Document · PDF

9. Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier Digitaal

Informatiebijeenkomst 17 maart 2022, gemeente VlissingenBij agendapunt: Scheldekwartier21.806 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

B el d k w a l it eits pl a n Scheldekwartier Vlissingen

Colofon Titel: Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier In opdracht van: Gemeente Vlissingen Paul Krugerstraat 1 4382MA VLISSINGEN Telefoon: 0118-487000 E-mail: gemeente@vlissingen.nl Opgesteld door: buro MA.AN Prins Hendrikkade 12G 3071KB ROTTERDAM Telefoon: 010 - 413 30 25 E-mail: info@buromaan.nl Colofon

Datum: Vastgesteld door de gemeenteraad op 22 december 2016 2016

Afbeeldingen en kaartmateriaal: buro MA.AN. Luchtfoto’s: door s2foto’s. Omslagfoto: Gemeentearchief Vlissingen. Overige foto’s: diverse bronnen

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

I Inhoudsopgave I nl eid

ing

Samenvatting

I n t er m ez z o 1

R uim 2

D eo

2.1

2.3

3.1 3.2 3.3 3.4

t el ijk

r a a m w er k

er d e l en

v a n he

1 6 t r a a m w er k - B el

d k w a l it eit

Haven en Kades • Zuidzijde Dok: Peperdijk en Houtkade • Waterkering – langzaam verkeersroute • Noordzijde Dok: Jan Weugkade • Kade Kanaal door Walcheren: Koningskade • Kade Kanaal door Walcheren: De Willem Ruysstraat • Maritiem Programma Stadsentree en Secundaire verbindingen • De Willem Ruysstraat • Dokbrug - Koningsweg – Vesting Park Bijzondere objecten en accenten • Dokje van Perry, Van Dishoeckhuis en Postkantoor • Zware Plaatwerkerij • Helling en Schipdeur • Hoofdkantoor, Machinefabriek en Scheldekraan • Timmerfabriek en flaneerkade met riviercruiseschepen • Vesting Park • Nieuwe Accenten

Karakter en identiteit deelgebieden Scheldestad Scheldewerf Scheldewijk Matrix toetscriteria

2 0

Inhoudsopgave

2.2

44 46 52 58 70

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

BEELDKWALITEITS PLAN

ONTWIKKELINGSVISIE 2016

RUIMTELIJKE ANALYSE BESTAANDE GEBIEDSKENMERKEN Inleiding

LOCATIE PASPOORT A

LOCATIE PASPOORT B

LOCATIE PASPOORT C

MET AANVULLENDE TECHNISCHE, FINANCIËLE & PROGRAMMATISCHE RANDVOORWAARDEN PER LOCATIE

Schema documenten ontwikkeling Scheldekwartier

Inleiding Ruimtelijke samenhang en flexibiliteit Op de ontwikkeling van het Scheldekwartier wordt op meerdere niveaus gestuurd en invulling gegeven aan het creëren van een divers aanbod aan woonmilieus binnen een samenhangende ruimtelijke structuur. Individuele projecten worden, in overleg met de initiatiefnemers zorgvuldig binnen het ruimtelijk raamwerk gepositioneerd; het juiste initiatief op de juiste plek. Het versterken van de identiteit van de deelgebieden, de onderlinge samenhang en en het leveren van een bijdrage aan de ruimtelijke en programmatische ambities van de Ontwikkelingsvisie, staat hierbij voorop. Zo wordt er een bijdrage geleverd aan het onderscheidende vermogen van het Scheldekwartier, maar wordt ook de nodige flexibiliteit geboden. De Ontwikkelingsvisie 2016 vormt samen met het Beeldkwaliteitsplan het formele kader voor de verdere planontwikkeling binnen het Scheldekwartier.

ruimtelijke analyse van de bestaande kwaliteiten van het Scheldekwartier en haar directe omgeving opgenomen, als naslagwerk en inspiratiebron voor nieuwe ontwikkelingen. Locatiepaspoort Wanneer een locatie in ontwikkeling wordt genomen, wordt in afstemming met de initiatiefnemer een locatiepaspoort opgesteld. In dit paspoort worden de uitgangspunten uit de Ontwikkelingsvisie en het Beeldkwaliteitsplan die voor de betreffende locatie van toepassing zijn, opgenomen. Het paspoort legt tevens de programmatische, financiële en (civiel) technische randvoorwaarden en de ambities met betrekking tot duurzaamheid vast. Het Locatiepaspoort is onderdeel van de overeenkomst tussen de gemeente en de initiatiefnemer (afsprakenbrief).

Inleiding

Ontwikkelingsvisie De Ontwikkelingsvisie legt met betrekking tot de ruimtelijke aspecten de hoofdstructuren (ruimtelijk en functioneel raamwerk), de belangrijkste ruimtelijke karakteristieken en de onderscheidende woonmilieus vast. Daarnaast is in de Ontwikkelingsvisie ook de programmatische invulling op hoofdlijnen vastgelegd. De focus van de Ontwikkelingsvisie ligt op de komende vijf jaar, met een doorkijk naar de jaren daarna. Beeldkwaliteitsplan Het Beeldkwaliteitsplan biedt handvatten om, in het verlengde van de uitgangspunten van de Ontwikkelingsvisie, te sturen op het toekomstig stadsbeeld en de ruimtelijke samenhang binnen het Scheldekwartier. In woord en beeld legt het de ambities vast met betrekking tot de gewenste beeldkwaliteit voor de bebouwing en de openbare ruimte. Het beschrijft de gewenste relatie tussen gebouwen en hun omgeving, de korrelgrootte, de bouwhoogte, de architectonische uitstraling, de schaal en maat en kleur- en materiaalkeuze. In het Beeldkwaliteitsplan is (onder andere ten behoeve van het ATT) een matrix opgenomen met de samenvatting van de toetscriteria. Daarnaast zijn er inspiratiebeelden aan het Beeldkwaliteitsplan toegevoegd. Zij geven de kracht en ziel van verleden, heden en toekomst weer door te dromen over Vlissingen. In een aparte bijlage van het Beeldkwaliteitsplan is een uitgebreide Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

S cheldewijk

S cheldewerf

S cheldestad

Deelgebieden

Samenvatting Drie Deelgebieden

Om complementaire woonmilieus in het Scheldekwartier aan te kunnen bieden, vindt differentiatie in het plangebied plaats. In de Ontwikkelingsvisie is hiertoe een logische driedeling gemaakt, gebaseerd op de ligging ten opzichte van de bestaande stad en de hoofdstructuur. De drie deelgebieden met hun onderscheidende woonmilieus krijgen een eigenheid en herkenbaarheid binnen het Scheldekwartier. De gebieden zijn in beeld en beleving gebaseerd op de karakteristiek van de bestaande stadsdelen. De hoofdstructuur verbindt ze onderling, waarbij de visuele en fysieke relaties met het water en het industrieel erfgoed bijdragen aan het maritieme karakter als verbindende factor tussen alle deelgebieden.

Deelgebied Scheldestad kenmerkt zich door: • Een divers en gemengd compact centrumstedelijk (woon) milieu met de intieme schaal en maat van de binnenstad. • Wonen (appartementen, grondgebonden stadswoningen en bijzondere woonvormen, bijvoorbeeld zorg) wordt gecombineerd met bijvoorbeeld voorzieningen, commerciële ruimten en horeca aanvullend op de binnenstad, ter versterking van deze functies aldaar. • (Grote) gesloten stadsblokken opgebouwd uit rijzige sterk individueel geparcelleerde stadspanden en stadswoningen met een hoge plint en een klassieke gevelindeling. • Een grotere korrel langs het Dok en een kleinere korrel in de woonstraten. • Een gevarieerd en levendig straatbeeld (grote mate van variatie in gevelbeeld, nok- en goothoogtes en kleur- en materiaalgebruik). • Relatief smalle straten waarin de auto te gast is (geen parkeerplaatsen op straat).

Deelgebied Scheldewerf kenmerkt zich door: • Een gemengd hoogstedelijk woonmilieu, gekenmerkt door de schaal en maat van de voormalige scheepswerf, het Dok en het nog aanwezige industrieel erfgoed. • Het programma bestaat uit vrij invulbare werfgebouwen (soms als hoogteaccent) met (recreatie)appartementen en bijzondere grondgebonden kadewoningen, in combinatie met bijzondere programma’s. • De bebouwing heeft een grote korrel, passend bij de werf. • Autonome volumes met ieder een eigen karakter, een krachtige gebouwcontour en een maritieme uitstraling. • De openbare ruimte wordt gevormd door een doorlopende kade‘vloer’ waarop de gebouwen zijn gesitueerd, waarin (indien technisch) mogelijk zoveel mogelijk oorspronkelijke werfelementen zijn opgenomen. • Het industrieel erfgoed krijgt binnen de nieuwe structuur een prominente positie, rondom deze monumentale panden ontstaan karaktervolle plekken.

Samenvatting

S cheldestad: Ten zuiden van het Dok. Het oorspronkelijke stedelijk weefsel van de binnenstad wordt hersteld, met de intieme schaal en maat van de historische binnenstad en nadrukkelijk verbonden met het water.

S cheldewerf: Tussen het Dok en De Willem Ruysstraat. Het industriële verleden vormt de basis voor een hoogstedelijk gebied met het nog aanwezige industrieel erfgoed en de geschiedenis van de scheepswerf als inspiratiebron en referentiekader.

S cheldewijk: Ten noorden van De Willem Ruysstraat. De structuur van de 19e-20e eeuwse stadsuitbreidingen wordt voortgezet en verbonden met het water. Deelgebied Scheldewijk kenmerkt zich door: • Voornamelijk grondgebonden woningen. Eventuele voorzieningen (school) of bijzondere woonvormen worden geconcentreerd rondom het park en De Willem Ruysstraat. • Kleinschaligheid en een kleine korrelgrootte waarin de schaal en maat van de individuele woning afleesbaar is. • Een rijk geschakeerd straatbeeld door een grote mate van diversiteit (oriëntatie, nok- en goothoogtes en kleuren materiaalgebruik) in de kleinschalig geparcelleerde straatwand. • Een groenstedelijk karakter met bomen in de straten, de verlengde Singel en Verkuijl Quakkelaarstraat en een groot centraal park. De openbare ruimte heeft overwegend ‘traditionele’ profielen. Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

M a t e v a n S t u r ing

Industrieel erfgoed, Sterk Sterk Gemiddeld

Soepel M a t e v a n s tur

in g

Wat is vrij en wat leggen we vast?

In de afgelopen jaren is de omvang van de ontwikkelingen op het Scheldekwartier steeds kleiner geworden. Met meer kleinschalige ontwikkelingen, is er een grotere behoefte ontstaan aan sturing op de onderlinge samenhang. Op stadsniveau is de ambitie een zo divers mogelijk aanbod van woonmilieus en woningtypen te realiseren. Hiermee worden afzetrisico’s zoveel mogelijk beperkt, biedt de stad haar bewoners zoveel mogelijk kansen om een stap in de wooncarrière te maken en kunnen nieuwe doelgroepen worden aangetrokken. Tegelijkertijd geeft de lange looptijd van de ontwikkeling van het Scheldekwartier aanleiding voor het inbouwen van de nodige flexibiliteit. Dit sluit aan bij de nieuwe op handen zijnde Omgevingswet, die van de overheid vooral een faciliterende en enthousiasmerende houding vraagt.

M ate van sturing De identiteit, het onderscheidend vermogen en de samenhang tussen de verschillende deelontwikkelingen is voor wat betreft de openbare ruimte geborgd, doordat deze door één partij (de gemeente Vlissingen) wordt gerealiseerd. De bebouwing wordt door meerdere partijen gerealiseerd, waardoor regie op ruimtelijke samenhang wenselijk is. Deze is er op blok- en gebouwniveau vooral op gericht om het onderscheid tussen de deelgebieden te waarborgen. Zoveel mogelijk aspecten zijn flexibel gehouden. Binnen de deelgebieden, worden locaties benoemd waar sterker wordt gestuurd op beeldkwaliteit. Dit zijn locaties die zich aan de hoofdstructuur presenteren, zoals de omgeving van het Dok, langs De Willem Ruysstraat, rondom het industrieel erfgoed en rondom het Vesting Park. De kaart op pagina 6 geeft weer welke mate van sturing van toepassing is.

De matrix De matrix is een samenvatting van de toetsingscriteria voor het gehele Scheldekwartier in 6 pagina’s. Verticaal is de matrix opgedeeld in de drie deelgebieden (en bijzondere locaties binnen de deelgebieden). De deelgebieden hebben ieder een eigen kleur. Horizontaal is de matrix opgedeeld in de verschillende toetsingscriteria, voor zowel de openbare ruimte als voor de architectuur. Naar onderen toe, neemt het detailniveau toe; van de ruimtelijke structuur, korrelgrootte van de gebouwen, het gevelbeeld tot de materialisatie en het kleurgebruik. In de matrix wordt onderscheid gemaakt tussen randvoorwaarden en aanbevelingen. Ruimtelijke kenmerken die sterk bepalend zijn voor het verschil in identiteit tussen de drie deelgebieden, zijn als randvoorwaarde benoemd. Aspecten die minder bepalend zijn voor het ruimtelijk beeld, zijn als aanbeveling meegegeven. De randvoorwaarden zijn herkenbaar door de kleurvlakken, de aanbevelingen hebben een witte achtergrond. Het aantal gekleurde vlakken komt overeen met de mate van sturing zoals aangegeven op de kaart op pagina 6.

Samenvatting

Het Scheldekwartier is als (hoog)stedelijk woonmilieu uniek op Walcheren. De omvang van het Scheldekwartier vraagt echter ook binnen dit woonmilieu om differentiatie. Hiertoe zijn drie deelgebieden gekarakteriseerd die ieder op eigen wijze invulling geven aan deze differentiatie. Deze onderscheiden zich van elkaar door het karakter van de openbare ruimte en de bebouwing.

In bijzondere gevallen kan (in overleg met o.a. het ATT) worden afgeweken van de randvoorwaarden. Dit kan alleen als het afwijkende bouwplan van hoge kwaliteit is en er een goede onderbouwing aan ten grondslag ligt.

L eeswijzer b ij de matrix ( pag. 8 - 1 3 , 7 0 - 7 5 ) R A ND V O O R W A A R D E N A A NBE V E LI NG E N

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

BEBOUWING

SCHELDESTAD

STRATEN

SCHELDEWERF LAAGBOUW HOOGBOUW

DOKRAND

M A T E V A N S T U R IN G S T U R E N O P

> P AN

D SG

I J Z E O P B O UW

> P A N D SG

> KL A SI

EKE G

EV EV

B EL

EL G EL

> E N SE

I J Z E O P B O UW

M B L E S V A N A U T O N O M E O B J E C T E N

> M I D D E L G R O T E KO R R EL

> G R O T E KO R R E L

> C O M P O SI T I E G EV

B E E L D

> E E N D UI D I G , S T E R K G E V E L B E E L D

IN G

> KL A SI

E L G E L E D IN G

> (INDUSTRIËLE) GEVELGELEDING

> KL EI N E K O R R EL > C O M P O SI T I E G

EK E G EV

KARAKTER RUIMTELIJKE STRUCTUUR STADSBLOKKEN G ESC

HA KE L D E P A N D SG

AUTONOME OBJECTEN OP KADE/WERFMILIEU

I J Z E O P B O UW

KORREL GEBOUW H

MAX 3

> S CH

KLEINE KORREL

MIDDELGROTE KORREL:

A A LE NM A A T V A ND E

> S C H A A LE NM A A T V A ND E

IN D IV ID

U E LE W

O NIN G

* M A X . 3 G E LIJ K E G E S CH * * A F Z O ND E R LI J K E W

GROTE KORREL: > S C H A A LE NM A A T V A ND E W

S T A D S P A ND E N A K E LD

E R F G E BO U W

E N

* BREEDTE PAND ≤ HOOGTE

O NI NG

* * A F Z O ND E R LIJ K E W

A F LE E S BA A R

O NIN G

A F LE E S BA A R

> WISSELENDE NOK- /

> W

IS S E LE ND E H O O G T E S

G O O T H O O G T E S

BOUWHOOGTE

2 - 4 LAGEN > BIJ V O O R K E U R BG M IN 4 M

3 - 6 LAGEN

3 - 5 LAGEN > BG M I NI M A A L 4 M

> IN C I D E NT E E L T O T 8 LA G E N

1 X M A X . 1 0 0 M

> BI J V O O R K E U R BG M I N 4 M

1 X M A X 50-55M

1 X M A X 3 5 M

GEVELBEELD

(STRAAT/ENSEMBLE)

> S T E R K G E V A R IE E R D > V E R T ICA

G E V E LBE E LD

LE O R IË NT A T IE

> S T E R K G E V A R IE E R D

G E V E LBE E LD

> R IJ Z I G E G E V E L > V E R T IC A LE O R I Ë NT A T I E

1 0

S T E R K E E E ND U I D I G E C O NT O U R

A U T O NO M E V O LU M E S

C O NS T R U C T I E Z I C H T BA A R I N GEVEL (M.U.V. KOP V/H DOK)

BEBOUWING

SINGEL

WOONSTRATEN + ENTREES

M A T E V A N S T U R IN G S T UR

E N O P

SCHELDEWIJK VESTING PARK

DE WILLEM RUYSSTR.

STRUCTUUR VS TYPOLOGIE > P A ND S G E W

IJ Z E O P BO U W

> P A ND S G E W

> K LE IN E K O R R E L

> K LE I NE K O R R E L

> C O M P O S IT IE

G E V E LBE E LD

> C O LLE C T I E V E U I T S T R A LI NG G E BO U W C O M P LE X

IJ Z E O P BO U W

> M I D D E LG R O T E K O R R E L

G E V E LBE E LD

> G E LE D I NG E N K LE I NS C H A LI G H E I D

> C O M P O S I T I E G E V E LBE E LD

> P A ND S G E W

I J Z E O P BO U W

> M I D D E LG R O T E K O R R E L > C O M P O S I T I E G E V E LBE E LD > BI J Z O ND E R E D A K BE Ë I ND I G I NG

KARAKTER RUIMTELIJKE STRUCTUUR STRATEN & RANDEN G ESC

HA KE L D E P A N D SG

E W I J Z E O P B O UW

KORREL GEBOUW

L (BOUWBLOK)

MAX. 6

KLEINE KORREL > S CH W

MIN. 3/4 L GELIJK

MAX. 6

A A LE NM A A T V A ND E

KLEINE KORREL > S C H A A LE NM A A T V A ND E W

O NIN G

* M A X . 6 G E LIJ K E G E S CH

* * A F Z O ND E R LI J K E W

* * A F Z O ND E R LIJ K E W

O NI NG

A K E LD O NIN G

A F LE E S BA A R

MIDDELGROTE KORREL

> S C H A A LE NM A A T V A N

* * A F Z O ND E R LI J K E W

C O M P LE X E N

* M I N. 3 G E LI J K E G E S C H A K E LD

* MIN. 3/4 GELIJKE GESCHAKELD

M A X .8

O NI NG

* * A F Z O ND E R LI J K E W

O NI NG

A F LE E S BA A R

> S A M E NG E S T E LD E V O LU M E S > W

G O O T H O O G T E S

G E BO U W

C O M P LE X E N

A F LE E S BA A R

> WISSELENDE NOK- /

MAX. 8

MIDDELGROTE KORREL G E BO U W

* M A X . 6 G E LIJ K E G E S C H A K E LD

MIN. 3

I S S E LE ND E H O O G T E S

BOUWHOOGTE

2 - 4 LAGEN > G O O T H O O G T E M IN IM

A A L 4 .5 M

2 - 3 LAGEN > O V E R W > IN CID

E G E ND

M E T K A P

3 - 5 LAGEN > BG M I NI M A A L 4 M

E NT E E L 4 LA G E N O P H O E K

3 - 5 LAGEN > I NC I D E NT E E L T O T 8 LA G E N > BG BI J V O O R K E U R 4 M

GEVELBEELD (STRAAT/ENSEMBLE)

> G E V A R IE E R D > V E R T ICA

G E V E LBE E LD

LE O R IË NT A T IE

> H O R IZ O NT A LE BE LIJ NIN G

> G E V A R IE E R D > V E R T ICA

G E V E LBE E LD

LE O R I Ë NT A T I E

> S T E R K E H O R IZ O NT A LE BE LIJ NI NG

> E E ND U I D I G G E V E LBE E LD

> G E V A R IE E R D

G E V E LBE E LD

> V E R T I C A LE A C C E NT E N

> R IJ Z IG E G E V E L > V E R T I C A LE A C C E NT E N

1 1

BEBOUWING

STRATEN

SCHELDESTAD

SCHELDEWERF LAAGBOUW HOOGBOUW

DOKRAND

INDUSTRIEEL

AANSLUITEND OP BINNENSTAD OF EIGENTIJDSE VERTALING

GEVELBEELD (ARCH. STIJL)

GEVELBEELD (GELEDING & DAKVORM)

HERKENBARE GELEDING:

> K LA S S IE K E G E V E LIN D E LIN G

> K LA S S I E K E G E V E LIN D E LI NG

> 1) HOOG BASEMENT

> 2) (MIDDEN)

> 3) DUIDELIJKE

D A K BE Ë IN D IG

IN G ;

D A K BE Ë IN D IG

RASTERGEVEL > V E R W W

I J Z E ND

E R F G E BO U W

NA A R

> P LI NT

E N

> M I D D E ND E E L

> DUIDELIJKE GEVELIN G ;

* D .M .V . K A P , K R O O NLI J S T O F

* D .M .V . K A P , K R O O NLIJ S T O F

BIJ Z O ND E R E G O O T

BI J Z O ND E R E G O O T

HERKENBARE GELEDING:

> BE Ë I ND I G I NG

BE Ë I ND I G I NG * D A K LI J S T

GEVELBEELD (DETAILLERING)

> V E R T ICA

LIT E IT

> P LA S T IS CH

IN O P E NIN G E N

> P LA S T I C I T E I T IN G E V E L

> S T R A K K E G E V E L > M E T R E LI Ë F I N D E G E V E L

E G E V E L

MATERIALISATIE BE S T A A ND E M A T E R IA LE N O P BA S I S V A N G E BIE D S A NA LY S E

> H O O G W A A R D IG

M A T E R I A A LG E BR U I K

> H O O G W A A R D I G E M A T E R I A LE N

> H O O G W A A R D I G E S T O E R E M A T E R I A LE N;

> H U ID

E R K , S T U CW

> H U I D I G : M E T S E LW

BE T O N, S T A A L, G LA S , H O U T ,

E T S E LW

E R K , K E R A M IS C H E P A N, NA T U U R S T E E N

ORNAMENTEN, TEGEL- EN HOUTSNIJWERK DETAILS

KLEURGEBRUIK BE S T A A ND E S P E CT O P BA S I S V A N G E BIE D S A NA LY S E

1 2

R U M

E R K , BE T O N,

S T A A L, G LA S , * H O U T E N A C C E NT E N

(LANDMARK EN KANAALACCENT)

M O G E LI J K

METSELWERK, BETON, GLAS (KOP DOK)

BEBOUWING

WOONSTRATEN + ENTREES

GEVELBEELD (ARCH. STIJL)STIJL

SINGEL

SCHELDEWIJK VESTING PARK

DE WILLEM RUYSSTR. EIGENTIJDS AANSLUITEND OP SCHELDEWIJK

TRADITIONELE EIND 19E / BEGIN 20E EEUWSE ARCHITECTUUR OF EIGENTIJDSE VERTALING

GEVELBEELD (GELEDING & DAKVORM) HERKENBARE GELEDING:

HERKENBARE GELEDING:

> 1) BASEMENT

> 1) PLINT, BASEMENT

> 1) BASEMENT

> 1) HOOG BASEMENT (MIN 4M)

> 2) (MIDDEN)

> 2) MIDDEN

> 3) DAKBEËINDIGING

> 3) VERBIJZONDERING BOVENSTE

* D .M .V . K A P O F LIJ S T

* D .M .V . K A P O F D A K LI J S T

V E R D I E P I NG * V A NA F 3 LA G E N * * G E E NK A P P E N

GEVELBEELD (DETAILLERING)

> GROTE MATE PLASTICITEIT (ENTREES, ERKERS, BALKONS, DETAILS)

> P LA S T I C I T E I T I N G E V E L

P LA S T I C I T E I T I N G E V E L > S T A T I G E U I T S T R A LI NG

MATERIALISATIE BE S T A A ND E M A T E R IA LE N O P BA S IS

V A N

G E BIE D S A NA LY S E

> METSELWERK (MET BIJZONDERE DETAILS OF BANDEN), STUC, KEIM, KERAMISCHE PAN

> ID E M

A LS W

O O NS T R A T E N,

S I NG E L, V E S T I NG P A R K *ALLEEN GEEN DAKPANNEN/KAP

KLEURGEBRUIK BE S T A A ND E S P E CT O P BA S IS

R U M

V A N

G E BIE D S A NA LY S E S CH

E LD E BU U R T

1 3

OPENBARE RUIMTE

STRATEN

SCHELDESTAD

SCHELDEWERF WERFTERREIN DOKRAND

DOKRAND

PRINCIPE PROFIELEN (MAAT & SCHAAL OPENBARE RUIMTE TUSSEN BEBOUWING)

+ 3.10 m

+ 3.90 m

+ 3.10 m

+ 0.90 m

+ 0.9

MINIMAAL 24M

MINIMAAL 7M

* T .O .V . D O K

INRICHTING: VERKEER & BEZOEKERSPARKEREN (IN OPENBARE RUIMTE)

T W

A LLE S O P É É N NIV E A U A U T O

E E K A D E NI V E A U S

‘S H A R E D

T E G A S T

ÉÉN OF TWEE-RICHTINGSVERKEER

A U T O

S P A CE

’ P R IN CIP

* R U I M E A F S T A ND

T .O .V . E R F G O E D

T .O .V . D O K

ALLES OP ÉÉN NIVEAU / DOORLOPENDE KADE E

(OP RIJLOPER) “ T E G A S T O P K A D E ”

* G E E N P A R K E E R P LA A T S E N

* R U I M E A F S T A ND

‘S H A R E D

S P A C E ’ P R I NC I P E

AUTO (OP RIJLOPER) “TE GAST OP KADE” *GEEN PARKEERPLAATSEN (BEHALVE LANGS DE WILLEM RUYSSTRAAT)

INRICHTING: GROEN & BEPLANTING

INRICHTINGSELEMENTEN

G E E N BO M E N

BO M E NLA A N * 1 E O R D E

BEPLANTING / BOMEN

G E V E LT U IN T J E S E N

I N BO O M V A K K E N

I N V E R H O O G D E BA K K E N O P K A D E

P LA NT E NBA K K E N

O P D E H O G E K A D E

(IN GROEPEN *GEEN LAAN/RIJ)

C O NF O R M

BINNENSTAD (ZIE PAG 76)

PEPERDIJK (ZIE PAG 76)

P E P E R D I J K (ZIE PAG 76)

G E BA K K E N K LIN K E R *

ROOD/BRUINE GEBAKKEN KLINKER* (UNMIXED), EN

(VLISSINGSE MIX),

(VLISSINGSE MIX), NATUURSTEEN,

G R O O T F O R M A A T BE T O NT E G E LS , S C O R I A BR I C K S

NA T U U R S T E E N K E IT J E S

C O R T E NS T A LE N E LE M E NT E N, H O U T

S T E LC O NP LA A T E N C O R T E NS T A LE N E LE M E NT E N

MATERIALISATIE *BIJ KLINKERS GELDT: KEIFORMAAT IN RIJBAAN DIKFORMAAT IN TROTTOIR

OVERGANG PRIVÉ-OPENBAAR

BE BO U W

E R F A F S CH

PARKEREN (BEWONERS)

E ID

BE BO U W

IN G D I R E CT

I NG D I R E C T O P K A D E

AAN DE STRAAT /OP KADE

MET INTERMEDIARE ZONE (MAX 1-2M)

* R O ND O M

O F R A BA T S T R O O K

* * NI E T P E R G E BO U W

IN G E N: G E ÏN T E G R E E R D

U I T Z ICH

IN BE BO U W

I NG

T , BIN NE N BLO K :

G E BO U W

E R F A F S C H E I D I NG E N: G E Ï NT E G R E E R D

E NS E M BLE S

I N BE BO U W

I NG

U IT Z IC H T ,

A) GEÏNTEGREERD IN GEBOUW (GEBOUWD)

1) IN CENTRALE VOORZIENING (MF)

B) ONDER DEK (ZIE SCHELDEWIJK)

2) BINNEN BLOK

C) ACHTEROP KAVEL /IN KOFFER

A) GEÏNTEGREERD IN GEBOUW (ZIE SCHELDESTAD)

(BIJ UITZONDERING)

B) ONDER DEK (ZIE SCHELDEWIJK) C) ACHTEROP KAVEL/IN KOFFER (ZIE SCHELDEWIJK)

1 4

OPENBARE RUIMTE

WIJKENTREES

SCHELDEWIJK WOONSTRATEN SINGEL

MINIMAAL 16M

MINIMAAL 11M

VESTING PARK

PRINCIPE PROFIELEN (MAAT & SCHAAL OPENBARE RUIMTE TUSSEN BEBOUWING)

INRICHTING VERKEER & (BEZOEKERS) PARKEREN

P P

A LLE S O P É É N NIV E A U

MINIMAAL 25M

P P

A LLE S O P É É N NIV E A U

(IN OPENBARE RUIMTE) T W

E E R ICH

T IN G S V E R K E E R

* E NK E LZ IJ D IG

LA NG S P A R K E R E N

ÉÉN OF TWEE-RICHTINGSVERKEER * E NK E LZ I J D IG

LA NG S P A R K E R E N

P P

V E R H O O G D T R O T T O IR

A LLE S O P É É N NI V E A U

EN (GROENE) MIDDENBERM

(M.U.V. HELLING IN PARK)

2 X É É NR I C H T I NG S V E R K E E R

ÉÉN OF TWEE-RICHTINGSVERKEER

* 2 X E NK E LZ I J D I G LA NG S P A R K E R E N

* E NK E LZ I J D I G LA NG S P A R K E R E N

INRICHTING GROEN & BEPLANTING

INRICHTINGSELEMENTEN

D U BBE LE BO M E NLA A N

BO M E N E NK E LZ I J D IG

D U BBE LE BO M E NLA A N

*2E ORDE (OP TROTTOIR EN

*3E ORDE (TUSSEN

*1E ORDE (OP MIDDENBERM)

BO M E N I N G R O E P E N I N P A R K ,

TUSSEN PARKEERVAKKEN)

PARKEERVAKKEN)

*3E ORDE (OP TROTTOIR)

LUNET (VESTING)

V O R M G E V I NG V E R W

I J Z E ND

NA A R

C O NF O R M

V LIS . S T A ND A A R D (ZIE PAG 77)

V LI S . S T A ND A A R D (ZIE PAG 77)

ROOD/BRUINE GEBAKKEN

R O D E G E BA K K E N K LI NK E R *

ROOD/BRUINE GEBAKKEN

MATERIALISATIE *BIJ KLINKERS GELDT: KEIFORMAAT IN RIJBAAN DIKFORMAAT IN TROTTOIR

K LIN K E R * U IT

V LIS S I NG S E M I X

(VARIATIE OP SINGEL)

K LI NK E R * U I T V LIS S IN G S E M IX (VARIATIE OP SINGEL)

BE BO U W

OVERGANG

PRIVÉ-OPENBAAR

E R F A F S CH

E ID

I .C .M

BE T O NT E G E L

(ZIE BESTAANDE SITUATIE)

IN G D I R E CT

K LI NK E R * U I T V LI S S I NG S E M I X (VARIATIE OP SINGEL)

A A ND E S T R A A T ,

V O O R T U I NE N

G E E N V O O R T U IN E N. A A ND A C H T V O O R :

E N C O LLE C T I E V E

A) INTERMEDIARE ZONE (MAX 1 M),

O P LO S S I NG

B) TERUGLIGGENDE ENTREE,

H O O G T E V E R S C H IL

C) BIJZONDERE DETAILS (ERKERS, PLANTBAK ETC.)

(MUUR/HAAG)

IN G E N: G R O E NE H A A G Ó F C O M BI NA T I E V A N BE P LA NT I NG M E T G E M E T S E LD E E R F A F S C H E I D I NG G E Ï NT E G R E E R D

I N BE BO U W

I NG

PARKEREN (BEWONERS)

UIT HET ZICHT: 1) BINNEN BLOK; A) ACHTEROP KAVEL; B) IN KOFFERS; C) ONDER DEK / 2) , TUSSEN BEBOUWING, IN KOFFER, MET RONDOM HAGEN

1 5

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

Vlissingen is een stad van contrasten, al vaak benoemd maar daardoor niet minder waar. Wanneer je als bezoeker de stad binnenkomt, is de keuze voor een dagje Vlissingen al vol contrasten. Kies je voor een ontspannende dag op het strand, voor evenementen en festivals in de historische binnenstad of maak je een tocht door de havens. Dit zorgt bij de verschillende bezoekers voor een totaal andere beleving van de stad. Ook de inwoners worden dagelijks geconfronteerd met de contrasten van de stad. Uitgangspunt voor het Scheldekwartier is een ultieme beleving van deze contrasten; de stad in al haar rijkdom en facetten.

Voorwoord

In zijn boek ‘Onzichtbare steden’ geeft Italo Calvino een mooi beeld van het beleven van dezelfde stad, door andere ogen beleefd: ‘De vorm van Zemrude wordt bepaald door het humeur van degene die ernaar kijkt. Als je er fluitend doorheen komt, met je neus in de lucht, het geluid achterna, dan zul je haar van beneden naar boven leren kennen vensterbanken, wapperende gordijnen, fonteinen. Als je erdoor loopt met je kin op je borst, met je nagels in je handpalmen gedrukt, dan zal je blik gevangen worden door wat laag bij de grond is: goten, bezinkputten, visgraten, oud papier.’ Deze steeds verfrissende kijk op dezelfde stad biedt inspiratie om de stad Vlissingen en specifiek het Scheldekwartier op een steeds nieuwe manier te ‘beleven’. Wat levert deze kijk op: Wie deze contrasten inzet bij de ontwikkeling van het Scheldekwartier, geeft de nieuwe plannen werkelijk een plek in de stad. Ze worden onderdeel van het DNA en voegen op eigenzinnige wijze iets toe aan de stad. Juist in de tijd van kleinschalige ontwikkelingen is het interessant om te werken met subtiele contrasten, zodat het voor ontwikkelende partijen mogelijk is hun eigen kijk te geven op de stad en het Scheldekwartier.

‘De toekomst is niet alleen iets waar we naartoe bewegen en wat we proberen te voorspellen, maar ook ons construct, het resultaat van de oordelen die we uitspreken over het heden, de beelden en verwachtingen die daaruit voortvloeien en de projecten waar die toe leiden.’ (Bernardo Secchi, De Stad)

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

Verbeelding van het Scheldekwartier in 2030

1 Ruimtelijk Raamwerk Het ruimtelijk raamwerk legt de hoofdstructuur van het Scheldekwartier vast, maar laat ruimte voor een flexibele (programmatische) invulling. Het ruimtelijk raamwerk bestaat uit de volgende onderdelen:

Secundaire verbindingen: • De Dokbrug/Koningsweg geeft toegang tot de oostelijke binnenstad, het Eiland en de bedrijfslocatie van Damen/ Amels. In het verlengde van de Koningsweg bevindt zich één van hoofdtoegangen van deelgebied Scheldewijk. • De Singel wordt in ere hersteld en visueel verbonden met het water. Als groene allee legt de Singel de verbinding tussen de stad en het Kanaal door Walcheren. • De Verkuijl Quakkelaarstraat wordt verlengd tot aan De Willem Ruysstraat/het Kanaal door Walcheren. Secundaire structuur: • Het oorspronkelijke stratenpatroon van de binnenstad wordt grotendeels hersteld, waarmee de binnenstad weer aan het Dok komt te liggen. • Een nieuwe centrale openbare ruimte vormt het hart van de Scheldewijk en biedt ruimte aan (maatschappelijke) voorzieningen. • De straten in Scheldewijk en Scheldewerf zijn georiënteerd op het water of op het industrieel erfgoed en verbinden de bestaande stad (weer) met het water. • In noord-zuid richting wordt een nieuwe langzaam verkeersroute gerealiseerd tussen de binnenstad en de wijken ten noorden van het Scheldekwartier.

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

Ruimtelijk Raamwerk

De kades langs het Dok en het kanaal vormen samen met het aritie e progra a het hart van het plan. aar o heen evindt zich een hoogstedelijk woon ilieu et een concentratie van stedelijke voorzieningen en wonen: • Met o.a. het gerestaureerde droogdok (Dokje van Perry), de jachthaven, afmeerfaciliteiten voor de bruine vloot, riviercruiseschepen en de watertaxi, de voormalige Scheepshelling en de kades als bijzondere verblijfsplekken, ontstaat een gevarieerd beeld en een levendig maritiem stadshart. • Het maritiem programma vormt samen met de grote schaal en maat van het water en het industrieel erfgoed de aanleiding voor een gemengd hoogstedelijk woonmilieu met een maritiem karakter. • Het gebouwde industrieel erfgoed biedt ruimte aan een divers aanbod van voorzieningen. Deze dragen bij aan het versterken van de binnenstad en het op de kaart zetten van Vlissingen op het gebied van recreatie, toerisme en cultuur. • De kades rondom het Dok sluiten aan op de straten van de binnenstad en het winkelgebied, zijn autoluw en bieden ruimte aan terrassen, flaneren, evenementen en festivals. • Langs het Kanaal door Walcheren ligt de nadruk meer op flaneren en een doorgaande route voor auto en langzaam verkeer. • De nieuwe Dokbrug ligt aan het begin van het Dok en laat daarmee de schaal en maat van het Dok intact.

Op deze wijze kunnen er zoveel mogelijk ligplaatsen (aaneengesloten) in het Dok worden gerealiseerd en kunnen de kades autoluw blijven (het (zware) verkeer van/ naar het Eiland volgt een zo kort mogelijke route). • Ter plaatse van de schipdeur van de Helling worden een nieuwe secundaire waterkering, een langzaam verkeersverbinding over het Dok en de toegang tot de jachthaven/het waterplein gecombineerd.

Een sterke ruimtelijke ( hoof d) structuur die de stad verb indt met het water en het industrieel erfg oed: Stadsentree: • De Willem Ruysstraat verbindt als nieuwe stadsentree/ binnenstadsontsluiting vanaf de A58 en de Nieuwe Vlissingseweg, de Kenniswerf met de binnenstad en de boulevards.

1 9

Plangrens Bestaand industrieel erfgoed Indicatie voormalig erfgoed Kraanbaan Spoorbaan Vesting Park Helling Gebiedsontsluitingsweg (Bestaand) Stadsentree (De Willem Ruysstraat) Secundaire verbinding (erftoegangsweg) Indicatief stratenpatroon Langzaam verkeersroute Doortrekken Singel Doortrekken Verkuijl Quakkelaarstraat Hoekaccent Hoogbouw Kadestructuur Groen talud Zichtlijn op het water Dok (als hart van het plan)

2 0

V is iek

a a rt

Drie Deelgebieden

Ruimtelijk Raamwerk

Het industrieel erf goed en de nieuwe ankerpunten dragen b ij aan de identiteit en herken aarheid van het cheldekwartier • Het industrieel erfgoed krijgt een nieuwe (publieke) bestemming, als eerbetoon aan en met een verwijzing naar het werfverleden. • De prominente positie van het industrieel erfgoed binnen het Scheldekwartier wordt versterkt door de visuele relaties tussen oud en nieuw en een stratenpatroon dat ruimte creëert rondom deze markante gebouwen. Bijzondere verblijfsplekken, gekoppeld aan het industrieel erfgoed worden de nieuwe ankerpunten in de structuur van de stad. • Daarnaast worden waar mogelijk bijzondere (cultuur) historische objecten hergebruikt, teruggebracht of bieden inspiratie voor nieuwe ontwikkelingen. Dit zijn bijvoorbeeld het Van Dishoeckhuis of het voormalige glacis/lunet uit de periode van de Vesting Vlissingen in het centrale park. • Op enkele strategische plekken in de ruimtelijke structuur worden nieuwe ankerpunten gerealiseerd. Dit kan in de vorm van hoogteaccenten of in de vorm van bijzondere gebouwen/functies. Deze punten verbinden het Scheldekwartier visueel met de stad en zorgen op een hoger schaalniveau voor oriëntatie binnen en buiten het Scheldekwartier. De nieuwe hoogte-accenten zijn qua hoogte en positie gerelateerd aan de andere hoogteaccenten in de stad (Sardijntoren, Hooglicht, Ter Reede en de RPCZ toren).

De kades, verbindingswegen en bijzondere verblijfsplekken vormen tezamen een sterk netwerk van openbare ruimten. In het Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier wordt verder ingegaan op de ruimtelijke samenhang tussen de verschillende onderdelen.

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

2 1

Onderdelen van het raamwerk Beeldkwaliteit

‘ W at is het doel van een stad in aanbouw als er geen stad is? W aar is het plan dat jullie volgen, het ontwerp?’ ‘ W e laten het zien

zodra de werkdag om is, nu kunnen we niet stoppen’ antwoorden zij. Het werk stopt bij zonsondergang. De nacht

valt over het bouwterrein. Het is een nacht vol sterren. ‘Dat is het ontwerp,’ zeggen zij. (I tal o C al vino, D e O nz ic h tbare S teden)

2 2

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

2 Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit De identiteit van het Scheldekwartier als maritiem, vitaal en creatief stadsdeel van Vlissingen wordt op stadsniveau bepaald door het karakter en het beeld van de ruimtelijke hoofdstructuur. Vanuit de beoogde (beeld)kwaliteit en ruimtelijke samenhang worden er vier onderdelen van de hoofdstructuur uitgelicht die in alles bepalend zijn voor de vormgeving en uitstraling van het totaalplan. Het zijn: Havens en Kades, Stadsentree en Secundaire Verbindingen, Bijzondere Objecten en Accenten en de Drie deelgebieden (zie hoofdstuk 3).

Hoofdstructuur - Stadsentree en Secundaire verbindingen

- H a v ens

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

H o o f d s tr uct

K a d es

Hoofdstructuur - Bijzondere Objecten en Accenten

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

2 3

Havens en Kades

3 J an W eugkade

P eperdijk

2 4

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

Houtkade

2.1

Havens en Kades

Z uidzijde Dok: P eperdijk en Houtkade Langs de zuidkant van het Dok komen de verschillende lagen in de geschiedenis van de stad bij elkaar. De sfeer van de intieme historische binnenstad ontmoet de grotere schaal en maat van het Dok en het industrieel erfgoed. Qua sfeer en materialisatie sluit de zuidzijde van het Dok aan op de historische binnenstad. De kade heeft langs de gehele zuidkant van het Dok een dwarsprofiel dat bestaat uit een hoge en een lage kade. Zowel de hoge als de lage kade hebben primair een functie als verblijfs- en flaneerkade. Op de hoge kade is bestemmingsverkeer toegestaan, de auto is echter te gast. Dit wordt benadrukt door de bestrating op één niveau te leggen (zonder obstakels).

Referentie: totaalinrichting rondom Dok (van kades en waterkering) d.m.v materialisatie en inrichting

Bestaande inrichting met lage en hoge kade t.h.v. de Peperdijk

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

Het gebied rondom het Dok wordt de nieuwe publieke voorkant van de stad, met het water en het maritiem programma als structurerend en verbindend element. Bebouwing met een knipoog naar het industriële verleden en doorzichten naar het water doen recht aan dit nieuwe stadsfront. Ligplaatsen voor jachten, passanten, de bruine vloot en de watertaxi verlevendigen het beeld. De beide zijden van het Dok hebben ieder een eigen karakter dat aansluit op de identiteit van het deelgebied; Scheldestad aan de zuidzijde en Scheldewerf aan de noordzijde van het Dok. Inrichtingselementen die zowel aan de noord- als aan de zuidzijde van het Dok worden toegepast, zorgen voor een samenhangend en herkenbaar beeld rondom het Dok. Hier dragen ook de damwanden, de Dokbrug en de nieuwe waterkering aan bij.

2 5

2.1 + 3.10 m

+ 3.10 m

+ 3.90 m

+ 0.90 m

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

+ 3.10 m

+ 3.10 m + 0.90 m

2 N o o r d z ijd

o k

Boomroosters met zuiliepen op de hoge kade (reeds gerealiseerd)

2 6

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

Z uid

z ijd

e D o k

Kade binnenstad ontmoet Dok; stoere uitstraling damwand en deksloof

2.1 De kades zijn, net als in de binnenstad, bestraat met gebakken klinkers. Er worden twee verschillende mengsels van gebakken klinkers toegepast in roodbruine tinten. Op de lage kade heeft de mix een hoger percentage donkere klinkers en op de hoge kade wat meer rode klinkers. De cortenstalen boomroosters uit de binnenstad worden ook op de Peperdijk toegepast. De industriële/maritieme sfeer van het werfverleden komt terug in de cortenstalen inrichtingselementen (bijzondere lichtmasten, zitelementen, hellingbanen en trappen) en de damwand met robuuste betonnen deksloof langs het Dok. De hoge kade en het Dokje van Perry worden omzoomd door iepen.

W aterkering – langzaam verkeersroute De schipdeur aan het begin van de Helling verkeert in een slechte technische staat. De deur wordt vervangen door een eigentijds element dat de Helling en het Dok beëindigd en tegelijkertijd waterkering en langzaam verkeersverbinding is. De ‘nieuwe schipdeur’ ontsluit aan de zijde van het Dok een grote openbare steiger op waterniveau; het Waterplein. Vanaf deze zonnige steiger kijk je uit over het imposante Dok, neem je een duik in het water, stap je op de watertaxi of loop je door de poort naar je boot. De vormgeving is stoer en robuust met ‘scheepse’ details. Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

Het hoogteverschil tussen de hoge en lage kade is tachtig centimeter en wordt vormgegeven door middel van een betonnen keermuur met een granieten deksloof. Ter plaatse van de aanlanding van de Dokbrug sluit de lage kade aan op de hoge kade die op hetzelfde niveau ligt als de Dokbrug. Op de lage kade bevinden zich de centrale toegang naar de steigers van de jachthaven (westkant), de aanlegplaats(en) voor de watertaxi en afmeervoorzieningen voor de bruine vloot (oostkant).

ETE

3,1

22 M

ETER

53 M

ETER

31 M

4M ET ER

ETER

Bestaande keermuur, met eigentijds vormgegeven zitelementen

Schetsimpressie voor de waterkering i.c.m. langzaam verkeersroute

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

2 7

2.1 Uit de mix van gebakken klinkers die aan de zuidzijde van het Dok is toegepast, worden aan de noordzijde twee kleuren ongemengd toegepast. De gebakken klinkers worden afgewisseld door vlakken met betonplaten in grotere formaten of stelconplaten, gebaseerd op de verharding op de voormalige scheepswerf, bestaande uit een lappendeken van verschillende bestratingsmaterialen. De detaillering is eenduidig; grote vlakken in één verband en één kleur. Eventueel doorsneden door doorlopende lijnen als accent, refererend naar de oude spoor- en kraanbanen en kabelgoten. Hiermee komt het industriële karakter van het werfgebied tot uitdrukking. Op de kade wordt geen lineaire boombeplanting toegepast. Bomen, gecombineerd met vaste planten, heesters en grassen (in grote cortenstalen bakken) en grasstroken worden ingezet om accenten te leggen in de openbare ruimte. Verder worden op de kade dezelfde inrichtingselementen als aan de binnenstadszijde toegepast. Hiermee wordt de samenhang tussen de beide plandelen gewaarborgd. In het kader van evenementen is er op deze kade ook ruimte voor (tijdelijke) paviljoens.

Referentie: kade met doorlopende lijnen als accent, verwijzend naar oude spoor- en kraanbanen en kabelgoten.

Referentie: bomen in bakken op de kade

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

N oordzijde Dok: J an W eugkade De kade aan de zonnige overkant behoudt het oorspronkelijke industriële profiel; op één niveau van De Willem Ruysstraat tot aan de kademuur. Deze hoge industriële kade biedt een ultieme beleving van het water. De kademuur rondom het gehele Dok vormt een eenheid en bestaat uit een stalen damwand met een betonnen deksloof. De materialisatie van de openbare ruimte is stoer en robuust. Er blijven (indien technisch mogelijk) zoveel mogelijk maritieme elementen op de kade behouden, zoals de monumentale Scheldekraan en kraanbaan, maar ook kleinere elementen zoals bolders.

2 8

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

2.1 O ever K anaal door W alcheren: De W illem R uy sstraat De Timmerfabriek vormt de schakel tussen het Dok en het Kanaal door Walcheren. Het profiel van het kanaal met het groene talud langs het water gaat ter plaatse van de Timmerfabriek over in een kade of een stenige oever, passend bij de sfeer van de (Binnen)havens. Langs de groene oever worden de abelen die het kanaal omzomen voortgezet. De maat van het profiel biedt ruimte voor een brede wandelpromenade en een doorgaande (snelle) fietsroute.

Referentie ontspannen overgang tussen kade en verhoogde (semi)-openbare ruimte

Referentie: bestaande groene kwaliteit langs Kanaal door Walcheren

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

K ade K anaal door W alcheren: K oningskade Vanaf het water bezien, is de kade voor de Timmerfabriek hét visitekaartje van het Scheldekwartier. Deze kade ligt precies in de zichtlijn vanaf de sluis en het Stationsplein. Ook hier bestaat de kade uit één doorlopend maaiveld en sluit aan op de materialisatie van de kade aan de noordzijde van het Dok.

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

2 9

2.1 Maritiem Programma

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

Vanuit het perspectief van stadsontwikkeling is het uiterlijk van de haven belangrijk. De haven moet een eenheid vormen én een gevarieerd programma hebben. Een functiemix maakt de sfeer rijker, meer van hetzelfde voegt minder toe. Het doel is een bijdrage te leveren aan de diversiteit van het stedelijk weefsel, de ruimtelijke beleving en onderscheidende woonmilieus, met de haven als aantrekkelijke openbare ruimte en hart van het Scheldekwartier. Optimale beeldkwaliteit en beleefbaarheid van de functies vanaf de kade en de omliggende woonblokken (beperken hekwerken, oriëntatie ligplaatsen etc.) is hierbij uitgangspunt. Evenals goede (beeld)kwaliteit van steigers (hout of eventueel composiet met houtlook), voorzieningen, inrichtingselementen en aangemeerde schepen voor een aantrekkelijk havenbeeld. De steigers liggen op enige afstand van de kade, waardoor ze vanaf de kade beter beleefbaar zijn en er op de kade geen hekken nodig zijn om de jachthaven te beveiligen.

J achthaven en aanlegplaatsen b ruine vloot Ten westen van het Dokje van Perry en aan de noordzijde van het Dok is ruimte voor kleinere schepen (jachthaven of passantenhaven). Ten oosten van het Dokje draagt de bruine vloot bij aan het beeld van de historische binnenstad. Voorzieningen op de kade zoals walstroomkasten, stijgpunten met toegangspoorten en sanitair sluiten zoveel mogelijk aan op de materialisatie van de inrichtingselementen op de kade (cortenstaal/hout/glas). A anlegplaats riviercruiseschepen Gezien de ligging aan het open water en de beschikbare ruimte in het kanaal is de locatie voor de Timmerfabriek het meest geschikt voor het afmeren van grotere riviercruiseschepen. De inrichting van de kade houdt rekening met de ontvangsten afmeerfunctie. Ter hoogte van de Timmerfabriek bevindt zich een beperkte afmeermogelijkheid voor passanten. Voorzieningen op de kade zoals walstroomkasten, wateraansluitingen en stijgpunten sluiten zoveel mogelijk aan op de materialisatie van de inrichtingselementen op de kade (cortenstaal/hout/glas).

foto Ruben Oreel

Bijzonder maritiem programma tijdens Sail Vlissingen

3 0

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

2.1

Referentie: jachthaven in stedelijke omgeving

Referentie: kade voor de bruine vloot

Referentie: aanlegplaats riviercruiseschepen

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

Referentie: zorgvuldig vormgegeven inrichtingselementen zoals walstroomkasten t.b.v. van de havens dragen bij aan de beeldkwaliteit van de kades.

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

Stadsentree en Secundaire 3 verbindingen

S ingel

V erkuij

l Q uakk elaarst raat

Beeldkwaliteit Ruimtelijke Hoofdstructuur

straa

uy s lem R

il De W

eg gsw nin

K o

3 2

Actualisatie Ontwikkelingsvisie Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier Scheldekwartier

Stadsentree en Secundaire verbindingen

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

Het Scheldekwartier wordt op stadsniveau ervaren vanaf De Willem Ruysstraat. Deze verbindt de (binnen)stad met de Binnenhavens en wordt geflankeerd door bebouwing met een grotere hoogte en korrel. Dit sluit aan op de functie van stadsontsluiting en de schaal en maat van het kanaal. De Koningsweg behoort tot de hoofdstructuur van Scheldewerf en Scheldestad en geeft toegang tot het Eiland, de bedrijfslocatie Damen/Amels en de oostelijke binnenstad. Aan de noordkant van De Willem Ruysstraat loopt de Koningsweg door als één van de hoofdstructuren van Scheldewijk. De Singel behoort tot de hoofdstructuur van zowel de stad als het Scheldekwartier en wordt beschreven bij deelgebied Scheldewijk. Hier wordt ook de Verkuijl Quakkelaarstraat beschreven.

2.2

De W illem R uy sstraat Deze stadsentree heeft vanaf de Keersluisbrug een duidelijke relatie met het water. Het Kanaal door Walcheren is prominent zichtbaar, voelbaar en beleefbaar. Dit wordt versterkt door de abelen die langs het kanaal staan, door te zetten (in het talud of in de berm naast de weg). De Willem Ruysstraat kenmerkt zich door een breed wegprofiel, met een centrale scheidingsstrook van scoria bricks over de volledige lengte van het straatprofiel. Dit geeft een continu beeld voor de gebruiker. De scoria bricks geven de stadsentree en industrieel accent en passen bij het Vlissingse DNA. Tot aan de Timmerfabriek heeft De Willem Ruysstraat aan de kanaalzijde een door een groene berm van de weg gescheiden twee richtingen fietspad en wandelpad. Aan de bebouwingszijde is dit een groene berm met iepen en een parallelweg. Ter hoogte van de Timmerfabriek verandert het karakter naar een monumentale straat geflankeerd door het industrieel erfgoed met aan beide zijden royale stoepen, een fietspad en iepen tussen de langsparkeervakken. Langs de Machinefabriek is weinig ruimte om dit profiel voort te zetten. Binnen de bebouwingscontour van de Machinefabriek wordt ruimte gemaakt voor het voet- en fietsverkeer langs De Willem Ruysstraat.

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

3 3

2.2

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

Recent aangelegd deel van De Willem Ruysstraat; centrale strook van Scoria bricks zorgt voor continuïteit in het beeld.

K oningsweg - Dokb rug - T oegangsweg S cheldewijk Net na de Timmerfabriek kruist de stadsentree de Koningsweg die, via de nieuwe Dokbrug, toegang geeft tot het Eiland, de bedrijfslocatie van Damen/Amels en de oostelijke binnenstad. Deze route heeft geen continu profiel, maar verandert onderweg van karakter (neemt het karakter van het deelgebied over). In het verlengde van de Koningsweg (ten noorden van De Willem Ruysstraat) bevindt zich de zuidelijke hoofdtoegang tot de Scheldewijk. Deze route komt uit in het Vesting Park en legt de visuele relatie tussen de Scheldewijk, het Vesting Park en het Dok.

7 3 4

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

De vormgeving van de Dokbrug is een eigentijdse vertaling/ interpretatie van de historie van de Scheldewerf en sluit aan op de vormentaal van het industrieel erfgoed; robuust, stoer met verfijnde details. Zowel vanaf de weg als vanaf het water toont de brug zich als zorgvuldig vormgegeven object en draagt bij aan de samenhang van de totaalinrichting van de openbare ruimte en de ruimtelijke beleving van het Dok. De brug ligt op het niveau van de hoge kade; onder de brug door is er vanuit het Dok zoveel mogelijk zicht op het kanaal. Ter plaatse van de aanlanding van de Dokbrug ontstaat een bijzonder knooppunt waar kades, brug en multifunctionele kade (langs de Koningsweg) bij elkaar komen. De kades liggen lager (3,10 m +NAP) dan de Dokbrug (3,90 m +NAP). De vormgeving van de hoogteverschillen tussen kade en brug is integraal onderdeel van de ontwerpopgave van de Dokbrug. Ten behoeve van zwaar verkeer van en naar het Eiland, wordt een deel van de kade als overrijdbaar vlak uitgevoerd. In het deelgebied Scheldewerf ligt ten oosten van de Koningsweg een driehoekige (groene) ruimte. Het groene karakter vormt een mooie aanvulling op de stenige kade en creëert een zichtlijn vanaf het Vesting Park naar het Dok.

Referentie: driehoekige groene openbare wig/ruimte naast doorgaande verkeersroute (Dokbrugroute oostelijke zijde)

2.2

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit ActualisatieBeeldkwaliteitsplan Ontwikkelingsvisie Scheldekwartier

Bijzondere Objecten en Accenten

A c

K v D

L a

A c 3 6

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

K v D

L andmark A ccenten langs de stadsentree K op van het Dok

Bijzondere Objecten en Accenten 2.3

Bijzondere Objecten en Accenten

Het voormalige Van Dishoeckhuis

Dokje van Perry Aan de zuidkant van het Dok vormt het Dokje van Perry samen met de eigentijdse vertaling van het voormalige Pomphuis, het centrale element. Het droogdok is in het begin van de 18e eeuw gebouwd en recent gerestaureerd. Rondom het dok ligt een openbare ruimte waarin de (maritieme) geschiedenis van Vlissingen de hoofdrol speelt. Aan de oostkant van het voormalige droogdok wordt in de toekomst het profiel van de hoge kade doorgezet, de lage kade is al aangelegd. Inspiratie uit het verleden: Van Dishoeckhuis en Postkantoor Nabij het historische droogdok stonden in vervlogen tijden het stadspaleis Van Dishoeckhuis, later stadhuis, en het postkantoor aan de Steenen Beer. Het van Dishoeckhuis uit 1733 was een gebouw met allure; voornaam met een statige trappartij en rijk gedecoreerd. Het postkantoor dateerde uit 1912, toen Stoomvaart Mij. Zeeland op Groot Brittannië voer en Vlissingen de poort naar Engeland zou worden. De gebouwen kunnen inspiratie bieden voor de toekomstige bebouwing, om zo rondom het gerestaureerde droogdok vervlogen tijden te laten herleven.

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

Het industrieel erfgoed krijgt een prominente positie binnen het ontwikkelingsgebied. Dit erfgoed is mede bepalend voor de identiteit en het maritieme karakter van het Scheldekwartier. De robuuste bouwvolumes krijgen een nieuwe (publieke) bestemming, waarbij het handhaven van het industriële karakter randvoorwaarde is. Samen met de pleinen die worden gekoppeld aan deze gebouwen, ontstaan nieuwe ankerpunten in de stadsstructuur. Ook ’s avonds zijn deze markante elementen duidelijke oriëntatiepunten doordat ze op bijzondere wijze worden aangelicht. Zeker de Scheldekraan en de Timmerfabriek (in de zichtlijn van de stadsentree) zijn al van veraf zichtbaar en voegen zowel overdag als ’s avonds echt iets toe aan het silhouet en DNA van de stad. In de tussentijd, als het Scheldekwartier nog niet voltooid is, kan het erfgoed bijvoorbeeld worden gebruikt om films of beelden op te projecteren en zo op ultieme wijze reclame te maken voor het Scheldekwartier.

2.3

Het voormalige Postkantoor

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

2.3

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit 38

Zware Plaatwerkerij en Helling Voor de tot woon-zorgcomplex omgebouwde Zware Plaatwerkerij verweeft de historische binnenstad zich met de voormalige scheepswerf. Het tapijt van de kade krijgt een meer industrieel karakter; de Vlissingse mix van gebakken klinkers wordt onderbroken door vlakken van betontegels in grotere formaten. Deze markeren de entree van de Zware Plaatwerkerij en benadrukken de pleinfunctie. De bomenrij die de Peperdijk begeleidt, stopt zodat er vanuit de Scheldestraat zicht is op de markante Plaatwerkerij. Grassen en bodembedekkers in cortenstalen bakken op de kade geven deze toch een groen karakter. De Helling wordt toegankelijk gemaakt en krijgt een nieuwe invulling die recht doet aan het werfverleden, eventueel gecombineerd met voorzieningen voor de jachthaven. De Helling vormt daarnaast een prachtig decor voor evenementen of theatervoorstellingen.

Hoofdkantoor en Verbandkamer Vanaf de rotonde vertelt een aantal objecten en gebouwen samen het verhaal van de voormalige scheepswerf, zoals de Verbandkamer en het Hoofdkantoor. Op de rotonde verwijzen de reeds gerealiseerde cortenstalen plantenbakken naar de scheepsboegen die in het verleden vanaf de Helling steeds hoger boven de stad verrezen. Beelden hiervan zijn te zien in het (tijdelijke) museum in de Verbandkamer.

Impressie tot woon-zorgcomplex omgebouwde Zware Plaatwerkerij, afbeelding Atelier PRO

Hoofkantoor met huidige voorplein

De Helling

Verbandkamer met tijdelijk museum

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

Het Hoofdkantoor staat prominent langs de nieuwe stadsentree. Het voorplein er voor wordt vergroot en er wordt langs de Van Dishoeckstraat (op beperkte schaal) bebouwing toegevoegd die een nieuwe voorkant naar De Willem Ruysstraat vormt. De minder fraaie aanbouw en het parkeerterrein aan de achterzijde van het monumentale Hoofdkantoor zullen zoveel mogelijk aan het zicht worden onttrokken.

2.3 Scheldekraan De Scheldekraan blijft net als in vervlogen tijden het silhouet van de stad bepalen en komt aan de westzijde van het plein voor de Machinefabriek te staan. In de openbare ruimte blijven (indien technisch mogelijk) zoveel mogelijk elementen van de voormalige scheepswerf behouden. Dit zijn bijvoorbeeld de Kraanbaan en Havenspoorrails, bolders of de leidingstraten. Ze worden geïntegreerd in een hoogwaardige stoere openbare ruimte met een industriële ‘touch’.

De kade verbreedt zich ter plaatse van de Machinefabriek. In combinatie met de openbaar toegankelijke middentravee van de Machinefabriek, ontstaat hier een ruimte die geschikt is voor grotere manifestaties en evenementen. De inrichting van de kade wordt hierop afgestemd. Dit betekent zo min mogelijk (vaste) obstakels. Groene elementen in bakken of boomgroepen aan de randen van de verbrede kade dragen bij aan de verblijfskwaliteit en verzachten de stenige uitstraling van de kade.

Scheldekraan

Referentie: groene elementen aan rand verbrede kade met industrieel karakter

Machinefabriek

Referentie: tijdelijke inrichting openbare ruimte Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

Machinefabriek en Machineplein Voor de Machinefabriek is het handhaven van de huidige contour uitgangspunt. De Machinefabriek wordt met de nieuwe invulling letterlijk geopend, door een openbare route op te nemen in de herbestemming.

Bij de herbestemming van de Machinefabriek is er aandacht voor de continuïteit van de langzaam verkeersroutes langs De Willem Ruysstraat. De Machinefabriek biedt ruimte voor een centrale parkeervoorziening en daarnaast aan tal van functies, zoals verhuurbare ruimtes, een multifunctionele evenementenhal of een foodmarket.

2.3 Timmerplein Rondom de Timmerfabriek ontstaat een monumentaal plein dat oud en nieuw verbindt. Dit is gedeeltelijk opgetild; de gebouwen staan deels op de kade en deels op of aan dit opgetilde maaiveld. Dit biedt de mogelijkheid parkeren en bergingen uit het zicht te houden en intieme verblijfsplekken/ terrassen (o.a. voor de Timmerfabriek) te creëren met zicht op het kanaal. Het verhoogde maaiveld biedt ook een natuurlijke oplossing voor het hoogteverschil tussen het Dok en De WIllem Ruysstraat. De Timmerfabriek staat aan de noordzijde van dit plein (verhoogde maaiveld), zodanig dat meer dan de helft van het gebouw op het oorspronkelijke maaiveld blijft staan. Hierdoor blijft de plint van de Timmerfabriek behouden en zichtbaar. De (bij voorkeur houten) materialisatie van het verhoogde gedeelte contrasteert met de kade en draagt bij aan het aangename verblijfsgevoel (in de zon zitten met uitzicht). De overgangen tussen de kade en het dek vormen geen strakke scherpe begrenzing en geen barrière. Ze zijn zodanig vormgegeven dat men op een ontspannen wijze, bijvoorbeeld via luie trappen of hellingbanen, het dek op wordt geleid.

Timmerfabriek

Referentie: houten dek/verhoogd maaiveld bij Timmerfabriek

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

Timmerfabriek en flaneerkade met riviercruiseschepen De Timmerfabriek vormt een markant element langs De Willem Ruysstraat, al van veraf is dit industriële icoon zichtbaar. Omgekeerd biedt de Timmerfabriek een fenomenaal panorama over de Binnenhavens en vanaf het dak ook over de Westerschelde en de stad. De kade ernaast is ingericht om te flaneren en te genieten van het uitzicht op het water en de schepen. Het casco van de Timmerfabriek is reeds gerestaureerd. Binnen dit casco krijgt de Timmerfabriek een nieuwe invulling met publiekstoegankelijke functies.

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

2.3 Centrale functies zoals de school (of andere voorzieningen) staan in of aan het Vesting Park en zijn onderdeel van het totaalontwerp van het park. Het verharde deel van het park wordt als schoolplein gebruikt en is openbaar toegankelijk. De omvang van het Vesting Park is circa één hectare (inclusief schoolplein), waarvan de helft bij voorkeur groen is. Hierdoor krijgt het park ook betekenis op de schaal van de stad (leefbaarheid, duurzaamheid, eventueel waterbuffer) en levert een bijdrage aan de woonkwaliteit van Scheldewijk. Het Vesting Park is gericht op verblijven, de auto is te gast. Eventuele parkeerplaatsen worden aan de zijde van de woningen gesitueerd en gescheiden door hagen. De woningen rondom het park hebben bij voorkeur groene voortuinen, omzoomd door lage hagen. Deze ondersteunen het groene beeld en verbijzonderen de openbare ruimte. In het Vesting Park moet een hoogteverschil worden opgelost, het park loopt circa tweeënhalve meter op in de richting van het kanaal.

Het hart van Scheldewijk wordt gevormd door een centrale groene ruimte: het Vesting Park. De historische contouren van het glacis en het lunet bieden inspiratie voor de vormgeving en de inrichting van het park. Een landart-achtig element met (hellende) grasvlakken manifesteert zich als centraal object in het Vesting Park. Het profiel van straten die uitkomen op het park wordt onderbroken door een pleinachtige ruimte met daarboven een transparant groen dak van losse boomgroepen.

Referentie: vormgeving Vesting Park geinspireerd op de voormalige verstingwerken

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

Vesting Park De lagen in de geschiedenis van de stad zijn een inspiratiebron voor de derde fase in de ontwikkeling van dit gebied; van Vesting tot Scheepswerf tot Scheldewijk. Ooit lagen er ter plaatse van het Scheldekwartier imposante grondlichamen van de Vesting Vlissingen. Ongeveer waar nu de centrale openbare ruimte is geprojecteerd, lag vroeger een lunet. Dit was een klein vestingwerk met twee schuine, naar buiten gerichte zijden (facen genoemd) en twee naar achter gerichte zijden (flanken). De keel (achterzijde) is open of op een eenvoudige wijze afgesloten door een borstwering of een muur met schietgaten. De Vesting Vlissingen werd opgeheven in 1867, daarna begon het tijdperk van de scheepsbouw; de Scheldewerf. Robuuste gebouwen, werkplaatsen, straten, kades en havenspoorlijnen vervingen de groene glooiingen van het glacis van de Vesting Vlissingen. De periode van de Scheldewerf verweeft zich op subtiele wijze met de andere tijdslagen door in de inrichting van de openbare ruimte of de stedenbouwkundige structuur te refereren naar de oude havenspoorlijn die van de Paul Krugerstraat naar het Dok liep.

Referentie: (school)plein geïnspireerd op voormalige vesting Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

22.3.3

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit Historische gelaagdheid Scheldekwartier - Oude Binnenstad, Vesting Vlissingen, Scheldewerf

Beeldkwaliteitsplan Scheldekwartier

2.3 N ieuwe A ccenten Het contrast én de samenhang tussen oud en nieuw is onderdeel van de identiteit van het Scheldekwartier. Op strategische knooppunten geeft nieuwe hoogbouw met een eigenzinnige vormgeving en een ‘Vlissings’ karakter (stoer, robuust met een verfijnde detaillering) invulling aan deze identiteit. Ze bepalen vanuit de stad gezien het silhouet van het Scheldekwartier en zorgen voor oriëntatie in het stedelijk weefsel.

Vanaf de kades en in de directe nabijheid van de toren, bepalen vooral de onderste lagen de ruimtelijke beleving. Deze hebben een representatieve invulling. De begane grond is bij voorkeur publiek toegankelijk. Om windhinder zoveel mogelijk te beperken, staat de toren op een plint van drie á vier lagen hoog of krijgt een hele grote luifel. Het gebouwconcept gaat uit van een zorgvuldige detaillering van de overgang tussen toren en plint, waarbij beide elementen leesbaar en herkenbaar zijn. De toren wordt op een duidelijke wijze beëindigd, zodat een driedeling ontstaat van plint, middenstuk en beëindiging.

Drie hoogteaccenten van maximaal 100, 50-55 en 35 meter, met aandacht voor herkenbare gevelgeleding; plint middendeel en beëindiging

Onderdelen van het raamwerk - Beeldkwaliteit

In totaal mag er op drie locaties hoogbouw worden gerealiseerd. Deze drie locaties vallen alle drie onder het deelgebied Scheldewerf en zijn gepositioneerd aan het water.

L andmark Een landmark (maximaal honderd meter, gerelateerd aan de Sardijntoren) markeert de overgang tussen het kanaal en het Dok. De toren staat op de kade en aan het kanaal; schaal en maat van de toren zijn zo in evenwicht met de weidsheid van het kanaal en de Binnenhavens. In de brede context vormt de toren een landmark en oriëntatiepunt op de schaal van de stad en de havens, en nodigt de toren je uit op het Scheldekwartier. De toren heeft een herkenbaar en eenduidig silhouet en een eigenzinnig architectonisch karakter. Vlissings, stoer, robuust met een geraffineerde detaillering en een knipoog naar het werfverleden. De (zichtbare) constructie-lijnen geven de toren een maat en schaal. Het materiaalgebruik sluit aan op de stoere robuuste vormgeving en het Vlissings DNA.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11295365/1