4.2 rvs jaarrekening 2020 bijlage 4 accountantsrapport
Tekst van het document
Gemeente Vlissingen
CONCEPT rapportage aan gemeenteraad over de controle 2020 28 juni 2021
Bestuurlijke samenvatting
CONCEPT
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Aan de gemeenteraad van de Gemeente Vlissingen Postbus 3000 4380 GV VLISSINGEN
Middelburg, 28 juni 2021 Ons kenmerk: [DP&S referentie] Geachte leden van de raad,
Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Vlissingen. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2020 van de gemeente Vlissingen. De jaarrekening 2020 van de gemeente Vlissingen geeft een getrouw en rechtmatig beeld De jaarrekening 2020 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vlissingen. Bij deze jaarrekening zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid te verstrekken. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 6 januari 2021 en ons controleplan van 23 oktober 2020. Wij hebben onze bevindingen met de audit commissie en de commissie Planning & Control besproken Wij hebben deze rapportage tijdens de bijeenkomst met de audit commissie op 14 juni 2021 en met de commissie Planning & Control op 24 juni 2021 besproken en vragen beantwoord.
Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met de wethouder financiën, het managementteam, de controller en de betrokken medewerkers financiën. Graag danken wij u en uw medewerkers voor de medewerking die wij hebben ervaren tijdens onze controle.
Deloitte Accountants B.V. Park Veldzigt 25 4336 DR Middelburg Postbus 7056 4330 GB Middelburg Nederland Tel: +31 (0)88 288 2888 Fax: +31 (0)88 288 9895 www.deloitte.nl
Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.
drs. R.M.J. van Vugt RA Op alle opdrachten verricht door Deloitte zijn de ‘Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020’ gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.
DPS-kenmerk/../2
Bestuurlijke samenvatting
Inhoudsopgave
CONCEPT
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2020 Belangrijkste actiepunten voor boekjaar 2021
4
Inleiding
8
Belangrijkste bevindingen
12
Financiële positie
28
Interne beheersing
33
Overige aangelegenheden
37
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a: Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b: Onzekerheden in de controle Bijlage A2: Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B: Bevindingen controle Sisa-bijlage 2020 Bijlage C: Onafhankelijkheidsbevestiging Bijlage D: Urenbesteding jaarrekeningcontrole 2020
Bijlagen
39
DPS-kenmerk/../3
Bestuurlijke samenvatting
DPS-kenmerk/../4
Bestuurlijke samenvatting
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Conclusies jaarrekeningcontrole 2020
Getrouwheid en rechtmatigheid De controle voor 2020 is grotendeels afgerond
Financiële positie
•
Wij zijn voornemens een goedkeurend oordeel af te geven voor getrouwheid en rechtmatigheid.
•
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 2.500.000 respectievelijk € 7.500.000.
•
De belangrijkste openstaande punten zijn het verkrijgen van een ondertekende bevestigingsbrief, het voltooien van werkzaamheden met betrekking gebeurtenissen na balansdatum en de interne kwaliteitsreview.
•
De financiële positie ultimo 2020 is verbeterd ten opzichte van 2019.
•
Het weerstandsvermogen bedraagt € -70,6 miljoen. Deze financiële positie is als zwak te kwalificeren, zeker als rekening wordt gehouden met de door de gemeente onderkende risico’s ad € 4,9 miljoen. Met behulp van de artikel 12 uitkering zal tot een verbetering van de financiële positie moeten worden gekomen.
•
Op basis van onze tussentijdse en jaareinde controlewerkzaamheden hebben wij tekortkomingen geïdentificeerd in de internebeheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving (grondexploitaties en memoriaalboekingen).
•
Wij kunnen niet steunen op de IT-omgeving en hebben daarom extra gegevensgerichte werkzaamheden verricht, waaronder detailcontroles.
•
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt.
•
Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie ontwikkeld en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. Wij hebben specialisten ingeschakeld bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt.
•
Onrechtmatigheden en onzekerheden bij naleven Europese aanbestedingsregels.
•
Onzekerheden over rechtmatigheden sociaal domein (PersoonsGebonden Budgetten, Collectief Vervoer en Wmo-voorzieningen).
•
De totale onzekerheden bedragen € 6,0 miljoen, de rechtmatigheidsfouten € 1,9 miljoen en getrouwheidsfouten € 0,5 miljoen.
•
Onrechtmatigheden en onzekerheden hebben geen invloed op de strekking van de verklaring.
CONCEPT Interne beheersing
Kwaliteit verslaggeving
Grondexploitatie
Overige gemeentespecifieke onderwerpen
DPS-kenmerk/../5
Bestuurlijke samenvatting
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
CONCEPT
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Conclusies jaarrekeningcontrole 2020
•
De financiële effecten van COVID-19 zijn in de jaarrekening 2020 verwerkt. Uw gemeente heeft gekozen om geen speciale COVID-19 op te stellen zoals geadviseerd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. In hoofdstuk 2.1 van jaarrekening worden de effecten van COVID-19 op hoofdlijnen uiteen gezet.
•
Eén van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). De regeling is gedelegeerd aan Orionis Walcheren, hierdoor heeft de primaire controle bij Orionis Walcheren plaatsgevonden. Orionis Walcheren heeft deze Tozo-regeling via de SiSa-bijlage verantwoord in hun jaarrekening.
•
Waardering vorderingen: als gevolg van financiële problemen of tekorten bij debiteuren en andere soorten schuldenaars bestaat een toegenomen risico op het niet ontvangen van vorderingen. Wij hebben de invorderingsrisico’s en daarmee de waardering van de vorderingen gecontroleerd en wij merken op dat als gevolg van diverse steun- en coulancemaatregelen (door het rijk dan wel de gemeente) nog geen sprake is van grote mutaties in de oninbare vorderingen.
•
Subsidieverstrekkingen: de gemeente heeft besloten om de subsidies 2020 uit te betalen overeenkomstig hetgeen in de beschikking is vastgelegd. De gesubsidieerde organisaties is gevraagd om zoveel als mogelijk de prestatie afspraken (subsidieverordening) na te komen. Voor de vaststelling van de verantwoording over de prestatieafspraken zal uw gemeente maatwerkoplossingen maken. Indien de gemeente voornemens is in bepaalde gevallen niet over te gaan tot terugvorderen dan dient er een collegebesluit (hardheidsclausule) genomen te worden dat afgeweken wordt van de subsidieverordening.
•
Sociaal domein: binnen het sociaal domein zijn enkele continuïteitsbijdragen verstrekt aan zorgaanbieders en zijn meerkosten als gevolg van het coronavirus vergoed. Daarnaast is voor het vervoer besloten de betalingen te continueren en 80% van de niet gereden ritten te vergoeden.
COVID-19 (coronavirus)
DPS-kenmerk/../6
Bestuurlijke samenvatting
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Belangrijkste actiepunten voor boekjaar 2021
Wmo & Collectief Vervoer
EU-aanbesteding
Financieringspositie (artikel 12)
CONCEPT
Inleiding
•
De vaststelling van de prestatielevering en rechtmatige bestedingen van Wmo-verstrekking en Collectief Vervoer nader vorm te geven alsmede waar mogelijk herstelwerkzaamheden uit te voeren voor het recht op zorg om de onzekerheden in 2021 weg te nemen.
•
Toereikende preventieve en repressieve interne controles implementeren om de naleving van de Europese aanbestedingsregels structureel te borgen.
•
Het verbeteren van de financieringspositie van de gemeente zal de aandacht blijven vragen. Zoals bekend ontvangt de gemeente tot en met 2028 een uitkering in relatie tot sanering grondexploitatie en is over 2019 een artikel 12 uitkering in relatie tot het sociaal domein ontvangen. Voor 2020 is het artikel 12 rapport nog onderhanden.
DPS-kenmerk/../7
Inleiding
DPS-kenmerk/../8
Bestuurlijke samenvatting
Inleiding
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen
Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2020 te verstrekken Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2020 van gemeente Vlissingen uitgevoerd, en zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid bij deze jaarrekening te verstrekken.
CONCEPT
Financiële positie
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen, wel onzekerheden geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en het resultaat Wij hebben tijdens onze controle geen nietgecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op het vermogen of het resultaat van de gemeente.
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot rechtmatigheid, met uitzondering van de EUaanbesteding De in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2020 zijn in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het normenkader 2020. Er is sprake van controleverschillen (feitelijke afwijkingen ad € 1.279.000) ten aanzien van rechtmatigheid bij Europese aanbestedingen.
Wij hebben een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2020 verstrekt. De feitelijke afwijkingen vallen voor wat betreft getrouwheid als rechtmatigheid binnen de tolerantie van € 2,5 miljoen en heeft geen invloed op de strekking van de controleverklaring. Wij hebben de volgende onzekerheden inzake getrouwheid en rechtmatigheid: PGB – SVB
€ 0,8 miljoen
Verder hebben wij onzekerheden ten aanzien van rechtmatigheid geconstateerd bij PGB, Collectief Vervoer, Wmo en Europese aanbestedingen.
PGB – BW
€ 2,1 miljoen
Collectief Vervoer
€ 1,4 miljoen
Wel zijn onzekerheden geconstateerd over de lasten Persoonsgebonden budgetten (PGB), Collectief Vervoer, Wmo, Beschermd Wonen (CZW-bureau) en Europese aanbestedingen. Het totaal bedrag aan onzekerheden bedraagt € 6,0 miljoen.
Het totaal van feitelijke afwijkingen betreft € 173.000 voor wat betreft getrouwheid en € 1.889.000 voor wat betreft rechtmatigheid (zie bijlage A1a voor de nietgecorrigeerde controleverschillen).
Wmovoorzieningen
€ 0,4 miljoen
Wmo HH + BG
€ 0,7 miljoen
Fouten in naleving van Europese aanbestedingsregels
De begrotingsoverschrijdingen zijn in de jaarrekening toegelicht en wegen niet mee in ons oordeel.
BW (CZW-bureau)
€ 0,4 miljoen
Europese aanbestedingen
€ 0,2 miljoen
Uit de uitgevoerde controlewerkzaamheden op de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben wij onrechtmatigheden vastgesteld die evenwel geen impact hebben op de strekking van de controleverklaring.
Deze vallen binnen de tolerantie van € 7,5 miljoen en hebben geen invloed op de strekking van de controleverklaring. DPS-kenmerk/../9
Bestuurlijke samenvatting
Inleiding
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Onzekerheden in de PGB-bestedingen De PGB-bestedingen zijn door uw gemeente (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een oordeel met beperking bij de verantwoordingen 2020 verstrekt, vanwege rechtmatigheidsafwijkingen. Het ontbreken van voldoende en geschikte controle-informatie over de prestatielevering (getrouwheid) voor de verantwoorde PGB-bestedingen in de jaarrekening 2020 leidt tot een onzekerheid in onze controle voor de getrouwheid en de rechtmatigheid van in totaal € 2,9 miljoen (€ 2,1 miljoen Beschermd Wonen en € 0,8 miljoen WMO en Jeugd). Onzekerheden in de bestedingen Collectief Vervoer
CONCEPT
Het beoordelen van het recht op Collectief Vervoer en de afwikkeling van de facturen ligt bij uw gemeente. Wij hebben geconstateerd dat bij dossiers een (volledige) beschikking en/of ondersteuningsplan ontbreekt, waardoor het vaststellen van het recht op zorg niet mogelijk is. Dit betreffen dossiers waarbij de zorg is verstrekt ten tijde van de samenwerking binnen Porthos. De onzekerheid over de getrouwheid en rechtmatigheid bedraagt, geëxtrapoleerd naar de totale massa, in totaal € 1,4 miljoen. Onzekerheden in de Wmo-bestedingen De Wmo wordt uitgevoerd door uw gemeente. Bij de controle is geconstateerd dat voor € 0,7 miljoen geen gecontroleerde productieverantwoordingen zijn ontvangen, waardoor onzekerheid bestaat over de getrouwheid en rechtmatigheid. Daarnaast is gebleken dat bij dossiers een (volledige) beschikking en/of ondersteuningsplan ontbreekt, waardoor het vaststellen van het recht op zorg niet mogelijk is. Dit betreffen dossiers waarbij de zorg is verstrekt ten tijde van de samenwerking binnen Porthos. De onzekerheid over de getrouwheid en rechtmatigheid bedraagt, geëxtrapoleerd naar de totale massa, in totaal € 0,4 miljoen.
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
De onzekerheden in de bestedingen van PGB, Collectief Vervoer en Wmo vallen binnen de tolerantie van € 7,5 miljoen en hebben daarmee geen invloed op de strekking van de controleverklaring bij de jaarrekening 2020. Onzekerheden in de bestedingen Beschermd Wonen Beschermd Wonen wordt uitgevoerd door het CZW-bureau. Bij de controle is geconstateerd dat voor € 0,4 miljoen geen gecontroleerde productieverantwoordingen zijn ontvangen, waardoor onzekerheid bestaat over de getrouwheid en rechtmatigheid. Het (verplichte) overzicht van controleverschillen groter dan de rapportagetolerantie ad € 125.000 (5% van de materialiteit) treft u aan in de bijlagen A1 en A2 van deze rapportage. Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot SiSa Wij hebben geen controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2020 geconstateerd. Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT.
Wij adviseren u de vaststelling van prestatielevering (getrouwheid) en rechtmatige besteding van PGB-bestedingen, Collectief Vervoer en Wmo-verstrekkingen nader vorm te geven alsmede herstelwerkzaamheden uit te voeren voor het recht op zorg om de resterende onzekerheden in 2021 weg te nemen. DPS-kenmerk/../10
Bestuurlijke samenvatting
Inleiding
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd Met de opdrachtbevestiging van 6 januari 2021 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2020. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle:
CONCEPT
•
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).
•
De Controleverordening gemeente Vlissingen (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet).
•
Het aan uw raad op 11 maart 2021 door het college ter vaststelling aangeboden protocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2020 van de gemeente Vlissingen en het normenkader voor de rechtmatigheidscontrole 2020.
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage C bij deze rapportage. Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn zeer belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de ‘Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling’ in de jaarrekening 2020.
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging en is nader omschreven in het auditplan. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2020 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
Wij hebben het door het management toegepaste proces voor de totstandkoming van de jaarrekening geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controles uitgevoerd. Voor het beoordelen van de door de gemeente bij de grondexploitatie gehanteerde parameters voor kosten- en opbrengstenstijging hebben wij onze vastgoedspecialisten ingeschakeld.
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Vlissingen
Wij zijn van mening dat de verslaggeving en de toegepaste schattingen redelijk zijn en door uw gemeente consistent zijn gebruikt.
Ons zijn geen relaties bekend tussen Deloitte Accountants B.V. en haar zuster- en/of dochterondernemingen of de memberfirms van Deloitte Touche Tohmatsu Limited en hun respectievelijke zuster- en/of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid.
Bijlagen
Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2020 uitgevoerd met inachtneming van de volgende toleranties, zoals opgenomen in de door u vastgestelde controleverordening: Voor fouten bedraagt de tolerantie 1% van het totaal van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves: € 2.500.000. Voor onzekerheden bedraagt de tolerantie 3% van het totaal van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves: € 7.500.000. Als rapportagetolerantie voor fouten en onzekerheden gelden conform het protocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2020 van de gemeente Vlissingen bovengenoemde bedragen.
DPS-kenmerk/../11
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
DPS-kenmerk/../12
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
CONCEPT
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2020. Wij hebben het door het college en de directie toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controle werkzaamheden uitgevoerd. Waar nodig hebben wij specialisten betrokken bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, aannames, berekeningen en consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggevingsvoorschriften. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening
Het jaarverslag 2020 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).
•
De jaarrekening 2020 (balans met toelichting, overzicht van lasten en baten in de jaarrekening met toelichting, overzicht lasten en baten per taakveld en de SiSabijlage).
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Wij merken op dat in de programmaverantwoording nog beperkt wordt ingegaan op de wijze waarop getracht is de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken. In dit opzicht is de jaarrekening (en begroting) in samenhang met de beleidsindicatoren nog verder te ontwikkelen. Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: •
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.
•
Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de verklaringen van de gemeenteraad in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen.
•
Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.
De jaarstukken 2020 van uw gemeente bestaan uit: •
Financiële positie
Bijlagen
Tijdens onze controle hebben wij geen tegenstrijdigheden tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn goed met elkaar verenigbaar.
In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. DPS-kenmerk/../13
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
CONCEPT
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
De waardering van de grondexploitaties is aangepast Bij onze controle over 2020 hebben wij veel aandacht gegeven aan de waardering(systematiek) van de grondexploitaties. Dit betrof met name de verwerking van rente en de inschatting van de te verkopen woningen in relatie met de in de jaarrekening opgenomen risicovoorziening. Marktverwachting Vlissingen gaat bij haar verwachting van de te verkopen woningen in de grondexploitaties uit van de Walcherse woningprognose en het aandeel woningen dat aan Vlissingen is toegerekend hierin. Hierbij wordt er van uitgegaan dat de Walcherse woningmarkt als één markt functioneert. De gemeente heeft in het proces verbeteringen doorgevoerd waardoor de uitgangspunten in de grondexploitaties beter onderbouwd zijn. Onderdeel hiervan is dat onderbouwd is dat er sprake is van een Walcherse woningmarkt en dat er bovenregionale vraag is naar nieuwbouw in Vlissingen. Dit is onderbouwd door onder andere onderzoeken naar herkomst van kopers van nieuwbouw. Hieruit blijkt dat voor het Scheldekwartier 25% van de kopers afkomstig is van buiten Walcheren, voor de totale nieuwbouw betreft dit 21%. Deze uitgangspunten worden jaarlijks gechallenged middels een second opinion door Ecorys. Uit de rapportage van Ecorys blijkt dat de risico’s van de afzetmarkt kleiner zijn geworden.
Voor een belangrijk deel van de geplande projecten in 2021 -2023 (2/3 deel) is inmiddels de grond geleverd of een overeenkomst getekend. Het ambitieuze afzettempo is door de getekende overeenkomsten concreter geworden, maar zijn nog wel te realiseren hetgeen de opname van de risicoreservering rechtvaardigt. Ecorys komt tot de conclusie dat het afzettempo nog steeds ambitieus is, maar zij zijn er van overtuigd dat de projecten daadwerkelijk gerealiseerd worden. Ecorys heeft geadviseerd de aanvullende risicoreservering volledig aan te houden en deze af te bouwen nadat de geplande projecten aantoonbaar zijn afgenomen. Een belangrijk onderdeel binnen de verslaggeving is voorzichtigheid en of veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?). Voor 2020 is daarom uiteindelijk besloten om de risicovoorziening met 50% af te bouwen ten opzichte van vorig jaar. Hierdoor resteert een extra risicovoorziening van circa € 9 miljoen (ruim 160 woningen). De andere 50% wordt aangemerkt als risico en is meegenomen in de paragraaf weerstandsvermogen. Deze 50% is gebaseerd op afname van de risico’s van de afzetmarkt en doordat een belangrijk deel (2/3 deel) van de geplande projecten 2021-2023 is onderbouwd door getekende overeenkomsten.
Indien in 2021 kan worden aangetoond dat het ambitieuze afzettempo gerealiseerd wordt, kan de voorziening verder afgebouwd worden.
DPS-kenmerk/../14
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
CONCEPT
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
De grondexploitaties zijn geactualiseerd De veruit grootste balanspost met betrekking tot de onderhanden projecten betreft de post ‘voorraden’ (grondexploitaties). De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot drie P’s: Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? De marktbehoefte bepaalt immers wanneer de gemeente welke projecten kan realiseren. Programmering: economische ontwikkelingen leiden continu tot (belangrijke) wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in relatie tot de huidige marktvraag? Prijs: de prijzen van woningen en dus van grond stijgen nog steeds. Is afgewogen welke prijzen realistisch zijn, rekening houdend met het risico dat ontwikkelaars gronden bij te hoge prijzen later of in het geheel niet afnemen maar ook rekening houdend met het risico dat de prijzen op enig moment stabiliseren of zelfs dalen? De 3 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw Nota Grondbedrijf Vlissingen 2013, en zijn ook vermeld in de paragraaf ‘Grondbeleid’ van het jaarverslag 2020.
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor actualisatie van de grondexploitaties, zijnde vooral de uitgangspunten voor de planning (fasering), de programmering, het prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen en de gehanteerde rekenrente (renteomslagmethode), hebben wij het volgende in overweging genomen: •
•
Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of ze redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?
•
Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.
•
Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).
Bijlagen
Verloop Grondexploitaties (boekwaarde in miljoen) € 155,0 € 150,0 € 145,0 € 140,0 € 135,0 € 130,0 € 125,0 € 120,0 € 115,0 2016 2017 2018 2019 2020
Verloop Scheldekwartier (boekwaarde in miljoen) € 120,0 € 100,0 € 80,0 € 60,0
€ 40,0 € 20,0 € 0,0
DPS-kenmerk/../15
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
CONCEPT
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Wij hebben voor deze zaken het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten ontwikkelt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd, een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel en niet om ons een afzonderlijk oordeel te vormen over de grondexploitatie. Wij hebben specialisten ingeschakeld bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt. De grondexploitaties zijn door u voor de jaarrekening 2020 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd). Waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen dan wel tussentijdse winst op basis van de Percentage of Completion (POC)methode moet worden genomen.
In 2020 is voor een bedrag van € 0,7 miljoen aan tussentijdse winst genomen volgens bovengenoemde methode. Ultimo 2020 is € 142,8 miljoen (2019: € 148,2 miljoen) opgenomen in de voorziening negatieve plannen, om de naar verwachting niet meer met verkopen goed te maken kosten te dekken. Een overzicht van de ontwikkeling in de boekwaarden van de belangrijkste grondexploitaties en de omvang van de voorziening ter dekking van ‘negatieve plannen’ (verliezen) treft u hierna aan. Voor een nadere onderbouwing van de hoogte van de voorziening verwijzen wij u naar de paragraaf ‘Grondbeleid’, waar u de belangrijkste complexen en de daarmee gepaard gaande risico’s toelicht.
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Definiëring scenario’s laag – midden De gemeente Vlissingen hanteert twee scenario’s voor grondexploitaties: laag en midden. Het lage scenario is de basis voor de waardering in de jaarrekening. Het midden-scenario beschouwt de gemeente als het meest reële scenario en hanteert deze voor de interne sturing. Uit hetgeen hiervoor is opgemerkt over de marktverwachting en het opnemen van een aanvullende risicovoorziening ten opzichte van het lage scenario, kan worden geconcludeerd dat het lage scenario nog aan de optimistische kant is voor wat betreft de marktverwachtingen. Wij vragen de gemeente om bij de komende actualisatie van de grondexploitaties opnieuw te kijken naar de definiëring van de scenario’s, waarbij de basis dient te zijn dat het meest realistische scenario het uitgangspunt dient te zijn voor de waardering van grondexploitaties in de jaarrekening als ook dat alle uitgangspunten die ten grondslag liggen aan de waardering van grondexploitaties in de exploitatieberekeningen zelf dienen te worden geïncorporeerd.
Boekwaarde en voorziening grondbedrijf (in miljoen) € 190,0 € 180,0 € 170,0 € 160,0 € 150,0 € 140,0 € 130,0 € 120,0 € 110,0 € 100,0
Voorziening Boekwaarde
2016
2017
2018
2019
2020
DPS-kenmerk/../16
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
CONCEPT
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Recapitulatie ontwikkeling boekwaarde
Realisatie verkopen ten opzichte van prognoses
De ontwikkeling van de boekwaarde van de gronden in exploitatie is als volgt samen te vatten:
We hebben inzichtelijk gemaakt hoe de geraamde grondverkopen 2020 volgens de tweede herziening grondexploitaties scenario laag zich verhouden tot de werkelijk gerealiseerde grondverkopen. Dit is als volgt samen te vatten:
2020 Bedrag x € 1.000
2019 Bedrag x € 1.000
Boekwaarde 1 januari
147.353
147.594
Bij: vermeerderingen
15.390
17.537
Af: verminderingen
-10.646
-17.778
Boekwaarde 31 december
152.097
147.353
73.906
85.916
Geraamde nog te realiseren opbrengsten
-113.859
-126.787
Gevormde voorziening
-142.829
-148.208
Geraamde nog te maken kosten
In de paragraaf grondbeleid van het jaarverslag wordt een uitgebreide toelichting gegeven op de ontwikkeling van bovenstaande cijfers, scenario-analyses en (financiële) risico’s die met de grondexploitaties gemoeid zijn. Volledigheidshalve verwijzen wij hiernaar.
realisatie grondverkopen 2020 x € 1.000
raming grondverkopen 2020 x € 1.000
verschil x € 1.000
woningbouw
8.351
8.682
-331
bedrijventerreinen
2.295
2.153
142
Voor bedrijventerreinen constateren wij dat op basis van de confrontatie tussen verwachte vraag en aanbod geen sprake is van overprogrammering. Echter is er een verschil zichtbaar tussen wat is gerealiseerd in de afgelopen jaren en de verwachte uitgifte. De verwachte uitgifte van 1,5 ha per jaar ligt boven de gemiddelde gerealiseerde uitgifte van 0,9 ha per jaar. Op basis hiervan signaleren wij een risico en adviseren wij het management de toekomstige realisatie van de uitgifte van bedrijventerreinen kritisch te blijven monitoren.
DPS-kenmerk/../17
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
CONCEPT
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Evaluatie van de belangrijkste inschattingen van het management
Voorziening precario
Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen.
In het boekjaar 2017 is een voorziening gevormd voor de in rekening gebrachte en van Enduris B.V. ontvangen precariobelasting op kabels en leidingen 2016 en 2017. De fiscale juistheid van de aanslagen van de gemeente Hulst (en daarmee overeenkomstig de gemaakte afspraken met Enduris B.V. die van alle Zeeuwse gemeenten) was namelijk onderhevig aan een gerechtelijke procedure waarbij in hoger beroep Enduris B.V. voor het belastingjaar 2015 in het gelijk is gesteld. Ook voor de belastingjaren na 2015 lopen er momenteel gerechtelijke procedures. Voorzichtigheidshalve zijn de baten precariobelastingen 2020 (€ 0,6 miljoen) aan de voorziening toegevoegd, waardoor ultimo 2020 de voorziening € 3,2 miljoen bedraagt.
Binnen de voorzieningen maakt u conform het BBV onderscheid naar voorzieningen voor ‘verplichtingen, verliezen en risico’s’, ter ‘egalisering van kosten’ (‘groot onderhoud’), en ‘voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is’. Vooral de voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s en de voorzieningen ter egalisering van kosten zijn naar hun aard gebaseerd op veronderstellingen en schattingen van het management en het college. Zij schatten op basis van hun kennis van de gemeente en haar omgeving in wat het effect van de te voorziene risico’s, verplichtingen en kosten zal zijn in de komende jaren en wat de omvang van de voorziening moet zijn. Wij hebben voor deze gebieden het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten ontwikkelt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel en niet bedoeld om ons een oordeel te vormen over individuele schattingsposten. Indien nodig hebben wij specialisten ingeschakeld (bijv. actuarissen, taxateurs, belastingspecialisten en derivaten specialisten) bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving.
Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt.
Voorziening achterstallig onderhoud kapitaalgoederen Voor achterstallig onderhoud aan kapitaalgoederen (wegen, openbare verlichting, civiele kunstwerken en kades) is in 2018 op basis van de aanvullende uitkering uit het gemeentefonds in het kader van het artikel 12 traject een voorziening gevormd. Ultimo 2020 bedraagt deze voorziening € 7,4 miljoen. Marinierskazerne
In februari 2020 is besloten dat de marinierskazerne niet naar Vlissingen komt. De gemeente heeft in 2020 het bedrag van € 3,2 miljoen onder de immateriële vaste activa inzake een bijdrage in het kader van de totstandkoming van de kazerne afgeboekt. Via het gesloten bestuursakkoord met betrekking tot de compensatie voor het niet doorgaan van de marinierskazerne heeft Vlissingen een compensatie voor de gemaakte kosten van € 5,3 miljoen gekregen.
DPS-kenmerk/../18
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Toerekening mutaties aan boekjaren Voor een adequaat inzicht in de financiële positie en het resultaat is het van belang dat posten aan het juiste boekjaar worden toegerekend. Wij hebben geconstateerd dat de interne controle hierop is aan te scherpen. In 2021 zijn investeringen in de materiële vaste activa verwerkt terwijl de prestaties al in 2020 waren verricht. Deze posten zijn niet gecorrigeerd in de jaarrekening 2020. Dit betreft een bedrag van € 157.000 aan feitelijke afwijkingen en € 153.000 aan geprojecteerde afwijkingen over de gehele massa (zie bijlage A1a voor de nietgecorrigeerde controleverschillen). Artikel 12 status Zoals bekend heeft de gemeente Vlissingen de artikel 12 status. In de beschikking ter zake van december 2019 zijn de volgende voorwaarden opgenomen:
CONCEPT
Bijlagen
• • • • • •
het ontvangen bedrag dient benut te worden voor de sanering van de algemene reserve; de gemeente dient over 2019 € 0,664 miljoen uit de saneringsbegroting ten gunste van de algemene reserve te brengen; in 2023 en eventueel 2028 zal een actualisatieonderzoek plaatsvinden; er zal verder onderzoek worden gedaan naar de taakvelden Sociaal domein en Werk en Inkomen; gerealiseerde positieve grondexploitatieresultaten moeten ten gunste van de negatieve algemene reserve komen; toezicht provincie Zeeland op ontwikkeling financiële positie en het nakomen van de bovenstaande voorwaarden.
De gemeente Vlissingen heeft per december 2019 een beschikking ontvangen met betrekking tot de aanvullende artikel 12 uitkering, waarbij de volgende bedragen worden ontvangen: 2019 € 13,286 miljoen 2020-2027 € 7 miljoen 2028 € 4,805 miljoen
In 2020 heeft de gemeente aan de genoemde financiële voorwaarden voldaan, in casu de toevoeging van € 7 miljoen inzake artikel 12 uitkering en de eigen bijdrage € 2,633 miljoen aan de algemene reserve. In de beschikking van het ministerie van BZK is ook een overzicht opgenomen van de prognose van de ontwikkeling van de algemene reserve. Per saldo komt de stand van de algemene reserve per 31 december 2020 volgens deze prognose uit op negatief € 99,733 miljoen. De werkelijke stand per 31 december 2020 bedraagt – inclusief het nog te bestemmen resultaat – negatief € 94,468 miljoen. Te constateren is dat de algemene reserve een positievere ontwikkeling vertoont dan volgens de beschikking.
DPS-kenmerk/../19
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
CONCEPT
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Sociaal Domein De gemeente Vlissingen voert diverse sociale wetten uit in het sociaal domein, waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Wij noemen de volgende belangrijkste onderdelen: Onderdeel
Bedrag 2020 x € 1.000
Bedrag 2019 x € 1.000
Uitvoerder
Wijze van uitbesteding
Bepaling last boekjaar
Uitkeringen (Participatiedeel)
35.764
31.208
Orionis Walcheren
Delegatie
Vaste bijdrage op basis van de begroting
Werkdeel (WSW)
7.707
7.372
Orionis Walcheren
Delegatie
Vaste bijdrage op basis van de begroting
Jeugdwet
17.142
15.413
Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland
Delegatie
Vaste bijdrage op basis van de begroting
Wmo
13.211
12.343
Gemeente
N.v.t.
Afrekening op basis van werkelijke kosten
PGB’s Wmo / Jeugd
2.736
3.119
Sociale Verzekeringsbank
Mandatering
Afrekening op basis van werkelijke kosten
Beschermd Wonen
56.410
52.703
CZW bureau / gemeente
Mandatering
Afrekening op basis van werkelijke kosten
Collectief Vervoer
2.729
1.980
Gemeente
N.v.t.
Afrekening op basis van werkelijke kosten
Voor de jaarrekeningcontrole 2020 hebben wij – met inachtneming van de Audit Alert Sociaal Domein van de beroepsorganisatie van accountants (NBA) – de door uw gemeente getroffen maatregelen om te komen tot een getrouwe en rechtmatige besteding van de zorg in natura (Wmo en Jeugd, exclusief PGB) geëvalueerd.
Derhalve monitort en evalueert de gemeente de financiële uitkomsten van de GR, bijvoorbeeld middels de analyse van begroting, tussentijdse rapportages en jaarrekening.
Uitkeringen / werkdeel
Uitvoering van de jeugdwet is uitbesteed aan de inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland, welke is gepositioneerd als een bestuurscommissie onder de GGD Zeeland. Over de voorgaande jaren is bij de jaarrekening van de GGD Zeeland een verklaring van oordeelonthouding afgegeven wegens een wezenlijke onzekerheid in de rechtmatigheid van de zorgkosten. Omdat de verantwoordelijkheid van de uitvoering van de Jeugdwet is gedelegeerd aan de GGD Zeeland, raakt deze onzekerheid niet de gemeentelijke jaarrekening.
Uitvoering van de Uitkeringsregelingen (WWB, participatiewet, Ioaw, Ioaz, BBZ en TOZO) als ook het werkdeel zijn gedelegeerd aan de gemeenschappelijke regeling (hierna: GR) Orionis Walcheren. De gemeente Vlissingen betaalt een vaste bijdrage op basis van de begroting aan GR Orionis Walcheren en is derhalve voor het opstellen van de jaarrekening niet afhankelijk van door de GR op te leveren verantwoordingsinformatie. Wel is de gemeente als deelnemer in de GR verantwoordelijk voor eventuele tekorten.
Jeugdwet
DPS-kenmerk/../20
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
CONCEPT
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Overigens wordt de wezenlijke onzekerheid in de rechtmatigheid van de zorgkosten grotendeels veroorzaakt doordat de rechtmatigheid van de toekenning van zorg niet kon worden vastgesteld. Dit betreft een taak welke door de gemeenten wordt uitgevoerd. Er is met ingang van begrotingsjaar 2020 besloten tot een andere methodiek waarbij bijdragen aan de GGD worden verstrekt op basis van de begroting van het lopende jaar. Deze methodiek is ingaande de begroting 2020 geïmplementeerd. Het bepalen van de gemeentelijke bijdragen op basis van de begroting, zoals bijvoorbeeld ook voor Orionis Walcheren van toepassing is, betekent dat de gemeenten niet meer behoeven te wachten op de jaarrekening van de GGD Zeeland alvorens de jaarrekening van de gemeente kan worden opgesteld. Het resultaat volgens de jaarrekening van de GGD Zeeland wordt betrokken bij de bepaling van de bijdrage van een jaar later (t+1).
In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing en paragraaf verbonden partijen is aangegeven dat sprake is van tekorten bij de GGD Zeeland die mogelijk impact kunnen hebben voor de te betalen bijdragen aan de GGD in 2021. Van belang is hiermee rekening te houden. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) De Wmo wordt uitgevoerd door uw gemeente. Bij de controle is geconstateerd dat voor € 697.000 geen gecontroleerde productieverantwoordingen zijn ontvangen, waardoor onzekerheid bestaat over de getrouwheid en rechtmatigheid.
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Daarnaast is gebleken dat bij een geselecteerd dossier een (volledige) beschikking en/of ondersteuningsplan ontbreekt, waardoor het vaststellen van het recht op zorg niet mogelijk is. Dit betreffen dossiers waarbij de zorg is verstrekt ten tijde van de samenwerking binnen Porthos. De onzekerheid over de getrouwheid en rechtmatigheid bedraagt, geëxtrapoleerd naar de totale massa, in totaal € 0,4 miljoen.
Wij adviseren herstelwerkzaamheden uit te voeren op de Wmo dossiers om deze onzekerheden weg te nemen. Vervoer (WMO, leerlingenvervoer, zwemvervoer)
Het beoordelen van het recht op Collectief Vervoer en het afwikkelen van de facturen ligt bij uw gemeente. De uitvoering ligt bij de Gemeentelijke Vervoerscentrale (GVC). Wij hebben geconstateerd dat bij een geselecteerd dossier een (volledige) beschikking en/of ondersteuningsplan ontbreekt, waardoor het vaststellen van het recht op zorg niet mogelijk is. Dit betreffen dossiers waarbij de zorg is verstrekt ten tijde van de samenwerking binnen Porthos. De onzekerheid over de getrouwheid en rechtmatigheid bedraagt, geëxtrapoleerd naar de totale massa, in totaal € 1,4 miljoen.
Wij adviseren u de vaststelling van prestatielevering (getrouwheid) en rechtmatige besteding van Collectief Vervoer en Wmoverstrekkingen nader vorm te geven alsmede herstelwerkzaamheden uit te voeren voor het recht op zorg om de resterende onzekerheden in 2021 weg te nemen.
Wij hebben bij de GVC vastgesteld dat de gedeclareerde ritten rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit is niet vastgesteld door de accountant van de GVC waardoor wij extra werkzaamheden hebben verricht bij de GVC.
DPS-kenmerk/../21
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Persoonsgebonden budgetten (PGB) De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een oordeel met beperking bij de verantwoordingen 2020 verstrekt, vanwege rechtmatigheidsafwijkingen. Het ontbreken van voldoende en geschikte controle-informatie over de prestatielevering (getrouwheid) voor de verantwoorde PGB-bestedingen in de jaarrekening 2020 alsook de geconstateerde rechtmatigheidsafwijkingen, leiden tot een onzekerheid in onze controle voor de getrouwheid en rechtmatigheid van in totaal € 2,9 miljoen, waarvan € 2,2 miljoen in relatie tot beschermd wonen. Dit laatste bedrag is feitelijk voor alle gemeenten in Zeeland aangezien Vlissingen centrumgemeente is. Beschermd wonen
CONCEPT
Gemeente Vlissingen fungeert als centrumgemeente voor de Zeeuwse gemeenten met betrekking tot beschermd wonen en is daarmee verantwoordelijk voor de besteding van deze gelden. De uitvoering van deze wettelijke taak is gemandateerd aan het CZW-bureau dat ten behoeve hiervan (de ondersteuningsvorm) beschermd wonen inkoopt bij verschillende zorgaanbieders. De lasten zijn afgestemd op de rijksmiddelen die worden verkregen. Eventuele overschotten/tekorten worden toegevoegd aan reserves dan wel onttrokken aan reserves. Wij hebben geconstateerd dat in de verantwoording van het CZW-bureau geen rekening is gehouden met terugvorderingen ad € 300.000 van zorginstellingen die de prestatie-afspraken met meer dan 10% onderschrijden, hetgeen als fout is meegewogen. Verder is uit de controle naar voren gekomen dat voor € 410.000 geen gecontroleerde productieverantwoordingen zijn ontvangen, waardoor onzekerheid bestaat over de getrouwheid en rechtmatigheid. In 2020 is een geschil ontstaan met één van de zorgaanbieders over de uitvoering van de overeenkomst die is gesloten voor het jaar 2020. Dit geschil heeft betrekking op de compensatieregeling die met ingang vanaf 2020 voor 2 jaar is ingevoerd vanwege de nieuw vastgestelde tarieven voor beschermd wonen.
Deze instelling heeft ook een claim aangekondigd in verband met de in 2019 toegepaste generieke korting onder alle zorgaanbieders beschermd wonen. De gemeente Vlissingen heeft in 2021 een vaststellingsovereenkomst met de betreffende instelling afgesloten, welke alsnog in 2020 is verwerkt.
DPS-kenmerk/../22
Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota 2018 van de Commissie BBV.
In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet conform gekeken de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen en batenonderschrijdingen per programma. Zoals blijkt uit de hierna opgenomen figuur is op één programma een begrotingsoverschrijding op de lasten te constateren. Dit geldt ook voor de algemene dekkingsmiddelen, de overige baten en lasten en voor overhead.
Bijlagen
De belangrijkste begrotingsoverschrijdingen nader toegelicht, die passen binnen het bestaande beleid Programma 6 (totaal € 0,5 miljoen)
Ten aanzien van de algemene dekkingsmiddelen is er sprake van meer lasten dan begroot als gevolg van een gecorrigeerde aangifte BTW ad € 33K en toevoeging van de voorziening precario ad € 634K. Onrechtmatig, maar telt niet mee in het oordeel.
Verschillen tussen begrote lasten en werkelijke lasten (in duizenden) 474
€ 1.000 €0 -€ 1.000 -€ 2.000
-777
-891
-€ 3.000
-383
-2.715
-€ 4.000
-4.128
-€ 5.000
6
Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de gemeenteraad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de raad.
Overige aangelegenheden
De belangrijkste inhoudelijke aanpassing betreft de vaststelling dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel. Deze overschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen.
5
Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020 hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de gemeenteraad zelf nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet.
Interne beheersing
4
Begrotingsoverschrijdingen zijn toegelicht in de jaarrekening
Financiële positie
3
CONCEPT
Belangrijkste bevindingen
2
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Inleiding
1
Bestuurlijke samenvatting
DPS-kenmerk/../23
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Er zijn op 2 programma’s begrotingsonderschrijdingen op de baten te onderkennen. Verschillen tussen begrote baten en werkelijke baten (in duizenden) € 15.000
12.007
€ 10.000 € 5.000
De belangrijkste begrotingsonderschrijdingen nader toegelicht, die passen binnen het bestaande beleid Programma 4 (totaal € 0,1 miljoen)
6.252 845
173
Programma 5
Verder zijn er op een aantal investeringskredieten overschrijdingen te constateren. De overschrijdingen op programmalasten en kredieten en de onderschrijdingen op programmabaten zijn in te delen in de categorieën zoals genoemd in de Kadernota Rechtmatigheid 2018 (paragraaf 4.2.3) en zijn in de tabellen in de kantlijn hiernaast door ons vermeld. Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse van deze overschrijding naar de analyse begrotingsrechtmatigheid zoals opgenomen in de jaarrekening 2020. Hiermee legt uw gemeente verantwoording af over de rechtmatigheid van de lasten over 2020. De geconstateerde kostenoverschrijdingen die formeel als onrechtmatig worden aangemerkt hebben – gezien de oorzaak en de toelichting – geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring.
Ten aanzien van het programma bestuur is er sprake van minder baten dan begroot als gevolg van lagere opbrengsten rij-en reisdocumenten door COVID-19. Onrechtmatig, maar telt niet mee in het oordeel.
6
-92
5
3
2
1
CONCEPT
-93
4
€0 -€ 5.000
Bijlagen
(totaal € 0,1 miljoen)
Ten aanzien van de overhead is er sprake van minder baten dan begroot als gevolg crediteringen aan de deelnemers van de I&A samenwerking door het positieve resultaat 2020 op de I&A Samenwerking. Onrechtmatig, maar telt niet mee in het oordeel.
DPS-kenmerk/../24
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot rechtmatigheid van Europees aanbesteden
•
•
•
•
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
•
Levering trapliften (WMO) (lasten 2020: € 106.000): levering is niet Europees aanbesteed terwijl de lasten over 4 jaar de norm voor leveringen en diensten overschrijdt.
•
Inhuur verkeersdeskundige (lasten 2020: € 110.000): inhuur verkeersdeskundige sinds 2018 jaarlijks verlengd waardoor de Europese aanbestedingsgrens in 2020 is overschreden.
•
Inhuur projectleider (lasten 2020: € 29.000): ingehuurde zzp-er voor diverse projecten die over een periode van 4 jaar de norm voor leveringen en diensten overschrijdt.
Inhuur personeel (lasten 2020: € 140.000): inhuur van backoffice medewerker publiekszaken en beleidsmedewerker Sociaal Domein, contract tot en met 2021 overschrijdt de norm voor leveringen en diensten. Zijn aan te merken als homogene diensten.
•
Inhuur planeconoom (lasten 2020: € 43.000): ingehuurde planeconoom waarvan de lasten gedurende 4 jaar de norm voor leveringen en diensten overschrijdt.
Systeem WMO (lasten 2020: € 128.000): het contract is vanaf 2020 overgenomen van Porthos en is voor 2 jaar gecontracteerd en overschrijdt de norm voor leveringen en diensten.
•
Ongediertebestrijding (lasten 2020: € 122.000): dienst is niet Europees aanbesteed terwijl de lasten over 4 jaar de norm voor leveringen en diensten overschrijdt.
Bij de uitgevoerde controlewerkzaamheden op de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben wij de volgende onrechtmatigheden vastgesteld:
•
CONCEPT
Inleiding
Inhuur stedenbouwkundige werkzaamheden (lasten 2020: € 230.000): contract is aangegaan zonder verdere aanbesteding en overschrijdt de norm voor leveringen en diensten.
Onderhoud watercyclus (lasten 2020: € 59.000): het contract is vanaf 2017 meerdere malen verlengd en overschrijdt de norm voor leveringen en diensten. Inhuur projectondersteuning (lasten 2020: € 18.000): contract is aangegaan zonder verdere aanbesteding en overschrijdt de norm voor leveringen en diensten.
•
Inhuur ruimtelijke ontwikkeling (lasten 2020: € 53.000): contract is aangegaan zonder verdere aanbesteding en overschrijdt de norm voor leveringen en diensten.
•
Verzekering WGA (lasten 2020: € 169.000): het contract is in 2017 voor 3 jaar verlengd en overschrijdt de norm voor leveringen en diensten
•
Software UNIT4 (lasten 2020: € 71.000): het contract is vanaf 2016 aangegaan en overschrijdt de norm voor leveringen en diensten.
Verder zijn nog onzekerheden tot een bedrag van € 166.000 verantwoord, wegens het niet beschikbaar zijn van controle-informatie. Wij hebben het college geadviseerd om op basis van een jaarlijks te ramen inkoopbehoefte en een actueel contractregister vooraf (preventief) vast te stellen dat de voorgenomen inkopen plaatsvinden volgens de juiste aanbestedingsprocedure.
DPS-kenmerk/../25
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden in de SiSa-bijlage 2020 geconstateerd De procedure die uw gemeente moet naleven bij de aanlevering van de bestanden aan het CBS is ten opzichte van vorig jaar niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien zeven documenten aan het CBS aan te leveren. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2020. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren).
Wij constateren dat de rijksoverheid eind 2020 en begin 2021 veel nieuwe SiSa-regelingen in het leven heeft geroepen. Bij uw gemeente heeft dit geleid tot in totaal 12 SiSa-regelingen (2019: 7 regelingen). De toename van het aantal SiSa-regelingen en de (ver)late communicatie hierover vanuit de rijksoverheid hebben geleid tot extra druk en tijdbesteding voor zowel het opstelals controleproces van de jaarrekening. Desondanks is de controle van de SiSa-bijlage ook tijdig afgerond.
CONCEPT
Bijlagen
Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) en/of met betrekking tot de publicatieverplichtingen van de WNT.
Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze ‘0’ terecht is ingevuld. U hebt dit aan ons bevestigd. De (verplichte) tabel met fouten en onzekerheden wat betreft de specifieke uitkeringen is opgenomen in bijlage B van dit accountantsverslag. Tijdens de controle hebben wij geen financiële fouten of onzekerheden geconstateerd. Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet Normering topinkomens (WNT) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2020 niet meer bedragen dan € 201.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm.
Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2020 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd. DPS-kenmerk/../26
Bestuurlijke samenvatting
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
CONCEPT
Inleiding
Belangrijkste bevindingen
De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van een overtreding van wet- en regelgeving Het college van burgemeester en wethouders is primair verantwoordelijk voor het voorkomen en ontdekken van fraude en voor de naleving van wet- en regelgeving. Recente ontwikkelingen laten zien dat de handhaving van anticorruptiewetgeving aan globalisering onderhevig is, waardoor ook gemeenten in toenemende mate te maken krijgt met anticorruptieregels. Als onderdeel van onze controle hebben wij het college verzocht inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat de directie daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met het personeel en met de rekeningencommissie. Tijdens deze gesprekken heeft het college aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. Hierbij heeft het college ook voorbeelden gegeven van de manier waarop het deze beheerst.
Wij hebben vastgesteld dat er geen sprake is van een (fraude)risicoanalyse binnen uw gemeente. Van belang is een dergelijke analyse op te stellen en deze een vast onderdeel te maken van de interne-beheersingsomgeving en de uitkomsten hiervan zichtbaar te evalueren en te borgen in het planning-en-controlsysteem.
Financiële positie
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.