Inkomend - Raadsledengids-2024-DIGITAAL-herzien

10. Integriteit

Universiteit. “Uit mijn onderzoek blijkt dat raadsleden van tevoren niet goed inschatten hoeveel tijd het kost om raadslid te zijn en wat de impact daarvan is op hun sociale leven en hun werk. Bij de start van hun aanstelling moeten ze vaak direct aan de slag. Ze moeten zich verdiepen in onderwerpen en daarover besluiten nemen. Hierdoor is er nauwelijks tijd om te leren en

Jesse Jansen, raadslid Bernheze

‘Kies op welke thema’s jij het verschil wil maken’

zich te verdiepen in complexe onderwerpen.” “Het is voor gemeenteraden een kunst om niet te Werkend leren

verdrinken in de grote hoeveelheid vergaderingen en

“Maar ze worden wel enthousiast voor werkend leren. Ze

de enorme berg vergaderstukken. Als dat wel gebeurt,

vinden het belangrijk dat het leren aansluit bij de dagelijkse

is de kans groot dat er geen tijd meer overblijft om in

praktijk en actualiteit van het raadswerk. Hierbij zijn drie

gesprek te gaan met mensen buiten het gemeentehuis.

factoren van belang: de inhoud van het onderwerp, procedures

Kies op welke thema’s jij het verschil wil maken voor

en voorwaardelijke kennis. Met dit laatste wordt bedoeld dat

jouw gemeente. Daarmee help je jezelf, inwoners én

raadsleden in staat zijn om het juiste moment te kiezen om

collega’s.”

invloed uit te oefenen.”

René Stigt interviewde voor zijn promotieonderzoek 27 raadsleden en 3 griffiers uit 12 gemeenten in 6 provincies, naast zijn literatuuronderzoek. Hij is manager financial planning en control en belastingen bij de gemeente Noordoostpolder.

26 | NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024

De achterban: steun voor lokale inspraak Bijna de helft van de inwoners is voorstander van meer

Bij burgers is er de nodige steun voor meer lokale politieke

zeggenschap in de politiek. Maar wel onder de voorwaarde dat de

(mede)zeggenschap: 49 procent steunt het idee van een

raad uiteindelijk de beslissingen neemt.

burgerforum, 44 procent ziet een gekozen burgemeester zitten en 41 procent is voor een lokaal referendum. Maar er zijn ook

Ongeveer twee derde van de mensen voelt zich verbonden met

reserves, onder meer vanwege twijfels over de competenties van

de gemeente, tachtig procent houdt zich op de hoogte van lokale

medeburgers. Iets meer dan de helft van de burgers (52 procent)

nieuwtjes. Ongeveer een kwart van de burgers neemt deel aan

vindt dat de gemeenteraad uiteindelijk moet beslissen.

lokale politieke activiteiten.

Ook is een meerderheid van de burgers (51 procent) bereid om

Vormen van lokale participatie die het meest voorkomen zijn

samen met anderen bij te dragen aan de buurt, ruim een kwart

het leggen van contact met een ambtenaar, met een lokale

(27 procent) tot meepraten in bijvoorbeeld een burgerforum. Iets

politicus of met medebewoners, het tekenen van een petitie of

minder dan de helft (44 procent) zegt te gaan stemmen in een

het bijwonen van een inspraakavonden. Maar al met al wordt dat

referendum.

weinig gedaan: door zes tot negen procent van de mensen.

Bron: Democratie in de gemeente - Lokaal Kiezersonderzoek 2022

Drie randvoorwaarden voor het succes van een burgerberaad

Itay Garmy, raadslid Amsterdam

Ongeveer dertig coalitieakkoorden bevatten afspraken over een

voor een nieuwe vorm van inspraak. Het burgerberaad

‘Burgers kunnen ideeën opwerpen die nog niet op de radar staan’ “Amsterdam heeft een aantal jaar geleden een klimaatburgerberaad georganiseerd als eerste pilot

burgerberaad, als manier om burgers bij de gemeentepolitiek te betrekken. Een burgerberaad of burgerforum is een gelote groep inwoners die de politiek adviseert of helpt te beslissen over een specifiek onderwerp. Een burgerberaad moet aan een aantal voorwaarden voldoen om succesvol te zijn: 1. De groep deelnemers moet divers zijn, een afspiegeling van de samenleving. De groep moet representatief zijn voor de mensen die ze vertegenwoordigt.

was goed ontvangen bij de deelnemers en heeft geresulteerd in een aantal mooie voorstellen. Volt is groot voorstander van deze vorm van participatie. Burgers kunnen zo ideeën opwerpen die nog niet op de radar staan van ambtenaren en experts. Heel veel (internationale) onderzoeken hebben uitgewezen dat burgerberaden zorgen voor meer vertrouwen in de politiek, minder polarisatie en kwalitatieve beleidsvoorstellen.”

2. De gemeente(raad) moet vooraf duidelijk maken wat er gebeurt met het advies van het burgerberaad. 3. Het burgerberaad moet plaatsvinden op hetzelfde niveau als waarop de besluitvorming is. Een burgerforum op gemeenteniveau moet dus gaan over keuzes die een gemeente kan maken. En niet over provinciale of nationale kwesties.

Meer weten over het betrekken van de achterban bij de raad: https://lokale-democratie.nl/page/view/6afea9f3-e811-4afa-86c195e7daf8b3bf/burgerfora

NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024 | 27

ADVISEURS VOOR RAADSLEDEN

De fractie: recht op goede, professionele ondersteuning Raadsracties hebben recht op ondersteuning vanuit de gemeente. Deze is zowel financieel als ambtelijk.

FRACTIE EN PARTIJ

Fracties in de gemeenteraad hebben sinds 2002 recht op financi-

verantwoordelijk voor de politieke actualiteit. Het

ële ondersteuning. Dat is vastgelegd in artikel 33 van de Gemeentewet. Gemeenten moeten een ‘verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning’ vaststellen. De meeste gemeenten gebruiken daarvoor de Model Verordening van de VNG.

De fractie in de gemeenteraad is in de eerste plaats bestuur is verantwoordelijk voor het functioneren van de partij. Het bestuur is verantwoordelijk voor het verkiezingsprogramma en de kandidatenlijst. Voor raadsleden is het verkiezingsprogramma leidend in hun dagelijkse politieke werk.

Het recht op fractieondersteuning is ingevoerd met de Wet dualisering gemeentebestuur. Het idee is een (meer) gelijke informatiepositie voor oppositie- en andere fracties. Zoals de naam van de verordening al aangeeft, gaat die ook over het recht op ambtelijke bijstand. De raad zelf verstrekt de financiële bijdrage die bedoeld is om fracties te ondersteunen. Het bedrag bestaat meestal uit twee

Ahank Kano Tarah, raadslid Enschede

‘Met onze fractie houden we grip op informatie’

onderdelen: een vast bedrag per fractie plus een variabel deel per

“Samen met onze fractie volg ik een aantal strategieën

raadszetel. Fracties moeten verantwoording afleggen over waar-

om grip te houden op de enorme stroom van informatie.

aan ze het geld besteden.

Allereerst is het cruciaal om prioriteiten te stellen.

Fracties in de raad kunnen het geld gebruiken om een betaalde fractieondersteuner (fractie-assistent, fractiemedewerker) in dienst te nemen. Meestal wordt het werkgeverschap geregeld door een stichting fractieondersteuning op te richten.

We blijven constant in overleg en bepalen welke onderwerpen prioriteit hebben en welke overgelaten worden aan andere raadsleden binnen onze fractie. Door actief te luisteren naar hun zorgen en behoeften, kunnen we beter begrijpen waar de focus van onze inspanningen moet of juist hoort te liggen.”

COMMISSIE- OF BURGERRAADSLEDEN Fracties in de gemeenteraad kunnen zich laten ondersteunen door commissie- of burgerraadsleden. Zij worden ook wel duo-raadsleden, fractievertegenwoordigers, fractievolgers, steunfractieleden of schaduwfractieleden genoemd. Zij hebben in veel gemeenten op de kandidatenlijst gestaan, maar zijn niet gekozen tot raadslid. Zij vertegenwoordigen de fractie in raadscommissies en nemen deel aan fractievergaderingen, maar nemen niet deel aan de raadsvergaderingen. Commissie- en burgerraadsleden worden door de gemeenteraad benoemd, op voordracht van de fracties. Kijk hier voor het onderzoeksrapport: https://www.raadsleden.nl/actueel/nieuws/burgerledenin-raadscommissies-gelijke-monniken-gelijke-kappen/ https://vng.nl/sites/default/files/2020-01/lbr-19-018.pdf

28 | NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024

Vijf vormen van belangenbehartiging voor raadsleden De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden is de

5. Veiligheid van raadsleden

belangenvereniging van, voor en door raadsleden. Op vijf

De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden zet zich in

manieren ondersteunt zij raadsleden om bij te dragen aan

voor een veilige omgeving voor raadsleden. Hiervoor is het

een sterkere raad.

Ondersteuningsteam Netwerk Weerbaar Bestuur opgezet. Raadsleden die vrezen voor hun veiligheid kunnen daar altijd

1. Versterken positie van de raad en de raadsleden

terecht. Een onveilig gevoel is al aanleiding genoeg.

De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden behartigt

Het ondersteuningsteam biedt steun en adviseert over

de belangen van raadsleden en de lokale democratie bij

vervolgstappen. Er is een breed netwerk van vakgenoten, experts

overheidsorganisaties, zoals bij het Ministerie van Binnenlandse

en ervaringsdeskundigen beschikbaar, dat snel inzetbaar is.

Zaken en Koninkrijksrelaties en bij provinciale organisaties. Namens alle raadsleden neemt de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden stelling op tal van onderwerpen die voor raadsleden en

HULP GEWENST? BEL 070-3738314

raden belangrijk zijn. 2. Rechten van het raadslid De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden ondersteunt raadsleden met praktische informatie over de rechtspositie. Op meer dan veertig onderwerpen informeert zij raadsleden online, varierend van financiële vergoedingen voor tot aansprakelijkheid van raadsleden. Voor andere vragen is de vereniging rechtstreeks benaderbaar. Kijk hier voor de rechten van raadsleden [aub hyperlink van maken] https://www.raadsleden.nl/het-raadslid/ rechten-van-het-raadslid/

Romano Boshove, raadslid Hardenberg

3. Opleiden en ontwikkelen

‘Zoek een manier van politiek bedrijven waar jij je goed bij voelt’

Ontwikkeling en opleiding zijn van groot belang voor het

“De raad moet vaker haar positie durven in te nemen.

raadswerk, omdat daar constant nieuwe uitdagingen opduiken. De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden helpt raadsleden biedt hiervoor een breed palet aan ontwikkelingsmogelijkheden, die toegankelijk zijn in de digitale leeromgeving voor raadsleden. Ga naar de digitale leeromgeving voor raadsleden https://www. raadsleden.nl/wat-doen-we/ontwikkeling-en-opleiding/mijnleeromgeving/ [hyperlink van maken]

Wij zijn het hoogste orgaan en wij gaan de kaders bepalen. Zoek een manier van politiek bedrijven waar jij je goed bij voelt. De politiek zit vol met gebruiken. Trek je daar niet te veel van aan. Jij bent volksvertegenwoordiger; pak die rol zoals het jou goed lijkt.”

4. Onderzoek naar raadsleden en raadswerk De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden zet zich in voor meer kennis van het raadswerk en over raadsleden. Wat zijn de uitdagingen van het raadswerk, waar lopen raadsleden tegenaan, welke oplossingen zijn er voor de vele uitdagingen? Tientallen onderzoeken heeft de vereniging laten uitvoeren. Kijk hier naar de onderzoeken van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. https://www.raadsleden.nl/wat-doen-we/onderzoeken-publicaties/

NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024 | 29

PARTNERS

Debat.NL Verbeteren van overtuigingskracht Debat.NL is gespecialiseerd in het trainen van raadsleden om

Naast trainingen biedt de organisatie voor alle raadsleden

scherp en effectief te overtuigen. Het doel is om elk raadslid uit

ook tools aan die door middel van kunstmatige intelligentie

te rusten met de vaardigheden die nodig zijn om overtuigend

gepersonaliseerde feedback geven op spreektekst.

hun standpunten naar voren te brengen en het debat aan te gaan. De organisatie is actief in gemeenten in alle Nederlandse

Meer informatie over Debat.NL: https://debat.nl

provincies. De trainingen die de organisatie hiervoor aanbiedt zijn interactief, praktisch en direct toepasbaar in de raadszaal. Ongeacht of een raadslid bezig is aan de eerste raadsperiode of al meer ervaring heeft. Debat.NL belooft de tools te bieden om effectief te opereren in het debat.

Nederlands Jeugdinstituut Een stevig jeugdbeleid maken in de raad Het is vaak lastig om als gemeenteraadslid te sturen: waar kun

Bijvoorbeeld met het project “Anders monitoren in het sociaal

je het verschil maken voor kinderen en jongeren terwijl het

domein”, een infographic van het NJi, Movisie en Vilans die

systeem onder druk staat? Een valkuil voor raadsleden is om

raadsleden stap voor stap meeneemt bij het ontwikkelen voor

zich helemaal te verliezen in de technische aspecten binnen de

een stevig jeugdbeleid voor hun gemeente. De infographic

jeugdzorg. Dit kan werken als een raadslid een achtergrond heeft

staat op de leeromgeving van de Nederlandse Vereniging voor

in de jeugdzorg. Maar het raadslid staat altijd 1-0 achter bij de

Raadsleden.

beleidsmedewerkers en professionals, die continu bezig zijn met dit domein.

Meer informatie: https://www.nji.nl/impact-maken-met-jeugdbeleid/informatie-

Kijk daarom als raadslid naar het grotere plaatje. Jeugdzorg

voor-gemeenteraadsleden

is alleen maar één van de vele middelen om als gemeente iets te bereiken voor kinderen en jongeren (en ook niet altijd het beste middel). Binnen de uitvoeringsmogelijkheden binnen de gemeente is een groot palet aan mogelijkheden om kinderen en jongeren te ondersteunen: Jeugdzorg, jeugdgezondheidszorg, onderwijs, fysieke leefomgeving, sport, cultuur en vrije tijdclubs. Spreek als raad af wat je wil bereiken voor jeugd en jongeren.

30 | NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024

De ArgumentenFabriek Met meer denkkracht meer resultaat in minder tijd Raadslid zijn is een eervolle, verantwoordelijke en veeleisende

Deze masterclasses helpen raadsleden:

taak. Met veel complexe vraagstukken en weinig tijd. Hoe

• Eigen politieke standpunten beter te verwoorden en te onderbouwen.

blijf je dan effectief, en realiseer je je politieke idealen? Door

• Argumenten van anderen scherp en snel te analyseren en van

te investeren in je denkkracht. De Argumentenfabriek biedt denkgereedschap, masterclasses en trainingen om je denkkracht als raadslid te vergroten bij veelvoorkomende activiteiten zoals argumenteren en overtuigen, communiceren en verbinden, en

kritiek te voorzien. • Beter te begrijpen hoe hun eigen waarden zich verhouden tot die van anderen en draagvlak voor politieke ideeën te vergroten.

prioriteren en oordelen.

• Raadsvoorstellen beter en sneller te doorgronden

De Argumentenfabriek maakte eerder specifiek voor

Na afloop kunnen raadsleden beter werk leveren in minder tijd

raadsleden praktische denkhulpen met fraaie visualisaties. Zie

en komen hun politieke idealen dichterbij.

bijvoorbeeld de Beoordelingskaart voor raadsvoorstellen en de

Kijk voor meer informatie op

Informatiekaart Tips voor raadsleden.

www.argumentenfabriek.nl/raadsleden.

Ook ontwikkelde de Denkacademie, de trainingentak van De Argumentenfabriek, een speciaal aanbod van drie masterclasses voor gemeenteraden, fracties en politieke partijen: • Masterclass Helder argumenteren • Masterclass Inzicht in waarden • Masterclass Raadsvoorstellen beoordelen

Het CCV

Effectieve aanpak veiligheid in de gemeente Gemeenteraadsleden stellen kaders, controleren het college

van groot belang. Het CCV biedt hiervoor een gratis woningscan

en vertegenwoordigen inwoners. Al twintig jaar ondersteunt

aan. Een veiligheidsadviseur brengt de veiligheidsrisico’s in

het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV)

kaart en kijkt onder meer naar de eisen van het Politiekeurmerk

hierbij als het om veiligheid gaat.

Veilig Wonen. Resultaat is een rapport met tips om de veiligheid te verbeteren.

Integraal Veiligheidsplan Basis van een goed veiligheidsbeleid is het integraal

Informatiepositie

veiligheidsplan (IVP). Het CCV ondersteunt gemeenten bij het

Daarnaast is een goede informatiepositie essentieel voor

maken van een IVP. Belangrijk hierbij is dat het onderwerp

het uitvoeren en handhaven van de openbare orde. De infor-

Veilige Publieke Taak (VPT) opgenomen wordt in het IVP. Agres-

matievoorziening moet zorgvuldig, actueel en compleet zijn.

sie en geweld tegen medewerkers met een publieke taak zijn

Ons Kompas Informatiebronnen biedt houvast bij het kiezen van

ingrijpend voor slachtoffer, familie en collega’s. Zij ondermijnen

effectieve informatiebronnen. Daarnaast is er een handige OOV-

ook het functioneren van de overheid.

tool op orde, die aan de hand van een vragenlijst advies geeft. De gemeente kan dan zelf met de informatiepositie aan de slag.

Gratis woningscan Omdat raadsleden te maken kunnen krijgen met agressie en

Kijk ook op www.hetccv.nl

geweld, is aandacht besteden aan veiligheid in en om de woning

NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024 | 31

PARTNERS

BMC Effectief samenwerken doen we samen Net als raadsleden dragen adviseurs van BMC bij aan de

en bieden ze raadsleden workshops aan op het inhoudelijk vlak

ontwikkeling van het Nederland van morgen. Adviseurs van

over dossiers, zoals van het ravijnjaar 2026. BMC verzorgt onder

BMC richten zich in de breedte op het inrichten, (be)sturen,

andere de training effectief beïnvloeden voor raadsleden.

organiseren en bemensen van de publieke sector. Die herkent de grote uitdagingen waar raads-leden voor staan en die op de

Meer weten over ondersteuning in de vorm van advies,

raadsleden af komen.

procesbegeleiding, ontwikkelprogramma’s en interim

BMC-adviseurs hebben stuk voor stuk ruime, relevante ervaring

oplossingen? Zie www.bmc.nl.

en bieden inhoudelijke expertise en ondersteuning aan bij de ontwikkelopgaven van gemeenteraadsleden. Samen met raadsleden denken ze bijvoorbeeld mee over het bestuurlijk besluitvormingsproces, begeleiden ze samenwerkingsprocessen

Open State Foundation Digitalisering, openheid en vertrouwen Digitalisering, openheid en vertrouwen zijn fundamentele

raadslid op kan letten en naar kan vragen om er grip op te

aspecten van de moderne gemeente. Digitalisering is al jaren

houden.

bezig en biedt veel voordelen, maar het heeft ook geleid tot

• Wat is onze democratie zonder goede journalistiek

een slechte informatiehuishouding waar zowel inwoners als

tenslotte? Dat begint bij het beter doorzoekbaar maken van

ambtenaren last van hebben. Het vertrouwen van de burger

raadsinformatie voor journalisten én raadsleden, dit doen

is in de afgelopen jaren niet gestegen maar juist gedaald.

wij in samenwerking met de VNG. Daarmee maken wij tools

Digitalisering is daarom politiek (geworden) want het gaat over

speciaal voor lokale journalisten.

een goede bestuurscultuur en het vertrouwen in de overheid. Voor meer informatie over Open State Foundation : Open State Foundation is een onafhankelijke non-profit

https://openstate.eu

stichting die raadsleden helpt met online tools, workshops en interactieve sessies. Drie voorbeelden hiervan zijn: • Om een open bestuurscultuur te bereiken hebben wij praktische handvatten voor raadsleden en de raad ontwikkeld om het vertrouwen in de lokale overheid te vergroten zoals het inrichten van een lobbyregister. • Om geïnformeerd te kunnen beraadslagen en besluiten over de verantwoorde inzet van algoritmen en AI bieden wij informatiesessies in begrijpelijke taal aan over waar een

32 | NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024

Deloitte De accountant die inzicht biedt in financiële posities De accountant kan als één van hulptroepen van de raad

financiële consequenties van een voorgenomen besluit, zodat de

waardevolle ondersteuning bieden door inzicht te geven in de

financiële impact volledig begrepen wordt.

financiële positie. Dat kan raadsleden helpen bij het maken

Ook kan de accountant een rol spelen bij de leesbaarheid en

van geïnformeerde keuzes. Door een grondige analyse van de

duidelijkheid van documenten uit de planning- en controlcyclus,

financiële positie, kan de accountant raadsleden ondersteunen

en advies geven over informatie die opgenomen kan worden

bij het verkrijgen van essentieel inzicht in de trends en ont-

om transparantie te bevorderen en daarmee bij te dragen aan de

wikkeling van de financiële positie van de gemeente.

mogelijkheid van de gemeenteraad om invulling te geven aan de

Dit omvat het identificeren van zowel sterke punten als

controlerende en toezichthoudende taak.

potentiële financiële risico’s van een gemeente. Met een deskundige blik op de gemeentelijke begroting, licht de

Voor meer informatie over Deloitte:

accountant opvallendheden uit die van belang zijn voor het

https://www2.deloitte.com/nl/nl/pages/audit/articles/raadsleden-

maken van doordachte keuzes. Met aandacht voor gebieden

belangrijke-themas.html

die extra aandacht behoeven of waar mogelijkheden voor optimalisatie bestaan. Op een meer gedetailleerd niveau kan de accountant bijdragen door de financiële impact van raadsbesluiten en beleidsnotities te evalueren. Dit kan aan de hand van een reflectie op de

Nederlandse Vereniging voor Raadsleden Een belangrijke partner voor je werk als raadslid is de website van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. Deze staat boordevol met relevante informatie. Gebruik de zoekfunctie of blader door de diverse pagina's. Voor meer informatie over de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden: https://www.raadsleden.nl

NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024 | 33

INSPIRATIE VOOR HET MAKEN VAN KEUZES

De burgemeester De raad door de ogen van de voorzitter Als voorzitter van de raad is de burgemeester een cultuurbewaker met neutraal gezag. Maar het is de raad die bepaalt welke speelruimte de burgemeester heeft om op te treden. Daar hebben burgemeesters zo hun eigen ervaringen mee.

Jaap Paans, voormalig burgemeester van Alblasserdam

Marleen Sanderse, burgemeester van Hattem

“Nog te vaak komen burgemeesters er te laat achter dat

“Het helpt als je als voorzitter van de raad een beetje

ze in een film zijn gestapt waar ze helemaal niet voor

ontspanning kunt brengen, door

hebben getekend. Ze hebben naar de profielschets gekeken

af en toe een grapje te maken. De boel een beetje luchtig

en gedacht: ik ben geschikt, want ik heb dat netwerk in

houden. Die ontspanning is geen vanzelfsprekendheid,

Den Haag, ik ben die ondernemende voorman, ik heb die

die moet je organiseren. Ik wil twee uur voor de

ervaring met veiligheidsvraagstukken. Maar ze hebben dus

raadsvergadering geen afspraken meer in mijn agenda.

niet echt goed gekeken naar de raad, hoe die ‘in elkaar zit’

Maak een feestje van die raadsvergadering. Iedereen weet:

en wat daar allemaal nodig is.”

een goed feest staat of valt met een goede voorbereiding.”

Laurens de Graaf, burgemeester van Lopik “In het burgemeestersklasje dat ik heb mogen volgen is de raad wel wat onderbelicht. Je zit er toch snel op de hardere kant: crises, openbare orde, Openbaar Ministerie, dat soort dingen. Je kunt als beginnend burgemeester natuurlijk nooit op alles goed voorbereid zijn. Maar met de kennis van nu weet ik dat de raad en alles wat daarbij komt kijken in mijn voorbereiding onderbelicht is geweest.”

Sjors Fröhlich, burgemeester van Vijfheerenlanden “In het presidium met alle fractievoorzitters moet je je plaats en moet zoeken en krijgen. Ik vind het presidium soms ingewikkeld, omdat je daar eigenlijk zit als voorzitter van de raad, maar je wordt toch ook vaak gezien en gebruikt als het lijntje naar het college. Soms zelfs als vertegenwoordiger van het college. Dus als een wethouder zijn stukken te laat inlevert, dan is de vraag: ‘Burgemeester, waarom is dat zo laat en hoe zit dat nou?’”

Bijdragen uit ‘Werken voor en met de gemeenteraad’ https://www.burgemeesters.nl/assets/publications/Burgemeester-en-Raad-handleiding-webversie-v4.pdf

34 | NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024

Thuis: 497 avonden weg Stemmen voor het thuisfront

andere betrekking dan ook thuis zaten. Maar de andere dag

Het thuisfront heeft geen stem in de raad, maar is wel een

werden zij op school, op een verjaardag of op de weekmarkt wel

belangrijke inspiratiebron voor raadsleden. Daarom nam de raad

aangesproken over besluiten die rond middernacht vielen.”

van Waddinxveen in 2018 een motie van dank en waardering voor

“Iedere vier jaar bij de kandidaatstelling werd thuis besproken of

het thuisfront van raadsleden.

ik mij weer voor een volgende periode beschikbaar zou stellen. Steeds ging het gesprek – terecht – over de verhouding werk,

Na twaalf jaar raadslidmaatschap nam Peter van den Berg

gezin en politiek. Met volledige steun stelde ik mij die keren weer

afscheid van de raad van Waddinxveen. “Natuurlijk, in de speech

beschikbaar.”

richt je ook een dankwoord aan het thuisfront”, zei hij in zijn

Bij hem rijpte het idee om een motie in te dienen voor het

afscheidsrede. “In mijn geval mijn vrouw en onze zoon. Ik heb

thuisfront. Hij benaderde alle raaadsleden daarvoor persoonlijk.

berekend dat ik in al die jaren in totaal 1497 avonden van huis

De raad stemde unaniem in met de motie.

ben geweest.”

“Daarmee hebben we als raad collectief onze waardering

Van den Berg vroeg aandacht voor de grote groep die buiten

uitgesproken voor onze geliefden. Chapeau voor de stille

beschouwing blijft als raadsleden afscheid nemen van een raad.

getuigen, die mede de kwaliteit van de besluitvorming kunnen

“De geliefden, die avonden zonder echtgenoot, vader of in welke

garanderen.”

Verlof voor raadsleden

verlengen. Versoepeling van de verlofvormen, bij voorbeeld om

De verlofregeling voor raadsleden wordt gedeeltelijk versoepeld

Jonge afgewezen voor raadsleden.

maar niet uitgebreid, zo is het voorstel van demissionaire

Motie van dank en waardering voor het thuisfront van

minister De Jonge. Raadsleden kunnen verlof opnemen voor

raadsleden, aangenomen door de raad van Waddinxveen

ziekte of zwangerschap. In plaats van drie keer zestien weken

https://www.raadsleden.nl/assets/documents/motie_dank_

verlof op te nemen, mogen raadsleden nu één keer zestien weken

waddinxveen.pdf

mantelzorg mogelijk te maken, is door demissionair minister De

verlof opnemen, om daarna dat met telkens vier weken te

NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024 | 35

INSPIRATIE VOOR HET MAKEN VAN KEUZES

Lobbyist Wat je mag verwachten van een belangenbehartiger Verenigingen, organisaties en bedrijven brengen graag hun zienswijzen over bij raadsleden. Dat kost tijd en aandacht voor een raadslid, maar het kan ook nuttige informatie opleveren. Wees je er echter ook van bewust dat elke belangenbehartiger een eigen agenda volgt. Vrijwel alle raadsleden hebben ervaring met mensen die de belangen onder de aandacht willen brengen. Ze vertegenwoordigen maatschappelijke organisaties, zoals stichtingen, verenigingen, instellingen of bedrijven, waar ze op een bepaalde manier mee verbonden zijn. Belangenbehartigers,

Werkwijze van de lobbyist 1. Onderhoudt al een relatie met raadsleden 2. Goed ingevoerd in de politieke agenda 3. Volgt raadsleden op social media 4. Gaat actief het contact aan 5. Presenteert een doel waar ook een raadslid gevoelig voor is 6. Heeft een aansprekende boodschap die iedereen begrijpt 7. Zoekt graag samen met raadsleden naar een oplossing 8. Nodigt raadsleden uit voor een werkbezoek

soms ook aangeduid als lobbyisten, kunnen nuttig zijn voor het raadswerk, bijvoorbeeld voor het opbouwen van kennis die helpt bij het afwegen van argumenten. Specialist Het grootste nut van een belangenbehartiger is gespecialiseerde kennis. Belangenbehartigers zijn goed ingevoerd in bepaalde onderwerpen, ze beschikken over cijfers en andere onderbouwing en weten van sommige zaken echt van de hoed en de rand. Invalshoeken Een ander voordeel is dat de belangenbehartiger een bepaald onderwerp vanuit bepaalde invalshoeken kan belichten. Dit kan

Gedragsregels voor lobbyisten Van belangenbehartigers mag ethisch gedrag worden verwacht. Daar hebben ze zelf regels voor gemaakt: • In acht nemen van algemeen geaccepteerde maatschappelijke normen van kennis en vaardigheden, integriteit en vertrouwelijkheid. • Gebruiken van raadsleden respecteren • Handelen in overeenstemming met wet- en regelgeving • Duidelijk maken wie ze vertegenwoordigen • Verstrekken van betrouwbare informatie • Vertrouwelijke informatie niet verspreiden

een raadslid helpen om een bepaald vraagstuk vanuit meerdere oogpunten te bekijken. Netwerk Vaak hebben belangenbehartigers toegang tot weer andere specialisten die als vraagbaak voor raadsleden kunnen dienen. Denkkracht Belangenbehartigers denken graag mee met raadsleden en dragen soms oplossingen aan of komen met initiatieven die kunnen werken.

Jesse Aarnoutse, raadslid Middelburg

‘Naar iedereen wordt geluisterd’ “Iedereen is altijd welkom, naar iedereen wordt geluisterd en ik probeer iedereen te helpen. Dat betekent overigens niet dat ik mijn beslissingen volledig laat sturen door diegenen die het hardst roepen. De belangenafweging moet breed gemaakt worden, het is volledig logisch dat een enkele inwoner niet per sé het overzicht heeft.”

Gezamenlijk optrekken Belangenbehartigers kunnen ook een bijdrage leveren aan bepaalde zaken waar raadsleden zich hard voor maken, zoals benadering van media of spreken op bijeenkomsten. Randvoorwaarden Randvoorwaarden zijn er ook. Belangenbehartigers volgen hun eigen agenda, die niet altijd overeenkomt met die van raadsleden. Soms kan bovendien de focus van een belangenbehartiger eenzijdig zijn. 36 | NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024

De inwoners

Raadsleden nemen alle beslissingen die voor de gemeente van belang zijn. Maar hoe denken de inwoners over die beslissingen en dat belang? Vier raadsleden vertellen hoe zij zich laten inspireren door wat er leeft onder de mensen.

Cynthia van Putten, raadslid Westerkwartier

Matthias Blankesteijn, raadslid Nijkerk

‘Wie in mijn netwerk kan helpen met een antwoord op mijn vraag?’

‘Een app waarin inwoners worden meegenomen in de te maken keuzes’

“Ik luister graag, vraag door en zoek naar mogelijkheden

“We starten nu een participatietraject om inwoners mee

in plaats van onmogelijkheden. Wie heb ik binnen mijn

te nemen in de afwegingen die gemaakt moeten worden.

netwerk -of wie nog niet- die iets zou kunnen betekenen

Hiervoor wordt onder andere gebruik gemaakt van een app

voor het antwoord op de vraag die mij gesteld is? Een

waarin inwoners meegenomen worden in de te maken keuzes.

jonge meid in een dorp die graag de buurtspeeltuin wil

Inwoners worden echt gevraagd om te prioriteren in opgaven,

verbeteren, is in gesprek gegaan met mij als raadslid. Ik heb

vanuit het idee dat er steeds minder middelen beschikbaar

haar geholpen bij de juiste partijen aan te kloppen en ze is

zijn. Ik vind dat mooi: niet meer de klassieke zaaltjes met

uiteindelijk met de leefbaarheidscoach van haar dorp aan

gesprekstafels of enquêtes, maar een app die ook toegankelijk

de slag gegaan. Resultaat is een aantal nieuwe toestellen in

is voor bijvoorbeeld jongeren.”

de gemeente en zij mocht de officiële opening doen.”

Isabel Plessius, raadslid Zaltbommel

Ruben van de Belt, raadslid Zwolle

‘Nog steeds bellen inwoners over zaken waar ze tegenaan lopen’

‘Zoek mensen op die met je mee kunnen denken’

“Ooit liet - ik jong en onbevangen - vijfduizend flyers met

“Zoek rond elk van je portefeuilles mensen op die met je mee

mijn telefoonnummer drukken om ze vervolgens door de hele gemeente te verspreiden. Iedereen kan zich wel indenken wat er dan gebeurt. Achteraf zou ik het denk ik opnieuw doen. Het zorgt er nog steeds voor dat inwoners en ondernemers me bellen of appen met zaken waar zij tegenaan lopen.”

kunnen denken. Dat kan achterban zijn, maar ook vrijwilligers met een andere politieke achtergrond van allerhande verenigingen in je gemeente. Die kan je dan dilemma’s of vragen voorleggen die jij bij voorstellen van het college hebt. Zo word je goed geïnformeerd en weet je wat er leeft in je gemeente?

NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS NEDERLANDSE 2024 | 37 VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024 | 37

INSPIRATIE VOOR HET MAKEN VAN KEUZES

De gemeenteraad Hoe raadsleden optimaal gebruikmaken van de raad Bijna driekwart van de raadsleden oordeelt positief over de

• Ga de politieke strijd aan over opvattingen. Die mogen worden bestreden, maar raadsleden niet.

onderlinge omgang. Naar de omgangsvormen die het beste

• Maak afspraken over de wijze van debatteren en vergaderen,

werken in de raad zijn verschillende onderzoeken naar gedaan.

bijvoorbeeld door spelregels vast te leggen in het Reglement van Orde. Ze stimuleren de kwaliteit van het gesprek.

Spelregels voor een gezonde raad • Blijf je als raad verantwoordelijk voelen voor de omgangsvormen met elkaar. • Zie andere raadsleden als collega’s. Dat kunnen tegenstanders

• Bepaal samen als raad wanneer er sprake is van polarisatie of moraliserend gedrag. • Respecteer de minderheid in de raad, dat is belangrijk voor de omgangsvormen en de bestuurscultuur van de raad.

zijn of bondgenoten, maar geen vijanden. Gebaseerd op onderzoek vanuit de Nederlandse School voor het

Vier soorten gemeenteraden 1. Terughoudende raad

openbaar bestuur (NSOB) https://www.nsob.nl/denktank/overzicht-van-publicaties/ politiek-grenzenwerk

De raad kiest ervoor zich op de achtergrond te bewegen. Dit kan ruimte scheppen voor andere krachten, zoals maatschappelijke dynamiek. De valkuil: de raad kan volgzaam worden. 2. Strijdlustige raad De raad kiest ervoor om te debatteren op het scherpst van de snede. Idealen kunnen zo goed duidelijk worden gemaakt. De valkuil: de sfeer in de raad kan worden aangetast en er kan een vechtcultuur ontstaan. 3. Saamhorige raad De raad kiest ervoor de rijen naar buiten toe te sluiten en matigt de onderlinge strijd. Dat kan leiden tot goed doordachte besluiten met een breed draagvlak. De valkuil: het debat vlakt af, pijnpunten worden vermeden. 4. Reflexieve raad De raad voert scherp debatten maar heeft ook steeds oog voor de grenzen die in acht genomen moeten worden. Dit biedt kansen om politieke strijd en institutionele

Gerard ten Brink, raadslid Het Hogeland

‘Zorg voor goede verhoudingen, je hebt elkaar altijd weer nodig’ “Als gemeenteraad moet je het zelf oppakken om het hoogste politieke orgaan te zijn in de gemeente. Agendeer zelf ook zaken die je belangrijk vindt. Of probeer als raadslid een meerderheid achter een eigen voorstel te krijgen. Het ouderwetse politieke handwerk. Als coalitiepartij moet je openstaan voor goede voorstellen van een oppositiepartij. Zorg voor goede verhoudingen met je collega raadsleden, relativeer en draag geen oud zeer met je mee. Je hebt elkaar altijd weer nodig in de politiek wanneer je zaken gedaan wilt krijgen.”

reflectie te verbinden. De valkuil: zelfgenoegzaamheid, onvoorspelbaarheid en risico op onrust. Uit Gemeenteraden Positioneren, NSOB https://www.raadsleden.nl/assets/documents/ gemeenteraden_positioneren.pdf

38 | NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024

Social media Zo maken raadsleden het beste gebruik van social media De raadsleden die sociale media voor politieke doeleinden gebruiken zijn het meest actief op Facebook. Twitter, LinkedIn en Instagram volgen op enige afstand, maar zijn alle drie bijna

Informatie uitwisselen

even populair onder raadsleden. Tiktok heeft een handvol volgers

Een van de belangrijkste redenen om social media te gebruiken

onder raadsleden.

is om informatie te krijgen van inwoners. Een extra voordeel hierbij is dat raadsleden ook informatie kunnen teruggeven

Social media zijn bruikbaar voor raadsleden. Facebook, Twitter,

richting inwoners en bedrijven.

LinkedIn en Instagram kunnen een handig hulpmiddel zijn om Het debat aangaan

hun raadswerk te ondersteunen.

Een andere reden voor raadsleden om social media te gebruiken is om discussies te voeren. Het is mogelijk om via social media het debat ook te voeren buiten de raadszaal en daar inwoners

Vier adviezen voor raadsleden

bij te betrekken. Zo krijgen raadsleden meer inzicht in het sentiment rond allerlei maatschappelijke ontwikkelingen.

1. Maak een weloverwogen afweging in de keuze van sociale media platforms. Sommige platforms zijn geschikt om bepaalde doelgroepen te bereiken, andere vermijd je liever. 2. Verken de mogelijkheden van alternatieve platforms. Mastodon bijvoorbeeld is een alternatief voor X, maar wordt nog weinig gebruikt. Diaspora en Quodari zijn

Contact met journalisten en specialisten Verder zijn social media nuttig om contact te krijgen met journalisten en specialisten die invloed hebben op de samenleving.. De social media kunnen op die manier bijdragen aan het in beweging krijgen van mensen.

alternatieven voor Facebook. 3. Maak in de raad duidelijke afspraken over het gebruik van sociale media. Hoe meer eensgezindheid daarover, hoe kleiner de kans op misverstanden. 4. Volg een training voor het gebruik van socia media. Ook al ben je actief op de social media, er zijn altijd tips voor een beter en veiliger gebruik ervan.

Jarno van Straaten, raadslid Deventer

‘De raad zou meer moeten doen met social media’ “De gemeenteraad zou niet alleen in de aandacht moeten staan als het gaat over nieuwe windturbines of een extra McDonald’s, maar ook juist bij al die andere plannen. We

Checklist voor gebruik social media

geven per jaar een half miljard euro uit, daar mag best meer belangstelling voor komen. De gemeenteraad zou ook meer moeten doen met sociale media om in contact te

• Iets wat geplaatst is op social media is permanent

komen met inwoners. Zowel vanuit de gemeente als vanuit

• Wees kritisch met het plaatsen van persoonlijke

de raadsleden zelf.”

informatie • Bedenk goed met wie je berichten deelt • Wees terughoudend met foto’s van je kinderen • Zorg dat foto’s geen verborgen informatie bevatten • Schakel de locatievoorzieningen uit • Controleer regelmatig de privacy-instellingen • Bekijk berichten van vrienden en relaties kritisch • Wees terughoudend met privé-informatie delen • Wees kritisch met het accepteren van connecties • Typ zelf de adressen van social media-websites in

NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024 | 39

OP WERKBEZOEK

‘Het werkbezoek stelt me in staat om informatie persoonlijk te toetsen’ Het werkbezoek is onderdeel van het raadswerk. Raadsleden gebruiken dit instrument als een manier om te begrijpen hoe beleid uitwerkt in de praktijk. Ook is het werkbezoek een inspiratiebron voor het raadswerk. Drie raadsleden vertellen wat het werkbezoek betekent voor hun raadslidmaatschap. “Regelmatig vergaderen we met de fractie op locatie”, vertelt Vivienne Wesselink, raadslid in Hilversum. “Soms worden werkbezoeken ook georganiseerd door het college, ze horen bij het BOB-model - beeldvorming, oordeelsvorming, besluitvorming. Zo ben ik op werkbezoek geweest bij de daklozenopvang.” Vivienne vindt het werkbezoek een van de mooiste kanten van het raadswerk. “Het werkbezoek doet iets met mij, vaak in positieve zin. Ik zie met eigen ogen hoeveel goeds er gebeurt in de samenleving. Zo zag ik bij een zorginstelling hoe belangrijk de dagbesteding is voor bewoners.” Goed om zelf te kijken Vivienne heeft het sociaal domein in haar portefeuille. Het werkbezoek is voor haar nuttig om een goed beeld te vormen van wat daar precies gebeurt. “Ik kom niet uit de zorg en ik heb niet overal verstand van. Daarom is het goed om zelf te gaan kijken bij organisaties, want dit helpt mij om een beeld te vormen.” In de zes jaar dat Vivienne in de raad zit, heeft de stage bij de voedselbank de meeste indruk op haar gemaakt.

"Omdat ik zag hoeveel vrijwilligers daar actief zijn, mensen die de maatschappij draaiend houden. Ook zag ik met eigen ogen

Vivienne Wesselink, raadslid Hilversum

‘Het werkbezoek doet iets met mij, vaak in positieve zin, want ik zie hoeveel goeds er gebeurt’

hoeveel mensen afhankelijk zijn van de voedselbank en dat maakte dat ik ook iets wil betekenen voor hen.”

40 | NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024

Doorwerken in de samenleving Een werkbezoek verandert Viviennes oordeel niet over beleidsvraagstukken, maar helpt wel om haar mening te vormen. “Uiteraard heb ik een mening over wat er passeert in de raad, maar sommige onderwerpen zijn specialistisch en dan wil je als raadslid soms meer weten dan wat er in de raadsstukken staat. Een werkbezoek helpt me om in te zien hoe beleidsonderwerpen uiteindelijk doorwerken in de samenleving.” Stefan de Nijs, raadslid in Boxmeer, gaat regelmatig op werkbezoek. “Soms omdat we worden uitgenodigd, maar een werkbezoek kun je als fractie ook zelf organiseren. Deelname is niet verplicht. Of ik meega hangt af van de aansluiting bij mijn interessegebied. Je moet een werkbezoek afleggen omdat je geïnteresseerd bent in het onderwerp en omdat je denkt dat je het past bij wat je als raadslid wil bereiken.” Gevoed door informatie

Stefan de Nijs, raadslid Boxtel

Stefan legt zich in de raad toe op duurzaamheid en energietransitie. “Dus kijk ik of werkbezoeken daar een bijdrage aan leveren”, zegt hij. “Meestal gaat het om plaatselijke initiatieven waar we in de raad al bekend mee zijn, maar waar we meer van willen weten. Zo zijn we op bezoek gegaan naar de windmolens langs de snelweg. Daar zijn zorgen over, met name over de geluidsoverlast die de windmolens veroorzaken.” “Dat wilde ik aan den lijve ondervinden. Als raadslid ben je een mens als iedereen dat gevoed wordt door informatie.

‘Ik kan binnenkomen, ik kan waarnemen, ik kan vragen stellen, voordelen waarvan je gebruik kan maken’

Het werkbezoek stelt me in de gelegenheid om die informatie persoonlijk te toetsen. Ik kan binnenkomen, ik kan persoonlijk waarnemen, ik kan vragen stellen,

bezitten voor biologische landbouw, waarbij ze een boer

voordelen waarvan je als raadslid gebruik kan maken.”

aanstellen voor de bedrijfsvoering. Ook bezocht hij een mestvergister, waar het afvalproduct wordt omgezet in gas

Steeds meer voorbeelden

en restproducten.

Voor Stefan is het werkbezoek ook een manier om met eigen

“Ik heb daar gezien hoe dit initiatief dicht bij de korte

ogen te zien hoe duurzaamheid en energietransitie hun weg

kringloop komt. Ook ben ik op bezoek geweest bij een

vinden in het ondernemerschap. Tijdens zijn werkbezoeken

fruitteler die zonnepanelen heeft geïnstalleerd boven

ziet hij daarvan steeds meer voorbeelden. Bijvoorbeeld

zachtfruit. Die teelt is zo beschermd tegen harde regen

bij het werkbezoek aan de coöperatie Herenboeren, een

en hagel, terwijl de panelen het gewas ook beschermen

initiatief waarbij mensen gezamenlijk een boerderij

tegen al te felle zonneschijn. De opbrengst van het fruit

NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024 | 41

OP WERKBEZOEK (VERVOLG)

is in warme zomers groter dan wanneer het gewas in het open veld staat. De fruitteler verdient daarnaast ook aan de stroomopbrengst. Het is een multifunctioneel experiment dat leidt tot een grotere opbrengst voor de ondernemer. Steeds vaker zien we in onze regio dat panelen in zonneweiden zo geplaatst worden dat er landbouwvoertuigen tussendoor kunnen. Veel nuttig inzicht Het werkbezoek heeft een verhelderend effect, zo meent Stefan. “Je hebt vaak een globale indruk van de materie. Maar als je dan zelf ziet wat er gebeurt en tot welke resultaten dat leidt, levert dat veel nuttig inzicht op.” Voor Rick van Velthuysen, raadslid in Elburg, is het werkbezoek van belang om het contact te leggen met de samenleving die hij vertegenwoordigt en zonodig actie te ondernemen. “Altijd neem ik de telefoon op, want ik zie het raadslidmaatschap als een soort ombudsfunctie. Vragen mensen mij om langs te komen omdat ze een probleem hebben met de gemeente, dan wordt het voor mij interessant, dan wil ik me ermee bemoeien.” Rick ziet deze benadering van het werkbezoek als een mogelijkheid om de afstand tussen gemeente en burger te verkleinen. “Omdat ik denk dat die altijd beter kan.” De weg vinden in de regels Met deze invulling van het werkbezoek hoopt Rick als raadslid het verschil te maken voor inwoners die moeite hebben om de weg te vinden in de gemeentelijke regels..

“Vaak verbaas ik me over de manier waarop aanvragen bij de gemeente worden behandeld. Mensen moeten voldoen aan allerlei voorwaarden, waardoor ze kosten moeten maken, zonder dat ze zicht hebben op de toewijzing. Ik ga hun vraagstukken niet voor ze oplossen, maar als ik naar ze toe ga wijs ik ze de weg om dat zelf te kunnen doen.” “Zo hoop ik een bijdrage te leveren aan de gemeenschap, dat vind ik mijn plicht als raadslid. Soms moeten we ook actievoerders kunnen zijn, want we zijn volksvertegenwoordigers. Als ik op die manier iets kan bijdragen aan de samenleving, geeft het raadslidmaatschap mij voldoening.”

42 | NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN • OPLEIDINGENGIDS 2024

Rick van Velthuysen, raadslid Elburg

‘Vragen mensen mij om langs te komen, dan wordt het interessant’

OVER WELKE COMPETENTIES BESCHIKT EEN SUCCESVOL RAADSLID? Wat maakt een raadslid tot een goed raadslid? En wat is daarvoor nodig? Het competentieprofiel laat zien met welke kernvaardigheden je je als raadslid kunt onderscheiden. De competentiescan brengt in beeld hoe u zich het snelst zo kunt verbeteren dat ook u binnenkort al die competenties bezit. Het competentieprofiel en -scan zijn ontwikkeld door organisatieadviesbureau Berenschot.

COMPETENTIEPROFIEL

COMPETENTIESCAN

Het competentieprofiel laat zien wat een goed raadslid bezit en waar een raadslid zich op kan ontwikkelen. Competenties zijn opgebouwd uit kennis, vaardigheden, motivatie en persoonskenmerken. Dit zijn eigenschappen die vaak niet aan de buitenkant te zien zijn.

De competentiescan is een zelfscan waarmee u inzicht krijgt in hoe u scoort op de tien (of twaalf) competenties. Dit biedt houvast bij het kiezen van cursussen, trainingen en opleidingen die de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden aanbiedt.

DE TIEN COMPETENTIES: 1. Communiceren en luisteren 2. Initiatief 3. Omgevingsbewustzijn 4. Onderhandelen 5. Overtuigingskracht 6. Samenwerken 7. Inlevingsvermogen 8. Analytisch vermogen 9. Resultaatgerichtheid 10. Integriteit

VOOR FRACTIEVOORZITTERS ZIJN ER NOG TWEE AANVULLENDE COMPETENTIES: 11. Coachen 12. Sturend vermogen

U kunt iedere competentie ontwikkelen. De ene vergt soms wel meer inspanning dan de andere. Het is lastiger om competenties te ontwikkelen die sterk zijn gekoppeld aan persoonskenmerken. Toch is het de moeite waard om hier als raadslid tijd en energie in te steken; u wordt een completer raadslid en u ook buiten het raadswerk maakt u stappen. Het in kaart brengen van uw sterke en zwakke punten helpt u ook als fractie vooruit: met inzicht in elkaars krachten en ontwikkelpunten kunt u als groep effectiever samenwerken en een gezamenlijke leer- en ontwikkelagenda opstellen.

COMPETENTIESCAN MAKEN U maakt de competentiescan door een account aan te maken op www.raadsleden.nl. U kunt de zelfscan vervolgens invullen, waarna u direct het resultaat te zien krijgt. Bij het inzien van het resultaat krijgt u ook advies mee over welke cursussen u kunt volgen om de competenties te ontwikkelen waar u het minst op scoort. 43

43

De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden staat voor ondersteuning, ontmoeting en belangenbehartiging voor raadsleden. Ondersteuning • Digitale leeromgeving • Ombudsfunctie • Vertrouwenspersoon bij bedreiging & intimidatie

Ontmoeting • Raadsacademie • Raadsledencongres • Themabijeenkomsten bij u in de regio

Belangenbehartiging • Voor faire vergoedingen • Voor betere toerusting • Voor meer zeggenschap in regionale verbanden

Lidmaatschap Het lidmaatschap biedt vele voordelen: u kunt onze bijeenkomsten bijwonen, u hebt toegang tot de Digitale leeromgeving en u versterkt hét netwerk en de stem van raadsleden. Bovendien kunt u als lid altijd gebruik maken van de juridische vraagbaak en informeren wij u wekelijks over de belangrijkste ontwikkelingen die relevant zijn voor raadsleden. Voor wie? • Gemeenteraadsleden

• Commissie/ burgerraadsleden

• (BES-)Eilandsraadsleden

Kosten Een individueel lidmaatschap kost € 100 per jaar. Wanneer de gehele raad collectief lid wordt, is het maar € 66 per raadslid. De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden geldt als beroepsvereniging: dat betekent dat de contributie door de gemeente wordt vergoed. De kosten voor het lidmaatschap zijn per 1 januari 2024 gewijzigd, zie voor meer informatie: https://www.raadsleden.nl/de-vereniging/lidmaatschap

www.raadsleden.nl • info@raadsleden.nl • 070 – 373 8195 • Postbus 30435 • 2500 GK Den Haag