B1 - Concept Begroting 2025 versie 1 De Dienst Noardwest Fryslan 24-4-2024
Tekst van het document
Begroting 2025 De Dienst Noardwest Fryslân
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
1
Dit is een publicatie van De Dienst Noardwest Fryslân Postadres Postbus 4 8800 AA Franeker Bezoekadres Eise Eisingastraat 8 8801 KE Franeker Contact 0517-380200 contact@sozawe-nw-fryslan.nl www.sozawe-nw-fryslan.nl
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
2
De toekomstvisie van de Dienst inspireert! Het motto van de Dienst is ‘zo werkt het sociaal’. Daar zit voor ons heel veel in: het zet de mens als sociaal wezen centraal in dienstverlening door (lokale) overheid. Het houdt ons ervan bewust dat het draait om relaties, waarin nabijheid, gelijkwaardigheid, begrip voor elkaars kwaliteiten en voor de onderlinge verschillen onmisbaar zijn. Vijf thema’s voor beleid en uitvoering Met onze dienstverlening onder het motto ‘zo werkt het sociaal’ voeren wij beleid uit dat de gemeenten Vlieland, Terschelling, Harlingen en Waadhoeke afzonderlijk bepalen, op basis van wet- en regelgeving van het Rijk. Vijf actuele thema’s vormen de context voor dat gemeentelijk beleid en dus voor onze dienstverlening: o Bestaanszekerheid o Armoedebestrijding o Participeren naar vermogen o Zelf- en samenredzaamheid bevorderen o Kijken naar de mens als geheel Met deze thema’s in het achterhoofd dragen de gemeenten zorg voor een programmaplan voor het sociaal domein. Daaruit blijkt wat ze willen bereiken, wat ze daar voor gaan doen en wat het mag kosten. Op basis daarvan melden wij wat we gaan doen met onze dienstverlening aan inwoners, gemeenten en samenwerkingspartners. Dat vraagt om goede afstemming in de voorbereiding, financiering en uitvoering van taken.
Onze vijf ambities voor de komende jaren Aansluitend bij de vijf thema’s en bij de noodzaak voor goede afstemming hebben we vijf ambities geformuleerd voor De Dienst: o Duidelijk taal o Digitalisering o Werken vanuit vertrouwen o Ontwikkeling van medewerkers o Versteviging van de samenwerking met gemeenten en partners In hoofdstuk 2 van deze begroting werken we onze ambities verder uit. We schetsen de concrete acties voor 2025, de randvoorwaarden en de manier waarop we onze resultaten gaan beoordelen. Kortom: we blijven samenwerken aan een goed functionerend sociaal domein. Met oog voor de kwetsbaren en aandacht voor elkaar. Zo zorgen we er met elkaar voor dat sociale ondersteuning werkt! Jeltje Hoekstra-Sikkema, voorzitter Bestuur Marius Jellema, Directeur Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
3
Inhoudsopgave De toekomstvisie van de Dienst inspireert!
3
1
5
Samenwerkende partijen in het sociaal domein
Ambities
7
2
8 8 10 12 15 17 19 19 19 20
3
Ambities en doelstellingen Ambitie 1: Direct Duidelijk Ambitie 2: Digitalisering Ambitie 3: Werken vanuit vertrouwen Ambitie 4: Ontwikkeling van medewerkers Ambitie 5: Verstevigen van de samenwerking met gemeenten en partners Paragraaf Risico’s 2025 3.1 Inventarisatie van de weerstandscapaciteit 3.2 Omvang weerstandscapaciteit 3.3 Risico’s begroting 2025
Financiële begroting 2025
21
4
22 22 26 29 31 34 36 38 39 40 42
5
Financiële Begroting 2025 4.1 Programmabegroting 2025 4.2 Programmabegroting Werk, Participatie en Inkomen 4.3 Programmabegroting Armoedebestrijding 4.4 Programmabegroting Jeugdwet 4.5 Programmabegroting Wet maatschappelijke ondersteuning 4.6 Begroting Bedrijfsvoeringsorganisatie 4.7 Begroting EMU-saldo 4.8 Begroting vermogen en financieel resultaat 4.9 Meerjarenraming Besluit tot vaststelling
Bijlagen
43
Bijlage A: Verdeelsleutel kosten Bedrijfsvoering Bijlage B: De GR De Dienst Noardwest Fryslân Bijlage C: Uitgangspunten begroting 2025 Bijlage D: Beleidsindicatoren Bijlage E: Begrippenlijst Bijlage F: Afkortingenlijst
44 45 46 51 53 56
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
4
1 Samenwerkende partijen in het sociaal domein Inwoners met een hulpvraag in Noardwest-Fryslân krijgen met verschillende instanties te maken. Welke dat zijn, verschilt per hulpvraag. Voor vragen over werk en inkomen zijn dat vooral De Dienst en Pastiel. Voor vragen rond bijvoorbeeld zelfstandig wonen of opvoeden zijn de gebiedsteams, huisartsen en zorgaanbieders de belangrijkste partijen. Bij armoedebestrijding spelen de gebiedsteams, De Dienst en onder andere de jeugdfondsen een grote rol. Het verschilt dus per wet of programma wie beslist over passende ondersteuning. De rol van De Dienst in het sociaal domein Voor inkomensondersteuning – de bijstandsuitkering en de regelingen voor armoedebestrijding – vormt De Dienst zelf de toegang tot het Sociaal Domein. Wij verzorgen de cliëntgesprekken, de afhandeling van de uitkeringsaanvraag en de uitbetaling van de uitkeringen. We adviseren en ondersteunen de inwoner bij participatie of re-integratie naar werk, met ondersteuning van Pastiel, re-integratiebedrijven of welzijnsorganisaties. Voor de Wmo en Jeugdwet voert De Dienst verschillende backofficetaken uit, zoals administratie, het informeren van cliënten over de indicatie en de voorwaarden, opdrachtverlening en betaling aan zorgaanbieders. Daarmee ondersteunen we de gebiedsteams en de samenwerking in de keten.
Onze bedrijfsvoering ondersteunt alle deze werkzaamheden met onder andere: •
Inkoop en contractmanagement voor aanbieders en leveranciers van ondersteuning uit de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet
•
Rechtmatigheids- en kwaliteitstoezicht op die aanbieders en leveranciers
•
Monitoring en verantwoording van budgetten en bestedingen
•
Beheer van cliënt- en financiële applicaties en de dataprivacy en -security.
Infographics: wie doet wat? In deze begroting staan infographics die in beeld brengen welk pad inwoners met een hulpvraag bewandelen in het sociaal domein, en welke partijen samen de ondersteuning organiseren. Ze geven inzicht in waar de keuzes voor inzet van ondersteuning en de bijbehorende bestedingen gemaakt worden. In iedere infographic duiden we bovendien de rol van De Dienst.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
5
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
6
Ambities Gemeenten dragen zorg voor een programmaplan voor het sociaal domein. Op basis daarvan melden wij wat we gaan doen met onze dienstverlening aan inwoners, gemeenten en samenwerkingspartners. In dit hoofdstuk beschrijven we onze ambities en doelstellingen voor de komende jaren, en brengen de acties in kaart waar we in 2025 de focus op leggen.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
7
2 Ambities en doelstellingen Ambitie 1: Direct Duidelijk De laaggeletterdheid onder de inwoners is groot. Hierdoor is het belangrijk om duidelijk en begrijpelijk met onze inwoners te communiceren. Dit draagt eraan bij dat iedereen in onze samenleving mee kan doen. Wat willen we bereiken? Door duidelijke taal begrijpen inwoners beter wat we van ze vragen en waar ze recht op hebben. Dat vergroot hun zelfredzaamheid. De Dienst is gestart met een project om duidelijker en begrijpelijker brieven te schrijven voor inwoners. In het najaar van 2023 ondertekenden directeur en medewerkers tijdens het Taalfestival de landelijke Direct Duidelijk Deal. We beloven hiermee serieus te werken aan duidelijke en begrijpelijke communicatie voor inwoners. De Direct Duidelijk Deal is onderdeel van de campagne Direct Duidelijk, opgezet door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Het spoort overheden aan werk te maken van begrijpelijke communicatie. In het kabinetsvoornemen Participatie in Balans, dat gericht is op het verbeteren van de Participatiewet, is dit een specifiek aandachtspunt. Daarin wordt uitgegaan van het bereiken van laaggeletterden (A1 taalniveau). Dit vraagt om een herziening op onze informatievoorziening aan inwoners met verschillende taalniveaus.
Wat gaan we daarvoor doen? Het Taalfestival van 3 oktober 2023 was de officiële start van het project, waar we het nut en het belang van duidelijke taal onderstreepten en iedereen enthousiast kregen en inspireerden om met duidelijke taal aan de slag te gaan. Ook gaven we een doorkijkje naar de trainingen die we de aankomende drie jaren gaan geven. In samenwerking met communicatie- en trainingsbureau Pastoor organiseren we in 2024 de trainingen ‘Steengoed schrijven in B1’, ‘Gedragsbeïnvloeding’ en ‘Juridische zaken’ en de plannen voor 2025 zullen we na de zomer 2024 concreet vorm geven. Welke belangrijke afhankelijkheden kennen we? Het succes van het project Direct Duidelijk en de trainingen hangen af van de oprechte betrokkenheid van het management en de medewerkers. Iedereen in de organisatie moet tijd en ruimte krijgen en creëren om duidelijke en begrijpelijke brieven te schrijven. Er zal ook een feedbackcultuur moeten groeien, zodat het veilig is dat we elkaar aanspreken op onduidelijk of lastig taalgebruik.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
8
Hoe gaan we dit meten? We evalueren de trainingen periodiek en toetsen tijdens contactmomenten met inwoners of zij de brieven en de communicatie van De Dienst begrijpen. We laten een een testgroep van ervaringsdeskundigen onze aangepaste brieven beoordelen.
Ambitie
Acties
Direct Duidelijk
•
Teams leveren nieuwe communicatiestromen in B1 op en evalueren het gebruik van B1 taalgebruik.
•
We geven trainingen en stellen een e-learning en e-coaching beschikbaar om aanvullend en langer te leren.
•
In het project Duidelijke Dienstverlening is klantgerichte communicatie een rode draad. Ook bij complexe materie willen wij begrijpelijk taalgebruik toepassen in onze communicatie
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
9
Ambitie 2: Digitalisering Ieder mens is anders, met eigen behoeften, ervaringen, kennis en kunde. Daar passen verschillende vormen van dienstverlening bij, zowel fysiek als digitaal. We breiden daarom onze fysieke en digitale dienstverlening uit. Zo bieden we ondersteuning op maat voor diegenen die het nodig hebben. Door oog te hebben voor de voorkeuren en behoeften van individuen kan elke inwoner meedoen en versterken we zelfredzaamheid. Wat willen we bereiken? Inwoners willen ons op verschillende manieren kunnen bereiken, zowel fysiek als digitaal. We breiden onze bereikbaarheid daarom uit. Inwoners kunnen aanvragen, wijzigingen en beëindigingen digitaal doorgeven en waar nodig, op elk moment van de dag, specificaties digitaal raadplegen. Naast de uitbreiding van digitale dienstverlening breiden wij ook onze fysieke bereikbaarheid uit, wanneer dat aansluit bij de behoefte van onze inwoners. Natuurlijk houden we ook rekening met de wet- en regelgeving zoals Wet Digitale Toegankelijkheid, Wet Open Overheid (WOO) en Wet Modernisering Elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv). Wat gaan we daarvoor doen? Het afgelopen jaar stond in het teken van onderzoek naar mogelijkheden van digitale oplossingen die leiden tot meer inzicht voor de klant en efficiëntere interne processen. In 2024 zijn hiervoor twee projectleiders aangesteld.
Zij hebben inmiddels een inventarisatie van de huidige stand van zaken uitgevoerd. In de loop van 2024 zullen zij een plan van aanpak met een ‘roadmap’ opleveren. Tegelijkertijd stellen we een projectgroep samen die met het plan van aanpak aan de slag gaat. Vanaf 2025 is het de bedoeling dit plan van aanpak stapsgewijs te gaan implementeren. Welke belangrijke afhankelijkheden kennen we? Projecten voor de implementatie van nieuwe of aangepaste (wettelijke) regelingen hebben voorrang op projecten rond digitalisering. Met het aanstellen van projectleiders, het opzetten van een projectstructuur en door het faciliteren van voldoende middelen voorkomen we zoveel mogelijk dat digitalisering daardoor ondersneeuwt en waarborgen we de samenhang van de plannen. We zijn afhankelijk van ons huidige digitale landschap met applicaties, koppelingen en andere oplossingen, zowel intern als in de samenwerking met ketenpartners. Hoe rigoureuzer de nieuwe keuzes zijn, hoe groter de impact op het bestaande ICTlandschap en hoe meer afstemming er plaats moet vinden met onze ketenpartners. Deze keuzes zullen we bewust maken.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
10
Hoe gaan we dit meten? De projectleiders stellen een projectplan op, met concrete doelen en een planning. De projectgroep gaat vervolgens in 2025 stapsgewijs met de implementatie aan de slag. De voortgang monitoren we in het MT of een daarvoor aangestelde stuurgroep en in de reguliere planning & control producten.
Thema
Acties
Digitalisering
•
Prioriteren actie plan van aanpak digitalisering.
•
Zorgen voor goede bemensing projectgroep en werkgroepen en faciliteren van voldoende middelen.
•
Stapsgewijze implementatie projectplan digitalisering.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
11
Ambitie 3: Werken vanuit vertrouwen Als het vertrouwen van de overheid in burgers laag is, doen mensen minder beroep op voorzieningen wat leidt tot een verdere afname van bestaanszekerheid. De sterke relatie tussen vertrouwen en bestaanszekerheid maakt het heel belangrijk om de onderlinge samenhang aan te pakken. Daarom vertrouwen we erop dat de inwoners die hulp aanvragen dit ook echt nodig hebben, dat zorgaanbieders de zorg leveren die nodig is en dat de medewerkers doen wat voor onze inwoners het beste is binnen de kaders van de wet. We tonen lef door dat te realiseren wat voor de inwoner echt nodig is en dat goed te onderbouwen. Wat willen we bereiken? We helpen inwoners tijdig, goed en op maat door kwaliteit te leveren. De dienstverlening aan de inwoner staat voorop en De Dienst faciliteert dit proces. Vertrouwen is daarbij het uitgangpunt. Maar dat betekent niet dat er geen toezicht en controle plaatsvindt. We blijven goed nagaan of gemaakte afspraken nagekomen en de spelregels goed nageleefd worden. Dit doen we echter zoveel mogelijk gericht op het voorkomen van fouten in plaats van controles achteraf. Dus door inzet van preventieve maatregelen. Daarbij zetten we onze systemen slim in en daar waar mogelijk automatiseren we (controle)werkzaamheden.
Zo belasten we onze inwoners niet onnodig met het invullen van allerlei formulieren of het aanleveren van informatie en zetten we onze medewerkers optimaal in, daar waar dat echt nodig is. Wat gaan we daarvoor doen? Ook voor 2025 zetten we in op het integraal bespreken en beoordelen van casuïstiek van inwoners. Het gaat dan in het bijzonder om inwoners met complexe problematiek die vanuit verschillende zorgdomeinen hulp nodig hebben. Door ons gezamenlijk te buigen over deze inwonersvraagstukken kunnen we er met elkaar voor zorgen dat wat echt nodig is voor de inwoner ook gerealiseerd wordt. Niet ons laten leiden door wat niet kan, vooral te bekijken wat wel kan. Dus maatwerk waar dat nodig is en tegelijk ook zorgen voor een goede onderbouwing en verantwoording van de gevraagde zorg. Per 1 januari 2024 zijn de Friese gemeenten een nieuwe overeenkomst met zorgaanbieders aangegaan voor verschillende vormen van specialistische jeugdhulp. Het nieuwe inkoopcontract bevat meer kaders waaraan zorgaanbieders dienen te voldoen. Sociaal Domein Fryslân monitort het nakomen van de afspraken uitsluitend op hoofdlijnen. Daarom hebben wij zelf ook met onze gemeenten afspraken gemaakt zodat we een goede werking van het inkoopsysteem verzekeren. In 2025 hebben we samen een jaar ervaring kunnen opdoen. Deze ervaringen willen we gebruiken om verdere verbeteringen door te voeren.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
12
In 2024 hebben we belangrijke stappen gezet in het verder professionaliseren van handhaving binnen de Participatiewet. In 2025 zetten we dit voort. We willen meer inzetten op preventie onder andere door betere voorlichting zodat inwoners beter weten welke afspraken van toepassing zijn als ze een uitkering ontvangen. Door meer gebruik te maken van data en signalen en door het steviger neerzetten van de rol van preventie, toezicht en handhaving valt veel te winnen en kunnen we op de juiste wijze maatwerk bieden. Daardoor zorgen we ervoor dat de financiële ondersteuning terecht komt daar waar dat nodig is. Welke belangrijke afhankelijkheden onderkennen we? Om ons bij de casuïstiekbespreking niet te laten leiden door wat niet kan, maar vooral te bekijken, wat wel kan, is het kijken naar de mens in zijn geheel noodzakelijk: welke ruimte hebben we daarbij binnen de grenzen van wet- en regelgeving? Ook voor handhaving en het opzetten van contractmanagement voor Jeugd en Participatie geldt dat het realiseren van de doelen staat of valt met bestuurlijke betrokkenheid, een duidelijke uitwerking van de afspraken en een zorgvuldige implementatie. De in 2024 gezette stappen hebben een goede basis gelegd om mee verder te gaan. Het goed functioneren van het projectteam is belangrijk om de verdere doorontwikkeling te kunnen realiseren. 2024 heeft ons daarin veel vertrouwen gegeven.
Het verder professionaliseren van handhaving en contractmanagement vraagt ten slotte (na implementatie) om goede begeleiding en opleiding van medewerkers. Hoe gaan we dit meten? Via de reguliere producten van planning & control monitoren we het opzetten van contractmanagement voor Jeugd en Participatie en het professionaliseren van handhaving. Ook stemmen we de voortgang periodiek met het bestuur af.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
13
Thema
Acties
Werken vanuit vertrouwen
•
Organiseren van domeinoverstijgende casuistiekbesprekingen
•
Doorontwikkelen van nieuwe werkwijze contractmanagement voor zowel Jeugd als Participatie.
•
Verder doorontwikkelen handhaving door meer gebruik te maken van data en signalen en door het steviger neerzetten van de rol van preventie, toezicht en handhaving.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
14
Ambitie 4: Ontwikkeling van medewerkers Een goed personeelsbeleid geeft medewerkers rust en vertrouwen, zodat ze hun aandacht zoveel mogelijk kunnen richten op het werk voor onze inwoners. Wat willen we bereiken? De belangrijkste reden om een goed personeelsbeleid te blijven voeren, is dat onze medewerkers dat nodig hebben en verdienen. Bij de ontwikkeling van medewerkers hoort een gedegen plan. Duidelijk zijn over personeelszaken, zoals contracten, functieprofielen, opleiden, ontwikkelen, loopbaanmogelijkheden en functioneren geeft rust. Daarmee is de basis geregeld en kunnen medewerkers zich concentreren op hun werk én de inwoner. De arbeidsmarkt is structureel veranderd. Het belang van goed personeel aantrekken en behouden is nog nooit zo groot geweest. Dit willen we bereiken door ontwikkelkansen te bieden, een goede balans tussen werk en privé en een open werksfeer. We geven medewerkers vertrouwen om dat te doen wat het beste is voor onze inwoners. Wat gaan we daarvoor doen? In 2023 zijn we gestart met het formuleren van de kenmerkende waarden die De Dienst aan medewerkers biedt en de ervaring die zij kunnen verwachten van een loopbaan binnen De Dienst. Deze waarden zetten we om naar een werkgeversmerk. In onze vacatureteksten en vormgeving gaan we dit uitdragen. In 2025 gaan we de online vindbaarheid van vacatures verbeteren.
Hiervoor doen we onderzoek op social media in relatie tot onze doelgroepen. Om talent aan te trekken en te behouden brengen we de stappen die een potentiële kandidaat doorloopt vòòr indiensttreding beter in beeld. Ook het proces van indiensttreding en de eerste 100 dagen gaan we verder uitwerken. Met behulp van strategische personeelsplanning hebben we ons personeelsbestand kwantitatief goed in beeld. Dit geld ook voor de kwaliteit, maar deze moet passend blijven aan de ambities en de omgeving. Het is belangrijk vooruit te kijken naar wat de toekomst gaat vragen en daar tijdig op in te spelen door opleiding, ontwikkeling of mensen binnen te halen met andere competenties. Door verloop en ziekte wijzigt het kennisniveau en door organisatieontwikkelingen veranderen de gevraagde competenties en vaardigheden. Door opleiden en het vastleggen van werkprocessen, behouden en verbeteren wij het kennisniveau. Door het invoeren van mentorschap koppelen we deskundige en ervaren medewerkers aan nieuwe, minder ervaren medewerkers. We leiden meer medewerkers op, stellen opleidingsplekken beschikbaar en vervullen tijdig vacatures bij (pre)pensioen.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
15
We investeren ook in de introductie van nieuwe medewerkers. Een goede introductie draagt bij hogere betrokkenheid en versnelde inzetbaarheid. Het huidige inwerktraject gaan we verder uitbreiden door introductietrainingen die gericht zijn op de context van De Dienst en haar ketenpartners. Hoe werkt onze organisatie, hoe werkt een gemeente en hoe werk je samen met een gemeente? Ook investeren we meer in uitgebreidere uitleg van applicaties en werkomgevingen. Welke belangrijke afhankelijkheden kennen we? De personele formatie moet op orde zijn en in balans zijn met de taken die aan De Dienst zijn opgedragen. Er moet in de personele begroting ruimte zijn om ‘gaten’ door verloop of verzuim op te vangen, zodat de werkdruk evenredig is verdeeld en er ruimte blijft voor ontwikkeling. Hoe gaan we dit meten? Door periodiek een medewerkersonderzoek te houden monitoren we de tevredenheid van medewerkers op diverse aspecten, zoals inhoud van het werk, samenwerking, ontwikkelmogelijkheden, werkgeverschap et cetera. De uitkomsten bespreken we binnen De Dienst en werken we in concrete doelen en resultaten uit. We monitoren de formatie en bezetting en houden daarbij rekening met de werkvoorraad, projecten, ziekteverzuim en interne en externe ontwikkelingen. Thema
Acties
Ontwikkeling van medewerkers
•
De kenmerkende waarden van De Dienst gaan we omzetten naar een werkgeversmerk om zo talent aan te trekken en te behouden.
•
Met behulp van strategische personeelsplanning brengen we doorlopend in beeld hoe het personeelsbestand kwantitatief en kwalitatief zich ontwikkelt.
•
Het huidige indiensttedingsproces gaan we verder uitbreiden door trainingen die gericht zijn op de context van de Dienst en haar ketenpartners. Ook zal er meer geïnvesteerd worden in uitgebreidere uitleg van applicaties en werkomgevingen.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
16
Ambitie 5: Verstevigen van de samenwerking met gemeenten en partners Kijken naar de mens als geheel vraagt altijd om een integrale aanpak. Om inwoners zo goed mogelijk te helpen in de vraagstukken waar zij voor komen te staan, is een goede samenwerking in het sociaal domein noodzakelijk. Wat willen we bereiken? Gemeenten zijn heel tevreden over de samenwerking met De Dienst. Dat bleek uit de evaluatie van het intergemeentelijk beleidsteam van oktober 2022 en uit de gesprekken met onze bestuurders in juni 2023. Tegelijkertijd is er ruimte voor verdere versteviging en verdieping van deze samenwerking en het duidelijker profileren van De Dienst. Dit hangt samen met de gevolgen van de wijziging in de beleidssamenwerking met de gemeente Harlingen en de gemeenten Waadhoeke, Vlieland en Terschelling en de aangepaste samenwerking met Pastiel op het gebied van Participatie. De afstemming met beleid is na de herpositionering van het beleidswerk lastiger geworden en de afstemming verloopt niet altijd gestructureerd. Op het gebied van samenwerking was het doel voor 2024 om de verbinding tussen beleidsteams en Dienst concreet uit te werken wat betreft de beleidsvoorbereiding. In 2025 willen we hier uitvoering aan geven en dit verder concretiseren. Dit zodat de onderlinge afstemming verbetert en de uitvoeringsgevolgen doorlopend goed in beeld zijn. Wat gaan we daarvoor doen? •
Voor 2025 geven we uitvoering aan de in 2024 hernieuwde samenwerkingsafspraken met de deelnemende gemeenten. Wat betreft de samenwerking met beleid streven we naar uniformiteit in ons aanbod voor de vier gemeenten en daar waar nodig leveren we maatwerk.
•
Wat betreft de samenwerking met Pastiel is de businesscase Empatec leidend bij het verder verfijnen van de samenwerkingsafspraken. De interne projectgroep Aangepaste Uitvoering Participatie (AUP) voert verdere verbeteringen door in de aanpak binnen De Dienst en geeft hier in samenwerking met onze partners uitvoering aan.
•
Voor de groep inwoners die wij zelf blijven begeleiden, kunnen we andere gespecialiseerde aanbieders inschakelen om een bijdrage te leveren aan de begeleiding naar bijvoorbeeld maatschappelijke activering.
•
Voor de contracten binnen Participatie werken we verder aan de doorontwikkeling van ons contractmanagementsysteem.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
17
•
Op basis van de afspraken met bestuurders en raden over de wijze waarop zij geïnformeerd willen worden over onze processen en resultaten, ontwikkelen wer gestandaardiseerde formats die we volgens een vaste frequentie opleveren.
Welke belangrijke afhankelijkheden onderkennen we? Betrokkenheid vanuit het bestuur, de gemeenten en Pastiel is een belangrijke randvoorwaarde. De impact van de samenwerkingsafspraken met Pastiel op de organisatie van De Dienst is een belangrijke afhankelijkheid omdat de functie-inhoud van de casemanager Participatie hierdoor is veranderd. Dit vraagt ook in 2025 om extra investeringen in opleiding en begeleiding. Hoe gaan we dit meten? De voortgang op de samenwerking monitoren we via de reguliere producten van planning & control. Met het bestuur van De Dienst en de gemeentesecretarissen of directeuren stemmen we ook periodiek af over voortgang. Thema
Acties
Samenwerking gemeenten
•
Uitvoering geven aan en verder concreet maken van de samenwerkingsafspraken met de deelnemende gemeenten Harlingen en Vlieland, Terschelling en Waadhoeke.
•
Verder verbeteren van de Aangepaste Uitvoering Participatie en verfijnen samenwerkingsafspraken met Pastiel.
•
Wat betreft de positionering maken we afspraken met bestuurders en raden over de wijze waarop zij geïnformeerd willen worden over processen en resultaten geleverd door de Dienst.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
18
3 Paragraaf Risico’s 2025 3.1 Inventarisatie van de weerstandscapaciteit Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) schrijft voor dat in de begroting (de paragraaf weerstandsvermogen) aandacht wordt besteed aan de relatie tussen de (financiële) risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen bepaalt in hoeverre er ruimte is om de financiële gevolgen van opgetreden risico’s op te vangen. Het weerstandsvermogen is de relatie tussen: A. de middelen en mogelijkheden waarover de Dienst beschikt om niet begrote kosten op te vangen (de weerstandscapaciteit). B. alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die mogelijk tot extra kosten kunnen leiden.
3.2 Omvang weerstandscapaciteit De financiële resultaten van de sociaal domein programma’s worden jaarlijks direct verrekend met de deelnemende gemeenten. Daarom is op de balans van De Dienst alleen een reserve uitvoeringslasten opgenomen. Het saldo van de reserve, ca. 6% van de totale bedrijfsvoeringslasten, wordt zo nodig gebruikt voor het opvangen van lasten voor bijvoorbeeld het kunnen uitvoeren van tijdelijke extra regelingen en het opvangen van onverwacht ziekteverzuim. Weerstandscapaciteit in euro's per:
01-01-2026 (prognose)
01-01-2025 01-01-2024 (prognose) (prognose)
01-01-2023 (realisatie)
Exploitatie Structurele weerstandscapaciteit
-
-
-
100.000
Vermogen (balans) Incidentele weerstandscapaciteit
692.850
692.850
692.850
654.806
Totale weerstandcapaciteit
692.850
692.850
692.850
754.806
Het weerstandsvermogen bedraagt op 1 januari 2025 volgens prognose € 692.850.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
19
3.3 Risico’s begroting 2025 Het realiseren van vooruitgang, innovatie en ambitie gaat niet zonder het nemen van risico’s. We denken bij risico’s vaak in termen van voorkomen of elimineren. Maar tot elke prijs ieder risico uitsluiten is niet het doel van risicomanagement. Evenmin kunnen risico’s onvoorwaardelijk worden aanvaard. Bepalen omvang weerstandsvermogen Voor de sociaal domein programma’s in deze begroting gelden zogenaamde openeinderegelingen. Meer aanvragen dan begroot leidt dan tot overschrijding van de kosten. Zoals in paragraaf 3.2 toegelicht, is bij het bepalen van de omvang van het weerstandsvermogen geen rekening gehouden met dergelijke risico’s, omdat jaarlijkse verrekening met de gemeenten plaatsvindt. Deze risico’s liggen dus bij de gemeenten. Het weerstandsvermogen is daarmee uitsluitend gebasseerd op de risico’s binnen het programma Bedrijfsvoering. De omvang van de weerstandscapaciteit is gebaseerd op een risicoanalyse. Omdat de organisatie continue in beweging is, is sprake van een dynamisch risicoprofiel. Daarom actualiseren we het risicoprofiel jaarlijks en dit vormt de basis voor het bepalen van de toereikendheid van het weerstandsvermogen van De Dienst. Risicoprofiel Het risicoprofiel van De Dienst geeft inzicht in de kans dat risico’s zich voordoen en de financiele gevolgen die hiermee samenhangen.
De financiele risico’s zijn voor 2025 geraamd op € 692.850,-. Dit bedrag is gebaseerd op de uitkomsten van een risicoanalyse en ook de minimaal gewenste omvang van het weerstandsvermogen. Als belangrijkste risico’s in de bedrijfsvoering zijn benoemd: een hoger ziekteverzuim dan verwacht waardoor extra medewerkers moeten worden ingehuurd, hogere uitvoeringskosten door de uitvoer van tijdelijke extra regelingen (bijvoorbeeld energietoeslag), het uitbetalen van transitievergoedingen bij ontslag en het krijgen van een boete in verband met een datalek. De totale meerjarige weerstandscapaciteit, zoals weergegeven in paragraaf 3.2, is hierop afgestemd en daarmee is een buffer aanwezig om de risico’s binnen de Bedrijfsvoering te kunnen opvangen.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
20
Financiële begroting 2025 In de Financiële begroting 2025 geven we inzicht in de begrote lasten van de programma’s in het Sociaal Domein. Ook nemen we hierin de begrote uitvoeringskosten van onze bedrijfsvoeringsorganisatie op.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
21
4 Financiële Begroting 2025 De financiële begroting van de Dienst vormt het grootste onderdeel van de totale financiële begroting Sociaal Domein voor de gemeenten Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke. De Dienst voert gemeentelijke taken uit binnen het kader van de Participatiewet, de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo) en de Jeugdwet. In dit hoofdstuk gaan we in op de begroting van de programma’s Sociaal Domein en de Bedrijfsvoeringsorganisatie, de begroting EMU-saldo en het vermogen en financieel resultaat. We sluiten af met een meerjarenraming.
4.1 Programmabegroting 2025 Programmabegroting
Begroting Begroting na 2025 wijziging 2024
Voorlopige cijfers 2023
Jaar 2022
Lasten in euro's Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO
75.669.804 12.445.999
69.761.077 11.990.538
73.227.264 11.235.089
68.910.784 10.389.771
Totaal lasten
88.115.803
81.751.615
84.462.354
79.300.555
Baten in euro's Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO
1.831.395 1.224.680
1.572.409 1.201.079
1.639.548 1.379.146
1.769.296 993.196
Totaal baten
3.056.075
2.773.487
3.018.694
2.762.492
Resultaat
-85.059.728
-78.978.127
-81.443.660 -76.538.063
Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO
73.838.409 11.221.319
68.188.668 10.789.459
71.587.717 9.855.943
67.141.488 9.396.575
Totaal gemeentelijke bijdragen
85.059.728
78.978.127
81.443.660
76.538.063
-
-
-
-
Netto resultaat
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
22
Incidentele baten en lasten
Begroting Begroting na 2025 wijziging 2024
Voorlopige cijfers 2023
Jaar 2022
Baten en lasten in euro's (per saldo lasten) Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO
-245.837 -
475.064 -
6.062.052 112.482
6.533.052 -
Resultaat
-245.837
475.064
6.174.534
6.533.052
Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen incidenteel Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO
-245.837 -
475.064 -
6.062.052 112.482
6.533.052 -
Totaal gemeentelijke bijdragen incidenteel
-245.837
475.064
6.174.534
6.533.052
-
-
-
-
Netto resultaat
De incidentele baten en lasten in de begroting 2025 bestaan uit: •
Baten en lasten in verband met het debiteurenbeheer van de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (TOZO)
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
23
Overzicht gemeentelijke bijdragen Gemeentelijke bijdragen Harlingen
Begroting Begroting na wijziging 2025 2024
Afwijking Afwijking Voorlopige (a-b) (c/b) in % cijfers 2023
Jaar 2022
a.
b.
c.
Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering
8.249.653 1.071.006 778.509 5.033.435 5.500.000 3.084.506
7.828.278 1.039.447 805.182 4.432.151 5.300.000 2.950.269
421.376 31.559 -26.673 601.284 200.000 134.237
5% 3% -3% 14% 4% 5%
7.816.933 995.736 2.473.730 4.032.314 4.815.085 2.713.789
7.388.201 827.919 2.641.358 3.832.137 4.548.487 2.644.756
Totaal gemeentelijke bijdragen
23.717.110
22.355.327
1.361.783
6%
22.847.587
21.882.858
Gemeentelijke bijdragen Terschelling
Begroting Begroting na wijziging 2025 2024
Afwijking Afwijking Voorlopige (a-b) (c/b) in % cijfers 2023
Jaar 2022
a.
b.
c.
Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering
224.645 18.453 53.651 1.004.995 1.069.000 460.473
277.141 24.447 49.454 876.410 1.315.000 451.261
-52.496 -5.994 4.197 128.585 -246.000 9.212
-19% -25% 8% 15% -19% 2%
291.713 14.016 272.950 781.597 927.316 421.973
277.627 21.490 397.850 666.411 1.059.751 422.940
Totaal gemeentelijke bijdragen
2.831.217
2.993.713
-162.496
-5%
2.709.566
2.846.069
Gemeentelijke bijdragen Vlieland
Begroting Begroting na wijziging 2025 2024
Afwijking Afwijking Voorlopige (a-b) (c/b) in % cijfers 2023
Jaar 2022
a.
b.
c.
Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering
53.610 3.817 23.611 193.561 144.000 127.155
68.053 3.391 18.025 174.239 125.000 119.415
-14.442 426 5.586 19.322 19.000 7.740
-21% 13% 31% 11% 15% 6%
64.981 2.633 63.423 207.505 133.573 106.750
81.828 2.692 76.312 128.503 66.347 111.794
Totaal gemeentelijke bijdragen
545.753
508.122
37.631
7%
578.866
467.476
Afwijking Afwijking Voorlopige (a-b) (c/b) in % cijfers 2023
Jaar 2022
Gemeentelijke bijdragen Waadhoeke
Begroting Begroting na wijziging 2025 2024 a.
b.
c.
Inkomen Werk en Participatie Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering
16.582.338 2.203.373 1.592.754 12.255.998 17.782.000 7.549.185
15.825.748 2.087.628 1.636.155 11.052.920 15.250.000 7.268.513
756.590 115.745 -43.401 1.203.078 2.532.000 280.672
5% 6% -3% 11% 17% 4%
15.604.050 1.989.386 5.090.356 9.658.285 16.352.136 6.613.430
14.473.839 1.509.148 5.465.959 9.522.566 14.153.063 6.217.085
Totaal gemeentelijke bijdragen
57.965.648
53.120.964
4.844.684
9%
55.307.642
51.341.660
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
24
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
25
4.2 Programmabegroting Werk, Participatie en Inkomen Spotlights begroting 2025
De lasten voor Inkomensregelingen (taakveld 6.3) zijn in de begroting 2025 circa 5% hoger ten opzichte van de begroting na wijziging 2024. De begroting is gebaseerd op de voorlopige cijfers 2023. De stijging wordt veroorzaakt door de indexaties op de budgetten.
Financiële begroting 2025 Noardwest Fryslân Programma Werk, Participatie en Inkomen Begroting Begroting na wijziging Voorlopige 2025 2024 cijfers 2023
Jaar 2022
495.281 26.075.247 931.503 1.869.864
317.262 24.755.514 942.615 1.895.035
480.385 24.605.268 768.257 1.754.225
154.464 23.154.656 589.085 1.618.912
29.371.896
27.910.427
27.608.135
25.517.116
965.000 -
756.295 -
827.591 1.097
933.161 1.211
965.000
756.295
828.688
934.372
Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel
28.652.732 -245.837
26.679.068 475.064
26.348.893 430.554
24.409.276 173.469
Gemeentelijke bijdragen
28.406.896
27.154.132
26.779.447
24.582.744
Taakveld Lasten in euro's
Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werken (Begeleide participatie) 6.5 Arbeidsparticipatie Totale lasten Werk, Participatie en Inkomen Baten in euro's 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie Totale baten Werk, Participatie en Inkomen
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
26
Financiële uitgangspunten •
De Richtlijn Tijdelijke Bescherming voor ontheemden uit Oekraïne is verlengd tot 4 maart 2025. In de begroting en meerjarenraming zijn de uitgaven in het kader van deze regeling daarom niet meegenomen.
•
De budgetten voor de inkoop van re-integratietrajecten voor Begeleide Participatie en Arbeidsparticipatie (taakveld 6.4 en 6.5) zijn gelijk gehouden aan 2023 met een indexatie. In het bedrag voor 2025 is zowel de premieproefplaatsing en werkstartregeling opgenomen. Vanaf 1 januari 2024 zijn De Dienst en Pastiel op een andere wijze gaan samenwerken ten aanzien van de re-integratie van inwoners met een bijstandsuitkering naar werk of participatie. Dit heeft gevolgen voor de budgetten voor de inkoop van re-integratietrajecten. De Dienst werkt deze plannen in overleg met de gemeenten verder uit. Wat de gevolgen precies zijn, is op dit moment dan ook nog niet duidelijk. In de begroting na wijziging 2025 zullen de eventuele gevolgen hiervan worden toegelicht en financieel verwerkt.
•
De lasten voor Inkomensregelingen (taakveld 6.3) zijn in de begroting 2025 ca. 5% hoger ten opzichte van de begroting na wijziging 2024. De begroting 2025 is gebaseerd op de voorlopige cijfers 2023. Hierop is een indexatie toegepast zoals opgenomen in de septembercirculaire 2023.
•
Voor het begeleidingsbudget Beschut Werken is een bedrag van € 8.600 opgenomen. De gemeente ontvangt de vergoeding op basis van hun taakstelling. Naast dit budget komt er in 2024 een budget van € 2.157 bij. Met ingang van 2025 is het voornemen de financiering te baseren op basis van het aantal gerealiseerde plekken, waarbij eveneens wordt uitgegaan van 31 uur per week. In 2025 en in de meerjarenraming is er nog uitgegaan van de taakstelling maal het begeleidingsbudget.
Voor het overzicht alle financiële uitgangspunten verwijzen wij naar bijlage C.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
27
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
28
4.3 Programmabegroting Armoedebestrijding Spotlights begroting 2025 In 2023 is de Energietoeslag uitgekeerd. Het is niet bekend of dit in 2025 opnieuw wordt uitgekeerd. In de begroting zijn daarom geen lasten Energietoeslag (onder taakveld 6.3 Inkomensregelingen) geraamd.
Voor de begroting van de overige armoederegelingen zijn we uitgegaan van de voorlopige cijfers 2023. Vorig jaar signaleerden we al dat het aantal mensen dat een beroep doet op de schuldhulpverlenings- en armoederegelingen in 2023 licht is gedaald. Dit tegen de verwachting in. We monitoren de uitnutting van de armoederegelingen in 2024 daarom nauwlettend en houden met gemeenten de vinger aan de pols. Zo nodig passen we onze ramingen aan en verwerken dit in de begroting na wijziging 2025.
Financiële begroting 2025 Noardwest Fryslân Programma Armoedebestrijding
Taakveld Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen
Begroting 2025
Begroting na wijziging Voorlopige 2024 cijfers 2023 Jaar 2022
80.000 2.503.825
76.341 2.567.774
111.613 7.924.702
64.758 8.682.727
2.583.825
2.644.116
8.036.315
8.747.485
135.300
135.300
135.856
166.007
Totale baten Armoedebestrijding
135.300
135.300
135.856
166.007
Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel
2.448.525 -
2.508.816 -
2.314.459 5.586.000
2.298.278 6.283.200
Gemeentelijke bijdragen
2.448.525
2.508.816
7.900.459
8.581.478
Totale lasten Armoedebestrijding Baten in euro's 6.3 Inkomensregelingen
Voor een overzicht van de financiële uitgangspunten verwijzen wij naar bijlage C.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
29
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
30
4.4 Programmabegroting Jeugdwet Spotlights begroting 2025 Op 1 januari 2024 zijn de Friese gemeenten een nieuwe overeenkomst met zorgaanbieders aangegaan voor verschillende vormen van specialistische jeugdhulp en Wonen. Het effect op aantallen en financiën door deze werkwijze is voor 2025 niet te voorspellen. De nieuwe inkoop brengt grote financiële risico’s met zich mee. Dit risico is met alle gemeenten besproken. Vooral in de gemeente Waadhoeke is in 2023 sprake van een toenemende vraag naar jeugdhulp. We zien voor jeugdhulp zonder verblijf een stijging van het aantal cliënten en een toename van de kosten per traject. Verder stijgen de kosten jeugdhulp met verblijf door langere inzet van zwaardere trajecten. Hierdoor nemen de geraamde lasten voor 2025 sterker toe dan verwacht.
Voor 2025 hebben we rekening gehouden met een kostentoename van de gecertificeerde instelling (GI). In 2023 zijn er landelijk afspraken gemaakt over de afname van de werkdruk van GI medewerkers. Hierdoor stijgen de tarieven voor de dienstverlening van GI’s. De begroting ten opzichte van 2024 stijgt hierdoor 10%. Gemeenten worden hiervoor deels gecompenseerd door het Rijk.
Financiële begroting 2025 Noardwest Fryslân - Programma Jeugdwet Begroting Begroting na wijziging Voorlopige 2025 2024 cijfers 2023
Jaar 2022
13.393.220 1.580.849 4.259.507 323.653 538.098 2.643 1.685.915 206.115
13.984.800 1.441.687 4.401.600 345.780 394.722 1.492.520 167.000
11.306.090 1.435.467 4.207.436 272.039 477.161 1.648 1.914.957 212.850
21.990.000
22.228.109
19.827.648
-
-
-
-
-
-
-
Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel
24.495.000 -
21.990.000 -
22.182.611 45.498
19.783.518 44.130
Gemeentelijke bijdragen
24.495.000
21.990.000
22.228.109
19.827.648
Taakveld Lasten in euro's Lasten in euro's 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 15.065.440 6.73a Pleegzorg 1.597.373 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 4.934.947 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 396.902 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 424.124 6.74c Gesloten plaatsing 6.82a Jeugdbescherming 1.868.594 6.82b Jeugdreclassering 207.622 Totale lasten Jeugdwet Baten in euro's 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig Totale baten Jeugdwet
24.495.000
-
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
31
Financiële uitgangspunten •
•
•
•
Risico! Op 1 januari 2024 zijn de Friese gemeenten een nieuwe overeenkomst met zorgaanbieders aangegaan voor verschillende vormen van Specialistische Jeugdhulp en Wonen. Er wordt een maximale overgangstermijn gehanteerd van 1 jaar. Binnen deze termijn worden alle cliënten geherindiceerd en administratief overgezet naar een nieuw product. Omdat het effect op aantallen en financiën door deze werkwijze, voor 2025, niet te voorspellen is en omdat de inhoudelijke uitwerking van het perceel Wonen nog gaande is, zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd voor het opstellen van de begroting: o De aantallen zijn begroot op basis van de realisatie van 2023. De aantallen zijn niet geïndexeerd, omdat hier door de meerjarig zichtbare trend geen aanleiding toe is. o De gemiddelde kosten per cliënt zijn ten opzichte van 2023 geïndexeerd met 8,66%. o Er is geen rekening gehouden met de veranderingen ten aanzien de inzet van complementaire/ondersteunende jeugdhulp. o Het is toegestaan dat bepaalde zorg, zoals bijvoorbeeld behandeling, mag worden gestapeld op een traject Wonen (arrangementfinanciering). Het financiële effect van deze nieuwe bepaling is onbekend. Risico! Het provinciale contract voor Hoogspecialistische Jeugdhulp is op 31 december 2023 beëindigd. Per 2024 zijn er een aantal hoogspecialistische vormen van zorg ingekocht. De financiële effecten hiervan zijn onbekend.
We hebben voor 2025 een inschatting gemaakt op basis van de lasten van het contract in 2023. Lokale Inkoop: dit betreffen met name vaststellingsovereenkomsten (VOK) o Voor Terschelling is een geheel jaar ‘begeleiding in de klas’ begroot. o Risico! Voor Waadhoeke is er in 2023 een forse toename geweest van toewijzingen Verblijf die vanuit een VOK worden gefinancierd. Dit komt doordat het regionale aanbod qua bedden op dit moment niet toereikend is. Met name gecertificeerde instellingen lopen hier tegenaan. Er is € 800.000 in begroot voor 2025. De begrote lasten van de Gecertificeerde Instellingen zijn opgenomen op basis van de tariefafspraken 2024 (+ CPI) en voorlopige realisatie 2023.
Voor het overzicht van alle financiële uitgangspunten verwijzen wij naar bijlage C.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
32
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
33
4.5 Programmabegroting Wet maatschappelijke ondersteuning Spotlights begroting 2025 We verwachten dat het aantal voorzieningen huishoudelijke hulp in 2025 met 6,1% stijgt. Ook is er een risico opslag opgenomen voor het tarief Huishoudelijke Hulp. Voor 2024 gaan we namelijk uit van een tariefstijging welke ook zal doorwerken in het tarief van 2025. Met elkaar zorgt dit voor een forse kostenstijging van 16,2% ten opzichte van de begroting na wijziging 2024. Binnen individuele begeleiding en dagactiviteiten verwachten we na een periode van dalingen nu weer een stijging van het aantal inwoners dat van deze voorziening gebruik maakt.Wij schatten dit voor 2025 in op 5%. Daarnaast is sprak van tariefindexaties. Daardoor liggen de kosten hoger dan in de begroting na wijziging 2024.
Financiële begroting 2025 Noardwest Fryslân - Programma Wmo
Taakveld
Begroting Begroting na wijziging Voorlopige 2025 2024 cijfers 2023
Jaar 2022
Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.6 Maatwerkvoorzieningen 6.71a Huishoudelijke hulp * 6.71b Begeleiding 6.71c Dagbesteding 6.71d Overige maatwerkarrangementen 6.81a Beschermd wonen
84.500 3.335.969 9.287.597 4.363.304 2.147.712 -
84.500 3.160.843 7.996.259 3.957.942 2.016.990 -
71.324 2.999.929 6.954.882 3.596.629 1.731.941 -
66.025 2.464.836 6.421.002 3.821.200 2.013.217 32.254 -
19.219.083
17.216.534
15.354.704
14.818.533
109.300 621.795 -
96.927 583.886 -
110.276 561.731 2.996
72.905 530.573 65.438
731.095
680.814
675.003
668.916
Dekking in euro's Gemeentelijke bijdrage structureel Gemeentelijke bijdrage incidenteel
18.487.988 -
16.535.720 -
14.679.701 -
14.117.527 32.254
Gemeentelijke bijdragen
18.487.988
16.535.720
14.679.701
14.149.617
Totale lasten Wmo Baten in euro's 6.6 Maatwerkvoorzieningen 6.71a Huishoudelijke hulp 6.71d Overige maatwerkarrangementen Totale baten Wmo
*Taakveld 6.71a Huishoudelijke Hulp bevat een risico-opslag. Zie ook toelichting financiële uitgangspunten blz 35.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
34
Financiële uitgangspunten • •
•
De aantallen van januari 2024 zijn geïndexeerd/geëxtrapoleerd o.b.v. de meerjarige trend van de aantallen. Het volume in uren van de maatwerkvoorzieningen, huishoudelijke ondersteuning en begeleiding is gebaseerd op het gemiddeld aantal uren in januari 2023 tot en met januari 2024. Daarbij hebben we ook rekening gehouden met de meerjarige trend. Risico! Voor het tarief huishoudelijke hulp hebben we een risico opslag opgenomen. In de begroting 2025 rekenen we met een fictief tarief van € 38 per uur, terwijl we in de begroting na wijziging 2024 nog uitgingen van een uurtarief van € 34,20. Dit tarief is fors hoger dan de normale indexaties, wat veroorzaakt wordt door een sterke stijging van de kostprijscomponenten voor de aanbieders sinds de start van de contractperiode. Dit risico is besproken met de gemeentes.
Voor het overzicht van alle financiële uitgangspunten verwijzen wij naar bijlage C.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
35
4.6 Begroting Bedrijfsvoeringsorganisatie Financiële begroting 2025
Bedrijfsvoering
Begroting Begroting na Voorlopige 2025 wijziging 2024 cijfers 2023
Jaar 2022
Lasten in euro's Personeelskosten (salaris/inhuur) Overige personeelskosten Huisvestingskosten Automatiseringskosten Organisatiekosten Afschrijvingen Externe kosten (o.a. accountant/advies/BZF/adviesraad) Structurele weerstandscapaciteit
9.699.393 501.607 430.000 885.000 225.000 175.000 530.000 -
9.305.538 450.000 420.000 885.000 225.000 200.000 505.000 -
8.549.305 644.944 364.192 844.383 197.453 164.386 470.427 -
8.179.704 268.110 329.341 822.407 176.542 179.218 434.451 -
Totale lasten Bedrijfsvoering
12.445.999
11.990.538
11.235.089
10.389.771
Baten in euro's Rente inkomsten Dekking inzet eigen uren vanuit programma PIA Dekking overig (o.a. ziektewet uitkeringen)
245.000 979.680 -
245.000 929.560 26.519
331.863 851.036 196.247
29.245 727.035 236.916
Totale baten Bedrijfsvoering
1.224.680
1.201.079
1.379.146
993.196
Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel
11.221.319 -
10.789.459 -
9.855.943 -
9.396.575 -
Gemeentelijke bijdragen
11.221.319
10.789.459
9.855.943
9.396.575
Financiële uitgangspunten •
Het personeelsbestand en de openstaande vacatures per 1 maart 2024 vormen de basis voor de personeelsbegroting 2025. Er is rekening gehouden met een toename van de salariskosten op basis van Cao-afspraken en op basis van doorrekeningen vanuit de septembercirculaire 2023 van het Rijk.
•
Het financieel effect van de looncompensatie en de veranderingen in de formatie ten opzichte van de begroting na wijziging 2024 is als volgt: Financiele effecten personeelsbegroting (salaris/inhuur)
Begroting 2025 €
Autonome ontwikkeling Looncompensatie
396.112
Financiële mutatie formatie Wijzigingen in de bedrijfsvoering
-52.378
Totaal ontwikkelingen personeelsbegroting
343.734
Voor het overzicht van alle financiële uitgangspunten verwijzen wij naar bijlage C.
Begroting 2025 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân
36
Verdeling bedrijfsvoeringslasten over gemeenten / programma’s / taakvelden Verdeling bedrijfsvoeringslasten over programma's
Begroting 2025
Begroting na Voorlopige wijziging 2024 cijfers 2023
Programma Werk, Participatie en Inkomen Programma Armoedebestrijding Programma Wmo en Jeugdwet
5.919.949 1.651.971 3.649.399
5.727.908 1.556.663 3.504.888
5.774.092 1.372.577 2.709.274
5.037.221 1.489.095 2.870.260
Totaal De Dienst NWF
11.221.319
10.789.459
9.855.943
9.396.575
Verdeling bedrijfsvoeringslasten over gemeenten
Begroting 2025
Begroting na Voorlopige wijziging 2024 cijfers 2023
Jaar 2022
Gemeente Harlingen Gemeente Terschelling Gemeente Vlieland Gemeente Waadhoeke
3.084.506 460.473 127.155 7.549.185
2.950.269 451.261 119.415 7.268.513
2.713.789 421.973 106.750 6.613.430
2.644.756 422.940 111.794 6.217.085
Totaal De Dienst NWF
11.221.319
10.789.459
9.855.943
9.396.575
Bedrijfsvoeringslasten totaal Verdeling over taakvelden
Begroting Begroting na Voorlopige 2025 wijziging 2024 cijfers 2023
Jaar 2022
0.4 Overhead 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.71a Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.71b Begeleiding (Wmo) 6.71c Dagbesteding (Wmo) 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
5.523.691 88.189 5.083 2.964.430 297.201 353.465 194.078 521.231 262.444 129.181 592.925 62.867 194.223 15.621 16.692
Totaal De Dienst NWF
11.221.319
5.423.459 75.857 5.606 2.741.038 242.878 317.542 203.252 491.717 262.560 133.802 594.336 70.152 189.020 14.362 23.879
4.843.381 77.595 4.496 2.812.872 168.862 217.631 182.167 403.032 226.547 109.184 550.847 56.787 173.374 13.620 15.548
Jaar 2022
5.326.779 30.924 3.464 2.428.762 279.949 196.768 75.549
558.553 495.827 10.789.459
9.855.943
9.396.575
Begroting 2025 (versie 1)
De Dienst Noardwest Fryslân
37
4.7 Begroting EMU-saldo Het Economische en Monetaire Unie (EMU)-saldo is een belangrijke indicator voor de gezondheid van de overheidsfinanciën. Het EMU-saldo is het verschil van inkomsten en uitgaven van de overheid en wordt berekend op basis van voorschriften van de Europese Unie. Hierbij is bepaald dat een tekort voor de gehele overheid niet meer dan 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) mag bedragen. Het overzicht van het EMU-saldo is een verplicht onderdeel in de begroting en geeft inzicht in toekomstige ontwikkelingen van de financieringsbehoefte. Het EMU-saldo van De Dienst laat geen tekort zien. EMU-Saldo in euro's
2028
2027
2026
2025
Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves
-
-
-
-
Bij: Afschrijvingen
187.538
183.322
179.200
175.000
Af: Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd
56.789
55.512
54.264
52.993
EMU-Saldo
130.749
127.809
124.936
122.008
Begroting 2025 (versie 1)
De Dienst Noardwest Fryslân
38
4.8 Begroting vermogen en financieel resultaat Volgens de voorschriften van het BBV bevat onze begroting na wijziging ook een meerjarenraming van de balansstanden en het te verwachten financieel resultaat. Verwachte omvang in euro's
31 december 2028
31 december 2027
31 december 2026
31 december 2025
Activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Vlottende activa < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa
400.000 1.000.000 6.750.000 150.000 2.500.000
400.000 1.000.000 6.750.000 150.000 2.500.000
400.000 1.000.000 6.750.000 150.000 2.500.000
400.000 1.000.000 6.750.000 150.000 2.500.000
Totaal activa
10.800.000
10.800.000
10.800.000
10.800.000
Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Vlottende passiva < 1 jaar Overlopende passiva
692.000 350.000 1.958.000 7.800.000
692.000 350.000 1.958.000 7.800.000
692.000 350.000 1.958.000 7.800.000
692.000 350.000 1.958.000 7.800.000
Totaal passiva
10.800.000
10.800.000
10.800.000
10.800.000
-
-
-
-
Financieel resultaat
Het financieel resultaat is altijd € 0, omdat de gemeenten de tekorten financieren en overschotten aan de gemeenten terugbetaald worden.
Begroting 2025 (versie 1)
De Dienst Noardwest Fryslân
39
4.9 Meerjarenraming Meerjarenraming 2028 2027
2026
Begroting 2025
Lasten in euro's Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO
83.047.123 13.980.141
80.661.066 13.469.105
78.277.236 12.977.489
75.669.804 12.445.999
Totaal lasten
97.027.264
94.130.171
91.254.725
88.115.803
Baten in euro's Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO
1.551.395 1.324.759
1.831.395 1.279.827
1.831.395 1.236.705
1.831.395 1.224.680
Totaal baten
2.876.154
3.111.221
3.068.099
3.056.075
Resultaat
-94.151.110
-91.018.950
-88.186.625 -85.059.728
Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen Programma's Sociaal Domein Bedrijfsvoering BVO
81.495.729 12.655.381
78.829.672 12.189.279
76.445.841 11.740.784
73.838.409 11.221.319
Totaal gemeentelijke bijdragen
94.151.110
91.018.950
88.186.625
85.059.728
-
-
-
-
2026
Begroting 2025
Netto resultaat
Meerjarenraming 2028 2027 Gemeente Harlingen Gemeente Terschelling Gemeente Vlieland Gemeente Waadhoeke
26.294.373 3.104.358 616.581 64.135.799
25.403.832 2.980.810 583.834 62.050.475
24.599.644 2.897.172 565.376 60.124.434
23.717.110 2.831.217 545.753 57.965.648
Totaal gemeentelijke bijdragen
94.151.110
91.018.950
88.186.625
85.059.728
Begroting 2025 (versie 1)
De Dienst Noardwest Fryslân
40
Verdeling naar taakvelden
Meerjarenraming 2028 2027
2026
Begroting 2025
0.4 Overhead 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.71a Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.71b Begeleiding (Wmo) 6.71c Dagbesteding (Wmo) 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering
6.229.607 715.957 90.232 35.201.487 1.374.786 2.402.476 3.628.318 9.866.887 4.932.360 2.439.346 16.813.514 1.782.719 5.593.249 442.955 412.250 2.002.470 222.497
6.000.168 698.433 90.021 33.459.079 1.326.317 2.342.738 3.558.782 9.668.694 4.835.275 2.384.901 16.425.903 1.741.621 5.468.466 432.743 410.865 1.957.449 217.494
5.779.397 681.360 89.818 32.016.500 1.278.546 2.284.569 3.490.431 9.431.569 4.732.222 2.331.762 16.047.383 1.701.487 5.346.611 422.771 426.154 1.913.440 212.604
5.523.691 663.470 89.583 30.443.202 1.228.704 2.223.329 3.420.747 9.187.034 4.625.749 2.276.893 15.658.365 1.660.240 5.129.170 412.523 440.816 1.868.594 207.622
Totaal gemeentelijke bijdragen
94.151.110
91.018.950
88.186.625
85.059.728
Begroting 2025 (versie 1)
De Dienst Noardwest Fryslân
41
5 Besluit tot vaststelling BESLUIT TOT VASTSTELLING Het bestuur van de Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân Besluit: Vast te stellen de Begroting 2025 van de Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân. Aldus vastgesteld in de vergadering van,
Mevrouw J. Hoekstra- Sikkema Voorzitter
De heer M.J. Jellema Secretaris
Begroting 2025 (versie 1)
De Dienst Noardwest Fryslân
42
Bijlagen
Begroting 2025 (versie 1)
De Dienst Noardwest Fryslân
43
Bijlage A: Verdeelsleutel kosten Bedrijfsvoering Gemeente
Harlingen Terschelling Vlieland Waadhoeke
Aantal inwoners per 1-1-2025* 16.177 4.889 1.279 46.964
Totaal
Aantal uitk. gerechtigden Aantal Wmo- Aantal Jeugd(PIA) per 1-1-2025 voorzieningen voorzieningen per 1-1-2025 per 1-1-2025 428 2.137 303 17 537 59 5 201 9 886 5.061 964
69.309
1.336
7.936
1.335
De verdeling van de bedrijfsvoeringslasten heeft, volgens de voorschriften van onze Gemeenschappelijke regeling, op basis van onderstaande passage plaatsgevonden. Hoofdstuk 6: Financiële bepalingen Artikel 28: Bijdragen deelnemende gemeenten 3. De kosten die de Dienst aan de gemeenten toerekent, bestaan uit directe en indirecte kosten: a. b.
Directe kosten: deze kosten worden rechtstreeks toegerekend aan de gemeente waarvoor de kosten zijn gemaakt. Indirecte kosten: deze kosten betreffen de bedrijfsvoeringskosten van de Dienst. De kosten worden op basis van een verdeelsleutel toegerekend aan de gemeenten. De volgende uitgangspunten zijn van toepassing: i. 30% wordt verrekend onder de gemeenten naar rato van het aantal inwoners per gemeente en 70% wordt verrekend onder de gemeenten naar rato van het aantal voorzieningen dan wel uitkeringsgerechtigden per gemeente. ii. Voor het bepalen van het inwonertal, het aantal voorzieningen en het aantal uitkeringsgerechtigden geldt 1 januari van het betreffende boekjaar als peildatum.
Het aantal inwoners per 1 januari 2025 is opgenomen op basis van cijfers van het CBS.
Begroting 2025 (versie 1)
De Dienst Noardwest Fryslân
44
Bijlage B: De GR De Dienst Noardwest Fryslân De Gemeenschappelijke Regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân is in 2025 werkzaam voor de gemeenten: •
Harlingen
•
Terschelling
•
Vlieland
•
Waadhoeke
Samenstelling bestuur en directie De Dienst heeft een bestuur waarin iedere deelnemende gemeente door een wethouder wordt vertegenwoordigd. Het bestuur bestaat per 1 maart 2024 uit de volgende leden: Naam
Gemeente
Functie
Mevrouw J. Hoekstra-Sikkema
Terschelling
Voorzitter
Mevrouw M. van der Meer
Waadhoeke
Lid
De heer P. Schoute
Harlingen
Lid
Mevrouw M. Vellinga-Beemsterboer
Vlieland
Lid
De directie van de Dienst wordt gevormd door: Naam
Functie
De heer M.J. Jellema
Directeur
Begroting 2025 (versie 1)
De Dienst Noardwest Fryslân
45
Bijlage C: Uitgangspunten begroting 2025 Programma
Uitgangspunt
Algemeen: Beleid
Landelijk, Provinciaal, Regionaal en Lokaal beleid dat nog niet is vastgesteld voor 2025 is niet verwerkt in de begroting 2025.
Algemeen: Indexatie
De CPI, zoals opgenomen in de septembercirculaire gemeentefonds 2023, is toegepast op de indexatie van de gemiddelde uitkeringen en de meerjarenraming. o 2025: 2,5% o 2026: 2,4% o 2027: 2,3% o 2028: 2,3%
Algemeen: Aantallen
Het algemene uitgangspunt van de berekening van de aantallen 2025 is de realisatie en zichtbare trends van 2023.
Inkomen: De indexatie op de bestanden Participatiewet Basis en IOAW is Indexatie aantal -1,27% voor 2024 en 1,41% voor 2025. uitkeringsgerechtigden Inkomen: Indexatie aantal cliënten met Loonkostensubsidie
Voor het bepalen van het gemiddeld aantal cliënten voor loonkostensubsidie is uitgegaan van de in de septembercirculaire 2023 gehanteerde groeifactor. Deze bedraagt: o 2024: -1,5% o 2025: 14,0% o 2026: 6,6% o 2027: 6,2% o 2028: 6,0%
Inkomen: Taakstelling Beschut Werken
Het gemiddeld aantal cliënten voor begeleiding Beschut Werken is gebaseerd op de landelijk vastgestelde taakstelling per gemeente. Daarbij is rekening gehouden met het besluit van zowel de gemeenten Waadhoeke als Harlingen om de wachtlijst voor Beschut Werken ineens in te lopen. Waadhoeke: o 2025: 40 o 2026: 42 o 2027: 44 o 2028: 46 Harlingen: o 2025: 15
Begroting 2025 (versie 1)
De Dienst Noardwest Fryslân
46
o 2026: 16 o 2027: 17 o 2028: 18 Voor het begeleidingsbudget is een bedrag van € 8.600 opgenomen. De gemeente ontvangt de vergoeding op basis van hun taakstelling. Naast dit budget komt er nog een budget van € 2.157. Met ingang van 2025 is het voornemen de financiering te baseren op basis van het aantal gerealiseerde plekken, waarbij eveneens wordt uitgegaan van 31 uur per week. In 2025 en in de meerjarenraming is er nog uitgegaan van de taakstelling maal het begeleidingsbudget. Inkomen: ROO