Jaarrekening 2024 Gemeente Vlieland - met accountantsverklaring
Tekst van het document
Verbonden partijen bij dit programma • •
Stichting Rekreatie Belangen Vlieland Stichting Aanloophaven Vlieland
Kaderstellende nota’s 1. Toeristisch beleid – werken aan balans 2024 2. Programma Waddeneilanden 2022
29
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat heeft het gekost? Rekening
Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming
Begroting voor wijziging 2024
Begroting na wijziging 2024
Rekening
798.662 406.800 -391.862 0 0 0 -391.862
826.162 406.800 -419.362 0 0 0 -419.362
942.580 404.519 -538.062 0 0 0 -538.062
Lasten 91.884 118.976 506.607 3.084 222.028 942.580
Baten 3.816 23.054 231.671 8.674 137.304 404.519
Saldo -88.069 -95.922 -274.936 5.590 -84.724 -538.062
Begroting voor wijziging 2024
Begroting na wijziging 2024
Rekening
0
0
0
2024
Samenstelling rekening huidig jaar 300 340 350 370 380 Totaal
Economische zaken algemeen Beheer Noordzeestrand Aanloophaven Informatiecentrum de Noordwester Toerisme, evenementen en streekagenda
Investeringen
Totaal
30
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
2024
Resultaat
Jachthaven Het onderstaand overzicht geeft het aantal overnachtingen in de jachthaven van de laatste 10 jaar weer. Index 1995 63.181 overnachtingen is 100; jaar
aantal overnachtingen
index
2015
91.706
145
2016
96.055
152
2017
89.776
142
2018
94.600
150
2019
84.120
133
2020
64.323
102
2021
82.576
131
2022
88.332
140
2023
80.219
127
2024
110.469
175
31
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Verstrekte subsidies Activiteit
Omschrijving
EP000125
Cofinanciering streekagenda Stichting Ons Vlieland – Geitenbode
EP000128
EP000130
EP000295
EP000245
Bedrag
9.500
Info centrum de Noordwester Stichting de Noordwester Stichting de Lepelaar
110.000 9.000
Evenementen ITGWO Vuurtorenloop Oranjevereniging Eilandfotograaf
50.000 4.334 800 500
Toeristisch beleidsplan VL Toeristisch platform Vlieland TPV project Merk Friesland brede regio marketing
35.000 4.510
Overige uitgaven economische zaken Toeristisch platvorm Vlieland TPV project
30.000
Totaal
253.644
32
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Programma 4: Onderwijs Algemeen Eilandschool De Jutter, waar zowel het primair als het voortgezet onderwijs verzorgd wordt, valt onder de Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Fryslân-Noord. Ongeacht achtergrond verdient elk kind de best mogelijke kansen voor de toekomst. Onderwijs en opvoeding leggen daarvoor een belangrijk fundament. Een constructieve relatie van het lokaal bestuur met het (nieuwe) schoolbestuur is van belang om samen te blijven zorgdragen voor een klimaat waar elk kind zo goed mogelijk tot ontwikkeling kan komen. Onderwijs is een basisbehoefte die we in stand willen houden en waar mogelijk willen uitbreiden. De gemeente streeft ernaar dat elk kind zo lang mogelijk passend en kwalitatief goed onderwijs op het eiland kan volgen in een veilige omgeving. Samen met de onderwijspartners streven we naar een doorgaande leerlijn. Een intensieve samenwerking tussen primair onderwijs, voortgezet onderwijs, kind- en jeugdzorg, kinderopvang, jeugd- en jongerenwerk en bibliotheek om te komen tot integrale aandacht voor 0 – 18-jarigen: integraal ten aanzien van (voor-en vroegschools) onderwijs, opvoeding en gezondheidszorg. Onderwijs beperkt zich niet tot de leeftijden van 0-18 jaar. Een leven lang leren en ontwikkelen moet voor alle inwoners van Vlieland mogelijk zijn.
We blijven daarom steeds alert op manieren waarop we een leven lang leren kunnen ondersteunen, in de breedste zin van het woord. Voor de inhoudelijke invulling van het primaire en voorgezet onderwijs verwijzen we u naar de schoolplannen van basis- en vmbo-school De Jutter (Home - Schoolgids De Jutter). Het betreft de taakvelden: 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting en 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Wat hebben we bereikt? Speerpunten 1. Investeren in de relatie met het schoolbestuur en in de relatie met het kinderopvangbestuur. 2. De mogelijkheden onderzoeken om tot een verbreding van het onderwijsaanbod te komen. 3. Werken aan het aanbieden van een (digi)taalhuis voor het terugdringen van laaggeletterdheid en voor het aanbieden van taalonderwijs aan anderstaligen.
33
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Speerpunt 1 : Investeren in de relatie met het schoolbestuur en in de relatie met het peuter/kinderopvangbestuur Goede samenwerking is de basis voor goede resultaten. Gemeente, schoolbestuur en KDV bestuur stemmen regelmatig met elkaar af. Dit gebeurt zowel in het (tenminste) tweejaarlijkse LEA overleg als daarbuiten. Jaarlijks worden jaarplannen met elkaar doorgesproken en afgestemd.
Wat hebben we gedaan in 2024? • •
We hebben in 2024 meerdere overleggen gevoerd met het schoolbestuur om te investeren in onze relatie met het schoolbestuur. De gemeente Vlieland heeft het regionaal educatief afstemmingsoverleg van de Friese Waddeneilanden bestuurlijk vertegenwoordigd op het gebied van leerplicht, RMC en het doorstroompunt.
Speerpunt 2: De mogelijkheden onderzoeken om tot een verbreding van het onderwijsaanbod te komen. Om een vloeiende doorgaande leerlijn aan te kunnen bieden op Vlieland mogen de opties om op het eiland een MBO (en HBO) opleiding te kunnen volgen eigenlijk niet ontbreken. In samenwerking met het onderwijsbestuur, schoolleider en eilander ondernemers onderzoeken wij de mogelijkheden om opleidingen in horeca, zorg en techniek aan te bieden op Vlieland en/of Terschelling en de mogelijkheden om weg hiernaartoe gemakkelijker te maken.
Wat hebben we gedaan in 2024? We zijn samen met betrokkenen gestart om de mogelijkheden te onderzoeken voor het openen van een Vlieland Academy met bijbehorende campus voor studenten. De signalen voor het inrichten van een Vlieland Academy staan vanuit onderwijspartners in principe op groen. Er wordt onderzocht of een eerste groep studenten al in najaar 2025 van start kan.
Speerpunt 3 : Werken aan het aanbieden van een (digi)taalhuis voor het terugdringen van laaggeletterdheid en voor het aanbieden van taalonderwijs aan anderstaligen Gelet op de vele buitenlandse werknemers die zich, mogelijk blijvend, vestigen op Vlieland, is het wenselijk taalonderwijs aan te bieden, zodat zij zich zo snel mogelijk thuis zullen voelen op ons eiland en naast het werk ook gemakkelijker deel kunnen nemen aan sociale en maatschappelijke activiteiten. Daarnaast willen ook wij aandacht schenken aan bestrijding van laaggeletterdheid op Vlieland. Het (digi)taalhuis staat en een groot aantal inwoners weet het taalhuis inmiddels te vinden. De komende periode willen wij ons in samenwerking met de bibliotheek richten op de toeleiding naar het taalhuis vanuit werkgevers.
Wat hebben we gedaan in 2024? •
•
In samenwerking met de bibliotheek hebben we een laagdrempelige bijeenkomst voor werkgevers georganiseerd. Een lunch met daarbij een theatervoorstelling over het herkennen, bereiken en activeren van een werknemer die moeite heeft met basisvaardigheden. In overleg met de bibliotheek is begin 2024 besloten tot een aanvullende subsidie voor de bibliotheek waarmee o.a. een intensiever aanbod rond basisvaardigheden kan worden gerealiseerd. Het (digi)taalhuis heeft elke week gedraaid onder begeleiding van een professionele taaldocent en met hulp van vrijwilligers (taalmaatjes).
Verbonden partijen bij dit programma --
34
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Kaderstellende nota’s • •
Friese Preventieaanpak Home - Friese Preventieaanpak Gezondheidsbeleid Friese Waddeneilanden 2022-2025 Gezondheidsbeleid Friese Waddeneilanden 2022 – 2025 | Lokale wet- en regelgeving
Wat heeft het gekost? Rekening
Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming
Begroting voor wijziging 2024
Begroting na wijziging 2024
Rekening
468.249 87.000 -381.249 0 0 0 -381.249
564.249 183.000 -381.249 0 0 0 -381.249
439.395 114.961 -324.434 0 0 0 -324.434
Lasten 292.515 146.880 439.395
Baten 90.996 23.965 114.961
Saldo -201.519 -122.914 -324.434
Begroting voor wijziging 2024
Begroting na wijziging 2024
Rekening
0
0
0
2024
Samenstelling rekening huidig jaar 491 495 Totaal
Huisvesting Onderwijs Gemeentelijk onderwijsbeleid
Investeringen
Totaal
Resultaat
35
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
2024
Programma 5: Cultuur en recreatie Algemeen Kunst en cultuur zijn noodzakelijke ingrediënten van een gezonde maatschappij waarin een mens tot bloei kan komen. Op Vlieland krijgt dat culturele leven vorm door vooral de inzet van vele vrijwilligers in onder meer de kerk, het Museum Tromp’s Huys, Informatiecentrum De Noordwester/Natuur Educatie Centrum Vlieland, Podium Vlieland en Stelling 12H en door het werk van kunstenaars, musici en festivalorganisatoren. Ons eiland kan bogen op een interessante geschiedenis en tradities maken deel uit van onze cultuur. Ook hierbij is de kleinschaligheid dát wat het typisch Vlielands maakt en wat we willen behouden. Een gezond, welvarend en energiek eiland als Vlieland kan niet zonder een aantrekkelijk aanbod op het gebied van beweging en sport. Sport en beweging dragen bij aan gezondheid, het gevoel van welbevinden en eigenwaarde en het bevorderen van sociaal gedrag. We gaan daarom verder uitvoering geven aan het Sportakkoord en willen onderzoek laten doen naar de toekomstige sportbehoefte in relatie tot gebruik van ons sportcentrum. Daarbij moet ook onderzocht worden hoe we sport financieel bereikbaar houden voor iedereen. Er wordt gestreefd naar een zo breed mogelijk aanbod van culturele en sportieve voorzieningen voor de inwoners van Vlieland.
De voorzieningen vormen tevens onderdeel van het toeristische aanbod ten behoeve van de gasten van Vlieland. De gemeente streeft naar een zo veel mogelijk natuurlijke uitstraling van het openbaar groen, waarbij biodiversiteit voorop staat. Biodiversiteit gaat steeds meer een grotere rol spelen in het beheer van openbaar groen. Daar waar het kan worden extra groenelementen aangebracht. Waar het kan wordt terughoudend gemaaid en gesnoeid, zodat planten en bomen hun natuurlijke gang kunnen gaan. Daar waar verkeersveiligheid in het gedrang komt en waar bepaalde planten de overhand beginnen te krijgen, wordt ingegrepen. In de bewoonde omgeving willen we een nette en verzorgde uitstraling van het openbaar groen, waarbij de waardevolle groenelementen, zoals bijvoorbeeld de bomen in de Dorpsstraat en het groen van de begraafplaats de nodige aandacht en verzorging krijgen. Het gaat om de taakvelden: 5.1 sportbeleid en activering 5.2 sportaccommodaties 5.3 cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 musea 5.6 media 5.7 openbaar groen en (openlucht)recreatie 8.3 Wonen en bouwen
36
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat hebben we bereikt? Speerpunten 1. Vanuit het preventieakkoord werken aan het bevorderen van een gezonde leefstijl en sporten
en bewegen toegankelijk en aantrekkelijk maken voor iedereen. 2. In samenwerking met de buurtsportcoaches, ondernemers en jongeren komen tot een passend aanbod op het gebied van ontspanning voor de jeugd. 3. Het stimuleren van het drinken van leidingwater 4. Kunst en cultuur in de gemeente stimuleren 5. Inventariseren waar extra groen kan worden gecreëerd en daar waar mogelijk dit te realiseren.
Speerpunt 1 : Vanuit het preventieakkoord werken aan het bevorderen van een gezonde leefstijl en sporten en bewegen toegankelijk en aantrekkelijk maken voor iedereen. Genoeg bewegen helpt om risico’s op zowel lichamelijke als geestelijke gezondheidsproblemen kleiner te maken. Meer gezondheid zorgt in de eerste plaats voor een prettiger leven. Maar het zorgt ook voor “meer gezonde levensjaren” en daarmee wordt ook de druk op de zorg verminderd.
Wat hebben we gedaan in 2024? •
• •
De inzet van de buurtsportcoaches is gecontinueerd en waar mogelijk ook geïntensiveerd. Dit heeft onder andere geleid tot een breder aanbod voor de oudere doelgroep in de vorm van cursussen Valpreventie en Stevig staan, een beweegaanbod voor de jongste kinderen door het programma Beweeghummeltjes en het ondersteunen van sportieve initiatieven vanuit de gemeenschap door de buurtsportcoaches. De afstemming tussen sportcentrum Flidunen en de buurtsportcoaches is geïntensiveerd over de aansluiting van het sport- en beweegaanbod bij het Sport- en beweegbeleid. Vanuit het Lokaal Sport Akkoord zijn lokale initiatieven ondersteund met onder andere een bijdrage aan de waterpolovereniging en schommels op het schoolplein van De Jutter.
Speerpunt 2 : In samenwerking met de buurtsportcoaches, ondernemers en jongeren komen tot een passend aanbod op het gebied van ontspanning voor de jeugd Het creëren van passend aanbod op het gebied van vrijetijdsbesteding voor onze jeugd is zeer belangrijk. We willen samen met onze jeugd om de tafel gaan zitten om in eerste instantie te peilen waar de behoefte ligt. Het is van belang om hierin ondernemers en buurtsportcoaches te betrekken, zij zijn een belangrijke spil in de route die leidt naar gezonde, gelukkige en weerbare jongeren.
Wat hebben we gedaan in 2024? Er is een startnotitie opgesteld voor het Programma Jeugd. In dit programma staat een brede pedagogische basis voor de jeugd centraal. Bij het opstellen van de startnotitie zijn meerdere gesprekken gevoerd met mensen die actief zijn rond de Vlielandse jeugd, zowel op professioneel als op vrijwillig vlak. De buurtsportcoaches zijn regelmatig op school te vinden en gaan daar en bij sportcentrum Flidunen in gesprek met de jeugd. Waar mogelijk worden aanpassingen gemaakt in het aanbod bij Flidunen zodat dit aansluit op de wensen van de jeugd.
Speerpunt 3: Het stimuleren van het drinken van leidingwater Op verschillende locaties op het eiland bevinden zich al watertappunten. Het drinken van Vlielands drinkwater is naast dat het gezond is, ook goed voor het milieu. Een watertappunt stimuleert namelijk hergebruik en helpt
37
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
daarmee de uitstoot van CO2 en de afvalberg van plastic flesjes te verminderen. Bovendien is het een gastvrije service voor fietsers en wandelaars die daarmee gratis hun eigen flesje drinkwater kunnen vullen.
Wat hebben we gedaan in 2024? De exploitatie en het onderhoud van een groot deel van de watertappunten is gefaciliteerd. De waterroute en bijbehorende informatie over de waterwinning op Vlieland wordt continu onder de aandacht gebracht van toeristische bezoekers.
Speerpunt 4 : Stimuleren van kunst en cultuur in de gemeente Het stimuleren van kunst en cultuur is zeer belangrijk voor de ontwikkeling van de inwoners. Het draagt bij aan individuele groei, geeft vorm aan samenwerking en zorgt voor deelname van inwoners aan de samenleving. De gemeente wil graag hieraan bijdragen door dit te stimuleren en te faciliteren, tradities in stand te houden en de unieke activiteiten van het eiland niet teloor te laten gaan. Om dit goed te borgen willen we met het hele culturele spectrum in overleg om dit vervolgens vast te leggen in een beleidsnota Kunst en Cultuur.
Wat hebben we gedaan in 2024? •
•
•
•
We hebben een startnotitie Cultuur opgesteld om te komen tot een beleidsnota Cultuur met als speerpunten het waarborgen en uitbreiden van aanwezige kunst en cultuur, de cultuurparticipatie onder inwoners vergroten en het ondersteunen en faciliteren van cultuuruitvoerders, -beoefenaars en vrijwilligers Er is bestuurlijk overleg gevoerd met verschillende culturele stichtingen en musea, waaronder het Tromp’s Huys, Stichting Noordwester, Stichting Natuur Educatie Vlieland, de Creatieve Werkplaats, De Geitenbode en het Bunkermuseum. Er is Subsidie verleend aan verschillende culturele organisaties voor activiteiten en evenementen, waaronder het Tromp’s Huys, Stichting Noordwester, Stichting Natuur Educatie Vlieland, het Bunkermuseum, ITGWO, de bibliotheek, De Geitenbode, de vrijheidslezing, omroep Zilt, de Slauerhofflezing en de openluchtbioscoop. Met het bestuur van Stichting Nicolaaskerk is het behoud en onderhoud van de kerk op Vlieland afgestemd.
Speerpunt 5: Inventariseren waar extra groen kan worden gecreëerd en daar waar mogelijk dit te realiseren Wat hebben we gedaan in 2024? • • • • • •
De buitendienst heeft op diverse plekken waar nog ruimte was nieuwe bomen en struiken geplant. Enkele oude iepen zijn vervangen door nieuwe resistente bomen. De dienst heeft het plantsoen achter de Drift voltooid met een kruidige bloemenmengsel en bomen. Het elektrisch tuingereedschap is verder uitgebreid. Er is een subsidie aangevraagd bij ZonMw voor het project Moestuinen voor het dorp. In 2024 zijn diverse bijeenkomsten voor dit project georganiseerd. Er zijn plannen ontwikkeld om het schoolplein van De Jutter te vergroenen.
Verbonden partijen bij dit programma •
Stichting Flidunen
Kaderstellende nota’s •
Sport- en beweegbeleid 2022-2027
38
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat heeft het gekost? Rekening
Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming
Begroting voor wijziging 2024
Begroting na wijziging 2024
Rekening
959.030 211.001 -748.029 0 0 0 -748.029
1.092.288 348.025 -744.263 0 0 0 -744.263
989.437 306.760 -682.677 0 0 0 -682.677
Lasten 87.389 590.445 25.099 165.607 120.896 989.437
Baten 2.251 288.914 0 3.310 12.285 306.760
Saldo -85.138 -301.531 -25.099 -162.297 -108.611 -682.677
Begroting voor wijziging 2024
Begroting na wijziging 2024
Rekening
0
0
0
2024
Samenstelling rekening huidig jaar 500 510 515 520 530 Totaal
Openbaar bibliotheekwerk Sport Bevordering kunst- en cultuurparticipatie Musea, monumentenzorg, oudheidkunde Openbaar groen
Investeringen
Totaal
39
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
2024
Resultaat
Subsidies Onder dit programma vallen de cultuur en welzijn subsidies die door de gemeente Vlieland aan de verschillende rechtspersonen worden betaald. Onderstaand overzicht geeft de in 2024 betaalde subsidies ten opzichte van de geraamde subsidies weer. Budget
Betaald
Verschil Omschrijving subsidie
2.200
2.200
180.600
212.763
206.900
206.900
61.500
51.775
12.000
12.000
0 Subsidie Bunkermuseum
4.300
4.300
0 Subsidie Fanfare
0 Subsidie Commissie Klassieke Concerten -32.163 Subsidie stichting Flidunen 0 Subsidie stichting Flidunen huur gebouw 9.725 Subsidie buurtsportcoach (alleen het deel t.l.v. programma 5)
6.000
6.500
-500 Subsidie Muziekonderwijs
11.900
12.099
-199 Incidentele kleine subsidies, Kunstbeoefening
132.500
132.500
6.700
6.700
0 Subsidie beheerskosten walviskaken*
10.000
10.000
0 Subsidie behoud kerkgebouw*
75.000
76.026
-1.026
709.600
733.763
-24.163
0 Subsidie Trompshuys
Subsidie bibliotheek (overschrijding is van rijk ontvangen uitkering digitale overheden)
* Deze subsidies zijn in 2024 nog niet daadwerkelijk uitbetaald maar op de balans gezet om t.z.t. uitbetaald te worden.
40
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Programma 6: Sociale voorzieningen en Maatschappelijke dienstverlening Algemeen Het doel van dit programma is, dat de gemeente zich inzet voor het faciliteren en realiseren van de participatiesamenleving. Met als resultaat dat iedereen op Vlieland meedoet en wel op eigen wijze én dat er een vangnet is voor die personen die tussen wal en schip dreigen te raken. Dit doen we zeker niet alleen, maar samen met onze lokale en regionale partners, zoals Sociaal domein Fryslân (SDF) en de samenwerking binnen Noardwest Fryslân (gemeenschappelijke regeling). Onze ambitie hierin is het realiseren van een sluitende keten waarin voorzieningen beschikbaar zijn voor iedereen en op maat indien nodig. Specifieke wetgeving die bepalend is voor deze opdracht en koers zijn: de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Participatiewet en de Wet Inburgering nieuwkomers. Iedere wet heeft zijn eigen opgave, zoals “veilig en gezond opgroeien” ingevolge de Jeugdwet. Zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen, regie voeren en meedoen zoals de Wmo beoogt. En het bieden van bestaanszekerheid en het stimuleren tot het verkrijgen van eigen inkomsten ingevolge de Participatiewet.
De opgaven ten aanzien van het Sociaal Domein voor de lange termijn betroffen voor 2024 de volgende dossiers: Specifiek voor de Jeugdwet ging het om de Hervormingsagenda Jeugd, de provinciale Regiovisie en jaarplannen SDF. Voor de Wmo betrof het: het Programma Wonen onderdeel Zorg en wonen, provinciale inkoop trapliften, participatie bijeenkomst lokaal Wmo vervoer Vlieland, inkoop coördinatie collectief Wmo vervoer en evaluatie inkoop Beschermd Wonen 2022. Dossiers ten aanzien van Participatie en bestaanszekerheid waren met name het beleidskader Bestaanszekerheid en de regelingen in het kader van Leergeld, Het Breed offensief Jeugdfonds Sport en cultuur en andere minimaregelingen.
Het gaat om de taakvelden: 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie -speeltuin 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71a Huishoudelijke hulp (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig
41
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ verblijf 6.81a Beschermd wonen (WMO) 7.1 Volksgezondheid (jeugd) 8.3 Wonen en bouwen
Wat hebben we bereikt? Speerpunten 1. Participatie naar vermogen versterken, bestaanszekerheid vergroten en armoede voorkomen. 2. Mensen zo lang mogelijk veilig, gezond en zelfstandig in de eigen vertrouwde omgeving laten wonen en hen de kans geven om goed mee te doen in de samenleving. 3. Ieder kind groeit veilig, gezond en weerbaar op. 4. Een gedegen meerjarenonderhoudsplan om de toekomst van de Boswijk te waarborgen.
Speerpunt 1: Participatie naar vermogen versterken, bestaanszekerheid vergroten en armoede voorkomen Wat hebben we gedaan in 2024? Naar vermogen participeren in de samenleving •
• •
Het aantal uitkeringsgerechtigden is met 1 persoon gestegen (van 7 naar 8). Zij worden allemaal begeleid door De Dienst. Een aantal van hen werkt reeds parttime, en de begeleiding is dan gericht op behoud van dit werk. Ook is een persoon aan het werk met loonkostensubsidie. Wat positief opvalt is dat men vrijwilligerswerk doet en dat een aantal personen dit ook combineert met een traject naar betaald werk. Ook daar helpt De Dienst actief bij. Zowel de jongerencoach als de casemanager van de Dienst bezoekt Vlieland structureel twee keer per jaar. Indien nodig komen ze vaker naar Vlieland om inwoners te spreken.
Financieel zelfredzame inwoners • •
•
Inkomensbeleid is aan het rijk en we volgen de ontwikkelingen op dit gebied op de voet. Waar nodig stemmen we lokaal beleid af op ontwikkelingen van de rijksoverheid. We brengen regelmatig lokale mogelijkheden tot financiële ondersteuning onder de aandacht van onze inwoners. Via ‘Uit het kastje’ wordt er bijvoorbeeld aandacht geschonken aan Stichting Leergeld en het Jeugdfonds. Er is besloten om de generieke gemeentepolis AV Frieso te beëindigen. We hebben inwoners ondersteund bij het kiezen van een andere zorgverzekering. Er zijn voor inwoners met lage inkomens en hoge zorgkosten beleidsregels in werking getreden die eraan bijdragen dat mensen de voor hen noodzakelijke zorg kunnen ontvangen. Het gaat hier om bijzondere bijstand voor medische kosten.
Sociaal zelfredzame inwoners •
•
Samen met ketenpartners werken we aan (de bereikbaarheid van) collectieve voorzieningen voor het vergroten van vaardigheden van kwetsbare inwoners, zoals bijvoorbeeld het DigiTaalhuis in de bibliotheek voor inwoners die ondersteuning kunnen gebruiken om hun taalvaardigheid en digitale vaardigheid te vergroten. In Dorpshuis de Vliestroom zijn bijna elke dag van de week activiteiten waarbij de inwoners kunnen aansluiten.
42
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Maatschappelijke uitsluiting door schuldenproblematiek voorkomen Armoede voorkomen, bestrijden en verzachten •
•
De gemeenteraad heeft op 27 mei het beleidskader Bestaanszekerheid vastgesteld. Kernwoorden van dat beleid zijn: autonomie voor de inwoner, integrale aanpak, vereenvoudiging, ervaringsdeskundigheid en vertrouwen Met ingang van 1 januari is de uitvoering van Vroegsignalering (betalingsachterstanden) voor Vlieland belegd binnen het gebiedsteam Waadhoeke. Voorheen werd dit uitgevoerd door een externe partij. We verwachten hiermee een effectievere koppeling tussen vroegsignalering en schulddienstverlening te realiseren. Er is actieve afstemming tussen de vroegsignaleerders en de woningcorporatie bij signalen over betalingsachterstanden.
Een betere afstemming tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt door te investeren in mensen •
We werken in de regio Noardwest-Fryslân en in de Arbeidsmarktregio Fryslân samen met andere partijen om de match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te bevorderen. De ontwikkeling van het Werkcentrum Fryslân is opgestart. We hebben daarin aangestuurd op uitstekende digitale dienstverlening op dat gebied voor onze inwoners, het betrekken van (lokale) werkgevers en het realiseren van een goede gidsfunctie (vragen en verwijzing) binnen een bestaande voorziening op Vlieland (bijvoorbeeld de bibliotheek). Dit proces wordt in 2025 vervolgd.
Speerpunt 2: Wmo - Mensen zo lang mogelijk veilig, gezond en zelfstandig in de eigen vertrouwde omgeving laten wonen en hen de kans geven om goed mee te doen in de samenleving Wat hebben we gedaan in 2024? Naar elkaar omkijken • •
•
• •
Er is uitvoering gegeven aan het mantelzorgbeleid middels de vastgestelde uitvoeringsagenda 2023-2024, bijvoorbeeld de mantelzorglunch is georganiseerd. Op regionaal niveau is hard gewerkt aan plannen en interventies om de zorg en welzijnssector en de dienstverlening toekomstbestendig te houden. We hebben hier actief input op geleverd en in dit kader onder andere onderzocht welke rol onze bestaande ontmoetingsplekken zoals de Vliestroom hierin een rol kunnen gaan spelen. Uiteindelijk is het doel dat we de onze lokale sociale basis versterken. Er is geen uitgebreide campagne geweest om onze (nieuwe) senioren te informeren over de mogelijkheden en verantwoordelijkheden welke bijdragen aan langer zelfstandig wonen maar er zijn wel diverse acties geweest die hier aan hebben bijgedragen. Zo hebben we ingezet op gezond ouder worden door bewegen in de buitenruimte en er zijn meerdere trainingen gegeven in het kader van valpreventie. De gemeente werkt samen met de inwoners en de Kwadrantgroep om te zorgen dat de plaatsing binnen Boswijk goed verloopt. Er vindt zo veel mogelijk maatwerk plaats. Er is een startnotitie Cultuur gemaakt waar één van de speerpunten is het ondersteunen van vrijwilligers.
Thuis is het veilig • • • •
Het Fries actieplan ‘Een duurzame aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties’ wordt uitgevoerd op basis van de regionale samenwerkingsafspraken binnen Sociaal Domein Fryslân (SDF). Het beleid rondom mensenhandel wordt uitgevoerd vanuit de regionale samenwerkingsafspraken binnen SDF en vormt een onderdeel van de aanpak van ondermijning binnen de gemeente. We werken volgens de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. We werken volgens de samenwerkingsafspraken met Veilig Thuis Friesland en de Gebiedsteams.
43
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Alle inwoners krijgen de kans om mee te doen/ Iedereen doet mee • •
•
• •
• • • •
In Dorpshuis de Vliestroom zijn bijna elke dag van de week activiteiten waarbij de inwoners kunnen aansluiten. Deze activiteiten zijn goed toegankelijk voor de seniorendoelgroep. In september 2024 is de eerste bijeenkomst van het project Plan van aanpak middelengebruik geweest. Het Trimbos leidt het project en doet dit samen met de kerngroep (GGD, huisartsenpraktijk, SPAR, gemeente, Sport Fryslân, jongeren- en buurtsportcoaches, politie, ondernemers en onderwijs. Er zijn inmiddels drie themabijeenkomsten geweest waar diverse inwoners voor zijn uitgenodigd. Werkprocessen van het Gebiedsteam en de Dienst zijn op enkele punten vereenvoudigd, zoals het op- of afschalen binnen een maatwerkvoorziening. Dit kan nu via een mutatieformulier in plaats van een nieuw uitgebreid onderzoek. De huidige producten voor Beschermd Wonen zijn geëvalueerd met gemeenten en zorgaanbieders. Hierna is gestart met de nieuwe inkoop, gecoördineerd door Sociaal Domein Fryslân. Vanaf 2 december 2024 biedt de Centrale Toegang & Regie Maatschappelijke Opvang (CT&R) één centraal aanmeldpunt voor hulp bij dakloosheid in Friesland. De CT&R ondersteunt daklozen, dreigend daklozen en betrokken instanties met advies en begeleiding. Het vervangt het transferpunt. In 2024 is het project Toekomstvisie Gebiedsteam gestart. Er is aandacht voor de samenwerking tussen de huisartsen, wijkverpleging en het gebiedsteam.
Daarnaast is er een goede samenwerking met de buurtwelzijnswerker en de (school)maatschappelijk werker. In 2024 is het programma Wonen 2024-2028 vastgesteld waarin het component wonen en zorg is opgenomen. De provinciale inkoop van trapliften is in 2024 afgerond.
Speerpunt 3: Jeugd – Ieder kind groeit veilig, gezond en weerbaar op Wat hebben we gedaan in 2024? Preventie en vroegsignalering •
•
•
Er is meer aanbod gerealiseerd voor jeugd op het gebied van sport en cultuur, met name vanuit de coördinator sport en preventie, de buurtsportcoach en de jongerenwerker, in afstemming met het onderwijs (onder andere in samenwerking met de BSO) Er is een startnotitie opgesteld voor het Programma Jeugd. In dit programma staat een brede pedagogische basis voor de jeugd centraal. Bij het opstellen van de startnotitie zijn meerdere gesprekken gevoerd met mensen die actief zijn rond de Vlielandse jeugd, zowel op professioneel als op vrijwillig vlak. In samenwerking met het Trimbos Instituut is het traject rondom middelengebruik opgestart. Hierbij wordt gewerkt met een kerngroep waarin direct betrokkenen vertegenwoordigd zijn. Door middel van themabijeenkomsten wordt de gemeenschap actief betrokken bij dit traject. Het aanbod van voor- en vroegschoolse educatie op de kinderopvang fungeert als preventieve activiteit.
Jongeren zijn psychisch gezond en weerbaar • • • • •
Er wordt (school)maatschappelijk werk ingezet op het eiland. De schoolmaatschappelijk werker is structureel aanwezig op de school. Er wordt samengewerkt met het onderwijs op het eiland en de scholen aan de wal om de weerbaarheid van het kind/ de jongere te vergroten. in 2024 is een voorstel uitgewerkt voor een eilandhuiskamer voor jongeren aan de wal. Hier bleek geen behoefte aan. Er vindt structureel overleg plaats tussen de Leerplichtambtenaar van het primair en voortgezet onderwijs en de leerplichtambtenaar van het MBO over leerlingen wanneer er sprake is van verzuim. Zij stemmen hierover af met het onderwijs en met de werkgevers wanneer dit relevant is.
Versterken van eigen kracht en samenkracht • •
Vanuit het consultatiebureau wordt er aanbod georganiseerd voor ouders en hun jonge kinderen, zoals een informatieve ouderbijeenkomst. Het gebiedsteam zorgt voor draagvlak voor de aanpak bij de ouders. De ouder is primair verantwoordelijk voor het kind en werkt samen met de professionals. Dit is het uitgangspunt van de werkwijze van het
44
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
•
gebiedsteam op Vlieland. Door de implementatie van het regionaal ondersteuningsplan 2.0 heeft men een leidraad om te normaliseren. Er is een start gemaakt met het project ‘toekomstvisie op het gebiedsteam’ en het project ‘onderzoek jeugdhulpkosten’. Vanuit de analyse die gemaakt is in 2024 zal een proces- en kwaliteitsregisseur de werkwijze en processen van het gebiedsteam op het eiland onder de loep nemen en herijken en aanpassen waar nodig.
Een integrale aanpak van de zorg met het onderwijs We hebben in de regiovisie Mei-inoar foar ús bern bepaald dat we willen toewerken aan een betere samenwerking binnen de jeugdzorg en het onderwijs. In 2024 is het jaarplan onderwijs-jeugdzorg omgezet in een actielijn samenwerking onderwijs, gemeenten en jeugdhulp. Het vertrekpunt is hierbij dat de omgeving het probleem heeft en werkt aan de oplossing. Samen (onderwijs en gemeenten) zijn we deel van die omgeving. Er worden uiteindelijk drie resultaten opgeleverd binnen deze actielijn waar we in 2024 een start mee hebben gemaakt.: 1. Symposium/regionale bijeenkomsten – We wisselen kennis en ervaring uit, doen nieuwe ideeën op en maken de beweging naar inclusiever onderwijs en contextgericht werken groter; 2. Rapport: We leveren een rapport op met uitkomsten uit: a. Ervaringsonderzoek – we stimuleren gedragsverandering in de praktijk We faciliteren door middel van ervaringsonderzoek op vier verschillende type scholen in Fryslân het omvormen van individuele ondersteuningsvragen van kinderen naar andere oplossingen in de context, zoveel mogelijk in het collectief; b.
Overzicht van voorbeelden – we brengen de beschikbare informatie die er al is in beeld We maken een overzicht van scholen en gemeenten in Fryslân die er samen in slagen om een context te creëren waarin alle leerlingen meedoen en leren, we beschrijven hun succesfactoren, maar ook de obstakels. Ook voegen we landelijke kennis en voorbeelden hieraan toe; 3. Kaders voor bestuurders: Op basis van het rapport maken we concept-kaders voor onderwijsbestuurders en wethouders over provinciale, regionale en/of lokale afspraken die nodig zijn om obstakels in de praktijk op te lossen, zoals het gezamenlijk bekostigen van collectief (zorg)aanbod in speciaal onderwijs. Zodat kinderen zich kunnen ontwikkelen dankzij een goede samenwerking op school, zonder daarbij gehinderd te worden door grenzen tussen gemeenten, samenwerkingsverbanden, onderwijs en jeugdhulp. Het tijdig bieden van de juiste hulp op maat • SDF gaat de wachtlijsten en de wachttijden van jeugdzorg zodanig beperken dat er geen overbruggingshulp door het Gebiedsteam meer nodig is. De wachtlijsten zijn dan korter (minder cliënten op de lijst) en de wachttijden eveneens (streven naar zes weken). • Door een zorgmakelaar aan te stellen in 2024 bij SDF werd de plaatsingsproblematiek vereenvoudigd en daarmee worden de wachtlijsten ook ingeperkt.
Tevens is de beschikbaarheidswijzer een tool om snel de juiste zorgaanbieder te vinden die ruimte heeft. Op het eiland kunnen we meeliften op deze regionale afspraak en er gebruik van maken. • Monitoren van het zorgaanbod provinciaal (SDF) om te kunnen innoveren. • In de 3Noord samenwerking vanuit de drie provincies wordt gekeken hoe we van elkaar kunnen leren en een passend zorgaanbod kunnen krijgen. Zo is met name de jeugdzorg plus hier een voorbeeld van waar kleinschalige woonvoorzieningen worden gerealiseerd op 3Noord niveau. De vernieuwende initiatieven kunnen ook ingezet worden door het gebiedsteam van het eiland. • Ingevolge de Fryske regiovisie ‘mei-inoar foar ús bern’ wordt een jaarplan opgesteld over partnerschap. Dit betreft het versterken van de keten jeugdzorg met de jeugdgezondheidszorg, scholen en gezondheidsdiensten. Een efficiëntere en effectievere samenwerking in de keten leidt tot een verhoging van de kwaliteit en het beheersen van de kosten. Het jaarplan partnerschap is in 2024 veranderd in de actielijn participatie en ervaringsdeskundigheid. Doel is om inwoners vooraf mee te laten denken aan toekomstig beleid om dienstverlening te verbeteren.
45
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Voor jongeren en jongvolwassenen (13-27 jaar) is er een veilige, toegankelijke plek waar ze elkaar kunnen ontmoeten Bij het opstellen van de startnotitie ‘Programma Jeugd’ is er een sterke behoefte aangegeven voor een eigen plek voor jongeren. Ook vanuit de raad is meegegeven hier aandacht aan te schenken in Programma Jeugd. Er zijn afgelopen jaar verschillende opties onderzocht om een dergelijke plek te realiseren, maar de ideale optie is nog niet gevonden.
Speerpunt 4 Een gedegen meerjarenonderhoudsplan om de toekomst van Boswijk te waarborgen Door middel van een meerjarenonderhoudsplan wordt er in kaart gebracht waar de komende jaren aandacht aan besteed moet worden. De plannen behelzen de gehele wijk, het zorggebouw, het welzijnsgebouw en alle woningen. Bovendien wordt er een onderhoudsplan gemaakt voor het collectieve warmtenet die is aangelegd onder de wijk. Tenslotte dient er in 2024 een keuze gemaakt te worden betreffende het onderhoud van de buitenruimte.
Wat hebben we gedaan in 2024? • • •
We hebben opdracht verstrekt aan Woonscan voor het opstellen van een MJOP. Er is een onderhoudscontract afgesloten door WoonFriesland met Damstra installatietechniek. Er zijn afspraken gemaakt om zelf het onderhoud van de tuin uit te voeren vanaf 1-1-2025.
Verbonden partijen bij dit programma • • •
Sociale Dienst Noord West Friesland Centrumregeling Sociaal Domein Friesland N.V. Gemeenschappelijke Kredietbank Friesland (Stichting Kredietbank Nederland)
Kaderstellende nota’s 1. Verordeningen en beleidsregels van de Participatiewet, Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2. Regiovisie Mei-inoar foar ús bern 3. Beleidsnotitie ondersteuning en waardering voor Mantelzorgers 2021-2025 4. Verordening Adviesraad Sociaal Domein Noardwest Fryslân 2021 5. Convenant Actieprogramma Weer Thuis 6. Nota ‘vaststellen en doorpakken’, uitgangspuntennota sociaal domein in Noordwest Friesland;.
46
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat heeft het gekost? Rekening
Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming
Begroting voor wijziging 2024
Begroting na wijziging 2024
Rekening
1.604.997 612.065 -992.932 0 0 51.297 -941.635
1.740.105 679.583 -1.060.522 0 0 51.297 -1.009.225
1.502.118 723.553 -778.565 0 50.000 23.430 -805.135
Lasten 120.248 191.587 179.034
Baten 52.128 9.202 131.804
Saldo -68.120 -182.385 -47.230
183.914 268.689
11.302 -11
-172.612 -268.700
608.646
542.558
-66.088
1.552.118
746.982
-805.135
Begroting voor wijziging 2024
Begroting na wijziging 2024
Rekening
0 0 0
0 0 0
-34.339 43.622 9.283
2024
Samenstelling rekening huidig jaar 600 610 620 630 640 650
Sociale basisvoorzieningen 1e lijns ondersteuning Wmo en Jeugd 2e lijns ondersteuning participatie en inkomens 2e lijns ondersteuning Wmo 2e lijnsonderst. Jeugdwet en gemeent. jeugdbeleid Exploit. en ontwikkeling woonzorgcentrum Uiterton
Totaal
Investeringen
INV202252 INV202253 Totaal
Welzijnsgebouw Boswijk Woningen Boswijk
2024
47
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Resultaat
48
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Subsidies Onder dit programma vallen de subsidies voor jeugdbeleid en sociale basisvoorzieningen die door de gemeente Vlieland aan de verschillende rechtspersonen worden betaald. Onderstaand overzicht geeft de in 2024 betaalde subsidies ten opzichte van de geraamde bedragen weer. Budget
Betaald
Verschil Omschrijving subsidie
2.300
2.300
0 Vlielands 1e senioren vereniging
2.900
2.900
0 Commissie welzijn voor ouderen
4.100
6.500
-2.400 Stichting Knap De Speeltuin Op
0
1.900
-1.900 Stichting Het Woeste Westen
34.602
34.602
20.700
21.000
64.602
69.202
0 Buurtsportcoach t.l.v. gala budgetten -300 Stichting Kinderopvang Friesland -4.600
49
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Programma 7: Volksgezondheid en milieu Algemeen Het programma Volksgezondheid en Milieu gaat over de openbare gezondheidszorg volgens de Wet collectieve preventie volksgezondheid (Veiligheidsregio Friesland), de Jeugdgezondheidszorg, afvalverwijdering- en verwerking, riolering, milieubeheer (de kwaliteit van de bodem, de beheersing van geluidshinder, verplaatsing van milieuhinderlijke bedrijven, ongediertebestrijding), lijkbezorging en de begraafplaats. Aandacht voor welzijn en preventie wordt steeds belangrijker als je het hebt over volksgezondheid. Vanwege toenemende vergrijzing en een steeds groter aantal mensen met psychosociale problematiek is het belangrijk om in te zetten op een zo gezond mogelijk leven voor zoveel mogelijk mensen. Dit doen we vanuit de principes van “Positieve gezondheid” waarbij niet alleen wordt gekeken naar de lichamelijke kant van gezondheid maar ook naar het vermogen je aan te passen, welbevinden, eigen regie; veerkracht participatie en zingeving. Ook duurzaamheid behoort tot dit programma. Met het vaststellen van het beleid en meerjarenprogramma duurzame ontwikkeling 2023-2027 ligt er een nieuwe ambitie voor Vlieland. De opgave die er ligt is groot. We willen de komende jaren belangrijke stappen gaan zetten. Dat is spannend maar biedt gelijktijdig ook kansen voor het eiland en haar bewoners.
Het gaat om de taakvelden: 0.9 Vennootschapsbelasting 7.1 volksgezondheid 7.2 riolering 7.3 afval 7.4 milieubeheer 7.5 begraafplaatsen en crematoria
50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat hebben we bereikt? Speerpunten 1. Uitvoeren maatregelen water en riool volgens het GWRP 2. Verduurzaming van Vlieland 3. pilotproject duurzaam verwarmen bedrijventerrein Vlieland 4. Een veilige en efficiënt afvalinzameling 5. Doeltreffend en geactualiseerd VTH-beleid 6. Verbeteren van de mentale gezondheid 7. Een verbeterde fysieke- en sociale leefomgeving 8. Een gezamenlijke (i.s.m. Friese Waddeneilanden) aanpak op middelpreventie
Speerpunt 1. Uitvoeren maatregelen water en riool volgens het GWRP In het rapport Gemeentelijke Programma Water en Riolering Vlieland 2024-2027 is een nulmeting uitgevoerd om de huidige situatie te beoordelen en het huidige kwaliteitsniveau vast te stellen. De waddendijk is in 2024 uitgevoerd en opgeleverd aan RWS waarbij de gemeente de duiker door de dijk beheert. De nieuw aangelegde drainage in het calamiteitenpad achter de dijk kan hierdoor direct en met een vergrote capaciteit oppervlakte- en grondwater op de waddenzee spuien. Gezamenlijk met het Wetterskip zijn in 2024 de persleidingen vanuit de twee aansluitingen naar camping Stortemelk volledig vervangen. Daarbij is een deel van het oude riool welke asbesthoudend is gesaneerd. Het Wetterskip heeft hierbij ook de effluentleiding vanuit de rioolwaterzuivering door de waterkering vernieuwd.
Wat hebben we gedaan in 2024? • • • • • • •
De duiker hemelwaterafvoer door dijk (i.c.m. reconstructie dijk) is aangepast. De drainage dijk is uitgebreid naar de speelplaats aan het Vuurboetsplein. De persleiding Stortemelk is in samenwerking met Wetterskip vervangen. Er is uitvoering gegeven aan het nieuwe programma ‘water en riolering’. De samenwerking met Wetterskip op gebied van water en wateroverlast Intensiveren Er is een informatiedag Water voor de raad gehouden. Er heeft overleg plaats gevonden met fietsverhuurders en SBB over de aanpassingen van fietspaden naar aanleiding van wateroverlast.
Speerpunt 2. Verduurzaming Vlieland Met het ondertekenen van het Nationaal Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt om Nederland te verduurzamen. Onderdeel van het Nationaal Klimaatakkoord is duurzaam verwarmen van de bebouwde omgeving. De regievoering hiervan ligt bij de gemeenten. Gemeente Vlieland heeft in haar Transitie Visie Warmte 1.0 Vlieland op hoofdlijnen aangegeven hoe wij dat tot 2030 willen gaan doen. Het uitvoeren van kansrijke pilots maakt daar onderdeel van uit. De verduurzaming gaat verder dan alleen de warmtetransitie van de bebouwde omgeving. De raad heeft in juli 2023 het beleid en meerjarenprogramma duurzame ontwikkeling 2023 – 2027 vastgesteld. In dit document zijn de Vlielandse ambities weergegeven op het gebied van de energietransitie, circulariteit, duurzame mobiliteit en duurzaam gebruik van drinkwater. Op hoofdlijnen is aangegeven wat wij de komende jaren gaan doen om die ambities te bereiken. Ook de projecten uit het Programma Waddeneilanden (Regiodeal) op het gebied van duurzame energie en circulariteit zijn in het meerjarenprogramma opgenomen. Daarmee ligt er voor de komende jaren een ambitieus uitvoeringsprogramma.
51
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat hebben we gedaan in 2024? •
Er is uitvoering gegeven aan de projecten zoals benoemd in het beleid en meerjarenprogramma duurzame ontwikkeling 2023-2027 (een meer gedetailleerd overzicht, met de jaarlijks aan de raad toegezegde voortgangsrapportage, wordt later naar de raad toegezonden).
Speerpunt 3. pilotproject bedrijventerrein Vlieland gasloos In de aanloophaven zijn de damwanden aan vervanging toe. Dat biedt kans om energiedamwanden te plaatsen waarmee warmte kan worden gewonnen uit het zeewater. De gewonnen warmte kan worden gebruikt voor de verwarming van gebouwen. Dit projectidee is verder uitgewerkt tot een pilotproject bestaande uit een warmtenet met seizoenbuffer en warmte-opwek uit een combinatie van aquathermie en zonthermie. Uit onderzoek blijkt dat deze combinatie kansrijk is en de potentie heeft om een groot deel van Vlieland van warmte te voorzien. Passend in het beleid van de TVW 1.0 Vlieland is het projectidee uitgewerkt tot een pilotproject. De raad heeft in juli 2023 een voorbereidingsbudget vastgesteld om het pilotproject verder uit te werken.
Wat hebben we gedaan in 2024? • •
In samenwerking met partners uit het InterregNWE programma Aquacom zijn onderzoeken verricht en berekeningen gemaakt ter voorbereiding van verdere detaillering van het projectontwerp.. Een investeringsbudget is aangevraagd bij de gemeenteraad voor uitvoering van het pilotproject bedrijventerrein Vlieland gasvrij. De gemeenteraad heeft besloten geen investering in het pilotproject te willen doen op basis van wat op dat moment aan informatie voorlag aan de raad.
Speerpunt 4. Een veilige, efficiënte en circulaire afvalinzameling Middels een bespreekstuk willen we de gemeenteraad een voorstel voorleggen over de toekomst van de afvalinzameling. Veiligheid en efficiëntie staan hoog in het vaandel echter dient ook de circulariteit op dit gebied te worden uitgelicht. De wijze waarop we dit kunnen vormgeven wordt onderzocht en toegelicht verwerkt in het bespreekstuk.
Wat hebben we gedaan in 2024? •
De nota afval is aan de Raad voorgelegd waardoor duidelijke richtinggevende uitspraken van de Raad zijn gegeven over de toekomst van het afvalbeleid.
Speerpunt 5. Doeltreffend en geactualiseerd VTH-beleid Het huidige Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving-beleid hierna VTH-beleid dient, om te blijven voldoen aan de wettelijke eisen, te worden geactualiseerd. Het VTH-beleid behelst diverse domeinen waaronder, Milieu, Bouw en Woningtoezicht, APV, Drank- en Horecawet, Brandveiligheid en Handhaving. Met een geactualiseerd beleid kan er op de diverse gebieden doeltreffend worden gehandeld. Het VTH-beleid zorgt ervoor dat de gemeente ‘in control’ blijft met als resultaat een veilige leefomgeving. De ontwikkelingen op het gebied van het Omgevingsrecht zijn van invloed op het nieuwe VTH-beleid, deze wordt ingericht op de wijze die de Omgevingswet van ons vraagt.
Wat hebben we gedaan in 2024? •
Er is een start gemaakt met een nieuw VTH-beleid.
Speerpunt 6: Verbeteren van de (mentale) gezondheid Steeds meer mensen hebben te maken met mentale gezondheidsklachten. Door ons te richten op het verbeteren van de mentale gezondheid willen we langdurige psychosociale gezondheidsproblemen voor zijn. Preventie is het sleutelwoord in deze. In 2023 is de Brede SPUK-regeling in het leven geroepen voor alle gemeenten in
52
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Nederland. De Brede SPUK-regeling stelt middelen beschikbaar voor preventie zoals sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. Hiervoor is in 2023 het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Document Vlieland - Memo raad lokaal preventieplan - DEF - iBabs Publieksportaal opgesteld. Aan het lokale preventieplan worden op verschillende onderdelen uitvoeringsplannen opgeleverd in de komende periode. Deze uitvoeringsplannen zijn de uitwerking van verschillende beleidsnota’s.
Wat hebben we gedaan in 2024? •
•
Er is uitvoering gegeven aan het lokale preventieplan en aan ambities uit het GALA en het Gezondheidsbeleid 2022-2026. Er zijn twee verschillende trainingen t.b.v. valpreventie gegeven door de fysiotherapeut met de buurtsportcoaches. Aan de cursus ‘In Balans’ voor kwetsbare ouderen deden elf inwoners mee. Aan de cursus ‘Vallen verleden tijd’ deden tien inwoners mee. De reacties op beide cursussen waren positief. De ‘In balans’ training wordt één keer per week voortgezet. De uren van de maatschappelijk werker zijn tijdelijk uitgebreid om te kunnen acteren op het toenemende aantal inwoners met laagdrempelige hulpvragen in het voorliggend veld. De buurtsportcoaches zijn getraind in de JOGG aanpak. Een effectief bewezen aanpak om de stijging van overgewicht bij jongeren om te zetten in een daling en gezond gewicht en gezonde leefstijl te stimuleren.
Speerpunt 7. Een verbeterde fysieke- en sociale leefomgeving Om te werken aan het verbeteren van (mentale) gezondheid is belangrijk om ook de leefomgeving onder de loep te nemen. In 2024 wordt het uitvoeringsprogramma op ons Sport- en beweegbeleid opgeleverd. Een van de speerpunten in het uitvoeringsprogramma zal o.a. zijn het verbeteren van de fysieke- en sociale leefomgeving.
Wat hebben we gedaan in 2024? •
De uitvoering van het Sport- en beweegbeleid wordt beschreven in programma 5 Cultuur en recreatie. Hier staat verder uitgewerkt welke aanpassingen zijn gemaakt in de fysieke en sociale leefomgeving.
Speerpunt 8. een gezamenlijke (in samenwerking met de Friese Waddeneilanden) aanpak op middelenpreventie Vlieland heeft zich gecommitteerd aan de Friese Preventieaanpak en het Gezondheidsbeleid Friese Waddeneilanden 2022-2025. Waarin onder andere als één van de speerpunten staat vermeld: preventie op en matigen van middelen gebruik genoemd staat. In het voorjaar van 2023 hebben we de Scanner van het Trimbos Instituut uit laten voeren, in 2024 wordt hieraan een vervolg gegeven. We willen hierin optrekken met de andere vier Friese Waddeneilanden.
Wat hebben we gedaan in 2024?
Met het Trimbos Instituut en een werkgroep bestaande uit inwoners, ondernemers, hulpverleners, handhaving en onderwijs hebben we een start gemaakt in het maken van een plan van aanpak op middelengebruik: ‘Nuchter Vlieland’. Het plan van aanpak wordt in het derde kwartaal van 2025 opgeleverd. Dry Januari is ook in 2024 gepromoot, de gemeente Vlieland gaf het goede voorbeeld op weg naar een gezondere leefomgeving door de eerste raadsvergadering af te sluiten met alcoholvrije cocktails. Om tot een rookvrijegeneratie in 2040 te komen is het aantal rookvrije zones verder uitgebreid.
Verbonden partijen bij dit programma
Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO) N.V. Afvalsturing Friesland (Omrin) N.V. Fryslân Miljeu Noardwest
53
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Kaderstellende nota’s 1. Gemeentelijk Programma Water en Rioleringen 2024-2027 2. Verordening op het beheer en het gebruik van de gemeentelijke begraafplaats voor de gemeente Vlieland 2013 3. Afvalstoffenverordening gemeente Vlieland 2012 4. VTH-Beleid 2016 5. Beleid en meerjarenprogramma duurzame ontwikkeling 2023 – 2027, 2023 6. TVW 1.0 Vlieland (transitievisie warmte), 2021 7. Gezondheidsbeleid Friese Waddeneilanden 2022-2025 Gezondheidsbeleid Friese Waddeneilanden 2022 – 2025 | Lokale wet- en regelgeving
Wat heeft het gekost? Rekening
Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming
Begroting voor wijziging 2024
Begroting na wijziging 2024
Rekening
1.343.854 1.038.698 -305.156 0 0 41.000 -264.156
1.516.815 1.206.999 -309.815 0 0 41.000 -268.815
1.532.825 1.244.089 -288.737 0 118.000 239.285 -167.451
Lasten 226.220 263.525 325.507 170.992 86.128 515.695 2.661
Baten 171.107 359.543 357.706 242.896 0 328.925 0
Saldo -55.113 96.018 32.200 71.904 -86.128 -186.769 -2.661
60.098 1.650.825
23.195 1.483.374
-36.903 -167.451
Begroting voor wijziging 2024
Begroting na wijziging 2024
Rekening
0 0 0 0
0 13.000 47.000 60.000
7.415 12.528 41.636 61.579
2024
Samenstelling rekening huidig jaar 700 730 740 750 760 770 780 790 Totaal
Openbare gezondheidszorg Huishoudelijk afval Bedrijfsafval Rioleringen Milieubeheer Duurzaamheid Ongedierebestrijding en afvoeren kadavers Lijkbezorging en begraafplaats
Investeringen
INV202122 INV202420 INV202430 Totaal
Riool Berkenlaan Aanleg riool Havenweg 42 Persleiding Stortemelk oost
2024
54
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Resultaat Belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening
Verschil
Trimbos gesubsidieerd door Friza aanjaagbudget Voor het Trimbos was een budget aangevraagd van € 32.450 maar de k osten mochten ook binnen het FrIZA aanjaag budget, waarvoor een extra uitk ering werd ontvangen, betaald worden. Huishoudelijk- en bedrijfsafval De opbrengst afvalstoffenheffing viel enigszins tegen, maar de k osten inzak e huishoudelijk - en bedrijfafval vielen aan de andere k ant duidelijk lager uit dan begroot. En van Omrin ontvingen we meer dividend dan geraamd. FUMO De afrek ening op basis van werk elijk besteede uren voor lok ale tak en blijk t de laatste jaren voor Vlieland een gunstige afrek enmethode omdat deze steeds lager blijk en te zijn dan het in rek ening gebrachte voorschot.
€ 33.000
Rioleringen Er is minder onderhoud uitgevoerd dan geraamd m.n. voor persleidingen en watertak en, hemelwater en straatk olk en en drink watergebruik en ontstening. Daar tegenover staat een hogere onderhoudspost voor onderhoud beheer rioolgemalen en pompen en onderhoud aan het voetpad op de dijk . Daarnaast was er sprak e van diverse uitgestelde investeringen. Wanneer k osten voor riolering lager zijn dan geraamd worden ook de extra comptabele toe te rek enen BTW en overhead lager wat alles bij elk aar zorgt voor een lagere onttrek k ing aan de voorziening riolering. Hierdoor wordt dan ook dit negatieve verschil t.o.v. de begroting verk laard.
-€ 38.000
Duurzaamheid
-€ 83.000
Veel van de projecten van het duurzaamheidsprogramma moesten in 2024 nog worden gestart. Er werden echter wel k osten gemaak t voor het project warmtevoorziening bedrijventerrein en voor het project Duinwijck gasvrij. Voor beide projecten zal naar verwachting in 2025 een vergoeding volgen. Overige verschillen positief
€ 26.000
Verschil voor bestemming
€ 21.000
Mutaties bestemmingsreserve duurzaamheid Jaarlijk s wordt tijdens de looptijd van het duurzaamheidsprogramma € 118.000 toegevoegd aan de bestemmingsreserve om de diverse projecten te k unnen uitvoeren.Het project Duinwijck gasvrij is geconfronteerd met verschillende problemen die k ostenverhogend hebben gewerk t. De gemeente heeft daarom voorlopige leningen verstrek t. De gemeente zet zich er voor in dat ook het rijk haar verantwoordelijk heid voor dit proeftuinproject zal nemen. Voorzichtigheidshalve heeft de gemeente nu deze leningen voor een lager bedrag op haar balans opgenomen. De verlaging van de balanspost leningen k omt t.l.v. de bestemmingsreserve evenals de voorgeschoten k osten voor het project warmtevoorziening bedrijventerrein.
€ 80.000
Verschil na bestemming
€ 101.000
€ 51.000
€ 32.000
De berekening kostendekkendheid van de afvalverwerking en het riool zijn in de paragraaf lokale heffingen opgenomen.
Subsidies Onderstaand overzicht geeft de in 2024 betaalde subsidies binnen programma 7 ten opzichte van de geraamde bedragen weer. Budget
Betaald
Verschil Omschrijving subsidie
5.600
5.600
0 Stichting ophaaldienst Vlieland
36.279
36.279
0 Buurtsportcoach t.l.v. de GALA budgetten
41.879
41.879
0
55
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Programma 8: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Algemeen De Woonvisie 2018 is opgenomen in de Omgevingsvisie die door de raad op 24 mei 2022 is vastgesteld en op 25 maart 2024 is geactualiseerd. In de Omgevingsvisie is aangegeven dat de Woonvisie zal worden opgevolgd door een Programma Wonen. Na een in 2023 vastgestelde startnotitie Wonen, is vervolgens in 2024 het Programma Wonen opgesteld. In 2024 is het Programma Wonen tevens vastgesteld. Onderdeel van het Programma is ook de wettelijk vereiste Woonzorgvisie. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Daarmee is het volledige speelveld van de ruimtelijke ordening veranderd. De gemeente Vlieland heeft hier al meerdere jaren op geanticipeerd. Vlak voor de inwerkingtreding is in overleg met de gemeenteraad afgesproken om al lerende de impact van de Omgevingswet te gaan ervaren. In het eerste jaar is gebleken dat we ons goed op de Wet hebben voorbereid. We zijn niet tegen onoverkomelijke problemen aangelopen. De overgang heeft heel natuurlijk plaats gehad en al lerende maken we flinke stappen in het werken onder de Omgevingswet. De voorsprong die we als gemeente hebben genomen met bijvoorbeeld al het vaststellen van een Omgevingsvisie, heeft duidelijk in ons voordeel gewerkt. Er wordt gewerkt aan het omgevingsplan voor het gehele eiland.
In de verschillende samenwerkingsverbanden die er her en der bestaan en uit hetgeen hier dagelijks over wordt geschreven, blijkt dat vrijwel alle gemeenten worstelen met de complexiteit en de omvang van het maken van het omgevingsplan. Gebleken is dat we op Vlieland vooruitlopen in de wijze waarop we met het omgevingsplan bezig zijn en de omvang waarin we dat hebben opgepakt. Dat betekent dat we voor onze kennis en expertise afhankelijk zijn van het stedenbouwkundige bureau en de kennis en expertise niet echt op kunnen halen bij andere gemeenten. Vlieland moet een eiland blijven met een eigen gemeenschap, waarvan ook in de toekomst de samenstelling in balans is, waar goed geleefd kan worden, waar mensen met aandacht en zorg voor elkaar samenleven, dat bereikbaar blijft, waar recreanten naar draagkracht van het eiland worden ontvangen in een natuurlijke omgeving die robuust is, waar de biodiversiteit floreert en waar mens en dier samen in een gezonde en duurzame omgeving kunnen blijven leven. De inrichting van de fysieke leefomgeving is hierop van grote invloed. Het gaat om de taakvelden: 8.1 fysieke leefomgeving 8.3 grondexploitatie 8.3 wonen en bouwen 0.3 beheer overige gebouwen en gronden
56
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat hebben we bereikt? Speerpunten 1. Het vaststellen van een programma Wonen, inclusief een Woonzorgvisie 2. Het vaststellen van het omgevingsplan, inclusief een milieubeoordeling 3. Het verder implementeren van de Omgevingswet 4. Het leren werken met de Wet kwaliteitsborging 5. Het blijven samenwerken met andere Waddeneilanden en ketenpartners voor wat betreft de implementatie van de Omgevingswet 6. Inzet voor de programmalijn “Goed Wonen & Leven” van Programma Waddeneilanden.
Speerpunt 1 : Het vaststellen van een programma Wonen, inclusief een Woonzorgvisie Wat hebben we gedaan in 2024? • •
•
•
•
•
Het programma Wonen, inclusief een Woonzorgvisie, is in 2024 vastgesteld door de raad. Dit programma is na een uitgebreid participatietraject tot stand gekomen. Na vaststelling van het programma is vanuit het strategisch aankoopbeleid het perceel Dorpsstraat 188 aangekocht met als uiteindelijke doel om hier extra woningbouw te kunnen realiseren. Er zijn meerdere locaties in beeld binnen het kader van het strategisch aankoopbeleid waarnaar onderzoek is begonnen. Ook is een specifiek beleidsstuk voorbereid omtrent kleinschalige woonruimte in bijbehorende bouwwerken. Het ontwerpbeleid, dat voortvloeit uit het programma Wonen, heeft zes weken ter inzage gelegen. Begin 2025 ligt dit ter vaststelling voor aan de raad. Het programma Wonen is mede leidraad vanuit Vlieland in de werkgroep Wonen en Leven binnen het proces van de Regiodeal. Binnen deze werkgroep zijn meerdere projecten in gang gezet, waaronder de aanpak van oneigenlijk woninggebruik. Vanwege de landelijke wetgeving die is vastgesteld om de woningbouw en de woningmarkt vlot te trekken, zijn er meerdere provinciale overlegstructuren in het leven geroepen, waar we als gezamenlijke Waddeneilanden bij zijn aangehaakt. Ook zijn er directe contacten met het Ministerie. Centraal aandachtspunt hierbij is telkens de noodzaak om onze uitzonderlijke situatie als eilanden onder de aandacht te brengen.
Provinciebreed is er een initiatief gestart om te komen tot een Fryske urgentieverordening als antwoord op de voorgenomen wet versterking regie volkshuisvesting. In dit proces hebben de eilanden een specifieke plek ingenomen en zijn er ook aparte overleggen met de eilanden gevoerd. In 2025 wordt de procedure en verdere informatieverstrekking hieromtrent uitgevoerd.
Speerpunt 2 : Het vaststellen van het omgevingsplan, inclusief een milieubeoordeling Wat hebben we gedaan in 2024? • •