3.1 Rvs Programmabegroting 2023 - 2026 bijlage 1 programmabegroting
Tekst van het document
Programmabegroting 2023-2026
INHOUDSOPGAVE
1. Voorwoord programmabegroting...................................................................................................3 1.1 Leeswijzer .................................................................................................................................................6 2. Algemeen........................................................................................................................................ 7 2.1 Financiële Positie...................................................................................................................................... 8 2.2 Hoofdlijnen Programmabegroting 2023 - 2026.................................................................................... 10 2.3 Bestuurlijke ambities - speerpunten - nieuw beleid.............................................................................. 11 2.4 Going concern........................................................................................................................................ 14 2.5 Plan van aanpak sociaal domein en werk & inkomen..........................................................................19 2.6 Voortgang saneringsbegroting ..............................................................................................................
21 2.7 Overzichten.............................................................................................................................................22 2.8 Begroting in 1 oogopslag ...................................................................................................................... 24 3. Programma 1 Leefbaarheid.......................................................................................................... 26 3.1 Inleiding.................................................................................................................................................. 26 3.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?.....................................................................27 3.3 Continue taken....................................................................................................................................... 35 3.4 Wat mag het kosten?..............................................................................................................................37 4. Programma 2 Aantrekkelijke Stad............................................................................................... 42 4.1 Inleiding..................................................................................................................................................
42 4.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?.....................................................................44 4.3 Continue taken....................................................................................................................................... 48 4.4 Wat mag het kosten?..............................................................................................................................50 5. Programma 3 Sociale Samenhang................................................................................................ 53 5.1 Inleiding.................................................................................................................................................. 53 5.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?.....................................................................55 5.3 Continue taken..................................................................................................................................... 65 5.4 Wat mag het kosten?..............................................................................................................................65 6. Programma 4 Bestuur...................................................................................................................
68 6.1 Inleiding.................................................................................................................................................. 68 6.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?.....................................................................69 6.3 Continue taken....................................................................................................................................... 70 6.4 Wat mag het kosten?..............................................................................................................................71 7. Overhead .......................................................................................................................................73 7.1 Inleiding.................................................................................................................................................. 73 7.2 Wat mag het kosten?..............................................................................................................................74 8. Algemene dekkingsmiddelen ....................................................................................................... 75 8.1 Wat mag het kosten?..............................................................................................................................75 9.
Paragrafen..................................................................................................................................... 77 9.1 Lokale heffingen ....................................................................................................................................78 9.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................ 89 9.3 Onderhoud kapitaalgoederen...............................................................................................................101 9.4 Financiering.......................................................................................................................................... 104 9.5 Bedrijfsvoering...................................................................................................................................... 110 9.6 Verbonden partijen ............................................................................................................................. 115 9.7 Grondbeleid .........................................................................................................................................
132 9.8 Reserves en voorzieningen ..................................................................................................................140 9.9 Majeure projecten ............................................................................................................................... 145 9.10 Taakstellingen .................................................................................................................................... 153
1
INHOUDSOPGAVE
9.11 Wind in de Zeilen.............................................................................................................................. 154 10. Financiële Begroting ................................................................................................................ 156 10.1 Overzicht van baten en lasten ..........................................................................................................156 10.2 Meerjarenraming 2023-2026.............................................................................................................. 164 10.3 Investeringsplanning 2023-2026........................................................................................................165 10.4 Incidentele baten en lasten .............................................................................................................. 166 10.5 Financieel overzicht taakvelden......................................................................................................... 167
2
1.
VOORWOORD PROGRAMMABEGROTING
Voorwoord Hierbij bieden wij u de programmabegroting 2023-2026 aan. Deze programmabegroting bevat ook de verdere uitwerking van de kaderbrief 2023 en een aantal keuzes die daarin zijn toegelicht. Waar in deze programmabegroting Vlissingen, stad of gemeente staat, bedoelen we in de meeste gevallen ook Oost- en West Souburg, Groot Abeele en Ritthem. En waar wijken staat, bedoelen we ook dorpen. Coalitieakkoord ‘Samen kunnen we meer!’ en Toekomstvisie 2040 'Blik op de toekomst' Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 hebben de partijen PSR, LPV, VVD, GroenLinks, CDA en CU het coalitieakkoord ‘Samen kunnen we meer!’ opgesteld. Dit akkoord is afgeleid van de door de gemeenteraad vastgestelde Toekomstvisie 2040 'Blik op de toekomst'. In deze programmabegroting noemen we per programma uitvoeringsmaatregelen die bijdragen aan de ambities in het coalitieakkoord. Bij deze uitvoeringsmaatregelen is betrokken hoe deze maatregelen bijdragen aan de realisatie van de zes beschreven thema’s in de Toekomstvisie 2040. Op het moment dat deze begroting wordt opgesteld, moeten nog concrete afspraken worden gemaakt over de verdere uitwerking van het coalitieakkoord en de Toekomstvisie 2040 met een planning van activiteiten voor de komende jaren. Deze uitwerking zal vanaf de programmabegroting 2024-2027 worden opgenomen in een aparte paragraaf Toekomstvisie 2040.
We beogen hiermee de voortgang op de realisatie van de ambities in de Toekomstvisie 2040 een prominente plaats te geven in de planning en control cyclus. Bij het opnemen van de uitvoeringsmaatregelen is meegewogen dat deze dienen te voldoen aan de toekomstvisie. Financieel beeld en de gemeentelijke financiële positie Door de asielproblematiek, de oorlog in Oekraïne, de klimaat- en stikstofcrisis, de krapte op de woningmarkt en de hoge inflatie, onder andere als gevolg van de hoge energieprijzen, wordt onze gemeente met veel onzekerheden geconfronteerd. De huidige inflatie en energieprijzen drukken ook zwaar op onze inwoners en bedrijven en de toekomst is nog onzeker. De gevolgen van de coronacrisis werken ook nog steeds door. Tot slot staat ook de arbeidsmarkt onder enorme druk. Niet alleen is het binnen de gemeentelijke organisatie zelf moeilijk en soms onmogelijk om vacatures in te vullen, ook de partijen waarmee we samenwerken om onze doelen te realiseren, hebben hier last van. Dit heeft invloed op onze slagkracht en de mate waarin we voorgenomen activiteiten ook echt kunnen (laten) uitvoeren. De definitieve herverdeling van het gemeentefonds, de hoge accressen bij de septembercirculaire 2022 en het incidenteel tot en met 2025 terugdraaien van de opschalingskorting geeft ons extra financiële armslag.
Vanaf 2026 zien we echter een duidelijke verlaging van de inkomsten vanuit het Rijk. Landelijk wordt dit geduid als het ‘ravijnjaar’. In deze programmabegroting gaan wij uit van een reëel meerjarenperspectief, waarin we anticiperen op de huidige hoge inflatie en de stijging van de energielasten. Daarnaast kijken we wat we als gemeente kunnen betekenen naast de maatregelen van het Rijk om in 2023 de koopkracht voor zowel de inwoners als de bedrijven te compenseren. Vanaf 1 januari 2023 zijn overigens alle clusters uit het gemeentefonds weer onderdeel van het artikel 12onderzoek en beperkt dit onderzoek zich dus niet meer tot alleen het sociaal domein. Daarom presenteren we het totale begrotingssaldo, waarbij we ook inzicht geven in het onderscheid tussen het sociaal en klassiek domein. Uitgangspunten programmabegroting 2023 Gelet op de financiële positie van onze gemeente en de werkdruk die de organisatie nu al ervaart, hebben wij de volgende uitgangspunten voor de programmabegroting 2023 gehanteerd:
3
1.
VOORWOORD PROGRAMMABEGROTING
■ Het startpunt van deze programmabegroting is het bestaande beleid zoals opgenomen in de
programmabegroting 2022 en de zogeheten autonome ontwikkelingen genoemd in de kaderbrief 2023
■ Er moet ruimte gemaakt worden voor nieuw beleid op grond van wettelijke verplichtingen
■ Ruimte voor nieuw beleid op grond van het coalitieakkoord ‘Samen kunnen we meer!’ respectievelijk
de strategische visie 2040 'Blik op de toekomst' moet ontstaan door oud beleid te vervangen c.q. extra capaciteit beschikbaar te stellen
Via een motie heeft de raad het college ook verzocht om inzicht te geven in de rijksmiddelen voor de zogeheten centrumtaken. Dit inzicht geven wij in programma 3 Sociale Samenhang, bij onderdeel 5.2.14 'Centrumtaken'. We benoemen hierna een aantal belangrijke speerpunten voor 2023: ■ Doorontwikkeling ICT ■ Aardgasvrije wijken
■ Doorontwikkeling sociaal domein en Plan van aanpak artikel 12 ■ Ontwikkelingen Beschermd Wonen ■ Wonen, cultuur en toerisme
■ Compensatiepakket ‘Wind in de Zeilen’ ■ Omgevingswet en omgevingsvisie
■ Dienstverlening en burgerparticipatie
Doorontwikkeling ICT De organisatie en dienstverlening wordt steeds meer afhankelijk van goede informatievoorziening. Daarom werken we aan het op orde brengen van onze beheerorganisatie. We implementeren Microsoft365 om het 'nieuwe werken' beter te ondersteunen en processen en systemen te optimaliseren. Tenslotte zetten we stappen in het ontwikkelen van datagedreven werken. Hiermee kunnen initiatieven in de organisatie door stuurinformatie beter ondersteund worden. Aardgasvrije wijken De gemeente Vlissingen werkt in samenwerking met woningcorporatie l’escaut aan een aardgasvrij gebied van 650 woningen in het Middengebied van Vlissingen; de 'panoramabuurt'. In 2050 dienen alle woningen en gebouwen in Vlissingen aardgasvrij te zijn. De gemeente heeft hierin een regierol. Doorontwikkeling sociaal domein en Plan van aanpak artikel 12 De ingezette koers voor de doorontwikkeling van het sociaal domein en Plan van Aanpak artikel 12 vraagt om intensieve focus op die koers. De plannen van het kabinet op de Hervormingsagenda Jeugd kunnen forse invloed hebben op hoe we de zaken regelen zowel lokaal als provinciaal. De uitdagingen op de arbeidsmarkt spelen hierin een belangrijke rol zowel bij de samenwerkingspartners als bij onszelf. Ontwikkelingen beschermd wonen De doorcentralisatie Beschermd Wonen is voor 1 januari 2024 voorzien.
In het najaar 2023 worden de exacte plannen bekend gemaakt. In 2023 zal de raad een voorstel voorgelegd krijgen over de governance met betrekking tot de inkoop beschermd wonen (en jeugd) behorend bij de nieuwe situatie. Tot die tijd blijft Vlissingen centrumgemeente. Wonen, cultuur en toerisme We vergroten de diversiteit van het woningaanbod in de gemeente. Dit is al zichtbaar in de nieuwe wijken Scheldekwartier, Claverveld en Souburg-Noord. Hierdoor is het voor een brede groep mensen interessant om in Vlissingen te komen wonen en versterken we de sociaal-economische structuur van onze gemeente.
4
1.
VOORWOORD PROGRAMMABEGROTING
Cultuur is belangrijk voor het imago van de stad. Daarom blijven we inzetten op 'Vlissingen 1572' en maritieme evenementen, die passen bij het Vlissingse DNA. We stimuleren ondernemerschap gericht op het cultuuraanbod. Vlissingen is interessant voor de stedelijke toeristen door het ruime, diverse aanbod aan toeristische verblijfsaccommodaties. Bij de uitvoering van de Toeristische Visie ligt de nadruk op Walcherse samenwerking en toeristische promotie. We betrekken hierbij ook het beleid rondom city-marketing. Compensatiepakket ‘Wind in de Zeilen Inmiddels zijn we bijna drie jaar bezig met het uitvoeren van de maatregelen uit het pakket Wind in de Zeilen. Belangrijk doel van het gehele pakket is de sociaal-economische structuur van Vlissingen en Zeeland verder versterken. Met dit pakket krijgt een aantal lopende projecten in Vlissingen een flinke impuls. Hierdoor kunnen we de doorontwikkeling van de Kenniswerf en de herontwikkeling van het Stationsgebied versnellen. Er wordt extra geïnvesteerd in integrale Kerngezond-centra in Vlissingen en we scholen werkzoekenden om naar branches waar een gebrek aan personeel is (bouw, logistiek, zorg).
Omgevingsvisie en Omgevingswet De omgevingsvisie wordt in 2023 aan de raad ter vaststelling voorgelegd en in de loop van het jaar worden de eerste ervaringen met het omgevingsplan opgedaan: het concreet maken in normen van wat we in de omgevingsvisie bepaald hebben. Het omgevingsplan is veelomvattend, complex en ook wezenlijk anders dan bestemmingsplannen. Daarom benutten we de overgangstermijn die ons daarvoor tot 2030 is gegeven. We blijven investeren in het opleiden en trainen van medewerkers, gezien de complexiteit van de omgevingswet en de gewenste dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven. Dienstverlening en burgerparticipatie We blijven investeren in het verbeteren en op peil houden van onze dienstverlening. Daarbij zetten we ook de mogelijkheden in die de digitalisering ons biedt, waaronder eerdergenoemde data-analyse. Participeren is meedenken, meedoen of zelfs co-creëren. Bij nieuwe ontwikkelingen in de leefomgeving zullen we steeds de inwoners, bedrijven, onderwijsinstellingen of andere maatschappelijke partners betrekken. Daarbij hebben we ook aandacht voor de inzet van de sociale media kanalen en een digitaal platform. Uiteraard verliezen we hen die niet of minder digitaal vaardig zijn niet uit het oog. Samen kunnen we meer! Ondanks de moeilijke financiële situatie, gebeurt er veel in Vlissingen.
Mensen zijn weer trots op de stad! We zijn gemotiveerd hieraan de komende jaren een belangrijke bijdrage te leveren, samen met de inwoners en ondernemers, gemeenteraad en de ambtelijke organisatie. Want samen kunnen we meer! Oktober 2022 Burgemeester en wethouders van Vlissingen
5
1.
VOORWOORD PROGRAMMABEGROTING
1.1 Leeswijzer De programmabegroting bestaat uit vier inhoudelijke programma's, te weten Leefbaarheid, Aantrekkelijke Stad, Sociale Samenhang en Bestuur. Daarnaast zijn er de verplichte overzichten voor de Algemene Dekkingsmiddelen en Overhead. Een inhoudelijk programma bestaat uit de volgende paragrafen: 1. 2. 3. 4.
Inleiding met daarin programmadoel, speerpunten en beleidsindicatoren Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Continue taken Wat mag het kosten?
Een inhoudelijk programma start met de omschrijving van de programmadoelen. Vervolgens komen de speerpunten van het komende jaar aan bod. Per programma zijn enkele beleidsindicatoren opgenomen. Deze indicatoren versterken de mogelijkheden van raadsleden om te sturen. Door het opnemen van dergelijke niet-financiële informatie kunnen raadsleden een inschatting maken van de resultaten die via de voorgestelde beleidskeuzes behaald moeten worden. Bovendien is het door de vaste set beleidsindicatoren eenvoudiger om gemeenten te vergelijken met andere gemeenten. Niet alle taakvelden komen terug aangezien de focus ligt op speerpunten en het bereiken van maatschappelijke effecten. Voor continue taken worden alleen de bijzonderheden vermeld in de derde paragraaf van het programma. Vervolgens is in tabelvorm, indien van toepassing, per taakveld beschreven 'wat de raad wil bereiken'. Dit betreft het maatschappelijke effect hetgeen een algemeen beeld van de gewenste situatie schetst. De wijze waarop dit gemeten kan worden is de effectindicator. De eerdere resultaten zijn benoemd en tevens is een streefwaarde opgenomen. De acties die het college gaat uitvoeren komen in de laatste kolom tot uiting. Dit zijn de prestaties waarover in de bestuursrapportages gerapporteerd wordt. Tot slot is het overzicht totaal van de lasten en de baten van het programma opgenomen.
In hoofdstuk 10 hebben we de financiële overzichten per taakveld per programma opgenomen. Het is mogelijk dat een taakveld noch onder de maatschappelijke effecten noch onder de continue taken tot uiting komt. Dit is het geval als de hieronder vallende activiteiten continue taken betreft én er geen bijzonderheden zijn het komende jaar. Indeling van de Programmabegroting In hoofdstuk 2 gaan we in op de financiële positie van de gemeente Vlissingen. Vervolgens presenteren we in hoofdstuk 2.7 het overzicht van baten en lasten. In de hoofdstukken 3 tot en met 6 nemen we de beleidsbegroting op. Hierbij geven wij per programma aan: Wat willen we bereiken – Wat gaan we daarvoor doen – Wat mag het kosten. In hoofdstuk 7 geven we, op basis van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording), inzicht in de overheadkosten. Daarnaast nemen we in hoofdstuk 8 de algemene dekkingsmiddelen op. In hoofdstuk 9 lichten wij een aantal onderwerpen nader toe, te weten: ■ lokale heffingen
■ weerstandsvermogen en risicobeheersing ■ onderhoud kapitaalgoederen ■ financiering
■ bedrijfsvoering
■ verbonden partijen ■ grondbeleid
■ reserves en voorzieningen ■ majeure projecten ■ taakstellingen
■ wind in de zeilen
In hoofdstuk 10 hebben we de financiële overzichten 2023-2026 op taakveldniveau opgenomen.
6
2.
ALGEMEEN
7
2.
ALGEMEEN
2.1 Financiële Positie Samenvatting financieel meerjarenperspectief In onderstaande tabel wordt een recapitulatie weergegeven van het financiële meerjarenperspectief. In de paragrafen 2.2 tot en met 2.6 presenteren we de details en geven we een toelichting op de mutaties. Samenvatting financieel meerjarenperspectief (bedragen * € 1.000)
2023
2024
2025
2026
3.77410
1.829-
897
1.100-
1.550-
1.590-
7.340-
-4.064
-3.379
-693
-8.440
Programma Leefbaarheid
-330
-180
-180
-180
Programma Aantrekkelijke Stad
-309
-235
-236
-488
Programma Sociale Samenhang
-880
-880
-880
-200
Programma Bestuur
-
-
-
-
Diverse programma's
-
-
-
-
Algemen dekkingsmiddelen
-
-
-
-
Overzicht Overhead
-
-85
-85
-85
-1.519
-1.380
-1.381
-953
237
§ 2.2 Vertrekpunt Programmabegroting 2023 2026 Perspectief kaderbrief Programmabegroting 2023 na 1e berap 2022 Kaderbrief Bestaand beleid Coalitieakkoord
300-
§ 2.3 Bestuurlijke ambities - speerpunten - nieuw beleid
Totaal mutaties bestuurlijke ambities - speerpunten - nieuw beleid § 2.4 Going concern Programma Leefbaarheid
289
196
217
Programma Aantrekkelijke Stad
-
-
-
-
Programma Sociale Samenhang
-1.241
-1.804
120
14
Programma Bestuur
-
-
-
-
Diverse programma's
-4.775
-2.298
-1.896
-1.686
Overzicht Overhead
714
943
989
987
Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen
3.576
7.095
6.624
7.579
Totaal mutaties going concern
-1.437
4.132
6.054
7.131
TOTAAL BEGROTINGSSALDO
-7.020
-627
3.980
-2.262
+ = positief resultaat/lagere uitgaaf/hogere inkomst (voordeel) - = negatief resultaat/hogere uitgaaf/lagere inkomst (nadeel)
Het begrotingssaldo 2023 is € 7 miljoen negatief. Dit is inclusief de eigen bijdrage aan de sanering van de algemene reserve van €1,7 miljoen zoals opgenomen in de beschikking naar aanleidng van het artikel 12rapport 2017 / 2018. In deze begroting is tevens rekening gehouden met een aanvullende uitkering uit het gemeentefonds van jaarlijks € 7 miljoen. Aangezien deze volledig gebruikt moet worden voor de sanering van de algemene reserve is deze niet verder opgenomen in het begrotingssaldo, maar is direct verwerkt als toevoeging aan de algemene reserve ten behoeve van de sanering. De verwachting is dat in de komende jaren rijksmaatregelen genomen worden om het financiële nadeel in 2026 (het "ravijnjaar") te compenseren.
8
2.
ALGEMEEN
Ter informatie geven wij in onderstaand overzicht inzicht in het begrotingssaldo, gesplitst in klassiek en sociaal domein. 2023
2024
2025
2026
Begrotingssaldo totaal
-7.020
-627
3.980
-2.262
waarvan sociaal domein
-7.035
-3.420
659
-873
15
2.793
3.321
-1.389
klassiek domein
Het saldo klassiek domein is voor 2023 sluitend en geeft meerjarig een positief beeld uitgaande van reparatie van het ‘ravijnjaar' 2026 door aanvullende rijksmiddelen. Het beeld van het sociaal domein is voor 2023 nog negatief maar zien we de komende jaren verbeteren ook weer uitgaande van aanvullende rijksmiddelen in 2026. Het verbeterende meerjarig perspectief is vooral het gevolg van de extra middelen uit het gemeentefonds en het effect van de doorgevoerde bezuinigingen op het sociaal domein.
9
2.
ALGEMEEN
2.2 Hoofdlijnen Programmabegroting 2023 - 2026 2.2.1 Vertrekpunt programmabegroting Het vertrekpunt voor de Programmabegroting 2023 is de Kaderbrief 2023. Na de samenstelling van de kaderbrief is de economische situatie fors gewijzigd wat aanleiding was om de uitgangspunten bij te stellen. De Macro Economisch Verkenningen van het Centraal Planbureau gepubliceerd in september 2022 zijn daarbij de basis. 2.2.2 Financiële uitgangspunten 2023 - 2026 De berekening van de financiële uitgangspunten is het Centraal Economisch Plan (CEP) van september 2022. De toegepaste inflatiecorrectie is eveneens op basis van de voorspellingen zoals opgenomen in het CEP van september 2022 en de richtlijn van de Vereniging Zeeuwse Gemeenten voor bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. De materiële budgetten worden voor het jaar 2023 geïndexeerd met 5,9%. De bijdragen aan Gemeenschappelijke Regelingen (GR) en subsidierelaties zijn geïndexeerd met 3,2%. Voor de inflatie van de salarissen passen we de loonvoet sector overheid toe, zoals opgenomen in het CEP van september 2022. Dit percentage bedraagt voor 2023 8,3%. Daarnaast houden we rekening met een jaarlijkse stijging van 0,5% als gevolg van periodieke verhogingen en 0,2% voor onderhoud van het functieboek. In totaal komt het indexpercentage voor de lonen daarmee voor 2023 op een jaarlijkse stijging van 9,0%.
Het effect van de inflatieberekeningen is opgenomen onder going concern. 2.2.3 Onvoorzien In deze begroting is een structurele post onvoorzien opgenomen. 2.2.4 Financiering Zie hiervoor hoofdstuk 9.4 financiering. 2.2.5 Weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit is het beschikbare bedrag dat wordt aangehouden ter afdekking van financiële risico's die kunnen optreden. In hoofdstuk 9.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing gaan we hierop in.
10
2.
ALGEMEEN
2.3 Bestuurlijke ambities - speerpunten - nieuw beleid In deze paragraaf staan de bestuurslijke ambities, speerpunten en nieuw beleid. Financieel leidt dit tot het navolgende overzicht:
§
Programma
Bestuurlijke ambities - speerpunten nieuw beleid (bedragen x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
2.3.1
Aantrekkelijke Stad
Bijdrage OZO Expatcentrum
-34
-35
-36
-36
2.3.2
Sociale Samenhang
Formatie WMO/Jeugd
-680
-680
-680
2.3.3
Aantrekkelijke Stad
Voortzetting kunst en cultuuronderwijs
-125
-125
-125
-125
2.3.4
Aantrekkelijke Stad
Evenementen fonds
-75
-75
-75
-75
2.3.5
Aantrekkelijke Stad
Opstellen cultuur nota
-50
2.3.6
Leefbaarheid
Uitvoering regionale energie strategie
-80
-80
-80
-80
2.3.7
Sociale Samenhang
Cofinaciering combinatiefunctionaris
-200
-200
-200
-200
2.3.8
Leefbaarheid
Bestrijding dierenoverlast
-100
-100
-100
-100
2.3.9
Aantrekkelijke Stad
Inzet capaciteit afsluiting boulevard
-25
-85
-85
-85
-1.380
-1.381
-953
2.3.10 Leefbaarheid
Adviescapaciteit aanpassing verkeersbeleid
-50
2.3.11 Leefbaarheid
Ontwikkeling mobiliteitsnetwerk
-100
2.3.12 Aantrekkelijke Stad
Herinrichting boulevards Evertsen en Bankert
2.3.13 Overhead
Aansluiting bij E depot Zeeuws archief Totaal Bestuurlijke ambities - speerpunten - nieuw beleid
-252 -1.519
2.3.1 Bijdrage OZO Expatcentrum Voor de de exploitatie van een expatcentrum wordt een jaarlijkse bijdrage gevraagd. Het centrum verstrekt aan internationale werknemers en hun werkgevers informatie. Ook geven zij advies bij vragen over werken en wonen in Zeeland en helpen ze bij de integratie. Doel is vestigingsklimaat in Zeeland te versterken. 2.3.2 Formatie team WMO/Jeugd In 2021 is gestart met de aanbesteding aanvullende zorg. In december 2021 zijn de contracten getekend en per 1 juli 2022 de nieuwe manier van werken op het gebied van huishoudelijke hulp (HH), huishoudelijke zorg (HZ) en dagbesteding (DB). De taken van HH, HZ en DB gaan per 1 juli 2022 over naar twee hoofdaanbieders in de vorm van een algemene voorziening. Daardoor hoeven deze aanvragen en meldingen per genoemde datum van 1 juli op dat gebied niet opgepakt te worden door het team Wmo en jeugd. Dit betekent minder aanvragen en meldingen wat ruimte geeft om de wachtlijst in te lopen, een kwaliteitsslag te maken op andere gebieden (bijvoorbeeld beschermd wonen, hulpmiddelen, etc) en minder werkdruk in het team. De klantondersteuners zijn nog wel steeds vraagbaak of adviseur als er vragen zijn op het gebied van HH, HZ en DB. Daarnaast zien we een toename in de jeugdwetaanvragen. Dit is een landelijke trend, die ook in Vlissingen duidelijk waarneembaar is.
Om het werk te kunnen doen, is er vorig jaar en dit jaar voor ruim 12 fte aan tijdelijke capaciteit beschikbaar gesteld. Die inzet is op diverse fronten in het team ingezet. Met de nieuwe werkwijze verwachten we ons werk anders te kunnen uitvoeren, echter het is wel noodzakelijk om de basis ook echt op orde te krijgen met structurele formatie. Ook om de professionalisering door te kunnen zetten en een aantrekkelijk werkgever te kunnen zijn. 2.3.3 Voortzetting Kunst en Cultuuronderwijs Dit budget is nodig om de huidige positionering van het kunst- en cultuuronderwijs binnen de scholen in Vlissingen en de inhoudelijke bijdrage die Kunsteducatie Walcheren (KEW) hierin levert te continueren. Dit onderwijs is tot nu toe met incidentele middelen bekostigd. De budgetten hiervoor zijn eindig (o.a. NPO en Aanjaagfonds) en kunnen niet meer worden ingezet. Hiermee wordt de financiele structuur ook in overeenstemming gebracht met die van de gemeenten Veere en Middelburg. Dit past ook in het Convenant (CMK) met Rijk, Provincie en gemeenten in Zeeland en met oog op gelijk onderwijs met nabuurgemeenten Veere en Middelburg.
11
2.
ALGEMEEN
Beëindiging van de financiering in Vlissingen betekent, dat de Vlissingse leerlingen (gemiddeld 4.500) kunst- en cultuuronderwijs zullen ontberen en hiermee t.o.v. leerlingen in overig Walcheren in een achterstandspositie komen. 2.3.4 Evenementen fonds Ondersteuning voor de organisatie van evenementen in Vlissingen voor het voorbereiden van de aanvraag voor evenementenvergunningen. Dit met name ook voor het zich professioneel laten ondersteunen in de veiligheidsaspecten voor deze aanvragen. 2.3.5 Opstellen cultuur nota In de afgelopen jaren is de culturele infrastructuur van Vlissingen a.g.v. bezuinigingen drastisch aangepast. De culturele infrastructuur dient te worden versterkt. In verband hiermee is het noodzakelijk de huidige staat van cultuur te onderzoeken, teneinde kunnen vaststellen of die overeenkomen met de ambities en doelstellingen die o.a. uit de Stategische visie 2040 van de gemeente naar voren komen. Op basis hiervan zullen eventueel ontbrekende culturele items, (die voor een gezond cultureel klimaat noodzakelijk zijn) moeten worden nagestreefd. Bovendien zal moeten worden nagegaan of huidige culturele onderdelen dienen te worden versterkt. Dit zal in een visie tot uitdrukking moeten worden gebracht.
Ten aanzien van realisering en facilitering van de culturele voorzieningen zal de rol en (financiele) verantwoordelijkheid van gemeente worden gekaderd in relatie tot het cultureel ondernemerschap. 2.3.6 Uitvoering regionale energie strategie Er is extra vaste formatie nodig voor de uitvoering van de regionale energietransitie. 2.3.7 Cofinanciering combinatiefunctionaris De inzet van (voldoende) buurtsportcoaches is een belangrijk onderdeel voor de nieuwe preventieve aanpak via het buurtbedrijf. Zij zorgen voor een preventief aanbod aan activiteiten en leveren daarmee een belangrijke bijdrage aan de activering van inwoners zodat ondersteuningsvragen kunnen worden beperkt. Door gebruik te maken van de rijkssubsidiemiddelen van de combinatieregeling kunnen we de kosten van de inzet van de buurtsportcoaches beperken. Om aanspraak te kunnen blijven maken op deze rijkssubsidiemiddelen is een gemeentelijke cofinanciering nodig. 2.3.8 Bestrijding dierenoverlast Elk jaar keert dierenoverlast als belangrijk thema terug in Vlissingen. Daarmee doelen we op de Cyclus van Ganzenoverlast – Meeuwenoverlast - Spreeuwenoverlast. Zodra het broedseizoen begint, dan regent het klachten over agressie van deze vogels, uitwerpselen en kaalvreten door diverse soorten. Ervaring leert, dat elk jaar ca.
€ 100.000 aan kosten wordt gemaakt om meldingen van overlast te behandelen, maatregelen te treffen om overlast te voorkomen of ecologen in te huren voor advies. Hiervoor is echter geen budget beschikbaar. 2.3.9 Inzet capaciteit afsluiting Boulevard De gemeenteraad heeft in 2021 besloten een eindbeeld voor het sluitingsregime vast te stellen en hier in stappen naar toe te werken. Daarbij wordt er geïnvesteerd in een herinrichting van de boulevards. Tijdelijke capaciteit is nodig voor de uitvoering van een werkend sluitingsregime. 2.3.10 Adviescapaciteit aanpassing verkeersbeleid Het huidige parkeerbeleid is gedateerd. Het sluit niet meer aan bij de Strategische visie, het coalitieprogramma maar vooral ook niet bij de huidige situatie. Uitstel van actualisatie zal leiden tot
12
2.
ALGEMEEN
groeiende parkeerproblemen en ruimtelijke ontwikkelingen die tot stilstand komen omdat de oude parkeernormen niet voldoen aan de huidige eisen en daardoor ruimtelijk niet inpasbaar zijn. 2.3.11 Ontwikkeling mobiliteitsnetwerk Met het vaststellen van de RMS is de uitrol van een nieuw mobiliteitsnetwerk in Vlissingen een stap dichterbij gekomen. Om voor 2025 gereed te zijn moet er z.s.m. een plan gemaakt worden en worden begonnen met de uitrol van het netwerk. Deels kan dit gecombineerd worden met Wind in de Zeilen (Stationsgebied en Living Lab). Nu niet starten betekent dat er in 2024 met noodmaatregelen voorzien moet worden in toegankelijke mobiliteit. 2.3.12 Herinrichting boulevards Evertsen en Bankert De raad heeft de Boulevardsvisie vastgesteld waarin zij hebben vastgelegd dat het herinrichten van de openbare ruimte de gemeentelijke topprioriteit is qua uitvoering. De kapitaallasten van het krediet nodig voor de herinrichting van de boulevards is als stelpost opgenomen. De uitwerking van het krediet wordt nog aan de raad voorgelegd. 2.3.13 Aansluiting bij E-depot Zeeuws archief Het is een wettelijke verplichting om hier op termijn bij aan te sluiten.
13
2.
ALGEMEEN
2.4 Going concern In deze paragraaf is de toelichting opgenomen op alle mutaties die betrekking hebben op het going concern. Dit leidt tot het navolgende overzicht: §
Programma
Going concern (bedragen x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
2.4.1
Diverse programma's
Ontwikkelingen Loonkosten incl. Cao
-1.116
-421
-745
-1.661
2.4.2
Diverse programma's
Ontwikkelingen inflatie
-1.378
177
1.573
2.899
2.4.3
Diverse programma's
Ontwikkelingen energiekosten
-2.178
-1.648
-1.689
-1.727
2.4.4
Diverse programma's
Kapitaallasten investeringsprogramma investeringsplafond max 20 mln
620
308
-310
-600
2.4.5
Diverse programma's
Meerjaren onderhoudsplanning gebouwen en accommodaties
-750
-750
-750
-750
2.4.6
Sociale Samenhang
Plan van Aanpak art 12
-1.841
-1.841
2.4.7
Sociale Samenhang
Bijstellingen en ontwikkelingen sociaal domein Jeugd
512
-54
9
-97
2.4.8
Sociale Samenhang
Bijstellingen en ontwikkelingen sociaal domein WMO
88
91
111
111
2.4.9
Leefbaarheid
Huisvesting islamitische school
-111
2.4.10
Leefbaarheid
Huurverlaging De Combinatie
2.4.11
Algemene Dekkingsmiddelen
Netto algemene uitkering Septembercirculaire 2022
2.4.11
Algemene Dekkingsmiddelen
Eenmalige bijdrage algemene uitkering ravijnjaar
2.4.12
Algemene Dekkingsmiddelen
Netto algemene uitkering meicirculaire 2022
579
3.883
4.393
2.868
2.4.13
Algemene Dekkingsmiddelen
Lagere opbrengst toeristenbelasting
-356
-659
-336
-243
2.4.14
Algemene Dekkingsmiddelen
Ontwikkeling OZB
-1.100
-1.100
-1.100
-1.100
2.4.15
Algemene Dekkingsmiddelen
Dividend BNG
125
125
125
125
2.4.16
Diverse programma's
Overig
2.4.17
Algemene Dekkingsmiddelen
Onderuitputting kapitaallasten
2.4.18
Overhead
Bijdrage Middelburg / Orionis ICT
2.4.19
Aantrekkelijke Stad
Startersleningen Totaal going concern
-112
-111
289
308
328
348
2.528
3.646
2.542
2.487 2.642
27
36
25
153
1.800
1.200
1.000
800
714
943
989
987
-1.437
4.132
6.054
7.131
2.4.1 Ontwikkeling Loonkosten In de macro economische verkenningen 2023 zijn de verwachte loonontwikkelingen voor de categorie Lonen opgenomen. Bij de bepaling van het loonbudget volgen we deze ramingen. Vooral door de verwachte CAO ontwikkelingen nemen deze kosten sterk toe. 2.4.1.a Formatie Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) Gelet op de aandacht en urgentie vanuit de Rijksoverheid om werk te maken van maatregelen tegen ondermijning, en de Intentieverklaring Zeeuwse norm weerbare overheid die is tot stand gekomen met o.a. de provincie Zeeland en het RIEC, is het voorstel om uitbreiding en versterking op de formatie van Bibob op de wensenlijst voor de begroting 2023 te zetten. Dit is dan in lijn met de Miljoenennota 2023 waarin € 100 miljoen per jaar is beschikbaar gesteld voor de bestrijding van drugscriminaliteit (witwassen) en € 100 miljoen in 2023 voor preventieaanpak.
14
2.
ALGEMEEN
Hiermee kunnen we voldoen aan de bestuurlijke wens om hier flink op in te zetten en anderzijds om ons Bibob-beleid in de volle breedte te kunnen uitrollen. Momenteel wordt er eigenlijk alleen op Horeca en andere vormen van exploitatievergunningen getoetst en bijvoorbeeld niet op vastgoedtransacties, zorg, omgevingsvergunningen (anders dan incidenteel c.q. naar aanleiding van) etc. Vele onderwerpen volgens de wet en ons beleid zijn nog niet structureel in onderzoek. De gedachte was om hiervoor 1 fte (Adviseur B) op te nemen. Hierdoor is het ook mogelijk om het laatste beleid, 1 februari 2022, eind 2023 goed te evalueren. 2.4.2 Ontwikkelingen inflatie In de macro economische verkenningen 2023 zijn de verwachte prijsontwikkelingen voor de categorie materiele lasten opgenomen. Voor het bepalen van de kostenontwikkelingen volgen we deze voorspellingen. Door de hoge inflatie stijgen de prijzen sterk in 2023. Vanaf 2024 wordt echter een lagere inflatie verwacht. In de kaderbrief was ook voor 2024-2026 een hogere inflatie voorzien. Met de nieuwe inflatie gegevens wordt een daling verwacht van de kosten. 2.4.3 Ontwikkelingen energiekosten De kosten van energie zijn in 2022 extreem gestegen. In de septembercirculaire 2022 zijn door het kabinet maatregelen aangekondigd om de kostenstijging te compenseren voor particulieren.
Onduidelijk is of dit ook voor overheidsorganisaties van toepassing is. We verwachten dat in de toekomst de energieprijzen lager zullen zijn dan het huidige prijsniveau (september 2022). Desondanks is er sprake van een verwachte forse toename van de energiekosten. Het centraal planbureau verwacht in 2023 een tijdelijke piek en daarna een daling. 2.4.4 Kapitaallasten investeringsprogramma Door het later realiseren van diverse investeringen worden ook de kapitaallasten later gerealiseerd. Dat geeft voor de jaren 2023-2024 een tijdelijk voordeel. Hierbij is ook rekening gehouden met een maximaal investeringsplafond van € 20 miljoen per jaar. 2.4.5 Meerjaren onderhoudsplanning (MJOP) gebouwen en accommodaties In september 2021 is het Accommodatieplan op Hoofdlijnen (AoH) door de raad vastgesteld. In de programmabegroting (2022- 2025) zijn vanuit het AoH de volgende zaken opgenomen: ■ Reguliere, inmiddels niet meer actuele, onderhoudsbudgetten (in het AoH is ook al melding gemaakt van
het feit dat het handhaven de accommodaties op onderhoudsscore 5 meer geld kost dan is begroot);
■ De door de artikel 12-inspecteur beschikbaar gestelde stelpost voor achterstallig onderhoud van
€ 588.000,- per jaar tot 2027.
Bovenstaande zijn de huidige middelen die op dit moment beschikbaar zijn om de te behouden accommodaties uit het AoH te onderhouden, op het door de art. 12-inspecteur bepaalde niveau van, onderhoudsscore 4 uit de NEN 2767. In de tussentijd is er opdracht verstrekt aan derden voor het uitvoeren van inspecties en het opstellen van nieuwe MJOP’s voor alle te behouden panden van de gemeente Vlissingen (de accommodaties uit het AoH en aanvullend daarop de overige te behouden panden van de gemeente Vlissingen). De resultaten hiervan zijn nu verwerkt. Er is in deze MJOP’s een onderscheid gemaakt in diverse soorten onderhoud, te weten: planmatig onderhoud, dagelijks onderhoud, contractonderhoud en duurzaamheidsingrepen. Een actualiteit is dat we in dit project, zoals we ook op de andere dossiers merken, geraakt worden door sterk stijgende bouwkosten. De scope van het AoH is teruggebracht naar de oorspronkelijke opgave/het vertrekpunt: bezuinigingstaakstelling op sport welzijn en cultuur. Dit betekent dat een behoorlijk aantal locaties buiten beschouwing van het AoH zijn gebleven maar omdat het niet verwacht mag worden dat deze op korte termijn worden afgestoten (bijvoorbeeld Stadhuis, parkeergarages, etc. ) is ook hier een MJOP voor opgesteld. Het effect hiervan op de begroting is nu verwerkt.
15
2.
ALGEMEEN
2.4.6 Plan van Aanpak artikel 12 Voorgestelde begroting heeft betrekking op de voortzetting van het Plan van Aanpak Artikel 12 waarin verbeteracties (hefbomen) geformuleerd staan die moeten leiden tot het terugdringen van het financiële tekort van Vlissingen in het sociaal domein (Sociaal domein en werk & inkomen). Vlissingen dient onderzoek uit te voeren en maatregelen te nemen op het vlak van het sociaal domein en werk & inkomen. Deze maatregelen zijn: ■ Ombouw ondersteuningsinfrastructuur en invulling gemeentelijke beleidsregie ■ Inrichten integrale toegang
■ Herijking uitvoering Participatiewet en invulling adviezen Orionis ■ Aanvullende bezuinigingen vanaf 2021
■ Verbreden artikel 12-onderzoek en -reikwijdte
■ Inkoop beschermd wonen en inzet reserve Centrumtaken ■ Maatregelen jeugdzorg
■ Maatregelen doelgroepenvervoer
■ Vergroten grip en sturing samenwerkingsverbanden ■ Overige bezuinigingen
■ Overkoepelend beleidsplan
Het belangrijkste doel hiervan is betere grip op de kostenontwikkeling en reduceren van de tekorten zodat Vlissingen meer toegroeit naar het niveau van de ontvangsten op dit vlak en weer op eigen benen kan staan. Zoals aangegeven is het sociaal domein en werk & inkomen in zijn geheel onderwerp van onderzoek. Dat betekent ook dat de uit te voeren taken binnen dit beleidsterrein zo breed als mogelijk worden onderzocht en dat daarbij ook ingegaan moet worden op: ■ Inkoop (inclusief bekostigingssystematiek, opdrachtgeverschap en aanbesteding) ■ Toegang
■ Beleid, visie, ambitie en doelstellingen van de gemeente
■ Governance en aansturing en bijsturing door de gemeente (inclusief bij de samenwerkingsverbanden) ■ Gebruik data, aanwezige kennis en inzicht m.b.t. sociaal domein ■ Uitvoering ■ Uitstroom
Voornoemde staat uiteraard in directe verbinding met het Inspectierapport 2021-2022. De financiële ambities staan voorop, dit betreft onder andere het realiseren van de taakstelling en een financieel gezonde kosten-baten structuur. De wijze van realisatie vraagt onder het huidig macroeconomisch beeld om investeringen waar eerder sprake was van bezuinigingen. Het gewicht zal liggen op anders werken; een daadwerkelijk integrale en ontmantelde zorginfrastructuur en volledig gericht op het tackelen van de zorgvraag van morgen onder de zware economische condities van vandaag en verder. Het plan van aanpak artikel 12 is de motor onder de doorontwikkeling naar een financieel gezond en duurzaam sociaal domein. De benodigde extra middelen (bestaande uit Personele inzet 6,7 fte € 1.043.000 Onderzoeken en afhandeling € 420.000 en externe ondersteuning en advieskosten € 378.000 ) is nodig voor de succesvolle uitvoering van het plan van aanpak artikel 12. 2.4.7 Bijstellingen en ontwikkelingen Sociaal Domein Jeugd Op basis van de begroting 2023 van de GGD hebben we de budgetten in de gemeentelijke begroting voor jeugd aangepast. De inkooporganisatie heeft de begroting 2022 voor jeugd bijgesteld. Deze bijstelling
16
2.
ALGEMEEN
laat een stijging van de kosten zien. Hierop hebben we de budgetten in de gemeentelijke begroting 2023 structureel aangepast. Naast deze stijging hebben we jaarlijks rekening gehouden met een stijging van € 200.000, gezien de ontwikkeling van de kosten de afgelopen jaren. Op basis van de Hervormingsagenda Jeugd heeft het Rijk aangegeven dat de kosten voor jeugdzorg vanaf 2024 afnemen. Enerzijds leidt dit tot een lagere rijksbijdrage, anderzijds geeft het Rijk aan dat de uitgaven afgeraamd kunnen worden voor 2024 met € 0,3 miljoen en voor 2025 en 2026 met € 1,5 miljoen. Met het oog op de maatschappelijke ontwikkeling hebben we uit voorzichtigheid deze aframing voor 50% in de gemeentelijke begroting verwerkt. 2.4.8 Bijstellingen en ontwikkelingen Sociaal Domein Wmo Binnen de Wmo zijn diverse posten geactualiseerd, daarbij springen twee posten eruit. In totaal blijft het Wmo budget nagenoeg gelijk. De lasten voor Wmo hulpmiddelen stijgen fors, de afspraak om het CPI inflatie cijfer van augustus mee te nemen, zorgen voor een stijging van 13,5%. Daarnaast overschrijden we het budget al jaarlijks. Daarom ramen we € 100.000 bij. Daar tegenover staan de budgetten voor woon-en rolstoelvoorzieningen, deze zijn ruim voldoende. Daarom ramen we het budget af met € 100.000. Hierbij wel de kanttekening dat lasten per woningaanpassing groot zijn.
Enkele aanpassingen meer kunnen zorgen voor een overschrijding van het budget. 2.4.9 Huisvesting Islamitische school Minister OCW heeft in 2022 besloten de islamitische school voor bekostiging in aanmerking te brengen. Daarmee heeft de gemeente Vlissingen de wettelijke verplichting de huisvesting voor deze nieuwe school medio 2023 te realiseren. 2.4.10 Verlaging huurkosten de Combinatie L’escaut woonservice heeft een huurovereenkomst voor de open wijkschool ‘De Combinatie’. Dit gebouw is op verzoek van de gemeente gebouwd en er is een overeenkomst aangegaan voor de duur van tenminste 50 jaar, ingaande op 18 november 2011 en lopende tot en met 17 november 2061. Recent heeft de periodieke herijking plaats gevonden. Hierdoor worden de maandelijke huur-en servicekosten naar beneden bijgesteld. 2.4.11 Algemene uitkering uit gemeentefonds In deze programmabegroting is het financiële effect van de septembercirculaire 2022 opgenomen. In deze circulaire zijn ook een aantal taakmutaties opgenomen. Voor de uitvoering van deze nieuwe en/of geactualiseerde taken worden in deze circulaire de ter beschikking gestelde gelden meegenomen als nieuw/ of geactualiseerd budget. 2.4.11 Septembercirculaire 2022 (bedragen x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
Meicirculaire 2022
160.726
165.813
171.512
164.707
Septembercirculaire 2022
163.119
169.435
173.938
167.083
2.393
3.622
2.426
5.018
-
-
Eenmalige rijksbijdrage
2.642
A. Toename Algemene Uitkering gemeentefonds Beschermd wonen
-99
B. Totaal hogere bijdragen centrumgemeentetaken
-99
-
Asiel inburgering
109
86
Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)
22
22
22
22
IPS regeling
-40
Bijdrage in uitvoeringskosten SVB Wmo/jeugd
-91
-97
-103
-99
17
2.
ALGEMEEN
2.4.11 Septembercirculaire 2022 (bedragen x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
Maatschappelijke opvang en OGGZ
-21
-21
-21
-21
Vrouwenopvang
-14
-14
-14
-13
C. Totaal hogere budgetten taken specifiek Vlissingen
-35
-24
-116
-111
2.527
3.646
2.542
5.129
D. Per saldo netto ontwikkeling gemeentefonds (D= A-B-C)
2.4.12 Algemene uitkering gemeentefonds meicirculaire In de kaderbrief was nog geen rekening gehouden met de tussentijdse effecten van de maartcirculaire 2022. 2.4.13 Toeristenbelasting De opbrengst toeristenbelasting wordt structureel naar beneden bijgesteld vanwege vertraging in de bouw van recreatieobjecten en de accommodaties voor arbeidsmigranten. 2.4.14 Onroerende-zaakbelasting (OZB) De toename van de WOZ-waarde is met name door het nog niet doorgaan van de bouw van de waterstoffabriek lager dan waar in de begroting rekening mee was gehouden. Aangezien nog niet exact aan te geven is wanneer dit wel het geval is wordt de opbrengst OZB structureel naar beneden bijgesteld. 2.4.15 Dividend BNG Door de positieve resultaten van de Bank Nederlandse Gemeenten kan het te verwachten dividend naar boven worden bijgesteld. 2.4.16 Overig Dit zijn diverse kleine financiele ontwikkelingen. 2.4.17 Onderuitputting kapitaallasten Jaarlijks loopt elk investeringsprogramma vertraging op in de uitvoering. Vooraf is niet altijd aan te geven bij welk project dat zal plaats vinden. Daarom wordt jaarlijks een onderuitputting van kapitaallasten geraamd. 2.4.18 Bijdrage ICT In de samenwerking ICT met Orionis en Middelburg worden de totale kosten van ICT verdeeld volgens een vooraf afgesproken verdeelsleutel. Door kosten ontwikkelingen in 2023-2026 worden ook deze extra kosten doorbelast.
2.4.19 Startersleningen We vinden het belangrijk om starters op de woningmarkt kansen te bieden in Vlissingen. De Starterslening is daarbij een belangrijk instrument. Met de Starterslening wordt het aanbod van goedkope koopwoningen bereikbaar voor een grotere groep starters. We merken dat de vraag naar startersleningen het afgelopen jaar sterk is toegenomen. Om starters te kunnen blijven faciliteren is voor 2023 een aanvulling nodig van € 250.000 aan liquide middelen in het stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn). Deze dotatie legt geen beslag op de middelen van de gemeente en verloopt budgettair neutraal.
18
2.
ALGEMEEN
2.5 Plan van aanpak sociaal domein en werk & inkomen 2.5.1 Samenvatting tekort sociaal domein en werk & inkomen In onderstaande tabel is uiteengezet hoe het tekort op het sociaal domein en werk & inkomen is opgebouwd: Opbouw van het tekort sociaal domein
2023
2024
2025
2026
Inkomen en participatie
-22.553
-21.595
-21.517
-21.518
Samenkracht en burgerparticipatie
-10.720
-10.608
-10.539
-9.739
Jeugd
-20.428
-19.774
-19.381
-18.597
Maatschappelijke ondersteuning
-62.093
-63.163
-63.892
-64.222
Plan van Aanpak Art 12
-1.841
-1.841
-
-
Overhead
-6.591
-6.631
-5.709
-5.708
Bijdrage Algemene uikering voor sociaal domein
117.191
120.192
121.697
118.911
Totaal tekorten op sociaal domein en werk & inkomen
-7.035
-3.420
659
-873
In de programmabegroting 2023 wordt verder gegaan met de uitvoering van het plan van aanpak artikel 12vervolgtraject sociaal domein en werk & inkomen. De gemeente Vlissingen heeft op basis van het inspectierapport 2020 een aanvullende uitkering van € 5,2 miljoen ontvangen. De artikel 12-inspecteur stelt voor de jaren 2021 en 2022 één inspectierapport op. Dit rapport wordt begin 2023 verwacht. Met ingang van 2023 wordt het artikel 12-onderzoek verbreed. Tot en met 2022 was het onderzoek gericht op het sociaal domein. Dit wordt verbreed naar het klassiek domein. Dit betekent dat alle financiële intensiveringen vanaf 1 januari 2023 met een O&O (Onontkoombaar en Onuitstelbaar) formulier voor akkoord voorgelegd moeten worden aan de artikel 12-inspecteur en de Provincie Zeeland. In het kader van het Artikel 12-proces hebben we een Plan van Aanpak Art. 12 opgesteld. Het Plan van Aanpak omvat een aantal structurele ingrepen (hefbomen) en een reeks van projectmatige Quick Wins. Het Plan van Aanpak is dynamisch dat wil zeggen dat er opdrachten na afronding uit weg kunnen vallen en onderweg ook opdrachten aan toe kunnen worden gevoegd. Met ingang van de 1e bestuursrapportage 2022 is de wijze van presentatie van de taakstelling in de P&C documenten aangepast. In de 1e bestuursrapportage 2022 is de resterende taakstelling afgeraamd.
Waardoor het ‘zuivere’ tekort op het sociaal domein/werk en inkomen zichtbaar wordt in de P&C cyclus. Voor het jaar 2023 heeft de inspecteur een taakstelling opgelegd van € 12,2 miljoen. Hiervan is € 5,1 miljoen gerealiseerd. In onderstaand overzicht is de voortgang van de taakstelling opgenomen. Programma 2.5.1 Sociale Samenhang
Taakstelling sociaal domein en werk & inkomen
2023
2024
2025
2026
12.220
12.820
12.820
12.820
Gerealiseerde taaksteling
5.103
5.697
5.672
5.672
Nog te realiseren taakstelling
7.117
7.123
7.148
7.148
Eigen bijdrage sanering algemene reserve op basis van beschikking over artikel 12 rapport 2017 / 2018 (begrepen in begrotingssaldo)
-1.744
-1.772
-1.801
-1.829
19
2.
ALGEMEEN
2.5.2 Voortgang taakstelling op basis van ambitieniveau artikel 12-inspecteur Voortgang taakstelling sociaal domein en werk & inkomen Totaal taakstelling
2023
2024
2025
2026
12.220
12.820
12.820
12.820
Gerealiseerde bezuinigingen Orionis (1e Begrotingsw 2021 en Begr 2022 Orionis)
1.720
2.111
2.111
2.111
Inkoop jeugd
200
200
200
200
ROAT
169
169
169
169
Mantelzorgwaardering
118
121
121
121
Aframen kosten PGB-jeugd
100
100
100
100
Geen indexering subsidies
46
46
21
21
2.600
2.600
2.600
2.600
Uitvoeringslasten buurtteams
-
200
200
200
Aframen kosten PGB-Wmo
150
150
150
150
Totaal gerealiseerd
5.103
5.697
5.672
5.672
Nog te realiseren taakstelling
7.117
7.123
7.148
7.148
Gunning Wmo aanvullende zorg
Geactualiseerde taakstelling (concept) inspectierapport 2020
In het artikel 12-rapport 2019 is het ambitieniveau dusdanig dat met ingang van 2023 geen tekort meer aanwezig is op het sociaal domein en werk & inkomen. Om een dergelijk resultaat te bereiken is aanvullend op het plan van aanpak een besparing van € 7,1 miljoen benodigd in 2023 (zijnde het momenteel voor 2023 begrote tekort sociaal domein en werk & inkomen). Het onderzoek naar de exogene factoren in het sociaal domein is lopende. De raad zal via raadsinformatiebrieven tussentijds op de hoogte worden gehouden over de voortgang.
20
2.
ALGEMEEN
2.6 Voortgang saneringsbegroting Hieronder is kort toegelicht hoe de stand van zaken is van de saneringsbegroting ten opzichte van de jaarrekening 2021, stand 1e bestuursrapportage 2022 en voorliggende Programmabegroting 2023. Het overzicht geeft weer of de saneringsbegroting op schema ligt. Gezien de onzekerheden waarmee de grondexploitatieberekeningen zijn omgeven wordt in 2023 een actualisatie-onderzoek uitgevoerd door de artikel 12-inspecteur. Dat onderzoek gaat onder andere in op de hoogte van de te saneren algemene reserve, de benodigde hoogte van de OZB, de hoogte van eigen bijdrage en de hoogte van de aanvullende uitkering. In onderstaand overzicht is een doorkijk opgenomen t/m 2026. Vergelijking algemene reserve ten opzichte van saneringsbegroting
2021
2022*)
2023
2024
2025
2026
Algemene reserve gemeente (realisatie 2021, begroot vanaf 2022)
-70.153
-45.806
-37.062
-28.290
-19.489
-10.660
af: correctie tekort sociaal domein en werk & inkomen
11.960
5.487
Gecorrigeerde algemene reserve gemeente (realisatie 2021, begroot vanaf 2022)
-58.193
-40.319
-37.062
-28.290
-19.489
-10.660
Algemene reserve conform beschikking over art 12 rapport 2017/2018
-81.893
-71.629
-60.749
-49.398
-37.667
-25.554
Verschil algemene reserve ten opzichte van saneringsbegroting
23.700
31.310
23.687
21.108
18.178
14.894
-
*) Jaarrekeningresultaat 2021 als bestemming verwerkt in algemene reserve
Op basis van bovenstaande cijfers is de conclusie dat de sanering op schema ligt. Een positief jaarrekeningresultaat moet worden gebruikt voor de sanering van de algemene reserve. Het jaarrekeningresultaat over 2021 van € 10,3 miljoen is verwerkt in de begrote stand van de algemene reserve 2022. In de stand van de begrote algemene reserve is rekening gehouden met de eigen bijdrage van € 1,7 miljoen vanaf 2023 die jaarlijks wordt geïndexeerd met 1,6%. Daarnaast is de jaarlijkse aanvullende uitkering van € 7 miljoen hierin opgenomen.
21
2.
ALGEMEEN
2.7 Overzichten 2.7.1 Totaal overzicht baten en lasten (bedragen x € 1.000) Programmarealisatie Programmabegroting 2021 2022 Programma's
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Programmabegroting 2023 Lasten
Baten
Saldo
Leefbaarheid
39.601
19.792
41.983
22.258
45.673
22.365
Aantrekkelijke Stad
33.146
29.596
32.926
24.948
31.210
23.530
7.680
Sociale Samenhang
133.603
31.199
153.968
30.734
152.821
28.732
124.089
Bestuur Totaal programma's
23.308
3.673
664
6.787
799
3.665
557
3.108
210.023
81.251
235.664
78.739
233.369
75.184
158.185
Overhead
20.734
4.604
21.685
4.440
23.210
5.385
17.825
Algemene dekkingsmiddelen
1.978
172.015
1.017
168.077
2.499
185.685
-183.186
Vennootschapsbelasting
3
-
16
-
18
-
18
Onvoorzien
-
-
255
-
255
-
255
232.738
257.870
258.637
251.256
259.351
266.254
-6.903
Resultaat voor bestemming Mutaties in reserves Leefbaarheid
-
428
332
10
337
10
327
Aantrekkelijke Stad
2.714
3.645
451
50
344
50
294
Sociale Samenhang
15.074
369
-
3.586
-
71
-71
Bestuur
19.840
18.850
8.605
3.853
8.744
371
8.373
Algemene dekkingsmiddelen
-
-
-
-
5.000
-
5.000
Totaal mutaties in reserves
37.628
23.292
9.388
7.499
14.425
502
13.923
Resultaat na bestemming
270.366
281.162
268.025
258.755
273.776
266.756
7.020
10.798
-
Begrotingsresultaat eigen risico
8.259
-7.020
Begrotingsresultaat sociaal domein en werk & inkomen
1.011
Overhead
Jaarrekeningresultaat
TOTAAL
-
281.164
281.162
22
268.025
268.025
-7.020 -
266.756
266.756
-
2.
ALGEMEEN
2.7.2 Meerjarenraming 2023-2026 (bedragen x € 1.000) Meerjarenraming Programma's
2023
2024
2025
2026
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
Leefbaarheid
23.308
23.631
24.093
Aantrekkelijke Stad
7.680
6.938
6.674
6.871
Sociale Samenhang
124.089
122.928
121.355
120.273
Bestuur Totaal programma's Overhead Algemene dekkingsmiddelen
23.847
3.108
3.918
4.281
4.605
158.185
157.415
156.403
155.596
17.825
18.849
20.603
21.799
-183.186
-190.128
-195.649
-189.836
Vennootschapsbelasting
18
19
19
19
Onvoorzien
255
255
255
255
-6.903
-13.590
-18.369
-12.167
Leefbaarheid
327
332
338
338
Aantrekkelijke Stad
294
377
398
412
Sociale Samenhang
-71
-71
-71
-71
8.373
8.579
8.724
8.752
Resultaat voor bestemming Mutaties in reserves
Bestuur Overhead
-
-
-
-
Algemene dekkingsmiddelen
5.000
5.000
5.000
5.000
Totaal mutaties in reserves
13.923
14.217
14.389
14.431
Begrotingsresultaat na bestemming
7.020
627
-3.980
2.264
2.7.3 Investeringsplanning 2023 - 2026 In de toelichting op de programma's hebben wij de investeringen opgenomen. Hieronder staan de totale investeringen per programma (exclusief de investeringen die we als gevolg van de ontvlechting aan de exploitatie toerekenen): 2023
2024
2025
2026 Totaal
Programma 1 Leefbaarheid
6.997
21.685
10.492
3.227
42.401
Programma 2 Aantrekkelijke Stad
1.000
-
-
-
1.000
Programma 3 Sociale Samenhang
-
-
-
-
-
Programma 4 Bestuur
-
-
-
-
-
Programma Overhead
1.031
1.031
831
-
-
Totaal
9.028
21.685
10.492
3.227
43.401
Voor de gedetailleerde planning verwijzen wij u naar de programma's.
23
2.
ALGEMEEN
2.8 Begroting in 1 oogopslag
24
BEGROTING 2023 IN ÉÉN OOGOPSLAG VLISSINGEN
2.
ALGEMEEN
HOTEL KANTOOR
ZEEVAART SCHOOL
€
UITGAVEN (programma's)
INKOMSTEN 190 miljoen
€
Overige
Rijk
+
=
77
miljoen
x 1.000 267 miljoen
PROG.1 LEEFBAARHEID Inkomsten
LOKALE HEFFINGEN
x € 1.000
Onroerende zaakbelastingen Afvalstoffenheffing Hondenbelasting Forensenbelasting Precariobelasting Parkeerbelastingen Toeristenbelasting Rioolheffing
14.827 7.952 321 355 130 3.154 888 6.651
Totaal
34.837
€ 22.375
Uitgaven
€ 46.010
PROG. 2 AANTREKKELIJKE STAD Inkomsten
€ 23.580
Uitgaven
€ 31.554
PROG. 3 SOCIALE SAMENHANG Inkomsten
€ 28.803
Uitgaven
€ 152.817
Uitgaven
€ 12.409
Uitgaven
€ 23.210
PROG 4 BESTUUR Inkomsten
€ 928
PROG. 5 OVERHEAD
INVESTERINGEN
x € 1.000
Inkomsten
€ 5.385
Programma 1 Leefbaarheid Programma 2 Aantrekkelijke Stad Programma 3 Sociale Samenhang Programma 4 Bestuur Programma Overhead
6.997 1.000 1.031
PROG. 6 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN
Totaal
9.028
•
2022
2023
• • • •
€ 210,13 € 60,54 € 332,18
€ 210,13 € 60,54 € 353,77
€ 264,73
€ 261,21
Inkomsten
Uitgaven
€ 479
SPEERPUNTEN
Hoeveel betaal ik in 2023 aan: Rioolheffing per perceel Rioolheffing gebruiker Afvalstoffenheffing per perceel OZB last bij gemiddelde WOZ waarde woning
€ 185.685
• • • • • • •
Begrotingstekort € 7,02 miljoen
• • •
25 •
Rijksmiddelen uit het Compensatiepakket Wind in de Zeilen voor het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW) Grondstoffenbeleid Energietransitie en Klimaatadaptatie Kapitaalgoederen up to date We richten de openbare ruimte en de stad zo in dat 'bewegen' wordt gestimuleerd. We starten met de uitvoering van city-marketing. We stellen een inrichtingsplan en ontwikkelplan op voor het Stadslandgoed. We ronden het Masterplan Stationsgebied af. We maken een ontwikkelvisie Kenniswerf, samen met de betrokken partijen daar. Uitvoering geven aan het Uitvoeringsprogramma Ontwikkelagenda sociaal domein 2023-2024. Realisatie Kerngezond-centra. Realisatie Plan van Aanpak Artikel 12, waarin zijn opgenomen: - Versterking gemeentelijke beleidsregie (Inkoop Jeugd & Wmo, Contractbeheer, Monitoring, etc.); - Doorontwikkeling integrale toegang voor het sociaal domein (Jeugdwet, Wmo & Participatiewet); - Doorontwikkeling van de sociale werkvoorziening (reguliere arbeidsplaatsen in een niet beschermde omgeving en plaatsingen in het kader van de inclusieve arbeidsmarkt); - Herinrichting van het ondersteuningsaanbod (inclusief productontwikkeling op alternatieven voor beschermd wonen); - Ontwikkeling van het Buurtbedrijf Vlissingen. Sturing op de Zeeuwse Samenwerking sociaal domein; Datagedreven werken: het dashboard sociaal domein. Implementatie Wet open overheid - Burgerparticipatie. - Subsidieverwerving.
De strategische visie 2040
3.
PROGRAMMA 1 LEEFBAARHEID
3.1 Inleiding Programmadoel Leefbaarheid Samen zijn we verantwoordelijk voor een schone en leefbare straat, buurt en wijk. Voor een goede leefbare stad, dorp, buurt of straat is een prettige omgeving om in te werken, leren of ontspannen een belangrijke basisvoorwaarde. Net als een fijne, gezonde en veilige wijk om in te wonen. Samen kunnen we meer! Het onderhoud van openbaar groen, straten en riolering moet in orde zijn. Nu en in de toekomst. Om dat betaalbaar te houden, maken we keuzes. We maken een flinke inhaalslag met het wegwerken van onderhoudsachterstanden van onze kapitaalgoederen wegen, groen en kades. Dat doen we met eenmalig extra geld van het Ministerie van BZK en extra investeringen. Ook investeren wij in de schoolgebouwen en accommodaties. Die zijn naast groen, straten en riolering ook van belang voor een prettig leefklimaat. Niet alleen in vervangende nieuwbouw voor scholen, maar ook in binnenklimaat-verbetering en gebouwen voor bewegingsonderwijs. Het vastgestelde Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (SHP) 2020-2039 is daarbij leidend. We werken aan een stad die energieneutraal, klimaatadaptief, natuurinclusief en circulair is voor de huidige en de toekomstige generaties. Dit doen we onder andere met het realiseren van een aardgasvrije wijk en het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte.