Jaarrekening 2023 (publiek)

Speerpunt 2: De samenwerking tussen relevante partijen stimuleren om op lokaal niveau het sporten aan te moedigen. We willen samen met de sportvereniging, ondernemers, school en maatschappelijke organisaties de handen ineen slaan om de kracht van sport en bewegen de komende jaren beter te benutten.

Wat hebben we gedaan in 2023? 

Er hebben verschillende overleggen plaatsgevonden tussen de gemeente en ketenpartners. De komende periode benutten we om de ketenpartners met elkaar te verbinden. Er is een sport- en preventie coördinator aangesteld om alle partners op het gebied van sport en preventie aan elkaar te koppelen en deze verbinding continu te blijven maken.

Speerpunt 3: Stimuleren van kunst en cultuur in de gemeente Het stimuleren van kunst en cultuur is zeer belangrijk voor de ontwikkeling van de inwoners. Het draagt bij aan individuele groei, geeft vorm aan samenwerking en zorgt voor deelname van inwoners aan de samenleving. De gemeente wil graag hieraan bijdragen door dit te stimuleren en te faciliteren, tradities in stand te houden en de unieke activiteiten van het eiland niet teloor te laten gaan.

Wat hebben we gedaan in 2023?  

Subsidies verleend aan verschillende culturele organisaties voor activiteiten en evenementen. Verkennende gesprekken gevoerd over het nog te vormen cultureel beleid

Speerpunt 4: Opstellen van een nieuw maaibeleid Het huidige maaibeleid is aan revisie toe. Er staat een aantal zaken in dat door regelgeving achterhaald is of niet aansluit op de werkwijze van de dienst en wensen van de burger. Een aantal zaken moet anders, bijvoorbeeld het maaien rond het heliplatform, het maaien van de dijk rond de jachthaven, enzovoort. Voor dit soort locaties bestaan regels. Het nieuwe beleid zal ook gebaseerd zijn op beeldkwaliteiten, zoals omschreven in de RAW bepalingen. Het dorp en woonwijken hebben bijvoorbeeld een andere beeldkwaliteit dan het buitengebied of de begraafplaats.

Wat hebben we gedaan in 2023? 

Het opstellen van een nieuw maaibeleid is nog niet gerealiseerd. Wel maait de dienst alvast volgens de regels die gelden voor de genoemde locaties.

Speerpunt 5: Het realiseren van een parkachtige strook tussen de Lutinelaan en de Drift Volgens de wensen van de bewoners hebben we een parkachtige strook aangelegd tussen de Lutinelaan en de Drift. Er kwamen veel klachten binnen over de vorige strook. De bomen die er stonden waren naaldbomen. Deze namen

31

veel zonlicht weg en gaven veel overlast van naalden. De gemeente heeft vooraf informatieavonden gehouden, waarbij de wensen van de bewoners zijn geïnventariseerd.

Wat hebben we gedaan in 2023? De buitendienst heeft volgens het ontwerp van een tuinarchitect de tuin in het voorjaar van 2023 aangelegd.

Verbonden partijen bij dit programma Stichting Flidunen Stichting Aanloophaven

Kaderstellende nota’s 1. 2.

Sport- en beweegbeleid 2022-2027 Plan van aanpak GALA 2023-2026

32

Wat heeft het gekost? Rekening Begroting Begroting Rekening voor wijziging na wijziging 2023 2023 2023 931.178 1.046.093 994.113 211.001 239.501 369.882 -720.177 -806.592 -624.232 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -720.177 -806.592 -624.232

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming

Samenstelling rekening huidig jaar Lasten 500 510 515 520 530 Totaal

Openbaar bibliotheekwerk Sport Bevordering kunst- en cultuurparticipatie Musea, monumentenzorg, oudheidkunde Openbaar groen

Baten 69.862 624.137 21.473 152.938 125.703 994.113

Saldo 0 336.622 0 4.783 28.477 369.882

-69.862 -287.515 -21.473 -148.155 -97.227 -624.232

Investeringen Begroting voor wijziging 2023 INV202251 Totaal

Aanleg parkje Lutinelaan Drift

Begroting Rekening na wijziging 2023 2023 0 25.778 14.736 0 25.778 14.736

Resultaat Belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening Specifieke uitkeringen voor sport Voor sport werden verschillende SPUK's ontvangen o.a. voor de stijgende energiek osten voor het zwembad. Deze SPUK's worden pas einde 2024 definitief vastgesteld er is daarom een inschatting gemaak t van het bedrag dat wellicht moet worden terugbetaald. Tegenover deze vergoedingen staat de hogere subsidie die in 2023 aan Flidunen is verstrek t, maar dit bedrag was wel geraamd. De bijdrage van het rijk niet omdat hier teveel onduidelijk heid over bestond. Buurtsportcoach Er was budget opgenomen voor de buurtsportcoach maar deze k on voor het grootste deel bek ostigd worden door de daarvoor ontvangen specifiek e uitk eringen.

Verschil € 98.000

€ 61.000

Overige verschillen voordelig Op andere onderdelen van dit programma; subsidies k unst en cultuur, groenbeheer,overige sport en bibliotheek er waren hier en daar wat minder k osten mee gemoeid dan was geraamd.

€ 23.000

Verschil voor bestemming voordelig

€ 182.000

Verschil na bestemming voordelig

€ 182.000

33

Jachthaven Het onderstaand overzicht geeft het aantal overnachtingen in de jachthaven van de laatste 10 jaar weer. Index 1995 63.181 overnachtingen is 100; jaar

aantal overnachtingen

index

2014

99.019

156

2015

91.706

145

2016

96.055

152

2017

89.776

142

2018

94.600

150

2019

84.120

133

2020

64.323

102

2021

82.576

131

2022

88.332

140

2023

80.219

127

Subsidies Onder dit programma vallen de cultuur en welzijn subsidies die door de gemeente Vlieland aan de verschillende rechtspersonen worden betaald. Onderstaand overzicht geeft de in 2023 betaalde subsidies ten opzichte van de geraamde subsidies weer. Budget

Betaald

Verschil

Omschrijving subsidie

2.200

2.200

0

Subsidie Commissie Klassieke Concerten

264.600

264.600

0

Subsidie stichting Flidunen

206.900

206.900

0

Subsidie stichting Flidunen huur gebouw

61.500

62.859

-1.359

4.300

4.300

0

Subsidie Fanfare

6.000

6.000

0

Subsidie Muziekonderwijs

11.900

8.973

0

Incidentele kleine subsidies, Kunstbeoefening

132.500

132.500

0

Subsidie Trompshuys

6.700 10.000 55.000

6.700 10.000 55.862

0 0 -862

761.600

760.894

-2.221

Subsidie buurtsportcoach

Subsidie beheerskosten walviskaken Subsidie behoud kerkgebouw Subsidie bibliotheek

34

Programma 6: Sociale voorzieningen en Maatschappelijke dienstverlening Algemeen De domeinen WMO, Jeugdwet en Participatiewet vallen in operationele zin binnen de gemeenschappelijke regeling Dienst Sozawe NWF. Beleidsmatig gebeurt dat door middel van het intergemeentelijk Beleidsteam Sociaal domein Noardwest-Fryslân. Dit team zorgt ervoor dat de vier colleges en gemeenteraden in gemeenschappelijkheid de beste besluiten kunnen nemen voor hun inwoners. Het intergemeentelijke Beleidsteam Sociaal Domein werkt waar dat nodig is samen met de lokale gemeentelijke beleidsteams die betrokken zijn bij de terreinen cultuur, welzijn en gezondheid. Actueel in het sociaal domein is de herijking Kadernota sociaal domein en het “werken vanuit de bedoeling” in combinatie met het versterken van de preventieve instrumenten en de keten. In de Omgevingsvisie is als een leidend principe opgenomen dat de gemeente streeft naar een inclusieve samenleving waarbij we samen zorgen voor een mooie toekomst, waarvoor we samen verantwoordelijk zijn.

Het gaat om de taakvelden: 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71a Huishoudelijke hulp (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ verblijf 6.81a Beschermd wonen (WMO) 8.3 Wonen en bouwen

Wat hebben we bereikt? Speerpunten  Ieder kind mag zijn wie het is, ook als het een beperking heeft  Mensen zo lang mogelijk zelfstandig laten wonen en de kans geven om goed mee te doen in de maatschappij  Zoveel mogelijk inwoners hun plek laten vinden op de arbeidsmarkt

Jeugd Speerpunt 1: Ieder kind mag zijn wie het is, ook als het een beperking heeft Als sociaal vertrekpunt in de Omgevingsvisie is gesteld dat de jeugd de toekomst heeft en dus veilig en gezond op mag en moet kunnen groeien op Vlieland.

Wat hebben we gedaan in 2023?   

In 2023 heeft het implementatietraject voor de nieuwe inkoop per 2024 plaatsgevonden. Uitgangspunt van de inkoop Jeugdhulp 2024 is vertrouwen in en partnerschap met de zorgaanbieders. De beschikbaarheidswijzer is aangepast op de nieuwe inkoop en de lumpsum bij Hoog Specialistische Jeugdhulp (HSJ) is afgeschaft. Bij Gecertificeerde Instellingen worden vanaf 2024 landelijke tarieven gehanteerd. In de contractmanagement-gesprekken met de zorgaanbieders monitort SDF op resultaten. Er is structureel overleg met de zorgaanbieders georganiseerd om signalen in data beter te volgen.

35



 



Er is op Vlieland ingezet op het “normaliseren”: o Er is een vaste jeugdwerker (gebiedsteam) op het eiland die de kinderen en hun ouders/verzorgers ondersteunt om hun eigen kracht te versterken. Met steun van de sociale omgeving kan het kind zijn talenten ontwikkelen. o Er wordt (school) maatschappelijk werk ingezet. Dit is een algemeen toegankelijke en kosteloze voorziening voor alle inwoners van Vlieland. De kinderen van de Jutter hebben speciale sportlessen gehad om inzicht te krijgen hoe het is om te bewegen met een beperking. De buurtsportcoach heeft voorlichting en training gegeven aan de jeugd om de deelname aan sportactiviteiten te verhogen en uitval te verlagen. Doel hiervan is om de motorische ontwikkeling te verbeteren en veelzijdig bewegen te promoten. De jongerenwerker heeft naschoolse activiteiten georganiseerd in de Vliering. Hiermee heeft de jeugd de mogelijkheid gekregen om een zinvolle vrijetijdsbesteding te hebben en is de overlast en verveling verminderd. De sociale samenhang, ontmoeting en een gezonde leefstijl onder de jeugd is hiermee versterkt.

WMO Speerpunt 2: Mensen zo lang mogelijk zelfstandig laten wonen en de kans geven om goed mee te doen in de maatschappij Doelstelling van de WMO is dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen en dat zij goed mee kunnen doen in de maatschappij. De ondersteuning van inwoners met een beperking, chronische psychische of psychosociale problemen vindt zo veel mogelijk plaats in de eigen vertrouwde leefomgeving. Als sociaal vertrekpunt in de Omgevingsvisie is vervolgens gesteld dat we eenzaamheid willen voorkomen en dat gebouwen en openbare ruimtes voor iedereen toegankelijk moeten zijn.

Wat hebben we gedaan in 2023? 







Er zijn in 2023 voorbereidende werkzaamheden gedaan voor het opstellen van de WoonZorgvisie, in de WoonZorgvisie wordt de aandachtsgroep ouderen en toekomstige senioren mee genomen. In 2023 is Bureau SWECO in de hand genomen om te ondersteunen bij het ontwikkelen van WoonZorgvisie. Het doel is de WoonZorgvisie in 2024 op te stellen. In 2023 is een vervolg gegeven aan de Uitvoeringsagenda Mantelzorg. Er is een analyse gemaakt van het huidige ondersteuningsaanbod, in 2024 worden de conclusies en aanbevelingen verder uitgewerkt. De conclusies en aanbevelingen kunnen bijdragen aan het versterken van het voorliggende veld, een zorgdekkend landschap en het ‘beheersbaar’ houden van de kosten binnen het sociaal domein. Er zijn bewustwordingscampagnes ingezet welke in 2024 vervolg krijgen. Daarnaast is gestart met het geven van trainingen aan de uitvoering (gebiedsteam). We zorgen ervoor dat het beleid ruimte biedt voor integraal maatwerk. Het project Toekomstbestendige Wmo, voorheen Grip op de Wmo, is gestart. We hebben enkele werkprocessen voor de gebiedsteams vereenvoudigd, dit werkt tijd- en kostenbesparend. Daarnaast hebben we in 2023 meer gebruik gemaakt van data om ons beleid op te stellen. Ook zijn we in het najaar van 2023 gestart met het uitgebreide onderzoek naar de huidige maatwerkvoorzieningen begeleiding en dagactiviteit en de huidige inkoopstrategie.

Dit om toekomstig, passend bij de landelijke en lokale ontwikkelingen, een zorgdekkend landschap te kunnen behouden. We hebben input en advies gegeven over de te maken afspraken met de woningbouwcorporatie over de leefbaarheid van de omgeving en over het borgen van voldoende woningaanbod voor de diverse doelgroepen die nu of in de toekomst ondersteuning kunnen behoeven bij het zelfstandig wonen. Hierbij proberen we zoveel mogelijk te normaliseren en te de-stigmatiseren.

36

Participatie Speerpunt 3: Zoveel mogelijk inwoners vinden hun plek op de arbeidsmarkt We streven een inclusieve arbeidsmarkt na. Zoveel mogelijk inwoners vinden daarom hun plek op de arbeidsmarkt. Ook als zij een beperking hebben. Betaald werk is een belangrijke voorspeller voor een economisch zelfredzaam bestaan.

Wat hebben we gedaan in 2023?  

Het aantal mensen met een uitkering in het kader van de Participatiewet is in 2023 stabiel gebleven. (Bron: Benchmark werk & inkomen). De gemeenteraad en college hebben ingestemd met de verordening Breed Offensief resp. de beleidsregels Werknemersvoorzieningen en Persoonlijke ondersteuning. Dit beleid is gericht op zoveel mogelijk matches tussen werkzoekenden en werkgevers. En met name gaat het hier om werkzoekenden met een arbeidsbeperking.

Verbonden partijen bij dit programma Sociale Dienst Noord West Friesland  In het jaar 2023 zijn in het kader van de GR SOZAW Dienst NWF voorbereidingen getroffen voor het vaststellen van de te wijzigen gemeenschappelijke regeling (I.v.m. in werking treding van de Wet gemeenschappelijke regelingen). Besluitvorming wordt in 2024 verwacht.  Centrumregeling Sociaal Domein Friesland  N.V. Gemeenschappelijke Kredietbank Friesland (Stichting Kredietbank Nederland)

Kaderstellende nota’s 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

College uitvoeringsprogramma (CUP) 2022- 2026 Vlieland Verordeningen en beleidsregels van de Participatiewet, Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Regiovisie Mei-inoar foar ús bern Beleidsnotitie ondersteuning en waardering voor Mantelzorgers 2021-2025 Verordening Adviesraad Sociaal Domein Noardwest Fryslân 2021 Convenant Actieprogramma Weer Thuis Nota ‘vaststellen en doorpakken’, uitgangspuntennota sociaal domein in Noordwest Friesland;.

37

Wat heeft het gekost? Rekening Begroting Begroting Rekening voor wijziging na wijziging 2023 2023 2023 1.436.015 1.708.997 1.476.182 584.770 583.637 667.758 -851.245 -1.125.360 -808.424 0 0 0 0 0 0 116.138 171.138 57.154 -735.107 -954.222 -751.270

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming Samenstelling rekening huidig jaar

Lasten 600 610 620 630 640 650

Sociale basisvoorzieningen 1e lijns ondersteuning Wmo en Jeugd 2e lijns ondersteuning participatie en inkomens 2e lijns ondersteuning Wmo 2e lijnsonderst. Jeugdwet en gemeent. jeugdbeleid Exploit. en ontwikkeling woonzorgcentrum Uiterton

Totaal

Baten

Saldo

59.333 158.738 201.719

46.688 0 105.401

-12.646 -158.738 -96.318

234.518 195.151

12.388 47

-222.130 -195.104

626.723

560.388

-66.335

1.476.182

724.912

-751.270

Investeringen Begroting voor wijziging 2023 INV202250 INV202252 INV202253 Totaal

Openbare ruimte Boswijk Welzijnsgebouw Boswijk Woningen Boswijk

Begroting na wijziging 2023 0 0 0 0

38

Rekening 2023 0 0 0 0

-1.737 77.548 274.943 350.754

Resultaat Belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening

Verschil

Voorlopige afrekening Sociaal Domein Friesland De voorlopige afrek ening 2023 en de definitieve afrek ening 2022 van het SDF zijn in 2023 geboek t. Deze valt vooral positief uit omdat de totale uitgaven voor beschermd wonen veel lager zijn dan de ontvangen integratie uitk ering beschermd wonen. Belangrijk ste oorzaak is de uitstroom van beschermd wonen clieënten naar de Wet Langdruge Zorg. De integratie uitk ering beschermd wonen is (nog) niet aangepast aan deze gewijzigde situatie. Het niet bestede deel van de integratie uitk ering beschermd wonen wordt verrek end met de Friese gemeentes. Mantelzorg In het k ader van de mantelzorg zijn wat representatie geschenk en verstrek t maar het programma zelf moet nog worden opgestart. Het budget moet in 2024 opnieuw geraamd worden. Gebiedsteam Het is lastig te voorspellen hoeveel uren het gebiedsteam aan cliënten op Vlieland moet besteden, dit is van jaar tot jaar verschillend. Dit ligt aan het aantal cliënten en de manier waarop zij begeleid moeten worden. In 2023 blek en minder uren in rek ening te zijn gebracht als geraamd.

€ 49.000

Bijstand aan thuiswonenden De lasten zijn lager dan begroot. De bijstandsuitk eringen zijn per 1 januari 2023 en juli 2023 geïndexeerd met 10,15% en 3,13%. Met deze forse indexatie was in de begroting 2023 geen rek ening gehouden: conform de septembercirculaire 2022 van het Rijk is een indexatie van 2,3% gehanteerd. Desondank s zijn de lasten lager. Dit hangt samen met een lager aantal inwoners met een bijstandsuitk ering. Deze daling is voor de volgende begroting van invloed op onze bijdrage van het rijk hiervoor.

€ 24.000

WMO Er was een vrij dure woningvoorziening waarvoor reeds een begrotingswijziging was doorgevoerd maar de overige voorzieningen vielen juist wat lager uit.

€ 38.000

Jaarafrekening 2022 Dienst Sociale Zaken NW Friesland In onze jaarrek ening wordt de voorlopige afrek ening van de Dienst verwerk t, dit brengt een risico met zich mee, m.n. voor de werk zaamheden voor de jeugd of ook voor thuiszorg zijn op dat moment nog niet alle afrek eningen ontvangen. De definitieve afrek ening k an hierdoor tegenvallen. De definitieve jaarafrek ening 2022 viel met name mee op het onderdeel jeugd. Boswijk

€ 33.000

€ 115.000

De bezetting in het zorggebouw was goed, er was nog weinig budget voor onderhoud nodig en de verwachtte negatieve resultaten bij het welzijnsgebouw en de warmtelevering blek en enigszins mee te vallen. Overige verschillen voordelig

€ 8.000

€ 34.000

€ 16.000

Verschil voor bestemming

€ 317.000

Bestemmingsreserve ouderenhuisvesting Door de hierboven vermelde meevallende resultaten en doordat de stelpost flank erend ouderen beleid mocht worden ingezet voor deze tegenvallende resultaten van met name de verhuur voor het welzijnsgebouw hoefde minder aan de bestemmingsreserve te worden onttrok k en dan geraamd.

-€ 114.000

Verschil na bestemming

€ 203.000

39

Subsidies Onder dit programma vallen de subsidies/bijdragen voor jeugdbeleid en sociale basisvoorzieningen die door de gemeente Vlieland aan de verschillende rechtspersonen worden betaald. Onderstaand overzicht geeft de in 2023 betaalde subsidies/bijdragen ten opzichte van de geraamde bedragen weer. Budget

Betaald

Verschil

Omschrijving subsidie

2.300

2.300

0 Vlielands 1e senioren vereniging

2.900

2.900

0 Commissie welzijn voor ouderen

9.000

10.428

-1.428 Algemeen meldpunt Veilig thuis

14.000

13.658

342 Ondersteuning leven met een beperking

800

0

4.100

1.700

800 Stichting Aanzet Leeuwarden

8.500

0

8.500 Stichting Jeugd en Jongeren werk

20.700

20.700

0 Stichting Kinderopvang Friesland

62.300

51.686

2.400 Stichting Knap De Speeltuin Op

10.614

Stichting Jeugd en jongerenwerk wordt ingezet voor de buurtcoach (subsidie SportFryslan), de stichting jeugd en jongerenwerk is niet meer actief.

40

Programma 7: Volksgezondheid en milieu Algemeen Het programma Volksgezondheid en Milieu gaat over de openbare gezondheidszorg volgens de Wet collectieve preventie volksgezondheid (Veiligheidsregio Friesland), de Jeugdgezondheidszorg, afvalverwijdering- en verwerking, water, riolering, milieubeheer (de kwaliteit van de bodem, de beheersing van geluidshinder, verplaatsing van milieuhinderlijke bedrijven, ongediertebestrijding), lijkbezorging en de begraafplaats. Ook duurzaamheid behoort tot dit programma. Het ambitiemanifest is vorig jaar aangepast, we gaan ons samen met de Vlielanders richten op haalbare duurzaamheidsmaatregelen. De opgave is fors, maar we zien kansen: de nieuwbouw van woningen, de grote betrokkenheid van en de verschillende initiatieven uit de samenleving. Voor de komende collegeperiode zal een nieuw Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid worden vastgesteld. Jaarlijks wordt over de stand van zaken van de uitvoering van dit programma gerapporteerd aan de raad, waarbij ook noodzakelijk gebleken aanpassingen worden voorgesteld. Het gaat om de taakvelden: 7.1 volksgezondheid 7.2 water en riolering 7.3 afval 7.4 milieubeheer 7.5 begraafplaatsen en crematoria

Wat hebben we bereikt? Speerpunten 1. Beschermen Volksgezondheid en voorkomen van wateroverlast 2. Uitvoeren maatregelen water en riool volgens het MJOP 3. Verduurzaming van Vlieland 4. Verduurzaming van gemeentelijke gebouwen 5. Een veilige en efficiënte afvalinzameling

Speerpunt 1: Beschermen Volksgezondheid en voorkomen van wateroverlast Eind 2023 liep het vierde gemeentelijk rioleringsplan (GRP) af. Om te blijven voldoen aan de wettelijke zorgplichttaken van de gemeente te weten: beschermen van de volksgezondheid en het milieu, voorkomen van wateroverlast en voorkomen of beperken van structureel nadelige gevolgen van een hoge of lage grondwaterstand, moeten we bepalen hoe we dit in de komende jaren aanpakken.

Wat hebben we gedaan in 2023? 

In 2023 is begonnen met het opstellen van de opvolger van het vierde gemeentelijk rioleringsplan, het Gemeentelijk Water en Riolerings Programma (GPWR). Voor het opstellen zijn op verschillende manieren bij burgers en betrokken organisaties wensen en suggesties opgehaald. In december is een beleidskeuzenotitie aan de raad voorgelegd.

Speerpunt 2: Uitvoeren maatregelen water en riool volgens het MJOP Geregeld wordt het MJOP, dat volgt uit het Gemeentelijke Rioleringsplan, bijgesteld. Hieruit vloeien de maatregelen voor het komend jaar voort.

41

Wat hebben we gedaan in 2023?   

In afwachting van het nieuwe programma (GPWR) is in 2023 geen nieuw meerjaren onderhoudsplan opgesteld. Het vervangen van het riool in de Berkenlaan, dat eerder was uitgesteld vanwege de verbouw van hotel De Kluut, is in 2023 uitgevoerd. Voor de wateroverlast problemen bij het sportveld is een subsidie-aanvraag bij de impulsregeling dpra (deltaprogramma ruimtelijke adaptatie) aangevraagd en verkregen. Uitvoering is voorzien in combinatie met de werkzaamheden aan de Kampweg.

Speerpunt 3: Verduurzaming Vlieland Met het ondertekenen van het nationaal Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt om de bebouwde omgeving te verduurzamen. Met betrekking tot de warmtetransitie ligt de basis bij de Transitievisie Warmte 1.0 Vlieland die in december 2021 door de raad is vastgesteld. Hierin wordt op hoofdlijnen richting gegeven aan wat we tot 2030 gaan doen om duurzaam te gaan verwarmen. Het gaat over het bouwen aan Vlieland als een fijne plek om te wonen, te leven en te recreeren, nu en later. Basis voor het bouwen is het meerjarenprogramma duurzame ontwikkeling.

Wat hebben we gedaan in 2023?  



Het beleid en meerjarenprogramma duurzame ontwikkeling 2023-2027 is vastgesteld en daarmee ligt een stevige basis voor de aanpak van de verduurzaming van Vlieland tot 2027. Samenwerking met gezamenlijke Friese Waddeneilanden, provincie Fryslan en netwerkbeheerder Liander in het streven naar een toekomstbestendig energiesysteem heeft geleid tot een intentieverklaring met doelstelling om samen acceptabele alternatieven te onderzoeken en mogelijk te maken. Initiatief pilotproject bedrijventerrein gasvrij is opgepakt en inmiddels hebben zowel Waddenfonds als het Europeese stimuleringsfonds Interreg een bijdrage toegezegd voor realisatie van het project.

Speerpunt 4: Verduurzaming gemeentelijke gebouwen De rijksoverheid stelt eisen aan de energieprestaties van gemeentelijk vastgoed. Verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen is, zeker gezien de huidige energiekosten, een opgave. Belangrijke stap is inzicht krijgen in wat nodig is en wat de kosten zijn.

Wat hebben we gedaan in 2023?  

Er is een inventarisatie gemaakt van de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen. Deze inventarisatie zal begin 2024 aan de raad ter informatie worden aangeboden Een aantal gemeentelijke gebouwen voldoen niet aan de verduurzamingseisen. Deze gebouwen worden nader onderzocht en hiervoor worden adviezen opgemaakt. In die adviezen worden naast verduurzaming tevens de huidige functionaliteit en staat van onderhoud van de gebouwen meegenomen. De onderzoeken zijn inmiddels gestart, en verwacht wordt dat in 2024 de eerste adviezen aan de raad worden voorgelegd.

Speerpunt 5: Een veilige en efficiënte afvalinzameling De afvalinzameling op het eiland is versnipperd. Deels wordt de afval ingezameld met losse containers en een vuilniswagen en deels middels ondergrondse afvalcontainers. Dit kan beter en efficiënter. De vuilpers op de gemeentewerf was ook aan vervanging toe. In 2022 besloot de gemeenteraad hiervoor de financiële middelen naar voren te halen

Wat hebben we gedaan in 2023?  

In het voorjaar van 2023 is de vuilpers op de milieustraat vervangen door een nieuwe. In 2023 is samen met Omrin een studie gestart naar het efficiënter laten functioneren van onze afvalinzameling. Begin 2024 zullen de eerste resultaten bekend zijn. Waarbij verschillende methodes van inzameling worden belicht. De raad zal hierover worden geïnformeerd.

42

Verbonden partijen bij dit programma Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO) N.V. Afvalsturing Friesland (Omrin) N.V. Fryslân Miljeu Noardwest

Kaderstellende nota’s 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) 2016-2023 Gemeentelijk Programma Water en Rioleringen 2024-2027, in voorbereiding Verordening op het beheer en het gebruik van de gemeentelijke begraafplaats voor de gemeente Vlieland 2013 Afvalstoffenverordening gemeente Vlieland 2012 VTH-Beleid 2016 Beleid en meerjarenprogramma duurzame ontwikkeling 2023 – 2027, 2023 TVW 1.0 Vlieland (transitievisie warmte), 2021

43

Wat heeft het gekost? Rekening Begroting Begroting Rekening voor wijziging na wijziging 2023 2023 2023 1.305.344 1.512.906 1.165.013 1.033.920 1.200.298 1.107.311 -271.424 -312.608 -57.701 0 0 0 0 0 118.000 78.000 96.000 77.406 -193.424 -216.608 -98.296

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming

Samenstelling rekening huidig jaar Lasten 700 730 740 750 760 770 780 790 Totaal

Openbare gezondheidszorg Huishoudelijk afval Bedrijfsafval Rioleringen Milieubeheer Duurzaamheid Ongedierebestrijding en afvoeren kadavers Lijkbezorging en begraafplaats

Baten 131.020 242.150 283.604 223.408 64.614 270.244 6.381 61.593 1.283.013

Saldo 100.528 356.055 318.968 314.467 0 81.050 0 13.649 1.184.717

-30.492 113.906 35.364 91.058 -64.614 -189.193 -6.381 -47.944 -98.296

Investeringen Begroting voor wijziging 2023 INV202121 INV202122 INV202232 INV202233 INV202311 INV202320 INV202321 Totaal

Riolering WdeV Boereglop Lutinelaan Riool Berkenlaan Vuilpers HH Vuilpers BA Apparatuur tandartspraktijk Kleppencontainer HH Kleppencontainer BA

Begroting na wijziging 2023 0 0 0 0 0 0 0 0

44

0 0 0 0 73.000 5.445 2.055 80.500

Rekening 2023 34.120 111.060 113.746 42.929 69.997 5.445 2.055 379.351

Resultaat Belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening

Verschil

Openbare gezondheidszorg Onder dit product vallen diverse projecten waarvoor in 2023 Specifiek e Uitk eringen werden ontvangen: een ondersteuningsbudget voor GALA, de Friese IZA, en verschillende preventie programma's. Uitvoering vindt veelal ook de k omende jaren plaats. Daarnaast k unnen voor de Huisartsenprak tijk wat budgetten worden bijgesteld en waren budgetten voor de tandarts niet volledig nodig omdat deze later van start ging dan oorspronk elijk gedacht.

€ 40.000

Huishoudelijk afval De opbrengst afvalheffing viel enigszins tegen maar we ontvingen wel ruim € 20.000 dividend van Omrin. Daarnaast bleek de indexering van de k ostenbudgetten niet voor alle k ostensoorten nodig te zijn.

€ 42.000

Riolering

-€ 10.000

Er is minder onderhoud uitgevoerd dan geraamd m.n. voor drink waterbesparing daar tegen over staat dat de camerainspectie niet geraamd was. De heffing bracht minder op dan geraamd. Ook hier door lagere rentek osten op investeringen een meevaller Afrekening FUMO De afrek ening op basis van werk elijk besteede uren voor lok ale tak en blijk t de laatste jaren voor Vlieland een gunstige afrek enmethode omdat deze steeds lager blijk en te zijn dan het in rek ening gebrachte voorschot.

€ 37.000

Duurzaamheid

€ 130.000

Veel van de projecten van het duurzaamheidsprogramma moesten in 2023 nog worden gestart. € 30.000

VPB Wat nog te betalen bedragen op de balans voor de vennootschapsbelasting k onden vrijvallen omdat de aanslagen de laatste jaren meevallen. Overige verschillen negatief

-€ 14.000

Verschil voor bestemming

€ 255.000

Mutaties bestemmingsreserve duurzaamheid Omdat veel projecten voor duurzaamheid nog moesten worden gestart hoefde minder aan de bestemmingsreserve te worden onttrok k en dan geraamd. Daarnaast was juist wel een toevoeging nodig om tijdens de looptijd van het duurzaamheidsprogramma de diverse projecten te k unnen uitvoeren.

-€ 137.000

Verschil na bestemming

€ 118.000

De berekening kostendekkendheid van de afvalverwerking en het riool zijn in de paragraaf lokale heffingen opgenomen.

45

Programma 8: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Algemeen De Woonvisie 2018 is opgenomen in de Omgevingsvisie die door de raad op 24 mei 2022 is vastgesteld. In de Omgevingsvisie is aangegeven dat de Woonvisie zal worden opgevolgd door een Programma Wonen. In het derde kwartaal van 2023 is met dit Programma een begin gemaakt. In 2024 zal het programma Wonen worden vastgesteld. Onderdeel van het Programma wordt ook de wettelijk vereiste Woonzorgvisie. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Daarmee is het volledige speelveld van de ruimtelijke ordening veranderd. De gemeente Vlieland heeft zich hier al meerdere jaren op voorbereid, maar zal evenals vele andere gemeenten vooral door ermee te gaan werken en ervaring op te doen moeten leren wat de gevolgen van deze inwerkingtreding zijn. Na de inwerkingtreding moeten, naast het ervaring opdoen, ook nog enkele instrumenten worden afgerond en zal de beleidscyclus in werking gezet moeten worden. Met het inrichten van het instrumentarium zijn we al een eind op weg.

Vlieland moet een eiland blijven met een eigen gemeenschap, waarvan de samenstelling in balans is, waar goed geleefd kan worden, waar mensen met aandacht en zorg voor elkaar samenleven, dat bereikbaar blijft, waar recreanten naar draagkracht van het eiland worden ontvangen in een natuurlijke omgeving die robuust is, waar de biodiversiteit floreert en waar mens en dier samen in een gezonde en duurzame omgeving kunnen blijven leven. Het gaat om de taakvelden: 8.1 fysieke leefomgeving 8.3 wonen en bouwen

Wat hebben we bereikt? Speerpunten 1. 2. 3. 4. 5.

Het opstellen van een programma Wonen, inclusief een Woonzorgvisie Het opstellen van het omgevingsplan, inclusief een milieueffectrapportage Het verder implementeren van de Omgevingswet Het leren werken met de Wet kwaliteitsborging Het blijven samenwerken met andere Waddeneilanden en ketenpartners voor wat betreft de implementatie van de Omgevingswet 6. Het opstellen en uitvoeren van het programma biodiversiteit 7. Inzet voor de programmalijn “Goed Wonen & Leven” van Programma Waddeneilanden.

Speerpunt 1: Het opstellen van een programma Wonen, inclusief een Woonzorgvisie In januari 2018 heeft de raad een Woonvisie vastgesteld. Deze Woonvisie is voor het college sturend voor de keuzes in de volkshuisvesting en de ruimtelijke ontwikkelingen op het gebied van woningbouw. In de Omgevingsvisie is aangegeven dat de Woonvisie zal worden opgevolgd door een Programma Wonen. Onderdeel van het Programma wordt ook de wettelijk vereiste Woonzorgvisie. In de afgelopen paar jaar is voor Vlielandse begrippen veel gebouwd. Voor de komende jaren staan nog meer forse bouwplannen op stapel. Bij veel van die bouwplannen worden ook woonruimte en ruimte voor personeelshuisvesting gerealiseerd. Daarnaast zijn er binnen de dorpsgrenzen nog een paar locaties denkbaar waar transformatie naar woningbouw plaats kan vinden. Het is belangrijk na te gaan wat nadien, nadat al die bouwplannen en transformaties hebben plaatsgehad, nog de behoefte naar woonruimte zal zijn, rekening houdend met bevolkingsprognoses en andere ontwikkelingen die van invloed zijn op het aantal bewoners van het eiland. Dat zal in het Programma Wonen nadrukkelijk aan de orde komen.

46

Het is van belang voldoende woningen op Vlieland te realiseren die het voor gezinnen met kinderen mogelijk maken op Vlieland te blijven of zich er te vestigen. Daarnaast (en deels daarmee gecombineerd) is er een gebrek aan passende woonruimte voor starters en middenkaderberoepen in onderwijs, zorg, horeca/toerisme en (semi-) overheid. De vraag is hoe de situatie zal zijn na de realisatie van alle bouwplannen. Bijkomende vraag daarbij is ook wie de toekomstige inwoners van Vlieland zijn en moeten zijn. Ook de wijze waarop de bestaande woningvoorraad wordt gebruikt, blijft aandachtspunt in het licht van het tekort aan woonruimten voor degenen die economisch-maatschappelijk aan het eiland gebonden zijn. In 2021 is begonnen met een inventarisatie van het oneigenlijk woninggebruik en er wordt gekeken naar een aanpak daarvan. Omdat dit een problematiek is die op alle eilanden speelt, is dit ondergebracht in het Programma voor de Wadden om te kijken of we hier gezamenlijk qua kennis en ervaring een goede aanpak in kunnen bewerkstelligen. Ook dat zal onderdeel van het programma Wonen worden.

Wat hebben we gedaan in 2023? In juni heeft de gemeenteraad de startnotitie wonen vastgesteld. Na deze vaststelling is er een uitvraag gegaan naar een vijftal partijen voor de ontwikkeling van een nieuw programma wonen. In september heeft de gunning plaatsgevonden en is Sweco gestart met de opdracht. De laatste maanden van 2023 hebben dan ook in het teken gestaan van het participatietraject rondom dit thema. Er zijn vele gesprekken gevoerd met stakeholders en er is een inwonersavond georganiseerd. In 2024 zal dit programma worden voorgelegd aan de gemeenteraad.

Speerpunt 2: Het opstellen van het omgevingsplan, inclusief een milieueffectrapportage In 2022 lopen een paar bestemmingsplanprocedures af. Dat zijn de laatste bestemmingsplannen. Vanaf eind 2022 en begin 2023 moeten procedures worden ingezet die rekening houden met de inwerkingtreding van de Omgevingswet en het overgangsrecht dat daarin is genoemd. De gemeente moet vanaf 1 januari 2023 kunnen werken met het tijdelijke omgevingsplan. Daarnaast wordt in 2023 verder gewerkt aan de implementatie van de Omgevingswet die op 1 januari 2023 in werking treedt. Dat betekent onder meer het opstellen van het omgevingsplan. Ten behoeve van dat omgevingsplan wordt in 2023 gewerkt aan de afronding van de cultuurhistorische waardenkaart en de archeologische beleidsadvieskaart, het kwaliteitsdocument en de aanpassing van de gemeentelijke verordeningen. Bij de Omgevingsvisie is bewust gekozen om geen milieueffectrapportage op te stellen en dat pas te doen bij het omgevingsplan. Reden daarvoor was dat er geen kaderstellende uitspraken in de visie zijn gedaan, en uit kostenoverweging. Uit de praktijk blijkt dat de Commissie voor de milieueffectrapportage gemeenten die die keuze hebben gemaakt, alsnog vergen om ook op visieniveau zaken uit te zoeken en deel uit te laten maken van de milieueffectrapportage.

Eerder beleid is nooit onderzocht op de milieueffecten en dus moet dat volgens de Commissie nu alsnog. Dat betekent het nodige, onverwachte extra werk. In 2023 willen we het proces van de rapportage afronden.

Wat hebben we gedaan in 2023? 





De gemeente moet vanaf 1 januari 2024 kunnen werken met het tijdelijke omgevingsplan. Dit tijdelijk omgevingsplan bestaat uit de oude bestemmingsplannen, enkele verordeningen en de bruidsschat van het Rijk. Samen met de andere eilanden is toegewerkt naar een juiste interpretatie en aanpak hiervan. Daarnaast is in 2023 verder gewerkt aan het benodigde instrumentarium. Dat betekent onder meer het opstellen van het omgevingsplan. Ten behoeve van dat omgevingsplan is in 2023 gewerkt aan de verdere afronding van de cultuurhistorische waardenkaart en de archeologische beleidsadvieskaart, het kwaliteitsdocument en de aanpassing van de gemeentelijke verordeningen. Ten behoeve van het kwaliteitsdocument is nauw samengewerkt met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Daarbij zijn zijdelings ook de provincie en Vestigia, de opstellers van de waardenkaarten, betrokken.

47

Speerpunt 3: Het verder implementeren van de Omgevingswet In de Omgevingswet komt een sterkere nadruk te liggen op toezicht en handhaving. Dit betekent onder meer structurele controles door toezichthouders op de naleving van de wetgeving. De controles richten zich op het plaatsen en gebruiken van bouwwerken zonder de vereiste omgevingsvergunning dan wel de controle dat in overeenstemming met vergunningen wordt gebouwd. Ook wordt de naleving op de huisvestingsverordening gecontroleerd. Hiervoor maken we gebruik van zowel externe als interne toezichthouders. Voorts zijn er naast het instrumentarium onder de Omgevingswet nog veel meer zaken die vóór de inwerkingtreding in gang gezet moeten worden. Te denken valt aan de hele digitale omgeving, het in staat zijn vergunningen te verlenen, de dienstverlening dicht bij de burger te houden, hoe om te gaan met participatie, het aanpassen van de interne organisatiestructuur, en dergelijke. Dit heeft allemaal raakvlak met de breedte van de fysieke leefomgeving. Voor al deze zaken is al het nodige tot stand gekomen. In 2023 wordt daarmee gewerkt en wordt gekeken of alles ook gaat zoals we hebben bedacht. Het is zaak tijdig bij te sturen waar dat nodig is of het dynamisch instrumentarium daarop aan te passen. De eerste jaren onder de Omgevingswet zal het vooral nodig zijn om te leren en ervaringen op te doen.

Wat hebben we gedaan in 2023? 

In 2023 is vooral toegewerkt naar de daadwerkelijke inwerkingtreding op 1 januari 2024. Dat betekent dat vooral het digitale spoor in orde is gebracht om in ieder geval vergunningen aan te kunnen vragen. Daarnaast heeft de raad de nodige besluiten genomen om klaar te zijn voor de inwerkingtreding. We hebben dit traject gedaan in samenspraak met de andere Waddeneilanden, met de VNG en met de Friese Aanpak.

Speerpunt 4: Het leren werken met de Wet kwaliteitsborging 

In 2022 treedt ook de Wet kwaliteitsborging in werking. Dat betekent dat het bouwtechnisch bouwtoezicht volledig wordt geprivatiseerd. De gemeente krijgt hierin vooral een repressieve toezichthoudende en controlerende taak. Dit gaat voor Bouw- en woningtoezicht een belangrijke verandering met zich meebrengen. Voor het technisch bouwtoezicht en de bouwcontroles wordt tot dusver externe deskundigheid ingezet. Voor 2023 zal dit vooreerst worden voortgezet. Het is belangrijk om in het eerste jaar te kijken wat de gevolgen zijn en ervaring op te doen. Daarna kunnen gerichtere keuzes worden gemaakt.

Wat hebben we gedaan in 2023? 

Op 1 januari 2024 is de Wet kwaliteitsborging deels in werking getreden (alleen nieuwbouw in gevolgklasse 1). In de aanloop daarnaartoe hebben we ons zoveel mogelijk laten bijpraten over de gevolgen hiervan voor een kleine gemeenschap als Vlieland. We hebben daar met de bouwers en ondernemers over gesproken en we hebben samen met de VNG en andere kleine gemeenten gekeken hoe we hier het beste mee om kunnen gaan. Op die wijze hebben we ons zo goed mogelijk voorbereid, waarbij wel de keuze is gemaakt dat de ervaringen ons pas duidelijk zullen maken wat de gevolgen gaan zijn.

Speerpunt 5: Het blijven samenwerken met andere Waddeneilanden en ketenpartners voor wat betreft de implementatie van de Omgevingswet De gemeente is samen met de andere Friese Waddeneilanden vertegenwoordigd in een werkgroep die provinciebreed de nieuwe ruimtelijke adviescommissie onderzoekt. Hierin wordt gekeken in hoeverre het mogelijk is om tot een eilandspecifieke adviescommissie te komen met inbreng van lokale deskundigheid.

Wat hebben we gedaan in 2023? 



De gemeente is samen met de andere Friese Waddeneilanden vertegenwoordigd in een werkgroep die provinciebreed de nieuwe ruimtelijke adviescommissie onderzoekt. Hierin wordt gekeken in hoeverre het mogelijk is om tot een eiland-specifieke adviescommissie te komen met inbreng van lokale deskundigheid. Daarnaast is de gemeente aangesloten bij De Friese Aanpak. Ook vanuit die organisatie wordt in gezamenlijkheid kennis en ervaring opgedaan bij de implementatie van de Omgevingswet.

48

Speerpunt 6: Het opstellen en uitvoeren van het programma biodiversiteit In 2022 is een begin gemaakt met het opstellen van een programma Biodiversiteit. Dit programma moet in 2023 worden vastgesteld en tot uitvoering worden gebracht.

Wat hebben we gedaan in 2023? 

In november 2023 is een programma Biodiversiteit vastgesteld. Dit programma wordt de komende jaren tot uitvoering gebracht. Speerpunt daarbij is vooral het versterken van bewustwording van het belang van biodiversiteit, alsmede het faciliteren van inwoners die initiatieven willen ontplooien al dan niet gelijktijdig met landelijke campagnes.

Speerpunt 7: Inzet voor de programmalijn “Goed Wonen & Leven” van Programma Waddeneilanden De gezamenlijke eilanden werken samen aan het programma Waddeneilanden zoals eerder vermeld in deze begroting. Het ziet toe op vijf programmalijnen waarvan dit er één is.

Wat hebben we gedaan in 2023? 

In samenwerking met de andere eilanden wordt hier aan gewerkt.

Verbonden partijen bij dit programma Welstandszorg Hûs en Hiem FUMO Samenwerkingsverband Waddeneilanden (programma Waddeneilanden) Veiligheidsregio Friesland

Kaderstellende nota’s Hier genummerd de meest actuele nota’s, beleidsstukken, verordeningen noemen met jaartal er achter. 1. Omgevingsvisie 2022 2. Startnotitie Wonen 2023 3. Beleidsregels Recreatiewoningenterrein 2021 4. Programma Waddeneilanden 2022 5. Alle geldende bestemmingsplannen 6. Herziene welstandsnota 2018 7. Huisvestingsverordening 2020 8. Legesverordening 2024 9. Programma Biodiversiteit 2023

49

Wat heeft het gekost? Rekening Begroting Begroting Rekening voor wijziging na wijziging 2023 2023 2023 302.188 598.199 433.854 90.400 274.400 296.030 -211.788 -323.799 -137.825 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -211.788 -323.799 -137.825

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming

Samenstelling rekening huidig jaar Lasten 800 810 820 830 Totaal

Ruimtelijke ordening Bouw- en woningtoezicht gemeentelijke gebouwen niet voor publieke dienst Volkshuisvesting

Baten

Saldo

322.924 101.617 9.313

5.600 289.375 0

-317.324 187.758 -9.313

0 433.854

1.055 296.030

1.055 -137.825

Investeringen Begroting voor wijziging 2023 Totaal

Begroting na wijziging 2023 0

Rekening 2023 0

0

Resultaat Belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening

Verschil

Locatieonderzoek appartementengebouw

€ 5.000

Woonvisie

€ 17.000

Onderzoekwoningbouw en verduurzaming gemeentelijke gebouwen De drie hierbovengenoemde projecten waren in 2023 nog niet afgerond, restant budgetten moeten daarom in 2023 opnieuw geraamd worden.

€ 45.000

Budgetten voor de omgevingswet

€ 134.000

Deze budgetten moeten in 2024 opnieuw geraamd worden. Fysieke leefomgeving algemeen

-€ 36.000

Met name door inhuur externe expertise € 15.000

Leges omgevingsvergunningen Vrijval voorziening Duinwijck

€ 6.000

Overige verschillen nadelig

-€ 1.000

Verschil voor bestemming

€ 185.000

Verschil na bestemming

€ 185.000

50

Overzicht 2023 Registratie woningzoekenden

2020 2021 2022 2023 Totaal aantal nieuwe inschrijvingen mét economischmaatschappelijke binding Totaal aantal nieuwe inschrijvingen zónder economischmaatschappelijke binding Aantal woningzoekenden met een economisch-maatschappelijke binding met Vlieland op 31 december -waarvan al woonachtig in een sociale huurwoning op Vlieland (doorstromers)

33

33

22

22

32

30

20

13

156

167

186

100

45

46

41

8

-waarvan woonachtig in eigen woning op Vlieland

42

44

50

11

Aantal voor (her)verhuur beschikbaar gekomen woningen Gemiddeld aantal reacties van economisch-maatschappelijk gebonden woningzoekenden op gepubliceerde woningen

30

5

11

8

14

13,7

45,5

25,4

Aantal voor (her)verhuur beschikbaar gekomen seniorenwoningen Gemiddeld aantal reacties van economisch-maatschappelijk gebonden woningzoekenden op gepubliceerde seniorenwoningen

0

1

32

2

nvt

10

nvt

nvt

Toelichting 











In 2023 is voor het eerst het effect zichtbaar van een regel die in 2020 is ingegaan. De regel dat de inschrijving als woningzoekende wordt beëindigt als de woningzoekende drie jaar lang niet heeft gereageerd op een te huur aangeboden woning. Woningzoekenden zonder economisch maatschappelijke binding komen op grond van de Huisvestingsverordening 2020 niet in aanmerking voor een sociale huurwoning op Vlieland. Zij kunnen zich echter wel inschrijven in de Registratie van Woningzoekenden. Aangegeven wordt hoeveel van de woningzoekenden al in een sociale huurwoning wonen (doorstromers) en hoeveel er een eigen woning bezitten. Een groot deel van de doorstromers en de eigenwoningbezitters hebben geen urgent woonprobleem maar staan 'voor de zekerheid' ingeschreven. Een deel van de woningzoekenden met economisch-maatschappelijke binding is niet actief op zoek, maar is kennelijk naar tevredenheid gehuisvest via de werkgever of woont nog bij de ouders thuis en reageert (nog) niet op te huur aangeboden woningen. In 2022 was het gemiddelde aantal reacties op een woning flink hoger. We constateren dat het aantal reacties hoger is als er meerdere woningen tegelijk worden aangeboden, wat in 2022 een paar keer het geval was. Waarschijnlijk kunnen we hieruit concluderen dat veel woningzoekenden niet reageren op het moment dat ze denken toch nog niet aan de beurt te zijn.

In 2022 is de Boswijk gereed gekomen, dit komt tot uiting in het aantal beschikbaar gekomen seniorenwoningen. Ook in 2023 zijn er twee woningen in de Boswijk toegewezen. Omdat hier een ander toewijzingsbeleid voor geldt waarbij de zorgvraag leidend is, zijn deze woningen niet gepubliceerd.

51

Programma 9: Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen Algemeen Het programma Algemene dekkingsmiddelen en financiering gaat over de treasuryfunctie, aandelen, de algemene uitkering uit het gemeentefonds, algemene baten en lasten zoals stelposten voor onvoorzien, de waardering van onroerende zaken (WOZ), de opbrengsten van algemene gemeentelijke belastingen: ozb, baatbelasting, woonforensenbelasting, toeristenbelasting, hondenbelasting, precariobelasting, de lasten die betrekking hebben op de heffing en invordering van de hiervoor genoemde belastingen. De onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves worden zo veel als mogelijk is verantwoord bij het programma waar de reserve betrekking op heeft. Het gaat om de taakvelden: 0.5 treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 belastingen overig 0.7 algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 overige baten en lasten

Wat hebben we bereikt? Speerpunten  Actuele beleidstukken financiën  Een efficiënte oplegging en inning van toeristenbelasting

Speerpunt 1: Actuele beleidstukken financiën Door middel van verschillende nota’s en verordeningen heeft de raad invloed op het financiële proces bij de gemeente. Deze beleidsstukken moeten regelmatig worden geactualiseerd.

Wat hebben we gedaan in 2023? 

Voorbereidingen werden getroffen om financiële verordeningen begin 2024 te laten vaststellen. Het besluit budgetbeheer werd in 2023 vastgesteld.

Speerpunt 2: Een efficiënte oplegging en inning van toeristenbelasting De gemeenten Terschelling en Vlieland willen samen het heffen en innen van toeristenbelasting efficiënter maken. De belangrijkste reden voor deze omslag is het ontzorgen van de logiesverstrekkers maar zeker ook de wens om een beter en vroeger inzicht in het aantal overnachtingen te krijgen. De gemeenten verkenden in 2023 de mogelijkheden. Er wordt gedacht aan een systematiek waarbij heffing kan plaatsvinden bij de toerist/bezoeker zelf, waarbij deze verantwoordelijk is voor het betalen van de belasting. Bovendien wordt in deze variant het profijtbeginsel toegepast: de gebruikers van de voorzieningen betalen zelf rechtstreeks hun verschuldigde belasting aan de gemeente. Een alternatief scenario is om rederij Doeksen in te zetten. Doeksen exploiteert de veerbootverbinding vanuit Harlingen. Aangezien binnenkomst en vertrek voor een groot deel van de bezoekers via deze veerverbindingen plaatsvindt, kan Doeksen een centrale rol spelen bij de toeristenbelasting.

Wat hebben we gedaan in 2023? 

In 2023 is een marktconsultatie gedaan waarvan de resultaten eind 2023 bekend werden.

52

Verbonden partijen bij dit programma N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

Kaderstellende nota’s 1. Financiële verordening 2024 2. Financieringsstatuut 2024 3. Controleverordening 2023 4. Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid 2003 5. Belastingverordeningen 2023; 6. Precario 7. Honden 8. Onroerende zaakbelasting 9. Toeristenbelasting 10. Forensenbelasting 11. Besluit budget beheer 2023

53

Wat heeft het gekost? Rekening Begroting Begroting Rekening voor wijziging na wijziging 2023 2023 2023 994.470 630.104 1.638.463 7.099.748 7.451.748 7.599.241 0 0 0 6.105.278 6.821.644 5.960.779 900.000 900.000 900.000 900.000 1.148.996 985.169 6.105.278 7.070.640 6.045.948

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming Samenstelling rekening huidig jaar

Lasten 900 920 940 950 970 990 Totaal

Beleggingen en financieringsresultaat Uitkeringen gemeentefonds c.a. Gedetacheerd personeel en werken voor derden Wet WOZ en heffen en invorderen belastingen Gemeentelijke belastingen algemene middelen Mutaties van reserves

Baten

Saldo

156.847 0 246.635

165.593 4.550.579 203.616

8.747 4.550.579 -43.019

99.981

9.557

-90.424

0

2.669.896

2.669.896

2.035.000 2.538.463

985.169 8.584.410

-1.049.831 6.045.948

Investeringen Begroting voor wijziging 2023 Totaal

Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

0

0

0

Resultaat Recapitulatie algemene dekkingsmiddelen Begroting voor wijziging 2023 2.759.900

Lokale heffingen

Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

2.799.900

2.669.900

3.900

3.900

8.800

Algemene uitkering

4.128.000

4.440.000

4.550.600

Wet WOZ en heffen invordering belastingen

-123.500

-173.500

-90.400

Onvoorzien

-280.200

-121.200

0

Overige baten en lasten

0

0

-5.200

Gedetacheerd personeel

-40.300

-40.300

-37.800

6.447.800

6.908.800

7.095.900

Beleggingen en financieringsresultaat

Totaal batig resultaat voor bestemming

54

Taakveld 0.5 treasury: liquiditeitenbeheer en financiering Door actief budgetbeheer wordt getracht de geldstromen die gemoeid zijn met de uitgaven en de inkomsten zo goed mogelijk te beheersen. Ook in 2023 werd daarbij gewerkt overeenkomstig de geldende budgethoudersregeling en het treasurystatuut.

Specificatie berekening rente omslag; Werkelijke rente Betaalde rente voor kort- en langlopende leningen -\- Ontvangen rente

366.469 295.668

Totaal

70.800

-\- Rentelast naar grondexploitatie -\- Rentelast naar projectfinanciering +\+ Rentebaten verstrekte leningen met projectfinanciering

0 176.100 138.850

Per saldo aan taakvelden toe te rekenen werkelijke externe rente

33.550

+\+ Fictieve rentekosten eigen vermogen +\+ Fictieve rentekosten voorzieningen

-\-

-\-

0 0

Totaal via omslag aan taakvelden toe te rekenen netto rentekosten

33.550

Berekening renteomslag Boekwaarde 1-1 mat., immat. en fin.vaste activa -\- projectgefinancierde en verstrekte leningen

32.637.392 22.516.968

Boekwaarde als grondslag voor renteomslag

10.120.424

Omslagpercentage Aan taakvelden toegerekende rente (objectfinaciering BNG 40.104019, 40.113789 en 40.115023) Aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

0,3315

-\-

%

176.100 33.550

Rente resultaat op het taakveld treasury

0

Langlopende schulden 2023 Onderstaand overzicht geeft een specificatie van de langlopende schulden w eer; Jaar van Oorspronkelijk laatste bedrag van de aflosgeldlening sing 870.350 2034 1.000.000 2023 2.500.000 2028 2.000.000 2038 1.000.000 2028 5.000.000 2056 16.500.000 2060 5.000.000 2051 totaal

RenteperLecenningtage vorm 4,800 ann. 4,510 lin. 4,770 lin. 5,025 ann. 5,200 lin. 1,610 ann. 0,890 lin. 0,465 lin.

Geldgever BNG 98922 BNG 98025 BNG 98176 BNG 40.103842 BNG 40.104019 t.b.v. SRV BNG 40.110467 BNG 40,113789 BNG40.115023

55

Restschuld Restschuld 1 januari Rentelast Aflossing 2023 2023 2023 2023 464.470 21.586 29.520 434.950 50.000 1.489 50.000 0 600.000 27.104 100.000 500.000 1.411.533 69.724 59.544 1.351.988 300.000 15.294 50.000 250.000 4.437.727 70.384 99.063 4.338.664 15.675.000 138.590 412.500 15.262.500 4.833.333 22.217 166.667 4.666.667 27.772.063 366.388 967.294 26.804.768

De gemiddelde rentelast in 2023 op de langlopende leningen bedroeg 1,32%. Dit percentage ontwikkelde zich in de loop der tijd als volgt; 2014 5,02 2015 5,02 2016 3,50 2017 3,18 2018 3,14 2019 3,10 2020 1,75 2021 1,46 2022 1,35 2023 1,32 De plotseling daling van dit rentepercentage in 2020 heeft natuurlijk te maken met de lening die in 2020 is aangetrokken voor de ontwikkeling van de Boswijk en de aankoop gronden van Staatsbosbeheer. Laten we deze lening en ook de andere projectgebonden leningen buiten beschouwing dan komt het percentage op 2,7% uit. Dividend Verantwoord zijn de volgende dividenden:

Bank Nederlandse gemeenten

Begroting voor wijziging 2023 4.000

Begroting na wijziging 2023 4.000

Af: toegerekende rentelasten Totaal

100 3.900

100 3.900

Rekening 2023 8.800 100 8.700

Taakveld 0.6 Lokale heffingen Begroting voor wijziging 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

Baten Heffingen: Onroerendezaakbelasting niet woning

362.300

352.300

353.700

Onroerdende zaakbelasting woning

317.700

367.700

368.700

6.000

6.000

400

Baatbelasting Woonforensenbelasting

223.300

223.300

294.600

Toeristenbelasting

1.789.400

1.789.400

1.597.100

Hondenbelasting

16.600

16.600

14.200

Precariobelasting

44.600

44.600

41.200

Totaal heffingen

2.759.900

2.799.900

2.669.900

Overige baten: Opbr. aanmaningen/dwangbevelen

9.600

Terugontvangen kosten WOZ

0

0

0

2.759.900

2.799.900

2.679.500

Kosten heffing en invordering

73.500

123.500

60.800

Kosten aanslagoplegging en WOZ

50.000

50.000

39.200

Totaal lasten

123.500

173.500

100.000

Batig saldo

2.636.400

2.626.400

2.579.500

Totaal baten Lasten

56

De post openstaande vorderingen belastingdebiteuren bleek door corona in 2021 toegenomen. Daarom is in 2021 de voorziening dubieuze debiteuren met € 60.000 verhoogd. De invordering verloopt goed er staan nog slechts enkele oude vorderingen open. De voorziening is daarom in 2023 weer wat verlaagd, t.g.v. heffing en invordering.

Taakveld 0.7 Algemene uitkering gemeentefonds Begroting voor wijziging 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

Baten Algemene uitkering 2023

4.128.000

4.440.000

4.546.200

Algemene uitkering 2022

5.400

Algemene uitkering 2021

-\-1.000

Totaal baten

4.128.000

4.440.000

4.550.600

De meeropbrengst in 2023 kwam met name door de stijging van de decentralisatieuitkeringen in de december circulaire ten opzichte van de septembercirculaire. Door de late toekenning van de bedragen zal besteding van de middelen deels in 2024 plaats vinden, dit geldt bijvoorbeeld voor de energietoelage. In 2023 werden de volgende decentralisatieuitkeringen verstrekt: Voorschoolse voorzieningen peuters

2.817

Armoedebestrijding kinderen

2.699

VTH provinciale taken

10.215

Extra capaciteit BOA's

28.565

Invoeringskosten Omgevingswet

80.155

Wet kwaliteitsborging bouw

4.419

Meerkosten Oekraïne sociaal domein

1.327

Taal voor ontheemden uit Oekraïne

1.007

Wet goed verhuurderschap

6.313

Veilig wonen

7.062

Opruimen dode vogels vogelgriep (voor SBB)

4.000

Energietoelage

48.832

Uitvoeringskosten GA

17.864

Totaal Decentralisatie-uitkering

215.275

Daarnaast ontving de gemeente Vlieland een Integratie-uitkering; Participatie

8.596

Totaal Integratie-uitkering

8.596

57

Maatstaf “huishouden met laag inkomen boven drempel” Het nieuwe verdeelmodel algemene uitkering kent een maatstaf “huishouden met laag inkomen boven drempel” waarmee veel geld wordt verdeeld: in 2023 landelijk €7,5 miljard, zeg een vijfde van de algemene uitkering. Dat betekent dat relatief kleine veranderingen in de aantallen financieel vrij hard kunnen doorwerken. Een punt voor kleine gemeenten is dat de aantallen op 100-tallen worden afgerond. CBS doet dat om statistische reden. Een preciezere presentatie (in 10-tallen) zou volgens de regels van de statistiek tot schijnnauwkeurigheid leiden. Vlieland zit ‘aan de goede kant van de streep’. Het aantal ging van 100 in septembercirculaire 2023 naar 200 in decembercirculaire 2023. Een kleine verandering in aantallen kan er echter voor zorgen dat de afronding voor een 100 tal lager zorgt. Aantallen zijn nog niet definitief vastgesteld en er vindt ook nog overleg plaats over deze maatstaf. De stijging van deze maatstaf bij de decemberciruculaire zorgde ervoor dat de algemene uitkering inclusief uitkeringsfactor met bijna € 500.000 steeg. Voorzichtigheidshalve is dit bedrag op de balans geplaatst onder vooruitontvangen bedragen van het rijk. De tot nog toe werkelijk ontvangen algemene uitkering 2023 ligt dus € 500.000 hoger dan het hierboven gepresenteerde bedrag.

Taakveld 0.8 overige baten en lasten: Gedetacheerd personeel en overige doorberekeningen Begroting voor wijziging 2023

Uren derden en boventallige uren Lasten Baten Overige baten en lasten Lasten Baten

213.200 172.900

Begroting na wijziging 2023

213.200 172.900

Rekening 2023

192.400 154.600 54.200 49.000

Nadelig saldo

40.300

40.300

43.000

Diverse medewerkers van de gemeente verrichten werkzaamheden voor andere organisaties, die daarvoor een vergoeding voldoen aan de gemeente: Informatiecentrum De Noordwester, Woonfriesland(tuinonderhoud), het samenwerkingsverband De waddeneilanden en de gemeente Terschelling. Diverse stelposten onvoorzien  Als stelpost voor algemeen onvoorzien is een bedrag in 2023 opgenomen van € 210.200. Door begrotingswijzigingen werd hieraan € 159.000 onttrokken. De stelpost bedraagt hierdoor per 31 december 2023 € 51.200 positief.  Daarnaast is een stelpost voor rentelasten voor een nieuw aan te trekken lening opgenomen. Omdat er nog geen nieuwe geldlening is aangetrokken is deze stelpost niet ingezet en bedraagt deze per 31 december 2023 nog € 70.000.

58

Paragrafen

59

Paragraaf 1: Lokale heffingen In 2023 was 32% van onze inkomsten afkomstig uit lokale heffingen, in 2022 was dit percentage 37%. De lokale heffingen vormen een belangrijke inkomstenbron van de gemeente, die worden opgebracht door de inwoners en de gasten. Deze paragraaf geeft een overzicht van de diverse lokale heffingen en belastingen op hoofdlijnen. Onderstaande overzichten geven inzicht in de ontwikkeling van de opbrengsten en tarieven per heffing. Ten gunste/ten laste van 2023 zijn naar aanleiding van bezwaren nog enkele vermeerderingen en verminderingen van aanslagen toeristenbelasting en forensenbelasting 2022 geboekt. Werkelijk

Raming

Werkelijk

2022

2023

2023

Onroerende zaakbelasting

636.000

720.000

722.446

Afvalstoffenheffing

324.000

352.000

335.715

Reinigingsrechten

186.000

197.000

171.464

Rioolrechten

214.000

220.500

190.848

Omgevingsvergunning leges

87.000

274.000

289.375

Precariobelasting

42.000

44.600

41.187

Toeristenbelasting

1.690.000

1.789.400

1.597.103

Burgerzaken leges

126.000

112.000

140.925

Begrafenisrechten

19.000

21.000

13.540

Forensenbelasting

291.000

223.300

294.560

Hondenbelasting

15.000

16.600

14.190

400

6.000

409

3.630.400

3.976.400

3.811.762

Baatbelasting

Totaal

Tarief 2022 onroerende zaakbelasting woningen, eigenaren niet-woningen, eigenaren niet-woningen, niet-eigenaren Afvalstoffenheffing Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden Rioolrechten tarief per 50 3 waterverbruik Precariobelasting tarief per m2 gebruik Toeristenbelasting tarief per dag verblijf Forensenbelasting tarief woning (indien van toepassing) Hondenbelasting tarief per hond (eerste)

60

Tarief 2023

0,06959 0,19575 0,19092

0.06667 0.20749 0.19954

€ 247 € 329

€ 255 € 340

€ 52,50

€ 55,13

€ 54,19

€ 55,82

€ 2,05

€ 2,11

€ 1.451,00

€ 1.515,82

€ 79,43

€ 83,04

Ontwikkeling van de lokale lasten Onroerende-zaakbelastingen De onroerende-zaakbelasting (OZB) genereert de op één na hoogste belastingopbrengst. De OZB bestaat uit een eigenarenbelasting (voor zowel woningen als ook niet-woningen) en een gebruikersbelasting (voor alleen nietwoningen). De gemeente bepaalt het belastingbedrag dat belastingplichtigen moeten betalen op basis van de WOZwaarde van de onroerende zaak. De waarderingsgrondslagen worden jaarlijks, volgens de regels van de Wet Waardering Onroerende Zaken (Wet WOZ), vastgesteld. In 2021 zijn de WOZ-waarden opnieuw bepaald voor het belastingjaar 2023 met als peildatum 1 januari 2022. Begin 2023 zijn de aanslagen gemeentelijke belastingen 2023 met daarop vermeld de WOZ waarde naar de waardepeildatum 1 januari 2022 verzonden. Op Vlieland steeg de gemiddelde WOZ-waarde in 2023 van € 460.000 naar € 537.000 (gemiddelde WOZ waarde zonder recreatie is € 402.000). Het spreekt vanzelf dat door de geringe aantallen verkopen de gemiddelde verkoopprijs op Vlieland niet erg representatief is. Vlieland telt overigens circa 1021 woningen waarvan er 441 recreatief worden gebruikt. Er zijn 55 belanghebbenden die een bezwaarschrift hebben ingediend tegen de aan hen afgegeven waarde beschikking tijdvak 2023, waarvan 48 woningen en 7 niet-woningen.