Advies verkenning Gemeente Vlissingen 2026

Waar een wil is, is de Vlissingse weg “Het zijn de besten die zich beteren” Betje Wolff (schrijfster, geboren in Vlissingen in 1738)

Advies verkenning Gemeente Vlissingen maart - april 2026

Anita Pijpelink Verkenner

Inhoudsopgave

1. Inleiding en opdracht aan de verkenner 2. Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 3. Werkwijze en opzet gesprekken 4. Rode draden uit de gesprekken 4.1 Wens om tot een beter samenspel tussen coalitie en oppositie te komen 4.2 Een meerderheidscollege vormen 4.3 Maximumaantal wethouders 4.4 Genoemde partijen voor de formatieronde 4.5 Hoger opkomstpercentage voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2030 5. Advies verkenning 6. Nawoord 7. Bijlagen

1. Inleiding en opdracht aan de verkenner In het weekend na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 kreeg ik van de fractie van GL-PvdA Vlissingen de vraag of ik als verkenner wil fungeren. De opdracht was daarbij als volgt geformuleerd (zie ook bijlage 1): “De fractie van GroenLinks/PvdA, als grootste partij uit de recente gemeenteraadsverkiezingen, maakt bekend dat is besloten het formatieproces te starten met ondersteuning van een externe verkenner. In lijn met de gebruikelijke bestuurlijke praktijk neemt de grootste partij het voortouw in de eerste fase van de formatie. De rol van verkenner zal worden vervuld door mevrouw A. (Anita) Pijpelink. Zij krijgt de opdracht om gesprekken te voeren met de verschillende fracties in de gemeenteraad om de mogelijkheden voor een constructieve en stabiele coalitievorming in kaart te brengen.” In de mondelinge toelichting op de opdracht werd onderstaande meegegeven: -

Sta als verkenner boven de partijen Spreek met alle fracties die een zetel krijgen in de nieuwe raad Spreek alle fracties in volgorde van groot naar klein Spreek met alle fracties in twee gespreksrondes Hanteer een tijdpad waarbij er voldoende ruimte is voor de gesprekken en ook voor contemplatie tussen de gesprekken Spreek over verschillende onderwerpen zoals het gewenste soort bestuurlijk akkoord en de inhoudelijke speerpunten van fracties Zoek naar verbindingen en wat ons als raad bindt Neem het zorgvuldigheidsprincipe mee als leidraad in de gesprekken en in de verkenning als geheel

Vanuit ervaring over het enorme belang van de zorgvuldigheid, de transparantie en daarmee ook van de veiligheid in de informatie-en formatiefase na de verkiezingen heb ik de eervolle opdracht met veel plezier en een groot verantwoordelijkheidsgevoel aanvaard. Een zorgvuldig proces begint ook met een zorgvuldige voorbereiding van de verkenner. Ik heb voorafgaand aan en tijdens de verkenning veelvuldig het boek “Binnenkamers. Alles wat je moet weten over formeren in de lokale democratie” van Job van Meijeren en Jochem Hoogenboom (2025 Necker, Utrecht) geraadpleegd. En daar bovenop en bovenal heb ik mogen buigen op de praktische en inhoudelijke steun en het meedenken vanuit de griffier en de plaatsvervangend griffier van de gemeente Vlissingen, mevrouw M. Prince en de heer J. Pals. Ik ben hen daar zeer erkentelijk voor. Anita Pijpelink, 16 april 2026

3

2. Uitslag gemeenteraadsverkiezingen Op woensdag 18 maart 2026 werden er gemeenteraadsverkiezingen gehouden. Vanwege de groei van de bevolking van de gemeente Vlissingen werd het aantal zetels van de gemeenteraad uitgebreid met 2 zetels, van 27 naar 29 zetels. In de gemeente Vlissingen namen 14 partijen deel aan de verkiezingen. Twaalf van de deelnemende partijen kregen na vaststelling van de uitslag een of meerdere zetels in de gemeenteraad van Vlissingen. Hieronder een overzicht van de uitslag van de verkiezingen in 2026 en van de verkiezingen in 2022.

Partij GL-PvdA Partij Souburg-Ritthem (PSR) Lokale Partij Vlissingen (LPV) Forum voor Democratie (FvD) D66 VVD SGP Perspectief op Vlissingen (POV) CDA 50+ SP Pro Vlissingen CU Souburgs Belang Totaal aantal zetels

Aantal zetels GR26 4 3 3 3 3 3 2 2 2 2 1 1 0 0 29

Aantal zetels GR22 5 (GL 2 en PvdA 3) 5 4 1 1 2 2 3 1 1 1 0 1 0 27

Opkomstpercentage Gemeenteraadsverkiezingen Vlissingen: 2022: 44,6% (landelijk 50,9%) 2026: 44,5% (landelijk 53,7%) De dag na de verkiezingen, donderdag 19 maart 2026, heeft er een duidingsdebat in een openbare vergadering plaatsgevonden. Zie voor het verslag de bijlage. Op woensdag 1 april 2026 is de nieuwe gemeenteraad van Vlissingen geïnstalleerd. Coalitie 2022-2026: Er vormde zich na de verkiezingen van maart 2022 een meerderheidscoalitie met daarin de volgende fracties: PSR / LPV / VVD / GL / CDA-CU. De coalitie rustte op 15 van de 27 zetels. De titel van het coalitieakkoord was “Samen kunnen we meer!” Vijf wethouders gingen aan de slag, waarbij namens het CDA en de CU er één wethouder in het college zat.

4

3. Werkwijze en opzet gesprekken Op nadrukkelijke wens van de opdrachtgever van de verkenning (GL-PvdA) en in nauwe afstemming met de griffier is gekozen voor twee gespreksrondes. In de bijlagen 2 en 4 treft u de planning van de gesprekken aan. In de eerste gespreksronde was er voor elke fractie een uur gesprekstijd ingepland en in de tweede gespreksronde voor elke fractie een half uur. De vragenlijsten (zie bijlagen 3 en 5) zijn vooraf opgesteld en aan alle fracties zijn in beide gespreksrondes dezelfde vragen gesteld. Er is door de griffie verslag gemaakt van beide rondes. De verslagen zijn met en na goedkeuring van de fracties opgenomen als bijlagen bij dit advies. Transparantie en gelijke behandeling zijn belangrijk. Een proces als dit levert namelijk ook teleurstelling op. Die kan ik niet wegnemen, maar een duidelijke onderbouwing van de fundering van het advies kan ik wel geven. In de hoop dat dit de mogelijke teleurstelling na enige tijd kan helpen omzetten in acceptatie. We mochten tijdens de gespreksrondes gebruik maken van de B&W kamer en de kamer van de griffier. De gesprekken werden ingepland op vrijdag 27 maart, zaterdag 28 maart, donderdag 2 april, vrijdag 3 april, vrijdag 10 april en zaterdag 11 april. Fracties werden uitgenodigd om met maximaal twee personen naar het gesprek te komen.

Daar waar we afweken van de volgorde (van groot naar klein) om fracties te spreken had dit te maken met verzoeken van fracties vanwege logistieke lastigheden. Deze fracties werden doorgaans naar achter in de planning gezet (m.u.v. het eerste gesprek met de SP, dat was voor alle betrokkenen het meest prettig op donderdag 2 april). Om fracties vrijuit te laten spreken in een veilige setting noemde ik bij de introductie dat het gesprek vertrouwelijk was, dat de antwoorden op de vragen in een openbaar verslag zouden komen en dat fracties het concept-verslag toegestuurd kregen ter controle. Ik heb daarbij twee vragen buiten het openbare verslag gehouden en dat zijn uit gespreksronde 1 vraag 5 en gespreksronde 2 vraag 3. De opbrengst van deze vragen zit kwantitatief in dit advies, dus ik noem het aantal keer dat een fractie genoemd is als potentiële coalitiepartij. Ik maak dus niet openbaar wie wat gezegd heeft. De achtergrond is om partijen vrijuit te laten spreken. Het gebeurde soms dat een fractie aangaf ook bij andere vragen vertrouwelijke informatie te willen delen en dat niet in het verslag wilde laten opnemen. Dat heb ik in alle gevallen gerespecteerd. In het algemeen kan ik stellen dat de gesprekken op een wat mij betreft uiterst plezierige wijze verliepen.

Het was voor Vlissingen de eerste keer dat er met een externe verkenner is gewerkt en vele fracties gaven aan dat ze het erg fijn en plezierig vonden. “Het is fijn om eens een keer met een externe over bepaalde zaken te kunnen spreken”, zei een van de gespreksdeelnemers.

5

4. Rode draden uit de gesprekken met de fracties 4.1 Wens om tot een beter samenspel tussen coalitie en oppositie te komen Bijna alle fracties spraken de wens uit om tot een beter samenspel tussen coalitie en oppositie te komen. Dat betere samenspel gaat over het college en de oppositie én over coalitiepartijen en oppositiepartijen. Wat wordt genoemd is: -

Vanuit vertrouwen in plaats vanuit wantrouwen naar elkaar kijken Geen dichtgetimmerd coalitieakkoord, maar ruimte voor oppositie om nog mee te kijken / te sturen Ook de oppositie bij een goed voorstel iets gunnen

Een aantal fracties noemde tijdens het duidingsdebat als mogelijk instrument een (breed) raadsakkoord. Daar heb ik als verkenner veel en diep op doorgevraagd. Daaruit bleek dat er vele varianten bedoeld werden met het begrip raadsakkoord. Ook was het soms moeilijk om concreet te worden in wat dit precies inhield volgens een fractie en/of al pratend en nadenkend gaven sommige fracties aan dat de tijding en cultuur in de Vlissingse raad nog niet juist en klaar was voor een raadsakkoord. Voor een enkele fractie bleef dit wel het vertrekpunt. In de uitvraag bij alle fracties naar de wat hun betreft vijf inhoudelijke speerpunten voor de gemeente komt een duidelijke top vier naar voren. De onderwerpen veiligheid, wonen, sociaal domein en leefbaarheid worden veelvuldig en in ruime meerderheid genoemd door alle partijen. Dat deed bij mij als verkenner de gedachte ontstaan om na te gaan denken over een raadsagenda op deze vier onderwerpen. Met de brede overeenstemming die er is over dat dit erg belangrijke onderwerpen zijn voor de gemeente Vlissingen én de zoektocht naar concrete instrumenten om een beter samenspel tussen coalitie en oppositie te bevorderen kan een raadsagenda een goed instrument zijn. Met een raadsagenda doel ik op een overzicht van de belangrijkste thema’s en onderwerpen waar de raad zich in deze periode op wil richten.

Per thema bestaat een raadsagenda uit ambities en subthema’s. 1 Een raadsagenda kan meer ruimte geven aan het raadsbrede debat en ook meer sturing door de raad inhouden op de onderwerpen in de raadsagenda. Het vraagt commitment en verantwoordelijkheid vanuit de raad. Mijn advies aan de raad is om een dergelijke raadsagenda binnen nu en een maand op te stellen op de vier genoemde thema’s en zich daarbij in het totstandkomingsproces extern te laten begeleiden. Een raadsagenda vraagt ook wat van het nieuwe college. Het betekent dat het college de uitgesproken wens van de raad om tot betere samenwerking te komen, intrinsiek ondersteunt. Het houdt in dat alle partijen in de raad betrokken worden Een voorbeeld van een dergelijke raadsagenda is de raadsagenda van de gemeente Son en Breugel, “Samenwerken in/aan/ voor/ met Son en Breugel”. Raadsagenda+2022+-+2026 1

6

bij de uitvoering van de thema’s van de raadsagenda om daarmee ook het raadsbrede debat te bevorderen. Het college krijgt hiermee de opdracht om ter bespreking in de raad een collegeprogramma op te stellen, met daarin een planning, een inschatting van de haalbaarheid en van de financiële kaders per onderwerp van de raadsagenda voor de komende vier jaar.

4.2. Een meerderheidscollege vormen In de gesprekken over wat voor soort coalitie men het meeste wenselijk vindt, gaf een klein aantal fracties de mogelijkheid van een minderheidscoalitie aan. De gedachte daarbij was dikwijls dat het zou kunnen helpen om het samenspel tussen coalitie en oppositie te verbeteren, aangezien het college in dat geval niet kan buigen op een meerderheid in de raad en daarmee meer moet luisteren naar de ambities en wensen van de oppositie. Op zichzelf geen onlogische gedachte. De reden dat lang niet alle fracties dit beeld deelden heeft te maken met zorgen over de stabiliteit van het bestuur in de gemeente in het geval van een minderheidscoalitie. Ook twijfelt men of de raadscultuur hier klaar voor is. Veel fracties (zo niet alle) geven ook de nadrukkelijke wens aan voor een stabiel bestuur. De twee wensen gecombineerd, een stabiel bestuur én een beter samenspel tussen coalitie en oppositie noopt mij als verkenner tot het advies tot vorming van een meerderheidscoalitie, die kan buigen op een minimale meerderheid. Een meerderheidscoalitie, die ruim genoeg in haar jasje zit om een stabiel bestuur te creëren en tegelijk niet te ruim in haar jasje zit om vanuit de getalsmatige machtsfactor de oppositie niet aan te hoeven horen.

4.3 Maximumaantal wethouders Alle fracties voelen een grote verantwoordelijkheid voor een gezonde financiële situatie voor de gemeente Vlissingen. In de nabije toekomst valt de status van artikel-12 weg en alle fracties realiseren zich goed dat daarmee nog steeds geldt dat de middelen in Vlissingen schaars zijn en dat er scherpe keuzes gemaakt moeten worden. Op mijn vraag wat fracties een goed aantal wethouders acht voor de gemeente is bij bijna alle fracties het antwoord vijf. De gemeente mag volgens de regels (gebaseerd op het aantal inwoners) maximaal zes wethouders aanwijzen. Maar veel fracties geven aan de financiële consequenties daarvan niet te kunnen en willen uitleggen aan de inwoners. En tegelijk wordt veel gezegd dat voor de werklast geldt dat vier wethouders te weinig is en vijf dus een prima aantal is. Een aantal fracties staat open om parttime-wethouders te leveren, maar de meeste fracties geven aan een voorkeur te hebben om met fulltime-wethouders te werken. 7

Die fracties die aangaven een ruime meerderheid in een coalitie te willen zien, heb ik bevraagd of zij bereid zouden zijn om geen wethouder te willen leveren. Dit aangezien in elke situatie van een ruime meerderheid (meer dan 16 zetels) het om zes deelnemende partijen in een coalitie zou gaan. Niemand van de gevraagde fracties stak daarbij de hand op. Ik kom als verkenner dan ook uit op een meerderheidscoalitie van maximaal vijf fracties.

4.4 Genoemde partijen voor de formatieronde Zoals eerder aangegeven heb ik alle fracties in de vertrouwelijkheid van het gesprek gevraagd naar hun voorkeuren/adviezen op welke fracties in een formatieronde aan tafel zouden moeten gaan om te komen tot een coalitieakkoord. Hieronder een getalsmatige weergave van het aantal keren dat partijen genoemd zijn als mogelijke coalitiepartij: • • • • •

•

GL-PvdA, D66 en VVD worden door alle partijen genoemd. VVD wordt hierin 1 keer genoemd in uitruil met het CDA. CDA wordt 8 keer genoemd in de eerste voorkeursvariant en 2 keer in de tweede voorkeursvariant en 1 keer in uitruil met de VVD. LPV wordt 7 keer genoemd in de eerste voorkeursvariant, 3 keer in uitruil met LPV/POV, LPV/PSR of LPV/SGP PSR wordt 4 keer genoemd in de eerste voorkeursvariant, 1 keer in uitruil PSR/LPV. SGP wordt 2 keer in de eerste voorkeursvariant genoemd. 1 keer genoemd in uitruil LPV/SGP en 2 keer als 2e voorkeur of als aanvulling voor een 6e partij. 50PLUS en Pro Vlissingen worden 1 keer in de eerste voorkeursvariant genoemd.

Hieronder volgt een inhoudelijke toelichting op hoofdlijnen. Voor alle fracties geldt dat het vertrekpunt van het rijtje genoemde partijen is dat de grootste partij, GL-PvdA, ondanks dat zij een zetel is kwijtgeraakt, de grootste is en in die zin aan tafel hoort te zitten in het formatieproces. Vervolgens noemen bijna alle fracties daarna dat er dan gekeken zou moeten worden naar winnaars van deze verkiezingen. Ze noemen dan D66, VVD en CDA. Ook wordt FvD genoemd als winnaar. Deze partij wordt echter niet genoemd als een optie om mee te nemen naar een formatieronde. Dat zit voornamelijk in de onbekendheid met de mensen die zitting nemen in de raad (“we kennen de mensen nog niet”) en een enkele fractie noemt een bezorgdheid over wat zij zien in de koers van de landelijke fractie van FvD.

8

Over het verlies van lokale partijen als PSR en LPV wordt vooral aangegeven dat de PSR forser heeft verloren (twee zetels) dan de LPV (één zetel) en de meeste fracties lezen dat als een teken dat veel kiezers het vertrouwen in de PSR kwijt zijn geraakt. Ook wordt aangegeven dat de kandidaat-wethouder, die de PSR tijdens de periode van de verkenning presenteerde, enige zorgen baart. Die zorgen hebben betrekking op de onbekendheid met de persoon, diens onervarenheid met politiek en het ogenschijnlijk ontbreken van banden met Vlissingen. En tenslotte acht een aantal fracties de gerichtheid van de PSR op de kernen Souburg en Ritthem niet altijd in het belang van de brede belangen van de gemeente als geheel. Van de twaalf fracties in de gemeenteraad zijn er vier louter geworteld in de lokale Vlissingse politiek. Tezamen staan ze voor 9 zetels. Ik acht het mogelijk en zeker ook wenselijk om tenminste één lokale partij meer te nemen naar een formatieproces. De LPV wordt door veel partijen aangedragen als een geschikte kandidaat voor een toekomstige coalitie. Hier blijkt een wens uit om de kiezers die lokaal gestemd hebben erbij te blijven houden.

Daarbij wordt de LPV gezien als stabiel, is men in behoorlijke mate tevreden over de huidige wethouder, die tevens kandidaat-wethouder is en geven de meeste fracties aan goed collegiaal te hebben samengewerkt met de LPV in de afgelopen periode. De SGP wordt ook een paar keer genoemd als een optie (twee keer als eerste voorkeur). Het CDA wordt echter veelvuldiger genoemd. Op inhoudelijke gronden wordt de samenwerking in een college met het CDA als logischer en wenselijker ervaren. Men noemt daarbij de op sommige onderwerpen principiëlere standpunten van de SGP, die de samenwerking mogelijkerwijs zouden kunnen bemoeilijken.

4.5 Hoger opkomstpercentage gemeenteraadsverkiezingen 2030 Bij de vraag “Hoe duidt u de verkiezingsuitslag” uitten veel fracties hun zorgen over de lage opkomst bij de verkiezingen in Vlissingen. Los van welke duiding daaraan gegeven wordt, noemen alle fracties die zich hierover uitspreken de wens en de ambitie om daar in de toekomst verbetering in te brengen. Fracties realiseren zich erg goed dat de gemeenteraad en het college daar zelf een erg belangrijke factor in kunnen spelen. De wijze van omgaan met elkaar, van spreken met en over elkaar, de mate waarin betrouwbaarheid en nabijheid van bestuur en volksvertegenwoordiging aan de dag gelegd wordt, het speelt allemaal een factor van niet te miskennen betekenis in het vertrouwen dat de inwoners van Vlissingen hebben in hun gemeenteraad en gemeentebestuur. Mijn aanvullend advies is om van de opkomst bij de verkiezingen in maart 2030 nu al een gespreksthema te maken. Roep bijvoorbeeld een werkgroep met een selectie van raadsleden en collegeleden onder leiding van de burgemeester in het 9

leven om nu al zaken te ondernemen om over vier jaar een opkomst te generen die het toegenomen vertrouwen van de Vlissingers laat zien. Betrek ook inwoners uit alle lagen en geledingen van de samenleving bij deze werkgroep: van jong tot oud, van arm tot rijk en uit verschillende onderliggende nationaliteiten. Het is daarmee ook een mooie manier om burgerparticipatie als belangrijk instrument in te zetten.

10

5. Advies verkenning Met de geconstateerde rode draden en de onderbouwing van de fracties voor bepaalde keuzes kom ik tot onderstaand drie adviezen.

1. Stel als gemeenteraad een raadsagenda op. a. Doe dat voor de breed gedeeld thema’s veiligheid, wonen, sociaal domein en leefbaarheid. b. Laat u zich als gemeenteraad extern begeleiden in de opstelling van deze raadsagenda. c. Doe dit op nog te lassen momenten komende weken en neem daar kwalitatief de tijd voor en stel tegelijk ook een strakke deadline voor de uiteindelijke raadsagenda. Het advies: uiterlijk 15 mei 2026 d. Geef deze raadsagenda mee aan formerende partijen als kader en basis voor een coalitieakkoord. 2. Onderzoek parallel aan de opstelling van een raadsagenda de mogelijkheden om te komen tot een coalitieakkoord tussen de volgende partijen: - GL-PvdA - LPV - D66 - VVD - CDA Dit levert een meerderheidscoalitie op van 15 zetels. a. Neem de nog op te stellen raadsagenda door de raad over. b. Werk de genoemde thema’s van de raadsagenda pas uit in een coalitieakkoord nadat de raadsagenda formeel is meegegeven door de leden van de gemeenteraad aan de formerende partijen. c. In het kader van de brede wens om een beter samenspel te creëren tussen coalitie en oppositie, spreek als formerende partijen tijdens het formatieproces ook over de wenselijke grondhouding van wethouders en coalitiefracties richting de rest van de raad. Spreek ook af hoe het college en de raad hier samen reflecties op gaan organiseren.

Suggestie: organiseer twee keer per jaar een reflectie-bijeenkomst over de onderlinge verhoudingen en wijze van samenwerken met in achtneming van ieders specifieke rol.

11

3. Maak nu al werk van een hogere opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2030. a. Vorm een werkgroep o.l.v. de burgemeester met daarin een selectie van raadsleden, collegeleden en een brede vertegenwoordiging van (bijna-) kiesgerechtigde inwoners van Vlissingen. b. Zie de eerstvolgende verkiezingen van Provinciale Staten en het Waterschap in maart 2027 als eerstvolgende kans voor een hogere opkomst dan bij diezelfde soort verkiezingen in maart 2023. c. Maak budget vrij om ideeën uit de werkgroep te kunnen uitvoeren.

12

6. Nawoord Het momentum om een cultuuromslag te bewerkstelligen in de verhoudingen en manier van werken in de raad onderling en tussen het college en de raad ligt voor het oprapen. Alle ingrediënten om deze omslag voor elkaar te krijgen zijn er: een nieuwe samenstelling van de raad na de recente verkiezingen, een prachtig nieuw ingerichte raadszaal, de vorming van een nieuw college en vooral, de breed uitgesproken wens om een beter samenspel tussen coalitie en oppositie te krijgen. Maar uiteindelijk is dit niet zozeer waar het over gaat. Het gaat erover of mensen, collegeleden én raadsleden, bereid zijn hun eigen gedrag, houding en toon te veranderen of op z’n minst daarop te reflecteren in het licht van die brede wens tot een beter samenspel. Mijn advies is: kijk niet eerst naar de ander en wacht niet tot die de gewenste houding aanneemt, begin eerst zelf. Vanuit de Nederlandse democratische traditie, die geworteld is in het principe van een gekozen meerderheid die rekening houdt met de gekozen minderheid, is die meerderheid mijns inziens wel als eerste aan zet voor de gewenste attitude. Begin met luisteren naar de minderheid, probeer de wens onder de kritische houding te horen, kijk wat er wel kan en hoe het wel kan. Je bent al de meerderheid, je hoeft hem niet in vol machtsvertoon te spelen zou ik bijna willen zeggen.

Het zit hem in kleine dingen, hoor om echt te luisteren en gun de ander ook wat. Tenslotte, een andersoortige opdracht voor alle fracties en partijen voor de komende periode. Een aantal fracties die ik sprak tijdens de gespreksrondes benoemde het en het is ook mijn eigen waarneming. Er wordt slechts bij een klein aantal fracties een vrouw als kandidaat-wethouder naar voren geschoven. Met de genoemde fracties in het advies om tot coalitievorming te komen lijkt het in dat opzicht geen divers college te worden. Vanuit het principe dat ‘diversiteit kwaliteit is’ adviseer ik alle partijen om de komende vier jaar de goede vrouwelijke bestuurderskandidaten te scouten, voor te bereiden en enthousiast te maken. Het doet ertoe. En aangezien diversiteit meer is dan alleen de man-vrouw verhouding en diversiteit in die zin een goede afspiegeling van de samenleving betekent kan ook op andere aspecten goede en gerichte scouting effect hebben op een meer divers bestuur. Ik noemde de vraag om verkenner te zijn in de gemeente Vlissingen een eervolle opdracht en zo heb ik hem de afgelopen maand steeds gevoeld. Ik vond het een eer en een groot genoegen om de Vlissingse gemeenteraad van dienst te zijn geweest. Ik heb genoten van de open, reflectieve en analytische gesprekken met alle fracties.

Oprecht kan ik tegen de inwoners van de gemeente Vlissingen zeggen: u treft het met uw volksvertegenwoordigers die zich met hart en ziel in willen zetten om voor u allemaal een fijne manier van leven, wonen en werken te creëren in de gemeente Vlissingen. Met hartelijke groet, Anita Pijpelink 13

7. Bijlagen

1. Communiqué opdracht verkenner (mail griffier 23-03-2026) 2. Verslag duidingsdebat 19 maart 2026 3. Uitnodiging en schema gespreksronde 1 4. Vragenlijst gespreksronde 1 5. Uitnodiging en schema gespreksronde 2 6. Vragenlijst gespreksronde 2 7. Gespreksverslagen per fractie 8. Overzicht wensen soort bestuurlijk akkoord 9. Overzicht top vijf per fractie van inhoudelijke onderwerpen

14

Bijlage 1: Communiqué opdracht verkenner VLISSINGEN, 23 maart 2026 – De fractie van GroenLinks/PvdA, als grootste partij uit de recente gemeenteraadsverkiezingen, maakt bekend dat is besloten het formatieproces te starten met ondersteuning van een externe verkenner. In lijn met de gebruikelijke bestuurlijke praktijk neemt de grootste partij het voortouw in de eerste fase van de formatie. De rol van verkenner zal worden vervuld door mevrouw A. (Anita) Pijpelink. Zij krijgt de opdracht om gesprekken te voeren met de verschillende fracties in de gemeenteraad om de mogelijkheden voor een constructieve en stabiele coalitievorming in kaart te brengen.

15

Bijlage 2: Verslag duidingsdebat 19 maart 2026 19 maart, 19:30 Aanwezig: J. van Gils (PSR), W. van Dongen (PSR), S. Mohandes (GL-PvdA), S. Eggermont (LPV), C. van Dalen (LPV), P. Kraan (POV), T. Hoogesteger (POV), W. Boonman (VVD), Y. Hoogstraten (VVD), L. Janse (SGP), C. Tromp (SGP), K. van Wezel (50Plus), P. Kuipers (50Plus), P. Coret (SP), J. van der Horst (SP), O. Ghering (D66), B. Baake (D66), L. van Burgh (FvD), N. Kievit (FvD), C. Bertijn (CDA), M. de Zwarte (CDA), R. Brunke (Pro Vlissingen) en R. Kleefman (Pro Vlissingen). Voorzitter: J. Portier GL-PvdA Griffier: M. Prince 1. Opening en mededelingen De partij GL/PvdA heeft 4 zetels behaald en is daarmee de grootste partij geworden. Het duidingsdebat wordt geleid door de grootste partij. De voorzitter opent de vergadering en dankt de organisatie voor de inzet bij het organiseren van de verkiezingen. 2. Verkiezingsuitslag De partij GL/ PvdA heeft de uitslagen van de verkiezingen positief ontvangen. De partij streeft er naar de stemmen naar eer en geweten gevolg te geven. In het vervolgproces wil de partij zorgvuldig aan de slag gaan en daarbij alle partijen aan bod laten komen. De partij PSR is blij de tweede partij te zijn geworden maar het verlies van zetels is minder positief. De partij VVD wil samen met de andere partijen recht doen aan de verkiezingsuitslag.

Er moet onderlinge verbinding worden gezocht in plaats van tegenstellingen. De VVD is blij met de extra zetel en streeft naar een verkenning van de mogelijkheden en een stabiele coalitie. De partij POV constateert dat 4 coalitiepartijen verlies hebben geleden. Daarmee is de partij tegen voortzetting van deze coalitie. De POV is voorstander van het aanstellen van informateur die verkend of een breed gedragen raadsakkoord een optie is. De partij CDA is blij en opgelucht met de extra zetel. De partij streeft naar een stabiel bestuur en het heeft de voorkeur van de partij om te werken met informateur. Daarbij heeft de partij de wens om vooral de overeenkomsten verkennen en het cultuuraspect mee te nemen in de verkenning. De partij FvD is erg blij met twee extra zetels. De coalitie heeft verlies geleden. Er is een nieuwe partij bijgekomen en FvD heeft stemmers gewonnen aan de rechterflank. 16

De partij wil graag kijken op welke punten samenwerking mogelijk is. De partij staat open om met iedereen samen te werken en wil graag verkennen wat de mogelijkheden van een raadsakkoord zijn. De partij SGP is blij met behoud van twee zetels en de toename van stemmen. De partij staat er constructief in en wil kijken naar wat allen verbind. De SGP is voorstander van een raadsakkoord. De raad is er versnippert dus de SGP vindt een externe informateur een goed idee. De partij Pro Vlissingen is erg blij een zetel te hebben behaald. De partij stelt zich constructief op. De partij SP heeft kritiek op het kapitalistische systeem en staat open voor alternatieven voor solidariteit en rechtvaardigheid. De SP wil gezamenlijk bouwen aan Vlissingen waar iedereen mee kan doen. De partij SP wil kritisch naar een raadsakkoord kijken. De partij LPV is blij onderdeel te zijn van de kopgroep van drie. De LPV staat open voor iedereen en wil met iedereen in gesprek. De partij is wel voorstander van een raadsprogramma maar zit niet per sé op een informateur te wachten omdat we dit onderling moeten kunnen oplossen. De partij 50Plus is blij met de extra zetel. De opstelling van de partij wijzigt inhoudelijk met nieuwe accenten. De partij staat open voor een raadsakkoord maar heeft wel twijfels bij de uitvoering.

Een informateur is prima maar eigenlijk vindt de partij dat we dit ook gezamenlijk kunnen onderzoeken. De partij D66 is blij en trots met de mooie winst. De partij ziet daarmee een duidelijk mandaat om daarmee aan de slag te gaan in de nieuw te vormen coalitie. Als er wordt gekozen voor een raadsakkoord wil D66 graag een akkoord op hoofdlijnen en de boel niet dichttimmeren. De partij vindt een coalitie van 5 partijen en 16 zetels ook als optie om te onderzoeken. De partij wil voorkomen dat we gaan voorsorteren. 3. Voorstel tot collegevorming De voorzitter constateert dat er een aantal opties zijn benoemd. Ook de partij GL/PvdA heeft een aantal opties bedacht: 1. Zelf doen 2. Extern informateur aanstellen 3. Zelf doen: met de twee grootste partijen Er is nog weinig tijd geweest om hier als partij goed over na te denken. Voorgesteld wordt om twee/drie dagen extra tijd te nemen om met een voorstel te komen. Het voorstel om te werken met een raadsakkoord is volgens GL/PvdA een prima voorstel dat tijdens de verkenningsgesprekken (informatie) kan worden meegenomen. De voorzitter wil graag de ruimte geven in het proces om hierover met elkaar in gesprek te gaan. 17

In het informatieproces is het ook belangrijk lering te trekken uit het verleden. De voorzitter wil daarom alle partijen de kans bieden om tweemaal in gesprek te gaan. Belangrijk is dat we het over de inhoud van de gesprekken met elkaar eens zijn. Het is een verkenning van waar willen we naar toe met elkaar. Dat wil de partij zorgvuldig doen en iedereen ruimte geven. Verwachting is dat begin volgende week wordt gestart. De voorzitter vraagt de partij CDA om cultuur nader te duiden. Het CDA wijst op een aantal aanvaringen in de afgelopen raadsperiode die niet als constructief zijn ervaren. Verzoek om te kijken naar de samenwerking tussen de 12 fracties. De SGP erkent dit niet en is van mening dat afgelopen raadsperiode wel naar verbinding en samenwerking is gezocht. De POV vindt dat afgelopen vier jaar minder is bereikt en wil graag kijken naar waar de verbinding ligt. Graag een akkoord op hoofdlijnen maar waar wel iedereen mee kan werken. De SGP vraagt ook aandacht te besteden aan de driehoeksverhouding coalitie en oppositie, college en ambtenarij. Daarbij heeft de gemeentesecretaris ook en rol en zijn goede afspraken belangrijk. Besluiten van de raad mogen niet tegengewerkt door ambtenaren. Partij GL/PvdA zal alle opties op tafel leggen (verbinding, verbetering, strategische raadsagenda en raadsakkoord) en met de partijen daarover in gesprek gaan.

Volgende week gaan we starten met de gesprekken. Afspraken zullen via de griffie volgen. Na het informatieproces volgt een tweede bijeenkomst met alle partijen waarbij de keuzes worden toegelicht. 4. Sluiting De vergadering wordt om 20:06 gesloten.

18

Bijlage 3: Uitnodiging en schema gespreksronde 1 Dag allen, Eerder vandaag hebben jullie een e-mail van mij ontvangen over de informateur en de eerste ronde verkenningsgesprekken. Graag informeer ik jullie hierbij over de planning. De verkenningsgesprekken zullen plaatsvinden op vrijdagmiddag 27 maart, zaterdag 28 maart en vrijdagmiddag 3 april. Er is een verdeling gemaakt op basis van de verkiezingsuitslag: de partijen worden van groot naar klein uitgenodigd. De verkenner streeft ernaar om binnen 3 à 4 weken met een advies te komen. Dat vraagt uiteraard nadrukkelijk om jullie medewerking en discipline met betrekking tot de planning. Vrijdag 27 maart 14:00- 15:00 GL/PvdA 15:15 -16:15 PSR 16:30-17:30 LPV Zaterdag 28 maart 10:00-11:00 FvD 11:15- 12:15 D66 13:15-14:15 VVD 14:30-15:30 SGP 15:45- 16:45 POV Vrijdag 3 april 13:00- 14:00 CDA 14:15- 15:00 50plus 15:30- 16:30 SP 16:45- 17:45 Pro Vlissingen Iedere fractie kan met twee personen deelnemen aan het gesprek. Graag verneem ik van jullie wie deelneemt aan de gesprekken namens de partij. Namens de informateur wil ik jullie ook vragen om vijf voor de partijen belangrijke inhoudelijke opgaven mee te nemen naar het gesprek. De gesprekken zullen plaatsvinden op het Stadhuis. Op zaterdag is het gebouw niet vrij toegankelijk (ook niet met een tag).

Je kunt mij bellen en dan kom ik je ophalen via de ingang fietsenkelder aan de zijkant van het gebouw.

19

De tweede ronde verkenningsgesprekken staat gepland op vrijdagmiddag 10 april en zaterdag 11 april. Verzoek om daarmee alvast rekening te houden in de agenda’s. Nogmaals, ik hoop op jullie begrip en bereidheid om mee te werken met betrekking tot de planning. Met vriendelijke groet, Maaike Prince Plaatsvervangend Griffier| Gemeenteraad

20

Bijlage 4: Vragenlijst gespreksronde 1 Vragen: 1. Hoe duidt u de uitslag van de verkiezingen? a. Voor uw partij zelf? b. Als geheel? 2. Wat is uw droom voor de gemeente Vlissingen en haar inwoners voor de komende vier jaar? a. Wat is daar bestuurlijk voor nodig? b. Wat vraagt dit van de nieuwe gemeenteraad? c. Wat is er nodig om dit te bereiken? 3. Welke inhoudelijke opgaven ziet uw partij voor de gemeente? a. Zitten bij deze onderwerpen voor uw partij knelpunten? b. Zo ja, welke en waarom zijn dit voor uw partij knelpunten? c. Zijn er voor uw partij ook mogelijke inhoudelijke breekpunten? Zo ja, welke en waarom? 4. Welk soort bestuurlijk akkoord ziet uw partij voor ogen? a. Hoe definieert u het akkoord van uw voorkeur? 5. Welke partijen ziet u als formerende partijen in een volgende fase na de verkenning? a. Welke rol wenst uw partij daarin in te nemen? 6. Wie is namens uw partij kandidaat-bestuurder? 7. Welke nog niet genoemde aandachtspunten wilt u in deze fase meegeven aan de verkenner?

21

Bijlage 5: Uitnodiging en schema gespreksronde 2 Dag allen, De eerste verkenningsgesprekken hebben plaatsgevonden. Aanstaande vrijdag is de tweede ronde eerste verkenningsgesprekken met de informateur. We hebben alvast een planning opgesteld voor de tweede ronde verkenningsgesprekken. De gesprekken vinden plaats op vrijdag 11 en zaterdag 12 april. De gesprekken in de tweede ronde zijn bedoeld om een nadere toelichting te geven op het eerste gesprek. Het tweede gesprek zal een half uur duren. Hieronder vindt u de planning. Mocht u geen gebruik willen maken van een tweede gesprek hoor ik dat ook graag. Vrijdag 10 april 13:00 GL/PvdA 13:45 LPV 14:30 SGP 15:15 D66 16:00 VVD 16:45 FvD 17:30 SP Zaterdag 11 april 09:30 CDA 10:15 PSR 11:00 POV 11:45 50PLUS 12:30 PRO Vlissingen De gesprekken vinden plaats in het Stadhuis Vlissingen. Op vrijdag in de kamer van de griffier en op zaterdag in de B&W kamer. Op zaterdag kunt u via de achteringang naar binnen. Let op! Uw tag werkt niet op zaterdag. U kunt mij bellen zodat ik u kan komen halen. Met vriendelijke groet, Maaike Prince Plaatsvervangend Griffier| Gemeenteraad

22

Bijlage 6: Vragenlijst gespreksronde 2 Vragen: 1. Zijn er zaken uit of naar aanleiding van het eerste gesprek waar u op terug wilt komen? Ter aanvulling, ter verdieping, ter aanpassing. 2. Een van de rode draden lijkt de wens tot een beter samenspel tussen oppositie en coalitie te zijn. Het meer betrekken van de raad aan de voorkant van een coalitieakkoord kan daarbij mogelijkerwijs helpen. Een raadsagenda is daar een instrument voor. a. Hoe staat u daar tegenover? b. Hoe zou u invulling willen geven aan een raadsagenda? c. In welke fase van het proces om te komen tot een coalitie zou volgens u een raadsagenda opgesteld moeten worden. d. Welke rol zou een raadsagenda in uw optiek moeten spelen in het op te stellen coalitieakkoord? 3. Fracties bevragen op genoemde of niet genoemde partijen voor formatiefase. Specifiek per fractie.

23

Bijlage 7: Gespreksverslagen per fractie Bijlage 7.1: Gespreksverslag GL-PvdA Eerste ronde 27 maart, 13:15 ; tweede ronde 10 april 13:00 Aanwezig: J. Portier, S. Mohandes, A. Pijpelink (informateur), M. Prince (Raadsgriffier) en J. Pals (plv. griffier) Vragen: 1. Hoe duidt u de uitslag van de verkiezingen? a. Voor uw partij zelf? b. Als geheel? GL-PvdA is blij dat ze de grootste zijn geworden. Wel merken ze op dat er een verkiezingsuitslag is met weinig verschil in zetel grote. GL-PvdA vindt het belangrijk gehoor te geven aan het democratisch model van informatieproces en formatieproces. In de uitslag zijn weinig heel grote verschillen, dit geeft een versnipperd beeld. Er is een groot middenveld van partijen met 3 zetels. GL-PvdA geeft aan langs de lijn van de verkiezingsuitslag en de inhoud naar zaken te kijken. Waar zitten de verschillen en welke partijen kunnen en willen aansluiten. GL-PvdA geeft aan dat ze graag de verbinding zoeken met de andere fracties. Mede hierom is het belangrijk dat er een externe verkenner is. De verkenning moet goed en zorgvuldig verlopen om uit te zoeken, waar kansen liggen en wat de mogelijkheden zijn, om vervolgens het formatieproces in te kunnen gaan. 2. Wat is uw droom voor de gemeente Vlissingen en haar inwoners voor de komende vier jaar? a. Wat is daar bestuurlijk voor nodig? b. Wat vraagt dit van de nieuwe gemeenteraad? c.

Wat is er nodig om dit te bereiken? Een belangrijk speerpunt voor GL-PvdA is betaalbaar wonen voor iedereen in Vlissingen. Er moet een goede mix zijn in de woningbouw en diversiteit in de wijken. Niet alleen in het hoger segment bouwen maar ook in het lager segment. En deze ook verspreid en bij elkaar bouwen in de wijken, niet enkel wijken met lager segment maar daar ook hoger segment. Daarbij dient er ook een goede studentenhuisvesting te zijn. De dakloosheid moet worden aangepakt en hier moet over worden gepraat.

24

Het zou goed zijn als partijen in de raad elkaar blijven opzoeken en openstaan voor elkaars ideeën. Op veel onderwerpen liggen standpunten dichter bij elkaar dan soms wordt gedacht. Door vanuit die inhoudelijke overeenkomsten samen te werken, kunnen we veel bereiken. Dat vraagt om openheid naar elkaar ook wanneer partijen traditioneel wat verder van elkaar afstaan. Daarbij helpt het als raadsleden ruimte blijven houden voor nieuwe invalshoeken en het denken in mogelijkheden en verandering. Dit vraagt om bestuurlijk lef. Niet enkel kijken naar de groei maar ook aandacht voor de minder mooie kanten van Vlissingen. GL-PvdA geeft aan dat er een goede balans gevonden moet worden in Vlissingen. Er vindt een snelle groei plaats in inwoneraantal. Het is belangrijk de huidige inwoner niet te vergeten. Vlissingen heeft een hoog percentage armoede, ook hier moet aandacht voor blijven. Dit meenemen als je kijkt naar de groei en de economie van Vlissingen. De echte Vlissinger moet zich blijven herkennen in de stad.

3. Welke inhoudelijke opgaven ziet uw partij voor de gemeente? a. Zitten bij deze onderwerpen voor uw partij knelpunten? b. Zo ja, welke en waarom zijn dit voor uw partij knelpunten? c. Zijn er voor uw partij ook mogelijke inhoudelijke breekpunten? Zo ja, welke en waarom? GL-PvdA heeft een zestal inhoudelijke opgaven meegenomen. 1. Betaalbaar wonen: betaalbare huurwoningen en koopwoningen, studenten, starters, doorstromers en ouderen. Nieuwbouw bestaat uit een mix van woningen voor alle doelgroepen. 2. Zorgen voor elkaar: sociale basis op orde, goede onderwijs, zorg dichtbij, armoede preventie en bestrijding, goede voorzieningen, bestaanszekerheid en inclusie in de brede zin (o.a. regenboog gemeente behouden). 3. Groene en gezonde buurten: duurzaamheid, klimaat adaptieve inrichtingen, schoon milieu, energie transitie. Vlissingen aardgas heeft veel aandacht nodig. In de buurten moeten ook groene speeltuinen en beweegtuinen komen en de uitvoering van het programma toekomst bestendige leefomgeving (TBLO) dient verder vormgegeven te worden. 4. Thuis voor iedereen; dakloosheid, opvang in brede zin: jeugd, transitie na 18 jaar en vrouwen opvang. Beschermd wonen, asielopvang, uitvoeren spreidingswet. Het contract van de Kazerne loopt nog 1,5 jaar door. Ook na aflopen contract zijn we bereid opvang te bieden in grote mate of meerdere 25

kleine opvangen. Meerdere kleine opvangen i.p.v. een grote opvang is een bespreekpunt. Vlissingen moet gastvrij zijn voor iedereen. 5. Veiligheid: criminaliteit, probleem met jongeren, ondermijning, veilig ruimtes en aandacht voor de veiligheid van vrouwen. Vlissingen moet in balans gebracht worden. Hiervoor moet maximale inspanning verricht worden om Vlissingen te laten aansluiten bij het nationale programma veiligheid en leefbaarheid. Vlissingen is te klein voor dit programma maar de lobby om toch toe te treden moet geactiveerd worden. 6. Kunst en cultuur. Blijven investeren in de Machinefabriek. Er dient ook meer aandacht te komen voor kunst in de openbare ruimte. Stel een meerjarenonderhoudsplan op voor alle kunst in de openbare ruimte. Voor de GL-PvdA is inclusie een knelpunt. Gender aandacht en de regenboog gemeente zijn noodzakelijk. Ook het verschil in uitleg wat een betaalbare woning is kan een knelpunt vormen. De sociale agenda is erg belangrijk. Het Walchers harmoniseren van de minimaregelingen van 120% naar 130% stond nadrukkelijk benoemt in het verkiezingsprogramma. Asiel opvang en gender ontkenning zijn voor GL-PvdA breekpunten. De spreidingswet moet worden uitgevoerd, dit zijn we wettelijk verplicht. Daarnaast zet je mensen negatief weg en haal je ze uit hun identiteit als je gender ontkent.

GL-PvdA geeft ook mee dat er de laatste 10 jaar hard gewerkt is aan een stevige financiële positie van Vlissingen. Vlissingen is nog steeds artikel 12 gemeente. Er moet een goede begroting liggen en een realistische meerjarenraming. We moeten niet denken dat we er al zijn en dat Vlissingen geld kan gaan uitgeven. Waakzaam blijven op inkomsten en uitgaven. 4. Welk soort bestuurlijk akkoord ziet uw partij voor ogen? a. Hoe definieert u het akkoord van uw voorkeur? GL-PvdA ziet kansen voor een raadsagenda met een coalitieakkoord erbij, de mogelijkheid zou verder onderzocht moeten worden. Ze zijn geen voorstander van enkel een raadsakkoord. Wanneer partijen alleen hiervoor kiezen, dan opteert GLPvdA voor alleen coalitieakkoord. Voor een raadsagenda kan bij alle partijen worden opgehaald welke onderwerpen ze hierin willen laten opnemen. 5. Wie is namens uw partij kandidaat-bestuurder? Jeroen Portier 26

6. Welke nog niet genoemde aandachtspunten wilt u in deze fase meegeven aan de verkenner? GL-PvdA geeft verder mee dat belangrijke kernwaarden voor het wethouderschap en samenwerken in een coalitie o.a. zijn: verbinding, vertrouwen en collegialiteit. Er moet ook een bereidheid zijn om over schaduwen heen te stappen. GL-PvdA geeft aan verder te willen bouwen aan een stabiele, veilige, leefbare en toekomstbestendige gemeente Vlissingen en zijn niet van plan om eerder genomen raadsbesluiten terug te draaien. GL-PvdA geeft aan op voorhand niemand uit te sluiten. Inhoud is bepalend. GL-PvdA geeft wel aan dat wanneer en onoverbrugbare verschillen zijn op o.a. asiel, gender, inclusiviteit dan wordt samenwerking lastig. Daarnaast is gezegd dat ook de economische dragers van Vlissingen, zoals het bedrijfsleven, mee moeten bewegen in de verduurzaming en het verminderen van CO2 uitstoot.

27

Bijlage 7.2: Gespreksverslag PSR Eerste ronde 27 maart 2026, 15:25 ; tweede ronde 11 april 10:15 Aanwezig: J. van Gils en D. Gilhuis, A. Pijpelink (informateur), M. Prince (Raadsgriffier) en J. Pals (plv. griffier) De fractie wordt welkom geheten. Vragen: 1. Hoe duidt u de uitslag van de verkiezingen? a. Voor uw partij zelf? b. Als geheel? De spreiding van de stemmen is breed. De uitslag van de verkiezingen is dat er veel partijen zijn met 2 of 3 zetels. PSR is ontstaan vanuit de dorpen en geeft daar veel prioriteit aan maar ze bekijken Vlissingen in zijn geheel, zowel de dorpen als de stad. Tevens vinden ze het fijn dat ze de tweede partij zijn geworden. Het is jammer van die ene zetel, die net niet is behaald op 6 stemmen na. De partij heeft daarom hertelling overwogen maar na het lezen van de stembureau rapporten en de impact voor de ambtelijke organisatie heeft de PSR besloten dit niet te doen. De PSR gaat de komende vier jaar met drie zetels aan de slag voor de dorpen en de gemeente Vlissingen. 2. Wat is uw droom voor de gemeente Vlissingen en haar inwoners voor de komende vier jaar? a. Wat is daar bestuurlijk voor nodig? b. Wat vraagt dit van de nieuwe gemeenteraad? c. Wat is er nodig om dit te bereiken? PSR heeft al 14 jaar zitting in het college en daarmee een lange tijd bestuursverantwoordelijkheid gedragen.

De PSR geeft aan dat de prioriteit van de partij bij de dorpen ligt. De PSR zou een betere balans tussen de stad Vlissingen en de dorpen willen zien. Vele voorzieningen gaan naar de stad en minder naar de dorpen. De PSR ziet graag een multifunctionele ruimte (dorpshuis/ huiskamer). Een plek waar ook verenigingen terecht te kunnen. De partij heeft begrip voor de beperkingen vanwege de artikel 12 status maar hoopt dat dit snel gerealiseerd kan worden. Op het gebied van veiligheid wil de PSR graag het veiligheidsgevoel vergroten door meer zichtbaarheid van en meer BOA’s. Ook een kerngezondheidscentrum met een consultatiebureau is gewenst in Oost-Souburg. Daarnaast wil PSR de samenhang tussen mensen en de onderlinge tolerantie verhogen door ontmoetingsplekken in te richten, zoals een (multifunctioneel) dorpshuis. Kinderen zouden moeten worden 28

gestimuleerd om buiten te spelen door het realiseren van speelplaatsen en sportvoorzieningen. Ook de openbare voorzieningen en de zorg worden als aandachtspunt benoemd mede omdat de gemeente Vlissingen snel groeit en deze in de afgelopen jaren afgebouwd zijn. PSR vraagt tevens aandacht voor het Wauwelhofje in Ritthem. PSR ziet graag dat de ingezette ontwikkelingen afgerond worden en dat er meer ruimte voor woningbouw in Ritthem komt. PSR geeft daarnaast aan dat er steeds vergrijzing is. Hier moet rekening mee gehouden worden in de woningbouw in het algemeen door bijvoorbeeld het creëren van doorstroming. Bestuurlijk vraagt van bestuurders daadwerkelijk stappen te nemen om plannen te realiseren. De gemeenteraad gaat vaak meer over de stad Vlissingen. PSR zou de focus graag breder leggen dan alleen de stad en meer balans zien over de gemeente Vlissingen waarbij de dorpen duidelijker zichtbaar worden. Het is de PSR opgevallen dat in de afgelopen periode afwijkend werd gestemd binnen de coalitie. Dat gaf geen gevoel van saamhorigheid. Discussies in de raad bleven lang lopen waardoor er geen stappen werden genomen. Als voorbeeld wordt de discussie rondom participatie genoemd in relatie tot het Arsenaal en Spuikom gebied. De gemeenteraad moet meer in het belang van de gemeente Vlissingen kijken.

De PSR vindt dat daar een stabiele coalitie voor nodig is met een coalitieakkoord waar alle betrokken partijen zich aan houden en steunen. Om dit te bereiken is de cultuur in de raad erg belangrijk. Raadsleden moeten elkaar ook iets gunnen ook van de mogelijke oppositie. Daarom is het belangrijk om elkaar te willen begrijpen binnen de raad. 3. Welke inhoudelijke opgaven ziet uw partij voor de gemeente? a. Zitten bij deze onderwerpen voor uw partij knelpunten? b. Zo ja, welke en waarom zijn dit voor uw partij knelpunten? c. Zijn er voor uw partij ook mogelijke inhoudelijke breekpunten? Zo ja, welke en waarom? Inhoudelijke opgaven zijn voor de PSR: 1. Leefbaarheid & veiligheid: Multifunctioneel dorpshuis, speelveldjes, toegankelijkheid en bereikbaarheid 2. Projecten: Uitvoeren/afronden Vlissingse straat, Karolingische burg en het kermgezondheidscentrum met een consultatiebureau 3. Haven en economie bevorderen omdat dit door de PSR wordt gezien voor de leefbaarheid maar ook de mogelijkheid om hierdoor inkomsten te genereren om andere doelen uit te kunnen voeren. 29

Knelpunten voor de PSR: -

-

-

De PSR staat achter de huidige oplossing voor de opvang van asielzoekers in de marine kazerne. De partij wil uitvoering geven aan de landelijke wetgeving maar is kritisch op extra opvang en voorrang van statushouders. Het aquaduct tussen Vlissingen en Souburg (of een andere oplossing) is een heel belangrijk inhoudelijk punt voor de PSR om de verkeersproblemen rondom de huidige Sloebrug op te heffen / verminderen. Tot slot vindt de partij het erg belangrijk hoe andere partijen denken over de kerncentrale. De PSR is niet tegen kernenergie (en zeker ook voor alternatieven) maar wil geen kerncentrale in het havengebied omdat, volgens de PSR, dat de economische ontwikkelingen zal doen stagneren. Wat tevens North Sea Ports heeft aangegeven.

Breekpunten voor de PSR: -

Een breekpunt voor de PSR is het (multifunctionele) dorpshuis.

4. Welk soort bestuurlijk akkoord ziet uw partij voor ogen? a. Hoe definieert u het akkoord van uw voorkeur? De PSR heeft voorkeur voor een coalitieakkoord. De gemeente is bijna uit de artikel 12 status. De PSR wil voorkomen dat er opnieuw financiële tekorten ontstaan mogelijk door de jeugdzorg en doordat geprobeerd wordt aan iedereen tegemoet te komen en uiteindelijk niemand tevreden zal zijn. De PSR beoogd een bestuursakkoord met een stabiele coalitiemeerderheid. 5. Wie is namens uw partij kandidaat-bestuurder? Dick Gilhuis. 6. Welke nog niet genoemde aandachtspunten wilt u in deze fase meegeven aan de verkenner? De PSR hecht veel waarde aan saamhorigheid. Coalitiepartners moeten elkaar op de hoofdpunten van het coalitieakkoord kunnen steunen en dat ook naar buiten uitstralen. Belangrijk is het uitstralen van plezier in de taak waarvoor alle coalitie partners staan. Het gevoel bij de huidige coalitiepartners is goed. Maar het was bijzonder als een wethouder niet wordt gesteund door de eigen fractie. De PSR ziet veel overeenkomsten met de partij GL/PvdA.

30

Tot slot geeft de partij aan dat de beoogde wethouders kandidaat een andere portefeuille zou willen vervullen dan zijn voorganger. Dit betekent dat het sociaal domein door een andere wethouder opgepakt zal moeten worden.

31

Bijlage 7.3: Gespreksverslag LPV Eerste ronde 27 maart, 16:30 ; tweede ronde 10 april 13:45 Aanwezig: C. van Dalen en S. Eggermont, A. Pijpelink (informateur), M. Prince (Raadsgriffier) en J. Pals (plv. griffier) Vragen: 1. Hoe duidt u de uitslag van de verkiezingen? a. Voor uw partij zelf? b. Als geheel? De partij LPV wil niet spreken in termen van verliezen of winnen, maar ziet wel een duidelijke verschuiving. De burger heeft een richting aangegeven, maar het beleid van de afgelopen jaren niet afgekeurd. Er is gestemd vanuit ontevredenheid en op basis van landelijke politiek. De opkomst was helaas laag. De LPV heeft één zetel minder behaald. De LPV heeft in de afgelopen periode deelgenomen aan het college, en regeren betekent soms afrekenen. Er is een nuanceverschuiving te zien. Daarnaast is er ook een partij bijgekomen. Politiek wordt steeds meer georganiseerd op basis van protest, en het veiligheidsgevoel beïnvloedt de wereld. De LPV vindt het belangrijk om naar de burger te luisteren. 2. Wat is uw droom voor de gemeente Vlissingen en haar inwoners voor de komende vier jaar? a. Wat is daar bestuurlijk voor nodig? b. Wat vraagt dit van de nieuwe gemeenteraad? c. Wat is er nodig om dit te bereiken? De LPV is een lokale partij die zich inzet voor een leefbaar en veilig Vlissingen.

Belangrijke thema’s zijn wonen, veiligheid, leefbaarheid, kansen voor jonge inwoners, een veilige omgeving om in op te groeien, goed onderwijs en aandacht voor ouderen in de wijk. Daarnaast vindt de partij het essentieel dat voorzieningen dichtbij beschikbaar zijn en dat de veiligheid in de wijken zichtbaar wordt verbeterd. De LPV staat voor “stoeptegelpolitiek”: concreet en zichtbaar resultaat voor inwoners. Het vertrouwen van de burger in de Vlissingse politiek is beperkt. De LPV wil het vertrouwen in de politiek verstevigen door een betrouwbare en standvastige raad en een betrouwbaar en standvastig college. Dat vraagt krachtige bestuurders met een visie, die zich niet verschuilen achter ambtenaren en rapporten. De collegeleden mogen niet te flets zijn en moeten er staan wanneer er beslissingen worden genomen. Een sterk college dat kan samenwerken en verbinden. De LPV ziet liever geen wethouder namens twee partijen. Coalitiepartijen moeten samen krachtig optreden. 32

Een wethouder hoeft niet over alle genoemde eigenschappen te beschikken, maar binnen het college is het wel belangrijk dat de leden elkaar aanvullen. In de afgelopen periode is er te veel op eilanden gewerkt, waardoor de onderlinge verbondenheid ontbrak. Sommige wethouders hadden bovendien een sterk ambtelijke houding. De LPV adviseert om meer als één team op te treden en gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor elkaars portefeuilles. De raad moet werken aan de verhouding tussen oppositie en coalitie, maar dat ligt ook aan personen. De invloed van de partij is beperkt: je hebt geen invloed op andere partijen als je naar buiten toe iets wilt veranderen. 3. Welke inhoudelijke opgaven ziet uw partij voor de gemeente? a. Zitten bij deze onderwerpen voor uw partij knelpunten? b. Zo ja, welke en waarom zijn dit voor uw partij knelpunten? c. Zijn er voor uw partij ook mogelijke inhoudelijke breekpunten? Zo ja, welke en waarom? 1. Wonen 2. Leefbaarheid 3. Sport, cultuur & onderwijs 4. Veiligheid 5. Gezonde financiën Er zijn geen knelpunten en breekpunten benoemd. 4. Welk soort bestuurlijk akkoord ziet uw partij voor ogen? a. Hoe definieert u het akkoord van uw voorkeur? De partij LPV heeft de voorkeur voor een raadsprogramma: een programma dat democratischer is voor de raad. De oppositie mag daarbij meer ruimte krijgen.

Door de verhouding tussen coalitie en oppositie te verbeteren, ontstaan kwalitatief betere besluiten. Daarnaast moeten partijen elkaar ook iets kunnen gunnen. Het proces om tot zo’n coalitieakkoord te komen, moet zo min mogelijk vooraf worden ingevuld. Het akkoord zou ongeveer vier A4-tjes moeten beslaan en moet resulteren in kwalitatief beter bestuur: meer resultaat in het belang van de stad Vlissingen. Uiteraard hangt dit samen met de bereidheid van partijen. De LPV hoopt dat iedere partij inbreng kan hebben. De partij is voorstander van een smalle basis: een coalitieakkoord met daarna ruimte voor andere partijen om inbreng te leveren. Belangrijk is dat het onderlinge wantrouwen wordt weggenomen, en dat vraagt inzet van alle partijen.

33

5. Wie is namens uw partij kandidaat-bestuurder? Geoffrey Sips 6. Welke nog niet genoemde aandachtspunten wilt u in deze fase meegeven aan de verkenner? Er zijn geen verdere aandachtpunten.

34

Bijlage 7.4: Gespreksverslag FvD Eerste ronde 28 maart, 10:00 ; tweede ronde 10 april 16:45 Aanwezig: N. Kivits en L. van Burgh, A. Pijpelink (informateur), M. Prince (Raadsgriffier) en J. Pals (plv. griffier) Vragen: 1. Hoe duidt u de uitslag van de verkiezingen? a. Voor uw partij zelf? b. Als geheel? De partij Forum voor Democratie (FvD) zegt blij te zijn met de uitlag. De partij is de 4 e grootste partij en de grootste winnaar van de verkiezingen. De Vlissingse politiek is erg versnipperd geraakt en er is sprake van een unieke samenstelling van partijen. Het duidingsdebat is positief ervaren mede vanwege de suggestie van meerdere partijen om te kijken naar raadsbrede aanpak. Een raadsakkoord doet de verkiezingsuitslag het meest recht en verstrekt de dialoog tussen partijen en de inspraak van alle partijen. FvD ziet liever geen dichtgetimmerd coalitieakkoord met een coalitie en oppositierol. 2. Wat is uw droom voor de gemeente Vlissingen en haar inwoners voor de komende vier jaar? a. Wat is daar bestuurlijk voor nodig? b. Wat vraagt dit van de nieuwe gemeenteraad? c. Wat is er nodig om dit te bereiken? Terugbrengen van veiligheid en leefbaarheid. Vrijheid wordt ervaren bij veilig gevoel. Stimuleer jongeren om in Vlissingen te blijven en hier een gezin te stichten. Zorg dat daarvoor voldoende woningbouw is en zorg dat voorzieningen blijven.

Zeeland moet door blijven ontwikkelen. Zorg dat je mensen met kwaliteiten binnen de gemeente behoud. Veel mensen die kwaliteiten hebben verlaten de gemeente. Maak de omgeving voor een ieder aantrekkelijk. Een mooi, bruisend Vlissingen met een aantrekkelijk ondernemersklimaat. Dat vraagt dat het bestuur luistert naar wat inwoners belangrijk vinden. Inwoners hebben tijdens de verkiezingen gekozen wat zij belangrijk vinden. Kijk waar partijen overeenstemming vinden. Raadsbreed werken zorgt dat de kiezer zich gehoord voelt. Zorg voor een flexibele, raadsgerichte opstelling. Uiteindelijk willen alle partijen het beste voor de inwoners. Probeer elkaar te vinden. FvD is voorstander van vak wethouders die worden aangenomen op basis van ervaring met de portefeuille. Een wethouder moet praktisch en neutraal zijn en niet partijgebonden. 35

Deze manier van werken vraagt van de raad dat er wordt gezocht naar wisselende meerderheden. Daarvoor is een open houding nodig van de raadsleden. Hoe kunnen we met elkaar in gesprek blijven om een meerderheid te verzamelen, gebaseerd op goede argumenten. Discussies op inhoud voeren en geen coalitie/ oppositie verhoudingen. Zetelverlies bij de coalitie is ook een signaal van de inwoners. Dit is een kans om iets te proberen en daarmee te luisteren naar de kiezer zodat we het beste kunnen bereiken voor inwoners. 3. Welke inhoudelijke opgaven ziet uw partij voor de gemeente? a. Zitten bij deze onderwerpen voor uw partij knelpunten? b. Zo ja, welke en waarom zijn dit voor uw partij knelpunten? c. Zijn er voor uw partij ook mogelijke inhoudelijke breekpunten? Zo ja, welke en waarom? Inhoudelijke opgaven: 1. Lokaal referendum: FvD wil een raadplegend en raadgevend referendum. FvD ziet graag dat deze bindend gemaakt worden. Door middel een motie laten opnemen in het coalitieakkoord. Afspreken dat de uitslag als bindend wordt ervaren. 2. Asiel en lokale voorzieningen 3. Klimaat, groen en kwaliteit van leven 4. Gemeentelijke lasten verlichting en versterking lokale economie 5. Veiligheid als fundament van vrijheid Bijlage bijgeleverd met een toelichting op de punten. Knelpunten: De laatste drie punten zijn knelpunten. Binnen de jeugdzorg en WMO moet men ruimer gaan aanbesteden.

Geef kleinere partijen met specialistische zorg een kans in de aanbesteding. Houd ruim aanbod binnen de zorg. Breekpunten: De eerste twee punten zijn erg belangrijk. -

-

Een lokaal referendum geeft inwoners de kans om bij te sturen zodra punten op tafel komen die niet tijdens de verkiezingen voorzien zijn. FvD wil graag een raadgevend en raadplegend referendum. Asiel en lokale voorzieningen: De noodopvang locatie in de Marinekazerne eindigt in 2027. FvD wil niet overgaan op duurzame overgangslocaties. FvD wil graag de doorstroom van de inwoners stimuleren in de huizenmarkt en de druk op de woningmarkt verlichten. 36

4. Welk soort bestuurlijk akkoord ziet uw partij voor ogen? a. Hoe definieert u het akkoord van uw voorkeur? FvD wil een akkoord op hoofdlijnen. Goed kijken waar overeenstemming is. Vooraf de koers bepalen en door die heldere koers betere besluiten nemen m.b.t. de aanstelling van wethouders. Vervolgens elkaar blijven vinden en je gezamenlijk houden aan de koers. Het is daarbij belangrijk om naar overeenkomsten te kijken. Zoek naar een meerderheid op diverse portefeuille. Daarbij moet ook bereidheid zijn om water bij de wijn te doen en elkaar te vinden. Dat kan wisselende meerderheden gaan geven. Om te komen tot een raadsakkoord moet een onafhankelijk persoon worden aangesteld die het akkoord met alle partijen gaat opstellen. De hoofdlijnen moeten op papier worden gezet en het moet breed gedragen worden. Dit vergt van de raadsleden samenwerking en een open blik. Een wethouder moet neutraal zijn. De politieke partij achtergrond is niet belangrijk. Een wethouder moet advies geven op basis van de koers die de raad wil varen. Wethouder heeft altijd een voorkeur maar gaat in de basis om het vak goed uitvoeren. FvD zou graag een sollicitatieprocedure zien voor de wethouders waarbij de raad kiest. 5. Wie is namens uw partij kandidaat-bestuurder? Er is een Forum voor Democratie kandidaat-bestuurder die een open sollicitatie zou willen doen. 6.

Welke nog niet genoemde aandachtspunten wilt u in deze fase meegeven aan de verkenner? FvD benadrukt een open houding te hebben en zou graag zien dat alle partijen ook bereid zijn in gesprek te gaan met FvD. De partij stelt zich constructief op en wel graag in gesprek met de andere partijen. FvD streeft naar een nieuwe vorm van politiek. De verkenning biedt de mogelijkheid tot politieke innovatie. Er moet weer worden gekeken naar de inhoud van partijen en niet de kleur.