzien van het overnemen van historische boekwaarde. Dit heeft tijdens de controle geleid tot meerdere vragen en ook tot aanpassingen in verschillende grondexploitatieberekeningen. Zodoende adviseren wij om bij de volgende actualisatie alert te zijn op een consistente procesgang, voor alle grondexploitaties. Tussentijdse actualisatie van grondexploitaties Momenteel worden de grondexploitaties één keer per jaar geactualiseerd en vastgesteld via het MPG, welke ook leidend is voor de waardering in de jaarstukken. Echter kan het voorkomen dat in het MPG wijzigingen in de programmering en scope van de grondexploitatie worden voorgesteld, waarvoor het jaar van autorisatie door de raad leidend is voor de verwerking in de waardering.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17192456/2