CConstaterende datVlissingen
Koppel je AI →
Document · PDF

3.1 rvs Spuikom fase 1 en 2 - planologische procedure bijlage 1 TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22a, Spuikom fase 1 vastgesteld 1 Bijlagen bij de motivering 2807127

Commissie Ruimte 5 februari 2026, gemeente VlissingenBij agendapunt: Spuikom fase 1 en 2 - planologische procedure24.657 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

41

7.2.6 Overgangsregels In dit hoofdstuk is het overgangsrecht van bouwwerken en het overgangsrecht van gebruik opgenomen. Er is bewust gekozen voor een overgangsrecht lijkend op het verplicht voorgeschreven overgangsrecht voor inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dit houdt in dat legaal aanwezig gebruik kan worden voortgezet en legaal aanwezige bebouwing of bebouwing aanwezig kan blijven en worden veranderd of vergroot.

42

Bijlagen

Bijlage 1: Haalbaarheidsonderzoek leisure

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM VLISSINGEN JULI 2025

Opdrachtgever:

INHOUD 1

Inleiding

1

4

Inleiding 1.1

Inleiding en aanleiding

1.1 1.2

Inleiding en aanleiding Ginder Leisuretypologie

1.2 2

2

Locatie

3

7 11

Huidig aanbod 3.1

Aanbod

3.1 3.2

Aanbod Conclusies

3.2

4

11 12

12 19

Conclusies

Trends

19 20

Trends 4.1

Recreatiesector (overkoepelend)

4.1 4.2

4.2

21 23

Dagtoerisme Conclusies

4.3

23 25

Conclusies

Analyse leisurefuncties

5

20 21

Recreatiesector (overkoepelend) Dagtoerisme

4.3

5

6 7

Huidig aanbod

4

5 6

Ginder Leisuretypologie

Locatie

3

4 5

25 26

Analyse leisurefuncties 5.1

inleiding

5.1 5.2

inleiding Uitgesloten categorieën

5.2 5.3

5.3

5.4

29 30

Kansrijke Leisurefuncties Conclusies

5.5

28 29

Onderzochte leisurefuncties Kansrijke Leisurefuncties

5.5

27 28

Uitgesloten categorieën Onderzochte leisurefuncties

5.4

26 27

30 34

Conclusies

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

34

2

INHOUD 6

Conclusies

6

35

Conclusies 6.1

Concept

6.1 6.2

Concept Relatie tot gebiedsvisie

6.2

35 36

36 37

Relatie tot gebiedsvisie

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

37

3

1

Inleiding

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

4

1.1

INLEIDING EN AANLEIDING

Aanleiding De gemeente Vlissingen is in het voorjaar van 2025 bezig met het opstellen van een omgevingsplan voor het gebied de Spuikom in het centrum van de gemeente, waarbij ook de functie leisure een plek zou moeten krijgen. De gemeente heeft behoefte aan een (markteconomische) onderbouwing van mogelijke leisurefuncties van in totaal 5.000m² BVO binnen dit plan, zoals omschreven in de Gebiedsvisie Spuikom van maart 2024. Deze onderbouwing moet inzicht geven in welke leisurefuncties in dit gebied passend zijn. De gemeente heeft Ginder gevraagd om deze onderbouwing op te stellen op basis van de (verwachte) marktvraag van bewoners en toeristen op het gebied van leisure in relatie tot het huidige aanbod.

• Daarna heeft Ginder aan de hand van een overzicht van alle mogelijke leisure-functies een analyse gemaakt welke leisure-functies zouden passen bij de Spuikom en deze weergegeven in een matrix; • Aan de hand van deze analyse zijn vervolgens conclusies getrokken over welke leisure-functies passen en zijn enkele passende, inspirerende leisure-concepten in beeld gebracht (de concepten worden vermeld in een apart document). Ginder gebruikt bij de beoordeling van het aanbod gebruik van het eigen overzicht van Leisure functies per categorie, de Ginder Leisure Typologie. Deze wordt weergegeven op de volgende pagina.

Plan van aanpak Ginder is hierbij als volgt te werk gegaan: • Na het startgesprek met de gemeente, is het gebied de Spuikom en de omliggende gebieden, waaronder de Boulevard, door de gemeente en Ginder gezamenlijk verkend. Daarna is een locatie-analyse opgesteld; • Vervolgens is het gezamenlijk aanbod van dagtoerisme voor de provincie Zeeland in kaart gebracht, op basis van bestaande bronnen (exclusief stranden/natuurgebieden); • Daarna zijn trends geschetst in de sector die relevant zijn voor de keuze van leisurefuncties; • Dit aanbod is vervolgens gebenchmarkt met enkele vergelijkbare gemeenten; VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

5

1.2 1.

2.

3.

4.

GINDER LEISURETYPOLOGIE

Familie/Urban Leisure 1. Karting 2. Lasergame/paintball 3. Jeu de Boules 4. Curling 5. Pool/snooker/biljart 6. Indoor-speeltuin 7. Midgetgolf/glowgolf 8. Bowling 9. Simulator/VR/AR Experience

5.

Sport en gezondheid 1. Fitness 2. Racket/padelcentrum 3. Runparcours 4. Outdoor fitnesstuin 5. Klimhal / bouldering 6. Pumptrack-/BMX-/Skatepark

6.

Sportieve leisure 1. Strand- en zeeactiviteiten (blo-karten, surfen, powerkiten) 2. Wateractiviteiten (waterskibaan, kano, suppen) 3. Zwembad recreatief 4. Wellness 5. Outdoor klim/survivalparcours 6. Trampoline/springpark 7. Indoor skihal 8. Golf/Pitch en Putt 9. Schaatsbaan

Attracties en parken 1. Dierentuin 2. Attractie/themapark 3. Outdoor-speeltuin Hotels en vakantieparken 1. Hotel 2. Groepsaccommodatie 3. Hostel 4. Bungalow/vakantiepark 5. Campings 6. Vakantiewoning/appartement of B&B 7. Jachthavens

7.

Restaurant en cafés 1. Dinnershows 2. Themarestaurant 3. Themaproeverij

8.

Cultuur en erfgoed 1. Museum 2. Science center/leerfabriek 3. Landgoed/wijngaard 4. Educatief/natuur centrum 5. Architectonische bezienswaardigheid 6. Historische bezienswaardigheid 7. Religieuze bezienswaardigheid 8. Theater 9. Galerie/atelier 10. Begeleide tours/stadswandelingen

9.

Entertainment 1. Bioscoop 2. Filmhuis 3. Poppodium 4. Escaperoom/Prison escape 5. Rondvaart/bootverhuur 6. Workshops

10.

Kans- en behendigheidsspelen 1. Casino 2. Game- en spelautomaten

Events en beurzen 1. Zalencentrum 2. Beurs/evenementenhal

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

6

2

Locatie

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

7

Het betreft de ontwikkellocatie Spuikom in het centrum van Vlissingen. In dit hoofdstuk gaan we in op de locatie en de kansen die deze locatie biedt. Ligging nabij het water. De Spuikom bevindt zich direct achter de kustlijn van Vlissingen en loopt vrijwel parallel aan het strand. Deze ligging is een onderscheidend ruimtelijk kenmerk dat direct kansen biedt, ook voor een bebouwde ruimte met functionele invulling. Uitzicht op zee, zichtlijnen naar de kust of directe ligging aan het strand geven een unieke meerwaarde aan de beleving van het gebouw. Denk bijvoorbeeld aan een glazen gevel, een dakterras of een panoramische ruimte die de relatie met het water versterkt. Voor een indoor recreatief concept biedt deze ligging ook kansen om een maritiem of natuurlijk thema te verweven in het ontwerp en de invulling. De aanwezigheid van het water versterkt de sfeer van rust, ruimte of avontuur — afhankelijk van het gekozen concept — en maakt het aantrekkelijk voor doelgroepen die op zoek zijn naar een betekenisvolle beleving, ook bij slecht weer.

De Spuikom scoort goed op dit vlak: de locatie is vlot bereikbaar met de auto, via de ringwegen van Vlissingen en omliggende infrastructuur. Er is ruimte voor uitbreiding van parkeercapaciteit, wat cruciaal is voor dagbezoekers van buiten de stad. Ook openbaar vervoer ligt binnen handbereik, met bushaltes en een treinstation op redelijke afstand. Voor een overdekte voorziening is het bovendien van belang dat mensen ook op regenachtige dagen de toegang eenvoudig en comfortabel kunnen vinden, dus de directe omgeving van het gebouw (toegangswegen, entreeruimte, overkappingen) verdient specifieke aandacht. Toeristisch potentieel. Vlissingen heeft al decennialang een sterke toeristische positie binnen de provincie Zeeland. De stad trekt jaarlijks veel bezoekers vanwege haar ligging aan zee, haar maritieme geschiedenis en haar boulevard met uitzicht op voorbijvarende schepen. De Spuikom kan hier direct op aanhaken. Door zijn ligging aan de rand van de stad vormt het een natuurlijke schakel tussen de stedelijke omgeving en het kustgebied. Als toeristische trekpleister biedt Vlissingen een goed fundament voor een indoor dagrecreatieve functie.

Toegang en bereikbaarheid. Een groot voordeel van de Spuikom is de centrale ligging ten opzichte van de kern van de stad Vlissingen. De locatie ligt op korte afstand van het historische stadscentrum, wat betekent dat bezoekers eenvoudig gebruik kunnen maken van bestaande voorzieningen zoals horeca, winkels en culturele instellingen. Deze nabijheid zorgt ervoor dat de Spuikom zowel door toeristen als door inwoners van Vlissingen gemakkelijk te bereiken is. Deze ontwikkleing vraagt om goede fysieke bereikbaarheid en logistiek. VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

8

Seizoensgebonden bezoekersstroom. Net als andere kustplaatsen in Nederland kent Vlissingen een seizoensgebonden dynamiek. In de zomermaanden is er een grote toestroom van toeristen en dagjesmensen, terwijl de winterperiode rustiger is. Dit betekent dat de invulling van de Spuikom flexibel moet kunnen inspelen op dit seizoenspatroon. Aangezien het toekomstplan inzet op een gebouwde jaarronde voorziening kan het goed inspelen op de herfst- en winterperiode. Omdat het toeristisch seizoen sterk piekt in de zomer, kan de Spuikomontwikkeling ook helpen om de bezoekersstromen beter te spreiden over het jaar en tegelijkertijd het verblijf van toeristen te verlengen. Infrastructuur. Op en rondom de Spuikom is reeds een basis aan infrastructuur aanwezig. Er zijn toegangswegen, fiets- en wandelpaden, en enkele parkeerplaatsen. Daarnaast bevinden zich in de nabijheid diverse voorzieningen zoals horeca en verblijfsmogelijkheden. Voor een toekomstgerichte recreatieve ontwikkeling is echter uitbreiding en verbetering van deze infrastructuur noodzakelijk. Denk hierbij aan het aanleggen van nieuwe paden en vergroting van de parkeercapaciteit. De mogelijkheden hiervoor zijn aanwezig binnen het bestaande ruimtelijke kader.

Door slimme en duurzame keuzes te maken in ontwerp en materiaalgebruik kan de infrastructuur op een natuurlijke manier worden ingepast in het landschap, zonder afbreuk te doen aan de ecologische en esthetische waarde van het gebied.

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

Economie en werkgelegenheid. De ontwikkeling van de Spuikom tot recreatieve hotspot kan bijdragen aan de lokale economie, vooral binnen sectoren als horeca, toerisme, cultuur en dienstverlening. Nieuwe functies genereren directe werkgelegenheid. Daarnaast ontstaat er indirecte werkgelegenheid via toeleveranciers en onderhoudsdiensten. Dit kan vooral van belang zijn voor jongeren en seizoenwerkers in de regio. Bovendien biedt het project kansen voor samenwerking met lokale ondernemers, producenten en ambachtslieden, waardoor het economische effect zich breder kan verspreiden over de gemeente Vlissingen. Een slimme koppeling tussen lokale initiatieven en bovenregionale bezoekersstromen kan zorgen voor een duurzaam economisch vliegwiel. Duurzaamheid. Gegeven de ligging aan zee en nabij natuurwaarden is het essentieel dat de ontwikkeling van de Spuikom duurzaam en klimaatbewust gebeurt. Er moet rekening worden gehouden met kwetsbare ecosystemen, waterkwaliteit en de invloed van menselijke activiteit op flora en fauna. Tegelijkertijd biedt dit ook kansen: de Spuikom kan uitgroeien tot een voorbeeld van ecologisch verantwoorde recreatie. Dat betekent aandacht voor biodiversiteit, gebruik van duurzame energie, circulaire materialen en klimaatadaptieve inrichting.

Ook het bewust maken van bezoekers over deze thema’s kan worden meegenomen, bijvoorbeeld via educatieve elementen of natuurinclusief ontwerp. Door natuur en recreatie met elkaar te verweven ontstaat een robuust en toekomstbestendig gebied. Dit kan architectonisch ook van meerwaarde zijn voor de beleving. 9

Andere (dagrecreatieve)gebieden. De regio Walcheren kent meerdere aantrekkelijke recreatieve bestemmingen, zoals Zoutelande, Dishoek en het Veerse Meer. Om de Spuikom tot een succesvolle plek voor dagrecreatie te maken, is het van belang dat deze zich onderscheidt van deze concurrerende gebieden. Dit kan bijvoorbeeld door sterk in te zetten op de combinatie van stedelijke nabijheid, kleinschaligheid, duurzaamheid en maritieme beleving. De Spuikom heeft het potentieel om een unieke identiteit te ontwikkelen: als stadsnatuurgebied aan zee, als rustplek voor wandelaars, als educatief kustgebied of als ontmoetingsplek tussen stad en natuur. Door een heldere positionering en een goed doordachte programmering kan het gebied zich succesvol nestelen in het regionale recreatielandschap. Conclusie. Hoewel de Spuikom traditioneel als buitenruimte wordt gezien, biedt het gebied ook een krachtig uitgangspunt voor de vestiging van een kwalitatieve, indoor dagrecreatieve voorziening. Door de ligging, bereikbaarheid, toeristische context en ontwikkelpotentie leent de locatie zich uitstekend voor een functie die comfort, beleving en kwaliteit biedt, los van het weer. De kracht ligt in de combinatie van water, stad, zichtlijnen en bereikbaarheid.

Bij een goede ruimtelijke en functionele inpassing kan deze ontwikkeling bijdragen aan een versterkt vrijetijdsprofiel van Vlissingen én een nieuwe impuls geven aan het Spuikomgebied.

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

10

3

Huidig aanbod

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

11

3.1

AANBOD

Locatie in relatie tot aanbod Vlissingen beschikt over een gevarieerd aanbod aan dagrecreatieve voorzieningen die inspelen op zowel toeristische bezoekers als lokale inwoners. De stad biedt onder andere stranden en boulevardvoorzieningen, musea zoals het Maritime MuZEEum, culturele centra, speeltuinen, horeca aan zee, een bioscoop en diverse evenementen gedurende het jaar. Daarnaast is er toegang tot natuur- en wandelgebieden, zoals het Nollebos en de duinen, die bijdragen aan het recreatieve karakter van de stad. De voorzieningen zijn met name geconcentreerd rond de binnenstad, de kuststrook en het Scheldekwartier. De nadruk ligt op aanbod dat relateert aan de maritieme identiteit, kustbeleving en cultuurhistorie. Toch kent het aanbod enkele beperkingen, bijvoorbeeld op het gebied van vernieuwende of thematische attracties, indoor voorzieningen voor minder mooi weer, en activiteiten gericht op specifieke doelgroepen zoals jongeren of gezinnen met jonge kinderen. Om het huidige voorzieningenniveau in perspectief te plaatsen, hebben wij een benchmark uitgevoerd met twee gemeenten met een vergelijkbare grootte en een kustligging: de gemeenten Beverwijk en Noordwijk. Deze benchmark richt zich op onder de aanwezigheid van dagrecreatieve voorzieningen.

De resultaten van deze vergelijking zullen verderop in deze analyse worden gebruikt bij de beoordeling van mogelijke nieuwe functies voor Vlissingen.

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

Op de volgende pagina volgt een kaart van alle voorzieningen die Vlissingen kent op het gebied van dagrecreatie. Daarbij worden voorzieningen die primaire gericht zijn op inwoners, zoals sportvelden, sportaccommodaties en sportverenigingen niet opgenomen in het aanbod. Niet geïnventariseerd aanbod De locatie dient bebouwd te worden, dus typen leisure zoals tuinen, natuurgebieden ,etc. vallen buiten beschouwing. De gemeente heeft ook nog als voorwaarden meegegeven: • De horeca dient alleen ondersteunend te zijn en niet zelfstandig bezoek aan te trekken; • Invulling met de functie casino- en kansspelen is voor de gemeente niet gewenst; • Een bioscoop is exact tegenover de locatie gevestigd, dus niet kansrijk. Bovendien is het aanbod met bijna 2.000 stoelen hoger dan gemiddeld voor een gemeente van dit aantal inwoners (zelfs met de bevolkingsaantallen van de gemeente Middelburg meegerekend). We gaan in hoofdstuk 3 in op het huidige aanbod van de functies die we geïnventariseerd hebben. In hoofdstuk 5 komen de kansrijke functies verder aan de orde. Ook benoemen we daar functies die wel toegestaan of niet onwenselijk zijn, maar niet passen de locatie of de marktontwikkelingen.

12

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

13

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

14

Uit de tabel wordt duidelijk welk aanbod is gevestigd in de gemeente Vlissingen, de gemeente Middelburg, gemeente Goes en in overig Zeeland. Dit betreft alleen de typen aanbod die fysiek passen bij de locatie (bebouwd). Dat sluit een groot deel van ‘buiten’ functies uit.

Tabel 3.1

Aanbod

Voorziening

Gemeente Vlissingen

Lasergame

X

Gemeente Middelburg

Gemeente Goes

Overig Zeeland x

Paintball

X

Jeu de boules

X

Curling

X

Pool/snooker/biljart

X

Indoor speeltuin

X

Midgetgolf/ glowgolf

X

X

Bowling

X

X

VR/AR-experience

X

x

X X X

X

X

X X

Fitnesscentra

X

X

X

X

Racket/padel centrum

X

x

x

x

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

15

Tabel 3.1

Aanbod (vervolg)

Voorziening

Gemeente Vlissingen

Gemeente Middelburg

Gemeente Goes

Overig Zeeland

Klimhal/ bouldering

X

X

Pumptrack/ skatepark

X

Wellness

X

X

Trampoline springpark

X

X

Musea

X

X

X

X

Sciencecentrum/leerfabriek Rageroom

X

Theater

X

X

X

X

Galerie

X

X

X

X

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

16

We vergelijken het aanbod in de gemeente Vlissingen ook met enkele andere kustgemeenten (Beverwijk en Noordwijk). Tabel 3.2

Benchmark

Voorziening

Gemeente Vlissingen

Lasergame

X

Gemeente Beverwijk

Gemeente Noordwijk X

Paintball

X

Jeu de boules Curling Pool/snooker/biljart

X

X

X

Indoor speeltuin

X

X

X

Midgetgolf/ glowgolf

X

Bowling

X

X

X

Fitnesscentra

X

X

X

Racket/padel centrum

X

X

X

VR/AR-experience

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

17

Tabel 3.2

Benchmark (vervolg)

Voorziening

Gemeente Vlissingen

Gemeente Beverwijk

Gemeente Noordwijk

Pumptrack/ skatepark

X

X

X

Wellness

X

X

Trampoline springpark

X

Musea

X

X

X

Theater

X

X

X

Galerie

X

X

X

Klimhal/ bouldering

X

Sciencecentrum/leerfabriek Rageroom

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

18

3.2

CONCLUSIES

Uit de vergelijking blijkt dat het aanbod van leisure binnen de gemeente Vlissingen vrij goed overeenkomt met vergelijkbare steden, in dit geval de gemeenten Beverwijk en Noordwijk. Het aanbod binnen de direct naastgelegen gemeente Middelburg kan dan eerder als aanvulling worden gezien dan als concurrentie. Toch ‘dubbelt’ het aanbod tussen deze twee gemeenten: veel functies zijn in beide gemeenten gevestigd.

• Nieuwere en modernere/actuele maar heel verschillende functies als een rageroom, sciencecentrum of leerfabriek ontbreken zelfs geheel in de provincie Zeeland. De marktruimte voor deze functies is lastig te bepalen, maar vestiging van één of meerdere van deze functies in Vlissingen zou in elk geval een primeur en enige functie in zijn soort zijn in Zeeland.

Van sommige functies is het aanbod niet in deze beide gemeenten gevestigd, noch in de stedelijke gemeente Goes, maar elders in de provincie. Wat verder opvalt in de aanbod –analyse is dat: • Het aanbod van sportieve functies zoals klimmen /bouldering en curling noch in de gemeente Vlissingen noch in de gemeente Middelburg zijn gevestigd. Het is de vraag wat het maximale voorzieningenniveau van nieuwe sporten is t.o.v. het inwonersaantal, wat voor meer gevestigde sporten eenvoudiger te bepalen is. Maar gezien de afwezigheid van deze functies in twee gemeenten met samen bijna 100.000 inwoners, is hier marktruimte voor te vinden; • Hetzelfde geldt voor de urban entertainment functies jeu de boules (in opkomst met ketens als Boules & Bites), lasergame en paintball. Deze zijn ook niet aanwezig binnen het marktpotentieel van twee gemeenten samen. Binnen de doelgroep jongvolwassenen zien we daarom nog bredere marktruimte voor dit soort functies. Er zijn in het algemeen binnen de gemeente Vlissingen weinig centra met entertainment voor die specifieke doelgroep te vinden;

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

19

4

Trends

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

20

4.1

RECREATIESECTOR (OVERKOEPELEND)

De Spuikom in Vlissingen biedt een unieke locatie voor de ontwikkeling van een binnen dagrecreatieve voorziening. Om het concept toekomstbestendig en aantrekkelijk te maken voor een breed publiek, is het essentieel om in te spelen op actuele trends binnen de recreatiesector en het dagtoerisme. Deze trends bieden concrete handvatten om inhoud, ontwerp en positionering van de voorziening te versterken.

Authentieke belevingen (bijvoorbeeld via storytelling) maken het verschil

Recreëren is voor iedereen; het belang van inclusie

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

Duurzaamheid en circulariteit

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Digitalisering en technologisering

Veranderende recreatie door vergrijzing

21

Een belangrijke overkoepelende trend is de behoefte aan authentieke belevingen. Bezoekers zoeken betekenisvolle ervaringen die hen verbinden met een plek of verhaal. De Spuikom, gelegen in een stad met een rijke maritieme geschiedenis, biedt hiervoor veel aanknopingspunten. Door storytelling centraal te stellen – bijvoorbeeld via interactieve exposities over waterbeheer, de haven, of lokale geschiedenis – kan de binnenvoorziening zich onderscheiden en een inhoudelijke verdieping geven aan het recreatieve aanbod. Daarnaast speelt duurzaamheid en circulariteit een steeds grotere rol in de sector. Juist bij een nieuwe ontwikkeling als deze is er de kans om vanaf het begin duurzame keuzes te maken: circulair bouwen, energiezuinige installaties, lokaal inkopen en het beperken van afvalstromen. Voor een locatie als de Spuikom, gelegen nabij kwetsbare natuur en water, versterkt dit niet alleen de uitstraling maar ook de maatschappelijke relevantie van het project.

Dit vraagt om een inclusief ontwerp, waarin fysieke toegankelijkheid, begrijpelijke communicatie en sociaal veilige omgevingen centraal staan. Juist in een stedelijke context als Vlissingen, met een diverse bevolking, is dit van groot belang. Denk hierbij ook aan de vergrijzing. Hierdoor verandert het vrijetijdsgedrag van een groeiende groep mensen. Oudere bezoekers zoeken comfort, rust en inhoudelijke beleving. Voor de Spuikom betekent dit dat er in het concept ruimte moet zijn voor zitgelegenheden, toegankelijke routes, culturele programma’s en eventueel begeleide activiteiten die inspelen op deze behoeften. Het belang van maatschappelijk verantwoord ondernemen sluit hier naadloos op aan. Door samen te werken met lokale ondernemers, vrijwilligersorganisaties of leerwerkprojecten, kan de voorziening niet alleen economisch maar ook sociaal bijdragen aan de omgeving. Het gebouw kan zo ook een plek worden waar ontmoeting en verbinding centraal staan.

Ook digitalisering en technologisering bieden kansen, met name binnen een overdekte setting. Denk aan het toepassen van augmented of virtual reality, interactieve schermen of gamification, die beleving en educatie combineren. Dit kan jongeren aanspreken en tegelijkertijd een educatief element toevoegen, wat goed past bij een bredere gezinsdoelgroep of schoolbezoeken. De voorziening kan bovendien inspelen op het groeiende besef dat recreëren voor iedereen toegankelijk moet zijn. VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

22

4.2

DAGTOERISME

Opkomst van competitive socialising

Meer combinaties van beweging en ontspanning

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

Groeiende belangstelling voor cultuurhistorie en de beleving daarvan

Dagrecreatie wordt toegevoegd aan verblijfsaccommodaties en andersom

Blurring van functies

Slim indelen van de ruimte voor een kleinere footprint

23

Binnen het dagtoerisme zijn er aanvullende trends die relevant zijn voor de invulling van het programma en de ruimtelijke inrichting.

Dit maakt het aantrekkelijk voor verschillende doelgroepen, van gezinnen tot senioren.

De opkomst van ‘competitive socialising’, waarbij mensen op zoek zijn naar spelvormen en groepsuitdagingen, biedt kansen voor het creëren van een sociaal, interactief aanbod. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van een escape room en teamgames met een educatief karakter rond het thema water of historie.

Er is tevens sprake van een toenemende verweving van dagrecreatie met verblijfsaccommodaties. Op de locatie is daar echter geen ruimte voor. Voor Vlissingen betekent dit dat een aantrekkelijke binnenvoorziening ook een meerwaarde kan vormen voor campings, hotels en B&B’s in de omgeving. Door samenwerking te zoeken, kunnen arrangementen worden ontwikkeld die het verblijf verlengen en de regio versterken als toeristische bestemming.

Ook is er een duidelijke groei in de belangstelling voor cultuurhistorie en de beleving daarvan. De Spuikom ligt op een locatie waar verhalen over watermanagement, scheepvaart en stadsontwikkeling tastbaar zijn. Een belevingsgerichte invulling die deze geschiedenis zichtbaar en voelbaar maakt, voegt waarde toe aan de ervaring. De trend van blurring van functies – het vervagen van grenzen tussen horeca, recreatie, educatie en werkplekken – maakt het mogelijk om de voorziening flexibel en multifunctioneel te ontwerpen. Een ruimte die overdag fungeert als expositieruimte kan ’s avonds bijvoorbeeld gebruikt worden voor lezingen of buurtbijeenkomsten. Dit vergroot het gebruik en de sociale waarde van het gebouw.

Tot slot is het van belang om de voorziening ruimtelijk slim in te delen met oog op een kleinere ecologische voetafdruk. Door multifunctionele ruimtes te creëren, slim gebruik te maken van hoogte of schuifwanden, en efficiënt om te gaan met energie, kan de voorziening duurzaam én betaalbaar worden geëxploiteerd.

Bezoekers zoeken daarnaast vaker een combinatie van beweging en ontspanning. Binnen de voorziening kunnen elementen als beweegroutes, speelse installaties of yogasessies worden gecombineerd met een loungeplek, café of rustzone. VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

24

4.3

CONCLUSIES

Op basis van de trends en ontwikkelingen in de markt concluderen wij dat de realisatie van een binnen dagrecreatieve voorziening bij de Spuikom in Vlissingen niet alleen actueel, maar ook kansrijk is. De maatschappelijke, toeristische en recreatieve ontwikkelingen onderstrepen het belang van een toekomstgerichte invulling die aansluit op meerdere behoeften van bezoekers én de omgeving. • Allereerst blijkt dat multifunctionaliteit, blurring van functies en interactie essentieel zijn voor een succesvol concept. Bezoekers verwachten steeds vaker een plek waar waarbij verschillende functies samenkomen in één dynamische ruimte. Dit biedt kansen om recreatie, sport, cultuur en ontspanning te combineren tot een veelzijdige bestemming die aantrekkelijk is voor uiteenlopende doelgroepen. Een flexibel en multifunctioneel ontwerp, waarin ruimtes verschillende functies kunnen bedienen, zorgt voor een efficiënt gebruik van de locatie en een breder publiek. Interactiviteit – zowel digitaal als sociaal – verhoogt de betrokkenheid van bezoekers en verlengt hun verblijfstijd. • Daarnaast is er een duidelijke vraag naar sociale en competitieve beleving. Mensen zoeken ervaringen die ze samen kunnen doen: spelelementen, groepsuitdagingen en gamification zijn hier belangrijke bouwstenen.

Door in te zetten op ‘competitive socialising’, zoals interactieve sportfaciliteiten, escape rooms of teamgames, wordt de voorziening aantrekkelijk voor families, vriendengroepen en jongeren – doelgroepen die Vlissingen als bestemming versterken.

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

• Een derde belangrijk inzicht is de toenemende waardering voor de beleving van cultuur en historie. De locatie van de Spuikom – met haar link naar de maritieme geschiedenis, waterbeheer en stedelijke ontwikkeling – leent zich bij uitstek voor het vertellen van lokale verhalen. Door deze cultuurhistorie, de maritieme geschiedenis of lokale verhalen op een toegankelijke en eigentijdse manier te integreren binnen de recreatieve voorziening, bijvoorbeeld via storytelling of digitale belevingen, ontstaat een waardevolle mix van ontspanning en educatie. • Tot slot is duurzaamheid en ruimte-efficiëntie geen bijzaak, maar een voorwaarde voor toekomstbestendig recreatief aanbod. De maatschappelijke druk om verantwoord om te gaan met ruimte, materialen en energie vraagt om slimme, circulaire en compacte oplossingen. Door vanaf het ontwerp te sturen op energiezuinigheid, hergebruik en multifunctioneel ruimtegebruik, kan de voorziening zowel ecologisch als economisch duurzaam worden gerealiseerd. Deze conclusies maken duidelijk dat een goed doordachte, trendbewuste invulling van de binnenvoorziening bij de Spuikom kan uitgroeien tot een waardevolle aanvulling op het recreatieve aanbod van Vlissingen. Niet alleen als aantrekkelijk uitje voor inwoners en bezoekers, maar ook als versterkend element voor de stad als toekomstgerichte, veelzijdige en duurzame kustbestemming.

25

5

Analyse leisurefuncties

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

26

5.1

INLEIDING

Voor het succesvol ontwikkelen van een toekomstbestendige leisurefunctie op de locatie de Spuikom in Vlissingen is het essentieel om eerst breed te verkennen welke typen functies in aanmerking zouden kunnen komen. De leisuretypologie van Ginder vormt hierbij een nuttig analysekader. Deze typologie categoriseert het brede leisure-aanbod in overzichtelijke hoofdgroepen, variërend van cultuur en erfgoed tot sportieve activiteiten, entertainment en verblijfsrecreatie. Het gebruik van deze typologie dient twee doelen. Ten eerste biedt deze een helder overzicht van de verschillende soorten leisurefuncties die in de praktijk voorkomen. Ten tweede maakt het een systematische analyse mogelijk van welke functies wel of juist niet passend zijn voor de specifieke context van de Spuikom – denk aan factoren als ruimte, ligging, stedelijke omgeving, bestaande voorzieningen en beleidsdoelen van de gemeente Vlissingen. In dit hoofdstuk worden daarom eerst de leisurefuncties benoemd die afvallen, inclusief een motivering per categorie. Aansluitend wordt toegelicht welke functies wel kansrijk zijn en om welke reden. Zo vormt dit hoofdstuk een onderbouwde eerste stap richting een gefundeerde keuze voor een passende leisure-invulling van de locatie.

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

27

5.2

UITGESLOTEN CATEGORIEËN

Aan de hand van de leisuretypologie van Ginder maken we in deze paragraaf een eerste selectie van functies die niet geschikt zijn voor de Spuikom-locatie, inclusief de redenen waarom ze afvallen. Vervolgens lichten we toe welke functies wel kansrijk zijn voor verdere uitwerking. • Attracties en parken. Deze categorie valt af omdat de locatie onvoldoende ruimte biedt voor grootschalige buitenattracties zoals een dierentuin, pretpark of grote outdoor speeltuin. Ook sluit het karakter van de plek hier niet op aan. • Hotels en vakantieparken. Deze optie wordt uitgesloten, aangezien de ambitie specifiek ligt bij het realiseren van een leisurefunctie en niet bij verblijfsrecreatie. • Events en beurzen. Evenementenlocaties zoals zalencentra of beurshallen zijn vanwege de beperkte ruimte en de aard van de omgeving niet passend op deze locatie.

directe omgeving, waardoor toevoeging niet logisch is. Ook een rondvaartboot valt af, omdat dit een buitenvoorziening betreft die niet uitvoerbaar is op de locatie zelf. • Cultuur en erfgoed. Binnen deze categorie vallen functies als religieuze of historische bezienswaardigheden, landgoederen of wijngaarden af. Dit type aanbod past niet bij de aard of ligging van de Spuikom-locatie en is niet realistisch om hier te realiseren. • Kans- en behendigheidsspellen. Functies als casino’s en speelhallen (met game- of gokautomaten) worden uitgesloten omdat deze niet wenselijk zijn volgens het beleid van de gemeenteraad en het bestuur. Op de volgende pagina zijn alle categorieën en functies weggestreept die niet mee worden genomen in de verdere analyse van kansrijkheid als leisurefunctie.

• Sportieve leisure. Binnen deze categorie vallen veel functies af, met name activiteiten die sterk afhankelijk zijn van buitenruimte of specifieke natuurlijke omstandigheden. Denk hierbij aan outdoor klimmen, zeeactiviteiten, surfen, powerkiten en waterskiën – activiteiten die niet realiseerbaar of geschikt zijn op deze locatie. • Entertainment. Onder entertainment vallen functies zoals bioscopen, filmhuizen en poppodia. Deze voorzieningen zijn al aanwezig in de

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

28

5.3 1.

2.

3.

4.

ONDERZOCHTE LEISUREFUNCTIES

Familie/Urban Leisure 1. Karting 2. Lasergame/paintball 3. Jeu de Boules 4. Curling 5. Pool/snooker/biljart 6. Indoor-speeltuin 7. Midgetgolf/glowgolf 8. Bowling 9. Simulator/VR/AR Experience

5.

Sport en gezondheid 1. Fitness 2. Racket/padelcentrum 3. Runparcours 4. Outdoor fitnesstuin 5. Klimhal / bouldering 6. Pumptrack-/BMX-/Skatepark

6.

Sportieve leisure 1. Strand- en zeeactiviteiten (blokarten, surfen, powerkiten) 2. Wateractiviteiten (waterskibaan, kano, suppen) 3. Zwembad recreatief 4. Wellness 5. Outdoor klim/survivalparcours 6. Trampoline/springpark 7. Indoor skihal 8. Golf/Pitch en Putt 9. Schaatsbaan

Attracties en parken 1. Dierentuin 2. Attractie/themapark 3. Outdoor-speeltuin Hotels en vakantieparken 1. Hotel 2. Groepsaccommodatie 3. Hostel 4. Bungalow/vakantiepark 5. Campings 6. Vakantiewoning/appartement of B&B 7. Jachthavens

7.

Restaurant en cafés 1. Dinnershows 2. Themarestaurant 3. Themaproeverij

8.

Cultuur en erfgoed 1. Museum 2. Science center/leerfabriek 3. Landgoed/wijngaard 4. Educatief/natuur centrum 5. Architectonische bezienswaardigheid 6. Historische bezienswaardigheid 7. Religieuze bezienswaardigheid 8. Theater 9. Galerie/atelier 10. Begeleide tours/stadswandelingen

9.

Entertainment 1. Bioscoop 2. Filmhuis 3. Poppodium 4. Escaperoom/Prison escape 5. Rondvaart/bootverhuur 6. Workshops

10.

Kans- en behendigheidsspelen 1. Casino 2. Game- en spelautomaten

Events en beurzen 1. Zalencentrum 2. Beurs/evenementenhal

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

29

5.4

KANSRIJKE LEISUREFUNCTIES

Op deze en volgende pagina’s volgt een overzicht met de analyse van leisurefuncties die na de eerste selectie actueel blijven voor de locatie bij de Spuikom in Vlissingen. Elke functie is beoordeeld op de aspecten: aanwezigheid in de regio, geschiktheid van de locatie, aansluiting bij trends en marktontwikkelingen, aansluiting bij de doelgroep, en exploitatiemogelijkheden. De functies die als meest kansrijk zijn beoordeeld lichten we onderstaand en op de volgende pagina’s toe. • Jeu de boules (Boules en Bites). Het moderne jeu de boules-concept, waarbij het spel wordt gecombineerd met een horecagelegenheid, sluit uitstekend aan op de behoefte aan laagdrempelige en sociale vrijetijdsbesteding. In Vlissingen en de regio is dit type voorziening nog nauwelijks aanwezig, wat het onderscheidend maakt. De locatie bij de Spuikom is perfect voor een combinatie van binnen- en buitenbanen, met ruimte voor een sfeervolle horecavoorziening. Deze formule speelt sterk in op de trend van ‘competitive socialising’, en weet zowel jongvolwassenen als ouderen aan te spreken. Met relatief lage investeringskosten en een verdienmodel dat mede leunt op de horeca, is dit een kansrijke aanvulling op het huidige leisure-aanbod in de regio. • VR/AR Experience. Een VR/AR experience center biedt een innovatieve vrijetijdservaring die nog nauwelijks aanwezig is in Zeeland.

De locatie in Vlissingen maakt het goed bereikbaar voor een breed publiek, inclusief toeristen. Virtual reality en augmented reality sluiten goed aan bij de belevingsgerichte trends onder jongeren en gezinnen, die steeds VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

vaker op zoek zijn naar unieke, digitale ervaringen. Dit soort voorzieningen kent bovendien een sterke aantrekkingskracht voor schoolgroepen en familie-uitjes. Mits goed gepositioneerd en regelmatig geüpdatet qua inhoud, biedt een VR/AR-centrum een vernieuwend aanbod met commercieel potentieel. • Fitness/Hyrox Centrum. De functionele fitnessmarkt is volop in ontwikkeling, en met name Hyrox of Crossfit– een combinatie van kracht- en duursport – wint snel aan populariteit. Waar reguliere sportscholen in de regio al goed vertegenwoordigd zijn, is er nog nauwelijks een specifiek Hyrox-of Crossfit-aanbod. De Spuikom biedt voldoende ruimte voor zowel binnen- als buitenactiviteiten, en kan daarmee een onderscheidende sportlocatie worden. De doelgroep bestaat uit sportieve jongeren en volwassenen die op zoek zijn naar uitdaging en community. De exploitatie via lidmaatschappen, events en clinics biedt een duurzame economische basis. • Racket/Padel Centrum. Padel is op dit moment de snelst groeiende sport van Nederland, maar in Vlissingen en de directe omgeving is het aanbod nog beperkt. Een modern racketcentrum kan hierin voorzien, met zowel binnen- als buitenbanen. De locatie is geschikt vanwege de goede bereikbaarheid en de beschikbare ruimte. De aantrekkingskracht van padel is groot – het spel is laagdrempelig, sociaal en geschikt voor alle leeftijden.

In combinatie met een klein horecaconcept biedt dit centrum veel mogelijkheden voor recreatie, competitie en ontspanning. De hoge bezettingsgraad maakt het ook bedrijfseconomisch zeer aantrekkelijk. 30

• Klimhal/Bouldering. Een klim- en bouldercentrum zou een sterke aanvulling zijn op het huidige sport- en recreatieaanbod in de regio. In Zeeland is deze urban sport nog nauwelijks vertegenwoordigd, terwijl boulderen zich landelijk razendsnel ontwikkelt. De doelgroep bestaat uit actieve jongeren, studenten en jonge gezinnen die op zoek zijn naar avontuurlijke en toegankelijke sporten. De locatie bij de Spuikom is uitermate geschikt voor een bouldercentrum: het vereist geen grote bouwhoogte, maar wel voldoende vloeroppervlak. De exploitatie is aantrekkelijk vanwege dagpassen, abonnementen en de mogelijkheid tot evenementen. • Sciencecentrum / Leerfabriek. Een sciencecentrum of leerfabriek biedt een leerzame en interactieve omgeving waarin techniek, duurzaamheid en innovatie centraal staan. Er zijn momenteel geen educatieve belevingscentra in Zeeland, wat het initiatief uniek maakt in de regio. De ligging in Vlissingen, dicht bij onderwijsinstellingen en potentiële samenwerkingspartners, maakt deze locatie ideaal. Dit concept sluit goed aan bij de groeiende behoefte aan techniekonderwijs en maakt wetenschap op speelse wijze toegankelijk voor jongeren, gezinnen en scholen. De exploitatie kan deels worden ondersteund met subsidies en samenwerkingen, waardoor het maatschappelijk én economisch van waarde is.

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

Conclusie De beschikbare ruimte bij de Spuikom van circa 3.000 tot 5.000 m² BVO biedt een uitzonderlijke kans voor een multifunctionele leisureontwikkeling. Het perceel is ruim genoeg om meerdere van bovenstaande functies te combineren in één locatie, waardoor een divers, complementair aanbod ontstaat dat verschillende doelgroepen bedient. Denk hierbij aan een combinatie van sportieve beleving (zoals padel of bouldering) met educatie (sciencecentrum) en sociaal vermaak (jeu de boules of VR). Een dergelijke mix verhoogt niet alleen de economische haalbaarheid, maar zorgt ook voor een levendige en toekomstbestendige invulling van deze unieke locatie in Vlissingen. Omdat de realisatie van deze functies mogelijk pas over één of meerdere jaren plaatsvinden, kan voor de locatie, als deze niet de functie van parkeerterrein meer heeft, gekozen worden voor (tijdelijke) placemaking. Doel daarvan is om de locatie een functie te geven en bekender te maken. Daarbij valt met name te denken aan een culturele functie. We zien dat vaker op dit type locaties ontstaan (voorbeeld is de ontwikkeling nabij het station in Zwolle). Denk aan (culturele) festivals, outdoor kunstwerken of (tijdelijke)culturele broedplaatsen, die het gebied identiteit kunnen geven en kunnen verlevendigen.

31

Tabel 5.1

Analyse leisurefuncties

Voorziening

Al aanwezig? Regio of stad Locatie (V, M en G)*

Aansluitend bij trends/ marktontwikkeling

Aansluiting bij doelgroepen

Exploitatie

Conclusie

Lasergame

V en regio

+

+/-

+/-

+/-

+/-

Paintball

Regio

+/-

+/-

+/-

+

+/-

Jeu de boules

Regio

++

+

+

+

+

Curling

M

++

+

+

+

+

Pool/snooker/ biljart

V, M en regio

++

+

+

+/-

+/-

Indoor speeltuin

V en regio

+/-

++

+

+

+

Midgetgolf/ glowgolf

V, M en regio

+

+

+

+

+

Bowling

V, M, G en regio

+

+/-

+

+/-

+/-

VR/AR-experience

M en regio

+

+

+

+

+

Fitnesscentra

V, M, G en regio

+

++

+

+

+

Racket/padel centrum

V, M en Regio

+

++

++

+

+

*gemeenten Vlissingen, Middelburg en Goes

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

32

Tabel 5.2

Analyse leisurefuncties (vervolg)

Voorziening

Al aanwezig? Regio of stad (V, M en G)

Locatie

Aansluitend bij trends/ marktontwikkeling

Aansluiting bij doelgroepen

Exploitatie

Conclusie

Klimhal/ bouldering

G en regio

+

++

+

+

+

Pumptrack/ skatepark

G

+

+

+/-

+

+

Wellness

V en regio

+/-

+

+/-

+

+/-

Trampoline springpark

V en M

+/-

+

+/-

+/-

+/-

Dinnershow

+

+/-

-

+/-

+/-

Themarestaurant

+

+

+

+

+

Themaproeverij

+

+

+

+/-

+/-

+

+

+/-

-

+/-

+

+

+

+/-

+

Musea

V, M, G en regio

Sciencecentrum/leerfabrie k Rageroom

Regio

+

+

+

+

+

Theater

M, G en regio

+

+/-

+/-

-

-

Galerie

M en G

+

-

-

+/-

+/-

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

33

5.5

CONCLUSIES

Op basis van de potentiële leisurefuncties voor Vlissingen in het spuikom (zoals Jeu de boules, VR/AR experience, fitness hyrox centrum, racket/padel centrum, klimhal/bouldering en/of een sciencecentrum/leerfabriek) in combinatie met de genoemde trends en ontwikkelingen trekken we de volgende conclusies. Er is een sterke onderlinge samenhang tussen de genoemde leisurefuncties en de trends. Ze passen goed binnen een multifunctioneel recreatiecentrum waarin sport, cultuur, technologie en ontspanning samenkomen. Deze concepten bieden namelijk: • Multifunctionaliteit en blurring: De mix van fysieke (sportieve) en virtuele (VR/AR, leerfabriek) activiteiten bevordert het gebruik van gedeelde ruimtes en cross-over tussen sectoren (bv. educatie en leisure). • Sociale en competitieve beleving: Activiteiten als padel, hyrox en boules hebben een laagdrempelig sociaal én competitief karakter. • Beleving van cultuur en historie: Door bijvoorbeeld de leerfabriek en VR/AR kan lokale geschiedenis op interactieve wijze worden overgebracht. • Duurzaamheid en ruimte-efficiëntie: De combinatie van meerdere functies in één centrum maakt efficiënt gebruik van ruimte en faciliteert duurzame investeringen. Hiernaast wordt een korte weergave gegeven van de hoofdelementen om tot de conclusie te komen van een kansrijk concept.

Trends & ontwikkelingen • • • •

Multifunctionaliteit, blurring en interactie Sociale en competitieve beleving Beleving van cultuur en historie Duurzaamheid en ruimte-efficiëntie

Kansrijke leisure functies • • • • • •

Jeu de boules (boules en bites), VR/AR experience, Fitness hyrox centrum, Racket/padel centrum, Klimhal/bouldering; en/of Sciencecentrum/leerfabriek

Een multifunctioneel recreatieconcept in het spuikom-gebied dat deze functies combineert is kansrijk. • Creëer een multifunctioneel leisuregebouw dat sport, cultuur en ontspanning combineert. • Met ruimte voor zowel sociale interactie als competitieve activiteiten. • Slimme indeling met duurzame en ruimte-efficiënte oplossingen, waarbij de lokale cultuur en geschiedenis worden geïntegreerd in een toegankelijke en interactieve ervaring.

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM 34

6

Conclusies

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

35

6.1

CONCEPT

Op basis van de genoemde functies en trends denken we indicatief aan een Hybride Leisure- en Innovatiecentrum – een plek die sport, cultuur, technologie en educatie samenbrengt onder één dak. Hier zijn een paar concrete conceptideeën die daaraan voldoen:

“Het Spuikom Experience Center”

Een hybride centrum waar jong en oud elkaar ontmoeten, leren, bewegen, ontspannen en geïnspireerd raken. Sport & Beweging • Hyrox/Fitness Arena – Ruimte voor functionele fitnesswedstrijden en training. • Racket & Padel Club – Indoorbanen met horeca en lounge. • Klimhal & Bouldering Zone – Met routes geïnspireerd op maritieme thema’s van Vlissingen. • Jeu de Boules Foodcourt – “Boules & Bites”-concept met kleine gerechten en petanque-velden. Tech & Educatie • VR/AR Experience Dome – Historische beleving van de havenstad (bijv. bombardementen, scheepsbouw, Michiel de Ruyter). • Sciencecentrum / Leerfabriek – Voor jongeren, met interactieve werkplaatsen over duurzaamheid, scheepvaart, energie & techniek.

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

Cultuur & Ontspanning • Historisch Belevingspad – Interactieve route door het gebouw met lokale cultuur en verhalen. • Kunst- en Innovatiegalerij – Voor exposities van lokale kunstenaars, studenten of tech-startups. • Evenementenplein – Flexibele ruimte voor (sport)evenementen, markten of culturele festivals. Duurzaam & Ruimte-efficiënt • Modulair gebouw met herbruikbare materialen. • Groen dak of stadsmoestuin op het dak. • Deelruimtes die overdag als leerlocatie, ’s avonds voor sport of bijeenkomsten gebruikt worden. Positionering Een centrum dat zich richt op: • Jongeren (techniek en beweging) • Gezinnen (educatief en sociaal uitje) • Senioren (laagdrempelige sport & sociaal contact) • Bedrijven/scholen (teambuilding en educatie) Impact en potentie Dit centrum draagt bij aan de vitaliteit van Vlissingen, biedt werkgelegenheid, versterkt toerisme en stimuleert innovatie. Door slim ruimtegebruik en samenwerking met lokale partners ontstaat een toekomstbestendige voorziening die mee kan groeien met de stad. 36

6.2

RELATIE TOT GEBIEDSVISIE

Het Spuikom Experience Center sluit goed aan op álle uitgangspunten uit de gebiedsvisie. Het is een innovatief, samenhangend en flexibel concept dat de omgeving sociaal, economisch en recreatief versterkt, met ruimte voor maatwerk en groei. Zie onderstaand een bondige toelichting per element (zoals ook in de offerte verwerkt): 1.

Aanvullend leisureprogramma. Het Experience Center biedt een aanvullend programma op de bestaande vrijetijdsinfrastructuur in Vlissingen en de regio, met nadruk op activiteiten die mensen samen doen, zoals padel, hyrox, VR-experiences, boulderen, boules & bites en escape room-achtige belevingen. 2. Sfeer en gastvrijheid. De combinatie van actieve beleving, interactieve cultuurhistorie, en ontspanning met horeca (boules, foodcourt, VR dome) bevordert een unieke en gastvrije sfeer. De gezonde leefstijl en duurzaam ruimtegebruik zijn integraal onderdeel van het concept. 3. Balans tussen leisure, horeca en retail. Het concept integreert horeca binnen de leisure-omgeving (zoals bij padelclub, foodcourt en evenementenplein) en laat ruimte voor kleinschalige retail gekoppeld aan thema’s als sport, tech of streekproducten. De balans is doordacht en gebaseerd op kruisbestuiving. 4. Indoor leisure. Het centrum bevat veel van de gewenste indoorfuncties: padel, VR, boulderen, sciencecentrum, en Jeu de Boules indoor. Ook escape room-achtige toepassingen via VR zijn voorstelbaar. Ruimtes zijn multi-inzetbaar, bv. voor events of educatie.

VERKENNING LEISUREFUNCTIES SPUIKOM

5. Locatievoordelen. Het concept speelt in op de nabijheid van cinema, zee en boulevards, door het als een logisch verlengstuk van een dagje uit te positioneren. Denk aan: strand > eten > spel & beleving > film. De locatie draagt bij aan de aantrekkingskracht. 6. Publieke ruimte en outdoor leisure. Het voorstel biedt ruimte voor een evenementenplein en actieve begane grond-functies. Er zijn kansen voor outdoor elementen zoals een interactieve speeltuin of buitenklimwand, en het centrum kan letterlijk open naar het plein richting de cinema. 7. Speeltuin en sportieve activiteiten. De sportieve elementen zijn rijk aanwezig (padel, hyrox, klimmen). Voor jongere kinderen kunnen speelelementen aan het plein of het dak (bv. een natuurlijke speeltuin of water/speelroute) toegevoegd worden. Zo wordt aan alle generaties gedacht. 8. Pier en paviljoen. Het concept voorziet in een ontmoetingsplek (boules/foodcourt/paviljoen) met uitzicht, en leent zich uitstekend om fysiek of visueel te verbinden met een pier, die dienst kan doen als wandelroute of kunstinstallatie. Het paviljoen kan horeca + cultuur combineren.

37

Dit rapport is met uiterste zorgvuldigheid tot stand gekomen op basis van deskundig onderzoek. Onderhavig rapport bevat een weergave en interpretatie van (delen van de) onderzoeksresultaten. Het is anderen toegestaan om (delen van) het rapport en gehanteerde methodieken en modellen te kopiëren, distribueren, vertonen, op te voeren zolang Ginder als maker van het werk wordt vermeld en het werk niet commercieel wordt gebruikt.

GINDER Brugstraat 1a 5211 VS ’s-Hertogenbosch T: 088 210 02 00 E: info@wijzijnginder.nl I: wijzijnginder.nl

Bijlage 2: Verkennend bodemonderzoek

Milieuhygiënisch- , civieltechnisch- en nader bodemonderzoek Spuikom te Vlissingen

Documentnummer: VB/SO301424-20321

Milieuhygiënisch-, civieltechnisch- en nader bodemonderzoek Spuikom te Vlissingen VB/SO301424-20321

Strukton Milieutechniek Schapenweide 6 BREDA Postbus 8800 4820 BC BREDA Telefoon +31 (0)76 596 05 00 www.struktonmilieutechniek.nl

Protocol 2001/2002/2003/2018

Opdrachtgever: Gemeente Vlissingen Postbus 3000 4380 GV Vlissingen Opgesteld door: R. Hendriks Datum: 15-1-2025

Versie: Definitief 2.0

Vrijgegeven door: F. Stelten

Milieuhygiënisch-, civieltechnisch- en nader bodemonderzoek Spuikom te Vlissingen VB/SO301424-20321

Inhoud Samenvatting ..........................................................................................................................................5 1

Inleiding .........................................................................................................................................7

2

Locatiegegevens (vooronderzoek, onderzoekshypothese en -strategie) ..............................8 2.1 Locatiegegevens

3

4

8

2.1.1

Vooronderzoek

8

2.1.2

Locatiebeschrijving

9

2.1.3

Historisch gebruik en potentiële verontreinigingsbronnen

10

2.1.4

Uitgevoerde bodemonderzoeken

11

2.1.5

Bodemkwaliteitskaart

12

2.1.6

Toekomstig gebruik van de locatie

12

2.1.7

Bodemopbouw en geohydrologie

12

2.1.8

Resultaten vooronderzoek waterbodem

12

2.1.9

PFAS in waterbodem

13

2.2 Conclusies vooronderzoek

14

2.3 Onderzoekshypothese en – strategie

14

Uitvoering en resultaten veld- en laboratoriumonderzoek ................................................... 17 3.1 Afwijkingen ten opzichte van de onderzoeksstrategie en onderzoeksprotocollen

17

3.2 Uitvoering en resultaten veldonderzoek

17

3.3 Toetsingskader analyses

19

3.4 Analyseresultaten en toetsing grond

20

3.5 Analyseresultaten en toetsing grondwater

22

3.6 Analyseresultaten en toetsing waterbodem

22

3.7 Beoordeling asbest in grond

23

3.8 Toetsing analyseresultaten samenstelling en uitlogging (puin)fundering

23

3.9 Analyseresultaten teerhoudendheid asfalt

24

3.10 Interpretatie veld- en laboratoriumonderzoek

24

Nader bodemonderzoek boring P05........................................................................................ 26 4.1 Aanleiding en doel

26

4.2 Conceptueel model/onderzoeksinspanning

26

4.3 Afwijkingen ten opzichte van de onderzoeksstrategie en onderzoeksprotocollen

27

4.4 Uitvoering en resultaten veldonderzoek

27

4.5 Analyseresultaten en toetsing grond

28

4.6 Interpretatie veld- en laboratoriumonderzoek

28

4.7 Veiligheidsklasse CROW400

29

Milieuhygiënisch-, civieltechnisch- en nader bodemonderzoek Spuikom te Vlissingen VB/SO301424-20321

5

Conclusies en aanbevelingen .................................................................................................. 30 5.1 Conclusies

30

5.2 Aanbevelingen

31

Bijlagen Situatietekeningen Foto’s locatie Boorbeschrijvingen Toetsingskader Analyseresultaten incl. toetsing + analysecertificaten grond Analyseresultaten incl. toetsing + analysecertificaten grondwater Analyseresultaten incl. toetsing + analysecertificaten waterbodem en vaste bodem Analysecertificaten asbest in grond Analyseresultaten incl. toetsing fundering Analyseresultaten asfaltverhardingen Kwaliteit

Milieuhygiënisch en civieltechnisch onderzoek Spuikom te Vlissingen VB/SO301424-20321

Samenvatting Onderzoekslocatie Type onderzoek Aanleiding Doel Resultaten grond

Spuikom te Vlissingen Milieuhygiënisch en civieltechnisch verkennend / nader onderzoek. Ontwikkelingsplannen voor het herinrichten van de locatie Vaststellen milieuhygiënische kwaliteit van de bodem, waterbodem en civieltechnische kwaliteit van de aanwezige verhardingen (asfalt en onderliggende funderingslaag). De bovengrond (0,00 – 0,50 m-mv) van boring P05 is sterk verontreinigd met PAK. In de overige boringen/bodemlagen zijn overwegend alleen licht verhoogde gehaltes met zware metalen en/of PAK aangetoond. Enkel ter plaatse van P04 is nog een matig verhoogd gehalte aan minerale olie aangetroffen. Naar aanleiding van het sterk verhoogd gehalte aan PAK in de bovengrond van boring P05 is een nader bodemonderzoek uitgevoerd. Op basis van het nader bodemonderzoek blijkt dat, ter plaatse van de boringen P05 en P051, sprake is van een puntverontreiniging met PAK in de bodemlaag van 0,00 – 0,70 m-mv. Het sterk verhoogd gehalte aan PAK is niet eenduidig te herleiden aan de bijmengingen met baksteen. De omvang van de sterke verontreiniging bedraagt ca 21 m³ (oppervlakte 30 m² met een diepte van 0,70 m). De bodemkwaliteit, met uitzondering van de bovengrond bij de boringen P05 en P05-1, varieert van bodemkwaliteitsklasse “landbouw/natuur” tot “matig verontreinigd”. De bovengrond ter plaatse van de boringen P05 en P05-1 is als “sterk verontreinigd (niet herbruikbaar)’ aangemerkt.

Tevens is de bovengrond van het onderzoeksgebied aanvullend onderzocht op PFAS. In de bovengrond zijn verhoogde gehaltes aan PFOS aangetroffen. Op basis van het verhoogd gehalte aan PFOS is de bovengrond van de boringen B27, B33, B33A en B34 niet toepasbaar.

Resultaten grondwater

In de bovengrond waar visueel metselpuin in is aangetroffen (boringen B09 en B10) is geen verhoogde asbestconcentratie aangetoond. In het grondwater zijn maximaal licht verhoogde gehalten aan molybdeen aangetoond. Daarnaast is het grondwater aanvullend onderzocht op ijzer (totaal) en onopgeloste bestanddelen.

Resultaten waterbodem en onderliggende vaste bodem

Op basis van de voorschriften uit artikel 3.2 (lozen van grondwater bij ontwatering) wordt gesteld dat de gemeten concentraties de lozingsnormen niet overschrijden. De sliblaag/waterbodem voldoet aan de bodemkwaliteitsklasse “landbouw/natuur”. De waterbodem is algemeen toepasbaar voor het toepassen op of in de bodem en/of een oppervlaktewaterlichaam. Daarnaast is de waterbodem verspreidbaar op een naastgelegen perceel en/of in een zoet oppervlaktewater-lichaam.

Asfalt

In de vaste waterbodem zijn eveneens geen verhoogde gehaltes aangetroffen. Op basis van luchtfoto’s en topotijdreis.nl dateert de aanwezige asfaltverharding van na 1994. Op basis van de PAK-marker blijkt dat de onderzochte asfaltverharding niet teerhoudend is (PAK < 250 ppm).

Pagina 5

Milieuhygiënisch en civieltechnisch onderzoek Spuikom te Vlissingen VB/SO301424-20321

Resultaten (puin)funderingen

Voorlopige veiligheidsklasse Vervolgprocedure onder de Omgevingswet

Onder de asfaltverharding is een slakkenfundering aanwezig. De slakkenfundering onder de asfaltverharding voldoet aan de emissie- en samenstellingswaarde. Ter plaatse van de parkeervakken is een gebonden slakkenverharding waargenomen. De gebonden slakkenverharding ter plaatse van de parkeervakken voldoet niet aan de emissiewaarde, maar wel aan de samenstellingswaarde. Geen veiligheidsklasse (basishygiëne maatregelen) Onder deze wet worden graafwerkzaamheden boven de 25 m3 ingedeeld als milieubelastende activiteit. Bij het graven in grond met de bodemkwaliteit: Boven (>) interventiewaarde, gelden de volgende eisen:  Meldingsplicht 4 weken voor aanvang van de ontgraving via Omgevingsloket.  Gescheiden ontgraving van de verschillende kwaliteitsklassen en bodemsamenstelling.  Graafwerkzaamheden dienen uitgevoerd te worden door een BRL7000 erkende aannemer en begeleid door een BRL6000 erkende milieukundig begeleider.  Indien grond na ontgraving volledig wordt teruggeplaatst in het profiel van ontgraving geldt een meldingstermijn van 5 dagen voor de start van de ontgraving (tijdelijke uitplaatsing).

Aanbevelingen

De BRL7000 en BRL6000 begeleiding is enkel noodzakelijk ter plaatse van de puntverontreiniging met PAK ter plaatse van boringen P05 en P05-1. De omvang van de sterke verontreiniging bedraagt ca 21 m³ (oppervlakte 30 m² met een diepte van 0,70 m). Tijdens de geplande herontwikkeling moet rekening gehouden met niet toepasbare grond, o.b.v. het verhoogd gehalte aan PFOS, ter plaatse van de boringen B27, B33, B33A en B34 (zuid / zuidoostelijk terreingedeelte).

Pagina 6

Milieuhygiënisch en civieltechnisch onderzoek Spuikom te Vlissingen VB/SO301424-20321

1

Inleiding

In opdracht van de gemeente Vlissingen heeft Strukton Milieutechniek een milieuhygiënisch en civieltechnisch onderzoek, conform de NEN 5740, NEN5720, NEN5707, NEN5897 en de CROW210, uitgevoerd ter plaatse van de locatie bekend als Spuikom te Vlissingen. De aanleiding van het milieuhygiënisch en civieltechnisch onderzoek zijn de ontwikkelingsplannen voor het herinrichten van de locatie. Tijdens de herontwikkeling van de locatie worden appartementen gebouwd en de op locatie aanwezige vijver wordt uitgebreid voor recreatieve doeleinden. Het doel van het milieutechnische en civieltechnische onderzoek is de gemeente integraal te informeren over de kwaliteit van de op locatie aanwezige verhardingen (asfalt, onderliggende funderingslaag en halfverharding t.p.v. de parkeervakken), de bodem tot 2,0 m-mv en de waterbodem in de aanwezige vijver. In het kader van de voorgenomen graafwerkzaamheden in de grond wordt tevens de (voorlopige) veiligheidsklasse conform de CROW 400 bepaald. Deze veiligheidsklasse is gebaseerd op de aanwezige gezondheidsrisico’s bij werken in en met verontreinigde bodem. De definitieve veiligheidsklasse wordt vastgesteld door een veiligheidskundige. Op basis van de voorlopige veiligheidsklasse kan de uitvoerende partij een inschatting maken van de noodzakelijke maatregelen om deze Arbo-technische risico’s te beheersen.

Pagina 7

Milieuhygiënisch en civieltechnisch onderzoek Spuikom te Vlissingen VB/SO301424-20321

2

Locatiegegevens (vooronderzoek, onderzoekshypothese en -strategie)

2.1

Locatiegegevens

2.1.1 Vooronderzoek Voorafgaand aan de uitvoering van het verkennend (water)bodemonderzoek is een vooronderzoek voorgeschreven. Het vooronderzoek wordt uitgevoerd conform de:  NEN 5725 (Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek).  NEN 5717 (Waterbodem – Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek Refererend aan de NEN5725 is de volgende aanleiding tot vooronderzoek van toepassing:  A: opstellen hypothese over de bodemkwaliteit ten behoeve van uit te voeren bodemonderzoek.  G: opstellen hypothese over de bodemkwaliteit bij tijdelijke uitplaatsing en bij overig projectmatig grondverzet ten behoeve van het inschatten van arbeidshygiënische risico's. Refererend aan de NEN5717 is de volgende aanleiding tot vooronderzoek van toepassing:  Het bepalen van de aanwezigheid van verontreinigingen, en het opstellen van een hypothese over de milieuhygiënische kwaliteit van de waterbodem, de daaruit vrijkomende baggerspecie en de nieuwe waterbodem na ontgraving.

Voor het vooronderzoek en het inventariseren van de verdachte deellocaties (voormalige of huidige bedrijfsactiviteiten, dempingen, tanks, incidenten etc.) zijn de volgende informatiebronnen geraadpleegd: - Opdrachtgever, eigenaar / gebruiker terrein - Kadaster - Google maps - Historische topografische kaarten (1850–heden) en luchtfoto’s (2006–heden) op www.topotijdreis.nl - Omgevingsrapportage van de Provincie Zeeland en aangesloten gemeentes. - Bodemkwaliteitskaart Provincie Zeeland. - Gegevens bodemopbouw en grondwater via www.dinoloket.nl en www.grondwatertools.nl De resultaten van het vooronderzoek zijn in de navolgende paragrafen samengevat.

Pagina 8

Milieuhygiënisch en civieltechnisch onderzoek Spuikom te Vlissingen VB/SO301424-20321

2.1.2 Locatiebeschrijving De onderzoekslocatie is gelegen langs de spuikomweg te Vlissingen. In onderstaand figuur 1 is de projectgrens van de onderzoekslocatie weergegeven. Figuur 1. Kadastrale begrenzing onderzoekslocatie

In onderstaande tabel 1 zijn de algemene gegevens van de onderzoekslocatie opgenomen. Tabel 1.

Ligging / situering onderzoekslocatie(s)

Adres Kadastrale gegevens Oppervlakte Verharding Bebouwing Huidig gebruik Huidige eigenaar Omgeving

Spuikomweg te Vlissingen Vlissingen sectie A, nummer 6590 33.000 m² Asfaltverharding, funderingsmateriaal (parkeervakken) en deels onverhard Geen Braakliggend terrein met een vijver en een gedeelte als parkeerterrein Gemeente Vlissingen De percelen rondom de onderzoekslocatie zijn bebouwd of zijn in gebruik als gemeentelijk wegen.

Pagina 9

Milieuhygiënisch en civieltechnisch onderzoek Spuikom te Vlissingen VB/SO301424-20321

2.1.3 Historisch gebruik en potentiële verontreinigingsbronnen Op basis van topotijdreis.nl blijkt dat op de onderzoekslocatie in het verleden verschillende watergangen / -partijen aanwezig waren welke zijn gedempt of zijn aangepast. Hieronder zijn de verschillende historische situaties weergegeven. Heden

2015

1990

1930

Op basis van de kaart Onderzoeksgebied explosieven blijkt dat de Spuikom te Vlissingen gelegen is in een oranje gebied, zie onderstaande afbeelding. In oranje gebieden hebben oorlogshandelingen plaatsgevonden, het betreft vooroorlogs bebouwd gebied.

Figuur 2. kaart Onderzoeksgebied explosieven.

Pagina 10

Milieuhygiënisch en civieltechnisch onderzoek Spuikom te Vlissingen VB/SO301424-20321

Bij kleine bodemingrepen (< 100 m³) hoeft geen onderzoek naar ontplofbare oorlogsresten uitgevoerd te worden. Bij grondverzet >100 m³ en bij heiwerkzaamheden is maatwerk van toepassing. Per project wordt bekeken of, en zo ja, welke maatregelen er moeten worden getroffen. Het bevoegd gezag (de burgemeester) neemt hierover een besluit. Bij alle grondroerende werkzaamheden dient het protocol toevalstreffers te worden gevolgd. 2.1.4

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16495090/3