RIB Jaarverslag 2022 en Jaarrekening 2022 Mondia Scholengroep bijlage 2 Jaarverslag 2022 inclusief controleverklaring
Tekst van het document
Jaarverslag 2022 Bestuursverslag 2022, inclusief verslag Raad van Toezicht, jaarrekening 2022 en overige gegevens 2022.
Goedkeuring raad van toezicht: 25 mei 2023 Vaststelling bestuurder: 25 mei 2023 T.k.n. GMR: 6 juli 2023
2
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
3
A. Bestuursverslag 2022
5
Voorwoord
6
Hoofdstuk 1: Profiel 1.1 Bestuur 1.2 Toezicht 1.3 Structuur en aansturing 1.4 Leerlingen 1.5 Onderwijsaanbod
7 7 7 11 12 13
Hoofdstuk 2: Beleid 2.1 Missie en visie 2.2 Ontwikkelingen in onze omgeving 2.3 Onderwijsinhoudelijke ontwikkelingen
14 14 15 17
Hoofdstuk 3: Onderwijs 3.1 Opbrengsten 3.2 Profiel en koers per school 3.3 Begeleiding en ondersteuning 3.4 Samenwerkingsverbanden 3.5 NPO
18 18 18 20 20 22
Hoofdstuk 4: Bedrijfsvoering 4.1 Facilitair 4.2 ICT & Applicaties 4.3 Groene, duurzame en gezonde school 4.4 Personeel en planning 4.5 Kwaliteitszorg 4.6 Communicatie
25 25 25 27 29 34 35
Hoofdstuk 5: Financiën 5.1 Kengetallen 5.2 Exploitatieresultaat 5.3 Treasury-verslag
36 36 37 38
Hoofdstuk 6: Continuïteitsparagraaf en Meerjarenperspectief 6.1 Prognose aantal leerlingen vanaf verslagjaar 6.2 Prognose aantal fte vanaf verslagjaar 6.3 Balans prognose Mondia Scholengroep vanaf verslagjaar 6.4 Meerjarenbegroting Mondia Scholengroep vanaf verslagjaar
39 39 40 40 41
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
Inhoudsopgave
3
6.5 Risico’s en onzekerheden 6.6 De jaarrekening in het licht van het coronavirus 6.7 Tenslotte
44 46 46
B. Jaarrekening 2022
48
B.1. Grondslagen
49
B.2. Balans per 31-12-2022
52
B.3. Staat van baten en lasten 2022
53
B.4. Kasstroomoverzicht 2022
54
B.5. Toelichting behorende tot de balans
55
B.6. Niet uit de balans blijkende verplichtingen en vorderingen
60
B.7. Toelichting behorende tot de staat van baten en lasten
61
B.8. Overzicht verbonden partijen
65
B.9. Bezoldiging van bestuurders en toezichthouders
66
B.10. Model G1 en G2 verantwoording van subsidies
69 69
C. Overige gegevens
70
Onderwijsresultaten
71
Controleverklaring van de onafhankelijk accountant
80
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
Gebeurtenissen na balansdatum en vaststelling jaarrekening
4
A.
Bestuursverslag 2022
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
Stichting voor Openbaar Voortgezet Onderwijs op Walcheren
5
Voorwoord Geachte lezer, Voor u ligt het jaarverslag met de jaarrekening van de Mondia Scholengroep over het kalender- en boekjaar 2022. In dat jaar heb ik op 1-8-2022 het bestuurlijke stokje overgenomen van mijn voorganger, Guus Hagt. Allereerst wil ik hem ook nog op deze plaats bedanken voor zijn inzet voor onze scholengroep in de afgelopen jaren! 2022 is nog een jaar waar Corona een belangrijke rol heeft gespeeld in het onderwijs, dus ook op Mondia, met name in het eerste kwartaal van het jaar. Pas daarna zijn veel, al in 2021 ingeplande NPO-activiteiten, daadwerkelijk van start kunnen gaan. Financieel gezien geven de incidentele NPO-gelden ook in 2022 weer een vertekend beeld van de exploitatie van een onderwijsorganisatie als de Mondia Scholengroep. Ondanks een hiervoor separaat gevoerde projectadministratie geeft het in het totale exploitatie-overzicht al snel een vertekend beeld van de reguliere exploitatie. In 2023 en 2024 zal dat ook nog het geval zijn, het is goed om dat scherp in het oog te houden . Na de inzet van de NPO-gelden en de activiteiten die daarmee uitgevoerd zijn en waar we mogelijk aan ‘gewend’ zijn geraakt, is het goed ons daar tijdig bewust van te zijn en ons voor te bereiden op ‘rondkomen met de regulier beschikbare bekostiging'.
De Mondia Scholengroep staat er financieel goed voor, maar er zijn ook een aantal uitdagingen inde nabije toekomst die we op moeten pakken en vorm moeten gaan geven. En elke ondernemer weet, dat je eerst moet investeren en het rendement komt pas later. Ons rendement is en moet zijn: kwalitatief goed onderwijs met een zo groot mogelijk, thuisnabij onderwijsaanbod voor alle VO-leerlingen op Walcheren, nu en in de toekomst! Frank Neefs,
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
Bestuurder Stichting voor Openbaar Voortgezet Onderwijs op Walcheren
6
1.
Profiel
De Mondia Scholengroep wordt gerealiseerd door de Stichting voor Openbaar Voortgezet Onderwijs op Walcheren en is gevestigd te Middelburg. De contactgegevens van de stichting zijn: Stichting voor Openbaar Voortgezet Onderwijs op Walcheren Postbus 69 4380 AB Vlissingen Bezoekadres: Weyevlietplein 7 - 9 4385 CH Vlissingen Tel. 0118 – 479400 Website: www.mondiascholengroep.nl. De website van de Mondia Scholengroep geeft tevens toegang tot de websites van de twee aangesloten scholen. De Stichting voor Openbaar Voortgezet Onderwijs op Walcheren (de Mondia Scholengroep), met bestuursnummer bij OCW: 13555, vormt het bevoegd gezag van de volgende brede scholengemeenschappen: 1. 2.
Nehalennia SSG te Middelburg (brinnummer 20CP), Scheldemond College te Vlissingen (brinnummer 16YC).
De Stichting is opgericht op 1 augustus 1997, gevestigd te Middelburg en ingeschreven in het handelsregister van de Kamers van Koophandel voor Zuidwest-Nederland onder dossiernummer: 41115393. De statuten zijn notarieel vastgelegd op 2 juni 1997, aangepast per 23 december 2011 en laatstelijk gewijzigd op 17 december 2020.
1.1
Bestuur
De directeur-bestuurder is ook rector van zowel Nehalennia SSG als van het Scheldemond College. Het bestuurssecretariaat wordt gevoerd door mevrouw C.K. van Sighem, te bereiken via e-mail: c.vansighem@mondia.nl of tel.: 0118 – 486894.
1.2 Toezicht, Jaarverslag raad van toezicht Algemeen De gemeenteraden van Middelburg en Vlissingen mandateren hun rol in de Stichting voor Openbaar Voortgezet Onderwijs Walcheren – Mondia Scholengroep - aan de colleges van B&W. De colleges geven formele goedkeuring bij de aanstelling van een lid van de Raad van Toezicht. De Raad van Toezicht houdt intern toezicht op het bestuur van de stichting binnen de context van de bijzondere maatschappelijke verantwoordelijkheid, het aanbieden van openbaar voortgezet onderwijs in een groot verzorgingsgebied. Het interne toezicht is gebaseerd op de ‘Code Goed Onderwijsbestuur Voortgezet Onderwijs’ van de VO-raad en de geldende wet- en regelgeving voor het voortgezet onderwijs. De Raad besteedt elke vergadering tijd aan de vraag of de
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
De Stichting en daarmee de Mondia Scholengroep werd in 2022 bestuurd door dhr. A.A.A. Hagt tot 1-8-2022. De heer Hagt was tevens voorzitter van het Zeeuws Bestuurdersoverleg Onderwijs, bestuurslid/penningmeester van de stichting Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW), voorzitter van de stuurgroep Sterk Techniek Onderwijs Zeeland (STOZ) en voorzitter van de stuurgroep Regionale Aanpak Personeelstekort (RAP) Zeeland. Op 1-8-2022 heeft dhr. F.C.M. Neefs het stokje overgenomen. Sinds die tijd is de heer Neefs lid van het Zeeuws Bestuurdersoverleg Onderwijs, voorzitter van de stichting PVOW, voorzitter van de stuurgroep STOZ en lid van de stuurgroep RAP Zeeland.
7
middelen doelmatig worden ingezet. Ook Passend Onderwijs komt elke vergadering aan de orde. Ook in deze periode moesten maatregelen genomen worden als gevolg van het nog steeds actieve Covid-virus. Dit jaar stonden wij stil bij het 10-jarig bestaan van Scholengroep Mondia. Op 9 september werd dat heugelijke feit (vertraagd door Corona) alsnog gevierd met een inhoudelijk symposium en activiteiten voor het personeel. Uitoefening taken In 2022 is de Raad zesmaal (fysiek en digitaal) bijeengekomen om zijn toezichts-, advies- en werkgeverstaak toe te passen op onder meer de volgende onderwerpen en/of besluiten: • • • • • • • • • • • • • • • • •
Corona-maatregelen en consequenties voor het onderwijs Jaarverslag, Jaarrekening en Accountantsverslag 2021 Decharge bestuurder 2021 Analyse onderwijs- en examenresultaten, alsmede de kwaliteitskaart Kwartaalrapportages Uitkomsten diverse visitaties Ziekteverzuim en generatiepact Stand van zaken PVOW, BVW en ISK Kwaliteit van onderwijs Begroting 2023 NPO-plan Meerjaren-onderhoudsplan Organisatie-aanpassingen en wisselingen management, bestuur en RvT Samenwerking CSW en Mondia Periodieke evaluatie Koersplan Mondia 2020-2024 Opvang vluchtelingen Oekraïne Procedure benoeming nieuwe bestuurder
Voorafgaande aan de officiële vergadering komt de Raad kort bijeen zonder de bestuurder. Thema bijeenkomsten De Raad van Toezicht heeft als regel om een aantal keren per jaar een thema centraal te stellen ter verdieping van de toezichthoudende functie. In 2022 was daarvoor weinig ruimte vanwege corona en procedure benoeming nieuwe bestuurder.
Bijzondere vermelding verdient de aandacht en inzet voor de opvolging van de directeur-bestuurder die september 2022 afscheid nam. In het jaar 2021 werd al begonnen met de voorbereidingen van de wervingsprocedure. Naast de reguliere vergaderingen van de Raad werden in dit jaar extra overlegmomenten ingepland om het proces te bespreken. Met unanieme instemming van de Raad van Toezicht en de GMR kon de heer Neefs met ingang van 1 augustus 2022 worden benoemd als directeur-bestuurder. Van de heer Hagt werd op passende wijze afscheid genomen met veel waardering voor zijn inzet voor de Scholengroep Mondia met een inhoudelijk programma en een netwerkbijeenkomst. GMR In het verslagjaar heeft een vertegenwoordiging van de Raad tweemaal overleg gevoerd met de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad over een breed scala aan onderwerpen, waaronder de effecten van Corona-maatregelen, de benoemingsprocedure, NPO-gelden, ontwikkeling van leerlingenaantallen en de meerjarenbegroting. Verder hebben leden van de Raad werkbezoeken afgelegd aan schoollocaties en hebben zij evenementen bijgewoond. Functioneren Raad van Toezicht De jaarlijkse zelfevaluatie van de Raad heeft ook dit jaar plaatsgevonden zonder begeleiding van een externe partij. Deze evaluatie heeft geleid tot een verdere herijking en aanscherping van de werkwijzen en doelstellingen van de Raad.
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
Procedure opvolging directeur-bestuurder
8
Auditcommissie In 2022 bestond de auditcommissie uit de heren De Rijke en Vrolijk. De commissie is driemaal bijeengekomen met de bestuurder en het hoofd bedrijfsvoering. Daarnaast heeft over enkele ‘kleinere’ onderwerpen een e-mail dialoog plaatsgevonden. Tijdens de bijeenkomsten is onder andere ingegaan op een aantal specifieke onderwerpen en zijn besluiten voorbereid ten behoeve van de behandeling in de voltallige RvT, waaronder: • • • • • •
Jaarverslag, Jaarrekening en Accountantsverslag 2021 WNT-bestuurder De uitdaging van de aanstaande vereenvoudigde bekostiging Begroting 2023 Opvolging van de acties uit het accountantsverslag voor verbetering van de financiële bedrijfsvoering en de controlebeheersing Selectie van een nieuwe accountant
Kwaliteitscommissie In het afgelopen jaar heeft de kwaliteitscommissie onderwijs bestaan uit mevrouw De Regt en de heer Voet. De commissie is vier keer bijeengeweest met de bestuurder. Daarbij is onder andere aandacht besteed aan: • • • • • • • • • •
De onderwijsopbrengsten/-resultaten/doorstroming Kwaliteit onderwijs, intervisie Leerlingenaantallen en prognoses ISKW en passend onderwijs De gesprekkencyclus medewerkers Ziekteverzuim Het generatiepact, mede in relatie tot het aantrekken van nieuwe docenten Strategisch HRM-beleid Koersplan in relatie tot onderwijskwaliteit en -vernieuwing NPO-plan
De remuneratiecommissie, bestaande uit de heer Hiemstra en de heer Brandenbarg, heeft ter afronding van de werkzaamheden van de heer Hagt het finale beoordelingsgesprek gevoerd met de bestuurder. Met de nieuwe bestuurder zijn de arbeidsvoorwaarden vastgelegd en zijn afspraken gemaakt over de voorwaarden voor vaste benoeming. Er is een beoordelingsprotocol vastgesteld door de Raad in overleg met de bestuurder en met advies van de HR functionaris. Aan de vertrekkende bestuurder is formeel decharge verleend voor zijn gehele dienstverband. Daarnaast zijn reguliere basis gesprekken gevoerd met locatiedirecteuren en het hoofd bedrijfsvoering om beleid en bestuur in een breder kader te toetsen. Honorering De honorering van de leden is behoudens indexatie niet gewijzigd. De vergoeding ligt onder het niveau van de referentietabellen zoals die door de VTOI zijn vastgesteld. Samenstelling Raad De heer Vrolijk heeft vanwege persoonlijke omstandigheden afscheid genomen van de Raad. De procedure voor zijn opvolging is dit jaar succesvol afgerond met de voordracht van de heer J. Dane. De formele benoeming vindt plaats in 2023.
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
Remuneratiecommissie
9
Overzicht leden Raad De heer dr. J.A. Brandenbarg te Serooskerke Voorzitter en lid remuneratiecommissie, zittingstermijn tot oktober 2024 Hoofd- en nevenfuncties: • Adviespraktijk cultuurbeleid, informatiebeleid en procesmanagement (ZZP) • Voorzitter Wetenschappelijke Raad in Zeeland • Lid van de stuurgroep Campus Zeeland met bijzondere aandacht voor de bètacampus (JRCZ), kwaliteit van het Onderwijs in Zeeland en de samenwerking met Vlaanderen. • Vicevoorzitter van de Rooseveltstichting (verantwoordelijk voor de uitreiking van de Four Freedoms Awards (New York/Middelburg). • Lid van het bestuur Film by the Sea • Voorzitter van het bestuur Museum Bredius in Den Haag • Lid van de jury Visser-Neerlandiaprijs (Nederland-Vlaanderen) • Auditor Stichting Certificering Bibliotheken, Cultuur en Taalhuizen (CBCT) • Adviseur Kerk van Veere
De heer mr. drs. D. de Rijke RC te Vlissingen Lid auditcommissie, zittingstermijn tot januari 2027 Hoofdfunctie: • Bestuurder SVRZ (vanaf 1 september 2022) • Directeur bedrijfsvoering (tot en met 31 augustus 2022) • Algemeen directeur Scheldezoom Farmacie (tot en met 31 augustus 2022)
De heer mr. F. Hiemstra te Middelburg Lid remuneratiecommissie, zittingstermijn tot januari 2024 Hoofd- en nevenfuncties: • Partner bij Van Boven advocaten • Vertrouwenspersoon klokkenluidersregeling Woongoed Middelburg
De heer drs. J.S. Vrolijk RBA te Goes Lid auditcommissie, gekozen op voordracht van de GMR, zittingstermijn tot december 2022
Mevrouw M. van den Heuvel te Ellemeet Vicevoorzitter, gekozen op voordracht van de GMR, zittingstermijn tot april 2025. Hoofd- en nevenfuncties: • •
Gemeentesecretaris / algemeen directeur gemeente Schouwen-Duiveland Lid van de raad van toezicht Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) namens de Mondia Scholengroep
Mevrouw J. de Regt te Goes Lid kwaliteitscommissie, zittingstermijn tot januari 2024 Hoofd- en nevenfuncties: • Directeur Cultuurconsortium, onderzoek, fondsenwerving, advies, cultuureducatie en –beleid • Adviseur Stichting Goese Cultuurprojecten • Lid raad van toezicht Theaterproductiehuis Zeelandia/Nazomerfestival • Bestuurslid Prins Bernhard Cultuurfonds Zeeland • Bestuurslid culturele raad Goes
De heer G.C. Voet Lid kwaliteitscommissie, zittingstermijn tot januari 2025 Hoofd- en nevenfuncties: Zelfstandig Ondernemer: eigenaar RV-Edusupport
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
Hoofd- en nevenfuncties: • Directeur Finance Indaver Landfill Reconversion/Participaties Nederland • Financieel Directeur EcoFuels BV • Lid raad van commissarissen Woongoed Middelburg
10
Projectleider OSZW (Opleidingsschool Zuidwest) Lid werkgroep Samen Opleiden van de Zuidelijke Educatieve Alliantie Lid Raad van Toezicht JVOZ (Jeugd Voetbal Opleiding Zeeland) Voorzitter bestuur Stichting ZIEN (Zeeuws Initiatief Educatief Netwerk) Interim directeur-bestuurder van de stichting OPOGO (tot 15 juli 2023)
De leden van de raad zijn lid van de Vereniging Toezichthouders Onderwijsinstellingen. Tot slot Met een wisseling van de bestuurder gaat Mondia een nieuwe fase in. Het huidige gevoerde beleid, de goede financiële positie en de geformuleerde beleidsacties voor de komende jaren maken dat de Raad van Toezicht van mening is dat Stichting voor Openbaar Voortgezet Onderwijs Walcheren – Mondia Scholengroep ook in de toekomst een solide en goed functionerende onderwijsinstelling zal blijven. De druk op het financiële beheer wordt echter de komende jaren groter vanwege regelgeving uit Den Haag die negatief kan uitpakken voor Mondia, ook al bieden de NPO-gelden verlichting. Financiën en het bevorderen van de kwaliteit van het onderwijs in een veilige omgeving vereisen constante aandacht van de Raad van Toezicht. Het is daarbij naar de opvatting van de Raad van belang verder te kijken dan de eigen vertrouwde omgeving. Toekomstbestendigheid van kwalitatief goed onderwijs in Zeeland is het uitgangspunt en samenwerking met andere partijen in de regio, met name CSW, kan bijdragen aan een degelijk, uitdagend en gevarieerd onderwijsaanbod voor alle leerlingen op Walcheren. Wij bedanken alle medewerkers en leerlingen voor hun bijdrage aan de behaalde prestaties in 2022. Namens alle leden van de Raad van Toezicht, Ton Brandenbarg, voorzitter
1.3
Structuur en aansturing
Daarnaast gaan er leerlingen van de Mondia Scholengroep naar diverse arrangementen binnen ons samenwerkingsverband: de structuurgroepen (inpandig bij CSW), viaBIT (inwoning bij EduConsult), het ISK Walcheren (in een eigen gebouw aan de Griffioenstraat) en de VAVO (onderdeel van MBO Scalda). Iedere locatie staat onder leiding van een locatiedirecteur. In een functiebeschrijving in het managementstatuut worden de taken, verantwoordelijkheden en mandaten van de locatiedirecteuren en hun teamleiders omschreven en vastgelegd. Het integrale management van iedere school ligt bij de rector en van de scholengroep bij het Centraal Management Team (CMT), met eindverantwoordelijkheid voor de directeur-bestuurder. Het CMT bestond in 2022 uit: - Drs. A.A.A. Hagt, directeur-bestuurder en voorzitter (tot 1 augustus 2022) - F.C.M. Neefs, directeur-bestuurder en voorzitter (vanaf 1 augustus 2022) - L.J.M. Heesters, locatiedirecteur Scheldemond College - Drs. H.J.M.G. Meijers MME, locatiedirecteur Nehalennia Breeweg - L. Debbaut MSc, locatiedirecteur Nehalennia Kruisweg - A. Mondeel, hoofd bedrijfsvoering, vergadert mee met het CMT
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
De Mondia Scholengroep is een bestuurlijke koepel waaronder twee scholengemeenschappen ressorteren met elk een eigen brin-nummer. Nehalennia Scholengemeenschap (20CP) met een vestiging voor HAVO en VWO aan de Breeweg en een vestiging voor VMBO aan de Kruisweg te Middelburg. Scheldemond College (16YC) met twee gebouwen aan het Weyevlietplein te Vlissingen, namelijk gebouw Sardijn voor HAVO en VWO en gebouw Wielingen voor VMBO.
11
Elke locatiedirecteur vormt samen met de teamleiders het Locatie Management Team (LMT). De samenstelling was in 2022 als volgt: LMT Scheldemond College: - L.J.M. Heesters, locatiedirecteur, voorzitter - F. van der Meer, teamleider VMBO - J. Schalkwijk, teamleider HAVO-VWO onderbouw - Mevr. drs. M.E. Roose, teamleider HAVO-VWO bovenbouw LMT Nehalennia Breeweg: - Drs. H.J.M.G. Meijers MME, locatiedirecteur Nehalennia Breeweg, voorzitter - E.W. van Broekhoven, teamleider HAVO 1 en 2 en VWO 1 en 2 - J.J. Koster MSc, teamleider a.i. HAVO 3, 4 en 5 (tot en met 18 januari 2022) - Dr. F.P. van Doeselaar, teamleider VWO 3, 4, 5 en 6 (tot 1 augustus 2022) - A.C. van Schaik, teamleider VWO 3, 4, 5 en 6 (vanaf 1 augustus 2022) - J.A.C. van Tetering, teamleider HAVO 3, 4 en 5 (vanaf 1 augustus 2022) LMT Nehalennia Kruisweg: - L. Debbaut MSc, locatiedirecteur, voorzitter - Mevr. J. Zwigtman, teamleider bovenbouw MAVO (tot 1 augustus 2022) - W. Urip Santoso, teamleider onderbouw MAVO (tot 1 augustus 2022), daarna teamleider MAVO - T. Kikkert, teamleider VMBO De rector en het hoofd bedrijfsvoering vergaderen met enige regelmaat met een LMT mee. De teamleiders geven integraal leiding aan teams van docenten en onderwijsondersteunend personeel (onderwijsassistenten, instructeurs en dergelijke). De integraliteit behelst onderwijs, personeel en organisatie.
De financiële (budget-) en formatieve verantwoordelijkheid berust bij het CMT en het hoofd bedrijfsvoering.
Medezeggenschap Beide scholen hebben een medezeggenschapsraad (MR). Iedere raad kent een personeelsgeleding van zes leden (de PMR), een ouder- en een leerlingengeleding die elk drie leden telt. De PMR vergadert met de betreffende locatiedirecteur(en), incidenteel met de rector wanneer daar aanleiding toe is. De MR vergadert in principe met de locatiedirecteur(en). Naast de medezeggenschapsraden functioneren er ouderraden, leerlingenraden en klankborden van leerlingen en ouders. Mondiabreed is een GMR en PGMR ingesteld. Beide bestaan uit de combinatie van de betreffende deelraden van de twee scholen, dus vierentwintig respectievelijk twaalf leden.
1.4
Leerlingen
De leerlingenaantallen zijn van grote invloed op de begroting en de formatie. Door de overheid worden we immers voor het overgrote deel per leerling bekostigd. De instroom in de arrangementen structuurgroepen en viaBIT, ISK Walcheren en VAVO is niet van invloed op het formatieplan. Bij het totaalaantal leerlingen voor de bekostiging worden deze leerlingen wel bij de baten meegeteld. De afdrachten naar de genoemde instellingen tellen dan weer mee bij de ’overige instellingslasten’. Vanaf 2021 worden alle leerlingen ISK Walcheren ingeschreven bij de CSW. De begroting van een jaar is steeds gebaseerd op de leerlingenaantallen van het jaar daarvoor per 1 oktober. De begroting voor 2023 is dus gebaseerd op de leerlingenaantallen van 1 oktober 2022, et cetera. De prognoses zijn ‘beleidsarm’, d.w.z. inclusief demografische ontwikkelingen, maar exclusief marktontwikkelingen, vluchtelingenstromen en ontwikkelingen in het kader van Passend Onderwijs. Op het moment van het schrijven van dit verslag weten we dat de aanmeldingen en het saldo van tussentijdse in- en uitstroom iets gunstiger uitvallen dan we in de meerjarenprognose hebben meegenomen.
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
De Mondia Scholengroep had op 31-12-2022 339 medewerkers in dienst, in fte totaal 277 fte.
12
Voor het schooljaar 2023-2024 komen de aantallen totaal, in de prognosekolom 2023, naar verwachting iets hoger uit dan de prognoses (o.b.v. 3-jaarsgemiddelden), die we dus nog officieel moeten gaan bijstellen nadat alle aanmeldingen goed verwerkt zijn. Op 1 oktober 2022 telde de Mondia Scholengroep in totaal 2.737 leerlingen. De verdeling en prognose was toen als volgt: 1 okt. 2021
1 okt. 2022
Prognose 2023
Scheldemond Sardijn
635
627
643
Scheldemond Wielingen
405
401
432
Nehalennia Kruisweg
611
602
552
Nehalennia Breeweg
1.096
1.066
1.053
34
41
37
2.781
2.737
2.717
Extern (o.a. structuurgroep en VAVO)
Totaal
1.5
Onderwijsaanbod
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
Nehalennia en Scheldemond zijn beide brede scholengemeenschappen. Samen bieden zij alle leerwegen van het VMBO aan: de basisberoepsgerichte leerweg (BBL), de kaderberoepsgerichte leerweg (KBL), de gemengde leerweg (GL) en de theoretische leerweg (TL) of MAVO. In elke leerweg kan in principe gekozen worden uit meerdere richtingen/profielen: PIE (Produceren, Installeren en Energie) en D&P (Dienstverlening en Producten) voor de Vlissingse leerlingen; voor Middelburgse B/K-leerlingen komt daar nog HBR (Horeca, Bakkerij en Recreatie) bij. Onder D&P kan gekozen worden voor hospitality, sports en arts. HAVO en VWO worden aangeboden in alle vier de profielen: Cultuur en Maatschappij, Cultuur en Economie, Natuur en Gezondheid, Natuur en Techniek. Relatief veel leerlingen sluiten bij hun diplomering twee profielen af. In Vlissingen is een vakHAVO van start gegaan; in Middelburg is die in voorbereiding. Ten slotte wordt zowel in Vlissingen als in Middelburg een gymnasiumopleiding mogelijk gemaakt. Het Scheldemond College biedt aangepaste opleidingen voor topsporters en is een erkende leer-werkschool. Nehalennia is een officiële TTO-school (tweetalig onderwijs) en heeft een Technasium. Beide scholen bereiden zich voor op de introductie van de Nieuwe Leerweg, waarvan de verplichte invoering per 2024 is uitgesteld/afgesteld?
13
2.
Beleid
2.1
Missie en visie
De visie van een organisatie geeft weer hoe zij naar de wereld kijkt en naar de plaats die zij daarin inneemt. Een heldere organisatievisie is een krachtig middel om richting te geven aan het handelen van alle mensen in de organisatie. De scholen binnen de Mondia Scholengroep zijn brede, openbare scholengemeenschappen, die de leerlingen een breed onderwijsaanbod bieden. De scholen zijn zo georganiseerd, dat er zoveel mogelijk oog is voor iedere individuele leerling. Het gaat de scholen van de Mondia Scholengroep om onderwijs en ondersteuning op maat, maar ook om vorming van de leerling als persoon-op-weg-naar-volwassenheid. Als scholen voor openbaar onderwijs staan ze open voor de omgeving en staan ze middenin de samenleving. Ze willen de leerlingen op die samenleving voorbereiden, door hen bij de omgeving van de school te betrekken, en omgekeerd door de samenleving te betrekken bij de school. De Mondia Scholengroep streeft naar kwaliteit voor leerlingen én medewerkers en wil daarover verantwoording afleggen naar diezelfde samenleving. Onze identiteit drukt uit wat we als gemeenschap van scholen samen willen zijn en wat we samen willen delen. Wat ons onderling verbindt en waarin we ons onderscheiden van anderen. Identiteit is zowel een kwestie van ‘zijn’ als van ‘worden’. Het ‘zijn’ verwijst naar wat ons kenmerkt, het ‘worden’ naar wat ons nog te doen staat.
Openbare scholen zijn in (uit) beginsel ontmoetingsscholen met ruimte voor verschillen. Onze kernwaarden zijn de belangrijkste waarden in onze organisatie. Ze moeten ons helpen ons werk te doen, de samenwerking te bevorderen, het koersplan te realiseren en aangeven hoe wij door de buitenwereld gezien willen worden. Nehalennia en Scheldemond College hebben deels overlappende, deels onderscheidende kernwaarden. Ons onderwijs is waarde(n)vol: Ons onderwijs is geïnspireerd en interactief. Het is niet alleen gericht op kwalificatie, maar nadrukkelijk ook op persoonlijke en maatschappelijke vorming. Voor ouders zijn wij partners in de opvoeding. Onze organisatie is democratisch: Onze leerlingen, hun ouders en onze medewerkers worden actief betrokken bij de besluitvorming over onze ambities, doelstellingen en werkomstandigheden.
We zien onze scholen als een oefenplaats. Ons onderwijs is niet alleen van belang voor de samenleving maar ook voor de vorming en ontplooiing van het individu. We zijn ons er van bewust dat die twee niet altijd parallel lopen. Nehalennia staat voor ondernemend en uitdagend onderwijs. Je leert van elkaar én met elkaar en we dagen leerlingen uit om zichzelf steeds te verbeteren. Op hun niveau uiteraard. Bij Nehalennia halen we eruit wat erin zit, op een manier die het beste bij de leerling past. Op Nehalennia leer je in een moderne omgeving die aansluit op de samenleving. Zelfstandig kunnen leren en werken hoort daarbij. Het Scheldemond College blinkt uit in sportiviteit en omgevingsgerichtheid. Als Topsport Talentschool (voorheen LOOT) begeleiden we veel topsporters-in-wording. Verder grijpen we iedere kans aan om de omgeving te betrekken bij ons onderwijs en omgekeerd. Bij diverse opleidingen is de interactie met de omgeving door middel van ondernemerschap, dienstverlening of stage integraal onderdeel van het leerproces. De missie is de taak die een organisatie zichzelf oplegt, de opdracht die zij zichzelf geeft, vanuit haar visie en haar identiteit.
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
Onze scholen bieden een veilige leeromgeving:
14
“De Mondia Scholengroep biedt je als leerling volop mogelijkheden je met al je talenten actief en positief te ontwikkelen, binnen een open, moderne, uitdagende en veilige leeromgeving, vanuit respect voor jezelf, voor de ander en voor je omgeving”. Op de verschillende schoollocaties krijgt deze missie een lokale kleuring. Mondia streeft naar eenheid in verscheidenheid. De locaties binnen onze scholengroep hebben als primair doel het verzorgen van adequaat, kwalitatief goed onderwijs, met passende ondersteuning voor iedere leerling en een goed werkklimaat voor iedere medewerker. Secundair doel is het versterken en ondersteunen van de scholengroep als geheel, waarbij we er ook nog eens van overtuigd zijn dat beide doelen elkaar als vanzelfsprekend versterken. Locaties worden sterker en beter wanneer ze ook leren van elkaar en gebruik maken van elkaars expertise en kwaliteiten.
2.2
Ontwikkelingen in onze omgeving
In Zeeland is een grote verscheidenheid aan onderwijsorganisaties (po, vo, mbo en hbo) die in wisselende samenstellingen veel zaken op de een of andere manier gezamenlijk hebben georganiseerd. Soms is dat in een entiteit met een bestuur, een penvoerdersoverleg of stuurgroep. Soms is dat tijdelijk, soms structureel. In enkele gevallen worden (behoorlijke) financiële verplichtingen aangegaan, zonder dat een gezamenlijk commitment is verankerd in een overeenkomst. Onder invloed van de krimp en de krachten die (mede) daardoor worden opgeroepen om de leefbaarheid in onze provincie op peil te houden, zoeken de partners in de onderwijsketen elkaar steeds meer op om krachten te bundelen. Dat gebeurt al op het gebied van onderwijsaanbod (bèta college, reddingsplan VO Zeeuws Vlaanderen, overname van het Groene onderwijs van Edudelta, versterking van technisch onderwijs), personeelsbeleid en strategisch HRM (opleiding en scholing binnen ZAOS en ZeeProf, het VO-lectoraat, bestrijding personeelstekort) en bij bedrijfsmatige processen in de backoffice (zoals digitale facturering, inkoop en aanbesteding via het Diensten Centrum Onderwijs).
Passend Onderwijs (PaO) krijgt steeds beter gestalte. Van segregatie (een aparte voorziening voor VO-leerlingen die niet ’passen’ binnen de reguliere VO-setting, ontwikkelt PaO zich naar integratie: een speciale voorziening binnen de VOscholen voor maatwerk. Denk daarbij maatwerklokalen en een reboundvoorziening binnen de VMBO-scholen, gezamenlijke arrangementen a.h.w. tussen VO en VSO in, zoals de structuurgroepen, het viaBIT-traject, PréMBO. Onze ambitie is uiteindelijk (meer) inclusie: ondersteuning wordt zoveel mogelijk in/rondom de reguliere klas geboden. Of dat überhaupt haalbaar is, daarover bestaan verschillende opvattingen. Voor sommige leerlingen zijn speciale voorzieningen toch echt beter. Ondanks ons streven gaan in Zeeland relatief meer leerlingen naar speciaal onderwijs dan in Nederland gemiddeld, al hebben we de groei weten te keren (in paragraaf 3.4 komen we te spreken over de aanwending van lumpsum- en samenwerkingsverbandmiddelen t.b.v. ons passend onderwijs). De transitie van de jeugdzorg van provincie naar gemeenten stokt, gelet op de versnippering van het zorgaanbod en de wachtlijsten voor bijvoorbeeld psychiatrische hulp. Het REA (Regionaal Educatief Overleg) als platform om met de Walcherse gemeenten tot afstemming te komen is nieuw leven ingeblazen in 2021.
Corona, dat veel sociaal-emotionele problemen genereert onder jongeren heeft een goede samenwerking nog urgenter gemaakt. Streven is om met inzet van de NPO-gelden van de gemeenten, een aantal pilots op poten te zetten met als beoogd doel aan te tonen dat preventie (de school als vindplaats benutten) op den duur kostenbesparend werkt.
Samenwerkingspartners De Mondia Scholengroep is vanuit haar missie en visie gericht op samenwerking met anderen, binnen en buiten de school. Verantwoording leggen we primair af aan onze samenwerkingspartners. Daarnaast aan de overheid, de samenleving en onze interne stakeholders. We noemen enkele in 2022 belangrijke partners.
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
Duidelijk is dat we al heel veel samenwerken in Zeeland en elkaar goed kennen. De behoefte is om die samenwerking beter te borgen naar de toekomst. De (on)mogelijkheden van een shared service center in combinatie met een coöperatie of holding als overkoepelende governance-structuur worden verkend.
15
Onderwijs - De Mondia Scholengroep is sinds 29 oktober 2013 participant van de Stichting Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW). Zij werkt daarin samen met CSW en met Stichting Ozeo (specialistisch onderwijs, samengesteld uit voorheen De Korre en Respont). Vanaf 1 januari 2020 is de stichting BVW (voor de structuurgroepen) geliquideerd en de stichting ISK verzelfstandigd. - De scholengroep werkt in het VMBO nauw samen met ROC Scalda (regionaal), op onderdelen met alle Zeeuwse VOscholen (provinciaal) en met werkgevers (bedrijfsbezoeken, stage). Vanaf schooljaar 2020-2021 heeft het technisch onderwijs in Technum gestalte gekregen samen met Scalda én CSW. - De scholengroep werkt actief mee in het Zeeuws Bestuurdersoverleg Onderwijs en het Zeeuwse Schoolleidersplatform (brede afstemming en overleg), in de Zeeuwse Academische Opleidingsschool (lerarenopleiding en onderzoek), in ZeeProf (gezamenlijke nascholing), de Stichting Scholierenvervoer en het Dienstencentrum Onderwijs (DCO; inkoop, aanbesteding, ICT e.d.) samen met Zeeuwse onderwijsinstellingen voor VO, MBO, HBO en WO. - De scholengroep werkt samen met het basisonderwijs voor een optimale afstemming en doorstroming. Aan het verder versterken van de banden wordt actief aandacht besteed in de vorm van relatiebeheer, warme overdracht van (zorg)leerlingen, bestuurlijk overleg en dergelijke.
Rond de vijftig basisscholen mogen we tot ons voedingsgebied rekenen. - Mondia is sinds 2019 penvoerder van diverse Zeeuwse projectsubsidies. In 2022 gaat het om één project gericht op de versterking van het techniekonderwijs in Zeeland (STOZ) en één project in het kader van de Regionale Aanpak Personeelstekort (RAP).
Gemeenten - De gemeenten op Walcheren zijn belangrijke partners in de ontwikkeling naar Passend Onderwijs, waar het gaat om huisvesting, terugdringen van het aantal thuiszitters en het voortijdig schoolverlaten (VSV), samenwerking met de Zorg voor Jeugd en leerlingenvervoer. In 2021 is het overleg in het kader van een Walcherse ‘Regionale Educatieve Agenda’ (REA), waarin al deze thema’s geïntegreerd werden besproken, weer opgestart na enkele jaren van verwaarlozing. Sinds de jeugdzorg niet langer vanuit één (Portos)loket wordt aangeboden, maar weer toevalt aan de drie gemeenten afzonderlijk, is helaas wel sprake van versplintering. Daar staat tegenover dat ten behoeve van de huisvesting juist wel weer Walchers-breed samen is opgetrokken in één integraal strategisch huisvestingsplan.
Bedrijven en instellingen - De scholen werken samen met diverse bedrijven en instellingen vanuit de beroepsgerichte programma’s, Highschools, het Technasium en Kunst & Cultuur. - Het Scheldemond College participeert in de Stichting Topsport Talentscholen1 - Het Scheldemond College werkt samen met de JVOZ (voetbal), Sportschool Geelhoed (judo), BC Vlissingen (basketbal), TOZ (tennis), TSZ (turnen), Groene Ster (zaalvoetbal) en dansklassen (dans).
1 Voorheen de Stichting LOOT (Landelijke Organisatie Onderwijs en Topsport)
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
- De scholengroep is lid van de sectororganisatie VO-raad, de besturenorganisatie voor openbare scholen VOS Abb, de Eerste Werkgeverscoöperatie, een landelijk werkverband van compacte schoolbesturen binnen de VO-raad, VNONCW Brabant/Zeeland en de Maatschappij, beide werkgeversorganisaties.
16
- De scholen en de scholengroep werken in hun ondersteuningsstructuur en in het kader van Passend Onderwijs samen met diverse organisaties voor ‘Zorg voor jeugd’, zoals GGD, Maatschappelijk Werk Walcheren (MWW), Juvent, Intervence, Indigo, Emergis en MEE-Zeeland. De regie ligt daarbij vanaf 2015 in handen van de drie gemeenten, die daarin helaas maar heel beperkt samen optrekken.
2.3
Ontwikkelingen binnen onze scholengroep
Sinds 2016 heeft VMBO Mondia steeds beter gestalte gekregen. De opleidingen van Nehalennia SSG en Scheldemond College zijn complementair aan elkaar. In een addendum op het RPO (Regionaal Plan Onderwijsaanbod) is erin voorzien dat leerlingen die van de ene school oversteken naar de andere, niet behoeven te worden overgeschreven. Voor zover wij de complexiteit, die gevolg is van wet- en regelgeving, zelf nog vergroot hebben, is versobering aangebracht. Dit ook om de roosterbaarheid te bevorderen. Afgelopen jaar voldeden al onze opleidingen aan de aan ons toebemeten prestatie-normen en hebben alle opleidingen dus het basis toezicht arrangement van de inspectie. In de laatste week van 2021 bracht de inspectie haar laatste bezoek aan onze scholengroep om de voortgang te bespreken.
In 2022 is er geen enkele formele klacht bij de geschillencommissie ingebracht. Bij de externe vertrouwenspersoon zijn 5 meldingen geweest. Er zijn geen doorverwijzingen geweest, dat is wel voorgelegd maar melders zagen hiervan af. Mensen vinden het fijn om hun verhaal kwijt te kunnen en zich serieus genomen voelen. Concrete oplossingen zijn niet gemeld. Gehoord voelen was zeer belangrijk voor de melders.
In het voorjaar van 2022 mochten we naar aanleiding van de definitieve aanmeldingscijfers vaststellen dat onze scholen hun gemiddeld marktaandeel licht hebben versterkt. Het betreft hier gemiddelden van sterk wisselende scores per school. Ondanks een bescheiden stijging van het marktaandeel is nog steeds sprake van een daling van ons totale leerlingenaantal, doordat de uitstroom nog steeds groter is dan via genormaliseerde instroom kan worden gecompenseerd (“echo” van de stormachtige groei in de jaren 2012-2016). Het koersplan 2021-2024, dat verlaat tot stand kwam a.g.v. corona, kent ook een uitwerking in drie schoolplannen van de verschillende locaties.
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
Het ziekteverzuim is ten opzichte van vorig jaar gestegen. Onze cijfers liggen tevens boven het landelijk gemiddelde in het VO. De belangrijkste verklaring is dat het aantal ziekmeldingen sterk is toegenomen, medewerkers hebben zich aanzienlijk vaker kortdurend ziekgemeld in 2022. Met het verlengen van de regeling ’generatiepact’ wordt er nog steeds actief naar gestreefd om seniore werknemers langer gezond in dienst te houden met het oog op de stijgende pensioengerechtigde leeftijd. In de vormgeving van een levensfasebewust personeelsbeleid is in 2019 voor jonge medewerkers met kinderen een alliantie met de stichting kinderopvang aangegaan, dat ook in 2022 in de belangstelling groeit.
17
3.
Onderwijs
3.1
Opbrengsten
Scholen op de kaart Belangrijk in de horizontale verantwoording is ‘Scholen op de kaart’. Via deze website verantwoorden de beide scholen zich ieder afzonderlijk op een groot aantal indicatoren, waaronder het rendement zoals de Inspectie dat benoemt, maar bijvoorbeeld ook de tevredenheid van ouders en leerlingen, externe samenwerking, verzuimcijfers en financiële indicatoren. Toezichtarrangementen Alle opleidingen hebben op dit moment van de inspectie het basisarrangement. In het najaar van 2019 werd onze scholengroep voor het laatst door de onderwijsinspectie doorgelicht in het kader van het reguliere, vierjaarlijkse schoolbezoek. Beide visitaties leverden een positief eindoordeel op, voorzien van een enkele verbeter-suggestie. December 2021 hadden we het jaarlijkse periodieke bestuursgesprek. De opbrengsten-oordelen van al onze opleidingen zijn te vinden in bijlage 1.
3.2
Profiel en ontwikkelingen
Het onderwijsaanbod is in de deelscholen niet identiek. Er is ruimte voor couleur locale. Zo heeft Scheldemond College, binnen VMBO Mondia, met opzet andere beroepsgerichte programma’s dan Nehalennia.
Het Scheldemond College in Vlissingen is een brede scholengemeenschap, met een aanbod van VMBO (met leerwegondersteuning) in gebouw Wielingen en van HAVO en VWO (met atheneum en gymnasium) in gebouw Sardijn. De school biedt kwalitatief goed onderwijs zoals al jaren blijkt uit tal van landelijke metingen. In het VMBO worden onder de paraplu van Dienstverlening & Producten diverse beroepsgerichte programma’s aangeboden: Sport en Hospitality en MTV, dit is multimedia-techniek-vormgeving. In 2021 is de pilot van een vakHAVO opnieuw verlengd. Vooralsnog zijn er onvoldoende leerlingen in geïnteresseerd om er een aparte opleiding van te maken. Het Scheldemond College is in 2012 gestart met ‘Highschool,’ een concept waarbij alle leerlingen van de eerste en tweede klassen een aantal uren per week in heterogene groepen hun bijzondere talenten kunnen ontwikkelen in een programma van hun keuze. Ze kunnen kiezen uit de ‘sportklassen’ (met een aanbod aan breedtesport), ‘Da Vinci Highschool’ (meer bèta georiënteerd) en ‘Creative Highschool’ (Kunst en Cultuur). Daarnaast is er nog een bijzonder aanbod: de Specials voor de topsporters. Het Highschool programma slaat, zo blijkt uit leerlingenenquêtes, goed aan. Het Highschool programma biedt een aantrekkelijk ‘tegenwicht’ voor het sterke sportprofiel.
Het Scheldemond College is de enige Zeeuwse ‘Topsport Talentschool,’ eerder bekend als ‘LOOT-school’. Leerlingen met een status als topsporter kunnen daarbij een gelegitimeerde, bijzondere ondersteuning en (examen- en rooster) faciliteiten krijgen. Deze status is belangrijk voor het sportprofiel van de school, ondanks het feit dat het om een relatief beperkt aantal leerlingen gaat. Naast de sportklassen en de topsportleerlingen wordt het sportprofiel van de school gecompleteerd door een derde element: de samenwerking met een aantal sporten en sportclubs. De belangrijkste daarvan, zeker in kwantitatief opzicht, is de Jeugd Voetbal Opleiding Zeeland (JVOZ), met steeds tussen de 90 en 100 leerlingen. Er is een bescheiden aantal leerlingen dat in dezelfde constructie op hoog niveau tennist (TOZ) en turnt (TSZ). Ook de dansklassen horen in dit rijtje thuis.
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
Profiel Scheldemond College
18
Profiel Nehalennia SSG Ook Nehalennia SSG in Middelburg is een brede scholengemeenschap, met een aanbod van VMBO (met leerwegondersteuning) aan de Kruisweg en van HAVO en VWO (met atheneum en gymnasium) aan de Breeweg. De theoretische leerweg in het VMBO wordt MAVO genoemd, met, net als de beroepsgerichte leerwegen, opleidingen in diverse (beroeps)sectoren. Binnen iedere afdeling heeft de school een relatief breed aanbod, met veel keuzemogelijkheden voor leerlingen. De locatie Breeweg is in het VWO in 2012 gestart met tweetalig onderwijs (TTO) in het Engels. Het Technasium is in HAVO en VWO één van de belangrijkste ‘trekkers’ van de locatie. Het aanbod in de ‘Kunst & Cultuur klassen’ wordt nog steeds doorontwikkeld. De locatie Kruisweg vormt samen met gebouw Wielingen VMBO Mondia en bestaat uit twee opleidingen: VMBO en MAVO. In de onderbouw van beide afdelingen kunnen de leerlingen op basis van hun affiniteit kiezen uit kunst, foodlab, techniek of sport. In de bovenbouw maakt een aanbod van techniek & ict, zorg en welzijn, sport en kunst deel uit van het programma dat onder de vlag van D&P wordt aangeboden. Daarnaast bieden we een technische opleiding PIE (Produceren, Installeren en Energie) en een opleiding HBR (Horeca, Bakkerij en Recreatie) onder de titel foodlab. We beseffen dat we leerlingen opleiden voor een wereld die we nog niet kennen.
We zien echter wel een aantal belangrijke ontwikkelingen. We geven onze leerlingen normen en waarden mee en leren ze omgaan met de veelheid van informatie, met het selecteren, beoordelen en gebruiken daarvan. We leren van elkaar en aan elkaar hoe we binnen de nieuwe sociale media positief, constructief en veilig met elkaar kunnen omgaan. Zo zijn er meer aspecten van de ontwikkelingen binnen ICT en sociale media, waar we als scholen een rol in willen, kunnen en moeten vervullen. Daarvoor is het programma Digitale Gelettterdheid ontwikkeld. Dit krijgt als gevolg van corona en met middelen van het Nationaal Programma Onderwijs een extra impuls.
In het kader van een subsidietraject Sterk Techniek Onderwijs heeft Mondia sinds 2018 in twee tranches extra middelen ontvangen om de keuze van leerlingen voor een technische (vervolg)opleiding te stimuleren. Doel: Deze middelen zijn bedoeld om huidige voorzieningen en zittend personeel een kwaliteitsimpuls te geven en om o.a. de aanvraag voor een grote regionale subsidie te faciliteren. Resultaat: de technieklokalen voor het geven van techniekonderwijs aan onderbouwleerlingen (de bovenbouwleerlingen volgen techniekonderwijs in Technum, een gebouw van MBO Scalda) zijn uitgerust met moderne technische leermiddelen. Voor de jaren 2020-2023 is met succes een subsidie van 10 miljoen binnengehaald voor het Zeeuwse VMBO. Naast vier gezamenlijke, Zeeuwse ambities hebben de drie subregio’s Zeeuws-Vlaanderen, de Oosterschelderegio en Walcheren samen met lokaal bedrijfsleven plannen opgesteld ter versterking van het techniekonderwijs. Zie voor het financiële verloop in 2021 hoofdstuk B. 10 model G2 van de jaarrekening. In het Walcherse plan richt Mondia zich, samen met CSW en Scalda, op een verregaande integratie, regionalisatie en modernisering van het technisch VMBO-onderwijs in “Technum 2.0”. Nadat Technum in twee fasen volledig wordt herbouwd en heringericht, zijn Mondia en CSW samen gaan werken en vinden stapsgewijs, ook samenwerkingsvormen met het MBO plaats.
Toetsing en examinering Naar aanleiding van diverse incidenten op VO-scholen elders in het land heeft de inspectie een thematisch onderzoek ingericht naar de praktijk van toetsing en schoolexamens. Doel was te onderzoeken in hoeverre sprake is van een schoolbeleid in dezen en hoe dit zich verhoudt tot wettelijke kaders. In juni 2019 is de HAVO-afdeling van Nehalennia en de kaderberoepsgerichte leerweg van Scheldemond door de inspectie doorgelicht. In het betreffende rapport (in te zien via scholen-op-de-kaart) wordt vastgesteld dat wordt voldaan aan wet- en regelgeving. Een nadere, expliciete
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
VMBO Techniek
19
uitwerking op onderdelen wordt aanbevolen. Resultante van het schoolbezoek is dat beide scholen hun toetsbeleid hebben geëxpliciteerd in een nieuw toetsbeleidsplan per school. Daarin zal gaandeweg meer ruimte gaan ontstaan voor zgn. formatief evalueren (d.i. feedback en feedforward in dienst van het leerproces van de leerling) om het enigszins doorgeschoten summatieve toetsen (ten behoeve van een eindbeoordeling) gedeeltelijk te vervangen. Per afdeling is er een examencommissie bestaande uit teamleider, examensecretaris en docenten die de organisatie in goede banen leidt, de kwaliteit borgt en optreedt bij calamiteiten (zoals fraude) als adviesorgaan voor de directeur.
3.3
Begeleiding en ondersteuning
De Mondia Scholengroep zet veel in op de ondersteuning van leerlingen. De leerling staat echt centraal. Binnen alle locaties is het van daaruit ook belangrijk dat onderwijsondersteuning, waar we vroeger de term ‘leerlingenzorg’ gebruikten, iets is van alle medewerkers, niet alleen van ‘specialisten.’ Ondersteuning wordt verzorgd vanuit zogenaamde ondersteunings- en maatwerklokalen en richt zich primair op de klassensituatie. Het streven is erop gericht om het niveau van basisondersteuning op te schroeven en daarenboven het scala van arrangementen met speciale ondersteuning te vergroten teneinde het beroep op specialistisch onderwijs te ontmoedigen. Professionalisering organiseren we zoveel mogelijk in de praktijk, rondom het kind of de klas zelf. We geloven in ‘coaching on the job’. Medewerkers van onze vier ‘ondersteuningslokalen’ werken binnen en buiten de klas met leerlingen, maar ook met docenten en andere medewerkers. Dat de handelingsbekwaamheid van de gemiddelde medewerker toeneemt, betekent helaas nog niet dat de toestroom naar het speciaal onderwijs substantieel afneemt. De maatschappij wordt steeds complexer en steeds meer leerlingen, zo lijkt het wel, torsen zware lasten met zich mee die het leren in de weg staan. In de zomer van 2017 is het OPDC gesloten.
Dat is mogelijk gemaakt door het inrichten van zogenaamde maatwerklokalen voor leerlingen met licht externaliserend gedrag en het onderbrengen van de leerlingen in de structuurgroepen (internaliserend) aan de Eisenhowerlaan (CSW). Dit jaar kunnen we voor het eerst een hele lichte afname van deelname in het specialistisch onderwijs signaleren. Meer leerlingen worden opgevangen in zgn. arrangementen omdat zij het regulier onderwijs zonder-meer niet aankunnen.
Samenwerkingsverband Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren
De beide scholen van de Mondia Scholengroep zijn aangesloten bij het samenwerkingsverband Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW). PVOW heeft tot doel het bieden van een passende ondersteuning aan alle leerlingen uit de regio Walcheren die aan één van de aangesloten besturen zijn toevertrouwd. PVOW wil Passend Onderwijs realiseren. PVOW bestaat uit de besturen van de volgende rechtspersonen:
Stichting Ozeo (praktijkonderwijs en specialistisch onderwijs, cluster 3 en 4 van de Regionale Expertisecentra).
Stichting Christelijk Voortgezet Onderwijs op Walcheren (CSW).
Stichting voor Openbaar Voortgezet Onderwijs op Walcheren (Mondia Scholengroep).
Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren Sinds 2019 kent het PVOW het ondersteuningsplan 2019-2023. Alle daarin beschreven beleidskeuzes zijn erop gericht om een dekkend palet van onderwijsondersteuning aan te bieden in de vorm van maatwerk-arrangementen. Dit palet strekt zich uit van beperkte basale ondersteuning op het gebied van bv. dyslexie voor een doorsnee VO-leerling tot zeer gespecialiseerde zorg aan meervoudig gehandicapte leerlingen in het VSO. Het streven is om zoveel als mogelijk thuisnabij onderwijs-met-ondersteuning aan te bieden binnen de financiële kaders. PVOW heeft jaren achtereen rode cijfers geschreven. Twee ontwikkelingen dragen eraan bij dat dit bijna tot het verleden behoort: de landelijke verevening- in
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
3.4
20
2020 voltooid- en eigen sturing. Bij de invoering van passend onderwijs is besloten om de middelen voor zware ondersteuning gelijk over het land te verdelen, naar verhouding van het totaalaantal leerlingen. Om samenwerkingsverbanden de tijd te geven om de ondersteuning in te richten op een manier die past bij de beschikbare middelen, is er een overgangsregeling van vijf jaar ingesteld, te weten 2015-2020. Zeeland had aanvankelijk (peiljaar 2012) minder leerlingen in het speciaal onderwijs vergeleken met landelijke cijfers. Dankzij een positieve verevening kwam stapsgewijs meer budget beschikbaar. Echter, sinds 2012 steeg het aantal Zeeuwse leerlingen dat naar speciaal onderwijs wordt verwezen tot boven de landelijke benchmark, waardoor de verevening in de praktijk wordt ervaren als een tekortschietende bekostiging die stapsgewijs meer in de pas gaat lopen met de feitelijke uitgaven. Het bestuur van PVOW heeft zich ten doel gesteld om meer zicht en sturing te krijgen op alle leerling-stromen naar/tussen de arrangementen. Alle TLV’s (toelaatbaarheidsverklaringen) worden uitvoerig geregistreerd en in het OPP (ontwikkelperspectief) dat elke leerling met een ondersteuningsbehoefte krijgt worden smarte doelen geformuleerd, waarbij een accent wordt gelegd op de T van Tijdgebonden.
Resultaat: er is een digitaal systeem gekocht en ingericht om de plaatsing van leerlingen in de diverse arrangementen te registreren (Ldos) en dit is met professionele ondersteuning vanuit Perspectief op School (POS) ingericht als dashboard aan de hand waarvan de coördinator en het bestuur kunnen sturen op interne processen. Met ingang van 2022 gaat een POPplan deel uitmaken van het individuele OPP: fasegewijs wordt beschreven hoe leerlingen –zo mogelijk- van uit specialistische arrangementen worden geschakeld naar regulier onderwijs. Nadat het kostbare OPDC is afgebouwd, zijn/worden in het VO nieuwe arrangementen geïmplementeerd en doorontwikkeld om de doorverwijzing naar duurdere lesplaatsen in het specialistisch onderwijs te verminderen: een maatwerklokaal in elke VMBO-school, gezamenlijke VMBO-structuurgroepen voor leerlingen met lichte internaliserende en externaliserende problematiek, een reboundvoorziening in het VO voor leerlingen die tijdelijk geïsoleerd moeten worden van hun sociale omgeving, en een extra –diploma-gericht- aanbod voor een groeiende groep “thuiszitters” in havo/vwo (het zgn. viaBIT arrangement). Alle ambities met betrekking tot PVOW staan beschreven in het ondersteuningsplan 2019-2023, worden uitgewerkt in jaarplannen met betrokkenheid van de ondersteuningsplanraad (ondersteuningsmedewerkers, docenten, ouders).
In dit schooljaar staat het tot stand komen van een zgn. Expertiseplein centraal. In 2021 is PVOW door de inspectie doorgelicht tegen de achtergrond van het waarderingskader Passend Onderwijs. Ons samenwerkingsverband scoort op alle thema’s een voldoende. Dat neemt niet weg dat ook enkele verbeterpunten zijn meegegeven.
Er zijn in hoofdzaak drie bronnen van waaruit voorzieningen in het kader van Passend Onderwijs worden bekostigd:
Lumpsum: vanuit de basisbekostiging wordt in feite de basisondersteuning conform ons School Ondersteuningsprofiel (SOP) vormgegeven. Dit gaat van mentoraat tot het inzetten van expertise t.b.v. het versterken van leervoorwaarden op het gebied van taal, rekenen, -en meer individueel gericht- het leren omgaan met dyslexie, dyscalculie, hoogbegaafdheid e.d. In de realisatie van deze basisondersteuning speelt de ondersteuningscoördinator een cruciale, regisserende rol en is het zgn. “ondersteuningslokaal” de uitvalsbasis. De ondersteuning wordt wel steeds meer in en rondom het klaslokaal gerealiseerd. PVOW: de begroting van ons samenwerkingsverband is rond de € 7.000.000. Door het samenwerkingsverband worden diverse budgetten doorgestort naar het VO (waaronder ook PRO) en het VSO. Voor het regulier VO is dat in eerste instantie de populatiebekostiging ten behoeve van het basisondersteuningsbekostiging leerwegondersteunend onderwijs (LWOO) voor lichte ondersteuning en de voormalige leerlinggebonden financiering (LGF) voor zwaardere ondersteuning. In de derde plaats komt vanuit het samenwerkingsverband in de persoon van de orthopedagoog een aantal dagdelen deskundige ondersteuning naar alle locaties van aangesloten scholen.
Het LWOO budget (voor een kleine 10% van de VMBO-populatie krijgen wij ruim € 4.000 per leerling extra) wordt ingezet voor een aantal doelbestemmingen: de relatief kleine klassen in alle leerjaren
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
Bestemming van budgetten t.b.v. Passend Onderwijs
21
van de basisberoepsgerichte leerweg om het specifieke pedagogische profiel van @VMBO vorm te geven; voor de financiering van het maatwerklokaal waarin leerlingen die niet in staat zijn gebleken om het gehele vmboprogramma in reguliere lessen te volgen, een individueel maatwerktraject krijgen aangeboden; om de plaatsing van leerlingen in twee specifieke arrangementen mede te bekostigen, te weten de structuurgroepen voor vmbo en viaBIT, het bovenschoolse individuele traject voor havo/vwo. Deze leerlingen krijgen bovenop de basisbekostiging de LWOO-gelden “mee”. VSV-subsidies: de VO-scholen op Walcheren krijgen een klein bedrag vanuit de subsidie ter voorkoming van vroegtijdig, ongediplomeerd schoolverlaten (€ 39.000 in 2022). Dit wordt ingezet t.b.v. het maatwerklokaal en de reboundvoorziening op elk van de vmbo-locaties.
Door PVOW is een digitaal dashboard opgetuigd met behulp van POS (Perspectief op School), waarmee wij leerling stromen, inzet middelen, strategie en kwaliteit meer in kaart willen brengen binnen ons SWV. Daarbinnen wordt onderscheid gemaakt tussen de basisondersteuning, die elke aangesloten school “voor eigen rekening” moet waarborgen en extra ondersteuning, waarvoor een beroep op het samenwerkingsverband mag worden gedaan. Door middel van een op te zetten kwaliteitszorgsysteem (zie ondersteuningsplan) wordt de kwaliteit van de basisondersteuning systematisch geverifieerd. Internationale Schakelklas Walcheren Een bijzondere doelgroep binnen Passend Onderwijs vormt op Walcheren de groep leerlingen die les krijgt in de Internationale Schakelklas Walcheren. De ISK heeft een erg onzeker leerlingenaantal met een eigen, aparte bekostiging. De ISK valt onder de verantwoordelijkheid van de Stichting ISK Walcheren, in 2021 voor het laatst ressorterend onder PVOW. In 2021 had het ISK nog een stabiel gemiddelde van 110-120 leerlingen in 9 à 10 groepen. Dit aantal is sinds april 2022 explosief gestegen door de oorlog in Oekraïne.
Eind 2022 stonden er zo’n 270 leerlingen ingeschreven Hoewel deze doelgroep formeel niet wordt genoemd in de wetgeving rondom Passend Onderwijs, gaat het hier in onze optiek ook wel degelijk om een groep leerlingen die een bijzondere vorm van ondersteuning nodig heeft. Ook zijn alle principes van Passend Onderwijs van toepassing. De leerlingen zijn sinds de zomer van 2017 gehuisvest in het voormalig OPDC-gebouw, dat voor dit doel is aangepast. Voor leerlingen van achttien jaar en ouder uit de ISK draait sinds vier jaar op het MBO een zogenaamde coachklas op VO-bekostiging (dit in goed overleg met het ministerie van OCW).
De Mondia Scholengroep heeft ook in 2021 van beide scholen leerlingen onderwijs laten volgen aan het ROC Scalda binnen het Voortgezet Algemeen Volwassenen Onderwijs (VAVO). Strikte afspraken over de condities worden jaarlijks bestuurlijk afgekaart. VAVO is bedoeld voor uitzonderlijke, individuele gevallen, waarin leerlingen van de eigen school door bijzondere omstandigheden de kans krijgen alsnog een diploma (eventueel in deelcertificaten) te halen. In schooljaar 2021/2022 hadden we 13 VAVO-leerlingen (voltijds) en in schooljaar 2022-2023 zijn dat er 12 deeltijd en 7 voltijd Cao-middelen t.b.v. collectieve werkdrukvermindering De middelen die eind 2022 zijn uitgekeerd voor collectieve werkdrukmiddelen hebben wij gereserveerd in een bestemmingsreserve ter hoogte van ca. €447.000,-Onder begeleiding van leden van de PMR wordt later, per vestiging, besproken hoe de middelen van 2022 ingezet kunnen worden.
3.5
NPO
Als gevolg van Corona heeft het funderend onderwijs diverse schoolsluitingen meegemaakt in het kader van zgn. lock downs. Leerlingen hebben door deze omstandigheden minder (intensief) onderwijs genoten waardoor leervertragingen
Jaarverslag Mondia Scholengroep Walcheren 2022
VAVO
22
en sociaal-emotionele problemen zijn ontstaan. In het voorjaar van 2021 maakte het kabinet bekend dat er ongeveer € 5,8 miljard van een zgn. Nationaal Programma Onderwijs zou worden uitgetrokken voor voorschoolse educatie, basisscholen en middelbare scholen (per leerling ruim € 700 gedurende twee achtereenvolgende jaren). Zij kunnen hiermee leerlingen en leraren helpen om leervertragingen en andere problemen door corona aan te pakken.
Schoolscan en Menukaart Naar aanleiding van een Schoolscan en op basis van een Menukaart is vlak voor de zomer van 2021 een NPOprogramma voor de Mondia Scholengroep geschreven waarin we zo concreet mogelijk benoemen wat we in de komende 2,5 jaar wilden gaan doen om opgedane vertragingen in het onderwijsproces weg te werken en de brede ontwikkeling (cognitief, executief, socialiserend, persoonsvormend en welbevinden) van al onze leerlingen te versterken. We zien het NPO niet als losstaand project, maar zochten en zoeken zoveel mogelijk aansluiting bij al lopende initiatieven in de scholen, maar ook bij ambities die wij hebben verwoord in ons nieuwe koersplan 2021-2024, zodat ook na afloop van de NPO-planperiode de ingezette interventies kunnen worden gecontinueerd en geborgd. Daarom hebben we de NPO-gelden op de korte termijn ingezet voor maatregelen, die vertragingen van leerlingen verhielpen en werkdruk van medewerkers verlichtten en op de langere termijn voor maatregelen, die een duurzaam effect hebben op de onderwijsresultaten en aansluiten op de onderwijskundige keuzes die al zijn gemaakt. Ons NPO-programma is tot stand gekomen op basis van een gedegen analyse van de resultaten van de schoolscans die in onze twee scholen met in totaal vier locaties zijn opgesteld.
Vervolgens hebben we de analyse uitgewerkt naar concrete doelen en hebben we passende en (bewezen) effectieve maatregelen uit de menukaart gekozen. Deze hebben we besproken met onze teams en met de GMR. We hebben onze ambities en plannen in een zestal thema’s uitgewerkt in een planmatig programma inclusief de evaluatie, bijstel- en verantwoordingsmomenten. Met het programma voor 2022/2023 is 2,9 miljoen euro gemoeid. De ontvangen NPO-gelden mogen wel t/m juli 2025 besteed worden.