B1 Jaarverslag-jaarrekening 2025 gemeente Vlieland

1

Voorwoord Aan de leden van de raad van de gemeente Vlieland, Het doet ons genoegen het jaarverslag en de jaarrekening 2025 aan u te kunnen aanbieden. Het laatste volledige jaar uit deze raadsperiode. Met deze jaarrekening legt het college verantwoording af over het gevoerde financiële beheer over het boekjaar 2025. Inhoudelijk verwijzen wij u naar de jaarstukken met de daarin opgenomen accountantsverklaring. De jaarrekening is opgesteld conform de geldende voorschriften vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De jaarrekening is evenals de begroting ingedeeld in de door de raad vastgestelde programma’s. In het jaarverslag en de jaarrekening wordt de situatie van 2025 beschreven, slechts hier en daar wordt ingegaan op de ontwikkelingen die bij het maken van deze stukken bekend waren. De programmaverantwoording (onderdeel van het jaarverslag) biedt per programma inzicht in de mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd en maatschappelijk beoogde effecten zijn bereikt. Een en ander geldt eveneens voor de verplicht voorgeschreven paragrafen. De jaarrekening 2025 sluit met een voordelig saldo van € 2.947.422 na resultaatbestemming. In de inleiding wordt dit saldo in grote lijnen in beeld gebracht. In het programma jaarverslag vindt u vervolgens meer informatie op detailniveau.

In overleg met de Auditcommissie onderzoeken we de mogelijkheden om in de toekomst strakker te begroten, voor zover dit binnen onze invloedsfeer ligt. Conform de voorschriften is het saldo over 2025 afzonderlijk in de balans opgenomen (onder eigen vermogen). Vlieland, d.d. 19 mei 2026 Burgemeester en wethouders van Vlieland, de secretaris,

de burgemeester,

A. Idema

M. Schrier

2

Inhoudsopgave Voorwoord...........................................................................................................................2 Inhoudsopgave ....................................................................................................................3 Inleiding ..............................................................................................................................5 Jaarverslag ..........................................................................................................................8 Programma’s .......................................................................................................................9 Programma 0: Algemeen bestuur ..................................................................................... 10 Programma 1: Openbare orde en Veiligheid ..................................................................... 17 Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat .................................................................. 21 Programma 3: Economische zaken .................................................................................. 27 Programma 4: Onderwijs ................................................................................................. 32 Programma 5: Cultuur en recreatie ..................................................................................

36 Programma 6: Sociale voorzieningen en Maatschappelijke dienstverlening ....................... 41 Programma 7: Volksgezondheid en milieu ........................................................................ 49 Programma 8: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ................................................... 57 Programma 9: Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen............................................. 66 Paragrafen ......................................................................................................................... 75 Paragraaf 1: Lokale heffingen........................................................................................... 76 Paragraaf 2: Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................... 81 Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................... 89 Paragraaf 4: Financiering ................................................................................................. 97 Paragraaf 5: Bedrijfsvoering ........................................................................................... 101 Paragraaf 6: Verbonden partijen ....................................................................................

106 Overzicht verbonden partijen......................................................................................... 107 Paragraaf 7: Grondbeleid .............................................................................................. 117 Paragraaf 8: Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo)..................................... 118 Jaarrekening .................................................................................................................... 120 Balans 2025.................................................................................................................. 121 Overzicht baten en lasten per programma ...................................................................... 124 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................ 127 Algemene grondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording ..................................... 129 Toelichting op de balans................................................................................................ 131 Onvoorzien ................................................................................................................... 144 Verdeling taakvelden programma’s................................................................................

145 Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen.............................................................. 150 3

Verantwoordelijkheid college van burgemeester en wethouders ..................................... 151 Overige gegevens ............................................................................................................. 153 Accountantsverklaring .................................................................................................. 154 Bijlagen ........................................................................................................................... 155 SISA bijlage................................................................................................................... 156 Beleidsindicatoren ........................................................................................................ 177 Activa staat 2025 .......................................................................................................... 181 Subsidies ..................................................................................................................... 187

4

Inleiding Algemeen Tot de gemeente Vlieland behoort het eiland Vlieland en een groot deel van het aansluitende gedeelte van de Waddenzee. Het eiland bestaat voor het overgrote deel uit terreinen die eigendom zijn van en beheerd worden door de rijksoverheid, vooral Staatsbosbeheer. De gemeente Vlieland is, gemeten naar het aantal inwoners, een kleine gemeente maar qua grondoppervlakte omvangrijk. Het karakter van de gemeente wordt voor een belangrijk deel bepaald door het toerisme. Deze drie elementen: de geografische ligging, het geringe aantal inwoners en het toeristische karakter vormen de voornaamste kenmerken van de gemeente Vlieland. Enige demografische ontwikkelingen kunnen worden weergegeven met de volgende kengetallen: (Bron: CBS / Waarstaatjegemeente.nl)

Gemeente Vlieland inwoners huishoudens huishoudgrootte % huishoudens alleenstaand Vlieland Demografische druk (Groene + grijze druk tov 20-64)

2025 1217 733 1,66

2024 1.255 756 1,66

2023 1.291 765 1,7

2022 1.195 701 1,7

2021 1.230 692 1,7

2020 1.193 643 1,8

2019 1.138 628 1,8

57,7

58,2

58,3

57,1

55,6

52,4

53,3

51

48,9

52,2

52,2

50,2

52,6

54,4

In de programmajaarrekening zijn dezelfde programma’s gedefinieerd als in voorgaande jaren. De volgende programma’s zijn geformuleerd: 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Algemeen bestuur Openbare Orde en Veiligheid Verkeer, Vervoer en Waterstaat Economische Zaken Onderwijs Cultuur en Recreatie Sociale Voorzieningen en Maatschappelijke Dienstverlening Volksgezondheid en Milieu Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen

Daarnaast bevat de jaarrekening acht zogenaamde paragrafen. In de paragrafen wordt informatie op een gebundelde wijze verstrekt. Anders zou deze informatie versnipperd in de jaarrekening moeten worden opgenomen. Deze informatie heeft betrekking op vrijwel alle programma’s.

5

Nieuwe beleidsvoornemens 2025 In de oorspronkelijke begroting 2025 was alleen een budget voor een investering in nieuwe waterputten in het duin voor het blussen van branden opgenomen. Deze investering is uitgevoerd. Het jaarrekeningsaldo De exploitatie van de algemene dienst sluit met een voordelig verschil ten opzichte van de begroting van € 2.519.658 Het geraamde jaarrekeningsaldo bedroeg na begrotingswijziging € 427.764. Een nadere analyse van het jaarrekeningsaldo Nadat per saldo € 103.054 aan de diverse reserves werd onttrokken ten gunste van de exploitatie, resteert een voordelig saldo van de algemene dienst van € 2.947.422. De gemeenteraad dient een besluit te nemen over het besteden van het resultaat. In het voorstel waarmee deze jaarrekening aan de gemeenteraad wordt aangeboden, wordt hiertoe een voorstel gedaan. Exploitatierekening (Bedragen x € 1000) Exploitatie Totale lasten Totale baten Resultaat voor mutaties in reserves Mutaties reserves Resultaat na bestemming Geconsolideerde balans Materiële vaste activa Reserves (inclusief jaarresultaat) Voorzieningen Langlopende schulden

2025

2024

2023

2022

2021

10.837 13.681 2.844 103 2.948

10.862 12.167 1.305 200 1.506

9.946 11.041 1.095 102 1.196

12.199 9.789 -2.410 3.577 1.167

8.997 8.632 -365 1.041 676

27.544 10.177 5.102 24.952

26.579 7.332 5.042 25.882

26.244 6.027 4.753 26.805

26.110 4.933 4.737 27.772

23.539 7.342 1.447 28.734

Voor een specificatie van de bestemmingsreserves wordt verwezen naar de toelichting op de balans.

6

Het saldo is ontstaan door een groot aantal positieve en negatieve afwijkingen ten opzichte van de geraamde budgetten. Gespecificeerd naar enige substantiële onderdelen (afwijkingen vanaf € 30.000) kan het saldo samengevat als volgt worden weergegeven: Programma

(+ = Vo o rdelig, -/- = Nadelig)

Analyse saldo 2025: 1 Toeristenbelasting 2 Overige verschillen 3 Extra toevoeging pensioen wethouders 4 Forensenbelasting 5 Streekwurk en cofinanciering 6 Specifieke uitkering gedupeerden toeslagen affaire 7 Mantelzorg (exclusief opnieuw te ramen) 8 Stelposten toerisme en economische zaken 9 Voorlopige afrekening de Dienst SoZaWe 10 Overhead (salaris, extern en afschrijvingen buiten beschouwing) 11 Afval inzameling en verwerking (salaris en afschrijvingen buiten beschouwing) 12 Stelpost onvoorzien prijsindexatie en renteverhoging 13 Restant budget wegen 14 Lepelaar( exclusief opnieuw te ramen) 15 Afschrijvingslasten door uitgestelde investeringen 16 Ontvangen rente rekening courant 17 SPUK realisatiestimulans 18 In 2026 opnieuw te ramen budgetten* 19 Salariskosten en inhuur extern 20 Algemene uitkering gemeentefonds Saldo jaarrekening 2025 t.o.v. begroting na wijziging

9 div 0 9 3 6 6 3 6 0 7 9 2 3 div 9 8 div div 9

Resultaat t.o.v. de begroting na wijziging -95.000 -58.000 -36.000 -35.000 32.000 30.000 34.000 35.000 50.000 71.000 82.000 86.000 96.000 96.000 101.000 127.000 147.000 215.000 262.000 1.280.000 2.520.000

* In 2026 moet een aantal budgetten opnieuw geraamd worden. Het betreft budgetten voor mantelzorg, Omgevingswet, invoering nieuw systeem begroten en verantwoorden, beheer Dorpsstraat 150, bouwgrondexploitatie de oude bibliotheek, subsidie De Lepelaar en tot slot het budget voor beleid mobiliteit en parkeren. In totaal moet daarom een bedrag van € 215.000 ten laste van de algemene reserve in 2026 opnieuw geraamd worden. Daarnaast is opnieuw ramen nodig bij een aantal Specifieke Uitkeringen waarbij zowel de lasten als de baten opnieuw geraamd moeten worden, maar deze budgetten vallen dan tegen elkaar weg. Toelichtingen op de ontstane verschillen ten opzichte van de geraamde bedragen vindt u bij de programma’s.

7

Jaarverslag

8

Programma’s

9

Programma 0: Algemeen bestuur

Algemeen Het programma Algemeen Bestuur gaat over de gemeentelijke bestuursorganen: de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester. Daarnaast de baten en lasten van het ambtelijk apparaat dat het bestuur direct ter zijde staat. Ook tot dit programma behoren zaken als de burgerlijke stand, de BRP (Basis Registratie Persoonsgegevens), het organiseren van verkiezingen en de algemene bestuurlijke samenwerking zoals vooral die met de andere Waddeneilandgemeenten. Het gaat om de taakvelden: 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead en ondersteuning organisatie. Wat hebben we bereikt? Speerpunten 1. Inzetten op verdere, nauwere samenwerking met de andere Waddeneilanden 2. Uitvoering geven aan de verbeteragenda Quick Scan lokale democratie 3. Inzetten op een verdere verbetering van de communicatie Speerpunt 1: Inzetten op verdere, nauwere samenwerking met de andere Waddeneilanden Het Programma Waddeneilanden heeft geleid tot het binnenhalen van de Regio Deal. Naast de vijf programmalijnen van de Regio Deal is het overkoepelend thema de intensivering van zowel de bestuurlijke als ambtelijke samenwerking tussen de Waddeneilanden. Wat hebben we gedaan in 2025? • In de Stuurgroep Programma Waddeneilanden (bestuurlijk) en in de Werkgroepen van de programmalijnen (ambtelijk) is nauw samengewerkt om de Regio Deal tot een goede uitvoering te brengen.

Voor Vlieland leveren onder andere de volgende onderdelen een 10

concrete bijdrage aan de leefbaarheid, of zoals het in de Regio Deal wordt genoemd, “Brede welvaart”: o bijdrage aan Natuur Educatief centrum De Lepelaar o tegengaan oneigenlijk gebruik woningvoorraad o MBO onderwijs op de eilanden waaronder de Vlieland academie o inrichting meetnet o afvalstromenonderzoek • Het dagelijks bestuur (DB) en de directieraad (DR) zijn een proces gestart om te onderzoeken hoe de samenwerking, ook na de Regio Deal, verder geïntensiveerd kan worden. Speerpunt 2: Uitvoering geven aan de verbeteragenda Quick Scan lokale democratie. In de vorige raadsperiode is een Quick Scan lokale democratie uitgevoerd. Doel hiervan is de kloof tussen inwoners en het bestuur te verkleinen. Een raadswerkgroep, aangevuld met inwoners en ambtelijke ondersteuning is hiermee aan de slag gegaan en dat heeft een verbeteragenda met aanbevelingen opgeleverd. De verbeterpunten die zouden worden doorlopen in 2025 zijn: • burgerparticipatie verbeteren door het opzetten van een digitaal platform • contact tussen gemeenteraad en in de inwoners verbeteren • ondersteuning van maatschappelijke initiatieven verbeteren Wat hebben we gedaan in 2025? • Het opzetten van een burgerparticipatieplatform in samenwerking met de andere Waddeneilanden is van de baan, de andere Waddeneilanden vinden de kosten te hoog.

Er is contact gelegd met de lokale krant De Geitenbode, die ook een website heeft en die nog wil uitbouwen met functies die overeenkomen met een community platform. We gaan kijken of de gemeente met een participatiemodule kan aansluiten op de website van De Geitenbode. • Met de aanpassing van de Raadscommissie is gepoogd het meepraten tijdens de Raadscommissievergaderingen verder te stimuleren. Dit heeft nog niet het beoogde resultaat opgeleverd, blijkt uit de evaluatie van de raadscommissie die op 9 februari 2026 heeft plaatsgevonden. De nieuwe raad zal het instrument van een Raadscommissie mogelijk verder aanpassen. Wel zijn in aanloop naar de verkiezingen verschillende politieke cafés gehouden en een cursus Politiek actief. • Het ondersteunen van maatschappelijke initiatieven is een doorlopend aandachtspunt waar we alert op zijn zodra zich dat voordoet. We gaan kijken of het digitaal platform hier ook een rol in kan spelen. Speerpunt 3: Inzetten op een verdere verbetering van de communicatie Voor het vertrouwen in de overheid is goede communicatie met onze inwoners heel belangrijk. En het kan altijd beter. Voor bepaalde zaken zoals reisdocumenten, maar ook ontheffingen en vergunningen, zijn de inwoners van Vlieland afhankelijk van de gemeente. Het is belangrijk dat er open en duidelijk met hen wordt gecommuniceerd over mogelijkheden en onmogelijkheden.

Ook heeft de gemeente een bepaalde ‘zorgplicht’ om haar inwoners proactief te informeren over zaken die voor hen van belang (kunnen) zijn. Dit op een taalniveau dat ook begrijpelijk is voor mensen die wat minder goed de Nederlandse taal beheersen. We gebruiken hiervoor de website, maar ook de wekelijkse nieuwsbrief en de sociale mediakanalen Facebook, LinkedIn en Instagram. 11

Wat hebben we gedaan in 2025? • We blijven letten op toegankelijk taalgebruik (B1 niveau) in al onze communicatie. • We zorgen ervoor dat de informatie op onze website actueel is en eenvoudig te vinden. • In 2025 is een audit uitgevoerd naar de digitale toegankelijkheid van de gemeentelijke website. De uitkomst was positief, maar nog niet 100% toegankelijk. Dit werd voornamelijk veroorzaakt doordat er nog pdf documenten op de website staan die qua structuur (koppen) niet goed zijn opgebouwd en daardoor problemen kunnen geven voor voorleessoftware voor slechtzienden. Daarom heeft de website nu status B, waarmee we voldoen aan de wettelijke eisen. We blijven werken aan verdere verbetering en blijven streven naar toegankelijkheidsstatus A. • Vanaf mei 2025 is de leeshulp Tolkie toegevoegd aan onze website. Met Tolkie kunnen mensen die moeite hebben met lezen of het begrijpen van Nederlands — zoals laaggeletterden of anderstaligen — uitleg krijgen over moeilijke woorden. Ze kunnen ook kiezen voor een korte samenvatting in begrijpelijke taal, eventueel in hun eigen taal. Deze toevoeging sluit goed aan bij de opdracht uit het Raadsbreed akkoord om de communicatie verder te verbeteren. • In 2025 is de nieuwe huisstijl van de gemeente Vlieland ingevoerd.

Het is een frisse, herkenbare stijl met groen en wit als hoofdkleuren, gebaseerd op de Vlielandse vlag en een golvende vorm, geïnspireerd door wind en zee. Door deze stijl consequent toe te passen, herkennen inwoners en bezoekers in één oogopslag dat een uiting afkomstig is van de gemeente. • De mogelijkheid om een gratis digitaal abonnement te nemen op de gemeentelijke nieuwsbrief ‘Uit het kastje’ is opnieuw ingevoerd. • In 2025 hebben alle medewerkers van de gemeente in de nieuwsbrief verteld over hun werkzaamheden in de rubriek ‘Binnenkijken bij de gemeente’. Hiermee gaven we inwoners een inkijkje in het werk binnen de organisatie en lieten we zien wie welke taken uitvoert. • Er is een vervolg gegeven aan het ‘collegeblog’: de collegeleden schrijven om de beurt één keer per maand een column in de nieuwsbrief. Wat was de betrokkenheid van verbonden partijen? Samenwerkingsverband De Waddeneilanden was nauw betrokken bij de speerpunten met betrekking tot de Regio Deal. Daarnaast had het samenwerkingsverband een belangrijke taak in de onderlinge dienstverlening tussen de eilandgemeenten (onderlinge dienstverleningsovereenkomsten) en bij het gezamenlijk uitvoeren van taken, zoals de uitbesteding van de automatisering aan de gemeente Leeuwarden. Het Algemeen Bestuur heeft in 2023 het Meerjarig Programmaplan “Wad nu, wat later” vastgesteld.

In dit plan staan de werkzaamheden en speerpunten voor de jaren 2023-2026 vermeld. Hier is in het verslagjaar verder uitvoering aan gegeven. Kaderstellende nota’s • Meerjarig programmaplan 2023-2026 “Wad nu, wat later” van GR de Waddeneilanden • Participatiebeleid Omgevingswet 2021 • Verordening adviescommissie bezwaarschriften 2020 • Archiefverordening gemeente Vlieland 2008 • Verordening gegevensverstrekking basisregistratie personen Vlieland 2024

12

Wat heeft het gekost? Rekening

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming

Begroting voor wijziging 2025 3.750.233 136.000 -3.614.233 0 0 300.000 -3.314.233

Begroting na wijziging 2025 3.761.683 136.000 -3.625.683 0 0 0 -3.625.683

Rekening 2025 3.566.795 191.134 -3.375.661 0 0 0 -3.375.661

Lasten 390.715 647.035

Baten 0 11.251

Saldo -390.715 -635.784

19.962 80.619 143.341 2.285.123

18.923 0 151.568 9.393

-1.039 -80.619 8.227 -2.275.730

3.566.795

191.134

-3.375.661

Begroting voor wijziging 2025 0 0 0 0 0

Begroting na wijziging 2025 12.000 18.000 28.000 29.000 87.000

Rekening

Samenstelling rekening huidig jaar 10 20 30 40 50 60

Bestuursorgaan gemeenteraad Bestuursorgaan college burgemeester en wethouders Bestuursorgaan burgemeester Bestuurlijke samenwerking Burgerzaken overhead en ondersteuning organisatie

Totaal Investeringen

INV202511 INV202535 INV202536 INV202540 Totaal

Sneeuwploeg Implementatie P&C en B&V Wave onkruidbestrijder Nisan V 27 KXG

2025 11.358 12.555 0 28.797 52.711

13

Resultaat Belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening Verschil Toevoeging pensioen- en wachtgeldvoorziening wethouders -€ 36.000 De pensioenvoorziening voor de wethouders moest worden aangevuld vanwege mutaties bij de zittende wethouders en rente stijgingen en wijzigingen in de voor de berekeningen gebruikte sterfte tabellen. Daarnaast heeft de commissie BBV een stellige uitspraak gedaan op welke wijze de voorziening voor pensioenverplichtingen (nu nog APPA voorziening) moet worden verwerkt in de jaarrekening 2025 in het kader van de overgang van deze pensioenen naar de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Hierdoor was een extra toevoeging aan de voorziening nodig. De voorziening wachtgelden wethouders loopt naar verwachting in 2026 af deze voorziening kon daarom wat naar beneden worden bijgesteld. Burgerzaken leges € 32.000 Een belangrijk deel van de leges is de opbrengst van de leges Tijdelijke-ontheffingen van het vervoersverbod. Voorziening verlof sparen -€ 19.000 Een aantal medewerkers spaart verlof om in de toekomst vervroegd met pensioen te gaan of wellicht een langere vakantie in te plannen. Volgens BBV voorschriften moet hiervoor een voorziening worden opgenomen en indien nodig jaarlijks aangevuld te worden.

Afrekening De Waddeneilanden 2024 € 20.000 Door de postieve afrekening 2024 en de verrekening van de BTW vielen de kosten van de GR Waddeneilanden t.o.v. het geraamde budget mee. Salariskosten € 101.000 Het saldo is ontstaan door een combinatie van tijdelijke vacatures en hogere kosten voor huisvesting wethouders (algemeen forfait) die via de salarisadministratie moesten worden verwerkt. Overhead € 135.000 Dit restant budget bestaat uit verschillende kosten die lager uit vielen dan geraamd. Een aantal voorbeelden zijn de kosten voor huisvesting b.v. door lagere gas en electra kosten maar ook de kapitaallasten vielen door uitgestelde investeringen mee, ook was dit jaar minder juridisch advies nodig. Overige verschillen € 17.000 € 250.000 Verschil voor bestemming

€ 250.000

Verschil na bestemming

Secretarieleges Aantal afgegeven:

2025

2024

2023

2022

T-ontheffingen A-ontheffingen B-ontheffingen Rijbewijzen Identiteitskaarten Paspoorten Huwelijken

1752 15 160 110 78 126 23

1.618 16 154 81 68 130 56

1.943 43 206 93 29 58 34

1.828 10 122 124 40 46 30

Door de jaren heen zijn er pieken te zien door grote bouwprojecten, dit is vanzelfsprekend van invloed op de aanvraag van T-ontheffingen.

14

Formatie, aantal personeelsleden en salariskosten gemeente Vlieland 2025

Organisatie eenheid

Aantal begrote FTE's 2025

Bezetting 31-12-2025

Salariskosten begroting 2025

Salariskosten jaarrekening 2025

Verschil

Bestuursorganen Gemeente Raad Burgemeester en Wethouders Subtotaal

2,80 2,80

2,80 2,80

160.694 340.704 501.398

178.933 353.677 532.610

-18.239 -12.973 -31.212

Ambtelijke dienst Griffie Beleidsteam Team Uitvoering en Ondersteuning Team Buitendienst Subtotaal

1,11 15,56 9,61 8,70 34,98

1,11 13,34 9,94 7,96 32,35

105.062 1.540.830 669.466 579.805 2.895.163

134.219 1.189.621 680.988 524.222 2.529.050

-29.157 351.209 -11.522 55.583 366.114

4.237 15.499 19.736

1.239 4.213 5.452

Vrijwilligers Burgerlijke Stand GHOR geneeskundige groep Subtotaal

0,00

0,00

5.476 19.712 25.188

Gedetacheerd personeel Gedetacheerd personeel Subtotaal

1,33 1,33

1,33 1,33

90.180 90.180

89.667 89.667

513 513

Totaal

39,11

36,48

3.511.929

3.171.063

340.867

De salariskosten zijn als directe kosten geraamd op de programma’s waar ze betrekking op hebben. Een deel van de kosten van de ambtelijke dienst betreft overheadkosten. Deze salariskosten zijn overeenkomstig de bepalingen van het Besluit Begroten en Verantwoorden, geraamd op taakveld 0.4 overhead dat onderdeel uitmaakt van dit programma 0, Algemeen bestuur. Door vacatures is onderuitputting van de budgetten ontstaan. Helaas is ook de tijdelijke formatieuitbreiding met junior beleidsmedewerkers maar gedurende een deel van het jaar gelukt voor 1 fte. Voor de SPUK IZA werd capaciteit ingehuurd terwijl hiervoor eigen capaciteit geraamd was. Overigens is op het totale budget voor inhuur extern een overschrijding van het budget van € 78.000. Overhead en ondersteuning organisatie Tot dit taakveld behoren de kosten van overhead, dat wil zeggen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Er is een stijging te zien in de overheadkosten die met name te maken heeft met stijgende kosten voor ICT. Dit wordt veroorzaakt door extra werkplekken maar voornamelijk door maatregelen die de veiligheid moeten garanderen. Ook waren er extra kosten voor de Werk Kosten Regeling (met name voor huisvestingskosten medewerkers en wethouders van de wal) en de aanvulling van de voorziening verlofsparen.

Tot slot zijn in 2025 extra kosten gemaakt voor een nieuwe huisstijl. Ten laste van de programma’s komen alleen directe kosten. De overheadkosten, die in 2025 € 2.273.549 bedroegen, zijn volledig verantwoord op programma 0. Uitgedrukt als percentage van de directe kosten bedraagt de overhead 25,5%. Met andere woorden, als de overhead 15

toegerekend zou worden aan de programma’s naar rato van de directe kosten, dan zouden de kosten per programma(-onderdeel) met 25,5% stijgen. Uitgedrukt als percentage van de totale kosten (dus directe kosten en overhead opgeteld) bedraagt de overhead overigens 20%. Dit is het percentage dat bij de wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren is opgenomen. De overheadkosten kunnen als volgt worden gespecificeerd: Activiteit EP000011 EP000014 EP000272 EP000272 EP000298 EP000299 EP000300 EP000300 EP000301 EP000302 EP000302 EP000303 EP000303 EP000304 EP000304 EP000305

Omschrijving activiteit Taakveld 0.4 Overhead ondersteuning college b&w overhead: communicatie (website / Uit-het-Kastje / overige) overhead: juridisch advies, mediation, bezwaar/beroep, etc. overhead: juridisch advies, mediation, bezwaar/beroep, etc. overhead: salariskosten overhead: overige organisatie- en personeelskosten overhead: facilitaire zaken en Doc. Info Voorziening overhead: facilitaire zaken en Doc. Info Voorziening overhead: algemene automatisering overhead: huisvesting binnendienst Ds 127 / 148 overhead: huisvesting binnendienst Ds 127 / 148 overhead: gemeentewerf Fortweg 1A overhead: gemeentewerf Fortweg 1A overhead: algemene tractie- en hulpmiddelen buitendienst overhead: algemene tractie- en hulpmiddelen buitendienst overhead: ondernemingsraad Subtotaal lasten Overhead Subtotaal baten Overhead Saldo Overhead

Lasten Baten Lasten Lasten Lasten Baten Lasten Lasten Lasten Baten Lasten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten

Bedrag 2025 17.077 40.863 30.091 1.400 1.035.898 201.093 56.345 154 438.967 100.326 900 139.582 4.479 211.980 2.460 10.719 2.282.942 9.393 2.273.549

Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur

Overhead

Eenheid

Bronjaar

Vlieland

Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

2025 2025 2025 2025

32,14 29,98 3789 6%

Nederla nd nvt nvt nvt nvt

2025

20%

nvt

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Formatie

Bezetting

Apparaatskosten Externe inhuur

Toelichting Het gaat hier om de toegestane structurele formatie in fte per 1000 inwoners van het ambtelijk apparaat van de gemeente Vlieland. (Formatieplan 2025) Het gaat hier om de werkelijke formatie in fte per 1000 inwoners van het ambtelijk apparaat van de gemeente Vlieland. Het totale betaalde bedrag voor de externe inhuur bedroeg in 2025 € 160.878

Overhead 16

Programma 1: Openbare orde en Veiligheid

Algemeen Het programma Openbare Orde en Veiligheid houdt globaal in: aandacht voor de openbare orde en veiligheid, met name brandweer en de rampenbestrijding en zware ongevallen in geval van oorlog, oorlogsgevaar of andere buitengewone omstandigheden. Daarnaast krijgt ondermijning de laatste jaren ook steeds meer aandacht. Belangrijke instrumenten binnen dit programma zijn het gemeentelijke rampenplan, de Algemene Plaatselijke Verordening en het Integrale Veiligheidsplan. Tot het programma behoren verder onder meer dierenbescherming, bureau Halt, gevonden voorwerpen, burgernet, strandvonderij, toezicht op collecten en doodsschouw. We streven niet alleen naar een veilige leefomgeving voor inwoners en gasten (inclusief het beperken van overlast) maar ook naar het vergroten van het veiligheidsgevoel. Het gaat om de taakvelden: 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid. Wat hebben we bereikt? Speerpunten 1. Samenwerking lokale politie en BOA’s in dienst van de gemeente 2. Gebiedsgerichte aanpak Natuurbrandbeheersing 3. Plan van aanpak ondermijning 4. Nieuwe APV met aandacht voor de Omgevingswet 5. Nieuw Integraal Veiligheidsplan gemeente Vlieland (IVP) Speerpunt 1 : Samenwerking lokale politie en BOA’s in dienst van de gemeente Op landelijk niveau ontstaat steeds meer de trend dat de politie taken afstoot.

Daarbij gaat het vooral om zaken uit de APV en kleinere verkeerszaken. Er wordt steeds meer energie gestoken in de inzet van BOA’s op Vlieland. Het is wel gewenst dat politie en BOA’s regelmatig met elkaar in contact staan en daarbij indien mogelijk werkzaamheden op elkaar afstemmen. 17

Wat hebben we gedaan 2025? • Er is overleg gevoerd met de teamleider Harlingen over de samenwerking tussen Vlieland en Harlingen qua inhuur (detachering) van BOA’s en daarmee zorgen voor een goede en heldere en soms betere afstemming. • Er is structureel overleg gevoerd met politie en BOA’s en de ambtelijke dienst via het handhavingsoverleg. Speerpunt 2 : Gebiedsgerichte aanpak Natuurbrandbeheersing Er loopt al een aantal jaren een project “gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing”. Door de coronacrisis is de invoer van het project enige jaren vertraagd maar het is inmiddels weer opgepakt. Zo is er een maatregelenmatrix opgesteld die leidend moet zijn voor de aanpak van de natuurbrandbeheersing. Op een aantal, buiten de bebouwde kom gelegen plaatsen op Vlieland is de bluswatervoorziening zeer beperkt. Er kan worden voorzien in een betere bluswatervoorziening door het laten slaan van waterbronnen op het eiland. Vanuit defensie ligt er een aanbod om, als zij in 2025 weer waterbronnen gaan slaan, voor de gemeente ook een aantal bronnen aan te leggen. Dat zal aanzienlijk schelen in de kosten voor de gemeente. Wat hebben we gedaan in 2025? • Aan de hand van de maatregelenmatrix uit 2023 is het advies over de te nemen maatregelen daadwerkelijk opgepakt. • Er is een tweetal calamiteitenputten (waterbronnen) aangelegd.

Eentje in de nabijheid van het Kooispleklid en eentje op de hoek Pad van Zes – Postweg nabij het Posthuys. Speerpunt 3 : Plan van aanpak ondermijning Er is in samenwerking met het RIEC een inventarisatie gemaakt van ondermijning op Vlieland. Aan de hand van die inventarisatie is een ondermijningsbeeld opgesteld. Het in 2023 vastgestelde plan van aanpak ondermijning zal gefaseerd worden uitgevoerd. In 2025 zal, al naar gelang daar behoefte voor is binnen onze organisatie, gewerkt moeten (of kunnen) worden met een meldpunt ondermijning worden ingesteld en tevens een casustafel worden ingericht. Ook zal de aanpak van de ondermijning op de 5 Waddeneilanden verder worden uitgewerkt in 2025. Wat hebben we gedaan 2025? • Er is uitvoering gegeven aan het plan van aanpak ondermijning. • De bewustwordingssessies ondermijning die in 2026 plaatsvinden samen met het RIEC is voorbereid. • Er zijn nieuwe beleidsregels en een werkinstructie wet BIBOB opgesteld. • De samenwerking met de vijf Waddeneilanden op het gebied van ondermijning is verder geïntensiveerd. Speerpunt 4 : Nieuwe APV met aandacht voor de Omgevingswet De huidige APV dateert van 2011. Het is wenselijk een geheel nieuwe APV op te stellen. Daarbij zullen meerdere stakeholders worden betrokken, van binnen en buiten de organisatie.

Na het opstellen van een plan van aanpak is in 2024 daadwerkelijk begonnen met het opstellen van een nieuwe APV. Een nieuwe APV kan echter niet los worden gezien van de nieuwe Omgevingswet. Nauwe afstemming tussen beide onderdelen is dan ook zeer gewenst maar vertraagt het proces wel enigszins. Zo zullen de regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving verhuizen van de APV naar het omgevingsplan. 18

Wat hebben we gedaan in 2025? • Er is verder uitvoering gegeven aan de in 2023 vastgestelde startnotitie APV. • Er is begonnen met het integreren van de nieuwe Omgevingswet in de APV . • De verordening fysieke leefomgeving is opgesteld. Speerpunt 5: Nieuw Integraal Veiligheidsplan gemeente Vlieland (IVP) Het meest recente integrale veiligheidsbeleid dateert uit 2013 en is dringend aan vervanging toe. Daarvoor zal een nieuw Integraal Veiligheids Plan worden opgesteld. Waar mogelijk wordt hierbij samengwerkt met andere waddeneilanden. Bekeken zal worden of samen met Texel en Terschelling en een extern adviesbureau een veiligheidsanalyse kan worden opgesteld. De volgende stap zal zijn het opstellen van een nieuw IVP voor Vlieland. Wat hebben we gedaan in 2025? • De opdracht voor het opstellen van een integraal veiligheidsplan is verstrekt. • Het opstellen van een IVP is ingepland voor 2026. Wat is de betrokkenheid van verbonden partijen? De Veiligheidsregio Fryslân is als verbonden partij betrokken bij meerdere onderdelen van het programma Openbare Orde en Veiligheid. De kaderbrief voor de volgende vier jaren geeft een inkijkje in de investeringen in materiaal en brandweerkazernes voor de komende jaren. Bij het project Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing zijn ze direct betrokken bij de planvorming voor de aanpak en advisering.

Vanuit de brandweer Fryslân leveren ze de kennis die nodig is voor de aanpak. Ten behoeve van de vergunningverlening bij grotere evenementen beoordelen ze aanvragen en adviseren ze over risico’s van evenementen die zullen plaatsvinden. De controles brandveiligheid worden uitgevoerd door gespecialiseerde functionarissen van de brandweer Fryslân. Kaderstellende nota’s • APV Vlieland 2011 • Plan van aanpak ondermijning 2023 • IOB de Waddeneilanden (2025) • Nieuw Bibobbeleid en werkinstructie gemeente Vlieland (vastgesteld 2025) • IVP (2026)

19

Wat heeft het gekost? Rekening

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming

Begroting voor wijziging 2025 444.270 24.700 -419.570 0 0 0 -419.570

Begroting na wijziging 2025 458.570 24.700 -433.870 0 0 0 -433.870

Rekening 2025

Lasten 200.727 41.635 157.764 400.126

Baten 0 0 25.825 25.825

Saldo -200.727 -41.635 -131.939 -374.300

Begroting voor wijziging 2025 0 0

Begroting na wijziging 2025 20.000 20.000

Rekening 2025

400.126 25.825 -374.300 0 0 0 -374.300

Samenstelling rekening huidig jaar 100 110 120 Totaal

Brandbestrijding Rampenbestrijding Openbare orde en veiligheid

Investeringen

INV202534 Waterputten voor duinblussen Totaal

12.875 12.875

Resultaat Belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening Openbare orde en veiligheid Het budget was berekend op basis van een bepaalde vaste formatie BOA's op het eiland per week vanuit de gemeente Harlingen, deze uren zijn in werkelijkheid minder ingezet. Afrekening VRF 2025 Het gerealiseerde resultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door de vrijval van kapitaallasten, zoals toegelicht in beide bestuursrapportages. Daarnaast is de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) terughoudend ingezet, mede vanwege de aangekondigde structurele korting van 10% vanaf 2026. Verder dragen de loon- en prijsbijstelling binnen de BDuR en het gedeeltelijk vrijvallen van het budget voor onvoorziene personele frictie bij aan het positieve resultaat. Daartegenover staat de vorming van een voorziening. Drank en horecawet Er zijn geen controles uitgevoerd. Overige verschillen

Verschil € 24.000

€ 14.000

Verschil voor bestemming

€ 8.000 € 14.000 € 60.000

Verschil na bestemming

€ 60.000

20

Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat

Algemeen Het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat heeft betrekking op de aanleg en het onderhoud van wegen, straten en pleinen, de openbare verlichting, straatreiniging, gladheidbestrijding, straatmeubilair, verkeersmaatregelen en parkeervoorzieningen. Daarnaast ook op de veerdiensten, het busvervoer, waterkerende werken en afwatering. De gemeente Vlieland beheert de wegen in de bebouwde kom en het grootste gedeelte van de wegen en een deel van de fietspaden in het buitengebied. Het meerjarenonderhoudsprogramma wordt door de eigen dienst opgesteld. In geval van grotere onderhoudsprojecten wordt externe expertise ingehuurd voor het maken van bestekken en de directievoering. We willen het autoluwe karakter van het eiland versterken en binnen de bebouwde kom willen we minder geparkeerde auto’s in het zicht. Verkeer en vervoer gaat ook over het vervoer van- en naar het eiland. De veerboot is de levensader van Vlieland. Zowel inwoners als gasten willen duidelijkheid, regelmaat en betrouwbaarheid in de dienstregeling. Een steeds grotere rol bij bijvoorbeeld onderhoud aan wegen en bermen, straatreiniging en gladheidsbestrijding speelt het goed omgaan met de leefomgeving. Biodiversiteit en het insectenleven staan onder druk. Zout strooien bijvoorbeeld heeft een nadelige invloed op de plantengroei in de bermen en daarmee op de biodiversiteit.

Daartegenover staat de zorgplicht van de gemeente om te voorzien in gladheidsbestrijding. We willen proberen bij het nemen van maatregelen het milieu te ontzien. Het gaat om de taakvelden: 2.1 Verkeer (waaronder verkeersveiligheid) wegen en water 2.3 Recreatieve havens 2.5 Openbaar Vervoer

21

Wat hebben we bereikt? Speerpunten 1. Voorlichting en lespakketten basis- en voortgezet onderwijs 2. Structureel overleg met concessiehouder en concessieverlener OV 3. Verkeersveiligheid, veilige fietsroutes 4. Vaststellen mobiliteitsbeleid 5. Integrale waterveiligheid 6. Functioneel en goed onderhoud van openbare verlichting 7. Veilige wegen en voorkomen van grotere schades 8. Periodiek uitvoeren van groter onderhoud wegen volgens het MJOP 9. Periodiek onderhoud waterstaatswerken volgens het MJOP 10. Concessie Waddenveren 2029 Speerpunt 1 : Voorlichting en lespakketten Al een groot aantal jaren neemt de gemeente Vlieland deel aan het Manifest verkeersveiligheid van de Provincie Friesland. Activiteiten die onder het manifest vallen richten zich met name op het basis- en voorgezet onderwijs maar kunnen zich ook richten op activiteiten voor senioren (60+). Door een gezamenlijke inspanningsfinanciering van gemeente en provincie is het ook mogelijk om op Vlieland deze activiteiten te organiseren. De belangstelling voor deelname aan de verschillende activiteiten wordt op Vlieland steeds groter. Het is daarom een uitdaging om het in de toekomst te kunnen blijven financieren Wat hebben we gedaan in 2025? • We hebben activiteiten georganiseerd voor het BO en het VO met als doel het verhogen van de verkeersveiligheid.

Daarnaast zijn lespakketten ter beschikking gesteld en is voorlichting gegeven door VVN. • Er zijn activiteiten en cursussen georganiseerd en aangeboden aan senioren Speerpunt 2 : Structureel overleg met concessiehouder en concessieverlener OV De concessie OV is door de provincie voor de komende jaren gegund aan Qbuzz. De concessie is ingegaan op 15 december 2024. Wat hebben we gedaan in 2025? • De eerste contacten en gesprekken met Qbuzz hebben inmiddels plaatsgevonden. • Door de provincie Fryslân is onderzocht of er voor de komende jaren een locatie kan worden gevonden waar de elektrische bussen kunnen worden gestald en ook worden opgeladen. De gemeente was daarbij aanspreekpunt voor de provincie. Er is ook bekeken welke mogelijkheden er eventueel waren op de gemeentewerf. Het uitgangspunt was dat de provincie de zeggenschap krijgt over de locatie en dat deze op die manier ter beschikking zou kunnen worden gesteld aan de concessiehouder OV. Speerpunt 3 : Verkeersveiligheid, veilige fietsroutes Ook op een autoluw eiland dient de nodige aandacht te worden besteed aan verkeersveiligheid. Klachten over verkeersonveiligheid of suggesties voor verbetering worden serieus genomen. Waar mogelijk worden direct maatregelen genomen en soms worden zaken meegenomen in een groter project. Met de opkomst van de e-bike verdient ook de fietsveiligheid steeds meer aandacht.

In 2022 is er een Doortraproute op Vlieland geopend. Een mooie en veilige fietsroute door de natuur van Vlieland. 22

Wat hebben we gedaan in 2025? • Bij vraagstukken over verkeersonveilige situaties is advies gevraagd aan een adviesbureau.. • Er zijn meerdere voorlichtingsdagen georganiseerd voor fietsers met als doelgroep ouderen. Daarbij was onder andere aandacht voor gebruik van fietsspiegels, valhelm en voor valpreventie Speerpunt 4 : Vaststellen mobiliteitsbeleid Met name in en rond het oude dorp is de parkeerdruk groot. Het is gewenst om hier oplossingen voor te vinden. Daarnaast is het wenselijk om grotere voertuigen zoals bedrijfsbussen grotendeels buiten de bebouwde kom te (kunnen) laten parkeren Wat hebben we gedaan in 2025? • Er is veel aandacht besteed aan het opstellen van een nieuw mobiliteitsbeleid. Ook voor participatie was er de nodige aandacht. Gelet op de omvang van het mobiliteitsbeleid is in samenspraak met de gemeenteraad afgesproken om met de verdere uitwerking te beginnen na de verkiezingen. Speerpunt 5 : Integrale waterveiligheid In 2025 zijn verdere voorbereidingen getroffen in de integrale waterveiligheidstrategie. Hier is budget voor vrijgemaakt en er zijn diverse overleggen geweest met de gemeenschappelijke waddeneilanden. Veel aandacht is gegaan naar de voorgenomen aanpassing van de dijknormering welke het ministerie voor de waddeneilanden wilde aanpassen. De directe gevolgen voor Vlieland waren door de recente dijkversterking beperkt.

Voor Schiermonnikoog echter veel groter. Door actieve lobby door e waddeneilanden is de voorgenomen verlaging van de normering uitgesteld. Daarnaast is het hoogwaterprotocol (HWP) volledig herzien. Dit is gebeurd door alle relevante belanghebbenden te interviewen. Daarnaast zijn alle procedures en stappen nagelopen op actualiteit en uitvoerbaarheid. Er is een speciale uitwerking geschreven voor de buitendienst welke gericht is op toepassing in de praktijk. Wat hebben we gedaan in 2025? • Er is actief gelobbyd tegen de voorgenomen verlaging van de dijknormeringen waddeneilanden. • Het hoogwaterprotocol (HWP) is herzien. • Er is geïnventariseerd met de buitendienst iedere keer dat het HWP in werking trad. Dit is in het stormseizoen 2025-2026 twee maal voorgekomen. • De communicatiemogelijkheden voor melding hoogwater voor buitendijks wonen en belanghebbenden is onderzocht. Speerpunt 6 : Functioneel en goed onderhoud van openbare verlichting Beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een kerntaak van de gemeente. Het staat elke gemeente vrij om te bepalen óf en hoe ze de openbare ruimte wil verlichten. Functioneel en goed onderhoud van openbare verlichting draagt bij aan een veilige en aantrekkelijke plaats om te wonen, te werken en te recreëren. Daarnaast is openbare verlichting nodig voor het gebruik van de openbare ruimte in de avond.

Openbare verlichting kan echter ook een verstoring opleveren van de natuurlijke duisternis. Op het gebied van duurzaamheid (in de breedste zin van het woord) wordt dan ook gestreefd naar vermindering van de lichtvervuiling, evenals minder energieverbruik. Een goed evenwicht tussen veiligheid en duurzaamheid is het uitgangspunt voor het beleid van de gemeente, waarbij de onderliggende natuurwaarden niet uit het oog verloren worden. 23

In december 2020 heeft de raad het Beleidsplan openbare verlichting met ondertitel “Donker waar mogelijk, licht waar nodig” vastgesteld. Mede op basis van dit plan is in 2022 een meerjarenraming voor onderhoud en vervanging van de openbare verlichting op Vlieland vastgesteld en aan de raad aangeboden, om de te verwachten kosten voor onderhoud en vervangingsinvesteringen de komende jaren te kunnen inschatten. Vervangingen zijn gebaseerd op leeftijd en theoretische levensduur van lichtmasten en armaturen. In 2024 is het MJOP openbare verlichting geactualiseerd en opnieuw vastgesteld. Wat hebben we gedaan in 2025? • Op diverse locaties zijn armaturen vervangen door LED armaturen: de openbare verlichting op de Middenweg, Achteromweg, Sparrenlaan en Midscheeps is uitgerust met LED verlichting. • Het armatuur van de lichtmast op het parkeerterrein bij de begraafplaats en het armatuur van de lichtmast op het pad naast de begraafplaats is vervangen door LED verlichting. • Er is één nieuw lichtpunt geplaatst bij de Rijk Ijzesglop, een LED armatuur is aan de gevel van het pand Willem de Vlaminghweg 19a bevestigd. • De lichtmast ter hoogte van Achteromweg 5 is verplaatst naar de overkant van de weg, vanwege de toekomstige verbouwing van de schuur en aanpassing van parkeerplaatsen aldaar.

• Er is een lichtmast verplaatst bij de terminal van Rederij Doeksen in verband met de werkzaamheden van Rijkswaterstaat aan de veerdam en -haven. Speerpunt 7 : Veilige wegen en voorkomen van grotere schades Met het kleinschalige onderhoud wordt voorkomen dat er (te) grote oneffenheden in de bestrating komen welke letsel kunnen veroorzaken. Wat hebben we gedaan in 2025? • Er is regulier klein onderhoud gepleegd aan verhardingen binnen en buiten de bebouwde kom. Speerpunt 8 : Periodiek uitvoeren van groter onderhoud wegen volgens het MJOP Jaarlijks wordt het meerjarenonderhoudsplan bijgesteld. Op basis daarvan wordt een inschatting gemaakt voor de korte- en middellange termijn. De wegen worden jaarlijks geschouwd, waarna alleen het noodzakelijke onderhoud plaatsvindt. Wat hebben we gedaan in 2025? • Het herstraten van de verharde gedeelte van de Dreef nadat de bouwwerkzaamheden van Eureka zijn afgerond is aanvankelijk met een reparatie opgelost. • De bouwwerkzaamheden van het nieuwe complex aan de Middenweg zijn in 2026 nog gaande. Het herstranten zal daarom in 2026 worden opgepakt. • Een drietal grotere gloppen in het dorp zijn herstraat. • In 2025 is een begin gemaakt met de reconstructie van de Kampweg.

De 1e en 2e fase van dat project zijn uitgevoerd en fase 3 en 4 zullen in 2026 worden afgerond Speerpunt 9 : Periodiek onderhoud waterstaatswerken volgens het MJOP Voor de instandhouding van de werkhaven is regulier klein onderhoud uitgevoerd aan verzakt straatwerk en enkele onderdelen van damwanden. Hierin overleggen SAV en gemeente om tot goede afstemming en verdeling van de werkzaamheden te komen. De gemeentelijke dijk is

24

ambtelijk beoordeeld en aan de hand hiervan is door een adviesbureau een korte risicoanalyse uitgevoerd. Wat hebben we gedaan in 2025? • Diverse verzakkingen straatwerk werkhaven zijn opgelost. • De trappen van de gemeentelijke dijk zijn vernieuwd. • Er is een risicoanalyse uitgevoerd voor de gemeentelijke dijk in de jachthaven. Speerpunt 10: Concessie Waddenveren 2029 De huidige concessie Waddenveren West is verleend voor een periode van 15 jaar en loopt dus af in 2029. Nadat eind 2022 is besloten dat het Ministerie van I&W de concessieverlener zal blijven, zijn in 2023 de eerste voorbereidende gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van het Ministerie. In 2025 heeft de aandacht zich vooral gericht op het Programma van Eisen (PvE). In nauwe samenwerking met de vier Friese Waddeneilanden is een zienswijze op het PvE ingediend. Hoewel 2029 nog ver weg lijkt, is het de bedoeling dat er in 2026 wordt besloten aan welke partij de concessie wordt verleend. Gedurende het hele proces zal er zoveel mogelijk worden samengewerkt met de andere Friese Waddeneilanden. Wat hebben we gedaan in 2025? • Er is een inspraakronde concept Programma van Eisen georganiseerd op Vlieland • Bij alle inspraakmogelijkheden zijn de burgers / reizigers zoveel mogelijk betrokken geweest.

• De op bestuurlijk niveau direct betrokken Tweede kamer leden zijn benaderd Verbonden partijen bij dit programma Geen Kaderstellende nota’s • ROF werkplan 2023 • Programma van Eisen concessie OV 2025 • Concept Nota van Uitgangspunten concessie Waddenveren (afgerond) 2024 • Beleidsplan openbare verlichting “donker waar mogelijk, licht waar nodig” 2020 • Meerjarenraming Openbare Verlichting onderhouds- en vervangingsinvesteringen 2024

25

Wat heeft het gekost? Rekening

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming

Begroting voor wijziging 2025 381.853 12.037 -369.816 0 0 0 -369.816

Begroting na wijziging 2025 433.853 12.037 -421.816 0 0 0 -421.816

Rekening 2025

Lasten 185.776 60.031 75.928 41.795 363.530

Baten 0 6.541 0 13.407 19.948

Saldo -185.776 -53.489 -75.928 -28.388 -343.582

Begroting voor wijziging 2025 0 0 0 0 0

Begroting na wijziging 2025 0 350.000 16.320 2.363.000 2.729.320

Rekening 2025

363.530 19.948 -343.582 0 0 0 -343.582

Samenstelling rekening huidig jaar 200 210 220 230 Totaal

Onderhoud van wegen Overig beheer wegen Verkeers- en vervoersmaatregelen Waterstaatkundige werken

Investeringen

INV202431 INV202505 INV202510 INV202530 Totaal

Reconstructie pad van 30 Glooiing Zuiderstrand 540 meter Armaturen 26 stuks Kampweg wegdeel

174.086 12.625 18.282 1.245.836 1.450.829

Resultaat Belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening Onderhoud Wegen, straat meubilair en openbare verlichting Divers groot onderhoud werd uitgesteld. Ten laste van de voorziening kwam daarom niet het geraamde bedrag van € 185.500 maar slechts € 8.172. De rest van het onderhoud betrof klein onderhoud en dit mag niet t.l.v. de voorziening worden geboekt en blijft daardoor t.l.v. de exploitatie. Het door de raad via de begroting vastgestelde bedrag om toe te voegen aan de voorziening is volledig toegevoegd; € 33.682. Een nieuw MJOP moet meer duidelijkheid brengen over de benodigde omvang van de voorziening. Ook uitstel van investeringen zorgde voor lagere kapitaallasten. Verkeers- en vervoersmaatregelen De door aanbesteding vertraagde ondersteuning bij het opstellen van het mobiliteitsbeleid is in 2025 opgepakt, afronding vindt plaats in 2026 een deel van het hiervoor beschikbare budget wordt dan ook in 2026 opnieuw geraamd. Dat er als nog een overschrijding te zien is op deze budgetten komt doordat meer interne uren werden besteed aan dit project dan oorspronkelijk was geraamd. Overige verschillen

Verschil € 96.000

Verschil voor bestemming

€ 78.000

Verschil na bestemming

€ 78.000

26

-€ 17.000

-€ 1.000

Programma 3: Economische zaken

Algemeen Het programma Economische Zaken houdt in de gemeente Vlieland voor wat betreft concrete activiteiten in: het stimuleren en in stand houden van een gezonde lokale economie zonder structurele werkloosheid. Daarnaast is ook het eigendom van het tankstation voor brandstoffen (benzine en diesel), waarvan het beheer wordt uitgevoerd door de Stichting Aanloophaven Vlieland (SAV), onderdeel van deze activiteit. Op het toeristische-economische vlak zijn op Vlieland diverse gemeentelijke stichtingen actief, of stichtingen die voor hun functioneren volledig afhankelijk zijn van gemeentelijke subsidie. De gemeentelijke stichtingen (SRV (kampeerterrein Stortemelk), SAV, Flidunen (sporthal/zwembad) hebben vanuit hun oprichting, statuten en verhouding tot het gemeentebestuur een bijzondere plaats in het algemeen belang van Vlieland. Het functioneren van (de besturen van) deze stichtingen is daarom belangrijk voor het realiseren van de beleidsdoelstellingen van college en gemeenteraad. Het college is in gesprek met de gemeentelijke stichtingen over de rol die de stichtingen, zowel met hun bedrijfsvoering maar ook financieel, kunnen hebben bij het realiseren van de beleidsdoelstellingen van college en raad. Daarbij is het belangrijk over en weer de verwachtingen die we hebben over de betekenis van het zijn van (bestuurder van) een gemeentelijke stichting goed op elkaar af te stemmen.

Het gaat om de taakvelden: 2.3 Recreatieve havens 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 8.3 Wonen en bouwen

27

Wat hebben we bereikt? Speerpunten 1. Met het toeristisch beleid werken we aan balans en brede welvaart 2. Het onderhouden van contacten met de stichtingen en verenigingen actief in de gemeente 3. We starten samen met de nieuwe stichting de realisatie van een nieuw Educatief Centrum 4. Inzet voor de programmalijn van de Regio Deal “Toekomstbestendig Ondernemen & Ontwikkelen” van Programma Waddeneilanden Speerpunt 1 : Met het toeristisch beleid werken we aan balans en brede welvaart In het voorjaar van 2024 is het nieuwe toeristische beleid ‘Werken aan balans’ vastgesteld. In dit nieuwe beleid zijn vijf speerpunten geformuleerd die in het najaar van 2024 zijn uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma en in het eerste kwartaal van 2025 zijn vastgesteld in het college. Een belangrijk actiepunt was om in te zetten op één marketingorganisatie op het eiland. Daar is in 2025 concreet vorm aan gegeven door de taken van het Toeristisch Platform Vlieland (TPV) over te hevelen naar de VVV. In het najaar van 2025 is er een nieuw bestuur benoemd en inmiddels wordt er hard gewerkt aan vernieuwingen binnen de VVV. In 2026 zal dit verder gestalte krijgen. We zetten daarnaast met de speerpunten uit het toeristisch beleid onder andere in op een evenwichtige benutting van de seizoenen, eigenaarschap en behoud van de Vlielandse kernwaarden en het vergroten van de leefbaarheid en de gastvrijheid.

Dit alles zodat Vlieland een prettig thuis blijft voor inwoners en een aantrekkelijke, gastvrije bestemming is voor gasten. In het uitvoeringsprogramma staan concrete acties die we samen met ondernemers en andere samenwerkingspartners zullen gaan uitvoeren de komende jaren. Wat hebben we gedaan in 2025? • We hebben uitvoering gegeven aan de speerpunten met behulp van het uitvoeringsprogramma toerisme. • We zijn actief betrokken geweest bij de overheveling van de taken naar de VVV. • We sloten (bestuurlijk) aan bij verschillende overlegstructuren met betrekking tot economie en toerisme in het bijzonder. • We verdiepten en verbreedden de samenwerking met stakeholders, zowel op als buiten het eiland om de speerpunten uit het toeristisch beleid te realiseren Speerpunt 2 : Het onderhouden van contacten met de stichtingen en verenigingen actief in de gemeente Er zijn op Vlieland diverse (gemeentelijke) stichtingen actief die afhankelijk zijn van gemeentelijke subsidie. Het goed functioneren van deze stichtingen is van groot belang voor de gemeente gezien het feit dat ze bijdragen aan het leveren van een flink aantal voorzieningen op het eiland. Het is dan ook van belang om als gemeente aangehaakt te blijven bij de realisatie van de doelen van de stichtingen en waar nodig gezamenlijke afspraken te maken over de te behalen doelen.

Wat hebben we gedaan in 2025? • Er hebben meerdere bestuurlijke overleggen plaatsgevonden met de gemeentelijke stichtingen 28

• Er is frequent overleg gevoerd met de stichtingen en verenigingen die structureel met een substantieel bedrag door de gemeente gesubsidieerd worden • Met de ondernemersvereniging is frequent overleg over economische aangelegenheden op het eiland. In het verlengde hiervan is ook met de KHN overlegd en zijn er verbindingen gelegd om de activiteiten hieromtrent een nieuw leven in te blazen. • De financiën van bovengenoemde stichtingen zijn bewaakt door inzage in dan wel het vaststellen van de financiën. • Er is meegedacht over de toekomstvisies die momenteel worden opgesteld bij verschillende organisaties Speerpunt 3: We starten samen met de nieuwe stichting de realisatie van een nieuw Natuur Educatief Centrum In 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met een subsidie voor de verbouw van het pand op Dorpsstraat 150, het gebouw voor het Natuur Educatief Centrum. Daarnaast is er ook ingestemd met een exploitatiesubsidie voor vier jaren. Na lange voorbereidingen en onderhandelingen is er uiteindelijk eind december een bouwteamovereenkomst getekend voor de vernieuwing van het Natuur Educatief Centrum. De bouwwerkzaamheden starten in 2026. Wat hebben we gedaan in 2025? • Er is doorlopend contact gehouden met de stichting die het “Natuur Educatief Centrum” gaat exploiteren onder de naam De Lepelaar.

• We zijn onderdeel van het bouwteam rondom de verbouwing en hebben nauw contact met de projectleider die via de Regio Deal is aangesteld. • Met de nieuw op te richten stichting werden gesprekken gevoerd over de jaarlijkse subsidie, voortgang en andere uitdagingen die voorbij kwamen. Speerpunt 4 : Inzet voor de programmalijn van de Regio Deal “Toekomstbestendig Ondernemen & Ontwikkelen” van Programma Waddeneilanden In 2025 is verder uitvoering gegeven aan de Regio Deal, welke loopt tot eind 2027. De inzet voor programmalijn “Toekomstbestendig Ondernemen & Ontwikkelen” is daarmee toegenomen en wordt steeds concreter. Via een aantal samenwerkingsprojecten en eilandprojecten is er veel actie en de uitvoering van het programma is in volle gang. Wat hebben we gedaan in 2025? • We hebben deelgenomen aan de werkgroep “Toekomstbestending Ondernemen & Ontwikkelen” ten behoeve van de uitvoering van Programma Waddeneilanden. • We sloten aan bij samenwerkingsprojecten en zetten ons in om ook specifieke eilandprojecten te realiseren via de Regio Deal. • We hebben een bijdrage geleverd aan projecten die voortkomen uit dit programma zoals bijvoorbeeld het proces rondom De Vliehorst en het verbreden van de eilander economie.

Wat is de betrokkenheid van verbonden partijen? De gemeentelijke stichtingen Rekreatiebelangen Vlieland en Aanloophaven Vlieland spelen een belangrijke rol op Vlieland als het gaat om het toeristische product. Als exploitant van respectievelijk het kampeerterrein en de jachthaven zijn deze partijen van belang voor het ontvangen van jaarlijks vele toeristen. Daarnaast zijn beide partijen betrokken bij de uitvoering van het toeristisch beleid en allerlei activiteiten op het eiland. Beide stichtingen zijn bezig met een toekomstvisie en betrekken de gemeente daar actief bij. Ze ontvangen beide geen

29

subsidie van de gemeente. Het college van B&W heeft invloed op deze stichtingen doordat ze de begroting en jaarrekening vaststelt en de bestuursleden benoemt en ontslaat. De haven en bijbehorende gebouwen zijn eigendom van de gemeente. De stichting Aanloophaven Vlieland betaalt hiervoor een jaarlijkse huur van € 231.670. Kaderstellende nota’s 1. Toeristisch beleid 2024 2. Programma Waddeneilanden 2022 Wat heeft het gekost? Rekening

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming

Begroting voor wijziging 2025 774.806 400.801 -374.005 0 0 0 -374.005

Begroting na wijziging 2025 1.157.006 565.801 -591.205 0 0 0 -591.205

Rekening 2025

Lasten 94.691 115.247 139.483 270.983 179.292

Baten 3.942 28.962 231.671 115.867 128.801

Saldo -90.749 -86.285 92.188 -155.116 -50.491

799.696

509.242

-290.454

Begroting voor wijziging 2025 0