RIB Elfde voortgangsrapportage Wind in de Zeilen bijlage 1 rapportage

WIND IN DE ZEILEN

11e VOORTGANGSRAPPORTAGE WIND IN DE ZEILEN 1 DECEMBER 2025

Voortgangsrapportage Wind in de zeilen 1 december 2025 Uitvoeringsregisseur Wind in de zeilen Siebe Riedstra Programmateam Uitvoeringsregisseur Rob uit de Bosch Bart Pouwer Fotografie: het fotomateriaal in deze rapportage is tot stand gekomen met toestemming van betrokkenen.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

02 Inleiding Het grootste (in geld en omvang) en meest ingewikkelde fiche Justitieel Complex Vlissingen (JCV) ligt op schema. Na een wat langzame start, is dat goed nieuws te noemen. De 'kiezelstenen in mijn schoen' voor dit dossier zijn allemaal weg en we 'lopen nu lekker door'. Zo hebben we een oplossing gevonden voor stikstof. We hebben inmiddels een perspectief om samen met het waterschap de dijkversterking gelijk op te laten lopen met het verbreden van de ontsluitingsroute naar het JCV . En de regio is in overleg met de ondernemer voor alternatieven in plaats van een vergunningsaanvraag voor een geitenhouderij in dat gebied. Het wegwerken van deze 'kiezelstenen' is tekenend hoe de samenwerking tussen rijk, provincie en Vlissingen verloopt. Door de korte lijnen, het vertrouwen in elkaar en de eerlijkheid onderling is het voor mij, als uitvoeringsregisseur, snel schakelen. Als onafhankelijke partij breng ik de overheden bij elkaar, kunnen we snel diagnose stellen en de uitdagingen aanpakken. We gaan de 2e vijfjaarsperiode in en zien uit naar de verdere voortgang van onder meer de ontwikkelingen op de Kenniswerf en in het Stationsgebied. Fysieke en complexe projecten met grote uitstraling en impact, dat Vlissingen overstijgt.

Ook al lopen de fiches JCV, Kenniswerf en Stationsgebied ten op zichte van de aanvankelijke planning wat uit in de tijd, dit doet niets af aan de ambities. We zullen er alles aan doen, ondanks de inflatie, om de verkregen budgetten optimaal in te zetten voor de uitvoering van de fiches. En, als het nodig is, spannen we ons in om de budgetten te verhogen (via andere financieringsstromen), zodat de aangekondigde plannen in zijn geheel kunnen worden uitgevoerd. Wat zijn de verwachte effecten van de activiteiten uit het investeringsprogramma Wind in de Zeilen? En in hoeverre zien we deze effecten in de praktijk ook terug? Deze vragen staat centraal in de monitor Wind in de Zeilen. We hebben een publieksversie laten opstellen, die beknopt inzicht geeft in de effecten tot nu toe. De publieksversie en de uitgebreide versie van de monitor zijn linksonder op deze pagina te vinden. De monitor is een samenwerking in met HZ|Kenniscentrum Zeeuwse Samenleving. Publieksversie: klik hier Hoofdrapportage: klik hier

Siebe Riedstra, Uitvoeringsregisseur Wind in de zeilen 1 december 2025

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

03 Interview Nieuwe fase Stationsgebied Vlissingen: “Het gaat ons om een blije reiziger”. Door Conny den Heijer Daan Klaase, Manager Planontwikkeling bij NS Stations houdt zich bezig met alle stations in heel Nederland. Nu het station Vlissingen een nieuwe fase in gaat wil hij daar graag meer over vertellen: “Wij kijken naar het functioneren van het station, met de overstap- en verblijfsfuncties voor de reiziger en het voor- en na het transport. Het allerbelangrijkste is voor ons een blije, tevreden reiziger. Want als een reiziger tevreden is over zijn in- of overstapplaats dan zal hij vaker gebruik maken van het OV.” De geschiedenis van het station op deze plek gaat terug tot 1872. Er werd in die tijd besloten om spoorwegen aan te leggen naar alle uithoeken van het land. Omdat de aanleg van het spoor voor commerciële partijen te kostbaar was, nam de Staat het initiatief en legde het spoor zelf aan. De aanleg van het spoor ging gelijk op met de nieuwe infrastructuur voor de havens. De voornaamste functie van het Vlissingse station was de overslag van goederen en de overstap van reizigers naar internationale bestemmingen zoals de boot naar Sheerness. Daardoor ontstond er veel bedrijvigheid rondom het stationsgebouw, dat in die tijd ook veel groter was dan het huidige stationsgebouw. Tijdens de oorlog is het station zwaar beschadigd waardoor het later afgebroken werd.

Met de opkomst van de auto na de tweede wereldoorlog is de omgeving van het station vooral ingericht voor aanvoerwegen en opstelterreinen. Daarmee is het er voor de reiziger niet gezelliger op geworden. Wij vinden het heel fijn dat de gemeente nu het initiatief heeft genomen om de omgeving aan te pakken als verblijfsruimte en te kijken hoe je het station kunt gaan verbinden met het centrum.” “Het terrein voor het station dat wij in bezit hebben is niet meer nodig voor het opstellen van auto's en vrachtwagens, dus kunnen we er een andere functie aan geven. Daarvoor heeft de gemeente een plan uitgewerkt met verblijfsfuncties en vergroening, waarbij wij nauw betrokken zijn. De subsidie van Wind in de Zeilen helpt daar heel goed bij. Ondertussen kijken wij met ProRail naar de verbeteringen die nodig zijn voor het stationsgebouw. Het station is een Rijksmonument, verdient dus alle aandacht als het gaat om goed onderhoud. Daarnaast kijken we naar de fietsenstalling en aanpassing van de hellingbaan zodat het station goed bereikbaar blijft voor mensen met een beperking. Zeeland is een uitgestrekt gebied met relatief weinig treinstations. Dan is het begrijpelijk dat ook relatief veel mensen met de auto naar het station komen, of zich laten brengen en halen.

Wij hechten daarom veel waarde aan een goede Parkeerplaats en Kiss+Ride op een overzichtelijke, in het oog springende plek met een prettige wachtruimte.” In 2027 staat de start van de herontwikkeling van het Stationsgebied gepland.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

04 Interview HZ University of Applied Sciences: “Het liefst gaan we bovenregionaal werken”. Door Conny den Heijer Hendrik Jan van Arenthals is sinds kort bestuurslid van de HZ. Vanuit die nieuwe functie spraken wij met hem: “We zijn druk aan het evalueren hoe we er nu voor staan. Daar op willen we de juiste beslissingen nemen. De verkenningen zijn juist uitgevoerd, daar kan het nieuwe bestuur nu beslissingen over nemen. De samenwerking met onze partners als Scalda en Delta Climate Center (DCC) verloopt goed. We zorgen voor doorlopende leerlijnen waarbij leerdoelen, vaardigheden en kennis logisch op elkaar aansluiten, zodat leerlingen of studenten stap voor stap verder kunnen groeien zonder dat er hiaten of herhalingen ontstaan. Daarom zetten wij gezamenlijk onze faciliteiten in. Wat dat betreft zijn Middelburg en Vlissingen één stadsgewest. Eén stadsgewest, één campus waar je kunt leven, wonen, studeren en werken. We nemen onze verantwoordelijkheid in heel Zeeland want Scalda heeft haar grootste locatie in Goes, de HZ op Walcheren. Overal in de provincie zullen dus activiteiten van onze samenwerking zichtbaar moeten zijn.” Zeeland kan een hoofdrol spelen daar waar het gaat om het ontwikkelen van bestaande opleidingen. Zo is het nucleair dossier opgenomen in de doorontwikkeling van onze opleidingen.

Het nucleair dossier is een verzamelnaam voor alle beleidsmatige en maatschappelijke aspecten van kernenergie en nucleaire technologie in Nederland, van kerncentrales en afvalopslag tot medische toepassingen en internationale samenwerking. “Hierin willen wij een centrale rol spelen, altijd samen met onze Zeeuwse partners, zoals DCC of Scalda. We streven ernaar dat dit bovenregionaal en zelfs internationaal effect zal hebben. Met de bijdrage uit het compensatiepakket Wind in de Zeilen investeren wij in kennisontwikkeling, innovatie, onderwijs en samenwerking met partners. Onze projecten dragen direct bij aan de regionale economie en het vestigingsklimaat. Het gaat dus niet om losse investeringen, maar om een samenhangend pakket dat de regio aantrekkelijker maakt voor studenten, docenten, onderzoekers en bedrijven.”

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

05 Stand van zaken per fiche Fiche B1 Fiche D Fiche F1 Fiche F2 Fiche F3 Fiche F4 Fiche H1 Fiche H3 Fiche I

Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2

Law Delta – Justitieel Complex Vlissingen Fysieke ontwikkeling Kenniswerf Vlissingen Intercity Vlissingen-Randstad Ontwikkeling Stationsomgeving Vlissingen Living Lab Slimme Mobiliteit Rail Gent-Terneuzen Huisartsen en Physician Assistants Kerngezondcentra Vlissingen Arbeidsmarkt: impuls werkzoekenden

06 10 16 22 29 34 38 40 46

50 51 52

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

06 Fiche B1 Law Delta – Justitieel Complex Vlissingen Samenvatting Er wordt een Justitieel Complex Vlissingen (JCV) gebouwd met de volgende functies: 1. Een hoog beveiligde zittingslocatie, 2. Een penitentiaire inrichting voor zwaardere doelgroepen met daarbij een extra beveiligde inrichting en een steunpunt van de Dienst Vervoer & Ondersteuning, 3. Een beveiligde faciliteit waar rechters, officieren van justitie en advocaten tijdens zittingsdagen kunnen overnachten en werken. Het JCV wordt opgeleverd in 2029 en in gebruik genomen in 2030. Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) is trekker van dit fiche en werkt daarin samen met het Rijksvastgoedbedrijf, de Raad voor de Rechtspraak, het Openbaar Ministerie, Gemeente Vlissingen, Provincie Zeeland en het Waterschap Scheldestromen. Doel, effect en resultaat van het fiche Het doel van het JCV is uitbreiding van de extra beveiligde capaciteit voor berechting en detentie in Nederland. De combinatie van deze twee onderdelen van de strafrechtketen in één veilige omgeving verkleint de vervoersbewegingen en daarmee het risico op ontvluchting. Daarnaast kunnen justitiële processen efficiënter en veiliger verlopen hetgeen kostenbesparend gaat werken.

Voor Vlissingen en de regio heeft de realisatie van het JCV als effect dat er extra werkgelegenheid ontstaat van 500 fte als de penitentiaire inrichting volledig operationeel is en dat er in het algemeen meer economische activiteit gaat ontstaan. De belangrijkste mijlpalen die tot nu toe zijn gerealiseerd: • • • • • • • • •

Ondertekening anterieure samenwerkingsovereenkomst (2023) Vaststelling aanbestedingsstrategie JCV (2023) Bestemmingsplan JCV/stadlandgoed onherroepelijk (2023) Bovenlaag terrein JCV gesaneerd van Ontplofbare Oorlogsresten (2023) Ceremonie aanplant eerste boom van de groene kraag (2024) Ondertekening realisatieovereenkomst ontsluitingswegen (2024) Gunning opdracht ontwerp, bouw en onderhoud aan een bouwconsortium (2024) Aanplant groene kraag rondom het JCV (2025) Start werkzaamheden Visodeweg, Havenweg en landbouwontsluitingsweg (2025)

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

07 Tijdsplanning Volgens de oorspronkelijke planning zou het fiche in 2026 opgeleverd worden. Door een langere benodigde doorlooptijd in de voorbereiding is de opleverdatum verschoven naar eind 2029, ingebruikname staat gepland medio 2030. De Tweede Kamer is hierover door de minister voor Rechtsbescherming geïnformeerd per brief op 7 december 2022. De ingebruikname van het JCV is nu voorzien in 2030. Planning 2021-2025

Onderwerp Voorbereiding, aanbesteding en realisatie voor het bouwrijp maken van de grond

Status loopt

2023-2024

Aanbestedingsprocedure voor het ontwerp, de bouw en het onderhoud van het JCV Realisatie groene kraag ten behoeve van het JCV Ontwerpfase JCV Start voorbereiding, werving en selectie personeel/ inrichten organisatie. Realisatie ontsluitingswegen ten behoeve van het JCV Realisatiefase JCV

afgerond

2024 2024-2026 2024-2030 2024-2029 eind 20262029 Eind 2029 Medio 2030

afgerond loopt loopt loopt

Oplevering JCV Ingebruikname JCV

Financiële planning Voor de financiering van de extra beveiligde zittingslocatie in Vlissingen met de beveiligde overnachtingsfaciliteit wordt structureel vanaf de operationalisatie van het JCV € 3,9 miljoen per jaar beschikbaar gesteld in de begroting van 2025 en verder. Met betrekking tot de extra beveiligde penitentiaire inrichting en het bijbehorende steunpunt van de Dienst Vervoer & Ondersteuning worden de uitgaven op structureel € 52 miljoen per jaar geraamd. Na gunning van de opdracht voor het ontwerp, de bouw en onderhoud aan een marktpartij, ontstaat er zicht op de verhouding van kosten en het financiële kader voor de bouw van het Justitieel Complex Vlissingen in de begroting. Na de afronding van de ontwerpfase (eind 2026) wordt de definitieve prijs vastgesteld. De investeringskosten voor de realisatie van het JCV worden door het Rijksvastgoedbedrijf vanaf ingebruikname van het complex in 2030 in een jaarlijkse gebruiksvergoeding doorbelast aan DJI en de Raad voor de rechtspraak.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

08 Terugblik, vooruitblik, borging en risico’s Terugblik Het bouwconsortium Ithaka is volop bezig met het ontwerp van het JCV en het terrein. Het ontwerpproces verloopt volgens planning. Er wordt nauw samengewerkt door het bouwconsortium met het Rijksvastgoedbedrijf en de organisaties. In de afgelopen periode is het gelukt om een overeenkomst te sluiten met Stedin voor aansluiting en transport van elektriciteit voor het JCV. Dit betekent er capaciteit beschikbaar is voor het JCV en netcongestie geen issue meer is. Op de locatie vinden werkzaamheden plaats voor de verbreding van de Visodeweg, Havenweg en de aanleg van de landbouwontsluitingsweg. Hier zijn ook Zeeuwse bedrijven bij betrokken. Eerder is al de oppervlaktedetectie gedaan in het kader van Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten. Inmiddels is ook de dieptedetectie afgerond. Momenteel wordt aan de hand van de resultaten bezien of er sprake is van oorlogsresten die op diepte liggen en verwijderd moeten worden. De samenwerking tussen rijk, gemeente en waterschap voor de gecombineerde uitvoering van de dijkversterking en de aanleg van de toegangsweg via de Oostelijke Bermweg naar het JCV loopt. Op basis van de eerste oplossingsrichtingen is het beeld dat een gecombineerde uitvoering voor de ingebruikname (2030) van het JCV haalbaar is.

Ondertussen is het betreffende dijktracé op het ontwerp programma van het Hoogwaterbeschermingsprogramma gekomen. Eind november 2025 is het definitieve voorstel van het Hoogwaterbeschermingsprogramma 2027-2038 vastgesteld, die vervolgens in de rijksbegroting wordt meegenomen. In september 2024 heeft de gemeente Vlissingen het voornemen tot weigeren van de aangevraagde vergunning voor het oprichten van een melkgeitenhouderij in Ritthem, in directe nabijheid van het JCV, verstuurd. Hierbij is de zienswijze van het rijk, inhoudende dat er gezondheidsrisico's aan nieuwvestiging van een geitenhouderij kleven, meegewogen. De provincie en de gemeente zijn momenteel nog in gesprek met de aanvrager om alternatieven in plaats van de vergunningaanvraag te onderzoeken. Geen obstakel te hoog, het justitieel complex Vlissingen gaat in 2030 open Nog voor er ook maar een steen is gelegd, staat de bouw van het Justitieel Complex Vlissingen (JCV) voor uitdagingen. De komst van geiten lijkt van de baan, maar dan duikt weer een nieuw obstakel op: krijgt de moderne en zwaar beveiligde gevangenis wel stroom? Arie van Vliet, programmadirecteur bouwproject JCV is ervan overtuigd dat het complex in 2030 open gaat. „De noodzaak is ontzettend groot.” (PZC, 22 oktober 2025)

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

09 Vooruitblik Het komende halfjaar wordt verder gewerkt aan het ontwerp van het JCV en vervolg gegeven aan de werkzaamheden op de locatie, zoals de bouw van de eerste bruggen en de verbreding van twee toegangswegen. • 2024 - eind 2026: doorlopen van de ontwerpfase JCV met het bouwconsortium. • Eind 2025: besluitvorming over het al dan niet gecombineerd uitvoeren van de dijkversterking en de verbreding van de Oostelijke Bermweg (hoofdontsluitingsweg voor het JCV). • 2025-2026: uitvoerende werkzaamheden voor de ontsluitingswegen van het JCV. Het aanleggen van bruggen en de verbreding van de Havenweg, de Visodeweg en de aanleg van een landbouwontsluitingsweg. • 2025-2030: activiteiten in het kader van werving & selectie door project Ingebruikname JCV. Risico's • Onvoorziene issues in het bouwproces kunnen impact hebben op de planning en kosten; • Krapte op de arbeidsmarkt kan impact hebben op de werving en selectie van het personeel van de penitentiaire inrichting in het JCV; • Tijdige gereedheid van de verbreding van de ontsluitingswegen naar het JCV. Vanuit het project worden risico's actief gemonitord en zijn beheersmaatregelen genomen om risico's te voorkomen of de gevolgen te beperken.

Voorbeelden hiervan zijn het naar voren halen van werkzaamheden (zoals sanering en de aanpassing van de toegangswegen) in de planning en het tijdig opstarten van de werving en selectie van personeel.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

10 Fiche D Fysieke ontwikkeling Kenniswerf Vlissingen Samenvatting De Kenniswerf Vlissingen heeft de ambitie en potentie om door te groeien naar een toonaangevende campus voor heel Zeeland. Om de fysieke ontwikkeling van de Kenniswerf te versnellen heeft het Rijk eenmalig € 15 miljoen beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling en revitalisering van dit gebied en daarmee een versnelde vestiging van nieuwe bedrijven op de Kenniswerf mogelijk te maken. Met dit geld kan een specifiek benoemd aantal verouderde bedrijven worden opgekocht en gesloopt. De scope van deze revitalisering vraagt om een verruiming met de gronden en gebouwen van de HZ University of Applied Sciences. Deze gronden vragen namelijk ook om de realisatie van nieuwe openbare ruimte en het faciliteren van beoogde nieuwe voorzieningen. Mooi succes is dat in april 2024 het Delta Climate Center (DCC, fiche C) is gelanceerd op de Kenniswerf. Dit levert banen op en een instroom van studenten. Door dit gebied verder te ontwikkelen en te revitaliseren komen er meer vestigingsmogelijkheden voor kennisintensieve bedrijven zoals ontwikkel-, test- en demofaciliteiten en starters, al dan niet verbonden aan het DCC.

Doordat ook het vermogen van het Investeringsfonds Zeeland (fiche E) is vergroot, kunnen kennisintensieve bedrijven worden aangetrokken; dit fonds kan potentiële bedrijven een extra duwtje in de rug geven om zich op de Kenniswerf te vestigen. In de komende periode zal onderzocht worden hoe bedrijven geïnteresseerd kunnen worden voor de ontwikkeling van bedrijfskavels met middelen uit het investeringsfonds. Aandachtspunt is dat deze middelen zich niet richten op de faciliteiten ten behoeve van deze bedrijven maar op de bedrijfsontwikkeling. De gemeente Vlissingen is trekker van fiche 1D en investeert zelf ook fors in de openbare ruimte van de Kenniswerf. De ontwikkeling van de nabijgelegen Stationsomgeving Vlissingen (fiche F2) als onthaallocatie op de Campus in Zeeland sluit hier mooi bij aan. In dit fiche wordt samengewerkt met vertegenwoordigers van het ministerie van BZK, de provincie Zeeland, Dockwize, Impuls en de kennisinstellingen (HZ University of Applied Sciences, Scalda en University College Roosevelt). Van belang is om de onderlinge samenhang tussen de fiches C, D, E, F2 en mogelijk ook met fiche B2 (in verband met het Strategisch Kenniscentrum Georganiseerde en Ondermijnende Criminaliteit (SKC) gevestigd in Vlissingen) te blijven bewaken.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

WIND IN DE ZEILEN

11 Doel, effect en resultaat van het fiche Het uiteindelijke doel is om de Kenniswerf uit te laten groeien tot een toonaangevende campus voor Zeeland met spin-off voor heel Zeeland. Binnen de Kenniswerf komen meer vestigingsmogelijkheden voor nieuwe ontwikkel-, test- en demofaciliteiten (zoals meegenomen in de plannen voor het Delta Climate Center), starters, scale-ups en R&D afdelingen. In het kader van Wind in de zeilen is de output van de Kenniswerf tweeledig: • Een sociaaleconomisch effect; het creëren van een groei- en landingsplaats voor ontwikkel- en testlocaties, demolocaties en innovatieve en ambitieuze bedrijven draagt sterk bij aan de ambitie om de Kenniswerf de innovatieve broedplaats te laten zijn. • Een werkgelegenheidseffect; circa 380 voltijdbanen als gevolg van het landen van nieuwe bedrijven op de Kenniswerf en in de regio. Door op de Kenniswerf te werken met groeiformules wordt continu nieuwe werkgelegenheid gecreëerd en gestimuleerd. Dit fiche richt zich op strategische grondverwerving ten behoeve van vestiging van nieuwe bedrijven en faciliteiten die passen bij het profiel en de ambitie van de Kenniswerf. Tijdsplanning In juni 2024 heeft de gemeenteraad van Vlissingen de ontwikkelvisie Kenniswerf en de daarbij horende grondexploitatie Kenniswerf fase 5 vastgesteld.

In de grondexploitatie Kenniswerf fase 5 is gepland dat de voor de herontwikkeling benodigde gronden in 2031 allen zijn verworven. Oorspronkelijke planning en realisatie Jaar 2020-2021

2021 2021 2021-2031

Oorspronkelijke planning Vaststellen ontwikkelplan Uitbetaling SPUK

Gerealiseerd en meest actuele planning Gerealiseerd

Vaststellen ontwikkelvisie, inclusief grondexploita e Aankoop percelen

Gerealiseerd

Gerealiseerd

Begin november 2025 zijn 9 percelen aangekocht.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

WIND IN DE ZEILEN

12 Punten van aandacht qua planning voor de komende periode: • Grondverwervingen en verwervingsstrategie • Bestuurswisselingen bij de HZ University of Applied Sciences (HZ) en gemeenteraadsverkiezingen • Toewerken naar een wijziging van het omgevingsplan voor de betreffende gronden. In eerste instantie door het opstellen van een gebiedsplan in samenwerking met de HZ. • De kern van het gebied en van de beoogde campus, betreft gronden en gebouwen in eigendom van Scalda en de HZ. Met de HZ is een intentieovereenkomst gesloten inzake Financiële planning Voor de financiering van dit fiche is een SPUK beschikbaar gesteld van € 15 miljoen (inclusief btw): € 1 miljoen voor planvorming en € 14 miljoen voor de uitvoering. De afgelopen jaren is een deel van dit bedrag besteed aan planvorming en aankoop van percelen. Met de vaststelling van de grondexploitatie Kenniswerf fase 5, vormen de financiële middelen (de SPUK) onderdeel van deze grondexploitatie. Hiermee is tevens geborgd dat de SPUK ingezet wordt voor het beoogde doel. In de onderstaande tabel is te zien hoe de totale beschikbare middelen zijn begroot voor de verschillende onderdelen van het fiche. Daarnaast is ook te zien hoe het staat met de reeds uitgegeven middelen. Begroting, realisatie en financiële planning Jaar

Begroting Wind in de zeilen

2021

2024

€ 960.000 (exclusief btw) tbv planvorming Planvorming € 14 mln (inclusief btw) tbv uitvoering (m.n. aankopen percelen) Aankopen percelen

2025 2026-2031

Aankoop percelen Aankoop percelen.

2021-2023 2021

Resterend deel SPUK opgenomen in grondexploitatie Kenniswerf fase 5.

Uitgaven (gedane en geplande onttrekking uit SPUK)

€ 286.705

€ 686.308 € 1.462.260

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

13 Terugblik, vooruitblik, borging en risico’s Terugblik In juni 2024 heeft de gemeenteraad van Vlissingen de ontwikkelvisie Kenniswerf en de grondexploitatie Kenniswerf fase 5 vastgesteld. Met de vaststelling van de visie door de gemeenteraad, zijn de lopende gesprekken om te komen tot minnelijke verwerving van de Voorkeursrecht omgevingswetpercelen, geïntensiveerd. De gemeente is inmiddels met alle eigenaren in gesprek. In het afgelopen half jaar is voor 2 percelen is een koopovereenkomst afgesloten. Voor één perceel een minnelijk bod gedaan door de gemeente. Om ook de komende jaren locaties te kunnen verwerven, zijn scenario's onderzocht om te komen tot een verwervingsstrategie. Deze verwervingsstrategie zal de komende periode met het bestuur worden besproken. Een tweetal aangekochte loodsen langs het Kanaal en de locatie waar het gemeentelijk team stadsbeheer was gehuisvest, zijn gesloopt waardoor de uitstraling van het gebied is verbeterd en een aantal gewenste doorzichten in het gebied zijn ontstaan. De overige aangekochte panden worden tijdelijk beheerd. In samenwerking met de HZ wordt gewerkt aan een gebiedsplan, wat dient als input voor de wijziging van het omgevingsplan voor de campusontwikkeling Kenniswerf. Ondanks dat in 2025 goede stappen zijn gezet, is het gebiedsplan niet volgens planning in de zomer van 2025 afgerond.

Hieraan liggen verschillende oorzaken ten grondslag waaronder oorzaken buiten onze invloedsfeer. Wel is een start gemaakt met de wijziging van het omgevingsplan voor de campusontwikkeling Kenniswerf. Dit om het gevestigde voorkeursrecht tijdig, uiterlijk maart 2027, te verlengen. In algemene zin begint de Kenniswerf “tot leven te komen”. We noemen als voorbeelden de ontwikkeling van extra faciliteiten bij de KAAP ten behoeve van food innovation en nieuwbouw voor bedrijven.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

14 De Kenniswerf biedt optimaal gelegenheid om de ambities uit het startdocument “Zeeland 2050” en de onderwijsagenda van Campus Zeeland te helpen faciliteren. Niet alleen voor Vlissingen, maar ten behoeve van de hele provincie en daarbuiten. Provincie Zeeland en gemeente Vlissingen hebben hiertoe gezamenlijk een kwartiermaker aangesteld. Voor de ontwikkeling van de Kenniswerf tot innovatief kennis- en werkgebied (inclusief de HZ-gronden) hebben de provincie Zeeland en de gemeente Vlissingen een kwartiermaker aangesteld. Deze legt de basis voor een duurzame gebiedsontwikkeling waar onderwijs, onderzoek, bedrijfsleven, overheid en maatschappelijke organisaties samenkomen om innovatie en kennisdeling te stimuleren. De ruimtelijke ontwikkeling krijgt daarbij een nadrukkelijke plek, waarin naast programmering ook wordt gekeken naar ruimtelijke inrichting, bereikbaarheid, levenskwaliteit en inpassing binnen stedelijke structuur. Ook worden mogelijkheden voor woningbouw in en rond het gebied verkend, afhankelijk van de provinciale woonopgave en de verplaatsing van bedrijvigheid. Samen met partners werkt de kwartiermaker de contouren uit van een integrale gebiedsontwikkeling, waarin onderwijsinnovatie, economie, ruimtelijke kwaliteit en wonen elkaar versterken.

De kwartiermaker is gevraagd een gedragen ontwikkelagenda en toekomstbeeld op te stellen in combinatie met herontwikkeling, programmering en gewenste governance voor de Kenniswerf. Ook worden plannings- en financieringsopties uitgewerkt. De kwartiermaker onderzoekt tevens kansen voor een kennispijler (bijvoorbeeld het kenniscentrum Kernenergie) die als motor kan fungeren voor de campusontwikkeling. In mei/juni 2026 komt de kwartiermaker met zijn advies aan de gemeente Vlissingen, provincie Zeeland en overige stakeholders. Vooruitblik Ook de komende periode verwacht de gemeente Vlissingen koopovereenkomsten te kunnen sluiten en aantal aankopen te kunnen doen. De aangekochte panden zullen worden gesloopt of tijdelijk in beheer gegeven. Met de sloopwerkzaamheden wordt ruimte gecreëerd om vestiging van kennisintensieve bedrijven, die bijv. ontstaan als spin-off van het DCC, en faciliteiten die passen bij het profiel en de ambitie van de Kenniswerf mogelijk te maken. Voor de tijdelijke in beheer te geven panden en gronden, wordt onderzocht of er een (tijdelijke) creatieve ontmoetingsplek voor studenten en bedrijfsleven kan worden gecreëerd op de Kenniswerf. Op deze wijze ontstaat de gewenste reuring binnen het gebied.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

15 In samenwerking met de HZ wordt verder gewerkt aan het gebiedsplan. Dit gebiedsplan zal tegelijkertijd met het omgevingsplan, uiterlijk maart 2027, worden afgerond en vastgesteld. Borging Met de vaststelling van de grondexploitatie Kenniswerf fase 5, vormen de financiële middelen uit fiche D (de SPUK) onderdeel van deze grondexploitatie. Hiermee is geborgd dat de SPUK ingezet wordt voor het beoogde doel en fiche D daadwerkelijk uitgevoerd wordt. Risico's Welke risico's worden voorzien voor een succesvolle realisatie van het fiche op het gebied van: - Planning: ondanks dat de planning is bijgesteld, blijft dit een aandachtspunt. Het verwervingsproces is een complex proces dat niet zo gemakkelijk in een planning te vervatten is. Mede vanwege de afhankelijkheid van de wederpartij, maar ook door bestuurlijke keuzes. - Financieel: op dit moment is nog maar een beperkt deel van de verkregen € 15 miljoen besteed. Na vaststelling van de ontwikkelvisie Kenniswerf en de grondexploitatie Kenniswerf fase 5 zijn de lopende gesprekken om te komen tot minnelijke verwerving van de in dit fiche genoemde percelen geïntensiveerd. - De middelen uit dit fiche zijn berekend op “kopen en slopen” (prijspeil 2020). Dat is maar een deel van de uitdaging. Aanvullende middelen (subsidies bv) zijn nodig om in het gewenste tempo de gewenste ambitie te realiseren.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

16 Fiche F1 Intercity Vlissingen – Randstad Samenvatting Het verbeteren van de bereikbaarheid is een randvoorwaarde voor de sociaaleconomische structuurversterking in algemene zin en in het bijzonder voor de Law Delta (fiche B) en het Delta Climate Center (fiche C), dat is gestart in 2024. Dit fiche is gericht op het verbeteren van de spoorverbindingen van Zeeland en Vlissingen met de Randstad, Brabant en Vlaanderen. Zoals in het bestuursakkoord opgenomen wordt de verbinding VlissingenRotterdam/Amsterdam in drie stappen verbeterd: • Stap 1 (december 2021): introductie van een intercity Vlissingen-Rotterdam één keer per uur en een Sprinter Vlissingen-Roosendaal twee keer per uur (een sprinter eindigt in Roosendaal, de andere sprinter rijdt als IC door naar Rotterdam). Dit levert circa 20 minuten reistijdwinst op naar Rotterdam. Om dit mogelijk te maken, worden kleinere overwegmaatregelen getroffen op de Zeeuwse lijn en wordt een overweg in Goes en Roosendaal gesaneerd. • Stap 2 (2023-2025): versnelling van de intercity door aansluiting van de Zeeuwse lijn op de Hogesnelheidslijn (HSL, Intercity Direct), in lijn met Toekomstbeeld OV 2040. Op deze manier ontstaat een reistijdwinst van 60 minuten richting Amsterdam.

Rijk en regio hebben afgesproken dat deze stap is gewijzigd in: a) Een uur reistijdwinst tussen Vlissingen en Amsterdam te realiseren (met overstap) op de HSL Rotterdam Centraal. b) De snelle IC vanuit Vlissingen blijft in de komende jaren via Schiedam, Delft en Den Haag rijden in plaats van over de HSL, zoals oorspronkelijk als stap 2 in het pakket was voorzien. c) De sprinter Vlissingen – Roosendaal wordt vanaf dienstregeling 2026 – voor ten minste 3 jaar – gekoppeld aan de IC over de IJssellijn en wordt daarmee een directe trein tussen Vlissingen, Breda en verder naar Zwolle. d) De afwegingen over de directe HSL-trein en de verbinding met Breda en verder te betrekken bij het onderzoek voor de zogenoemde stap 3 Wind in de zeilen (naar mogelijke frequentieverhoging intercity van de Randstad naar Zeeland). e) Voor dekking het huidige budget voor Wind in de zeilen aan te wenden, waarbij een restant van € 5,6 miljoen blijft voor besluitvorming mobiliteits- ontwikkeling middellange termijn. De regio zal samen met IenW en BZK tot een voorstel komen in lijn met de doelstelling van het fiche F1. • Stap 3 (uiterlijk 2030): het rijk, de regio en vervoerder onderzoeken of frequentieverhoging van de intercity mogelijk is. Vanuit Wind in de Zeilen is een gezonde businesscase van belang, rekening houdend met de perifere ligging, en op basis van een af te wegen een kosten-batenafweging.

Voor de uitvoering van dit fiche wordt samengewerkt met het Ministerie van IenW, de provincie Zeeland, de gemeente Vlissingen, de NS en ProRail.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

17 Doel, effect en resultaat van het fiche In het bestuursakkoord wordt een aantal te behalen resultaten onderscheiden: • Reistijdwinst: bij de introductie van de intercity (stap 1) 20 minuten richting Rotterdam, bij verdere versnelling van de intercity (stap 2) 60 minuten richting Amsterdam. • Reistijdbaten: de reistijdbaten worden becijferd op € 1 - € 3 miljoen voor reizigers op werkdagen tussen Zeeuwse economische centra en op € 5 - € 8 miljoen voor reizigers naar economische centra buiten Zeeland. • Indirecte economische effecten. Tijdsplanning Oorspronkelijke planning 2021 (stap 1)

Gewijzigd door bestuurlijke afspraken

De extra en versnelde IC rijdt vanaf december 2021.

December 2021: introductie van de extra en versnelde

PM wanneer worden kleinere overwegmaatregelen getroffen?

trein.

2023-2028 (stap 2)

Gerealiseerd en meest actuele planning

Om de trein te laten rijden worden veertien kleinere overwegmaatregelen getroffen en een overweg in Goes en Roosendaal gesaneerd.Hier werkt ProRail momenteel aan. In de stuurgroep van juni 2023-2025: 2024 is stap 2 gewijzigd. introductie van stap 2, een uur Sprinter Vlissingenreistijdwinst tussen Roosendaal wordt Vlissingen en gekoppeld aan de IC Amsterdam door de IJssellijn vanaf december doorkoppeling van de HSL naar 2025 voor minimaal 3 jaar. Vlissingen Als dit nadien niet langer mogelijk is, wordt gezocht naar een goede overstap.

Het voorstel voor het restantbudget van €5,6 miljoen wordt in 2026 uitgewerkt.

De doorkoppeling van de HSL naar Vlissingen wordt in stap 3 onderzocht. Uiterlijk 2030 (stap 3)

Uiterlijk 2030 stap 3: de uitvoering van het onderzoek naar een frequentieverhoging van de intercity

Uiterlijk 2030 stap 3: de uitvoering van het onderzoek naar een frequentieverhoging van de Intercity. Rijk en regio zijn gestart met het plan van aanpak en verwachten in 2026 te starten met het onderzoek. Een vlotte doorlooptijd van dit onderzoek is van belang.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

18 Stap 1 kleine overwegmaatregelen Financiële planning Voor de financiering van dit fiche is structureel € 4,5 miljoen beschikbaar gesteld voor de exploitatie van de extra en versnelde trein uit stap 1. Incidenteel is € 45 miljoen inclusief btw beschikbaar voor de benodigde infrastructurele maatregelen. Voor het eerste gedeelte van stap 1 verwacht ProRail nu € 9,6 miljoen inclusief btw nodig te hebben. Met dit geld worden maatregelen aan de veertien kleinere overwegmaatregelen op de Zeeuwse lijn en studiekosten voor de saneringen van de twee overwegen bij Goes en Roosendaal betaald. Door het verschuiven van de directe HSL-verbinding naar stap 3 valt er € 6 miljoen vrij. Hieruit wordt € 0,4 miljoen beschikbaar gesteld voor de exploitatie van de doorgekoppelde sprinter vanuit Vlissingen over de IJssellijn richting Zwolle tot minimaal eind 2028. De overige € 5,6 miljoen blijft beschikbaar voor besluitvorming mobiliteitsontwikkeling op de middellange termijn. De regio zal samen met IenW en BZK tot een voorstel komen in lijn met de doelstelling van het fiche F1. In de onderstaande tabel is te zien hoe de totale beschikbare middelen zijn begroot voor de verschillende onderdelen van het fiche. Daarnaast is ook te zien hoe het staat met de reeds uitgegeven middelen en de planning van de toekomstige uitgaven.

Financieel tekort infrastructurele maatregelen stap 1 ProRail heeft in oktober 2025 nogmaals geconstateerd dat het beschikbare budget voor de infrastructurele maatregelen ten behoeve van stap 1 niet allemaal gerealiseerd kunnen worden binnen de € 45 miljoen inclusief btw die hiervoor gereserveerd is. Dit heeft meerdere oorzaken. Ten eerste blijkt dat de inpassing van een ongelijkvloerse kruising in Goes een grotere ruimtelijke inpassingsopgave is dan eerder gedacht. Dit heeft te maken met de benodigde hellingshoek en kruisingen met andere wegen. Ten tweede was de aanname dat de onderdoorgang voor langzaam verkeer bij De Kade in Roosendaal voor een relatief klein bedrag te verbeteren was. Echter blijkt het ingewikkeld en kostbaarder dan eerder voorzien om de doorgang te verhogen, de hellingshoek te verkleinen en de sociale veiligheid te vergroten. Uit bovenstaande concludeert ProRail dat er waarschijnlijk een aanvullend budget nodig is voor het totaal aan infrastructurele maatregelen voor stap 1. Gedurende de verkenning zal meer zekerheid ontstaan over het benodigde budget.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

19 IenW kiest ervoor om ProRail door te laten werken en om te prioriteren. Als eerste geprioriteerd zijn de maatregelen aan 14 overwegen op de Zeeuwse lijn, waar ProRail volgens de huidige planning realisatie start per eind 2027. Dit is van belang om de extra treinen te kunnen blijven rijden. Voor de langere termijn zijn en blijven de overwegsaneringen te Goes en Roosendaal randvoorwaardelijk voor het laten rijden van de derde trein. In het licht van de huidige planningen van ProRail prioriteren we de maatregelen die uitgevoerd worden te Goes. Door deze aanpak kan de contractvoorbereiding van de overwegmaatregelen en de verkenning van Goes na goedkeuring van de subsidieaanvraag optimaal verder. De afspraken, waar de overheden zich binnen het programma Wind in de Zeilen gecommitteerd hebben, staan niet ter discussie. Komend half jaar zoekt Min IenW naar oplossingen om het budgettekort aanhangig te maken en bij voorkeur op te lossen. Het uitvoeren van de infrastructurele maatregelen is noodzakelijk, zodat de projectdoelen niet in gevaar komen.

Begroot Structureel (exploitatie) 2022

€ 4,5

2023

€ 4,5

2024 2025

€ 4,5 € 4,9

2026

€ 4,5

Incidenteel (infra) € 10 voor kleinere inframaatregelen

€ 4,5

2028

€ 4,5

2029

€ 4,5

2030 en verder

€ 4,5

Bedragen x € 1.000.000

Incidenteel (infra)

€ 4,5 € 4,5

€5

€ 5,6 reeds te bestemmen als gevolg HSL

2027

Uitgaven Structureel (exploitatie)

€ 35,4 (t.b.v. infrastructurele aanpassingen)

€ 4,5 € 4,9

€ 9,6 voor kleinere inframaatregelen (beschikking aan ProRail in 2025, realisatie in 2027)

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

20 Terugblik Het Functioneel Integraal Systeemontwerp voor de kleinere overwegmaatregelen is gereed. Het team wacht op budgetaanvulling om de volgende stap (RVTO en aanbestedingsdossier) op te kunnen stellen. Voor Goes is de VE-sessie afgerond en kan na opdracht gestart worden met de volgende fase van het project (Verkenning). Voor Roosendaal is duidelijk geworden dat een onderdoorgang ter plaatste van de Kade niet realistisch is binnen het huidige budget (€6 miljoen volgens oorspronkelijke inschatting). Het voorstel is om hier een brede verkenning op te starten om naar alternatieve locaties voor de onderdoorgang in Roosendaal te zoeken. Vooruitblik ProRail treft vanaf eind 2027 op 14 overwegen maatregelen waarmee de veiligheid op deze overwegen aanzienlijk verbetert. Dit is onderdeel van de infrastructurele maatregelen die getroffen worden voor stap 1. Over het algemeen treft ProRail maatregelen aan de lay-out van de overwegen, het toevoegen of wijzigen van spoorbomen en waarschuwingsborden en -lampen. ProRail vervangt en/of plaatst RGP's (red signal repeaters) bijvoorbeeld te Rilland Haltestraat, Krabbendijke Meiboom, Oostdijk Nieuwlande Binnendijk en Kruiningen Capelleweg RGP's zijn de palen met rode lampen die enkel- of dubbelvoudig zijn uitgevoerd en waarschuwen als de spoorbomen sluiten en er een trein zal passeren.

Daarnaast verbetert en/of verbreedt ProRail bijvoorbeeld voetpaden en/of fietspaden te Rilland Haltestraat, Kapelle Biezelingsestraat, Kapelle Dijkwelsestraat, Arnemuiden Doeleweg, Middelburg Nieuwlandseweg, Middelburg Schroeweg, Roosendaal Heerma van Vosstraat, Bergen op Zoom Wouwsestraatweg. Daarnaast doet ProRail nog overige aanpassingen aan lay-out van de wegen, voetpaden en fietspaden bij meerdere overwegen of (ver)plaatst waarschuwingslampen zodat weggebruikers beter gewaarschuwd worden. ProRail stel voor om de komende periode tezamen met Roosendaal een brede verkenning op te starten om naar alternatieve locaties voor een onderdoorgang van het spoor te zoeken. Hier voeren ProRail en gemeente Roosendaal nader het gesprek over. ProRail start de komende periode na opdrachtverlening van het ministerie de Verkenning op voor de onderdoorgang Kloetingseweg. ProRail werkt dan tezamen met de gemeente Goes de onderdoorgang in meer detail uit. Op 14 december 2025 gaat de nieuwe dienstregeling van NS in voor 2026. Belangrijke toevoeging die vanuit het pakket Wind in de Zeilen is afgesproken en gefinancierd is de koppeling van de sprinter Vlissingen-Roosendaal aan de IC IJssellijn.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

21 Dit betekent dat er een directe treinverbinding ontstaat tussen Vlissingen en Zwolle via onder andere Breda, Tilburg, Den Bosch, Nijmegen, Arnhem en Zwolle. Op 15 december organiseert NS in samenwerking met de provincie Zeeland, gemeente Vlissingen, IenW en ProRail en feestelijke eerste rit. Plan van aanpak stap 3: Prorail en IenW starten voor eind 2025 het eerste deel van het onderzoek naar de vierde trein. Deze wordt voor het zomerreces van 2026 opgeleverd en wordt in de stuurgroep Wind in de Zeilen van juni/juli 2026 besproken. Het onderzoek van deel 2, waarin het voorkeursalternatief wordt uitgewerkt, hangt af van de uitkomsten van deel 1. Hiervoor starten Rijk en regio begin 2026 met het vormgeven van de opdrachtverlening voor deel 2. Zo kan deel 2 direct aansluitend op deel 1 opgestart worden. Daarnaast starten Rijk en Regio begin 2026 met het vormgeven van een afweegkader dat gebruik wordt om de uitkomsten van het onderzoek naar de 4e trein te duiden. Daarvoor wordt een voorstel voorbereid waarop een gezonde business case, rekening houdend met de perifere ligging en een af te spreken kosten/baten afgewogen wordt. Dit wordt eveneens afgerond voor het zomerreces van 2026 en besproken in de stuurgroep van juni/juli 2026. Borging De lijnvoering van stap 1 is binnen de nieuwe Hoofdrailnetconcessie opgenomen en daarmee structureel verankerd.

Ook is de versnelling tussen Amsterdam en Vlissingen met overstap in Rotterdam (stap 2) onderdeel van de reguliere dienstregelings-ontwikkeling van NS. Realisatie is zo spoedig mogelijk beoogd maar afhankelijk van de snelheidsbeperking op de HSL. Door de snelheidsbeperking is een overstap nu net niet mogelijk. Risico's • Planning: zicht op realisatie van overwegmaatregelen die van belang zijn voor het rijden van de extra en versnelde trein. Tot nu toe is dit zicht er door de beschikbaarheid van financiering en blijvende voortgang van ProRail op het dossier. • Afhankelijkheid HSL: de hogesnelheidslijn is een kwetsbaar onderdeel van het spoorsysteem vanwege de snelheidsbeperkingen en vertraging levering van nieuwmaterieel (ICNG) bij NS. Dit kan invloed hebben op de punctualiteit. Het Verbeterprogramma wordt beëindigd, maar in 2025 worden bestaande overleggen gebruikt om prestaties te monitoren en de volledige instroom van de ICNG op de HSL af te ronden. De herstelwerkzaamheden aan tien viaducten op de HSL zijn volgens de planning in 2031 afgerond. Tot die tijd gelden snelheidsbeperkingen. • Budgetspanning infrastructurele maatregelen ten behoeve van stap 1: komend half jaar wordt gezocht naar een financiële oplossing om de doelen zoals voor het programma Wind in de Zeilen na te komen. Zie ook uitleg onder financiële planning.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

22 Fiche F2 Ontwikkeling Stationsomgeving Vlissingen Samenvatting Dit fiche is gericht op het verbeteren van het stationsgebied Vlissingen. Het fiche heeft een directe relatie met fiche F1, dat gericht is op het verbeteren van de spoorverbindingen en met fiche F3 dat werkt aan slimme mobiliteit over land en de opgave van Westerschelde Ferry; elektrificatie en aanpassingen van de aanlandvoorzieningen. Deze 3 fiches werken gezamenlijk aan een verbeterde benutting van de economische kracht van Zeeland. Dit fiche werkt specifiek aan de doorontwikkeling van het stationsgebied Vlissingen als aankomst- en vertrekpunt van de verbeterde en slimmere mobiliteit. Daarmee zal de ontwikkeling ook een impuls geven aan de bereikbaarheid van de gebieden dicht in de buurt: Kenniswerf met hierin fiche C (Oprichting Delta Kenniscentrum), fiche D (Fysieke ontwikkeling Kenniswerf Vlissingen) en fiche E (Vergroten vermogen Investeringsfonds Zeeland), Binnenhavens en binnenstad en ook verder weg als het gaat om de verbinding met Walcheren en ZeeuwsVlaanderen. Uiteindelijk draagt de ontwikkeling bij aan de verbinding met de rest van Zeeland, West-Brabant, de Randstad en België. Daarnaast is de ontwikkeling passend binnen de strategische visie van de gemeente, Vlissingen 2040, waarbij stad en station via de Kenniswerf 'naar elkaar toegroeien'.

De uitvoeringspartijen van dit fiche zijn de gemeente Vlissingen, in samenwerking met de onder andere grondeigenaren NS, ProRail, Provincie Zeeland en stakeholders als Westerschelde Ferry.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

23 Doel, effect en resultaat van het fiche De doelstelling van dit fiche is een kwaliteitsimpuls geven aan het stationsgebied, waarmee de bereikbaarheid van het achterland wordt verhoogd en het stationsgebied functioneert als een motor voor economische groei. Door het verbeteren van de bereikbaarheid wordt de sociaaleconomische structuur van het gebied, Kenniswerf, Vlissingen, Walcheren, sterker. Deze kwaliteitsimpuls wordt geconcretiseerd op de onderdelen 'mobiliteit', 'duurzaamheid & energie', 'verblijfskwaliteit' en 'motor voor economische groei'. Het stationsgebied kent in de bestaande situatie een aantal uitdagingen. Het ligt niet nabij het centrum, maar heeft een geïsoleerde ligging in een maritieme omgeving. Verder is de pleinruimte onsamenhangend vormgegeven door vele wijzigingen in de loop der jaren. Bovendien hebben door deze ligging weersinvloeden veel impact op het comfort en het gebruik van de pleinruimte. Dit heeft een negatieve uitstraling op de verblijfskwaliteit. Het gebied heeft echter voldoende potentie voor de ontwikkeling tot een volwaardige regionale mobiliteitshub met hoge verblijfkwaliteit. Onder andere ligt naast het station de terminal van de Westerscheldeferry, waardoor er zeker in het toeristische seizoen veel mensen gebruik maken van deze plek.

Door de huidige inrichting kan het stationsgebied onvoldoende gebruik maken van de potentie die het heeft om door te ontwikkelen tot regionale mobiliteitshub. Het stationsgebied maakt onderdeel uit van de Kenniswerf (zie Fiche D) en heeft relatie met de fiche C en E. De samenhang tussen deze fiches, zowel ruimtelijk als functioneel, maakt de totale ontwikkeling sterker.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

24 In dit fiche wordt een tweesporenbeleid ingezet om de doelstelling te bereiken: • De ontwikkeling en uitvoering van een Masterplan stationsgebied Vlissingen, in samenhang met de andere fiches (C, D en E) en ontwikkelingen op de Kenniswerf, met alle benodigde infrastructurele maatregelen met alle benodigde infrastructurele maatregelen. • Het faciliteren van pilots, in samenhang met fiche F3, die op korte termijn kunnen starten, passen in de huidige omgeving en het vliegwiel vormen voor de infrastructurele maatregelen in het stationsgebied. Na de uitvoering is er op stationsplein ruimte voor: • (Deel)Fietsenstallingen • Lang en kort parkeren (kiss and ride) in de omgeving • Verschillende vormen van OV • Verschillende vormen van deelmobiliteit zoals deelfietsen en -auto's, shuttlebussen en taxi's • Locatie(s) voor evenementen • Locatie(s) om, prettig, te verblijven / te wachten • Routes (incl. bewegwijzering) tussen de verschillende mobiliteitsvormen en van en naar het stationsgebied Borging Het stationsgebied is zodanig ingericht dat dit toekomstbestendig is, en er ruimte is voor aanpassingen en andere vormen van mobiliteiten. 'Geen spijt' oplossingen staan aan de basis van het ontwerp. Er worden geen aanpassingen aan de openbare ruimte gedaan tot de vaststelling van het masterplan. Tijdsplanning Volgens de oorspronkelijke planning zou het fiche in december 2025 opgeleverd worden.

Vanwege de opgelopen uitloop, de nog benodigde afstemming met de stakeholders, de benodigde extra uitwerking en de vaststelling van het masterplan door de gemeenteraad wordt de oplevering pas voorzien in Q2 2028. Dit is in lijn met de nieuwe afspraken over de aangepaste planning zoals gemaakt in de vergadering van de Stuurgroep WIZ op 2 juli 2025.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

25 Oorspronkelijke planning en realisatie Jaar

Oorspronkelijke planning (PVA)

2021

Fase 1 ‘Opstart project’ (jan – apr 2021)

2021-2022

Fase 2 ‘Inhoudelijke uitwerking & opstart pilots’ (apr 2021 – jan 2022)

Gerealiseerd en meest actuele planning Gerealiseerd: Fase 1 ‘Opstart project’ (jan – apr 2021) Fase 2 ‘Inhoudelijke uitwerking & opstart pilots’ (apr 2021 – jan 2022)

2021-2022

Fase 3 ‘Ontwikkeling Masterplan Sta onsgebied Vlissingen’ (mei 2021 – dec 2022)

Fase 3 ‘Ontwikkeling Masterplan Sta onsgebied Vlissingen’ (mei 2021 – november 2024)

2022-2026

Fase 4 ‘Van succesvolle pilots naar permanente mobiliteitsoplossingen’ (jan 2022 – dec 2025)

Fase 4 ‘Van succesvolle pilots naar permanente mobiliteitsoplossingen’ (jan 2022 – Q2 2028)

2022-2028

Fase 5 ‘Uitvoering Masterplan Sta onsgebied’ (dec 2022 – dec 2025)

- Gerealiseerd Q3 2025 Vaststelling masterplan, programma van eisen en par cipa eplan door gemeenteraad en hoofdstakeholders - Q1 2026 Vaststelling voorlopig ontwerp en verkeersbesluit - Q2 2026 Concept realisa eovereenkomst en DO - Q3 2026 Vaststelling en ondertekening realisa eovereenkomst en DO - Q4 2026 Aanbesteding bouwteam DO naar UO – uitvoering - Q1 2027 Uitvoeringsontwerp - Q2 2027 – Q2 2028 Voorbereiding en realisa e

Begroting, realisatie en financiële planning Financiële planning Voor dit fiche is incidenteel € 4.132.232 beschikbaar gesteld via WiZ, ca. 850.000, euro uit de reguliere begroting en ca. 320.000 euro beschikbaar vanuit beheer t.b.v. eigen opgave. Totaalbudget is hiermee ca. 5,3 miljoen. De raming op basis van het concept SO (marge +/- 25%) komt ook op ca. 5,3 miljoen. Dit is inclusief de voorbereiding (vanaf 2021). Met de vaststelling van het Masterplan is de raming herijkt, bij de vaststelling van het Voorlopig Ontwerp (VO), Definitief Ontwerp (DO) en Uitvoering Ontwerp (UO) wordt de herijking herhaald. Op deze momenten wordt er bekeken of het budget en kostenraming nog in balans zijn. Op dit moment, vastgesteld Masterplan, zijn er geen aanwijzingen dat het begroting niet op koers ligt.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

26 Nu het Masterplan, en de bijbehorende raming, is vastgesteld wordt er met de stakeholders intern en extern bekeken waar er nog bijdragen voor het budget mogelijk en nodig zijn voor extra kwaliteit en aanvullende wensen. Zo wordt er op het moment overleg gevoerd over de entree van het Stationsgebouw (NS/ProRail), verbijzondering van de fietsenstalling (ProRail), verbinding binnenstad over de sluizen (Provincie) en toevoegen informatiepunt (NS/WSF/Provincie). Mogelijke financieringsbronnen zijn: intern: opgave beheer wegen, groen en stedelijk water, kadernota/reguliere begroting en extern: ProRail (fietsenstalling), NS (aanpassing rondom gebouw), Westerschelde Ferry (informatievoorziening) en subsidiemogelijkheden overheden. Zie ook het risico t.a.v. de financiën in het hoofdstuk risico's. Besteding: financiële planning middelen WiZ In de onderstaande tabel is te zien hoe het staat met de reeds uitgegeven middelen en wat de planning is van de toekomstige middelen vanuit uit WiZ. Besteding WIZ (exclusief eigen middelen) 2021

€ 7.862,-

(reeds uitgegeven)

2022

€ 167.553,-

(reeds uitgegeven)

2023

€ 123.730,-

(reeds uitgegeven)

2024

€ 125.394,-

(reeds uitgegeven)

2025

€ 0,-

2026

€ 200.000,-

2027

€ 1.800.000,-

2028

€ 1.707.692,-

Totaal

€ 4.132.232,-

Terugblik Om met de stakeholders (opnieuw) draagvlak te creëren voor de herinrichting van het stationsgebied/de mobiliteitshub is in 2024 (opnieuw) gestart met het opstellen van een masterplan. Er zijn in 2024 twee stakeholdersessies geweest, diverse interviews gehouden met de stakeholders en er hebben meerdere digitale reviewrondes over het ontwerp plaatsgevonden. Dit heeft geleid tot een concept schetsontwerp, dat eind 2024 ter review is voorgelegd aan de stakeholders. Vanuit één van de hoofdstakeholders (grondeigenaar) zijn naar aanleiding van dit concept aanvullende eisen gesteld aan de herinrichting. Omdat dit tot een fundamentele wijziging leidde, was het nodig het schetsontwerp te herzien. Dit heeft geleid tot een nieuw schetsontwerp, waarin de essentie van het plan overeind gebleven is maar waarin wel invulling gegeven kon worden aan deze extra eisen. Begin Q2 2025 is dit geactualiseerde schetsontwerp ambtelijk opgeleverd, de hoofdstakeholders (grondeigenaren) zijn akkoord.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

27 Het college heeft vervolgens in april besloten dat het schetsontwerp wordt vastgesteld door de gemeenteraad. Hierdoor wordt het bestuurlijk draagvlak voor het plan vergroot, wat garanties geeft in het verdere proces. De vaststelling van door de gemeenteraad heeft plaatsgevonden op 23 september 2025. De gemeenteraad heeft op 1 oktober 2025 een motie aangenomen waarin de raad het college opdraagt om extra kort parkeervoorziening op te nemen in het plan. Vooruitblik Het Voorlopig Ontwerp is de volgende fase van de planvorming. Het concept ontwerp wordt op 1 december 2025 met de stakeholders besproken. Na een reviewperiode van 6 weken wordt het concept aangepast tot een definitief voorlopig ontwerp en begin 2026 opgeleverd. Aansluitend wordt er gestart met het opstellen van het Definitief Ontwerp, dat eind 2026 wordt vastgesteld. De herinrichting wordt aan de hand van het Definitief Ontwerp aanbesteed en wordt in bouwteam verder uitgewerkt en uitgevoerd. De oplevering van het voorplein staat, onder voorbehoud van de huidige planning, gepland Q2 2028. Aankomende besluiten: • Inpassen aangenomen motie in voorlopig ontwerp door hoofdstakeholders (grondeigenaren); • Vaststellen VO door hoofdstakeholders en ambtelijk opdrachtgever.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

WIND IN DE ZEILEN

28 Punten van aandacht voor de komende periode: Er is op een aantal onderdelen geen ruimte voor vertraging, zonder dat de deadline voor de uitvoering van het masterplan verder in het gedrang komt. • Uitwerking van het VO tot en met DO met de stakeholders is cruciaal om een gedragen ontwerp rond te krijgen. Het plan en daarmee de planning is afhankelijk van de stakeholders (grondeigenaren en gebruikers). • De planning tussen ontwerp en uitvoering is o.a. afhankelijk van de werkzaamheden van de NUTS partijen. Deze zijn reeds aangesloten maar hebben concrete plannen nodig voor verdere uitwering. De voorbereidingstijd voor de NUTS-partijen ligt normaliter tussen de 6 en 12 maanden. Er wordt gewerkt naar een gelijktijdig uitvoering, zowel voor de planning als de omgeving (niet twee keer hinder) is dit wenselijk. De NUTS tracés worden in de VO-fase, Q1 2026 vastgelegd. • Aansluiting met de uitwerking van de mobiliteitshub en de beweging Publieke Mobiliteit. Ruimte houden voor nadere invulling, geen spijtoplossingen en discussiepunten creëren. Aangesloten blijven bij de ontwikkelingen en de partijen meenemen als stakeholders in de nadere uitwerking. Risico's Vanuit het project worden risico's actief gemonitord en beheersmaatregelen genomen om risico's te voorkomen of de gevolgen te beperken. De top 5 risico's worden hieronder benoemd: Risicogebeurtenis

Oorzaak

Gevolg

Samenwerking NUTSpar jen Onvoldoende budget

Onvoldoende afstemming en capaciteit derden ( jd en geld) Te hoge ambi e, schaarste materiaal en mensen, gewijzigde regelgeving

Uitloop in jd of extra werk

Het verliezen van het Geen goede communica e, geen vertrouwen in het proces goed onderling vertrouwen bij direct belanghebbenden. Onderbeze ng projec eam Onderbeze ng gemeente breed Beschikbare capaciteit projectgroep leden Ziekte projectgroep leden Verlengen inhuurcontracten Uitloop door verschillende Verschillende belangen van de inzichten stakeholders stakeholders

Hogere kosten voor gemeente maar ook voor marktpar jen. Kwaliteit ontwerp te hoog ten opzichte van het budget. Vertraging. A aken par jen. Uiteindelijk geen goede gebiedsontwikkeling

Vertraging project Stakeholders verliezen vertrouwen.

Geen ontwikkeling of uitloop werkzaamheden

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

29 Fiche F3 Living Lab Slimme Mobiliteit Samenvatting Dit fiche is gericht op een betere personenmobiliteit in Zeeland met nadruk op Vlissingen, in samenwerking met fiche F1 (gericht op spoorverbindingen) en F2 (verbetering van stationsgebied). Deze fiches werken aan een verbeterde benutting van de economische kracht van Zeeland. Voor de realisatie van dit fiche is een Living Lab Slimme Mobiliteit Zeeland ingericht. Het Living Lab dient als proefgebied voor mobiliteitsinnovaties. Vanuit het Living Lab wordt een programma van innovatieve projecten opgezet met als doel om deze innovaties later in Zeeland en mogelijk in de rest van Nederland uit te rollen. Vlissingen en omgeving is het focusgebied voor het Living Lab slimme mobiliteit, maar projecten in andere delen van Zeeland zijn ook mogelijk. In dit fiche werken samen: Provincie Zeeland, Gemeente Vlissingen en het Ministerie van IenW.

Doel, effect en resultaat van het fiche Het doel is om vanuit het Living Lab de volgende resultaten te realiseren: • Minimaal twee meerjarig lopende pilotprojecten opzetten, waarbij tevens beoogd wordt de beschikbare middelen te koppelen aan Europese subsidie; • Minimaal 10 kleinere direct uitvoerbare startprojecten, die op de korte termijn mobiliteitsoplossingen in Zeeland uitproberen; • Uit bovenstaande komen minimaal vijf initiatieven, die na de pilot- en testfase over heel Zeeland uitgerold kunnen worden; • Uit bovenstaande komen minimaal twee initiatieven, die na pilot- en testfase in de rest van Nederland benut kunnen worden. Hierdoor kan de reiziger (toerist, student, forens én inwoner) in Vlissingen en Zeeland gebruiksvriendelijk, flexibel en comfortabel wisselen tussen mobiliteits- vormen.

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

30 Tijdsplanning Jaar

Oorspronkelijke planning

2020- 2 meerjarige pilotprojecten 2025 opstarten en uitvoeren en koppeling middelen aan Europese subsidies 2020- 10 direct uitvoerbare projecten starten 2025

Gerealiseerd en meest actuele planning 6 meerjarige pilotprojecten opgestart en in uitvoering. 1 project gekoppeld aan Europese subsidie (Interreg North Sea). 1 project kreeg geen EU-subsidie Er zijn meerdere projecten voorgesteld, 9 concreet gestart en afgerond, 4 projecten worden momenteel op haalbaarheid onderzocht.

2025- 5 ini a even worden uitgerold over Doelstelling: 3 ini a even uitrollen in Zeeland geheel Zeeland 2027 2025- 2 ini a even worden uitgerold in Nederland 2027

2 ini a even geschikt bevinden voor landelijke opschaling

Financiële planning Voor de financiering van dit fiche is incidenteel € 5.000.000 inclusief BTW/€ 4.132.232,- excl. BTW beschikbaar gesteld. In de onderstaande tabel vind u de jaarlijkse besteding voor fiche F3. Kosten

Begro ng

Realisa e

2021

€ 147.791

€ 147.791

2022

€ 305.591

€ 305.591

2023

€ 594.985

€ 594.985

2024

€ 794.405

€ 794.405

2025

€ 862.000

€ 315.989

2026

€ 865.000

2027

€ 562.460

Totaal begroot/gerealiseerd

€4.132.232

€2.158.761

VOORTGANGSRAPPORTAGE

WIND IN DE ZEILEN

DECEMBER 2025

WIND IN DE ZEILEN

31 Terugblik, vooruitblik, borging en risico’s Terugblik Door de inzet van de middelen van Wind in de zeilen in Zeeland worden slimme mobiliteitsoplossingen naar Zeeland gehaald en is uitgeprobeerd of deze werken in Zeeland. Verschillende bedrijven hebben kans gehad om hun innovatieve oplossingen te laten zien en te testen. Pilots die zijn uitgevoerd: • Fietsapp deelfietsen Tholen (niet succesvol), • Haalbaarheidsonderzoek/voorbereiding Interreg-aanvraag Super Smart Charging Hubs Vlissingen (afgerond), • MaaS router (afgerond en overgedragen aan vervoercentrale), • Groeimodel autodelen Zeeland (afgerond), • Verkenning autonoom personenvervoer (stopgezet), • FAST 1.0 (autonoom varen; afgerond), • Schoolmobiliteitshubs/deelfietsen bij MBO scholen (stopgezet; geen haalbare businesscase), • Nabogo (carpool-app, afgerond: voortzetten zonder structurele overheidsbijdrage niet mogelijk). Via het Living Lab zijn de afgelopen jaren de eerste stappen met MaaS in Zeeland gezet. Via de uitvoering van de Regionale Mobiliteitsstrategie worden nu in samenwerking met het ministerie van IenW, gemeenten en Vervoercentrale Zeeland MaaS-apps in Zeeland uitgerold in samenhang met het bredere digitale systeem.