B1 Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Vlieland 2027
Tekst van het document
Verhouding prijs en kwaliteit levering voorziening door derden Algemeen Ter waarborging van een goede verhouding tussen de prijs voor de levering van een voorziening en de eisen die worden gesteld aan de kwaliteit daarvan, is de gemeente verplicht om in de verordening regels te stellen (artikel 2.6.6, lid 1 van de wet). In artikel 5.4 van het uitvoeringsbesluit is uitgewerkt wat hierin van de gemeente wordt verwacht. Doel is dat een vaste of reële prijs wordt vastgesteld voor diensten die derden verlenen in opdracht van het college. De verplichting in het uitvoeringsbesluit om een reële prijs te hanteren, ziet alleen op diensten. Het kan daarbij zowel gaan om diensten in het kader van een algemene voorziening als diensten in het kader van een maatwerkvoorziening. Het college moet bij de prijsstelling o.a. rekening houden met de continuïteit in de hulpverlening. Die specifieke eis geldt alleen voor diensten in het kader van een maatwerkvoorziening. In het uitvoeringsbesluit is uitgewerkt welke kostprijselementen de gemeente 41 Wmo in ieder geval moet meenemen om te kunnen spreken van een vaste of reële prijs. Die kostprijselementen zijn ook vermeld in deze verordening (lid 2 en 3 van artikel 24). Voor de uitvoeringspraktijk zijn handreikingen over de normering van kostprijselementen beschikbaar die colleges en aanbieders kunnen toepassen om te komen tot een reële prijs.
Een vaste prijs of reële prijs wordt onder andere gebaseerd op de kosten van de personen die de ondersteuning verlenen. Hieronder vallen loonkosten en andere kosten van wettelijke verplichtingen ter zake van de arbeid. Als uitgangspunt geldt dat een aanbieder personen die de ondersteuning verlenen inzet tegen de arbeidsvoorwaarden die passen bij de vereiste vaardigheden. Het college moet zich dus een beeld vormen van de vereiste activiteiten en de daaraan verbonden reële kosten. Het college baseert een reële prijs vervolgens op de collectieve arbeidsovereenkomsten die door de aanbieder in de betreffende sector moeten worden gehanteerd. In Nederland zijn immers bij veel aanbestedingen de algemeen verbindend verklaarde bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten van toepassing. Daarmee gelden die bepalingen voor alle werknemers in de betreffende sector. Als op een persoon die de ondersteuning verleent geen collectieve arbeidsovereenkomst van toepassing is, omdat het bijvoorbeeld gaat om een zelfstandige zonder personeel of een buitenlandse aanbieder (Europese aanbesteding), wordt van colleges evengoed verwacht een reële kostprijs te hanteren die qua arbeidsvoorwaarden gelijk is aan de positie van een werknemer en de wijze van kostprijsopbouw te motiveren.
Naast de kosten van de persoon die de ondersteuning verleent is een reële prijs gebaseerd op directe en indirecte kostprijselementen als een redelijke mate van overheadkosten, een voor de sector reële mate van niet productieve uren van de personen die de ondersteuning verlenen als gevolg van verlof, ziekte, scholing en werkoverleg, reis- en opleidingskosten, indexatie van loon en prijs binnen een overeenkomst en kosten als gevolg van gemeentelijke eisen zoals rapportageverplichtingen en administratieve verplichtingen. Het vaststellen van een reële prijs door het college heeft pas effect als duidelijk is voor welk proces het college die prijs moet gebruiken. De vastgestelde reële prijs moet daarvoor zijn plaats te krijgen in de aanbestedingsprocedure en in de overeenkomst met de derde. Het college moet de overheidsopdracht te gunnen op grond van het criterium van de economisch meest voordelige inschrijving (op grond van artikel 2.114, eerste lid, van de Aanbestedingswet 2012 en artikel 2.6.4, tweede lid, van de wet). Overigens kan het college in afwijking hiervan een overheidsopdracht niet enkel op grond van het criterium de laagste prijs gunnen (artikel 2.6.4 lid 3van de wet).
Het college moet bij het criterium “economisch meest voordelige inschrijving” in de aankondiging van de opdracht bekendmaken welke nadere criteria hij toepast met het oog op de toepassing van dat criterium (artikel 2:115 van de Aanbestedingswet 2012). Die nadere criteria kunnen onder meer prijs en kwaliteit betreffen. De toepassing van het criterium “prijs” betekent dat de inschrijving met de laagste prijs het beste scoort op dat criterium. De vastgestelde reële prijs wordt opgenomen in de aankondiging of de aanbestedingsstukken als eis, zodat een inschrijving geen prijs bevat die lager is dan de vastgestelde reële prijs. De vaststelling van de reële prijs betreft een besluit van het college ter voorbereiding op een privaatrechtelijke rechtshandeling (gunningsbeschikking) waartegen geen beroep kan worden ingesteld (artikel 8:3 van de Awb). De reguliere rechtsbescherming bij aanbestedingsprocedures staat uiteraard gewoon open. Aan dit besluit moet een zorgvuldige afweging ten grondslag liggen (artikel 3:4 van de Awb). De inschrijvingen die niet voldoen aan de eis van de reële prijs zijn ongeldig. Het college moet ongeldige inschrijvingen ter zijde leggen, de betrokken ondernemers komen niet meer in aanmerking voor de gunning.
Het artikel vormt dus een toetsingskader voor het gunnen van de overheidsopdracht voor maatschappelijke ondersteuning en vult deze bevoegdheden op grond van de Aanbestedingswet 2012 nader in op grond van artikelen 2.6.4 en 2.6.6 van de wet. Het is dus van belang om de reële 42 Wmo prijs goed en objectief te onderbouwen. Deze artikelen vormen een lex specialis ten opzichte van de algemene bevoegdheden van de Aanbestedingswet 2012. Lid 1 In dit artikel wordt geregeld dat het college voor het leveren van een dienst door een derde, ofwel een vaste prijs vaststelt, ofwel een reële prijs vaststelt die geldt als ondergrens voor een inschrijving en het aangaan van een overeenkomst met de derde of die geldt als ondergrens voor de vaste prijs. In het geval het college een reële prijs vaststelt, is het mogelijk dat inschrijvers een hoger tarief dan de reële prijs neerleggen. Het is niet mogelijk een lagere prijs neer te leggen. Als het college een vaste prijs vaststelt, dan zal het tarief voor de inschrijvers gelijk zijn aan de vaste prijs. Lid 2 Bij het vaststellen van de prijs moet het college rekening houden met de eisen aan de kwaliteit van die dienst, waaronder de eisen aan de deskundigheid van de persoon die de ondersteuning verleent.
Het college moet ook rekening houden met de continuïteit in de hulpverlening, tussen degenen aan wie de dienst wordt verstrekt en de betrokken hulpverleners. De invulling van de continuïteit van de hulpverleningsrelatie in financiële zin is nieuw voor de gemeente. De aanbieder die de opdracht gegund krijgt moet overleggen met de aanbieder die de opdracht tot dan toe had uitgevoerd over de overname van personeel. De gedachte is dat overname van personeel gemakkelijker verloopt als de gemeente een reële prijs betaalt voor de opdracht. Lid 3 Het college moet de vaste prijs of de reële prijs voor diensten minimaal baseren op de in dit artikel genoemde kostprijselementen. Lid 4 Hierin is een bepaling opgenomen over de prijs-kwaliteitverhouding van andere voorzieningen dan diensten, bijvoorbeeld hulpmiddelen. Artikel 5.4 van het Uitvoeringsbesluit is hierop niet van toepassing. Lid 5 Het college kan ten aanzien van de kwaliteit nadere regels vaststellen Artikel 25. Meldingsregeling calamiteiten en geweld De aanbieder moet bij de toezichthoudend ambtenaar onverwijld melding doen van iedere calamiteit die bij de verstrekking van een voorziening heeft plaatsgevonden en van geweld bij de verstrekking van een voorziening.
Onder 'calamiteit' wordt verstaan een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis, die betrekking heeft op de kwaliteit van een voorziening en die tot een ernstig schadelijk gevolg voor of de dood van een inwoner heeft geleid. Onder 'geweld bij de verstrekking van een voorziening' wordt ondermeer verstaan ontucht met een inwoner en lichamelijk en geestelijk geweld jegens een inwoner, door een persoon die de ondersteuning verleent dan wel door een andere inwoner met wie de inwoner gedurende het etmaal of een dagdeel in een accommodatie van een aanbieder verblijft. Het college wijst een of meerdere toezichthouders aan die toezicht houden op de naleving van de wet (artikel 6.1 van de wet). In aanvulling hierop regelt dit artikel dat het college een regeling opstelt over het doen van meldingen en dat de toezichthoudend ambtenaar deze meldingen onderzoekt en het college adviseert over het voorkomen van verdere calamiteiten en het bestrijden van geweld. Hoofdstuk 6: Waardering mantelzorgers De gemeenteraad moet bepalen op welke manier het college zorgt voor een jaarlijkse blijk van waardering voor de mantelzorgers van inwoners in de gemeente. In dit hoofdstuk wordt hier invulling aan gegeven. 43 Wmo Artikel 26.
Jaarlijkse waardering mantelzorgers Deze bepaling gaat over de jaarlijkse blijk van waardering voor mantelzorgers Het moet gaan om mantelzorgers van inwoners in de gemeente (zie artikel 2.1.6 van de wet). Die mantelzorgers hoeven zelf dus niet in de gemeente te wonen. Verder is het begrip ‘inwoners’ breder dan alleen personen gebruik maken van Wmo-ondersteuning. Het kan ook gaan om personen die zich ooit gemeld hebben, maar waar geen Wmo-voorziening is uitgekomen. Wellicht mede dankzij de inzet van de mantelzorger. Ook die mantelzorgers kunnen in aanmerking komen voor een jaarlijkse blijk van waardering. Op dit moment bestaat het mantelzorgcompliment voor mantelzorgers vanaf 18 jaar uit een bedrag dat jaarlijks wordt vastgesteld. Jonge mantelzorgers < 18 jaar krijgen geen geldbedrag maar een compliment in natura toegekend. Hoofdstuk 7: Klachten en medezeggenschap Dit hoofdstuk bevat een verplichting voor de aanbieders om te beschikken over een regeling voor de afhandeling van klachten en voor de medezeggenschap van inwoners. Ook wordt er invulling gegeven aan de manier waarop ingezetenen, waaronder inwoners en hun vertegenwoordigers, inspraak hebben in de uitvoering van de wet door de gemeente. Artikel 27. Klachtregeling Deze bepaling regelt hoe klachten van inwoners over de uitvoering van de Wmo worden behandeld en wie daarvoor verantwoordelijk is.
Het college stelt een regeling vast voor de behandeling van klachten die betrekking hebben op de werkwijze van de gemeente. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de afhandeling van meldingen, verzoeken en aanvragen. Op deze klachten is hoofdstuk 9 van de Awb van toepassing. Dit hoofdstuk bevat algemene regels voor een zorgvuldige behandeling van klachten door bestuursorganen. Aanbieders van voorzieningen zijn verplicht om zelf een regeling vast te stellen voor de afhandeling van klachten over hun dienstverlening. Inwoners die ontevreden zijn over de ondersteuning die zij ontvangen, kunnen zich hiervoor rechtstreeks tot de aanbieder wenden. De Dienst houdt toezicht op de naleving van deze verplichting door aanbieders. Dit gebeurt onder meer via periodieke overleggen met aanbieders en door jaarlijks een cliëntervaringsonderzoek uit te voeren. Op deze manier wordt bewaakt dat klachten zorgvuldig worden afgehandeld en dat de kwaliteit van de ondersteuning op peil blijft. Artikel 28. Medezeggenschap In de verordening moet staan voor welke voorzieningen een regeling vereist is voor medezeggenschap van inwoners over voorgenomen besluiten van de aanbieder die voor de gebruikers van belang zijn (zie artikel 2.1.3 lid 2 onder f van de wet). Dit is uitgewerkt in lid 1 van deze bepaling.
In lid 2 staan een aantal instrumenten die de Dienst kan inzetten om te zorgen dat de verplichting tot medezeggenschap door aanbieders goed wordt uitgevoerd. Artikel 29. Betrekken van ingezetenen bij het beleid Dit artikel geeft uitvoering aan de verplichting in artikel 2.1.3 lid 3 van de wet om in de verordening te bepalen op welke manier ingezetenen worden betrokken bij de uitvoering van de wet. De inspraak geldt voor alle ingezetenen. Dit is uitdrukkelijk de bedoeling van de wetgever, omdat iedereen op enig moment aangewezen kan raken op ondersteuning. Inbreng van inwoners en hun vertegenwoordigers wordt echter extra aangestipt. Zij weten door hun ervaring immers als geen ander welke drempels er zijn en hoe deze weggenomen kunnen worden. Daarom is het van belang dat zij al vanaf het begin van de beleidsontwikkeling volledig worden betrokken. Daarbij moet onder andere gelet worden op de diversiteit van de doelgroep. 44 Wmo Met lid 3 wordt het aan het college overgelaten om de exacte invulling van de medezeggenschap vorm te geven. Hoofdstuk 8: Overgangsrecht en slotbepalingen Artikel 30. Geen bepalingen Dit artikel biedt het college de mogelijkheid om in alle niet voorziene situaties te handelen naar bevind van zaken. Artikel 31 Pilot Dit artikel biedt het college de mogelijkheid om tijdelijk te experimenteren met nieuwe werkwijzen binnen de maatschappelijke ondersteuning.
Het doel van een pilot is om te onderzoeken hoe de ondersteuning voor inwoners verbeterd kan worden. Om een pilot goed te kunnen uitvoeren, kan het college tijdelijk afwijken van bepaalde regels uit de verordening of de bijbehorende beleidsregels. Dit is alleen toegestaan als deze regels de uitvoering van de pilot belemmeren. Overige regels blijven onverkort van kracht. De afwijking vinden plaats binnen de grenzen van wet- en regelgeving. Een pilot wordt altijd uitgevoerd op basis van een vooraf opgesteld plan. Het college stelt de raad vooraf in kennis van de voorgenomen pilot. Hiermee wordt geborgd dat de pilot zorgvuldig en transparant plaatsvindt. In dit plan wordt in ieder geval beschreven wat de pilot inhoudt, hoelang deze duurt en van welke regels tijdelijk wordt afgeweken. Een pilot heeft altijd een tijdelijk karakter en is bedoeld om te leren en te beoordelen of een nieuwe aanpak in de toekomst structureel kan worden toegepast. Artikel 32. Hardheidsclausule, evenredigheid en nadere regels In bijzondere gevallen kan het college ten gunste van de inwoner afwijken van de bepalingen van deze verordening (niet van de in de wet zelf genoemde bepalingen). Zo nodig wordt hierbij advies ingewonnen. Afwijken kan alleen maar ten gunste, en nooit ten nadele van de betrokken inwoner. Verder is met nadruk gemeld: in bijzondere gevallen.
Het gebruik maken van de hardheidsclausule betreft een uitzondering en geen regel. Het college moet in verband met precedentwerking dan ook duidelijk aangeven waarom in een bepaalde situatie van de verordening wordt afgeweken. In lid 3 wordt verwezen naar het evenredigheidsbeginsel. Dit beginsel bepaalt dat de nadelige gevolgen van een besluit niet onevenredig mogen zijn in verhouding tot de met het besluit te dienen doelen voor een belanghebbende, artikel 3.4 lid 2 Awb. Een besluit mag dus wel nadelige gevolgen hebben voor belanghebbende (bijvoorbeeld het intrekken van een voorziening) Deze nadelige gevolgen mogen niet onnodig veel leed veroorzaken. In de verordening en de wet bestaan discretionaire bevoegdheden, herkenbaar aan het woord ”kan”. De toetsing aan het evenredigheidsbeginsel geldt voor alle besluiten die op een discretionaire bevoegdheid zijn gebaseerd. - Het gaat dus over besluiten waarbij het bestuursorgaan beleidsruimte heeft en waarbij het rechtstreeks en zelf betrokken belangen moet afwegen en beoordelen. - Geschiktheid, noodzakelijkheid en evenwichtigheid spelen een rol bij de evenredigheidstoets. De toetsing daaraan zal niet in alle gevallen op dezelfde manier (kunnen) plaatsvinden.
De toetsing van het evenredigheidsbeginsel verschilt in elke situatie en er moet daarom een individuele belangenafweging plaatsvinden - Vanwege proportionaliteit moet de drie stappen toets gevolgd worden. De intensiteit van de toetsing aan het evenredigheidsbeginsel wordt bepaald door onder andere: - de aard en de mate van de beleidsruimte van het bestuursorgaan - de aard en het gewicht van de doelen van het besluit - de aard van de betrokken belangen - de mate waarin de belangen door het besluit worden geraakt 45 Wmo De toetsing zal intensiever zijn naar mate: - de belangen zwaarder wegen - de nadelige gevolgen van het besluit ernstiger zijn, of - het besluit een grotere inbreuk maakt op fundamentele rechten Artikel 33. Intrekking oude verordening en overgangsrecht In dit artikel is het overgangsrecht geregeld. In lid 2 is duidelijk gemaakt dat bestaande rechten en plichten doorlopen, totdat een nieuwe beoordeling heeft plaatsgevonden. Op basis van lid 3 worden aanvragen die nog bij het college op grond van de verordening uit 2024 in behandeling zijn, op grond van de verordening uit 2024 beoordeeld. Tenzij toepassing van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Vlieland 2027 gunstiger is voor de aanvrager.
Op basis van lid 4 wordt op bezwaarschriften tegen een besluit op grond van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Vlieland 2024 beslist op basis van die verordening. Op basis van lid 5 kan hier echter van worden afgeweken als het voor de inwoner voordeliger is om op basis van de nieuwe verordening te beslissen. Artikel 34. Inwerkingtreding en citeertitel Dit artikel bepaalt de inwerkingtreding van deze verordening en legt vast hoe de verordening wordt aangehaald.