Document · PDF

Inkomend - Ministerie BiZa - Artikel 12 rapport Vlissingen 2023-2024 bijlage

Informatiebijeenkomst 31 januari 2025, gemeente VlissingenBij agendapunt: Stukken52.391 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 6

Door de afwijking van deze nettolasten per cluster van Vlissingen met het gemeentefonds te confronteren met de afwijking van het gemiddelde van de nettolasten van de selectiegemeenten met het gemeentefonds ontstaat inzicht in de clusters met bijbehorende taakvelden waar Vlissingen overschrijdt of onderschrijdt ten opzichte van de selectiegemeenten.

Ten aanzien van de gebruikte gegevens zijn er nog drie relevante opmerkingen. Ten eerste wordt per 1 januari 2023 een compleet herzien verdeelmodel voor het gemeentefonds gebruikt, met gedeeltelijk andere maatstaven en andere clusters. Het doel van deze aanpassing was om de verdeling weer aan te laten sluiten bij de kosten van gemeenten. De nieuwe verdeling beoogt daarnaast recht te doen aan de geconstateerde knelpunten die de afgelopen jaren in verschillende adviezen zijn benoemd, bijvoorbeeld ten aanzien van de verdeling sociaal domein en de mate waarin de eigen inkomsten van gemeenten een rol spelen. Door deze aanpassing is het niet meer goed mogelijk om te vergelijken met voorgaande jaren en daarom wordt de clusteranalyse alleen voor de jaren 2023 en 2024 uitgevoerd en worden de afwijkingen niet met voorgaande jaren vergeleken.

Ten tweede wordt vanaf 2017 de overhead apart inzichtelijk gemaakt op taakveld 0.4. In het gemeentefonds is de overhead echter wel toegerekend aan de clusters en dus niet

apart inzichtelijk. Om nu een goede clusteranalyse te maken dient taakveld 0.4 dan ook toegerekend te worden aan de andere taakvelden. Voor een goede vergelijkbaarheid met de andere groepen gemeenten is in deze clusteranalyse voor Vlissingen en de andere gemeenten de overhead verdeeld over taakvelden op basis van salarislasten (economische categorie 1.1).

Ten derde is het belangrijk te vermelden dat de gebruikte cijfers verschillen van de cijfers in hoofdstuk 9. Dit heeft de volgende oorzaken: 1) Bij deze analyse worden de Iv3-cijfers van het CBS gebruikt van de initiële begrotingen. De reden hiervoor is de vergelijkbaarheid met andere gemeenten waarvoor alleen de cijfers van de initiële begrotingen beschikbaar zijn. Daarnaast wordt op deze manier geabstraheerd van incidentele bezuinigingen in een bepaald jaar. Dat betekent dat de begrotingswijzigingen gedurende een begrotingsjaar niet zijn meegenomen voor dat jaar. In hoofdstuk 9 bij de bepaling van het relevant saldo zijn deze begrotingswijzigingen vanzelfsprekend wel meegenomen. 2) Om goed te kunnen vergelijken met de groepen andere gemeenten wordt bij deze analyse de overhead voor iedere gemeente, dus ook voor Vlissingen, toegerekend aan de taakvelden op basis van de salarislasten zoals geboekt op categorie 1.1. In hoofdstuk 9 wordt de overhead echter toegerekend via door Vlissingen aangeleverde percentages. Overigens wordt hier benadrukt dat dit hoofdstuk niet dient om geconstateerde verschillen tussen de nettolasten van Vlissingen enerzijds en de ijkpunten van het gemeentefonds en de nettolasten van groepen andere gemeenten anderzijds te verklaren.

Dit hoofdstuk heeft met name tot doel in kaart te brengen waar mogelijk nog ruimte aanwezig is om te bezuinigen voor zover nog niet eerder in kaart is gebracht de afgelopen jaren. Op concrete maatregelen en bezuinigingen wordt ingegaan in hoofdstuk 6 voor het sociaal domein en hoofdstuk 7 voor het klassieke domein.

De clusteranalyse wordt cijfermatig weergegeven in paragraaf 5.2. De toelichting per cluster volgt in paragraaf 5.3. In paragraaf 5.4 wordt het begrote saldo vergeleken met het gerealiseerde saldo. Ten slotte wordt in paragraaf 5.5 de conclusie weergegeven.

5.2

De analyse

Het doel van de analyse is om te bezien welke afwijkingen er zijn tussen enerzijds de nettolasten van Vlissingen en anderzijds het niveau van het gemeentefonds, en het niveau van een aantal groepen gemeenten op alle uitgavenclusters van het gemeentefonds. Voor het sociaal domein, dat geheel onderwerp van onderzoek bleef in 2023 en 2024, is deze analyse vooral van belang om te volgen of de maatregelen en onderzoeken (zie ook hoofdstuk 6) uiteindelijk leiden tot lagere afwijkingen van de nettolasten van Vlissingen ten opzichte van de ijkpunten van het gemeentefonds en andere groepen van gemeenten.

Voor het klassieke domein is deze analyse van belang om te bezien of er nog clusters zijn waar een vervolgonderzoek moet plaatsvinden voor mogelijke bezuinigingen en er aanleiding is voor aanpassing van de artikel 12-uitkering en de passende bijdrage van Vlissingen aan de sanering van de negatieve algemene reserve op basis van het inspectierapport 2017-2018 en het besluit van de fondsbeheerders van 19 december 2019. De clusters klassieke domein waarvoor dit geldt, worden verder uitgewerkt in hoofdstuk 7.

5.2.1 Vergelijking nettolasten met de ijkpunten gemeentefonds

In tabel 5.1 is voor Vlissingen een overzicht gegeven van de afwijkingen van de nettolasten met het gemeentefonds voor alle uitgavenclusters van het gemeentefonds over 2023 en 2024. Deze cijfers zijn voor de nettolasten gebaseerd op Iv3-data van de initiële 73

begrotingen 2023 en 2024. Voor het gemeentefonds zijn de cijfers gebaseerd op de betaalmaanden februari 2023 en 2024. In dit hoofdstuk worden de inkomstenclusters buiten beschouwing gelaten (zie hiervoor hoofdstuk 4 eigen inkomsten). Vergelijking Vlissingen met het gemeentefonds op clusterniveau

Tabel 5.1

Clusters

Gemeente:

Vlissingen

Nettolasten

Nettolasten per inwoner

(x€ 1.000 )

(x€ 1)

a. Gemeentefonds Uitkering

Uitkering per inwoner

( x€ 1.000 ) ( x C 1.000 )

Verschil per inwoner ( xC 1)

Verschil absoluut

(x€ 1.000 )

2023

Bestuur en ondersteuning

-12.590

-282

15.354

344

2.764

Sociale basisvoorzieningen

-19.792

-444

12.081

271

-173

-7.711

Participatie

-22.628

-508

21.186

475

-33

-1.442

Wmo

-62.292

-1.397

61.527

1.380

Jeugd

-19.500

-437

21.768

488

-17 51

2.268

Orde en veiligheid

-6.199

-139

6.352

142

Onderwijs

-5.727

-128

5.599

126

3 -2

-128

Sport, cultuur en recreatie

-11.577

-260

14.974

336

Infrastructuur, ruimte en milieu

-15.716

-352

14.255

320

76 -32

-1.461

-765 153

3.397

4.611

103

4.611

-176.021

-3.947

177.707

3.985

1.686

Bestuur en ondersteuning

-13.581

-301

16.737

371

3.156

Sociale basisvoorzieningen

-21.473

-476

13.186

292

-184

-8.287 -2.807

Overig

Totaal uitgavenclusters 2023 2024

Participatie

-25.153

-557

22.346

495

-62

Wmo

-65.730

-1.456

66.464

1.472

734

Jeugd

-21.469

-476

24.443

541

2.974

624

Orde en veiligheid

-6.399

-142

7.023

156

Onderwijs

-5.697

-126

6.152

136

455

Sport, cultuur en recreatie

-11.402

-253

16.315

361

108

4.913

Infrastructuur, ruimte en milieu

-14.513

-321

15.527

344

5.277

117

23 117

5.277

-185.417

-4.108

193.470

4.285

177

8.053

Overig

Totaal uitgavenclusters 2024 -/- hogere nettolasten voor Vlissingen

Gemeentefonds op basis van betaalmaand februari 2023 en februari 2024

Nettolasten op basis van initiële begroting 2023 en 2024 Inwoners 2023: 44.585, inwoners 2024: 45.150

In de kolommen met het 'verschil' betekent een -/- hogere nettolasten voor Vlissingen. Uit de tabel volgt dat alle uitgavenclusters van Vlissingen in 2024 optellen tot € 185 miljoen aan nettolasten. In 2023 was dat nog € 176 miljoen. Uit de tabel blijkt ook dat Vlissingen in 2023 en 2024 op totaalniveau minder nettolasten heeft dan de uitkering van het gemeentefonds. Dit verschil is in 2024 totaal circa € 8 miljoen. In 2023 was dat verschil nog circa € 1,7 miljoen.

Onderliggend zijn er voor de clusters van het gemeentefonds wel verschillen tussen de nettolasten per inwoner en de uitkering uit het gemeentefonds per inwoner. In 2023 zijn voor de clusters Bestuur en ondersteuning, Jeugd, Orde en veiligheid, Sport, cultuur en recreatie en Overig de verschillen positief. Daarentegen geeft Vlissingen in 2023 aan Sociale basisvoorzieningen, Participatie, Wmo, Onderwijs en Infrastructuur, ruimte en milieu meer uit dan de uitkering uit het gemeentefonds. In 2024 is dat beeld wel gewijzigd. In dat jaar geeft Vlissingen alleen op de clusters Sociale basisvoorzieningen en Participatie meer uit dan de uitkering uit het gemeentefonds. Op de andere clusters geeft Vlissingen in 2024 minder uit. Ten slotte draagt het uitgavencluster Overig met € 103 per inwoner (2023) en € 177 per inwoner (2024) positief bij aan het verschil van de nettolasten van Vlissingen met het gemeentefonds. Dit verschil is tweeledig. Het is het nettoresultaat van de suppletieuitkering voor de nieuwe verdeling van het gemeentefonds van - € 2,39 miljoen (2023) en 74

1.014

- € 1,72 miljoen (2024) en de aanvullende uitkering van € 7 miljoen (2023 en 2024) als gevolg van de beschikking van de fondsbeheerders d.d. 19 december 2019 in het kader van de artikel 12-status van Vlissingen. Dit heeft samengenomen in 2023 een positief resultaat van € 4,61 miljoen, ofwel € 103 per inwoner, en in 2024 van € 5,27 miljoen, ofwel € 117 per inwoner. Op dit cluster wordt verder niet ingegaan in dit hoofdstuk. In paragraaf 5.3 wordt een verdere toelichting per cluster gegeven.

5.2.2 Vergelijking nettolasten met groepen gemeenten

In tabel 5.2 is voor Vlissingen voor 2023 en 2024 een overzicht gegeven van de afwijkingen van de nettolasten met de gemiddelde nettolasten van de gemeenten in 1) de selectiegroep8, 2) de groep met een zwakke sociale structuur en redelijke centrumfunctie, 3) de inwonersgroottegroep 20.000-50.000 en 4) de gemeenten in de provincie Zeeland. De cijfers zijn voor de nettolasten gebaseerd op Iv3-data van de initiële begrotingen 2023 en 2024. Vergelijking Vlissingen met groepen gemeenten op clusterniveau

Tabel 5.2 Gemeente:

Clusters Nettolasten

Nettolasten Nettolasten Nettolasten per inwoner per inwoner

(xC 1.000 )

(x € 1)

b2. Soortgenoten Sociale structuur: Zwak Centrumfunctie: Redelijk

bl. Selectiegroep

Vlissingen

(xC 1.000 )

(x€l)

Verschil per inwoner

Verschil absoluut

(x€l)

(xC 1.000 )

Nettolasten Verschil per per inwoner inwoner (x€l)

(xCl)

b3. Groottegroep 20001 50000 inwoners

b4. Gemeenten in provincie Zeeland

Verschil absoluut

Nettolaste n per inwoner

Verschil per inwoner

Verschil absoluut

Nettolaste n per inwoner

Verschil per inwoner

Verschil absoluut

(xC 1.000 )

(x€l)

(xCl)

(x€ 1.000 )

(x € 1)

(xCl)

(x€ 1.000 )

2023 -223

-268

-14

-624

-255

-27

-1.204

-6.242

-235

-9.318

-298

-146

-6.509

2.497

-263

-209 -245

-10.923

-312

-40.082

-261

-50.649

-406

-44.184

357

-293

-1.136 -144

-6.420

-327

-196 -991 -110

-17

-758

-112

-27

-1.204

-136

-268

-101

-1.204

-111

803

-250

-27 -10

-446

-319

Bestuur en ondersteuning

-12.590

-282

-12.173

-255

-27

-417

-277

Sociale basisvoorzieningen

-19.792

-444

-13.732

-287

-157

-6.060

-304

Participatie

-22.628

-508

-19.538

-409

-3.090

-564

Wmo Jeugd

-62.292

-1.397

-15.724

-329

-99 -1.068

-46.568

-498

-19.500

-437

-18.685

-391

-46

-815

-445

Orde en veiligheid Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Infrastructuur, ruimte en milieu

-6.199

-139

-7.309

-153

1.109

-122

-5.727

-128

-5.575

-117

-152

-122

-11.577

-260

-13.819

-289

2.242

-278

-6 18

-3.285

-305

-47

-2.095

-271

-81

-3.611

-217

-135

-6.019

-57.035

-2.915

-1.032

-46.012

-2.054

-1.893

-84.399

-2.381

-1.566

-69.820

4 -140 66

181

-290

-11

-497

-271

-272

-9.211

-327

2.980

-283

-12.371

-340

-41.944

-270

-204 -274 -1.186

-30 •149 ■217

-1.355

-6.321

-53.548

-420

-46.775

-176 -17 -17

-7.946

-355

-1.036 -121

-768

-155

587

-768

-125

-1

-45

903

-345

4.154

-542

-252

-84.747

-2.590

-69 -1.518

-68.538

-15.716

-352

-12.431

-260

-11 29 -92

-176.021

-3.947

-118.985

-2.490

-1.457

Bestuur en ondersteuning

-13.581

-301

-15.042

-311

Sociale basisvoorzieningen

-21.473

-476

■15.316

-317

Participatie

-25.153

-557

-21.342

-442

Wmo

-65.730

-1.456

-16.288

-337

10 -159 -115 -1.119

Jeugd Orde en veiligheid

-21.469

-476

-18.921

-392

-6.399

-142

-8.065

-167

Onderwijs

-5.697

-126

-5.830

-121

Sport, cultuur en recreatie Infrastructuur, ruimte en milieu

-11.402

-253

-15.367

-318

-14.513

-321

-16.220

-336

Totaal uitgavenclusters 2024

-185.417

-4.108

-132.390

-2.741

Totaal uitgavenclusters 2023

-5 -140 56 -899

-3 -17 59

-8.739

-4.904

-134

-758 2.631

2024 1.461

-305

-6.157

-336

-3.811

-623

-49.442

-527

-84

-2.548

-480

-929 4

181

-300

1.665

-140

-2

-90

-125

-5 65

133

-121

-5

-226

-109

3.965

-288

1.580

-273

15 -1.367

1.707

-358

-53.027

•3.178

35 37 -930

1.671

-309

20 -12

-41.990

-2.231

-1.877

-/- hogere nettolasten voor Vlissingen

Nettolasten op basis van initiële begroting 2023 en 2024 Inwoners 2023: 44.585, inwoners 2024: 45.150

In de kolommen met het 'verschil' betekent een -/- hogere nettolasten voor Vlissingen. Uit de tabel blijkt dat Vlissingen op totaalniveau in 2023 en 2024 hogere nettolasten per inwoner heeft vergeleken met de gemeenten uit de selectiegroep (bl), de groep met een zwakke sociale structuur en redelijke centrumfunctie (b2), de groottegroep (b3) en de gemeenten in de provincie Zeeland (b4). Wel lopen de verschillen in 2024 ten opzichte van 2023 iets terug. Het verschil per inwoner is het grootst vergeleken met de gemeenten in de groottegroep 20.000-50.000 (b3). Dit verschil bedraagt - € 1.893 per inwoner (2023) en bedraagt - € 1.877 per inwoner (2024). Het verschil tussen Vlissingen met de groep gemeenten met een zwakke sociale structuur en redelijke centrumfunctie (b2) is het kleinst en bedraagt - € 1.032 per inwoner (2023) en - € 930 per inwoner (2024).

Een groot deel van het verschil wordt verklaard op het cluster Wmo. De reden is dat de gemeente Vlissingen als centrumgemeente de regiomiddelen op het vlak van beschermd 8

De selectiegroep bestaat uit de gemeenten Beverwijk, Kerkrade, Middelburg, Rijswijk, Zutphen en Zwijndrecht

-6.727 -9.798

-5.463

-3.115

wonen, vrouwenopvang en maatschappelijke opvang ontvangt en uitgeeft. De (meeste) gemeenten in de andere groepen gemeenten ontvangen deze regiomiddelen niet. In paragraaf 5.3 wordt een toelichting per cluster gegeven.

5.2.3 Vergelijking afwijkingen nettolasten met ijkpunten gemeentefonds tussen Vlissingen en de selectiegroep

In tabel 5.3 staat de vergelijking van aan de ene kant de afwijking van de nettolasten van Vlissingen met het gemeentefonds tegenover de afwijking van het gemiddelde van de nettolasten van de selectiegemeenten met de het gemeentefonds voor alle clusters uit het gemeentefonds.

Ook voor dit onderdeel zijn de cijfers voor de nettolasten gebaseerd op de Iv3-data van de initiële begrotingen 2023 en 2024. Voor het gemeentefonds zijn de cijfers gebaseerd op de betaalmaanden februari 2023 en 2024. Tabel 5.3

Vergelijking verschil met gemeentefondsuitkering van Vlissingen en verschil met gemeentefondsuitkeringen van de selectiegroep c. Gemiddelde Vlissingen selectiegroep Clusters

verschil nettolasten met GF

per inwoner

( xC 1)

(x€l)

Verschil per inwoner (x€l)

2023

Bestuur en ondersteuning Sociale basisvoorzieningen Participatie Wmo Jeugd Orde en veiligheid Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Infrastructuur, ruimte en milieu

85 -31 -9 -46 44 -7 49 1 22

62 -173 -32 -17 51 3 -3 76 -33

-23 -142 -23 29 7 11 -52 75 -54

Totaal uitgavenclusters 2023

108

-66

-174

Bestuur en ondersteuning Sociale basisvoorzieningen Participatie Wmo Jeugd Orde en veiligheid Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Infrastructuur, ruimte en milieu

55 -40 -23 -26 83 -8 59 -5 -33

70 -184 -62 16 66 14 10 109 22

Totaal uitgavenclusters 2024

15 -143 -39 42 -17 22 -49 114 55 -1

2024

-/- hogere nettolasten voor Vlissingen Gemeentefonds op basis van betaalmaand februari 2023 en februari 2024

Nettolasten op basis van initiële begroting 2023 en 2024 Inwoners 2023: 44.585, inwoners 2024: 45.150

Uit tabel 5.3 volgt dat de groep selectiegemeenten in totaliteit (exclusief cluster Overig) minder uitgeeft dan het ijkpunt van het gemeentefonds. Dit positieve verschil is € 108 per 76

inwoner in 2023 en € 62 per inwoner in 2024. Vlissingen daarentegen geeft in 2023 in totaliteit (exclusief cluster Overig) meer uit dan de omvang van het gemeentefonds en wel € 66 per inwoner. In 2024 is dat echter veranderd en geeft Vlissingen € 61 per inwoner minder uit dan het ijkpunt van het gemeentefonds. Er kan worden geconcludeerd dat het verschil van de nettolasten met het gemeentefonds per inwoner bij het gemiddelde van de selectiegroep in 2023 € 174 lager ligt dan bij Vlissingen. In 2024 is dat verschil echter nagenoeg hetzelfde.

In paragraaf 5.3 wordt een nadere toelichting per cluster gegeven. 5.3

Toelichting per cluster

In deze paragraaf wordt dieper ingegaan op alle uitgavenclusters van het gemeentefonds, behalve het cluster Overig. Hierbij wordt per cluster ingegaan op de geconstateerde verschillen tussen de nettolasten van Vlissingen aan de ene kant en het niveau van het gemeentefonds en de nettolasten van groepen gemeenten aan de andere kant. Er wordt hierbij per cluster geen vergelijking gemaakt 2022 of eerder, omdat door verandering van clusters in het kader van de herijking van het gemeentefonds per 2023 een objectieve vergelijking niet mogelijk is. Wel worden de jaren 2023 en 2024 vergeleken Voor de leesbaarheid worden de verschillende vergelijkingen zoals beschreven in paragraaf 5.1 en gepresenteerd in de tabellen 5.1, 5.2 en 5.3 per cluster ook bij elkaar in één tabel gepresenteerd.

5.3.1 Uitgavencluster Bestuur en ondersteuning

Het uitgavencluster Bestuur en ondersteuning bestaat uit de taakvelden 0.1 Bestuur, 0.2 Burgerzaken en 0.4 Overheid. Het gaat om de nettolasten van de raad en het college. Daarnaast gaat het om de nettolasten die algemeen van aard zijn en daarom niet toegerekend worden aan de andere uitgavenclusters, zoals juridische zaken, gemeentesecretaris, voorlichting, onderzoek en statistiek et cetera. Tot slot worden aan dit cluster lasten toegerekend die verband houden met de burgerlijke stand, het bevolkingsregister, verkiezingen en de afgifte van reisdocumenten, rijbewijzen en verklaringen. De feitelijke lasten in de sfeer van de algemene ondersteuning zoals huisvesting, organisatie en personeel worden echter niet toegerekend aan dit cluster maar voor een belangrijk deel aan de diverse taakgebieden.

De vergelijkingen voor het cluster Bestuur en ondersteuning worden in onderstaande tabel 5.4 weergegeven. Tabel 5.4______ Vergelijkingen cluster Bestuur en ondersteuning Cluster Bestuur en ondersteuning a

Nettolasten Vlissingen

vergeleken met

Dkpunt van het gemeentefonds

Gemiddelde nettolasten selectiegroep

Gemiddelde nettolasten soortgenoten

Gemiddelde nettolasten groottegroep

per inwoner

(«cp

(x€l)

2023

-27

2024

Jaar

Verschil selectiegroep met uitkering GF

per inwoner

(xCl)

(«Cl)

(xCl)

-5

-14

-27

-23

-11

-30

Gemeentefonds op basis van betaalmaand februari 2023 en februari 2024

vergeleken met

Gemiddelde nettolasten gemeenten in Zeeland per inwoner

-/- hogere nettolasten voor Vlissingen

Nettolasten op basis van initiële begroting 2023 en 2024

c Verschil Vlissingen met uitkering GF

per inwoner

Uit tabel 5.4 kan worden opgemaakt dat bij het cluster Bestuur en ondersteuning Vlissingen in 2023 € 62 per inwoner en in 2024 € 70 per inwoner lagere nettolasten heeft dan het ijkpunt van het gemeentefonds (a). Daarentegen heeft Vlissingen in beide jaren wel hogere nettolasten de groottegroep (b3) en gemeenten in Zeeland (b4). Ten slotte blijkt dat Vlissingen in 2023 € 23 per inwoner meer boven het ijkpunt van het gemeentefonds zit dan de selectiegemeenten (c). In 2024 is daar echter een ander beeld te zien en zit Vlissingen € 15 per inwoner meer onder het ijkpunt van het gemeentefonds. Uit bijlage 5.1 volgt dat het verschil met de selectiegroep in 2023 hoofdzakelijk wordt gedreven door een groter verschil op het taakveld 0.2 Burgerzaken. Vlissingen heeft op dit taakveld € 27 per inwoner hogere nettolasten dan de selectiegroep. Ten aanzien van 0.1 Bestuur en 0.4 Overhead zijn de verschillen in 2023 per saldo neutraal. Uit bijlage 5.2 blijkt dat Vlissingen in 2024 nog steeds meer uitgeeft op taakveld 0.2 Burgerzaken, namelijk € 30 per inwoner hogere nettolasten dan de selectiegroep. Echter op het taakveld 0.4 Overhead heeft Vlissingen in 2024 fors lagere nettolasten van € 33 per inwoner dan de selectiegroep.

Op grond van deze vergelijkingen heeft er in 2023 en 2024 geen verdiepend onderzoek plaatsgevonden voor dit cluster.

5.3.2

Uitgavencluster Sociale basisvoorzieningen

Het uitgavencluster Sociale basisvoorzieningen bestaat uit de taakvelden 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie, 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (Wijkteams) en 7.1 Volksgezondheid. Onder taakveld 6.1 vallen onder andere voorzieningen die gericht zijn op participatie, zoals ondersteuning op participatie gerichte burgerinitiatieven, buurt- en clubhuizen, maar ook noodopvang voor vluchtelingen. Taakveld 6.2 bevat alle loketvoorzieningen die erop gericht zijn om de eigen kracht te identificeren en het doorgeleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning vanuit specifieke wijkteams, gemeentelijke loketten of voor centra voor jeugd en gezin. Ten slotte ziet taakveld 7.1 op de maatregelen om de gezondheid van de gehele bevolking, risicogroepen, jeugdigen en ouderen te beschermen.

De vergelijkingen voor het cluster Sociale basisvoorzieningen worden in onderstaande tabel 5.5 weergegeven. Tabel 5.5______ Vergelijkingen cluster Sociale basisvoorzieningen Cluster Sociale basisvoorzieningen a

Jaar

2023 2024

Nettolasten Vlissingen

vergeleken met

Ijkpunt van het gemeentefonds

Gemiddelde nettolasten selectiegroep

Gemiddelde nettolasten soortgenoten

Gemiddelde nettolasten groottegroep

per inwoner

Gemiddelde nettolasten gemeenten in Zeeland per inwoner

(xCl)

(x€l)

(xCl)

(XCl)

(x€l)

(xCl)

-173

-157

-140

-209

-146

-142

-184

-159

-140

-204

-149

-143

c Verschil Vlissingen met uitkering GF vergeleken met

Verschil selectiegroep met uitkering GF

per inwoner

-/- hogere nettolasten voor Vlissingen Gemeentefonds op basis van betaalmaand februari 2023 en februari 2024 Nettolasten op basis van initiële begroting 2023 en 2024

Vlissingen geeft vergeleken met het ijkpunt van het gemeentefonds € 173 per inwoner (2023) en € 184 per inwoner (2024) meer uit. Ook vergeleken met alle andere groepen gemeenten (bl t/m b4) geeft Vlissingen in 2023 en 2024 per inwoner meer uit. Tussen 2023 en 2024 wijzigt dat beeld nauwelijks. Dit verschil is het grootst vergeleken met de gemiddelde nettolasten van de groottegroep (b3) en bedraagt € 209 per inwoner (2023) en 78

€ 204 per inwoner (2024). Het verschil is het kleinst als de nettolasten van Vlissingen worden afgezet tegen de soortgenoten (b2), dit is € 140 per inwoner in zowel 2023 als 2024. Ten slotte zit Vlissingen in 2023 € 142 per inwoner en in 2024 € 142 per inwoner meer boven het ijkpunt van het gemeentefonds dan de selectiegemeenten (c). Het verschil tussen Vlissingen en de selectiegroep wordt grotendeels gevoed door de nettolasten op taakveld 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (Wijkteams). Het verschil in 2023 met de selectiegroep bedraagt dan gemiddeld € 99 per inwoner (bijlage 5.1). In 2024 is dat verschil gestegen naar € 101 per inwoner (bijlage 5.2). Voor taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie is dit verschil ook nog substantieel met € 61 per inwoner in 2023 en € 56 per inwoner in 2024. Voor taakveld 7.1 kent Vlissingen € 5 per inwoner lagere nettolasten dan de selectiegemeenten in 2023 en € 2 per inwoner hogere nettolasten dan de selectiegemeenten in 2024

Dit cluster is onderdeel van het sinds 2019 lopende artikel 12-onderzoek naar het sociaal domein en werk & inkomen. Dit onderzoek is in 2023 voortgezet. Zie hiervoor hoofdstuk 6 van dit voorliggende inspectierapport.

5.3.3 Uitgavencluster Participatie

Het uitgavencluster Participatie heeft betrekking op de taakvelden 6.3 Inkomensregelingen, 6.4 Wsw en beschut werk (Begeleide participatie) en 6.5 Arbeidsparticipatie. Onder deze taakvelden vallen alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen (o.a. Participatiewet, IOAW, IOAZ), voorzieningen om de maatschappelijke participatie te bevorderen maar die niet tot doel hebben om naar arbeid door te stromen (zoals beschut werk) en alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen.

De vergelijkingen voor het cluster Participatie worden in onderstaande tabel 5.6 weergegeven. Tabel 5.6______ Vergelijkingen cluster Participatie Cluster Participatie

Nettolasten Vlissingen

vergeleken met

Ijkpunt van het gemeentefonds

Gemiddelde nettolasten selectieg roep

Gemiddelde nettolasten soortgenoten

Gemiddelde nettolasten groottegroep

per inwoner

(xCl)

(«Cl)

2023

-33

-99

2024

-62

-115

Jaar

c Verschil Vlissingen met uitkering GF vergeleken met

Verschil selectiegroep met uitkering GF

per inwoner

Gemiddelde nettolasten gemeenten in Zeeland per inwoner

(«Cl)

(xCl)

( «Cl)

-245

-196

-23

-274

-217

-39

per inwoner

-/- hogere nettolasten voor Vlissingen Gemeentefonds op basis van betaalmaand februari 2023 en februari 2024

Nettolasten op basis van initiële begroting 2023 en 2024

Op dit cluster geeft Vlissingen in 2023 € 33 per inwoner meer uit dan het ijkpunt van het gemeentefonds. In 2024 is dat opgelopen naar € 62 per inwoner. Negatieve verschillen zijn er ook in 2023 en 2024 vergeleken met de selectiegroep (bl), de groottegroep (b3) en andere gemeenten in Zeeland (b4). Vergeleken met de groottegroep is het verschil per inwoner met € 245 per inwoner (2023) en € 274 per inwoner (2024) het grootst. Daarentegen geeft Vlissingen € 56 per inwoner (2023) en € 56 per inwoner (2024) minder uit vergeleken met gemeenten met een zwakke sociale structuur en redelijke centrumfunctie (b2). Ook is te zien dat Vlissingen in 2023 € 23 per inwoner meer boven het ijkpunt van het gemeentefonds zit dan de selectiegemeenten (c). In 2024 is dat opgelopen naar € 39 per inwoner meer boven het ijkpunt van het gemeentefonds dan de selectiegemeenten 79

Het negatieve verschil tussen Vlissingen en de selectiegroep is afkomstig van taakveld 6.4 Wsw en beschut werk (Begeleide participatie). Dagbesteding als individuele voorziening Wmo valt hier niet onder. Zoals uit bijlage 5.1 blijkt geeft Vlissingen op dit taakveld in 2023 gemiddeld € 244 per inwoner meer uit dan de selectiegroep. In bijlage 5.2 is te zien dat dat in 2024 is opgelopen naar € 284 per inwoner. Dit verschil wordt in 2023 gedempt door € 65 lagere lasten per inwoner op het vlak van taakveld 6.3 Inkomensregelingen en zelfs € 81 per inwoner lagere lasten op taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie. In 2024 is dat respectievelijk € 89 per inwoner lagere lasten en € 80 per inwoner lagere lasten.

5.3.4 Uitgavencluster Wmo

Het uitgavencluster Wmo bestaat uit taakvelden 6.6 Maatwerkvoorzieningen, 6.71a Huishoudelijke hulp, 6.71b Begeleiding, 6.71c Dagbesteding, 6.71d Overige maatwerkarrangementen, 6.81a Beschermd wonen en 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang. Onder maatwerkvoorzieningen worden alle materiële voorzieningen en vervoers- en woondiensten voor mensen met fysieke beperkingen verstaan om op zelfstandige basis te kunnen blijven functioneren als zij een beschikking hebben ontvangen.

Voor dit cluster dient te worden opgemerkt dat Vlissingen als centrumgemeente is aangemerkt voor de regio Zeeland en in die hoedanigheid centrumgemeentemiddelen uit het gemeentefonds ontvangt voor beschermd wonen (BW), vrouwenopvang (VO) en maatschappelijke ondersteuning (MO).

De vergelijkingen voor het cluster Wmo worden in onderstaande tabel 5.7 weergegeven. Tabel S.7

Vergelijkingen cluster Wmo

Cluster Wmo a

Nettolasten Vlissingen

vergeleken met

Ijkpunt van het gemeentefonds

Gemiddelde nettolasten selectiegroep

Gemiddelde nettolasten soortgenoten

Gemiddelde nettolasten groottegroep

per inwoner

Gemiddelde nettolasten gemeenten in Zeeland per inwoner

(xC 1)

(xCl)

2023

-17

-1.068

-899

-1.136

-991

2024

-1.119

-929

-1.186

-1.036

Jaar

c Verschil Vlissingen met uitkering GF vergeleken met

Verschil selectiegroep met uitkering GF

per inwoner

(xCl)

-/- hogere nettolasten voor Vlissingen Gemeentefonds op basis van betaalmaand februari 2023 en februari 2024

Nettolasten op basis van initiële begroting 2023 en 2024

Uit de eerste vergelijking tussen Vlissingen en het ijkpunt met het gemeentefonds volgt dat Vlissingen € 17 per inwoner meer uitgeeft in 2023. In 2024 is dat echter omgeslagen en geeft Vlissingen € 16 per inwoner minder uit dan het ijkpunt van het gemeentefonds. Dit verschil is relatief gering vergeleken met de verschillen die ontstaan vanuit de vergelijking van de nettolasten met alle andere categorieën gemeenten (bl t/m b4). Deze negatieve verschillen zijn fors hoger en bedragen in 2024 minimaal € 929 per inwoner (b2) tot maximaal € 1.186 per inwoner vergeleken met de groottegroep (b3). Bij de vergelijking van het verschil van de nettolasten met het gemeentefonds (c) zit Vlissingen in 2023 € 29 per inwoner onder het verschil van de selectiegroep met het gemeentefonds. In 2024 loopt dat verder op naar € 42 per inwoner onder het verschil van de selectiegroep met het gemeentefonds. 80

Dat Vlissingen hogere nettolasten heeft dan de selectiegroep komt met name door de nettolasten geboekt op taakveld 6.81a Beschermd Wonen (Wmo), waar zij in 2023 € 796 per inwoner meer uitgeeft, en 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo), waar in 2023 € 251 per inwoner meer wordt uitgegeven. Zie ook bijlage 5.1. In 2024 is sprake van respectievelijk € 845 en € 259 aan hogere nettolasten (bijlage 5.2). Voor de overige taakvelden op dit cluster zijn de verschillen met de selectiegroep een stuk kleiner en tellen op tot een negatief verschil van € 23 per inwoner (2023) en € 16 per inwoner (2024), dus hogere nettolasten

Echter, zoals eerder aangegeven ontvangt Vlissingen centrumgemeentemiddelen voor beschermd wonen (BW), vrouwenopvang (VO) en maatschappelijke ondersteuning (MO). Op basis van betaalmaand februari ontvangt Vlissingen in totaal € 46,3 miljoen (2023) en € 49,4 miljoen (2024) aan middelen voor BW, VO en MO. Bovenstaande vergelijking tussen de nettolasten van Vlissingen met de groepen gemeenten bl t/m b4 geeft daarmee een vertekend beeld. Het is daarom ook positief te constateren dat het verschil van de nettolasten van Vlissingen ten opzichte van het gemeentefonds lager is vergeleken met het verschil van de nettolasten van de selectiegroep met het gemeentefonds.

Het uitgavencluster Jeugd bestaat uit een reeks taakvelden. Dat zijn 6.72a Jeugdzorg begeleiding, 6.72b Jeugdzorg behandeling, 6.72c Jeugdhulp dagbesteding, 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig, 6.73a Pleegzorg, 6.73b Gezinsgericht, 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig, 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf, 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZverblijf, 6.74c Gesloten plaatsing, 6.82a Jeugdbescherming en 6.82b Jeugdreclassering. Deze taakvelden zijn vanaf de begroting 2023 in deze verfijnde vorm opgenomen. Begeleiding bij taakveld 6.72a heeft betrekking op het oefenen en structureren van dagelijkse vaardigheden. Vervolgens gaat 6.72b over ambulante behandeling. Dagbesteding bij taakveld 6.72c gaat over de dagbehandeling, inclusief vervoer, en ook ambulante hulp in relatie tot dagbesteding/dagactiviteiten. Taakveld 6.72d ziet op alle overige maatwerkvoorzieningen die niet onder de eerdere taakvelden kunnen worden opgenomen. Taakveld 6.73a ziet op jeugdhulp wanneer er sprake is van opnemen van jongeren in een pleeggezin met begeleiding van een pleegzorgaanbieder, 6.73b over jeugdhulp met verblijf met of zonder behandeling en 6.73c over het verblijf van jongeren in een accommodatie samen met andere jongeren.

Vervolgens gaan 6.74a over GGZbehandelingen en Kindergeneeskunde en 6.74b over jeugdhulp dat door een crisissituatie thuis of bij een aanbieder wordt verleend en GGZ-behandeling met opname. Van 6.74c is sprake bij jeugdhulp vanuit een aanbieder en er sprake is van gesloten jeugdzorg. Ten slotte hebben 6.82a en 6.82b betrekking op jeugdbescherming, en begeleiding en controle van jongeren vanaf 12 jaar die een proces-verbaal hebben gekregen. De vergelijkingen voor het cluster Jeugd worden in onderstaande tabel 5.8 weergegeven.

Tabel 5.8

Vergelijkingen cluster Jeugd

Cluster Jeugd

Jaar

Nettolasten Vlissingen

vergeleken met

c Verschil Vlissingen met uitkering GF vergeleken met

Ukpunt van het gemeentefonds

Gemiddelde nettolasten selectiegroep

Gemiddelde nettolasten soortgenoten

Gemiddelde nettolasten groottegroep

per inwoner

Gemiddelde nettolasten gemeenten in Zeeland per inwoner

(xCl)

(x€l)

(xCl)

(xC 1)

2023

-46

-144

-110

2024

-84

-176

-121

-17

Verschil selectiegroep met uitkering GF

( x€ 1)

per inwoner

-/- hogere nettolasten voor Vlissingen Gemeentefonds op basis van betaalmaand februari 2023 en februari 2024

Nettolasten op basis van initiële begroting 2023 en 2024

Uit tabel 5.8 volgt een wisselend beeld. Vlissingen heeft allereerst € 51 per inwoner (2023) en € 65 per inwoner (2024) lagere nettolasten dan het gemeentefonds voor het cluster Jeugd. Ook geeft zij € 8 per inwoner (2023) en € 4 per inwoner (2024) minder uit dan de soortgenoten (b2). Daarentegen geeft Vlissingen in 2023 en 2024 meer uit dan achtereenvolgens de selectiegroep (bl), andere gemeenten in Zeeland (b4) en gemeenten in de groottegroep (b3). Dit verschil loopt bovendien op in 2024 ten opzichte van 2023. Met betrekking tot het verschil van de nettolasten met het gemeenfonds (c) heeft Vlissingen in 2023 een positief verschil van € 7 per inwoner ten opzichte van de selectiegroep, dus lagere nettolasten. In 2024 is dit echter omgeslagen naar € 17 per inwoner hogere nettolasten. Uit bijlage 5.1 valt op te maken dat Vlissingen ten opzichte van de selectiegroep met name meer uitgeeft op de taakvelden 6.72a Jeugdzorg begeleiding, 6.72c Jeugdhulp dagbesteding en 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf. Met name op het taakveld 6.72b Jeugdzorg behandeling geeft Vlissingen minder uit dan de selectiegroep. Uit bijlage 5.2 blijkt dat dat min of meer ook voor 2024 zo is, alhoewel het verschil bij 6.72a Jeugdzorg begeleiding oploopt en het verschil bij 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf is verdwenen.

5.3.6 Uitgavencluster Orde en veiligheid

Het uitgavencluster Orde en veiligheid bestaat uit taakvelden 1.1 Crisisbeheersing en brandweer en 1.2 Openbare orde en veiligheid. Onder taakveld 1.1 vallen alle reguliere taken van de brandweer in verband met de beperking en bestrijding van rampen en zware ongevallen. Daarnaast ziet 1.2 op alle gemeentelijke taken ten aanzien van openbare orde en veiligheid.

De vergelijkingen voor het cluster Orde en veiligheid worden in onderstaande tabel 5.9 weergegeven.

Tabel 5.9______ Vergelijkingen cluster Orde en Veiligheid Cluster Orde en veiligheid a Jaar

Nettolasten Vlissingen vergeleken met

c Verschil Vlissingen met uitkering GF

Nettolasten Vlissingen

vergeleken met

Ukpunt van het gemeentefonds

Gemiddelde nettolasten selectiegroep

Gemiddelde nettolasten soortgenoten

Gemiddelde nettolasten groottegroep

per inwoner

Gemiddelde nettolasten gemeenten in Zeeland per inwoner

(«Cl)

(xCl)

2023

-17

-27

-3

2024

-2

-17

vergeleken met

Verschil selectiegroep met uitkering GF

per inwoner

(xCl)

-/- hogere nettolasten voor Vlissingen

Gemeentefonds op basis van betaalmaand februari 2023 en februari 2024

Nettolasten op basis van initiële begroting 2023 en 2024

Een positief verschil tussen het ijkpunt van het gemeentefonds en de nettolasten voor Vlissingen is voor dit cluster in 2023 en 2024 zichtbaar. Dit verschil bedraagt € 3 per inwoner in 2024 en loopt in 2024 op naar € 10 per inwoner. Ook vergeleken met de selectiegroep (bl) geeft Vlissingen minder uit in beide jaren en ook dit verschil loopt op in 2024. Daarentegen zijn de nettolasten afgezet tegen de soortgenoten (b2), groottegroep (b3) en andere gemeenten in Zeeland (b4) van Vlissingen hoger in 2023. In 2024 zien we echter wel dat deze verschillen teruglopen en is er bij de vergelijking met de gemeente in Zeeland (b4) sprake van lagere nettolasten voor Vlissingen van € 13 per inwoner. Ten slotte is er in 2023 en 2024 ook een positief verschil ten opzichte van de selectiegroep bij de vergelijking van het verschil tussen de nettolasten en het gemeentefonds van respectievelijk € 11 per inwoner en € 12 per inwoner. In bijlage 5.1 is te zien dat Vlissingen in 2023 € 1 per inwoner minder uitgeeft aan 1.1 Crisisbeheersing en brandweer dan de selectiegroep en € 13 per inwoner minder uitgeeft voor 1.2 Openbare orde en veiligheid. In bijlage 5.2 is te zien dat dat Vlissingen in 2024 € 1 per inwoner minder uitgeeft aan 1.1 Crisisbeheersing en brandweer dan de selectiegroep en € 25 per inwoner minder uitgeeft voor 1.2 Openbare orde en veiligheid.

Op grond van deze vergelijkingen heeft er in 2023 en 2024 geen verdiepend onderzoek plaatsgevonden voor dit cluster.

5.3.7 Uitgavencluster Onderwijs

Het uitgavencluster Onderwijs bestaat uit de taakvelden 4.1 Openbaar basisonderwijs, 4.2 Onderwijshuisvesting en 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken. Hieronder vallen de taken ten aanzien van openbaar basisonderwijs, zoals huur van lokalen en passend onderwijs, maar ook onderhuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs, en lasten voor lokaal onderwijsbeleid en de leerlingvoorzieningen. De vergelijkingen voor het cluster Onderwijs worden in onderstaande tabel 5.10 weergegeven.

Tabel 5.10_____ Vergelijkingen cluster Onderwijs Cluster Onderwijs

Nettolasten Vlissingen

vergeleken met

Ijkpunt van het gemeentefonds

Gemiddelde nettolasten selectiegroep

Gemiddelde nettolasten soortgenoten

Gemiddelde nettolasten groottegroep

per inwoner

Gemiddelde nettolasten gemeenten in Zeeland per inwoner

(x€l)

( xC 1)

(x€l)

( x€ 1)

(xCl)

2023

-2

-11

-6

-27

-17

-52

2024

-5

-17

-1

-49

Jaar

c Verschil Vlissingen met uitkering GF vergeleken met

Verschil selectiegroep met uitkering GF

per inwoner

-/- hogere nettolasten voor Vlissingen

Gemeentefonds op basis van betaalmaand februari 2023 en februari 2024 Nettolasten op basis van initiële begroting 2023 en 2024

Vlissingen geeft in 2023 op het gebied van onderwijs € 2 per inwoner meer uit dan het ijkpunt van het gemeentefonds (a). Dit verschil is in 2023 ook negatief (dus hogere nettolasten) vergeleken met de selectiegroep (bl), soortgenoten (b2), grootteroep (b3) en gemeenten in Zeeland (b4). Het negatieve verschil met de groottegroep (b3) is het grootst en bedraagt € 27 per inwoner. Ten slotte zit Vlissingen in 2023 ook € 52 per inwoner meer boven het ijkpunt van het gemeentefonds dan de selectiegemeenten (c).

In 2024 veranderde dat beeld enigszins. Vlissingen geeft in 2024 op het gebied van onderwijs juist € 10 per inwoner minder uit dan het ijkpunt van het gemeentefonds (a). Vergeleken met de selectiegroep (bl), soortgenoten (b2), grootteroep (b3) en gemeenten in Zeeland (b4) blijft Vlissingen in 2024 meer nettolasten houden, echter de verschillen lopen wel terug. Ook bij de vergelijking van het verschil met de uitkering uit het gemeentefonds tussen Vlissingen en de selectiegroep loopt het verschil iets terug naar € 49 per inwoner meer boven het ijkpunt van het gemeentefonds dan de selectiegemeenten. Vlissingen geeft in 2023 op de taakvelden 4.1 Openbaar basisonderwijs en 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken, opgeteld € 19 minder uit dan de selectiegroep (zie bijlage 5.1). Dit wordt tenietgedaan door € 31 hogere lasten per inwoner voor taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting. Ook in 2024 geeft Vlissingen op de taakvelden 4.1 Openbaar basisonderwijs en 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken, opgeteld € 19 minder uit dan de selectiegroep (zie bijlage 5.2). Ook in 2024 wordt dit tenietgedaan door in dat jaar € 24 hogere lasten per inwoner voor taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting. Dat is in totaal meer dan € 1,1 miljoen aan hogere nettolasten op onderwijshuisvesting.

Op grond van deze vergelijkingen zijn de inspecteurs van mening dat er een besparingspotentieel is bij onderwijshuisvesting. Hierop wordt teruggekomen in hoofdstuk 7 (Klassiek domein) van het voorliggende inspectierapport.

5.3.8 Uitgavencluster Sport, cultuur en recreatie

Het uitgavencluster Sport, cultuur en recreatie bestaat uit taakvelden 5.1 Sportbeleid en activering, 5.2 Sportaccommodaties, 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, 5.4 Musea, 5.5 Cultureel erfgoed, 5.6 Media en 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie. Onder taakveld 5.1 wordt alle niet-fysieke maatregelen ter stimulering van professionele- en amateursport verstaan. Taakveld 5.2 ziet op alle accommodaties voor sportbeoefening, terwijl taakveld 5.3 alle activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel beslaat. Taakveld 5.4 musea is gericht op het verwerven, behouden, wetenschappelijk onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur, terwijl het conserveren en voor het publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed onder taakveld 5.5 valt. Vervolgens ziet 5.6 Media op de zorg voor fysieke en elektronische 84

cultuurdragers en valt de verplichting voor het openbaar groen, natuur en recreatie onder taakveld 5.7. De vergelijkingen voor het cluster Sport, cultuur en recreatie worden in onderstaande tabel 5.11 weergegeven. Tabel 5.11_____ Vergelijkingen cluster Sport, cultuur en recreatie Cluster Sport, cultuur en recreatie a

Nettolasten Vlissingen

vergeleken met

Uk punt van het gemeentefonds

Gemiddelde nettolasten selectiegroep

Gemiddelde nettolasten soortgenoten

Gemiddelde nettolasten groottegroep

per inwoner

(xCl)

(XCl)

(»C1)

2023

2024

108

Jaar

c Verschil Vlissingen met uitkering GF vergeleken met

Verschil selectiegroep met uitkering GF

per inwoner

Gemiddelde nettolasten gemeenten in Zeeland per inwoner

(xCl)

( «C 1)

(x€l)

-10

114

per inwoner

-/- hogere nettolasten voor Vlissingen

Gemeentefonds op basis van betaalmaand februari 2023 en februari 2024 Nettolasten op basis van Initiële begroting 2023 en 2024

Voor dit cluster geeft Vlissingen in 2023 € 76 per inwoner minder uit dan het ijkpunt van het gemeentefonds verondersteld. In 2024 is dat zelfs opgelopen naar € 108 per inwoner minder aan uitgaven dan het ijkpunt van het gemeentefonds. Ook ten opzichte van de selectiegroep (bl), de soortgenoten (b2) en gemeenten in Zeeland (b4) geeft Vlissingen per inwoner minder uit in zowel 2023 als 2024 en in 2024 lopen die verschillen verder op. Alleen bij de vergelijking met de groottegroep geeft Vlissingen in 2023 meer uit. In 2024 is echter ook daar sprake van minder nettolasten. Deze positieve verschillen zijn in beide jaren ook zichtbaar in de vergelijking met de selectiegroep van het verschil van de nettolasten van Vlissingen en het gemeentefonds (c) en in 2024 loopt het verschil verder op. Dat Vlissingen minder uitgeeft dan de gemiddelde selectiegroep komt in 2023 met name door € 47 lagere lasten per inwoner voor lasten op het taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, zoals valt af te lezen van bijlage 5.1. Maar ook 5.6 Media, 5.5 Cultureel erfgoed en 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie dragen in 2023 in positieve zin voor in totaal € 19 per inwoner bij aan het verschil.

Daar staat tegenover dat de nettolasten voor 5.1 Sportbeleid en activering, 5.2 Sportaccommodaties en 5.4 Musea opgeteld in 2023 € 36 per inwoner hoger liggen dan de selectiegroep. In 2024 geeft Vlissingen alleen nog op de taakvelden 5.1 Sportbeleid en activering en 5.4 Musea opgeteld € 14 per inwoner meer uit (bijlage 5.2). Op de andere taakvelden in dit cluster geeft Vlissingen minder uit en wel opgeteld € 81 per inwoner.

Op grond van deze vergelijkingen heeft er in 2023 en 2024 geen verdiepend onderzoek plaatsgevonden voor dit cluster.

5.3.9 Uitgavencluster Infrastructuur, ruimte en milieu

Het uitgavencluster Infrastructuur, ruimte en milieu bestaat uit de taakvelden 0.63 Parkeerbelasting, 0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb), 2.1 Verkeer en vervoer, 2.2 Parkeren, 2.3 Recreatieve havens, 2.4 Economische havens en waterwegen, 2.5 Openbaar vervoer, 3.1 Economische ontwikkeling, 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur (uitzondering: grex = Overige Eigen Middelen), 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen, 3.4 Economische promotie, 7.2 Riolering, 7.3 Afval, 7.4 Milieubeheer, 7.5 Begraafplaatsen en crematoria, 8.1 Ruimtelijke ordening en 8.3 Wonen en bouwen.

Deze groep taakvelden is omvangrijk en divers van aard, en ziet allereerst op de taakvelden gericht op parkeerbelasting en het te betalen bedrag vennootschapsbelasting, maar ook de taken op het gebied van verkeer te land (inclusief voetgangers) en bijbehorende infrastructuur (2.1). Taakveld 2.2 Parkeren ziet op de ontwikkeling en het beheer van (afzonderlijke) parkeervoorzieningen, 2.3 Recreatieve havens gaat over de taken voor recreatieve scheepvaart en 2.4 ziet op (beroeps)scheepvaart en de bijbehorende infrastructuur. Aansluitend gaat 2.5 over taken ten aanzien van openbaar vervoer en bijbehorende infrastructurele voorzieningen. Daarnaast ziet 3.1 Economische ontwikkeling op het beleid ter versterking van de economische bedrijvigheid, 3.2 op het scheppen van fysieke condities voor alle vormen van bedrijvigheid, 3.3 over taken die behoren bij de op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening vanuit Vlissingen en sluit 3.4 af met de activiteiten gericht op de marketing van de gemeente. Tevens vallen onder 7.2 de taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. 7.3 gaat over de inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval, 7.4 heeft betrekking op de taken ter bescherming van het milieu en 7.5 bevat de taken op het gebied van de lijkbezorging.

Ten slotte vallen de taken op het gebied van de ruimtelijke ordening en ontwikkeling en functietoedeling van de leefomgeving onder 8.1 en vallen de taken ten aanzien van gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening onder 8.3 Bouwen en wonen. De vergelijkingen voor het cluster Infrastructuur, ruimte en milieu worden in onderstaande tabel 5.12 weergegeven. Tabel 5.12_____ Vergelijking cluster Infrastructuur, ruimte en milieu Cluster Infrastructuur, ruimte en milieu a

Jaar

2023 2024

Nettolasten Vlissingen

vergeleken met

Ukpunt van het gemeentefonds

Gemiddelde nettolasten selectiegroep

Gemiddelde nettolasten soortgenoten

Gemiddelde nettolasten groottegroep

per inwoner

Gemiddelde nettolasten gemeenten in Zeeland per inwoner

(xCl)

(XC1)

( x€ 1)

(«Cl)

-32

-92

-47

-81

-135

-54

-12

-69

c Verschil Vlissingen met uitkering GF vergeleken met

Verschil selectiegroep met uitkering GF

per inwoner

-/- hogere nettolasten voor Vlissingen Gemeentefonds op basis van betaalmaand februari 2023 en februari 2024

Nettolasten op basis van initiële begroting 2023 en 2024

Op het vlak van de gecombineerde taakvelden behorend bij het cluster Infrastructuur, ruimte en milieu geeft Vlissingen in 2023 € 32 per inwoner meer uit dan het gemeentefonds. Ook afgezet tegen de soortgenoten (b2) wordt in 2023 meer uitgegeven (€ 47 per inwoner). In 2023 loopt dit op naar een negatief verschil van € 81 per inwoner met de groottegroep (b3), € 92 per inwoner vergeleken met de selectiegroep (bl) tot € 135 per inwoner bij de vergelijking met de Zeeuwse gemeenten (b4). Ook bij de vergelijking van het verschil tussen de nettolasten en het gemeentefonds geeft Vlissingen in 2023 per inwoner meer uit dan de selectiegroep (c). Dit verschil is € 54 per inwoner. In 2024 verandert dit beeld echter grondig. Bij de vergelijking met het gemeentefonds (a) geeft Vlissingen dan juist minder uit, namelijk € 23 per inwoner. Ook bij de vergelijking met de selectiegroep (bl) en soortgenoten (b2) geeft Vlissingen in 2024 respectievelijk € 15 per inwoner en € 37 per inwoner minder uit. Bij de vergelijkingen met de groottegroep b3) en gemeenten in Zeeland (b4) geeft Vlissingen in 2024 nog steeds meer uit, echter de verschillen lopen met respectievelijk € 12 per inwoner en € 69 per inwoner aan meer uitgaven wel fors terug. Ook bij de vergelijking van het verschil tussen de nettolasten en het gemeentefonds zien we in 2024 een omslag.

In dat jaar geeft Vlissingen per inwoner minder uit dan de selectiegroep (c). Dit verschil is € 55 per inwoner.

Zoals hierboven weergegeven bevat dit cluster de meeste taakvelden van alle clusters (17 stuks). De taakvelden waar Vlissingen in 2023 substantieel minder uitgeeft dan de selectiegroep zijn 7.3 Afval (€ 29 per inwoner) en 0.63 Parkeerbelasting (€ 21 per inwoner), terwijl Vlissingen met name meer kwijt is aan 2.1 Verkeer en vervoer (€ 79 per inwoner), 8.3 Wonen en bouwen (€ 36 per inwoner) en 7.4 Milieubeheer (€ 22 per inwoner). Zie hiervoor bijlage 5.1. Uit bijlage 5.2 blijkt dat in 2024 Vlissingen met name nog steeds meer nettolasten heeft op het taakveld 2.1 Verkeer en vervoer (€ 79 per inwoner). In dat jaar heeft Vlissingen echter met name op de taakvelden 7.3 Afval (€ 32 per inwoner) en 8.3 Wonen en bouwen (€ 34 per inwoner) minder nettolasten dan de selectiegroep.

Op grond van deze vergelijkingen heeft er in 2023 en 2024 geen verdiepend onderzoek plaatsgevonden voor dit cluster. Wel is een deel van dit cluster nader beoordeeld in het kader van de beoordeling van een aantal beheerpannen kapitaalgoederen (paragraaf 7.3).

5.4

Vergelijking begroting en jaarrekening

Al een aantal jaar wordt geconstateerd dat gemeenten macro gezien een tekort begroten, terwijl er uiteindelijk over dat jaar een overschot wordt gerealiseerd. Als er jaren achtereen bij de uitgaven een positief verschil is tussen het gerealiseerde en begrote saldo (baten - lasten) bij bepaalde taken, dan kan dat duiden op dat er structureel te hoge budgetten/uitgaven worden begroot en er dus mogelijk 'lucht' in de begroting zit. Als er jaren achtereen bij de inkomsten een positief verschil is tussen het gerealiseerde en begrote saldo, dan kan dat duiden op dat er structureel te lage inkomsten worden begroot en dus mogelijk de begroting hierop structureel aangepast kan worden. Om te bezien of dat voor Vlissingen het geval is, zijn voor de jaren 2017-2022 de gerealiseerde en begrote saldi van de inkomsten en uitgaven met elkaar vergeleken. Onderstaande tabel 5.13 geeft deze vergelijking weer in totaal en uitgesplitst naar taakvelden.

Tabel 5.13

Verschil tussen gerealiseerd en begroot saldo (baten - lasten) in totaal en per (hoofd-) taakveld (bedragen x C 1.000)

Bedragen x 1.000

Taakvelden

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Gemiddelde

Begroot saldo

0.10 Mutaties reserves + 0.11 Resultaat van rekening van baten en lasten

-4.900

-3.166

-5.154

-4.502

-2.890

-3.484

-4.016

Gerealiseerd saldo

0.10 Mutaties reserves + 0.11 Resultaat van rekening van baten en lasten

7.650

28.668

16.491

30.809

25.135

36.373

24.188

12.550

31.834

21.645

35.311

28.025

39.857

28.204

4.997

17.578

18.194

19.045

10.891

16.651

14.559

Verschil Verschil inkomsten:

Gemeentefonds Belastingen

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

0.61 OZB woningen

3.364

4.164

4.535

445

2.092

0.62 OZB niet-woningen

-3.722

-4.488

-4.414

-53

242

-2.072

0.63 Parkeerbelasting

124

216

-523

-457

-182

-126

0.64 Belastingen overig

-376

-27

-33

-32

-178

-102

0.5 Treasury

2.178

360

579

128

5.116

1.398

0.8 Overige baten en lasten

2.250

1.924

1.868

648

1.093

611

1.399

0.9 Vennootschapsbelasting

-10

Grondexploitatie

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

780

21.446

-3.888

6.680

1.463

-2.515

3.994

Economie

3.1 Economische ontwikkeling

Overig

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Be drijven loket en bedrijfsregelingen

-5

-223

-24

6.999

3.527

9.722

-247

1.162

-3.662

2.917

3.4 Economische promotie

-12

-2

-1

382

276

518

202

150

226

292

16.974

44.843

27.365

25.763

14.074

16.992

24.335

0.1 Bestuur

595

-229

-981

-186

-39

-129

0.2 Burgerzaken

-30

183

128

Overhead

0.4 Overhead

388

418

858

1.236

146

2.152

866

Veiligheid

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

Totaal verschil inkomsten Verschil uitgaven klassiek domein:

Bestuur en burgerzaken

Verkeer en vervoer

-118

106

1.2 Openbare orde en veiligheid

-319

-240

-182

-108

-263

-179

-215

2.1 Verkeer en vervoer

308

-5.368

425

-113

-150

384

-752

2.2 Parkeren

-10

140

163

198

105

-69

-2.138

387

469

197

-182

2.3 Recreatieve havens

2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer

Onderwijs

4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leeriingzaken

Sport, cultuur en recreatie

Wonen en bouwen

414

209

-128

-1.361

-299

-107

526

-210

153

121

-141

5.1 Sportbeleid en activering

101

-911

-383

-62

235

-318

-223

5.2 Sportaccommodaties

-657

-151

-46

-16

-121

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

289

-648

-18

5.4 Musea

-51

-199

-303

-74

5.5 Cultureel erfgoed

-11

-216

-77

-29

-268

-58

-212

297

-365

5.6 Media

Volksgezondheid en milieu

0 526

-1.494

-1.522

-425

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

159

-114

-373

256

-35

•7

7.1 Volksgezondheid

-36

-180

-70

-13

-45

7.2 Riolering

-404

113

183

923

-414

162

7.3 Afval

343

188

-401

258

473

144

7.4 Milieubeheer

153

163

-83

370

120

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

-88

-9

108

31 696

8.1 Ruimtelijke ordening

127

149

3.997

-112

-27

8.3 Wonen en bouwen

-140

1.179

1.248

956

1.005

176

737

-1.419

-6.821

1.430

6.550

-667

3.859

489

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

1.073

1.071

-1.447

1.144

524

2.969

889

6.2 Wijkteams

-996

-109

440

-400

404

185

-79

Inkomensregelingen

6.3 Inkomensregelingen

381

-25

1.011

1.980

-5.335

-325

Participatie

6.4 Begeleide participatie

-887

-488

-6

-962

-1.527

-1.229

-850

641

-100

-347

109

537

780

270

-1.442

-757

-1.777

-905

244

2.470

-361

-359

-1.852

972

3.697

15.178

18.899

6.089

6.72 Maatwerkdienstveriening 18-

-3.806

-3.988

-5.055

-673

-2.724

255

-2.665

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

2.397

-6

415

-2.998

-6.191

-7.152

3.015

14.616

19.004

3.382

Totaal verschil uitgaven klassiek domein Verschil uitgaven sociaal domein:

Algemene voorzieningen

6.5 Arbeidsparticipatie Maatwerk Wmo

6.6 Maatwerkvoorziening (Wmo)

6.71 Maatwerkdienstveriening 18+ 6.81 Geëscaleerde zorg 18 + Maatwerk Jeugd

Totaal verschil uitgaven sociaal domein_______________________ Groen: realisatie is positiever dan raming. Rood: realisatie is negatiever dan de raming

Uit de tabel blijkt dat dat in alle jaren in de periode 2017-2022 Vlissingen op basis van de bedragen geboekt op het taakveld 0.10 (Mutaties reserves) + taakveld 0.11 (Resultaat van rekening van baten en lasten) een tekort begroot (raamt) en uiteindelijk een overschot realiseert. De verschillen zijn per jaar fors te noemen. Onderstaand wordt hierop nader ingegaan via de verschillen bij respectievelijk de inkomsten, uitgaven klassiek domein en uitgaven sociaal domein.

Verschil inkomsten Het verschil tussen raming en realisatie wordt met name veroorzaakt doordat elk jaar de inkomsten veel lager worden geraamd dan uiteindelijk worden gerealiseerd. Dit wordt onder andere veroorzaakt door resultaten bij de grondexploitaties (taakveld 8.2) en de fysieke bedrijfsinfrastructuur (taakveld 3.2). Dit zijn echter incidentele voor- en nadelen en hierbij kan dan ook niet geconcludeerd worden dat de begroting structureel opgehoogd kan worden. Bij de inkomsten zijn ook de verschillen bij de OZB opvallend. De opbrengsten OZB voor woningen worden met name in de jaren 2017-2019 fors lager geraamd dan uiteindelijk gerealiseerd. Bij de opbrengsten OZB voor niet woningen is het andersom. Daar wordt met name in die jaren hoger geraamd dan gerealiseerd.

De grootste verschillen bij de inkomsten zijn echter te zien bij de uitkeringen uit het gemeentefonds (taakveld 0.7). In alle jaren wordt er fors minder begroot dan uiteindelijk wordt gerealiseerd. Voor een deel wordt dit verklaard door de aanvullende uitkering uit het gemeentefonds in het kader van het artikel 12-onderzoek van Vlissingen, die pas in de jaarrekening wordt meegenomen. Daarnaast neemt Vlissingen in de meeste jaren de stand van het gemeentefonds in de septembercirculaire als uitgangspunt voor de begroting voor het komende jaar. Tussen dat moment en de afsluiting van het jaar neemt de omvang van het gemeentefonds toe door taakwijzigingen, vooral de laatste jaren door covid (2020 en 2021) en bijvoorbeeld de energietoeslag (2022). De hoger dan begrote baten in het gemeentefonds hebben hun spiegelbeeld in hoger dan begrote lasten op de uitgaventaakvelden. Dit is bijvoorbeeld te zien op het taakveld 6.3 (Inkomensregelingen) in 2022. Het saldo is in realisatie € 5,3 miljoen lager dan begroot door de uitkering van de energietoeslag. Ook hierbij kan geconcludeerd worden dat de verschillen tussen raming en realisatie met name veroorzaakt worden door incidentele uitkeringen.

Ook bij de taakvelden 0.5 (Treasury) en 0.8 (Overige baten en lasten) worden verschillen geconstateerd. Bij deze taakvelden is elk jaar de raming lager dan de realisatie. Gemiddeld over de periode 2017-2022 wordt per jaar per taakveld € 1,4 miljoen meer gerealiseerd dan geraamd. Voor taakveld 0.5 wordt het verschil echter bijna volledig verklaard door de uitschieter in 2022. Dit betreft de tussentijdse raming van het PZEM-dividend (later ZEHdividend). Het ZEH-dividend is geraamd in de Begroting 2025. Ten aanzien van taakveld 0.8 geeft Vlissingen aan dat dit met name een aantal stelposten betreft die zijn geanalyseerd en aangepast bij de le fase van de Begrotingsanalyse (zie paragraaf 7.6). Verschil uitgaven klassiek domein Bij de saldi van de meeste taakvelden op het vlak van het klassieke domein is er geen sprake van een structureel hogere raming dan realisatie en dus van 'lucht' in de begroting. Bij de meeste taakvelden zien we hier gemiddeld gesproken hogere gerealiseerde dan geraamde uitgaven. Belangrijkste uitzonderingen hierop zijn de taakvelden 8.1 (Ruimtelijke ordening) en 8.3 (Wonen en bouwen). Daar is gemiddeld gezien sprake van lagere gerealiseerde dan geraamde uitgaven. Dit komt echter vooral door incidentele effecten en hier is dan ook geen mogelijkheid de raming structureel te verlagen de komende jaren.

Bij het taakveld 0.4 (Overhead) is er echter wel elk jaar sprake van een lagere realisatie dan in eerste instantie geraamd. Geconcludeerd wordt dat er structureel te veel overhead wordt geraamd en dat de begroting hierop de komende jaren aangepast kan worden. Naar het oordeel van de inspecteurs zou per jaar € 0,5 miljoen minder aan overhead begroot

kunnen worden. Door Vlissingen is dit meegenomen in de uitgevoerde begrotingsanalyse (zie paragraaf 7.6).

In hoofdstuk 7 wordt nader ingegaan op het klassieke domein en daar wordt ook ingegaan op het in het kader van het plan van aanpak exit artikel 12 uitgevoerde onderzoek waarbij alle jaarlijkse budgetten (de exploitatie) worden onderzocht op mogelijke financiële ruimte (Begrotingsanalyse).

Verschil uitgaven sociaal domein Bij de verschillen van de saldi tussen realisatie en raming bij de taakvelden sociaal domein zijn er een aantal uitschieters. Zo is de raming van de uitgaven van het taakveld 6.3 (Inkomensregelingen) in 2022 maar liefst € 5,3 miljoen lager dan de realisatie. Zoals eerder aangegeven echter komt dat door de eenmalige uitkering van de energietoeslag in dat jaar. In de jaren 2021 en 2022 is de realisatie van de uitgaven van het taakveld 6.81 (Geëscaleerde zorg 18+) met respectievelijke 15,2 miljoen en € 18,9 miljoen fors lager dan de initiële raming. Dit heeft met name te maken met de maatregelen op het vlak van de regiomiddelen beschermd wonen (zie hiervoor paragraaf 3.3 van het Inspectierapport 2020), waardoor er vanaf 2020 steeds minder wordt uitgeven dan wordt ontvangen via het gemeentefonds hiervoor. Daarnaast is in 2021 gestart met de overgang van cliënten beschermd wonen met een psychische stoornis naar de Wet langdurige zorg (Wlz). De ramingen zijn door Vlissingen na de uitname van de WLZ-cliënten toen bijgesteld. De Rijksbijdrage beschermd wonen is verlaagd en het Rijk ging uit van een aantal WLZcliënten die zou uitstromen uit beschermd wonen. Dit aantal is in werkelijkheid veel groter geweest dan waar men rekening heeft gehouden bij de bijstelling van de Rijksbijdrage in de uitkering ban het gemeentefonds.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15111006/1