3.1 rvs Nota kwaliteit openbare ruimte bijlage 1 nota

Naar verwachting wordt er meer ingezet op deelmobiliteit en via realisatie van mobiliteitshubs zal het gebruik van andere modaliteiten (bus, trein, fiets) toenemen. Dit kan betekenen dat er in de toekomstige situatie minder parkeerplaatsen nodig zijn dan we op dit moment realiseren. Daarom denken we nu al na over het vrijhouden van de ondergrond onder de parkeerplaatsen zodat deze gemakkelijk omgezet kunnen worden naar bijvoorbeeld groen.

28

Het is lastig om in de toekomst te kijken en de openbare ruimte moet ook zeker voldoen aan de wensen van vandaag. Echter, als we bij de inrichting al kijken naar mogelijke wijzigingen kunnen we daar al op inspelen. Zo kunnen we parkeerplaatsen, waar mogelijk, vrijhouden van kabels en leidingen, zodat het op een later moment makkelijker is om hier bomen te planten. Kortom, bij herinrichting kijken we voortaan met deze bril en benoemen we kansen voor de toekomst en houden daar, waar mogelijk, ook rekening mee. Dan het nog meer integraal kijken naar de inrichting van een gebied en de opgaves. Zoals hiervoor benoemd staan we de komende tijd voor een aantal grote opgaves waar we invulling aan moeten geven. Dit heeft zonder meer effect op de inrichting van de openbare ruimte waarvan we op dit moment nog niet concreet weten wat dit betekent. Het is daarom van belang om telkens te toetsen wat de stand van zaken binnen de verschillende beleidsvelden en opgaves is en waar mogelijk te anticiperen op nieuw beleid. Het is ook vice versa noodzakelijk om vanuit de openbare ruimte mee te denken in de opgaves die er zijn. Hierdoor kunnen kansen sneller worden gezien en beter worden benut. Deze manier van denken betekent dat we niet zonder meer uit moeten gaan van een bepaalde inrichting gekoppeld aan de kwaliteitsniveaus.

Bij de inrichting van een gebied moet het gaan om het totaal van het gebied; welk doel streven we na en welke invulling past daarbij binnen het kwaliteitsniveau. Dit vraagt om een andere manier van denken. Dit geeft ons de ruimte om te experimenteren en maatwerk toe te passen als het gebied, de buurt of de wijk daar om vraagt.

Kwaliteitsgestuurd & toekomstbestendig werken in vlissingen In de praktijk Een voorbeeld van het nieuwe gedachtegoed is het beheer en onderhoud van gras. Traditioneel gezien valt (te) lang gras onder kwaliteitsniveau D (zeer laag). In het kader van biodiversiteit is het wenselijk om het gras ongemoeid te laten, te voorzien van een bloemenmix en/of minder vaak te maaien. Door niet of minder vaak te maaien krijgen bloemen de kans om te bloeien. Na verloop van tijd ontstaat er een diversiteit aan bloemen waar insecten ook van profiteren. Door minder of niet te maaien, dragen we bij aan de opgave om de biodiversiteit in Nederland te vergroten. In deze optiek is daarom geen sprake van een lage kwaliteit, maar juist van een hoge kwaliteit (afbeelding 13). Gras wat minder vaak of niet wordt gemaaid wordt daarmee, in de nieuwe systematiek, beheerd op een hoog kwaliteitsniveau. In dat geval is het van belang te motiveren dat hiermee wel het gewenste kwaliteitsniveau behaald wordt, maar door een andere invulling die gekoppeld is aan het doel.

TRADITIONEEL A+

A

B

C

D

≤ 400 MM

≤ 600 MM

≤ 800 MM

≤ 800 MM

≥ 1000 MM

Het gras is voldoende kort voor het gewenste doel

Het gras is voldoende kort voor het gewenste doel

Het gras is voldoende kort voor het gewenste doel

Het gras is voldoende kort voor het gewenste doel

Het gras is te lang of te kort gemaaid voor het gewenste doel

A+

A

B

≥ 1000 MM

≤ 800 MM

≤ 600 MM

Het gras is voldoende lang voor het gewenste doel

Het gras is voldoende lang voor het gewenste doel

Het gras is te kort voor het gewenste doel

NIEUW GEDACHTEGOED

AFBEELDING 13 | TRADITIONEEL VERSUS MODERN

29

Kwaliteitsgestuurd & toekomstbestendig werken in vlissingen Naast biodiversiteit kunnen we het nieuwe gedachtegoed ook toepassen op de andere opgaven die zich voordoen in de openbare ruimte. Een boom waaruit, na een stormachtige dag, een aantal takken zijn gerukt heeft een lager kwaliteitsniveau. De uitstraling is minder aangezien de kruin niet meer vol is. De boom geeft echter nog wel schaduw en draagt daarom bij aan het reduceren van hittestress. Lage takken moet ook alleen gesnoeid worden als het gebruik van de openbare ruimte hierdoor belemmerd wordt. Wanneer dit niet het geval is, kunnen ook lage takken behouden blijven.

Dit zorgt een extra verkoelend effect en meer groen(beleving). Een laatste voorbeeld is het straatwerk. Straatwerk met open voegen en onkruid zijn esthetisch gezien minder wenselijk, maar verhogen wel het klimaatadaptieve vermogen van straten maar ook van bijvoorbeeld parkeerterreinen. Bij herstructureringsopgaven komt normaliter veel materiaal vrij. Voorheen werd dit afgeschreven of verkocht aan een andere partij. Nu proberen we steeds vaker materialen een tweede leven te geven. Goede voorbeelden hiervan zien we bijvoorbeeld in het Scheldekwartier (afbeelding 14).

Deze nieuwe manier van denken vraagt flexibiliteit en vooral integraal werken en afstemmen. Op dit moment zijn hiervoor nog geen standaarden beschikbaar. Deze zullen de komende jaren meer en meer vorm krijgen. Gelet op de grote herinrichtingsprojecten waar we de komende jaren mee aan de slag gaan, zou het echter een gemiste kans zijn om die standaarden af te wachten. Daarom gaan we hier zelf mee aan de slag. Dit betekent het volgende: • De genoemde kwaliteitsniveaus zijn leidend; • Per project benoemen we actief kansen voor de toekomst en passen we de inrichting daar op aan; • Per projectstemmen we structureel af wat de status is van de opgaves waar we voor staan en welke invloed die op het project kunnen hebben en leggen we vast welke doelen we willen bereiken en hoe we daaraan invulling geven. • We onderbouwen op welke wijze we met de benoemde doelen (o.a. circulair, klimaatbestendig) en de invulling voldoen aan het van toepassing zijnde kwaliteitsniveau. • We leggen de uitvoeringsmaatregelen vast, zodat we op die manier toegroeien naar standaarden die benut kunnen worden bij volgende projecten. Op deze manier leggen we een beeldmeetlat vast met foto’s, beschrijvingen en eisen om het beheer- onderhoudsniveau meetbaar te maken. Bij de herziening van het Handboek Openbare Ruimte worden deze kwaliteitscriteria en de beeldmeetlatten opgenomen.

AFBEELDING 14 | TOEPASSING VAN OUDE MATERIALEN IN HET SCHELDEKWARTIER 30

05 Uitvoering 31

Uitvoering 5.1 DOORWERKING

5.2 KWALITEITSTEAM

Na het vaststellen van de NKOR actualiseren we de beleid- en beheerplannen met betrekking tot de openbare ruimte, het constructiehandboek en het Handboek Openbare Ruimte. Met deze NKOR leggen we de uitgangspunten vast voor het borgen en verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte. Het model, de tabel en de drie kwaliteitsniveaus nemen we op in het Handboek Openbare Ruimte. Deze nieuwe manier van werken wordt de komende periode uitgewerkt als uitgangspunt voor werkprocessen en plantoetsing. Zoals eerder beschreven is er sprake van een groeimodel en zodoende geen statisch document. Gaandeweg groeien we toe naar het gewenste kwaliteitsniveau en leggen we daarnaast steeds concreter vast wat we daaronder verstaan, afgestemd op de toekomstige ontwikkelingen. In ons beheersysteem leggen we vast: • Welke kapitaalgoederen maken hier gebruik van; • Hoe is de koppeling met het handboek openbare ruime; • Hoe vindt implementatie vanuit opgeleverde projecten plaats; • Hoe is de koppeling met het systeem en financiën?

RO-projecten, TOR-projecten en initiatieven derden hebben een grote invloed op het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Het is daarom van belang dat iedereen die betrokken is bij het beheer en onderhoud of de vernieuwing van de openbare ruimte de NKOR gebruikt als leidraad. Samen met het Handboek Openbare Ruimte en het Constructiehandboek leidt dit er toe dat de openbare ruimte van Vlissingen veilig, duurzaam en toekomstbestendig wordt ingericht. De werkwijze in de NKOR met bijbehorende afspraken dragen we verder uit in de organisatie. Het is van belang dat de leeren verbeterpunten tijdens het gebruik van de NKOR worden geïnventariseerd, geborgd en worden meegenomen in de periodieke evaluatie van de NKOR. Zodat deze up-to-date is en de integraliteit waarborgt. Een actuele NKOR draagt bij aan de kwaliteit van de openbare ruimte.

STAP

WANNEER

PRODUCT/RESULTAAT

ROL NKOR

Initiatief

Bestuurlijke wens Grootschalig onderhoud/herinrichting Ontwikkelingslocatie Overig

Startnotitie/projectopdracht met reden, consequenties, intenties, ambities, haalbaarheidsonderzoek

Kader Richtlijnen Kwaliteitseisen

Ontwerpen

Na goedkeuring startnotitie Wenselijk: budget Praktijk: dekkingsbronnen

Goedgekeurd ontwerp Beheercalculatie: bij afwijkende situaties, bijzondere plekken Beheerparagraaf: bij standaard situaties

Toetsingskader (ambities en catalogus voor maatvoering en materiaal keuze in voorwaardendeel

Uitvoeren

Na vaststellen ontwerp en toekenning budget

Uitgevoerd ontwerp, projectevaluatie

Raadplegen bij acute, niet in ontwerp voorziene uitvoeringsmoeilijk-heden

Beheren

Na overdracht einde onderhoudstermijnen

Het beheer en resultaten worden gemonitord

Geeft kaders voor beheer (richtlijnen) Raadplegen bij vervanging en groot onderhou

Evalueren

Na realisatie en een termijn van beheer (ca. 1 jaar)

Rapport met plussen en minnen (inhoudelijk, procesmatig, beleidsmatig)

Actualiseren NKOR en HIOR indien nodig

TABEL 3 | STAPPENPLAN ROL NKOR IN PROCES LEVENSCYCLUS OPENBARE RUIMTE 32

Om dit te borgen zijn we voornemens te werken met een kwaliteitsteam (Q-team). Hierin worden de meest relevante teams/beleidsvelden (Stadsbeheer, team Leefbaar, RO, Civiel, Sociaal) vertegenwoordigd. Het Q-team heeft als taak om bij projecten in de openbare ruimte de afstemming op de NKOR en bijbehorende beleidsdocumenten te borgen, de check op de integraliteit uit te voeren en de onderbouwing met betrekking tot kwaliteit vast te leggen. Daarnaast verzamelt het Q-team aanpassings- en actualiseringsvoorstellen op de beleidsdocumenten en draagt ze éénmaal per jaar zorg voor het bundelen en vastleggen van wijzigingen en aanvullingen in de vorm van een addendum. Aanpassingen aan de NKOR worden als actualisatie ter vaststelling voorgelegd aan de raad. Uitwerkingen in beleid worden voorgelegd aan het college. Om dit te bewaken is het verstandig een verantwoordelijke aan te wijzen die zorg draagt voor het consequent en juist gebruik van de NKOR in de planvormingsprocessen. De opgaven uit hoofdstuk 3 zijn onderdeel van de agenda van het Q-team In onderstaande tabel is per stap aangegeven welke rol de NKOR speelt en wat het product of het resultaat van die stap moet zijn. Hierbij zijn de uitgangspunten uit de NKOR van toepassing, maar dit is geborgd in het Handboek Openbare Ruimte.

bijlagen 33

Zinder

N288

o

To r

Ber gwe g

eg rsw

eg

Vrij

g

burg

stra

at

sin uwe

Nie

Vlis

weg

vliet

Oost-Souburg

g

Bermwe

eg

N288

ge

A58 l

Ritt

hem

ses

traa

t

E312

N288

eg

in

Zuide

ks

ij

an

ew

la ew

N288

g

rsluisw

at

Ze

ch

Slo

ew

l s t ra

We l z i n g s e w e

Weye

eg

Kanaa

N288

Sloeweg

Zand w

Slo

g

L an d bo uwweg

nw

n

le

laa

brandystraat

pin

Mo

Ger

Ba

Cho

we

E312

gse

N288

oe

Lekstra

we

Nie

J a c o b a v a n B eiere n

eg

Wildbaan

Ga

eg

l

w ge

uwe

fw

r ch

at

Vlis

S

weg

nd

sin

bra

gse

Ve r Ho

gw

11 m

eg

Vrijburg

e

enw

ije Re

rtw

in

M

weg

Spo

er

ng

Poort

eg

lseweg

a t erga

g

ee

weg

we

singsestraat

K

s ok

Groen e w

Te r

Vlis

Kwaliteitskaart

Ab

eg

Vlissingen

N662 Baskensbrug I Buitenhaven

Anjelierenlaan

Kou

Za

g

w

ac

we

Gl

tra iss

de

er

m

at

Schotteweg

at Binnenhaven Het Dok

eg

Binnenhaven

t

Oos t

el

d Com ma n

11 m

oweg

g

so

nk

ko

t ra

we

enweg

ui

Ba

el

enweg

Sp

u

rd

iss

Sing

Oosterhav

eg

Bo

LEGENDA

va

hu

gel

We s t e r h av

ksew Sin

Bad le

Vi

deker

Baskensbrug II

nd

ijk

e

Be

rm

we

g

Ritthem

Omdat morgen mooier mag

Juust(e) gegevens: Goessestraatweg 17a 4421 AD Kapelle info@juust.nl +31 (0)113 40 50 51 35