4.2 rvs Jaarstukken 2023 bijlage 1 jaarstukken
Tekst van het document
gemaakt over de beschikbaarheid en transformatie van de specialistische functies en bovenregionale samenwerking. Bij het opstellen van de Regiovisie is zo veel mogelijk rekening gehouden met de gevolgen van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd. De Regiovisie vormt de basis voor een nieuw aanbestedingstraject jeugdhulp. Tenslotte is in 2023 uitvoering geven aan de aanbevelingen van het lokale onderzoek naar de uitvoering van de Jeugdwet in het kader van het Plan van Aanpak artikel 12. Wat wilden we bereiken? Een effectief en efficiënt jeugdhulp aanbod Wat hebben we daarvoor gedaan? Zeeuwse Regiovisie Jeugd Inbreng in het opstellen van de Zeeuwse Regiovisie Jeugd en daaruit voortvloeiende werkagenda. Inbreng op het nieuwe aanbestedingsmodel voor het beschikbare aanbod jeugd. Inbreng op de visie governance inkoop jeugd. Stand van zaken We hebben bijgedragen aan de totstandkoming van Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 20232028 alsook inbreng gehad op de visie t.a.v. de toekomstige governance inkoop jeugd. Voorts hebben we een bijdrage geleverd aan de voorbereiding van het traject voor de nieuwe aanbesteding jeugdhulp (2025-2028). Hierbij hebben we eind 2023 meer betrokkenheid gevraagd en genomen bij de op te stellen inkoopstrategie in 2024 teneinde meer regie en sturing op de gewenste veranderingen bij de nieuwe aanbesteding te realiseren.
Onze inzet op het terugbrengen van de Zeeuwse inkoop naar vooral specialistische jeugdhulp, vermindering van het aantal contractpartijen en administratieve lastenverlichting wordt in 2024 onverkort voortgezet. Wat wilden we bereiken? Vermindering van de uitgaven aan jeugdhulp Wat hebben we daarvoor gedaan? Lokale onderzoek Jeugdwet Sturen op de aanbevelingen uit het lokale onderzoek Jeugdwet; Efficiënte samenwerking met Buurtteams Vlissingen, toegang, huisartsen en onderwijs. Stand van zaken Op grond van het lokale onderzoek Jeugdwet is in 2023 een pilot (Grip op Jeugd) gestart in Oost-Souburg door het ouder-kind-team, met als doel meer grip en zicht te krijgen op de jeugdhulpaanvragen en hierbij de ‘beweging naar voren’ te maken. Binnen de pilot wordt er in samenwerking tussen het medische en sociale domein (Kerngezond) een nieuwe werkwijze geïmplementeerd en de effecten gemonitord. In 2024 en 2025 loopt de pilot door. Begin 2024 wordt bekeken of op basis van ervaringen en resultaten deze werkwijze breder uitgerold wordt.
59
3.3.12 Geëscaleerde zorg 18+ We geven in Vlissingen verder vorm aan de opgave die we hebben voor onze kwetsbare inwoners die (tijdelijk) gebruik moeten maken van een beschermd wonen voorziening of maatschappelijke opvang. Dit in het licht van de landelijke ontwikkelingen waarbij verantwoordelijkheden op termijn verschuiven van de centrumgemeente Vlissingen naar de overige Zeeuwse gemeenten. We hanteren de uitgangspunten uit de Regiovisie beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang (BWMO) Zeeland 2022-2025: focus op herstel en participatie zoveel mogelijk in de eigen woonomgeving. We zetten in op passende zorg. We maken nieuwe samenwerkingsafspraken met de Zeeuwse gemeenten om meer lokaal georganiseerde voorzieningen met de juiste spreiding in het Zeeuwse te realiseren. Om deze opgave te kwantificeren voeren we onderzoeken uit. Op basis van deze nieuwe inzichten zetten we passende vervolgstappen in 2024. Wat wilden we bereiken? Inwoners die aangewezen zijn op beschermd wonen en opvang komen op een verantwoorde manier zelfstandig in de wijk te wonen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Opbouw Ombouw Afbouw Spreidingsplan (OOAS-plan) We stellen een Opbouw Ombouw Afbouw Spreidingsplan (OOAS-plan) op voor alle beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang voorzieningen in Zeeland.
Stand van zaken Vanwege een verschil van inzicht over de inhoud van het rapport over het ideale zorglandschap dat moet worden opgeleverd is aanvullend bijgestuurd. Het rapport is in het eerste kwartaal van 2024 opgeleverd.
Aanbesteding beschermd wonen We besteden beschermd wonen meerjarig aan met het accent op transformatiedoelen. Stand van zaken
Afgerond? Ja Wat wilden we bereiken? Inwoners die aangewezen zijn op maatschappelijke opvang komen op een verantwoorde manier zelfstandig in de wijk te wonen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Weer Thuis op Walcheren In het kader van Weer Thuis op Walcheren maken we samenwerkingsafspraken tussen de 3 gemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders.
60
Stand van zaken De afspraken zijn gemaakt en in het eerste kwartaal van 2024 ter vaststelling aan de betrokken partijen, waaronder het college van burgemeester en wethouders, aangeboden. We verwachten dat het convenant in het tweede kwartaal van 2024 is ondertekend.
3.3.13 Geëscaleerde Zorg 18Geëscaleerde Zorg 18Tot dit taakveld behoren aanpak kindermishandeling, Veilig Thuis 18-, jeugdbescherming en jeugdreclassering en kinderbeschermingsmaatregelen opgelegd door de rechtbank, uitgevoerd door een gecertificeerde instelling (GI). Vlissingen speelt met eigen casusregie van het Regieteam in op complexe gezinsproblematiek met veiligheidsrisico’s. Hiermee proberen wij waar mogelijk escalatie en gedwongen kader te voorkomen. In die gevallen waarin dit toch niet lukt, komt de jeugdbescherming in beeld. De sector jeugdbescherming wordt gezien als de intensive care van de jeugdzorg en kampt al jaren met forse bedrijfsvoerings- en personele problemen (landelijk). In de Zeeuwse situatie heeft dit geleid tot een overname in 2021 van Intervence door JB West. Met JB West is een vijfjarige omzetgarantie afgesproken waarin, naast de uitvoering van de reguliere wettelijke maatregelen, een zekere ruimte is om aanvullende diensten voor lokale toegangen van gemeenten te verrichten. Omdat het totale stelsel van de jeugdbescherming geleidelijk aan onhoudbaar is geworden, is in 2021 landelijk het Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming vastgesteld. Het stelsel gaat zodanig op de schop dat wordt toegewerkt naar regionale veiligheidsteams vanaf 2025, waarin de bestaande GI’s, Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming zullen opgaan.
De kwetsbare gezinnen worden dan ondersteund door 1 vast gezicht vanuit een lokaal team, waarbij 1 expert vanuit het regionale team als duo-lid betrokken kan worden. Ter voorbereiding van het model zijn in 2021 landelijk 6 proefregio’s bepaald. Zeeland neemt hieraan deel door het project Vaart in Veiligheid (ViV). Vlissingen heeft samen met Terneuzen en Borsele eerder deelgenomen aan de eerste pilot van ViV, maar die stagneerde door het dossier Intervence en visiediscussies in de Zeeuwse stuurgroep. Inmiddels is ViV overgegaan in de Zeeuwse proeftuin Ieder1 in de gemeente Hulst. In 2024 zal Vlissingen verder afstemmen met de proeftuin. Overigens werken we in Vlissingen al zo veel mogelijk toe naar de principes van het Toekomstscenario. Abusievelijk is onder dit onderdeel in de begroting 2023 niet de juiste tekst opgenomen onder "Wat willen we bereiken?". De doelstelling onder dit taakveld is: Voorkomen dat kwetsbare jeugd- en gezinsproblematiek escaleert naar crisis en/of gedwongen kader. Dat is hetgeen we in 2023 wilden bereiken. Wat wilden we bereiken? In het kader van Weer Thuis op Walcheren maken we samenwerkingsafspraken tussen de 3 gemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Reguliere inzet Regieteam complexe casuïstiek en inzet op preventie via Buurtteams Vlissingen Reguliere inzet van het Regieteam complexe casuïstiek en inzet op preventie via Buurtteams Vlissingen. Afspraken naar behoefte over extra inzet JB West. Voortzetting goede afstemming met pilot Vaart in Veiligheid. 61
Stand van zaken Bedoeling was in 2023 over de inhoud en verdeling van de lokale diensten van JB West per Zeeuwse subregio/gemeenten afspraken te maken, aansluitend bij de lokale behoeften. Deze afspraken zijn op Zeeuws niveau niet afgerond. In 2024 worden de aanvullende diensten opnieuw geagendeerd. De afstemming over de pilot Vaart in Veiligheid is overgegaan in de afstemming rond de Zeeuwse proeftuin Ieder1. Een inzicht vanuit de Zeeuwse proeftuin is dat het beslisproces voor Kind en Gezinsbescherming verbeterd kan worden door ouders en jeugdigen actief mee te laten praten, expliciet te bekijken welke mogelijkheden er zijn in het vrijwillig kader, door verbinding te leggen met ervaringsdeskundigen en het toevoegen van specifieke deskundigen. De inzet van het regieteam in Vlissingen is er op gericht de begeleiding in het vrijwillig kader te optimaliseren. Daarbij zijn het contact met het gezin en het inzetten van effectieve ondersteuning speerpunten, om crisis en inzet van gedwongen kader te voorkomen. In Vlissingen is het totaal aantal jeugdigen met een jeugdbeschermingsmaatregel gedaald van 2,0% in 2021 en 2,1% in 2022 naar 1,7% in 2023. Het aantal Zeeuwse jeugdigen dat een maatregel heeft is duidelijk lager, respectievelijk 1,5% in 2021, 1,5% in 2022 en 1,4% in 2023.
Jongeren die een jeugdreclasseringsmaatregel uitgereikt kregen is daarentegen gestegen van 0,5% in 2021, via 0,6% in 2022 naar 0,7% in 2023. Deze stijgende trend wijkt af van de daling die gemiddeld in Zeeland wordt gerealiseerd. Na een hoger percentage van 0,4% in 2022, is het Zeeuwse percentage van 0,3% weer terug op het niveau van 2021.
3.3.14 Centrumtaken Via een motie heeft de raad het college verzocht om inzicht te geven in de rijksmiddelen voor de centrumtaken. Gemeente Vlissingen is centrumgemeente voor Zeeland voor de Maatschappelijke opvang (MO), Vrouwenopvang (VO) en Beschermd wonen (BW). Dit houdt in dat gemeente Vlissingen verantwoordelijk is voor het beheer van het financiële budget dat hiervoor vanuit het Rijk beschikbaar wordt gesteld. Beschermd wonen wordt (vooralsnog) op termijn door gedecentraliseerd. Het wetsvoorstel daartoe is echter met de val van het kabinet voor onbepaalde tijd uitgesteld. Voor vrouwenopvang en maatschappelijke opvang blijft gemeente Vlissingen nog fungeren als centrumgemeente. Met de doordecentralisatie van beschermd wonen wordt het totale budget voor Beschermd Wonen dat beschikbaar is gesteld aan de centrumgemeente Vlissingen via het objectief verdeelmodel stapsgewijs door gedecentraliseerd naar de 13 Zeeuwse gemeenten. Het tempo is bepaald door het landelijk vastgesteld ingroeipad van 10 jaar. De 13 gemeenten in Zeeland hebben besloten om (los van de doordecentralisatie) te gaan werken met één regiobudget voor de taken maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen.
62
De rijksbijdrage voor BW, MO en VO is als volgt: Rijksbijdrage regio Zeeland (bedragen * € 1.000)
2023
2024
2025
2026
Beschermd Wonen (BW)
38.118
38.051*
38.166*
38.181*
Maatschappelijke opvang en OGGz (MO)
6.991
6.991
6.991
6.991
Vrouwenopvang (VO)
4.287
4.308
4.308
3.935
* Vanaf 2024 is de rijksbijdrage beschermd wonen een regiobudget (van 13 Zeeuwse Gemeenten) Met ingang van 2022 ontvangt Vlissingen als centrumgemeente Maatschappelijke Opvang ook de nieuwe gelden voor de aanpak dak- en thuisloosheid (ca. 1 miljoen). Naar verwachting wordt in de meicirculaire 2024 bekend of we deze middelen structureel gaan ontvangen vanuit het Rijk en of we deze middelen gaan ontvangen in de vorm van een decentralisatie-uitkering gaat of om een SPUK (specifieke uitkering).
3.3.15 Volksgezondheid In Vlissingen wordt er hard gewerkt aan de gezondheid van inwoners samen met vele organisaties, initiatieven, bedrijven en de inwoners zelf. In 2023 werd er vanuit de landelijke akkoorden IZA (Integraal Zorg Akkoord) en GALA (Gezond Actief Leven Akkoord) richting gegeven aan inzet op domein overstijgende samenwerking en preventie. We hebben ingezet op de ontwikkeling van verschillende programma's die hierin passen zoals Cool2Bfit (voor kinderen met overgewicht) en preventie middelen gebruik. We leggen de verbinding met andere domeinen. Gezondheid wordt namelijk bepaald door een combinatie van persoonlijke kenmerken en omstandigheden waarin mensen geboren worden, opgroeien, wonen en werken. Veel van deze factoren hangen samen met sociaaleconomische status en liggen vaak buiten het gezondheidsdomein. Een groot gedeelte van de uitvoering van de Wet publieke gezondheid hebben we belegd bij de GR GGD Zeeland. De GGD geeft onder andere uitvoering aan de jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding (waaronder COVID-19), medische milieukunde (waaronder PFASgerelateerde zaken) en psychosociale hulpverlening. Daarnaast zijn we verbonden aan de Zeeuwse Zorg Coalitie waarin de Zeeuwse gemeenten samenwerken met zorgaanbieders, verzekeraars en inwoners om de groeiende zorgkloof in Zeeland te dichten.
3.3.16 Fiche H Wind in de zeilen: Zorg Kwalitatief goede en bereikbare zorg is belangrijk voor onze inwoners en levert bovendien een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid en het vestigingsklimaat. Met het fiche Zorg krijgt de zorginfrastructuur een impuls. De drie onderdelen van dit fiche hangen met elkaar samen en versterken elkaar. 1. Zeeuwse Zorginfrastructuur; binnen de Zeeuwse zorgcoalitie (ZZC) werken we met de andere Zeeuwse gemeenten, Provincie, zorgaanbieders en zorgverzekeraar samen aan een toekomstbestendige zorginfrastructuur. In 2023 is dit onderdeel van het Fiche afgerond. Werkzaamheden van de ZZC worden met andere financiering voortgezet. 2. Opleiden huisartsen en physician assistants (PA’s) in Zeeland; opleiden in en binden aan Zeeland. 3. Ontwikkelen drie Kerngezond-centra in Vlissingen; multidisciplinaire samenwerkingsverbanden ondersteund door digitalisering en huisvesting.
63
Kerngezond Met zorgverzekeraar CZ zijn we verantwoordelijk voor de uitvoering van het onderdeel Kerngezond-centra. In nauwe samenwerking met Vlissingse huisartsen en betrokken zorgaanbieders ontwikkelen we Kerngezond in Vlissingen. Als gemeente zijn we ook participant in de samenwerking Kerngezond. Buurtteams Vlissingen en onze gemeentelijke toegang hebben in 2023 een belangrijke bijdrage geleverd en blijven dit ook doen. Om integraal samen te kunnen werken is het belangrijk om dezelfde taal te spreken; in 2023 hebben meer dan 150 professionals uit het sociaal en medisch domein in Vlissingen een scholingstraject positieve gezondheid gevolgd. Wat wilden we bereiken? Een toekomstbestendige zorginfrastructuur met kwalitatief goede zorg dichtbij de inwoners Wat hebben we daarvoor gedaan? Implementeren concept Kerngezond We implementeren met partners het inhoudelijk concept Kerngezond in drie bedieningsgebieden. Stand van zaken Met de partners in Kerngezond is op verschillende thema’s gewerkt aan domein overstijgende samenwerking, bijvoorbeeld Welzijn op Recept+ en kwetsbare jeugd. In 2024 bouwen we verder aan de samenwerking met nieuwe thema’s en het bestendigen van ontwikkelde werkwijzen.
3.3.17 Continue taken Wat wilden we bereiken? Continue taken Van de taken die we continu uitvoeren, willen we er een aantal onder uw aandacht brengen. Hieronder geven wij u een (niet limitatief) overzicht van de taken die structureel worden uitgevoerd. Wat hebben we daarvoor gedaan? Arbeidsmarkt, Wind in de zeilen fiche I: impuls werkzoekenden De (om)scholingstrajecten richting zorg, bouw en haven zijn 2021/2022 gestart. De instroom van nieuwe kandidaten is ook in 2023 een doorlopend proces. Mogelijke (om)scholings- en ontwikkeltrajecten voor de banen die – in brede zin – zullen ontstaan a.g.v. realisatie van het Justitieel Complex Vlissingen, worden in afstemming met DJI in 2023 verder in beeld gebracht en ontwikkeld. Ook mogelijkheden bij de PI Middelburg hiervoor worden verkend.
64
Stand van zaken De omscholingstrajecten zijn begonnen in 2020. Omdat de effecten tot nu toe onvoldoende zijn, is verlenging tot 2026 en aanpassing van het Fiche Arbeidsmarkt aangevraagd bij de stuurgroep Wind in de Zeilen. Doelstelling is verbetering van door- en uitstroom van statushouders uit een uitkering. Het justitieel complex zal naar verwachting in 2030 klaar zijn, het opleiden van mensen daarvoor is op dit moment te ver weg. Wel wordt in de aanloop meegenomen dat hier werk uit voortvloeit. Voor het fiche arbeidsmarkt is een plan ontwikkeld om statushouders beter te begeleiden in hun duale traject en dan vooral gericht op participatie (werk en/of sociale activering). Leerlingenvervoer Met het actualiseren van de verordening werd gestart in 2022. In 2023 wordt een nieuwe verordening vastgesteld. Stand van zaken Afgerond? Ja Nationaal Programma Onderwijs Uitvoer geven aan het ‘Ondersteuningsplan Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Gemeente Vlissingen’. Conform BenW-nota, Raadsvoorstel 1358857 Gemeentelijke Middelen Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Gemeente Vlissingen, d.d. 24 februari 2022. We gaan er vanuit dat de extra middelen die beschikbaar zijn gesteld vanuit het Rijk budgetneutraal beschikbaar kunnen worden gesteld voor het onderwijs op basis van de bestaande capaciteit.
Stand van zaken In 2022 heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld, gericht op het terugdringen van onderwijsachterstanden veroorzaakt door COVID-19. Op basis daarvan is het uitvoeringsplan 'Ondersteuningsplan Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Gemeente Vlissingen' in 2022 vastgesteld. De uitvoering daarvan (extra formatie voor scholen gericht op de aansluiting onderwijs-zorg) loopt, conform plan en binnen budget, door tot 2025. Afgerond? Ja Onderwijsachterstandenbeleid Opstellen van Onderwijsachterstanden Beleidsplan 2023-2026. Uitvoering geven aan het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid conform het nog vast te stellen beleid. Stand van zaken Afgerond? Ja
65
Wet inburgering Samen met onze uitvoeringsorganisaties ondersteunen we inburgeraars met als doel om zo snel mogelijk in te burgeren volgens de nieuwe wet inburgering in onze gemeente. Stand van zaken In 2023 hebben we middelen overgeheveld voor het aantrekken van extra personeel (1 fte). Met als doel het opzetten van nieuwe regelingen zoals sociale activering die vallen onder de Wet inburgering 2021. Dit realiseren we in 2024.
3.3.18 Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Begroting 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Saldo 2023
Lasten
172.842
152.141
Baten
39.407
39.783
20.700 -376
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
133.435
112.358
21.077
Onttrekkingen
1.987
1.921
67
Stortingen
2.360
18.828
-16.468
373
16.907
-16.535
133.807
129.265
4.542
Mutaties reserves Sociale samenhang
3.3.19 Investeringen In het onderstaande overzicht staat het in 2023 onderhanden krediet. Wij verwachten dat het restant op het krediet voldoende zijn om de investering uit te voeren. Wanneer dit niet het geval is dan lichten wij dit toe (zie laatste kolom). In de kolom 'afsluiten' geven we aan of we het krediet in het lopende jaar hebben afgesloten. Indien we hier niets vermelden, loopt het krediet nog door naar het volgende jaar. De overschrijdingen lichten we toe bij 5.8 Begrotingsrechtmatigheid investeringen. Bedragen x € 1.000 Omschrijving
Begroot
Werkelijk t/m 2022
Werkelijk 2023
Restant
Afsluiten
Toplaag Cruijff Court
70
0
64
6
Prog 3 Sociale Samenhang
70
0
64
6
2023
3.3.20 Reserves en voorzieningen De mutaties van de reserves en voorzieningen lichten we toe in hoofdstuk 5.4 Toelichting op de balans (onderdeel vaste passiva).
66
3.4 Programma Bestuur 3.4 Inleiding Het programma Bestuur gaat over de relatie van het gemeentebestuur met haar inwoners, ondernemers, instellingen, andere overheden en over de relatie tussen de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie. Met onze inwoners, ondernemers en instellingen willen we werken aan wat we gezamenlijk belangrijk vinden voor de gemeente Vlissingen. We geven daaraan richting op basis van een gezamenlijk vastgestelde strategische koers voor Vlissingen in 2040. Onze werkwijze om de programmadoelen te bereiken kenmerkt zich door: het samen doen, de dialoog opzoeken, de participatie bevorderen en 'van buiten naar binnen denken'. Samen met de regio willen we het stedelijke gebied op Walcheren versterken en binnen het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) de bestuurlijke krachten bundelen, gericht op de thema’s wonen, economie, arbeidsmarkt, sociaal domein, milieu, energie en klimaat. Maar de wereld om ons heen stopt niet bij deze grenzen. De overheid moet zich positioneren als onderdeel van een veranderende (informatie)samenleving. Met het rijk, provincies, waterschappen en andere gemeenten willen we meer samenwerken aan de complexe opgaven waar we als overheden voor staan. Samen kunnen we meer bereiken als één overheid.
Uiteraard geldt dit in het bijzonder voor het compensatiepakket 'Wind in de Zeilen'; rijk, provincie en onze gemeente bewaken gezamenlijk in een aparte stuurgroep de voortgang en integraliteit van de uitvoering van dit pakket. Waar ruimte ontstaat voor nieuw beleid, zal de gemeenteraad aan de voorkant van processen worden betrokken, zodat deze goed in positie komt en blijft. Als het gaat om de samenwerking tussen bestuur en organisatie accepteren en respecteren we een duidelijke rolverdeling tussen gemeenteraad, college en organisatie. De gemeenteraad vertegenwoordigt de inwoners en ondernemers, stelt de kaders vast en controleert het college. Het college bestuurt collegiaal de gemeente. De ambtelijke organisatie adviseert onafhankelijk, bereidt de besluiten voor en voert deze uit. We zijn in deze rolverdeling transparant over de manier waarop we met bevoegdheden omgaan. De besluiten die we nemen en andere overheidsinformatie publiceren we actief op grond van de Wet open overheid èn omdat we transparantie een belangrijke kernwaarde vinden in onze woorden en daden als gemeente. De gemeente wil zich verder ontwikkelen tot een integrale overheid; een servicegerichte èn betrouwbare organisatie zonder onnodige drempels en procedures.
Bestuur en organisatie inspireren, stimuleren en faciliteren daarbij inwoners, ondernemers, instellingen en andere partners en zoeken actief de dialoog en samenwerking met hen. Daarvoor gebruiken we ook sociale media en bieden we ook digitale kanalen. Bestuur en organisatie tonen zich een betrouwbare partij: we zeggen wat we doen en doen wat we beloven. We zeggen het ook als iets niet kan en dan zoeken we samen naar oplossingen, in de geest van de Omgevingswet en in het gezamenlijke belang van Vlissingen. We blijven investeren in de verbetering en het op peil houden van onze dienstverlening en willen daarbij ook digitalisering een ondersteunende rol laten spelen. Om onze dienstverlening op peil te houden is het ook noodzakelijk dat we voldoende gekwalificeerd personeel hebben, die de gemeente ervaren als een aantrekkelijke werkgever, die werkinhoudelijke uitdagingen biedt en kansen voor de eigen ontwikkeling. Tenslotte gaan we actief op zoek naar subsidiemogelijkheden voor co-financiering van onze projecten. Ook daarin werken we samen met partners als de provincie en North Sea Port.
67
Speerpunten programma Bestuur 2023:
Implementatie Wet open overheid;
Burgerparticipatie;
Subsidieverwerving.
3.4.1 Implementatie Wet open overheid De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 in werking getreden ter vervanging van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Het grootste verschil tussen de Woo en de Wob is de verplichting om overheidsinformatie actief openbaar te maken. Wat betreft de passieve openbaarmaking (openbaarmaking op verzoek) is de Woo niet veel gewijzigd. Na een Koninklijk Besluit zullen we geleidelijk aan steeds meer overheidsinformatie actief openbaar maken. Wat wilden we bereiken? Op een effectieve en efficiënte wijze voldoen aan de verplichting in de Woo. Wat hebben we daarvoor gedaan? Overheidsinformatie actief openbaar maken Door vanaf 2023 overheidsinformatie actief openbaar te maken, neemt het aantal (passieve) Woo verzoeken geleidelijk af. Stand van zaken
Veel informatie, die we o.g.v. de Woo openbaar moeten maken, staat al op onze website www.vlissingen.nl en is ook te vinden via de Woo-index.
Voor het actief openbaar maken hebben we daarnaast de tools Datamask en Djuma OpenInfo aangeschaft en geïmplementeerd. Hiermee kunnen we de informatiecategorieën direct vanuit het zaaksysteem anonimiseren en aansluitend publiceren (en daarmee openbaar maken). Dit doen we nadat een Koninklijk Besluit is genomen, waarna het verplicht is een informatie-categorie openbaar te maken.
Afgerond? Ja
3.4.2 Burgerparticipatie We hebben ingezet op het planmatig betrekken van belanghebbenden in de visievorming, beleidsontwikkeling, ruimtelijke plannen en het onderhouden van onze kapitaalgoederen. Als onderdeel van onze standaard werkwijze hebben we bepaald op welke manier participatie mogelijk is en op welk niveau van de participatieladder. De manier van participatie is afgestemd op de doelgroep en het onderwerp. We hebben gebruik gemaakt van diverse participatie methodieken, waaronder DoemeeVlissingen.nl We hebben gezorgd dat iedereen inbreng en invloed kan hebben op zijn leefomgeving en mee kan doen Daarnaast hebben we initiatieven gefaciliteerd die inwoners zelf ontplooien om hun leefomgeving te verbeteren. Hierin spelen de wijkcoördinatoren een verbindende rol tussen de samenleving en onze organisatie. De wijkcoördinator was makkelijk te benaderen voor advies en informatie van wijkbewoners en een goede stimulator voor bewonersparticipatie.
68
Wat wilden we bereiken? We zorgen dat iedereen inbreng en invloed kan hebben op zijn leefomgeving en mee kan doen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Extra wijkcoördinator Om de participatie goed vorm hebben we een extra wijkcoördinator aangesteld. Daarnaast borgen we participatie binnen de projectmatige aanpak. Stand van zaken Afgerond? Ja Wat wilden we bereiken? We faciliteren initiatieven die inwoners zelf ontplooien om hun leefomgeving te verbeteren. Wat hebben we daarvoor gedaan? Bewonersinitiatieven We gaan de initiatieven in beeld brengen, ondersteunen en monitoren. Stand van zaken Afgerond? Ja
3.4.3 Subsidieverwerving De Europese subsidieprogramma’s kennen een cyclus van zeven jaar. In 2022 is een nieuwe periode van start gegaan. Elke zeven jaar worden er nieuwe doelen gesteld die aan de subsidies zijn gekoppeld. In de huidige subsidieperiode ligt de nadruk op klimaatverandering (groener), digitalisering (slimmer) en aandacht voor inclusie (socialer). Thema’s die gekoppeld kunnen worden aan Vlissingse uitdagingen. Een specifieke uitdaging is de beëindiging door de Brexit van het Interreg 2-zeeën project. Vlissingen maakte veel gebruik van deze regeling. In 2023 is er daarom vooral ingezet worden op de kansen die andere EU programma’s, maar ook regionale en landelijke regelingen bieden. Het in het coalitieakkoord genoemde budget is in 2023 gebruikt om ervaring op te doen met de nieuwe subsidieregelingen, scans uit te voeren en eerste aanvragen te (laten) doen. Wat wilden we bereiken? Maximaal benutten van externe (Europese) financiële middelen voor de realisatie van projecten, die we al ambiëren en waarvoor dus co-financiering beschikbaar is.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Subsidieverwerving We zetten in op subsidieverwerving: door het laten scannen van mogelijkheden, de kansen te laten matchen met voornemens met betrekking tot projecten, samenwerking met andere partijen op te zetten en capaciteit in te zetten om aanvragen in te dienen en aan de voorwaarden te voldoen.
69
Stand van zaken
3.4.4 Burgerzaken Zie voor het onderdeel Burgerzaken 3.4.5 Continue taken.
3.4.5 Continue taken Wat wilden we bereiken? Continue taken Van de taken die we continu uitvoeren, willen we er een aantal onder uw aandacht brengen. Hieronder geven wij u een (niet limitatief) overzicht van de taken die structureel worden uitgevoerd. Wat hebben we daarvoor gedaan? Burgerzaken - Verkiezingen In 2023 organiseren we twee verkiezingen op 15 maart 2023; die voor Provinciale Staten en voor het algemeen bestuur van het Waterschap. De aanpassingen in de Kieswet worden daarbij meegenomen: op 13 en 14 maart 2023 zijn er extra verkiezingsdagen. Hiervoor wordt een gemeentelijk stembureau ingesteld. Stand van zaken Op 15 maart 2023 werden de Provinciale Statenverkiezingen gehouden samen met de Waterschapsverkiezingen. De organisatie is goed verlopen zonder incidenten. Op 22 november 2023 werden er voor de 2e keer dit jaar verkiezingen georganiseerd, dit keer voor de 2e kamer. Gezien de verwachte grote opkomst en op advies van de kiesraad zijn de stemmen op 23 november centraal geteld. De organisatie is goed verlopen een evaluatie heeft plaatsgevonden. Afgerond? Ja Griffie - Raadszaal In 2023 wordt een plan en een kostenraming gemaakt om het interieur van de raadszaal te vernieuwen. Voor de uitvoering van dit plan worden in de Programmabegroting 2024-2027 middelen gevraagd.
Stand van zaken
Afgerond? Ja
70
3.4.6 Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Begroting 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Saldo 2023
Lasten
7.662
5.590
Baten
557
661
-104
7.105
4.929
2.176
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen
2.072
643
444
200
Stortingen
5.164
4.831
333
Mutaties reserves
4.521
4.387
134
Bestuur
11.626
9.316
2.310
3.4.7 Investeringen In het onderstaande overzicht staat het in 2023 onderhanden krediet. Wij verwachten dat het restant op het krediet voldoende zijn om de investering uit te voeren. Wanneer dit niet het geval is dan lichten wij dit toe (zie laatste kolom). In de kolom 'afsluiten' geven we aan of we het krediet in het lopende jaar hebben afgesloten. Indien we hier niets vermelden, loopt het krediet nog door naar het volgende jaar. De overschrijdingen lichten we toe bij 5.8 Begrotingsrechtmatigheid investeringen. Bedragen x € 1.000 Omschrijving
Begroot
Werkelijk t/m 2022
Werkelijk 2023
Restant
Afsluiten
Vervangen BRP-applicatie
150
127
0
23
Prog 4 Bestuur
150
127
0
23
2023
3.4.8 Reserves en voorzieningen De mutaties van de reserves en voorzieningen lichten we toe in hoofdstuk 5.4 Toelichting op de balans (onderdeel vaste passiva).
71
3.5 Overhead Om de raad op eenvoudige wijze meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de gehele organisatie en ook meer zeggenschap over die kosten te geven, is voorgeschreven dat in het programmaplan een apart overzicht wordt opgenomen van de kosten van de overhead. Tot dit taakveld behoren de kosten van overhead, dat wil zeggen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces:
financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie;
personeel en organisatie;
gemeentesecretaris;
inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement);
juridische zaken;
bestuurszaken en bestuursondersteuning;
informatievoorziening en automatisering van PIOFACH (Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Administratieve organisatie, Communicatie, Huisvesting)-systemen;
facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging);
documentaire informatievoorziening (DIV);
managementondersteuning primair proces.
Beleidsindicatoren: De beleidsindicatoren in dit hoofdstuk zijn opgesteld op basis van eigen gegevens. Formatie (fte per 1.000 inwoners) Bron: Eigen gegevens Begroting/jaarrekening
Vlissingen
Begroting 2023 (periode 2023)
8,3
Jaarrekening 2023 (periode 2023)
10,0
Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Bron: Eigen gegevens Begroting/jaarrekening
Vlissingen
Begroting 2023 (periode 2023)
8,3
Jaarrekening 2023 (periode 2023)
9,1
Apparaatskosten (kosten per inwoner) Bron: Eigen begroting Begroting/jaarrekening
Vlissingen
Begroting 2023 (periode 2023)
372
Jaarrekening 2023 (periode 2023)
358
72
Overheadkosten (% van totale lasten) Bron: Eigen begroting Begroting/jaarrekening
Vlissingen
Begroting 2023 (periode 2023)
6,37%
Jaarrekening 2023 (periode 2023)
5,46%
Externe inhuur (% van totale loonsom + kosten inhuur externen) Bron: Eigen begroting Begroting/jaarrekening
Vlissingen
Begroting 2023 (periode 2023)
12,07%
Jaarrekening 2023 ( periode 2023)
23,20%
3.5.1 Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Begroting 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Saldo 2023
Lasten
21.164
21.809
Baten
5.621
5.690
-645 -69
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
15.543
16.119
-576
Overhead
15.543
16.119
-576
3.5.2 Investeringen In het onderstaande overzicht staan de in 2023 onderhanden kredieten. Wij verwachten dat de restanten op de kredieten voldoende zijn om de investeringen uit te voeren. Wanneer dit niet het geval is dan lichten wij dit toe (zie laatste kolom). In de kolom 'afsluiten' geven we aan of we de kredieten in het lopende jaar hebben afgesloten. Indien we hier niets vermelden, loopt het krediet nog door naar het volgende jaar. De overschrijdingen lichten we toe bij 5.8 Begrotingsrechtmatigheid investeringen. Bedragen x € 1.000 Omschrijving
Begroot
Werkelijk t/m 2022
Werkelijk 2023
Restant
Voorbereiding nieuwbouw Stadsbeheer
1.117
605
488
25
Nieuwbouw Stadsbeheer – Civiel
8.193
0
1.079
7.114
Nieuwbouw Stadsbeheer – Bouwkosten
2.393
0
432
1.960
Nieuwbouw Stadsbeheer – Inboedel
170
0
0
170
Vervangen zaaksysteem Verseon
180
163
0
17
1.031
155
422
454
Hybride werken 2022-2024 Verplichtingenadministratie Prog 5 Overhead
150
0
0
150
14.265
952
2.392
10.922
Afsluiten
3.5.3 Reserves en voorzieningen De mutaties van de reserves en voorzieningen lichten we toe in hoofdstuk 5.4 Toelichting op de balans (onderdeel vaste passiva).
73
3.6 Algemene dekkingsmiddelen In artikel 25, lid 1 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is bepaald dat het overzicht van baten en lasten een overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien moet bevatten. De algemene dekkingsmiddelen betreft vooral de OZB en de uitkeringen uit het gemeentefonds. Deze middelen kennen in tegenstelling tot de afvalstoffenheffing of rioolrechten geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De niet vrij aanwendbare heffingen ramen en verantwoorden wij, evenals de ontvangsten van de specifieke uitkeringen, in de daarop betrekking hebbende programma’s onder de baten.
3.6.1 Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Begroting 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Saldo 2023
Lasten
1.682
2.089
-407
Baten
195.182
196.579
-1.398
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-193.500
-194.490
990
Onttrekkingen
4.591
4.591
0
Stortingen
13.865
13.865
0
Mutaties reserves
9.275
9.275
0
-184.225
-185.216
990
Algemene dekkingsmiddelen
3.6.2 Reserves en voorzieningen De mutaties van de reserves en voorzieningen lichten we toe in hoofdstuk 5.4 Toelichting op de balans (onderdeel vaste passiva).
74
4. Paragrafen 4.1 Paragraaf lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf bevat nadere informatie over de gemeentelijke heffingen met betrekking tot het belastingjaar 2023. De gemeente Vlissingen kende in 2023 de volgende heffingen: 1. Onroerende zaakbelastingen (OZB) 2. Woonforensenbelasting 3. Toeristenbelasting 4. Hondenbelasting 5. Precariobelasting 6. Afvalstoffenheffing 7. Rioolheffingen 8. Begraafrechten 9. Marktgelden 10. Leges 11. Parkeerbelasting 12. Bedrijveninvesteringszone (BIZ) 13. Havengelden De opbrengst van de eerste vijf belastingen vormt een deel van de algemene dekkingsmiddelen. De opbrengst van respectievelijk de afvalstoffenheffing, rioolheffingen, de begraafrechten en parkeerheffingen dient om de kosten te dekken voor: • het ophalen en verwerken van huishoudelijk afval; • de gemeentelijke riolering; • de gemeentelijke begraafplaatsen; • de parkeergarage en de maaiveldparkeerplaatsen. Alle heffingen, met uitzondering van de leges, zijn door middel van verordeningen vastgesteld door de gemeenteraad. Het college is bevoegd de legesverordening vast te stellen. Uitgangspunten Indexering en tariefverhoging Alle gemeentelijke belastingen zijn in 2023 in beginsel verhoogd met de index te weten 3,9 %, met uitzondering van de Afvalstoffenheffing, de rioolheffingen, de lijkbezorgingsrechten en onroerendezaakbelastingen.
Het tarief voor het eigendom rioolheffingen is verlaagd en de tarieven voor het gebruik zijn gelijk gebleven op basis van de financiële onderbouwing van het verlengde VGRP. De tarieven van de lijkbezorging zijn in 2023 wederom met 5% extra verhoogd i.v.m. het streven naar het verhogen van de kostendekking. Het tarief van de afvalstoffenheffing is naast de index extra verhoogd met 2,6% om te kunnen komen tot een kostendekkendheid van 100%. De OZB tarieven voor de niet-woningen zijn met 8,5% verhoogd (incl. index) maar het tarief van de woningen is verlaagd met 7,6%. Kostendekking Voor alle retributies is het kostendekkingspercentage in deze paragraaf vastgelegd. Hiermee wordt de transparantie m.b.t. verhouding kosten en baten per heffing vergroot. Kwijtschelding Kwijtschelding wordt verleend op basis van de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. De berekening van de kosten van bestaan is vastgesteld op 100% van de bijstandsnorm. Voor het bepalen van de kwijtschelding zijn de Zeeuwse gemeenten een samenwerkingsverband 75
aangegaan met SABEWA Zeeland. Hierdoor hoeven de burgers maar 1 keer een aanvraagformulier in te dienen om in aanmerking te komen voor kwijtschelding van zowel de waterschapslasten en de gemeentelijke belastingen die in de regeling zijn betrokken. Sabewa Zeeland heeft de verzoeken om kwijtschelding 2023 tijdig afgehandeld. Voor het belastingjaar 2023 waren de uitgaven aan kwijtschelding afvalstoffenheffing en rioolheffing geraamd op € 696.780. De werkelijk verleende kwijtschelding over 2023 bedraagt € 653.784. Daarnaast is er een bedrag van € 34.460 aan kwijtschelding over oude jaren. Positie op de lokale lastenladder In onderstaande tabel wordt een overzicht getoond van de lokale lastendruk 2023 van een meerpersoonshuishouden in de Zeeuwse gemeenten. Het tarief voor OZB is sterk afhankelijk van de gemiddelde WOZ-waarde per gemeente. Zoals in het overzicht is weergegeven, is de gemeente Vlissingen niet de duurste gemeente van Zeeland. Voor 2023 ligt de gemeente Vlissingen 9% boven het gemiddelde van Zeeland. COELO Atlas lokale lasten 2023: Gemeenten
OZB eig.
WOZ waarde
OZB
AFV
RIOG
€
€
€
€
TOTAAL €
Veere
0,08%
420.115
329
295
163
787
Tholen
0,11%
294.006
319
277
206
802
Noord-Beveland
0,10%
334.927
321
284
198
802
Kapelle
0,09%
366.401
327
266
290
883
Sluis
0,09%
336.632
289
303
293
885
Middelburg
0,11%
319.500
365
298
224
887
Reimerswaal
0,09%
309.356
269
359
278
905
Hulst
0,10%
313.265
319
331
292
942
Borsele
0,11%
328.793
362
382
200
945
Terneuzen
0,13%
275.716
356
364
232
951
Vlissingen
0,13%
288.496
370
354
262
986
Schouwen-Duiveland
0,11%
395.581
415
315
257
987
Goes
0,12%
365.617
441
271
302
1.014
Opbrengsten heffingen Hierna volgt het overzicht van de opbrengsten van de diverse heffingen: Bedragen x € 1.000 Opbrengstheffing
Rekening 2023
Begroting 2024
1. Onroerende zaakbelasting
Rekening 2022 14.293
Begroting 2023 incl. begr. wijziging 15.805
15.794
16.085
2. Woonforensenbelasting
429
400
396
413
3. Toeristenbelasting
698
888
868
1080
4. Hondenbelasting
315
321
325
333
5. Precariobelasting
134
129
104
134
6. Afvalstoffenheffing
7.499
8.071
8.052
8.008
7. Rioolheffing
6.620
6.394
6.481
6.783
8. Parkeerheffingen
153
208
141
210
9. BIZ (bedrijven investeringszone)
98
99
110
99
Het jaarrekening resultaat van bovenstaande heffingen wordt, indien met een afwijking van > € 25.000 toegelicht in het hoofdstuk 5.7 toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.
76
Onroerende-zaakbelasting Onder de naam “onroerendezaakbelastingen” (OZB) wordt belasting geheven van eigenaren van woningen en van eigenaren voor de heffing gebruikers van bedrijfspanden en overige gebouwen. De grondslag is de WOZ-waarde van de onroerende zaak. De WOZ-waarde voor 2023 is bepaald naar waarde peildatum 1 januari 2022. De OZB wordt berekend naar een percentage van de WOZ-waarde. Bedragen x € 1.000 OZB
Percentage 2023
Percentage 2022
Eigenaar woningen
0,1283%
0,1389%
Eigenaar niet-woningen
0,4399%
0,4052%
Gebruiker niet-woningen
0,3495%
0,3219%
Rioolheffing Rioolheffing wordt in rekening gebracht ter dekking van de kosten van de gemeentelijke riolering. Iedere gebruiker van een woning, bedrijfspand of gebouw met een directe of indirecte aansluiting op de gemeentelijke riolering wordt aangeslagen tegen een tarief dat afhankelijk is van het waterverbruik. Alleen bij hemelwater wordt het tarief van de eerste verbruiksklasse (tot 400 m3) in rekening gebracht. De eigenaar van een onroerende zaak betaalt eveneens een rioolheffing. De totale begrote opbrengst mag de totale begrote lasten niet overschrijden. Het tarief voor het eigendom is verlaagd en de tarieven voor het gebruik gelijk gebleven op basis van de financiële onderbouwing van het verlengde bestaande VGRP. Rioolheffing
Tarief 2023
Eigenarentarief
Tarief 2022 210,13
210,13
Gebruikerstarief: 0-400 m3
60,54
60,54
401-1.000 m3
330,71
330,71
1.001-2.000 m3
591,81
591,81
2.001-3.000 m3
852,79
852,79
3.001-4.000 m3
1114
1.114,00
boven 4.000 m3 per 100 m3
32,22
32,22
Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een vergoeding voor de kosten van het ophalen en verwerken van huishoudelijk en tuinafval. Iedere gebruiker van een woning binnen de gemeente wordt aangeslagen met een gelijk tarief. Het wel of niet gebruikmaken van een vuilophaaldienst is voor de belastingheffing niet relevant. De totale begrote opbrengst mag de totale begrote lasten niet overschrijden. Afvalstoffenheffing in € Tarief per huishouden
Tarief 2023
Tarief 2022 353,77
332,18
Hondenbelasting Elke Vlissingse houder van een of meer honden is hondenbelasting verschuldigd. Op basis van aangifte wordt de houder aangeslagen. Voor de eerste hond wordt een basisbedrag in rekening gebracht. Voor elke tweede en volgende hond geldt het dubbele tarief. De tarieven zijn ten opzichte van 2022 gestegen met de index.
77
Hondenbelasting in €
Tarief 2023
Tarief 2022
Tarief 1e hond
99,56
95,82
Tarief 2e en volgende hond
199,09
191,62
kennel
362,57
348,96
Forensenbelasting De forensenbelasting wordt geheven van personen die niet binnen de gemeente Vlissingen wonen maar wel een woning voor zichzelf of hun gezin beschikbaar houden. De heffing betreft een vast bedrag per woning. Onder de woning moet mede worden verstaan een recreatiewoning. Forensenbelasting in € Per woning
Tarief 2023
Tarief 2022 957,22
921,29
Precariobelasting Wanneer een burger, bedrijf of instelling gemeentegrond in gebruik wil nemen voor bijvoorbeeld reclameborden of –uitingen, uitstallingen en containers op de openbare grond van de gemeente, dan moet er bij de gemeente een vergunning worden aangevraagd. Voor het gebruik moet huur of precario worden betaald. De tarieven zijn ten opzichte van 2022 gestegen met de index. Parkeerbelasting Onder de naam ‘Parkeerbelastingen’ worden de volgende belastingen geheven:
een belasting ter zake van het parkeren van een voertuig op een bij de belastingverordening dan wel in de daarin aangewezen gevallen door het college te bepalen plaats, tijdstip en wijze;
een belasting ter zake van een van gemeentewege verleende vergunning voor het parkeren van een voertuig op de in die vergunning aangegeven plaats en wijze.
De opbrengst van de parkeerbelastingen is een vergoeding voor de exploitatiekosten van de parkeergarages en -voorzieningen. Toeristenbelasting Toeristenbelasting wordt geheven voor het houden van nachtverblijf (tegen vergoeding) binnen de gemeente door personen die niet als ingezetene in de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens zijn ingeschreven. Met ingang van 2017 wordt het tarief gedifferentieerd naar bestaand of meegebracht verblijfsmiddel. De tarieven zijn ten opzichte van 2022 gestegen met de index. Toeristenbelasting in €
Tarief 2023
Tarief 2022
Per persoon per overnachting bestaand verblijfsmiddel
2,04
1,79
Per persoon per overnachting meegebracht verblijfsmiddel
1,83
1,61
Bedrijven Investerings Zone (BIZ) In samenwerking met de vertegenwoordigers van de winkeliers en horecaondernemers in de binnenstad, verenigd in de Vlissingse Ondernemers Centrale (VOC) is er voor een deel van de binnenstad opnieuw een Bedrijveninvesteringszone (BIZ) ingesteld. Gedurende de periode 1 januari 2022 tot 1 januari 2027 wordt jaarlijks een belasting geheven. De gerealiseerde opbrengst wordt direct doorgesluisd naar de VOC. Degenen die dit fonds beheren (de vertegenwoordigers van de ondernemers zelf) bepalen hoe en waaraan het geld wordt uitgegeven. 78
Marktgelden Voor het innemen van een standplaats op de weekmarkt wordt een vergoeding in de vorm van marktgelden geheven. Leges brengen wij in rekening bij de aanvrager van de dienst. De grondslag van de heffing is divers en afgestemd op de gevraagde dienstverlening. Uitgangspunt bij de hoogte van de tarieven is een jaarlijkse verhoging met de index, tenzij de tarieven wettelijk aan een maximum waren gebonden. Leges Voor het verstrekken van een vergunning of document wordt een vergoeding in de vorm van leges gevraagd. Lijkbezorgingsrechten Voor het begraven en huren van een graf enz. wordt een vergoeding in de vorm van rechten gevraagd. Naast de verhoging met de index zijn de tarieven extra verhoogd met 5% om de kostendekkendheid te verhogen. Havengelden Havengelden worden geheven voor het innemen van openbare gemeente wateren en voor de beschikbaarstelling van gemeentelijke voorzieningen (kade). Kengetallen belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Voor de gemeente Vlissingen is de belastingcapaciteit als volgt: Kengetallen belastingcapaciteit 2023 (in €) A OZB lasten voor een gezin bij de gemiddelde WOZ waarde: gemiddelde WOZ waarde
€ 230.000
0,13%
295
B Rioolheffing voor een gezin bij de gemiddelde WOZ waarde eigendom
201,13
gebruik
60,54
C Afvalstoffenheffing
353,77
D Heffingskorting
0
E Totale woonlasten voor een gezin bij de gemiddelde WOZ waarde
910,44
F Woonlasten landelijk gemiddelde voor een gezin bij de gemiddelde WOZ waarde Gemeentelijke belasting capaciteit
261,67
906 E/F * 100%
100,40%
Legestabel 2023 Voor het verstrekken van een vergunning of document vragen wij een vergoeding in de vorm van leges. Leges brengen wij in rekening bij de aanvrager van de dienst. De grondslag is divers en afgestemd op de gevraagde dienstverlening. De hoogte van de tarieven is divers en afhankelijk van de dienst die wordt aangevraagd. Uitgangspunt is een jaarlijkse verhoging met indexatie. Voor 2023 was het indexatiepercentage 3,9 % tenzij de tarieven wettelijk aan een maximum waren gebonden. Ten opzichte van de begroting 2023 is in de jaarrekening het totale percentage kostendekkendheid 2023 gestegen van 93,4% naar 102% met name door hogere inkomsten Omgevingsvergunning (titel II). Verdere toelichting hiervoor is te lezen bij hoofdstuk 5.7 programma aantrekkelijke stad, taakveld 8.3.
79
jaarrekening Recapitulatie kostendekkenheid leges 2023 Vlissingen Hoofdstuk
KOSTENDEKKENDHEID LEGES 2023
Totaal Titel I
Uren 1.200.752
Algemene dienstverlening
Overige Overhead kosten
Totale Opbrengsten Percentage kosten
357.467 1.068.669 2.626.888
2.670.364
102%
414.222
267.616
368.658 1.050.496
601.706
57%
Hoofdstuk 1 Burgerlijke stand
91.067
2.832
81.049
174.948
87.089
50%
Hoofdstuk 2 Reisdocumenten
124.547
191.973
110.846
427.366
287.415
67%
Naturalisatie
69.680
3.948
62.015
135.643
64.102
47%
Hoofdstuk 3 Rijbewijzen
67.064
67.068
59.687
193.818
154.762
80%
Hoofdstuk 4 Verstrekkingen uit de basis registratie personen
20.261
718
18.032
39.010
0
0%
Hoofdstuk 5 Verstrekkingen uit het Kiezersregister
0
0
-
Hoofdstuk 6 Gemeentegarantie
0
0
-
Hoofdstuk 7 Bestuursstukken
0
0
-
Hoofdstuk 8 Vastgoedinformatie
0
0
Hoofdstuk 9 Overige publiekszaken Hoofdstuk 10 Gemeentearchief
-
13.559
1.077
12.067
26.703
0
0%
0
0
0
-
0
0
Hoofdstuk 11 Huisvestingswet
0
0
-
Hoofdstuk 12 Leegstandswet
0
0
-
Hoofdstuk 13 Gevaarlijke stoffen
0
0
-
Hoofdstuk 14 Winkeltijdenwet
0
0
1.096
2.327
0
0
Hoofdstuk 15 Kansspelen
1.231
Hoofdstuk 16 Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren - AVOI
186
8% -
Hoofdstuk 17 Algemene plaatselijke verordening Vlissingen
6.157
5.480
11.636
1.300
11%
Hoofdstuk 18 Verkeer en vervoer
20.658
18.386
39.044
6.852
18%
Hoofdstuk 19 Diversen Titel II
Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning
0 537.179
73.955
478.089 1.089.224
537.179
73.955
478.089 1.089.224
2.032.999
187%
2.032.999
187%
Hoofdstuk 1 Begripsomschrijvingen Hoofdstuk 2 Vooroverleg/beoordeling conceptaanvraag Hoofdstuk 3 Omgevingsvergunning
0
0
-
Hoofdstuk 4 Vermindering Hoofdstuk 5 Teruggaaf Hoofdstuk 6 Intrekken omgevingsvergunning Hoofdstuk 7 Wijzigen omgevingsvergunning
0
0
-
Hoofdstuk 8 Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten
0
0
-
Hoofdstuk 9 In deze titel niet benoemde beschikking
0
0
-
Hoofdstuk 10 Overig
0
0
-
Titel III
Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn
249.350
15.897
221.922
487.169
35.658
7%
Hoofdstuk 1 Horeca
135.450
7.948
120.550
263.948
19.686
7%
Hoofdstuk 2 Organiseren evenementen of markten
110.822
7.948
98.632
217.403
15.601
7%
Hoofdstuk 3 Prostitutiebedrijven
1.539
1.370
2.909
186
6%
Hoofdstuk 4 Huisvestingswet 2014
1.539
1.370
2.909
186
6%
Hoofdstuk 5 Brandbeveiligingsverordening
0
0
-
Hoofdstuk 6 In deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of andere beschikking
0
0
-
80
4.2 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Risicomanagement en beleid Risicomanagement Het beleid dat de gemeente Vlissingen voert ten aanzien van risicomanagement is vastgelegd in de nota weerstandsvermogen en risicomanagement. In deze nota is de werkwijze vastgelegd en zijn de uitgangspunten bepaald ten aanzien van risicomanagement. De gemeente is verplicht zowel in de begroting als in de jaarrekening de risico’s te vermelden die de financiële positie van de gemeente kunnen beïnvloeden. Bij het opstellen van de begroting en jaarrekening dient een zo goed mogelijk beeld van kwantificeerbare risico’s aanwezig te zijn. Werkwijze Risicomanagement is een continu proces. Bij ieder besluit worden risico's afgewogen. Bij grote projecten worden mogelijke risico's afgewogen in relatie tot het risicoprofiel van de gemeente en expliciet vastgelegd. Twee keer per jaar worden alle risico's binnen de gemeente geactualiseerd. Op basis van deze actualisatie worden per team de huidige en mogelijk nieuwe risico's in beeld gebracht. Op basis hiervan ontstaat er een risico top 10 voor de gemeente. De risico's van de teams worden periodiek binnen het team besproken en waar nodig worden verdere beheersmaatregelen getroffen om de risico's zoveel mogelijke te beperken. De raad, het college en het management team worden geïnformeerd over de top 10 risico's van de gemeente.
Gedachte hierachter is dat de risico top 10 van de gemeente goed is voor ongeveer 90% van risicobedrag. Voorwaarden in een continu proces Risicomanagement heeft op het niveau van de raad, het college en het management team een structurele plek binnen de planning- en controlcyclus. Voor de raad betekent dit dat bij zowel de begroting als bij de jaarrekening gerapporteerd wordt hoe de risico’s zich ontwikkelen en hoe deze zich verhouden tot de ontwikkeling van de weerstandscapaciteit. Één van de voorwaarden voor een adequaat risicomanagement is dat bestuurlijke doelstellingen voor programma’s, strategische projecten en grondexploitaties helder zijn. Verder is het noodzakelijk dat zowel bestuur als management zich bewust zijn dat risicomanagement onderdeel is van het normaal besturen en managen van de gemeente. Dit betekent dat het inventariseren van risico’s, het inschatten ervan en het treffen van maatregelen voortdurend in de praktijk wordt uitgevoerd. Risico-inventarisatie Risicokaart Risico’s waarvan de oorzaken en gevolgen in klassen ingedeeld zijn kunnen geplaatst worden in een risicokaart (zie afbeelding). De risicokaart geeft inzicht in de spreiding van de risico’s naar kans en gevolg. De nummers in de risicokaart corresponderen met de aantallen risico’s die zich in het desbetreffende vak van de risicokaart bevinden.
Daarmee wordt direct inzichtelijk hoe de risico’s zijn verdeeld over het groene, oranje en rode gebied. Netto betekent de situatie van de risico's inclusief de genomen beheersmaatregelen om de risico's te beperken. Per risico is bepaald welke beheersmaatregelen er kunnen worden genomen om een risico te beperken. Voorbeelden hiervan zijn het opnemen van een reserve, verbeterde proces/ werkafspraken, interne controles of aanpassingen beleid.
81
Een risicoscore in het groene gebied, vormt geen direct gevaar voor de continuïteit van de bedrijfsvoering. Risico’s die in het oranje gebied zitten vragen om aandacht. Ze vormen individueel nog geen reëel gevaar voor de continuïteit van de bedrijfsvoering, maar naarmate de tijd vordert, kan het risico wel een bedreiging gaan vormen. Voor deze risico’s wordt het dan ook aangeraden niet lang te wachten met het nemen van verdere beheersmaatregelen. In de risicokaart wordt duidelijk dat er zich relatief veel risico’s in de groene en oranje zone bevinden, onder/midden in de risicokaart. Bij beheersing van deze risico’s die veel voorkomen kan op de langere termijn serieuze bedreigingen ten aanzien van de continuïteit van de bedrijfsvoering worden voorkomen. Een risico dat een risicoscore heeft die in het rode gebied zit, vereist directe aandacht om te voorkomen dat de continuïteit van de bedrijfsvoering wordt bedreigd. Risico's Op basis van het risicoprofiel van de gemeente Vlissingen kan worden bepaald hoeveel geld benodigd is om alle risico’s te kunnen financieren. Dit wordt de benodigde weerstandscapaciteit genoemd. De financiële omvang van de risico's wordt berekend op basis van een risicosimulatie (Monte Carlo methode). Uitgangspunt hierbij is een statistische benadering die er van uit gaat dat nooit alle risico’s zich én tegelijk, én in hun maximale omvang voordoen.
In totaal zijn er 88 risico’s geïdentificeerd en gekwantificeerd. Op basis van de risicosimulatie is het financieel risico € 18,9 miljoen. Bovenstaande berekening is gebaseerd op de doorontwikkeling van risicomanagement waar wij mee zijn gestart. Een voorbeeld van deze doorontwikkeling is dat de huidige nota weerstandsvermogen en risicomanagement zal worden geactualiseerd. De bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit is hiervan een onderdeel en voor ons als Vlissingen belangrijk voor de eventuele exit artikel 12. We zijn van mening dat we hierin verbeteringen kunnen doorvoeren. Deze verbeteringen hebben betrekking op: 1. De aanpassing van het zekerheidspercentage van gemiddeld naar 95%. De keuze voor de zekerheidspercentage maakt duidelijk welk bedrag wij dienen te reserveren om de risico’s met een bepaalde zekerheid (in dit geval 95%) te kunnen opvangen.
82
2. Het benoemen van risico’s waarbij er sprake is van een structureel effect voor de begroting. Dit zijn risico’s waarbij de inschatting is dat het langer dan 1 jaar duurt voordat het risico dat zich manifesteert kan worden opgevangen in de begroting. Deze risico’s zullen een opslag krijgen van een factor 2 wat voor een gemiddelde tijd van 2 tot 3 jaar staat om de zich manifesterende risico’s met een structureel effect op te vangen/bij te sturen. Deze verbetering hebben we voor het eerst toegepast bij de begroting 2024. Top 10 risico's In de hiernavolgende tabel wordt de top 10 risico’s van de gemeente Vlissingen gerangschikt naar financiële impact weergegeven. Het percentage geeft de weging van het betreffende risico aan t.o.v. het totaal aan risico’s. Hieruit is af te leiden dat de top 10 risico’s een weging heeft van ongeveer 90% in het totaal van de gedefinieerde risico’s. Jaarrekening 2023 Begroting 2023 Jaarrekening 2022 Nummer
Nummer
Nummer
Belangrijkste financiële risico's
Invloed
1
-
2
Algemene Uitkering Gemeentefonds valt lager uit na 2025 (herziening financieringssysteem).
31%
2
1
1
Stijging verliesvoorziening grondexploitaties door stijging rente.
17%
3
2
2
Stijging verliesvoorziening grondexploitaties door stijging inflatie.
15%
4
-
-
Raming uitkeringen is ontoereikend.
6%
5
-
-
Jeugd: resultaten uitvoering projecten hervormingsagenda worden niet behaald.
6%
6
9
4
Gemeente wordt getroffen door een hack en/of cryptolocker inclusief mogelijke afpersing.
4%
7
-
-
Jeugd: Volume jeugdhulp en bijbehorende kosten nemen niet af.
4%
8
-
-
Stijgende energiekosten.
3%
9
8
9
Aantrekken van leningen tegen een hoger rentepercentage dan geraamd.
2%
10
10
7
Risico's Kenniswerf Prins Hendrikweg/Oude Veerhavenweg welke geen onderdeel zijn van de grondexploitatie.
2%
Toelichting top 10 risico's 1. Algemene Uitkering Gemeentefonds valt lager uit na 2025 (herziening financieringssysteem) De algemene uitkering laat in 2026 een afname zien van landelijke ruim € 4,0 miljard ofwel circa € 7,0 miljoen voor ons. Deze afname wordt grotendeels veroorzaakt door de terugkeer van de opschalingskorting en het los laten van het systeem “trap op trap af”. De verwachting was dat een dergelijk hoge afname niet reëel is en dat dit gecompenseerd zou worden door het rijk. Dit is ook gebeurd zij het gedeeltelijk en in eerste instantie alleen voor 2026 en tot een bedrag van landelijk € 1,0 miljard. In de meicirculaire 2023 is dit structureel gemaakt. Ondanks de compensatie is er nog steeds sprake van een afname van landelijk circa € 3,0 miljard en voor ons circa € 5,0 miljoen. De VNG heeft een resolutie opgesteld waar het rijk wordt gevraagd onder andere de structurele korting van € 3,0 miljard te compenseren. De leden hebben tijdens het VNG congres 2023 ingestemd met de resolutie waarbij de VNG in gesprek gaat met het rijk over het feit dat de structurele korting van € 3,0 miljard wordt gecompenseerd. Het is nu afwachten hoe dit zich verder gaat ontwikkelen. De financiële
83
impact is bepaald op de € 5,0 miljoen. Dit risico is beoordeeld als een risico met een structureel effect. 2. Stijging verliesvoorziening grondexploitaties door stijging rente Voor grondexploitaties met een nadelig eindresultaat wordt er een verliesvoorziening getroffen op basis van de geprognosticeerde eindwaarden. Bij elke herziening worden eventuele aanpassingen in de eindwaarden ook in de verliesvoorziening verwerkt. Aanpassingen zijn afhankelijk van een aantal parameters waaronder de rente. Omdat voor het financieren van de boekwaarde in de grondexploitaties geld geleend moet worden, wordt de rente over deze leningen doorberekend op de grondexploitaties. Met een totale boekwaarde van circa € 145 miljoen heeft een rentestijging een forse negatieve impact op de verliesvoorziening grondexploitaties. Hierbij leidt vooral de hoge boekwaarde van het Scheldekwartier in combinatie met de relatief nog lange looptijd tot een hoge gevoeligheid voor mutaties in de langlopende rente. De financiële impact als de rente voor nieuw af te sluiten geldleningen met 1% stijgt is € 3,0 miljoen. 3. Stijging verliesvoorziening grondexploitaties door stijging inflatie Voor grondexploitaties met een nadelig eindresultaat wordt er een verliesvoorziening getroffen op basis van de geprognosticeerde eindwaarden.
Bij elke herziening worden eventuele aanpassingen in de eindwaarden ook in de verliesvoorziening verwerkt. Aanpassingen zijn afhankelijk van een aantal parameters waaronder de inflatie. Een hogere inflatie dan eerder geprognosticeerd leidt tot hogere kostenramingen en daarmee tot een hogere verliesvoorziening. De financiële impact, met een uitgangspunt van 2% stijging van de kosten en -2% opbrengsten, betreft € 2,7 miljoen. 4. Raming uitkeringen is ontoereikend De komende jaren dient Orionis wederom toe te werken naar evenwicht in Rijksbudget en bijstandsuitgaven door een relatief grotere afname van het bijstandsvolume (aantal bijstandsuitkeringen) te realiseren dan het landelijk gemiddelde. Dit mede met behulp van de getroffen maatregelen met extra investeringen in re-integratie van o.a. de gemeente Vlissingen. Als we kijken naar het BUIG-saldo dan is deze voldoende, maar de ramingen zijn nu inclusief de taakstelling van € 920.000 (2024) en € 1,67 miljoen structureel op jaarbasis vanaf 2025. Daarbij hebben we vanaf 2024 de ambitie minimaal € 420.000 uitgaven terug te dringen rond BUIG statushouders en in 2024 € 500.000 en vanaf 2025 € 1,25 miljoen om te buigen door te gaan werken met een inkoopmodel. Het is onzeker of onze inspanningen gaan leiden tot dit gewenste resultaat.
Indien dit niet wordt gerealiseerd, betekent dit dat de taakstellingen over 2024 (€ 920.000) en vanaf 2025 (€ 1,67 miljoen jaarlijks structureel) eruit moeten worden gehaald. De financiële impact is bepaald op de inschatting dat de taakstelling over 2024 en vanaf 2025 niet wordt behaald. Dit levert dan een incidenteel nadeel op van € 2,6 miljoen. 5. Jeugd: resultaten uitvoering projecten hervormingsagenda worden niet behaald Het risico is aanwezig dat de ingeschatte resultaten van de projecten niet worden behaald. De ingeboekte resultaten op de projecten zijn schattingen. Verder zijn de resultaten van de projecten afhankelijk van een interne integrale samenwerking en van de samenwerking die we met onze netwerkpartners moeten bereiken. Dit zal invloed hebben op het tempo wat we zelf kunnen opbrengen en het commitment van anderen. Voor de komende jaren zijn de inschattingen van de projecten berekend. Een vertraging kost ons geld en de besparing schuift op in de tijd. De financiële impact is bepaald op € 1,0 miljoen. Dit risico is beoordeeld als een risico met een structureel effect. 6. Gemeente wordt getroffen door een hack en/of cryptolocker inclusief mogelijke afpersing Het risico bestaat dat de gemeente wordt getroffen door een hack en/of cryptolocker. Via phishing (mail, bestand, website, etc.) en/of hack wordt data gestolen en/of versleuteld door cryptolocker.