RIB Wind in de Zeilen - bijlage 2 DCC-Plan

Plan voor de oprichting van een Delta Climate Center

HZ University of Applied Sciences NIOZ Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee Scalda University College Roosevelt Universiteit Utrecht Wageningen University and Research

Datum: 10 februari 2023

Inhoudsopgave Executive summary .................................................................................................................. 3 Missie en ambitie Delta Climate Center ................................................................................... 5 Kennisversterking in Zeeland ................................................................................................... 6 Eigenaarschap en financiering .................................................................................................. 8 Werkwijze ................................................................................................................................. 9 Onderzoek in het DCC ............................................................................................................ 11 Co-creatie van onderzoek....................................................................................................... 13 Onderwijs – een geschakelde onderwijsbenadering .............................................................. 17 Stroom 1: Initiële opleidingen Scalda .............................................................................................. 18 Stroom 1: Initiële opleidingen HZ ....................................................................................................

19 Stroom 2: Doorlopende leerlijn ....................................................................................................... 20

Economisch, maatschappelijke impact en business development ........................................ 24 Vestigingsplaats ...................................................................................................................... 26 Governance van de stichting .................................................................................................. 27 Begroting en business case .................................................................................................... 30 Bestendiging van het DCC op de lange termijn ...................................................................... 37 DCC-plan in de context van Fiche 1C ...................................................................................... 39 Vervolgacties en planning tot juli 2023 .................................................................................. 40

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

2

Executive summary Het Delta Climate Center (DCC) heeft als missie het ontwikkelen en verbinden van kennis over de Zeeuwse delta ten behoeve van de maatschappelijke opgaven rond de transities naar een duurzame, klimaatbestendige en welvarende delta. Het doel is om door brede samenwerking op het gebied van onderzoek, onderwijs, valorisatie en business development innovatieve en impactvolle oplossingen te realiseren voor een toekomstbestendige delta. Het DCC versterkt Vlissingen, Zeeland én de wereld. Vestigingsplaats is Vlissingen, van waaruit het centrum wordt geleid, het bureau is gevestigd en waar collega’s kennisgroepen vormen en samenwerken. Daarnaast geldt de gehele Zeeuwse delta als living lab en werkterrein van het centrum. Het onderzoeksprogramma richt zich op regionale transities in de richting van een duurzame, klimaatbestendige en welvarende delta. Het vraagt wat daarbij de rol zal zijn van 1) water en de kust; 2) voedsel, energie en bio grondstoffen, en 3) een circulaire omgang met water, energie en bio grondstoffen. Het DCC zal vanaf midden 2023 een snelle start maken met een aantal in het oog springende icoonprojecten. Op basis van de maatschappelijke uitdagingen (challenges) combineren partners fundamenteel-wetenschappelijk, toegepast-wetenschappelijk en uitwerkingsgericht onderzoek.

Dit gebeurt in een proces van co-creatie waardoor valorisatie vanaf het begin in het onderzoek is verweven en een brug wordt geslagen naar toepassingen samen met bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden. Een brede onderwijsagenda met de naam Duurzame delta transities voorziet Zeeland van een brede waaier aan onderwijsvormen die de arbeidsmarkt rond de klimaattransities zullen versterken. Nieuwe opleidingen, innovatieve vormen van samenwerken en een programma voor leven-lang-ontwikkelen versterken zowel de kennisinstellingen als de arbeidsmarkt. Een doorlopende leerlijn versterkt de koppeling mbo-hbo-wo, trekt jonge mensen naar en behoudt jonge mensen voor Zeeland. DCC-onderwijsprojecten betrekken studenten uit verschillende opleidingen gezamenlijk bij klimaatvraagstukken, waarbij de eigen vaardigheden in combinatie met die van anderen aan slagkracht winnen. Stimuleren van business-development en startups op de gebieden van water, voedsel en energie hoort tot de doelstellingen van het DCC. Co-creatie met bedrijven, organisaties en overheden in onderzoek, onderwijs en business development hoort tot de vaste werkwijze van het DCC.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

3

Het DCC zal gestalte krijgen in de vorm van een door de zes betrokken kennisinstellingen op te richten stichting, met een Directie en een Raad van Bestuur. De Directie bestaat uit een wetenschappelijk directeur en een zakelijk directeur. De Directie legt verantwoording af aan de Raad van Bestuur, die bestaat uit vertegenwoordigers van elk van de 6 instellingen en een onafhankelijk voorzitter. Het DCC kent daarnaast een adviesraad met leden uit bedrijven, maatschappij en wetenschap. De scope van het DCC zoals beschreven in fiche 1c van Wind in de Zeilen is integraal gevolgd. Dit heeft geleid tot een zeer ambitieus, door alle zes de partners gedragen programma. Het DCC brengt naar verwachting een aantal van 170 nieuwe studenten per jaar in het Zeeuwse onderwijs. Daarnaast worden circa 120 arbeidsplaatsen gecreëerd. Het DCC draagt door onderzoek, onderwijs en een intensieve samenwerking met bedrijfsleven, organisaties en overheden langjarig bij aan een veilige, leefbare, toekomstbestendige en duurzame delta. Financiering is gegarandeerd voor 10 jaar. Tijdens die periode dient veel aandacht te worden besteed aan de financiële duurzaamheid voor de periode daarna. Dit dient te worden bereikt door extern gefinancierde onderzoeks- en onderwijsprojectenprojecten, in-kind bijdragen van de betrokken instellingen, en matching van partners uit bedrijfsleven, organisaties en overheid.

Na goedkeuring van dit plan door de Stuurgroep Wind in de Zeilen, zal een start worden gemaakt met het oprichten van de stichting, het aantrekken van een slagvaardig dagelijks bestuur en het instellen van ontwikkelteams voor onderzoek en onderwijs.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

4

Missie en ambitie Delta Climate Center Meer dan 500 miljoen mensen wonen en leven in delta’s wereldwijd. Dat is zo’n 7% van de wereldbevolking. Delta's zijn aantrekkelijke en welvarende regio's door de aanwezigheid van vruchtbare grond, overvloedige watervoorraden en een rijke biodiversiteit. Het zijn ook risicovolle gebieden: stormvloeden en overstromingen hebben veel levens gekost en doen dat nog steeds. Wereldwijd staan de leefbaarheid en welvaart van delta’s onder druk door de cumulatieve gevolgen van klimaatverandering en andere menselijke activiteiten: stijging van de zeespiegel, toenemende overstromingsrisico’s, opwarming, bodemdaling, verontreiniging, verlies van biodiversiteit, verzilting en conflicterende aanspraken op het gebruik van land en zeegebied. De Zeeuwse Delta heeft een naam hoog te houden wat betreft het aangaan van uitdagingen voor de delta. Met name de bescherming van de Delta die is bereikt na de stormvloed van 1953 spreekt wereldwijd tot de verbeelding. Het Delta Climate Center (DCC) heeft als missie het ontwikkelen en verbinden van kennis over de Zeeuwse delta ten behoeve van de maatschappelijke opgaven rond de transities naar een duurzame, klimaatbestendige en welvarende delta.

Het doel is om door brede samenwerking op het gebied van onderzoek, onderwijs, valorisatie en business development innovatieve en impactvolle oplossingen te realiseren voor een toekomstbestendige delta. Daarbij bestaat bijzondere aandacht voor de samenhang en interactie tussen de domeinen water, voedsel/biogrondstoffen en energie. Het DCC versterkt Vlissingen, Zeeland én de wereld. Door samenwerking met maatschappelijke stakeholders; vanuit verschillende kennisperspectieven: alfa, bèta en gamma; wetenschappelijk, praktijk- en uitvoeringsgericht. In het “living lab” van de Zeeuwse Delta ontstaat zo een regionaal geworteld, nationaal en internationaal aansprekend topinstituut. Het DCC stimuleert niet alleen onderzoek en onderwijs dat binnen de huidige kaders past, maar heeft ook en juist aandacht voor toekomstige oplossingsrichtingen die passen bij de ernst, urgentie en schaal van de klimaat- en duurzaamheidsproblematiek. Daarnaast ziet het DCC het als haar opdracht om vanuit een onafhankelijke positie bestaande ontwikkelingen en plannen van publieke en private organisaties kritisch te analyseren en te beoordelen en in gang te zetten. Deze taak van kritische reflectie en daarop gebaseerde actie hoort bij een toonaangevend kennisinstituut dat wetenschap en praktijk verenigt.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

5

Kennisversterking in Zeeland Om een substantiële bijdrage te kunnen leveren aan de transitie naar een duurzame, klimaatbestendige en welvarende delta zijn vormen van kennisontwikkeling, kennisoverdracht, kennisbenutting en co-creatie van kennis nodig, die in de regio tot nog toe niet voorhanden zijn. Met de oprichting van het DCC zullen de UU en de WUR als academische instellingen intensiever gaan samenwerken met de reeds in Zeeland gevestigde kennispartners, HZ/UAS, NIOZ, Scalda, WMR, UCR. De samenwerking behelst een unieke combinatie van fundamenteel-wetenschappelijk, toegepast-wetenschappelijk en uitwerkingsgericht onderzoek en onderwijs. Die brede waaier wordt versterkt door samenwerking met een veelheid aan maatschappelijke partners, overheden en bedrijven. Dit draagt bij aan de daadwerkelijke toepassing van kennis. In deze samenwerking onderscheiden we drie aspecten van kennisversterking: •

•

•

Kennisontwikkeling. Het ontwikkelen en uitvoeren van een onderzoeksagenda gericht op het realiseren van een duurzame deltatransitie, met een focus op de thema’s water, energie, en voedsel/biogrondstoffen. Dit gebeurt op een schaal en in de vorm van coalities die die de regio niet eerder heeft gezien. Kennisoverdracht. Het ontwikkelen van een innovatieve doorlopende (MBO-HBO-WO) leerlijn op het gebied van duurzame delta transities, die enerzijds een lange leerweg doorheen de instellingen in de regio mogelijk maakt en studenten anderzijds in staat stelt om vanuit verschillende opleidingstypen in samenwerking te leren over en bij te dragen aan klimaattransities. Daarnaast versterken we de bestaande onderwijsinfrastructuur met nieuwe MBO- en HBO-opleidingen, die voldoen aan de arbeidsmarktbehoefte in Zeeland, en meer studenten voor Zeeland laten kiezen. Kennisbenutting. Er bestaat een cyclische relatie tussen kennisontwikkeling, overdracht en -benutting: door onderzoek en onderwijs te verbinden met concrete vraagstukken van maatschappelijke partners, overheden en bedrijven wordt voor onderzoek en onderwijs de urgentie van de klimaattransitie benadrukt, waarbij kennisinstellingen helpen de vragen scherp te stellen en innovatieve oplossingen aan te dragen.

De missie en doelen van het DCC leiden tot specifieke onderzoeks- en onderwijsactiviteiten in samenwerking met praktijkgerichte ontwikkeling van transitiepaden naar een duurzame, klimaatbestendige en welvarende delta (figuur 1). Een transitiepad definiëren we als een vanuit duurzaamheid en klimaatbestendigheid gewenste economische en/of maatschappelijke ontwikkeling in een bepaald domein, dat vormgegeven wordt via een gezamenlijke inspanning van onderzoekers, studenten, bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties. Die transitiepaden kunnen zijn gericht op onderdelen van het complexe probleemveld: de onderzoeksthema’s hieronder. De deelthema’s worden Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

6

bestudeerd via verschillende disciplinaire invalshoeken in onderling verband. De complexiteit van de opgaven maakt dat vanaf de ideefase met alle probleemeigenaren en gebruikers (bedrijven, overheden, maatschappelijke organisaties en burgers) via verschillende disciplinaire invalshoeken in onderling verband onderzoeksvragen gedefinieerd en oplossingen uitgevoerd worden. Dit leidt uiteindelijk tot handelingsperspectieven en praktijktoepassingen die in hoge mate bijdragen aan de beoogde regionale transities.

Figuur 1: Het denk en implementatiekader van het DCC (geïnspireerd door: Dutch Climate Research Initiative, 2022, p. 24).

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

7

Eigenaarschap en financiering Het DCC wordt opgezet als een onafhankelijk en zelfstandig kennisinstituut, dat gedragen wordt door de zes oprichters: HZ University of Applied Sciences (HZ), Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ), Scalda, Universiteit Utrecht (UU), University College Roosevelt (UCR) en Wageningen Universiteit & Research (WUR). De financiële middelen zijn, naast de additioneel te werven cofinanciering, voor de eerste periode van 10 jaar afkomstig van de rijksoverheid en de provincie Zeeland en maken deel uit van het compensatiepakket Wind in de Zeilen.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

8

Werkwijze Innovatieve oplossingen voor een toekomstbestendige delta op het gebied van water, voedsel en energie worden in zowel onderzoek als onderwijs gevonden door een aantal overlappende, grotendeels vernieuwende werkwijzen toe te passen: •

•

•

•

•

Living lab. Heel de Zeeuwse delta geldt als levende proeftuin voor het onderzoeken, ontwikkelen, en in de praktijk brengen van innovatieve oplossingen voor problemen in deltagebieden in de context van klimaatverandering. Transdisciplinair. Op basis van de maatschappelijke uitdagingen (challenges) combineren partners fundamenteel-wetenschappelijk, toegepastwetenschappelijk en uitwerkingsgericht onderzoek. Dit gebeurt in een proces van co-creatie waardoor valorisatie vanaf het begin in het onderzoek is verweven. Interdisciplinair. Binnen het geheel van de kennisinstellingen vindt onderzoeks- en onderwijsontwikkeling plaats vanuit een gecombineerde alfa-, bèta- en gammaoptiek. Alfa stelt de vraag waarom de duurzame transities nodig zijn (het leren van de geschiedenis, alternatieve waardenoriëntaties en het verbeelden van de toekomst), bèta richt zich op begrip van de fysieke processen en hoe daarin in te grijpen (in natuurwetenschappelijke en technische zin met behulp van “big data”) en gamma op de vraag hoe dit te organiseren (de governance, het recht, het gedrag, het draagvlak). Geschakelde onderwijsbenadering. Een doorlopende leerlijn versterkt de koppeling mbo-hbo-wo, trekt jonge mensen naar en behoudt jonge mensen voor de regio. Ze voorziet studenten van de kennis en vaardigheden om oplossingen inzake klimaattransities ook echt in de praktijk te brengen.

DCConderwijsprojecten betrekken studenten uit verschillende opleidingen gezamenlijk bij klimaatvraagstukken, waarbij de eigen vaardigheden in combinatie met die van anderen aan slagkracht winnen. Dat geeft het onderwijs een bonus als arbeidsmarktvoorbereiding. Een Young DCC zorgt via activerende wetenschapsprojecten in primair en secundair onderwijs voor aansluiting van het complete onderwijs in de regio bij het DCC en stimuleert jongeren tot de keuze van een relevante opleiding. Cyclische waaier. Onderzoek, onderwijs, maatschappelijke impact en business development worden, op basis van challenges, in samenhang ontwikkeld, waarbij de ontwikkeling van onderwijs noodzakelijkerwijs een bredere scope heeft dan onderzoek. Ontwikkelingen in om het even welke ketenschakel kunnen nieuwe vragen oproepen, elders in de keten. Er is geen top-down hiërarchische relatie van theorie naar toepassing, maar een nieuwsgierige samenwerking van meerdere kennispraktijken.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

9

•

•

Thematische teams. De uit het DCC-budget te financieren hoogleraren, lectoren, practoren en docent-onderzoekers werken samen in thematische teams, die (delen van) de onderzoeks- en onderwijsagenda opzetten en uitvoeren en verder ontwikkelen en daarbij zorgdragen voor de verbinding van onderzoek, onderwijs, maatschappelijke impact en business development. De teams werken dus als verbinder tussen de kerntaken van het DCC. Open Science. Het DCC omarmt ten slotte de principes van open science. Samenwerking tussen wetenschappelijke disciplines en met maatschappelijke partijen vereist een cultuur van het delen van kennis. In deze betekenis zal open science standaard worden toegepast in het onderzoeksproces.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

10

Onderzoek in het DCC Het onderzoeksprogramma van het DCC richt zich op vier brede onderwerpen die de belangrijkste maatschappelijke uitdagingen vormen in de delta. Deze onderwerpen hebben betrekking op water en veiligheid met nature based solutions, de voedsel-water-energie grondstoffen nexus, de circulariteit en ketenmanagement. Deze onderwerpen zijn weergeven in figuur 2. Hierbij zijn drie inhoudelijke thema’s gekoppeld aan één doorsnijdend thema, regionale transities. Verdere detaillering van de onderzoeksvragen is beschreven in Appendix 1. Deze thema's geven focus aan de onderzoeksagenda, maar specifieke vragen kunnen ook ruimer op de domeinen water, voedsel en energie worden geformuleerd: de thema’s zijn daarmee richtinggevend maar niet limitatief.

Figuur 2: De onderzoeksthema's van het DCC in onderling verband.

De vier onderzoeksthema's van het DCC: •

Ontwikkeling van regionale transities is het doorsnijdende thema van het DCC. Hoe kunnen regionale transities in de richting van een duurzame, klimaatbestendige en welvarende delta vormgegeven en gestuurd worden? Dit doorsnijdende thema behelst onderzoek en interventies gericht op het begrijpen en organiseren van informatie, instituties en culturele aspecten van de transities, met bijzondere aandacht voor de perspectieven van data en technologie, governance en recht, kunst en cultuur.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

11

•

Waterkerende landschappen. De Klimaatadaptatiestrategie Zeeland toont een noodzakelijk hoog ambitieniveau, met als doelstelling om in 2050 klimaatbestendig en water-robuust ingericht te zijn, met betrekking tot infrastructuur, robuuste natuur die klimaatextremen kan opvangen, en volhoudbare landbouw. DCC onderzoekt hoe het water en de kust ons kunnen helpen om klimaatverandering tegen te gaan en ons aan te passen aan de gevolgen. Dit behelst onderzoek naar een nieuwe aanpak voor een klimaatbestendige kustverdediging, vooral gebruik makend van nature-based solutions.

•

Voedsel-water-energie-materialen nexus. Wij doen onderzoek naar de vraag hoe we met ons voedsel, energie en biogrondstoffen, klimaatverandering kunnen tegengaan en ons aan kunnen passen aan de gevolgen. Dit behelst bijvoorbeeld onderzoek naar de transitie van terrestrisch dierlijk naar marien en plantaardig eiwit, de transitie naar een circulaire en biobased economy gebaseerd op hernieuwbare materialen, duurzame energie en de transitie naar gegarandeerd gezond en veilig voedsel. Onderzoek naar energie, en de transitie naar een emissieneutraal systeem vindt plaats op de raakvlakken van ontwikkeling van nieuwe energiesystemen, voeding en natuurlijke processen. Nieuwe ontwikkelingen en onderzoek naar impacts en implementatie daarvan zijn bijvoorbeeld mariene energie zoals de ontwikkeling van energieopwekking door middel van getijde stroom en golven, maar ook zonenergie op zee, gekoppeld aan voedselproductie en waterstof. Daarbij gaat het vaak om verdelingsvraagstukken: zo is er veel water nodig om energie op te wekken (als grondstof voor waterstof en koeling van energiecentrales), energie nodig om water te reinigen en om te zetten in waterstof, waarbij water steeds schaarser wordt – ook voor de voedselketen.

•

Circulariteit & ketenmanagement. Dit thema richt zich op zowel food als non-food toepassingen. Het gaat om het gebruik van alle stofstromen (verwaarding) van biogrondstoffen uit de delta. Het richt zich op de gehele keten van primaire sector tot de verwerkende industrie, horeca en retail en de consumentengoederenindustrie.Circulariteit is daarbij een belangrijk principe: bij gebruik van water, energie en nutriënten. Door mitigerende maatregelen en aandacht voor bijvoorbeeld biodiversiteit zal teelt anders worden vormgegeven (diverser, lokaler, kleinschaliger, met gebruik van precisielandbouw en natuur-inclusieve landbouw).

Alle onderzoeksinspanningen dragen bij aan het verbeteren van het inzicht in en het ontwikkelen van regionale transities in de richting van een duurzame, klimaatbestendige en welvarende delta. In dit verband gebruiken we het eerdergenoemde concept transitiepaden. Vanzelfsprekend zijn met de klimaat- en duurzaamheidsproblematiek in Zeeland meer thema’s verbonden dan de hiervoor genoemde. De practoraten in het mbo en lectoraten in Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

12

het hbo zijn door hun verwevenheid met het onderwijs vanuit de focus van het DCC verbonden aan een bredere thematiek van voedsel, energie en water. Zij spelen een sleutelrol voor valorisatie en implementatie van de DCC-onderzoekthema’s in toegepaste en uitwerkingsgerichte projecten met bedrijven, organisaties en overheden. Het DCC kan bovendien andere voor een duurzame delta relevante onderzoeksthema’s aanhaken, mits daarvoor aanvullende financiering wordt gevonden en mits passend bij de missie en de doelen van het DCC. Co-creatie van onderzoek Onderzoeksvragen bij het DCC worden verder gepreciseerd in een proces van co-creatie met continue betrokkenheid van stakeholders bij het onderzoek, vanaf het begin, en ook bij de uitvoering en bij de uiteindelijke toepassing en valorisatie. Het DCC is onafhankelijk, maar werkt nauw samen met een veelheid aan partners zowel in de vraagarticulatie (de formulering van de challenges) als in toepassing en uitvoering van de ontwikkelde concepten en business development. Zo zoekt het DCC van meet af aan de samenwerking met partijen in de regio (Gebiedsoverleg Zuidwestelijke Delta, North Sea Port, Campus Zeeland, Economic Board, Cultural Board, VNO/NCW, FoodDelta Zeeland, Energy Port Zeeland, maatschappelijke partners, Impuls Zeeland, etc.) en sluit het aan bij relevante agenda’s, zoals de gebiedsagenda Zuidwestelijke Delta.

Ook vormt het DCC een open netwerk met andere kennisinstellingen: zij zijn welkom om in Vlissingen aan te sluiten en te participeren in DCC-projecten. Zo bouwt het DCC voort op, en versterkt verhoudingen met de Universiteit Gent, TU Delft, EUR, Universiteit Leiden, Avans, HAS Green Academy en netwerken als het Delta Platform, Kenniscommunity Zuidwestelijke Delta en het Klimaatinitiatief Nederland. In de contacten met het Zeeuwse bedrijfsleven spelen de partijen op de Kenniswerf Dockwize, Impuls Zeeland en HZ Nexus – een specifieke rol. Dockwize en Impuls Zeeland werken al jaren aan een toekomstbestendig economisch klimaat in Zeeland en doorontwikkeling van het Zeeuwse ecosysteem met (inter-)nationale relaties. Zij kennen het Zeeuwse bedrijfsleven, weten welke uitdagingen er spelen en weten welke nieuwe initiatieven ontstaan, in de regio maar vaak ook in relatie met andere regio’s. Zij ondersteunen bedrijven bij hun innovatie-uitdagingen, helpen startups, helpen mkb-ers groeien, voorzien in innovatiefinanciering, business development en hebben een regierol in verschillende regionale en landelijke/internationale projecten en programma’s. Zij kunnen ook bedrijven en organisaties die momenteel nog buiten Zeeland werken betrekken. De marktvraag staat centraal bij de ontwikkeling van nieuwe initiatieven.

Het vroegtijdig aanhaken van deze organisaties zorgt voor voldoende aansluiting bij het Zeeuwse ecosysteem. De beoogde co-creatie vindt plaats middels matchmaking bijeenkomsten van de DCCkennisteams. Daar worden op basis van de maatschappelijke opgaven rondom klimaatverandering en uitgaande van de geformuleerde thema’s praktijkvragen opgehaald, in Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

13

afstemming met de uitvoeringsagenda’s van de diverse overheden, waarmee de DCC-teams van onderzoekers en studenten aan de slag gaan, en waarvoor zij gezamenlijk oplossingen verzorgen. Daarbij wordt steeds de hele keten betrokken, waaronder het verwerkend bedrijfsleven in de voor Zeeland relevante sectoren. Zowel de food ketens als ketens vanuit agro naar non-food toepassingen, zoals chemie, materialen en hulpstoffen, maar ook de industrie- en havensector, bedrijven die zich toeleggen op windenergie etc. In de match-making events, georganiseerd in samenspraak met Dockwize, Impuls Zeeland, Delta Platform en Nexus, gaat het om het vaststellen van: •

•

•

•

•

•

Relevante onderzoeksvragen die passen binnen de scope van de hiervoor beschreven thema’s en die ook zouden kunnen leiden tot nieuwe praktijken, oplossingen, activiteiten of beleid. Mogelijkheden om samen op te trekken bij het ontwikkelen van onderzoeksvoorstellen voor externe financiering, bijvoorbeeld via Horizon Europe, de Nationale Wetenschaps-agenda of het Nationaal Groeifonds. Het nadenken over strategieën hoe wetenschappelijk en toegepast wetenschappelijk onderzoek tot concrete praktijktoepassingen kunnen leiden via action-oriented research en theories of change. De wijze waarop het DCC nieuw onderzoek kan initiëren met cofinanciering van het bedrijfsleven en overheden en/of in-kind financiering van maatschappelijke partijen en de spelregels die daarbij gaan gelden (relatie cofinanciering en aard en mate van invloed). De mogelijkheden voor samenwerking op het gebied van onderwijs, in de vorm van challenge-based learning, praktijkprojecten, stages, field labs, afstudeeropdrachten etc., op alle niveaus (MBO, HBO en WO). Waar relevant koppelen we dit aan de beleidsagenda’s van vak-ministeries, provincies, waterschappen, Staf Delta Commissaris en gemeenten waardoor afstemming, synergie en combineren van middelen (menskracht en financiële middelen) efficiënt mogelijk wordt.

Een snelle start via drie typen projecten Wij vinden het van groot belang om een snelle start te maken met het DCC. Dat willen we doen op drie manieren, die parallel worden uitgevoerd. •

Drie icoonprojecten. Het voornemen is om onmiddellijk na de formele oprichting van het DCC te starten met drie zogeheten icoonprojecten, die representatief zijn voor het profiel van het DCC. Deze projecten gaan over de thema’s 1, 2 en 3, met elk verbindingen met aspecten van thema 4. Voor elk van deze drie projecten worden interdisciplinaire kennisteams samengesteld met vertegenwoordigers van de zes oprichters, die het project uitwerken in co-creatie met ‘streekholders’ – bedrijven,

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

14

overheden en maatschappelijke organisaties. Op deze wijze kunnen de noodzakelijke verbindingen en inbedding in de bestaande regionale kennisketen vanaf de start goed worden georganiseerd. Elk van deze teams krijgt een onderzoeksbudget van 2,0 miljoen euro op basis van een uitgewerkt onderzoeksvoorstel, waarin de belangrijkste uitdagingen worden uiteengezet - voor wetenschappelijk, toegepastwetenschappelijk en uitwerkingsgericht onderzoek - alsook de relevantie en mogelijke impact voor de Zeeuwse en mogelijk andere delta’s. Elk van de teams zal worden gevraagd om cofinanciering en in-kind financiering te regelen vanuit het Zeeuwse bedrijfsleven en/of vanuit andere maatschappelijke partijen (in de orde van grootte van 10%, cash of in-kind). Daarnaast leveren de betrokken kennisinstellingen zelf een in-kind bijdrage Op deze wijze kan het totaalbudget van elk project oplopen tot circa 2,5 miljoen euro. Ieder project heeft tastbare maatschappelijke en economische spinoff. •

Projecten met substantiële cofinanciering van publieke en private partijen en een vraaggericht karakter. Een tweede initiatief betreft projecten die samen het publieke en/of private partijen worden opgezet, met een sterk vraaggericht karakter. Het DCC zal nieuw onderzoek initiëren met cofinanciering van het bedrijfsleven en overheden en/of in-kind financiering van maatschappelijke partijen. Er wordt 6 Meuro aan DCCfinanciering ingezet en wordt een 50% bijdrage vanuit publieke en/of private partners gevraagd, waarvan maximaal de helft ‘in kind’. Elk van de ingediende onderzoeksvoorstellen zal worden beoordeeld door een commissie van minimaal twee internationaal toonaangevende wetenschappers op een aantal nader te bepalen criteria waaronder in ieder geval kwaliteit. Alle FFs en vooral HZ, Scalda en WR zullen in de op deze wijze gefinancierde projecten een prominente rol kunnen spelen bijvoorbeeld via practoraten, lectoraten en studenten.

•

Voorbereiding van onderzoeksprojecten op basis van externe financiering. Als derde weg naar een snelle start stimuleert het DCC de totstandkoming van nationale en internationale consortia (met deelname van de oprichters) die zich richten op het aantrekken van externe onderzoeksmiddelen voor financiering van onderzoek dat raakt aan de missie en de onderzoeksagenda van het DCC. Zo wordt gewerkt aan de nationale en internationale uitstraling van het DCC. De rol van het DDC in dit kader behelst het verstrekken van seed money om competitieve projectvoorstellen tot stand te laten komen en zo mogelijk ook het verstrekken van cofinanciering daar waar dit nuttig en vereist is. Een belangrijke voorwaarde is dat het betreffende onderzoek ook relevant is voor en impact heeft op de Zeeuwse delta. Hiervoor wordt voor de eerste twee jaar een seed money bedrag van € 250.000 gereserveerd.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

15

Kwaliteitszorg en peer review Het DCC ontwikkelt en implementeert een systeem van kwaliteitszorg dat voldoet aan (inter)nationale wetenschappelijke maatstaven. De kwaliteit van het fundamenteel, praktijk en uitwerkingsgericht onderzoek dient te voldoen aan de voorwaarden die gesteld worden aan impactcreatie. Dit betekent concreet dat het DCC een transparante en onafhankelijke reviewprocedure organiseert voor onderzoeksvoorstellen die geheel of gedeeltelijk door het DCC worden gefinancierd.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

16

Onderwijs – een geschakelde onderwijsbenadering Een onderscheidend aspect van het DCC is dat de integrale onderzoeksagenda wordt geflankeerd door een brede onderwijsagenda voor de regio, die de naam ‘Duurzame delta transities’ draagt. Het transdisciplinaire onderzoek naar klimaattransities wordt op deze manier verbonden met nieuwe en bestaande opleidingen van de betrokken kennisinstellingen. Zo wordt niet alleen onderzoek ontwikkeld en aan maatschappelijke toepassing gedaan, maar ook voorzien in een brede waaier aan onderwijsvormen die de regio voorziet van goed opgeleide (jonge) professionals, die de arbeidsmarkt rond de klimaattransities zullen versterken (Figuur 3). Daarnaast wordt door Scalda en HZ een programma voor leven lang ontwikkelen opgezet, dat de arbeidsmarkt ook voor latere loopbaanfases opleiding en ontplooiing biedt.

Figuur 3: Een leven lang ontwikkelen in Duurzame Delta Transities.

Het vanuit het DCC opgezette onderwijs dient meerdere doelen: • •

•

Zo goed mogelijk voldoen aan de huidige en toekomstige arbeidsmarktvraag op de relevante gebieden in Zeeland. Zoveel mogelijk mensen – jong en oud, van binnen en buiten Zeeland – interesseren voor die opleidingen, en opleiden voor die functies die cruciaal zijn voor de benodigde duurzame delta transitie. Die studenten opleiden tot vakmensen en ze toerusten met de kennis, houding en vaardigheden die nodig zijn voor deze transities (change agency, ondernemerschap,

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

17

• •

•

• •

onderzoekend leren, inter- en transdisciplinariteit, werken in heel diverse samengestelde kennisteams). Studenten koppelen aan de DCC-challenges en daarbij betrokken partners, zodat zij tijdens en na hun studie juist daar aan het werk gaan. Het middels practoraten bij Scalda en lectoraten bij HZ initiëren en regisseren van uitwerkingsgericht en toegepast onderzoek, het opbouwen en delen van in de praktijk opgedane kennis en de doorvertaling hiervan naar opleidingscurricula, de doorlopende leerlijn, en leven-lang-ontwikkelen. Het voltooien van de ‘lange leerlijn’ doorheen de instellingen van primair en secundair onderwijs naar mbo, hbo en wo, met masteropleidingen bij HZ University of Applied Sciences en aanwezigheid van onderdelen van universitaire masters van UU en WUR in Zeeland. Een koppeling mogelijk maken tussen dit initieel opleiden en mogelijkheden tot na-, bij- en omscholing, in het kader van een Leven Lang Ontwikkelen. Het claimen van brede expertise en bekendheid als nationaal en internationaal leidende regio op het gebied van onderwijs over Duurzame Delta Transities.

De onderwijsagenda Duurzame Delta Transities kent twee stromen: •

•

De eerste stroom betreft de introductie van nieuwe opleidingen en specialisaties bij Scalda en HZ. Het starten van nieuwe opleidingen brengt een langdurig traject met zich mee, gekarakteriseerd door externe toetsen van nieuwe opleiding en macrodoelmatigheid. Doorontwikkelde opleidingen starten vanaf 2024, nieuwe opleidingen starten op zijn vroegst vanaf 2025. De tweede stroom betreft de doorontwikkeling van bestaand onderwijs en verbindende elementen daartussen: de lange doorlopende leerlijn, inclusief aanpassingen in huidige curricula. Enkele van die initiatieven gaan al vanaf 2023-2024 van start.

Stroom 1: Initiële opleidingen Scalda De uitdagingen die samenhangen met het realiseren van een toekomstbestendige, veilige en welvarende delta zijn veelomvattend en veelvormig. Duidelijk is dat hier een groot potentieel aan vakmensen voor nodig is. Scalda investeert in drie nieuwe opleidingen in het ‘groene domein’. Zeeland is waar het om het mbo gaat op het terrein van voedsel (en water) bezig met een ‘inhaalslag’. Het DCC geeft hieraan vanuit de andere partners een enorm waardevolle input. •

Watermanagement. Dit is een nieuwe opleiding die zich richt op water gerelateerde aspecten van de klimaatverandering in gebieden waar rivieren en zee samenkomen, met thema’s als de weerbaarheid tegen de zeespiegelstijging, kwaliteit en

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

18

•

•

beschikbaarheid van zoetwater en verdroging van de natuur. Deze opleiding sluit aan op de bachelor Watermanagement van HZ University of Applied Sciences. Aquacultuur. Deze opleiding is in ontwikkeling en in pilotfase gestart, waarbij de input vanuit het Delta Climate Center zeer gewenst is. Er wordt invulling gegeven aan de vraag naar experts in het innovatief kweken van zoutwaterdieren (vissen, schaal- en schelpdieren) en het kweken en oogsten van zilte gewassen (zeekraal, wieren en algen). Food, Future and Health. De opleiding richt zich op het kunnen adviseren over duurzaam, veilig en gezond voedsel. Daartoe doen studenten onderzoek naar teelten, productiewijzen, smaken en effecten op de gezondheid. Met accenten op nieuwe gewassen en aquatische teelten. De opleiding heeft aansluiting op de associate degree Food and Gastronomy van HZ University of Applied Sciences.

Stroom 1: Initiële opleidingen HZ HZ start vier nieuwe opleidingen waarvan twee op master niveau en twee op bachelor niveau. In termen van onze onderzoeksthema’s zijn de bacheloropleidingen evenredig verdeeld over de thema’s water, voedsel en energie. Daarbij geldt de intentie om twee van de drie bacheloropleidingen nieuw te ontwikkelen, en een derde door te ontwikkelen vanuit het bestaand portfolio. De definitieve keuze wordt gebaseerd op arbeidsmarkt- en haalbaarheidsonderzoek. •

•

•

Bachelor spatial planning .Opleiding op het thema water, gericht op ontwerp van en projectmanagement voor ruimtelijke ordening. Kernthema’s zijn hitte-stress, klimaatadaptatie en kustverdediging in de regio. Binnen de opleiding is er bijzondere aandacht voor wet- en regelgeving. De opleiding is gekoppeld aan de HZ lectoraten: Water Technology, Resilient Deltas, Delta Platform, Asset Management, Building with Nature, Kenniscentrum Zeeuwse Samenleving. Bachelor Toegepaste Biologie. Dit is een opleiding gericht op vraagstukken binnen het thema voedsel, binnen de foodsector en marine ecosystemen in de Zeeuwse delta. Leidt op voor onder andere de functies: foodproduct developer, adviseur natuurontwikkeling, kwaliteitsmedewerker water, ecologisch adviseur. Gekoppelde HZ lectoraten zijn momenteel: Aquaculture in Delta Areas en Marine Based Specialties. Bachelor Energietransitie. Dit is een opleiding binnen het thema energie, gericht op industriële energietransitie, transport en de gebouwde omgeving in combinatie met waterstof en energieopslag. Binnen de opleiding wordt de koppeling gemaakt tussen energie en de werkvelden installatietechniek, elektrotechniek en procestechniek.

De masteropleidingen vallen in het onderzoeksthema 4 — ontwikkeling van regionale transities, met name op data en techologie en governance:

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

19

•

•

Master Data Sciences. Deze opleiding wordt gericht op data-gedreven besluitvorming, privacy & ethiek en data-technologie, waarbij men data naar business leert vertalen en andersom, van businessvraagstukken naar data-gedreven oplossingen. Dit ook in relatie tot de DCC-thema’s water, energie en voedsel. De master leidt onder andere op voor functies: business analist, digital innovation manger, data innovator, analytics lead. Als AI Translator ben je de bruggenbouwer tussen data, mens en organisatie en kan je digitale transformaties leiden binnen organisaties. Professionele master Governance and Law in Delta Regions. Deze masteropleiding zal zich gaan richten op de brede governance- en rechtvraagstukken die komen kijken bij regionale transities op met name het gebied van water, energie en food. Het gaat daarbij met name om het op een interdisciplinaire wijze toepassen van institutionele, bestuurlijke, juridische en financiële aspecten. De doorstroom naar deze master kan bijvoorbeeld komen vanuit de opleidingen bedrijfskunde en finance & control.

Naast de nieuwe HZ masters zal — omdat de begroting beperkt is — de mogelijkheid tot een derde thematisch verwante programma worden verkend, ‘Sustainable Transitions’, die in relatie tot de al bestaande master ‘Vital regions’ zou kunnen worden doorontwikkeld. Voor de bacheloropleidingen geldt dat wordt verkend of een van hen met het oog op lagere kosten als een uitstroomvariant van een nieuw programma kan worden ontwikkeld. De nieuwe opleidingen sluiten aan bij wat de Arbeidsmarktmonitor Zeeland ziet als dé grote knelpunten in het uitvoeren van het klimaatbeleid in Zeeland: techniek en ict ; landbouw en natuur; economie en maatschappij (bron: Arbeidsmarkt Zeeland. Inzicht.nl)

Stroom 2: Doorlopende leerlijn Naaste de nieuwe opleidingen in stroom 1 zullen er tal van onderwijsinnovaties worden ontwikkeld die we vangen onder de term ‘doorlopende leerlijn’. Een doorlopende leerlijn zorgt ervoor, dat curricula op elkaar aansluiten en dat studenten gemakkelijker een overgang kunnen maken van mbo naar hbo en van hbo naar wo, zonder dat dit overigens een must is. Studenten krijgen goed aansluitende paden aangeboden voor doorstroom naar volgende opleidingen. Ze komen door transdisciplinaire samenwerkingsverbanden in aanraking met de praktijk van onderzoek en werk, steeds vormgeven vanuit het belang van aansluiting bij de arbeidsmarkt in Zeeland. Een definitieve keuze voor de mbo-, hbo- en wo-opleidingen die in de doorlopende leerlijn aan elkaar worden geschakeld, wordt in een volgende fase van uitwerking gemaakt. Scalda ontwikkelt een aantal specialisaties — in de vorm van keuzedelen — die de student volgt als een profilering binnen de eigen mbo-opleiding. Daarbij komend thema’s aan de orde als Smart Technology in de Delta; Energie in de Delta; Ecologie; Groene waterstofproductie; Water en voedsel; GEO-ICR; Milieu, ruimtetechnologie en leefomgeving. Deze elementen worden ontwikkeld vanaf september 2023. Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

20

Ook de HZ biedt een aantal profileringselementen, die zowel door eigen studenten als door anderen gevolgd kunnen worden. Daarbij valt te denken aan AI en governance; toegepaste (marine) biologie; Food: zee en land (gericht op de voedseltransitie en agrovraagstukken); governance en imagineering/futuring. Daarnaast werkt de HZ aan het doorontwikkelen van bestaande minoren op transitievraagstukken naar cross-sectorale minoren (werktitel: Joint Research Minors) door onder andere het toevoegen van een business, sociaalmaatschappelijk en governance perspectief. Het gaat dan om: energietransitie, offshore renewable energy, applied data science, climate adaptation, marine biobased specialties, water technology en aquaculture. Deze elementen worden ontwikkeld vanaf september 2023. Bij UCR vinden in het onderwijs verzwaringen plaats binnen bestaande tracks Environmental Science, Ecology, Data Science, Politics, Law, Philosophy, en History. Dat gaat om nieuwe cursussen en de doorontwikkeling van bestaand curriculum over Sustainable Delta Transitions rond water, energie en voedsel. Er bestaat speciale aandacht voor inter- en transdiciplianire werkwijzen, waarbij ook het maatschappelijke en bestuurlijk gezichtspunt speelt. De studenten zullen daarnaast profiteren van afstudeerprojecten die aanhaken bij DCConderzoeksprojecten in living lab Zeeland.

Deze elementen worden ontwikkeld vanaf september 2023. Een uniek talentprogramma tussen de instellingen Daarnaast ambiëren Scalda, HZ, en UCR een gemeenschappelijk aangeboden talentprogramma te bouwen waarin studenten vanuit heel verschillende opleidingen in mbo, hbo en wo samen aan projecten in de Zeeuwse living labs werken. Daarbij staat voorop het leren van en met elkaars sterktes en unieke zienswijzen — in gemengde teams, die zo karakteristiek zijn voor hedendaagse arbeidsverhoudingen. Studenten leren zo hun eigen vaardigheden, perspectieven en kennis te verhouden tot die van heel andere studenten, waarmee ze normaal niet zo snel in contact zouden komen. Dit sluit naadloos aan bij de beweging van emancipatie en symbolische gelijkstelling van juist ook beroepsopleidingen in verhouding tot academische instellingen, die het ministerie van OCW sterk voorstaat. Gezien het relatief overzichtelijke veld van kwalitatief uitstekende opleidingen doorheen de hele leerlijn heeft deze DDC-samenwerking het potentieel landelijk en internationaal leidend te worden.

Aanpassingen in curricula van UU en WUR De UU en WUR zullen aanpassingen aanbrengen in enkele voor het DCC relevante masteropleidingen, zodat studenten een deel van hun opleiding (3 tot 6 maanden) in Zeeland kunnen volgen en daar in de living lab met andere studenten kunnen samenwerken aan onderzoeksgerelateerde challenges, bijvoorbeeld in de vorm van afstudeerprojecten. Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

21

Verwacht wordt dat op termijn 40 tot 50 studenten per jaar vanuit beide universiteiten naar Zeeland zullen komen. Om een langer verblijf in Zeeland mogelijk te maken, neemt het DCC de huisvestingskosten van deze studenten voor haar rekening. Een leven lang ontwikkelen De steeds sneller gaande technologische, bedrijfsmatige en maatschappelijke ontwikkelingen hebben grote invloed op de manieren van werken in de beroepspraktijk. Benodigde kennis en vaardigheden wijzigen voortdurend en dat vraagt van vakmensen zich continu te blijven ontwikkelen. Naast de initiële opleidingsmogelijkheden die Scalda en HZ willen bieden zien zij in het kader van ‘een leven lang ontwikkelen’ een opdracht in het bijscholen en omscholen van mensen. Het is de bedoeling dat het Delta Climate Center gaat fungeren als hotspot, waar onderwijs en bedrijfsleven elkaar ontmoeten en de nieuwste ontwikkelingen en behoeften binnen de thema’s water, energie en voedsel worden vertaald in opleidingen, specialisaties, cursussen, nascholing (upgrade), webinars en trainingen. Dat betreft nieuw te ontwikkelen modules, maar ook bestaande. Young DCC Een leven lang leren begint als je jong bent. Een van de doelen van het DCC is het interesseren van jongeren voor duurzame delta transities en de daaraan gerelateerde beroepen. Om deze redenen investeert het DCC in een doorlopende leerlijn die begint in het Zeeuwse VO.

Ook kent het DCC een netwerk van studenten, PhD’s en overige jonge onderzoekers en docenten die betrokken zijn bij DCC-activiteiten. Zij organiseren allerlei activiteiten, debatten, workshops en excursies die gerelateerd zijn aan de missie en scope van het DCC. Ook mogen zij de Directie en de Raad van Bestuur gevraagd en ongevraagd adviseren over aangelegenheden betreffende onderwijs, onderzoek en impact. Tegelijkertijd is Young DCC ook een platform dat sociale activiteiten organiseert voor de leden en op die wijze bijdraagt aan community building. Verder van belang zijn voor de doorlopende leerlijn: • •

•

•

Het ontwikkelen van studentenprojecten (challenge-based) die worden geënt op de DCCthematiek. Het aanbieden van hoogwaardige leerwerk- en stageplaatsen die verbonden worden met DCC-onderzoeksprojecten of stageplaatsen bij bedrijven, overheden en/of maatschappelijke organisaties die participeren in DCC-projecten. Het organiseren van studiereizen en internationale stages die bijdragen aan horizonverbreding en aan een beter besef van de wereldwijde schaal van de deltaproblematiek. Het aanhaken van bestaande onderwijskundige expertise in lectoraten, practoraten en hoogleraarschappen aan betrokken mbo-hbo-wo instellingen.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

22

De doorlopende leerlijn zal stapsgewijs tot stand worden gebracht, mede afhankelijk van het succes van de onderzoeks- en impact-activiteiten die via het DCC worden gefinancierd. Investeringen in onderwijs worden daarmee minder eenmalig, maar meer doorlopend en samenhangend. Het DCC heeft weliswaar Vlissingen als hoofdkantoor, het onderwijs vindt plaats in de vestigingen van HZ en Scalda en in het hele living lab Zeeland, waaronder Proefboerderij de Rusthoeve, NIOZ, JRCZ, Technum, UCR, enz. Voor vernieuwend onderwijs en onderzoek zijn adequate faciliteiten nodig. De DCC- onderzoekers en -studenten maken zoveel mogelijk gebruik van bestaande faciliteiten (JRCZ, Technum, KAAP, andere labs, proefboerderijen, onderwijsruimtes). Dit gebruik wordt vergoed vanuit het DCC en is onderdeel van de projectbegroting, waarbij de tarieven voor huur en gebruik in onderling overleg worden vastgesteld. Daarnaast zal het nodig zijn om ten behoeve van het onderwijs skills-faciliteiten zoals een Skills- en Innovatielab (proefopstellingen op schaal) voor Scalda op te zetten, met name in Vlissingen; ook dit maakt deel uit van de DCC onderwijs begroting.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

23

Economisch, maatschappelijke impact en business development In het kader van maatschappelijke impact dient te worden gekeken naar aspecten als veiligheid, leefbaarheid, gezondheid en draagvlak voor duurzaamheid en klimaatbestendigheid. Deze effecten zijn vaak moeilijker kwantitatief te onderbouwen, maar daarom niet minder belangrijk. DCC-projecten hebben merkbaar maatschappelijke impact waar het gaat om de duurzame transitie van de delta. DCC-projecten zijn altijd transdisciplinair, en combineren onderwijs, onderwijs, maatschappelijke impact en business development. Zij hebben merkbaar maatschappelijke impact waar het gaat om de duurzame transitie van de delta, maar leiden ook tot grotere studentaantallen, nieuwe inwoners van Vlissingen en meer MKB’s inclusief startups. Waar het gaat om de impact van het DCC loopt dit in eerste plaats via het onderwijs. Dit gebeurt via de opleidingen: het MBO en het HBO zorgen als geen ander voor de relatie met de regio en het werkveld (bedrijven, overheden, organisaties). Zij zorgen, ongeacht het verdere succes van het DCC, voor het behalen van de sociaaleconomische doelstellingen en het voldoen aan de arbeidsmarktvraag en daarmee voor een snelle relevantie van het DCC in de regio.

UCR heeft een rijke traditie in werken met maatschappelijke partners op het gebied van governance, kunst en cultuur en zal deze community-engaged learning ook voor DCC uitbouwen. Onderzoeksprojecten die door het DCC worden gefinancierd zullen niet alleen in directe zin resulteren in positieve maatschappelijke effecten, maar de extra hoger opgeleiden die aan het DCC worden verbonden zullen naar verwachting ook een belangrijke rol gaan spelen in het sociaal en maatschappelijk leven in Zeeland. Als maatschappelijke impact geldt ook het aantrekken van meer studenten als resultaat van de investeringen in nieuwe opleidingen, en het betrekken van studenten bij onderzoeksprojecten die door het DCC worden gefinancierd. Het DCC zoekt de samenwerking met overheden, zoals gemeenten, provincie, waterschappen en de Zuidwestelijke Delta. Business development is een aparte kennisbenuttingsactiviteit wanneer hiervoor cash of inkind cofinanciering wordt geleverd door het bedrijfsleven. Het DCC zal als regel hanteren dat voor deelname van het bedrijfsleven aan onderzoeksprojecten minimaal 25% cofinanciering is vereist. Er geldt op voorhand geen beperking aan het type bedrijven dat bij het DCConderzoek kan worden betrokken, hoewel de scope van de onderzoeksagenda en het proces van co-creatie hierbij richtinggevend zijn.

In het kader van economische impact wordt vooral gekeken naar vergroting van het economisch verdienvermogen: technologische innovaties, nieuwe bedrijven/start-ups en werkgelegenheid. In de contacten met het Zeeuwse bedrijfsleven speelt Dockwize een bijzondere rol. Zij ondersteunt bedrijven bij hun innovatie-uitdagingen en helpt bij het Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

24

opzetten van startups. De oprichters van het DCC zien ook toegevoegde waarde in het streven om de op business-development en valorisatie gerichte onderdelen van UU, WUR en NIOZ te betrekken bij business development en valorisatie. De mogelijkheden daartoe worden verkend. Daarbij valt met name te denken aan de optie om vanuit UU, WUR en NIOZ personen aan te stellen binnen Zeeland die verantwoordelijk worden voor valorisatie en business development met betrekking tot DCC activiteiten. Belangrijk daarbij is dat deze personen verankerd zijn in het Zeeuwse (gevestigd in Zeeland of minimaal de helft van hun tijd in Zeeland actief), en tegelijkertijd onderdeel zijn van de valorisatie/business development communities van een of meerdere FFs (aanstelling aldaar, deel van een team laten zijn voor o.a. sparren en aansturing op het vakgebied). Voor deelname van overheden in door het DCC te financieren onderzoeksprojecten geldt ook een cofinancieringsverplichting (cash of in-kind) van 10%. Voor deelname van private organisaties in de non-profit sector aan onderzoeksprojecten geldt een lagere cofinancieringsverplichting van 10%, die zowel cash of in-kind kan zijn. In bijzondere gevallen kan deze cofinancieringsverplichting worden geschrapt, wanneer de deelnemende maatschappelijke partijen onvoldoende middelen hebben om aan de verplichting te voldoen.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

25

Vestigingsplaats De Delta Climate community vraagt om een omgeving die uitnodigt tot ontmoeting en samenwerking en die het mogelijk maakt om vernieuwende werkvormen op het gebied van onderwijs, onderzoek en impact toe te passen. Het DCC wordt daarom gevestigd in Vlissingen, op de Kenniswerf. Hier is het DCC niet alleen een ruimte voor bestuurders, maar vooral ook een ruimte voor delta pioniers, waar creatieve onderzoekers (van junior tot senior), docenten, studenten, alle partners, business developers, impact coördinatoren en vertegenwoordigers van publieke en private organisaties elkaar ontmoeten en samenwerken. Een mogelijkheid hiervoor is de ‘HZ-toren’ in Vlissingen. De DCC-staf en -onderzoekers zullen zich in en om Vlissingen vestigen. Daarnaast zal het nodig zijn om, in overleg met de gemeentes Vlissingen tijdelijke huisvesting te realiseren voor de studenten en gastonderzoekers die voor 10 weken of een half jaar naar het DCC komen, bij voorkeur ook op de Kenniswerf.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

26

Governance van de stichting Directie en Raad van Bestuur Het DCC zal gestalte krijgen in de vorm van een door de zes betrokken partijen op te richten stichting, met een Directie en een Raad van Bestuur. De Directie bestaat uit een wetenschappelijk directeur (verantwoordelijk voor de inhoud van onderzoeks- en onderwijsprojecten en activiteiten die verband houden met het genereren van economische en maatschappelijke impact) en een zakelijk directeur (verantwoordelijk voor financiële en organisatorische zaken). Een Raad van Bestuur ziet toe op het werk van de Directie en bestaat uit vertegenwoordigers van elk van de 6 instellingen en een onafhankelijk voorzitter. Besluiten over nader te duiden belangrijke onderwerpen worden unaniem genomen. Elke instelling benoemt één lid van de Raad van Bestuur en samen benoemen zij op basis van unanimiteit de onafhankelijk voorzitter. De leden van de Directie worden gekozen en benoemd door de Raad van Bestuur. De Raad van Bestuur van de stichting is eindverantwoordelijk voor de programmering van alle door het DCC te ontplooien activiteiten, de besluitvorming daarover en de organisatie van de voortgangs- en kwaliteitscontrole. De omvang van de taak van de leden van de Raad van Bestuur wordt geschat op 0,05 fte. Aangezien de leden afkomstig zijn van de zes participerende organisaties, of namens hen deelnemen worden zij niet apart bezoldigd.

De leden van de Raad van Bestuur zijn in voldoende mate inhoudsdeskundig op het werkterrein van het DCC, hebben verbindende kwaliteiten en hebben een uitstekend relatienetwerk dat voor het werk van het DCC van belang is. De Directie heeft een beleidsvoorbereidende en een -uitvoerende taak en legt verantwoording af aan de Raad van Bestuur. De verhouding tussen bestuur en directie wordt nader uitgewerkt in de stichtingsakte en een daaruit voortvloeiende procuratieregeling. De twee leden van de Directie krijgen bij de start een aanstelling van elk 0,8 fte; de aanstellingsomvang wordt regelmatig geëvalueerd. De wetenschappelijk directeur heeft het profiel van een excellent wetenschapper op hoogleraarsniveau, met aantoonbare affiniteit met het HBO en het MBO, met de praktijk en met uitstekende verbindende kwaliteiten en ervaring met de relatie tussen kennisproductie en kennisbenutting. De wetenschappelijk directeur is het boegbeeld van het DCC. De zakelijk directeur heeft belangrijke ervaring in financieel en organisatorisch management bij grote publieke organisaties. Voor beide functies wordt een open werving gestart. De directieleden moeten samen in staat zijn het DCC verder uit te bouwen en een structurele plaats te geven in het regionale én nationale kennislandschap.

Aandachtspunt daarbij is dat op korte termijn helder moet zijn hoe de ondersteuning en advisering van Directie en RvB wordt georganiseerd omtrent het goedkeuren van projectvoorstellen (en bijbehorende budgetten) die worden ingediend door o.a. de kennisteams, - te beginnen bij de icoonprojecten

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

27

DCC-bureau De Directie en de Raad van Bestuur worden ondersteund door een staf van beperkte omvang (secretariële ondersteuning, en ondersteuning op het gebied van communicatie, programmering en regionale en nationale netwerkvorming). Tezamen vormen zij het DCCbureau. De governance dient efficiënt en slagvaardig te zijn en de daarmee gemoeide kosten mogen zeker niet uitstijgen boven 10% van het besteedbare budget van het DCC. Daaronder vallen ook de huisvestingskosten. Het DCC heeft zelf geen mensen in dienst. Ook de directieen bestuursleden zijn niet in dienst van het DCC. Het DCC huurt directieleden, onderzoekers en docenten in vanuit de participerende organisaties. De wijze waarop dit gebeurt zal worden uitgewerkt in een samenwerkingsovereenkomst. DCC Adviesraad Het DCC heeft één Adviesorgaan, waarin maatschappelijke en wetenschappelijke partijen zitting hebben die belang hebben bij de activiteiten van de stichting. Te denken valt aan: Dockwize, Impuls Zeeland, Economic Board Zeeland, Provincie Zeeland, Zeeuwse Milieufederatie, Stichting het Zeeuws Landschap, gemeente Vlissingen, etc.. Ook andere relevante kennisinstellingen, waarmee in onderzoeksprojecten wordt samengewerkt, kunnen in dit adviesorgaan worden vertegenwoordigd, zoals Deltares, TNO en Rijkswaterstaat, de TU Delft, UGent etc..

De DCC Adviesraad kan de Directie en de Raad van Bestuur gevraagd en ongevraagd adviseren over alle aangelegenheden betreffende het DCC. De DCC Adviesraad heeft een onafhankelijk voorzitter. De precieze rol en samenstelling van de raad wordt nader uitgewerkt in de stichtingsakte.

Diversiteit en inclusiviteit Het DCC streeft naar diversiteit en inclusiviteit in haar aanpak, met inbegrip van gender, cultuur en leeftijdsdimensies. Wij zorgen ervoor dat bij de werving en selectie van directieleden, bestuurders, onderzoekers en docenten voor dit programma gestreefd wordt naar diversiteit en bij de selectie van stakeholders en deskundigen voor activiteiten die het DCC organiseert naar een passend evenwicht en vertegenwoordiging van alle relevante belanghebbenden. Wij zorgen er ook voor dat zoveel mogelijk in gelijke mate rekening wordt gehouden met de standpunten van alle betrokken maatschappelijke groepen bij het bestuderen en ontwikkelen van transitiepaden die moeten bijdragen aan een duurzame, klimaatbestendige en welvarende delta. Ingrijpende maatschappelijke en economische transities gaan gepaard met verschillende baten en lasten en die mogen niet uit het oog worden verloren. Kwaliteitszorg Het toezicht op de juiste inzet van subsidiegelden vindt plaats vanuit rekenkamertoezicht en accountantscontrole. De kwaliteitsborging op inhoud geschiedt via een systeem van peer

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

28

review, zoals in paragraaf 3.5 uiteengezet. De kwaliteitsborging op de inhoud geldt zowel voor het projectniveau als het programmaniveau.

Delta Climate Center Plan 10 februari 2023

29

Begroting en business case Financieringsmodaliteiten Het DCC gebruikt haar financiële middelen om activiteiten op het gebied van onderzoek, onderwijs en het genereren van maatschappelijke en economisch impact te subsidiëren, in de context van de missie en de doelen van de stichting. In het DCC worden vijf financieringsmodaliteiten onderscheiden die hieronder zijn aangegeven. Het DCC is daarbij vooral aanjager en verbinder van activiteiten die onder verantwoordelijkheid of paraplu van het DCC door haar instellingen en partners worden uitgevoerd. •

Het DCC als opdrachtgever voor onderzoek. Het DCC treedt op als opdrachtgever van onderzoek op basis van de gepresenteerde onderzoeksagenda. Dat onderzoek kan voor 100% worden gefinancierd door het DCC, maar er kan ook een co-financieringseis aan worden gekoppeld (afhankelijk van soort onderzoek en samenwerking met overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties, etc., zie paragraaf 7.4). Het DCC kan geen concurrent zijn van, of alternatief voor, haar instellingen of partners.

•

Het DCC als cofinancier van onderzoek. Het DCC kan besluiten projecten van de zes betrokken kennisinstellingen te co-financieren, ingeval er sprake is van een cofinancieringsverplichting vanuit de subsidie of suboptimale tarifering (NWO, Horizon Europe). Dit betreft alleen projecten met meerdere kennisinstellingen, waarbij de bijdrage van het DCC maakt dat er een duidelijke extra impact ontstaat voor de Zeeuwse regio, in lijn met de missie en doelen van het DCC. De cofinanciering is daarbij gemaximeerd teneinde de impact te bereiken die voor de regio noodzakelijk is. Het DCC kan ook de ontwikkelkosten van dit type projecten voor haar rekening nemen.

•

Het DCC als financier van hoogleraren, lectoren, practoren en docent-onderzoekers. Het DCC financiert een beperkt aantal posities voor hoogleraren, lectoren en practoren en docent-onderzoekers, die een sleutelrol gaan vervullen in de uitwerking en uitvoering van de onderzoeks- en onderwijsagenda. Dit zullen parttime posities zijn voor een periode van 8 jaar, zodat gedurende een groot deel van de looptijd van de subsidieperiode van hun bijdragen kan worden geprofiteerd en zij mede het profiel van het DCC vorm en inhoud kunnen geven.