CConstaterende datVlieland
Koppel je AI →
Document · PDF

B1 Begroting 2027

Raadsvergadering 2 november 2026, gemeente VlielandBij agendapunt: Programmabegroting Vlieland 202750.330 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 6

Programma begroting 2027 Oktober 2026 Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 1 Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 2 Voorwoord Aan de leden van de raad van de gemeente Vlieland Het doet ons genoegen om de programmabegroting 2027 en meerjarenraming aan uw Raad aan te bieden. Met de begroting geeft het college invulling aan het college- uitvoeringsprogramma 2026-2030 over het boekjaar 2027. De begroting is opgesteld conform de geldende voorschriften vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De begroting is evenals de jaarrekening ingedeeld in de door de raad vastgestelde programma’s. In de programmabegroting worden de plannen van 2027 beschreven en wordt een financieel overzicht gegeven van de meerjarenraming 2027-2030. De programmabegroting biedt per programma inzicht in de mate waarin de doelstellingen uit het collegeprogramma dienen te worden behaald en de maatschappelijk beoogde effecten worden bereikt. Een en ander geldt eveneens voor de verplicht voorgeschreven paragrafen. De programmabegroting 2027 sluit met een voordelig saldo van € 881.000. In de bestuurlijke samenvatting is een toelichting opgenomen van de grootste afwijkingen ten opzichte van de kadernota. Vlieland, d.d. 28 september 2026 Burgemeester en wethouders van Vlieland, de secretaris, de burgemeester, A. Idema M.

Schrier Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 3 Inhoudsopgave Begroting gemeente Vlieland 2027 ......................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Voorwoord ................................................................................................................................................................ 2 Inhoudsopgave ...................................................................................................................................................... 3 Bestuurlijke Samenvatting ......................................................................................................................................... 4 Leeswijzer ............................................................................................................................................................. 4 Meerjarenperspectief en financiële positie ............................................................................................................. 5 Uitgangspunten begroting ...................................................................................................................................... 6 Uitgangspunten meerjarenraming ........................................................................................................................

12 Programma’s ........................................................................................................................................................... 16 Programma 0, Algemeen Bestuur ......................................................................................................................... 17 Programma 1: Openbare orde en Veiligheid .......................................................................................................... 21 Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat ....................................................................................................... 26 Programma 3: Economische zaken ....................................................................................................................... 32 Programma 4: Onderwijs ...................................................................................................................................... 36 Programma 5: Cultuur en recreatie ....................................................................................................................... 40 Programma 6: Sociale voorzieningen en Maatschappelijke dienstverlening ............................................................ 45 Programma 8: Wonen en fysieke leefomgeving......................................................................................................

59 Programma 9: Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen ................................................................................. 65 Paragrafen .............................................................................................................................................................. 70 Paragraaf 1: Lokale heffingen ............................................................................................................................... 71 Paragraaf 2: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................................ 80 Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................ 96 Paragraaf 4: Financiering .................................................................................................................................... 105 Paragraaf 5: Bedrijfsvoering ................................................................................................................................ 110 Paragraaf 6: Verbonden partijen .........................................................................................................................

115 Paragraaf 7: Grondbeleid ................................................................................................................................... 125 Paragraaf:8 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) .......................................................................... 126 Financiële begroting .............................................................................................................................................. 128 Recapitulatie van lasten en baten ....................................................................................................................... 129 Geprognotiseerde balans, bestemmingsreserves en voorzieningen ..................................................................... 132 Verdeling taakvelden programma's ..................................................................................................................... 148 Berekening EMU-saldo ....................................................................................................................................... 153 Vaststellingsbesluit ...........................................................................................................................................

154 Bijlagen ................................................................................................................................................................. 155 Activa staat 2027 ............................................................................................................................................... 156 Nieuwe investeringen......................................................................................................................................... 162 Subsidies .......................................................................................................................................................... 164 Beleidsindicatoren............................................................................................................................................. 165 Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 4 Bestuurlijke Samenvatting Leeswijzer Tot de gemeente Vlieland behoort het eiland Vlieland en een groot deel van het aansluitende gedeelte van de Waddenzee. Het eiland bestaat voor het overgrote deel uit terreinen die eigendom zijn van en beheerd worden door de rijksoverheid, vooral Staatsbosbeheer. De gemeente Vlieland is, gemeten naar het aantal inwoners (ongeveer 1.200) een kleine gemeente, maar qua grondoppervlakte omvangrijk.

Het karakter van de gemeente wordt voor een belangrijk deel bepaald door het toerisme: het eiland Vlieland biedt jaarlijks aan vele gasten een slaapplaats. Deze drie elementen, de geografische ligging, het geringe aantal inwoners en het toeristische karakter, vormen de voornaamste kenmerken van de gemeente Vlieland. Veel kengetallen over de gemeente Vlieland, met mogelijkheden om deze te vergelijken met andere (groepen van) gemeenten, zijn te vinden op internet. Een fraaie vindplaats is de website www.waarstaatjegemeente.nl. Op die website zijn ook de meeste verplichte beleidsindicatoren te vinden en te vergelijken. In de programmabegroting zijn dezelfde programma’s gedefinieerd als in voorgaande jaren. De volgende programma’s zijn geformuleerd: 0 Algemeen bestuur 1 Openbare Orde en Veiligheid 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat 3 Economische Zaken 4 Onderwijs 5 Cultuur, sport en Recreatie 6 Sociale Voorzieningen en Maatschappelijke Dienstverlening 7 Volksgezondheid en Milieu 8 Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting 9 Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen Daarnaast bevat de begroting acht zogenaamde paragrafen. In de paragrafen wordt informatie op een gebundelde wijze verstrekt. Anders zou deze informatie versnipperd in de begroting moeten worden opgenomen. Deze informatie heeft betrekking op vrijwel alle programma’s.

Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 5 Meerjarenperspectief en financiële positie Structureel evenwicht Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De incidentele lasten mogen worden gedekt door structurele en door incidentele baten. De raad heeft de wettelijke taak een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. Om vast te kunnen stellen dat sprake is van een structureel evenwicht is belangrijk dat inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten incidenteel is en welk structureel. In de begroting moet daarom een limitatief overzicht van de incidentele baten en lasten worden gegeven. Dit verplichte (meerjarige) overzicht speelt een rol bij het vast kunnen stellen of er sprake is van een structureel evenwicht. Het overzicht van incidentele baten en lasten vindt u in de financiële begroting. In bovenstaand overzicht valt op dat het resultaat vanaf 2027 snel verminderd. Dit komt omdat de algemene uitkering ten opzichte van diverse indexeringen die in deze begroting zijn gemaakt niet zo snel toe neemt. Ook is er onzekerheid over diverse specifieke en decentralisatie uitkeringen waarvoor deels wel structurele lasten geraamd moesten worden. Daarnaast is de verwachting dat de nieuwe maatstaf OZB voor de gemeente Vlieland een negatieve uitwerking zal hebben op de algemene uitkering van het gemeentefonds.

Doordat de WOZ waarde ontwikkeling in de toekomst directer zal doorwerken via aangepaste rekentarieven zullen gemeenten met een hoge WOZ waarde per inwoner in het nadeel zijn. Bovendien moet er op basis van de geraamde investeringen vanuit worden gegaan, dat een nieuwe lening nodig zal zijn. In deze begroting is daarom rekening gehouden met hogere rente kosten. In 2027 wordt de Regiodeal naar verwachting afgerond en het duurzaamheidsprogramma loopt ten einde. In afwachting van een nieuw duurzaamheidsprogramma zijn de kosten voor 2028 tot en met 2030 zo goed mogelijk ingeschat. Een nieuw duurzaamheidsprogramma zal meer duidelijkheid moeten geven over de toekomstige lasten en baten.

Kengetal structurele exploitatieruimte 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Bedragen zijn in 1000 tallen Werkelijk Prognose Lasten exclusief mutatie reserves 10.837 12.646 13.014 12.976 13.146 13.511 Baten exclusief mutatie reserves 13.682 12.616 13.006 13.005 13.213 13.428 Geraamd saldo van baten en lasten 2.844 -31 -9 28 67 -83 Toevoegingen reserves 168 2.168 168 252 168 168 Onttrekkingen reserves 271 3.057 1.058 544 297 297 Geraamd resultaat 2.947 858 881 321 196 46 Incidentele lasten (excl reservestortingen) 125 489 642 157 0 0 Incidentele baten (excl reserveonttrekkingen) 0 0 0 0 0 Incidentele toevoegingen reserves 2.168 168 252 168 168 Incidentele onttrekkingen reserves 238 3.033 968 455 207 207 Saldo van incidentele baten en lasten -113 -376 -157 -45 -39 -39 Structureel begrotingssaldo 2.834 482 723 276 157 6 In percentages 20,72% 3,82% 5,56% 2,12% 1,19% 0,05% Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 6 Uitgangspunten begroting Bij de samenstelling van de begroting 2027 en meerjarenraming 2028 - 2030 zijn onder andere de volgende uitgangspunten gehanteerd: Algemene uitkering gemeentefonds Berekening op basis van de meicirculaire 2026 Eigen bijdrage WMO m.i.v. 2028 Geen raming opgenomen Stelpost WMO HH Er is een stelpost opgenomen van € 95.000.

Raming BTW compensatiefonds (BCF) Op basis van de stand van het BCF van 2025 een bedrag opgenomen (€ 25.000) Extra middelen Klimaat (CDOKE) Extra middelen klimaat voor 2028-2030 zijn evenals de bijbehorende lasten in deze begroting verwerkt. Nieuwe SPUK’s Voor diverse nieuw toegezegde SPUK's zijn in deze begroting baten en lasten aan elkaar gelijk gehouden, planvorming hiervoor is net opgestart. Stelpost Jeugd Er is rekening gehouden met de verlaging van de kosten door het sturen op de trajectduur en een verhoging van de inkomsten door het invoeren van een eigen bijdrage vanaf 2028 (€ 18.000) Salarissen 2027 3,5%, 2028 4%, 2029 3,6% en 2030 3,5% Investeringen Eerste jaar geen rente wel volledige afschrijving Belastingen Verhoging op basis gemiddelde woonlastenstijging meicirculaire 2026 van 4,09%. Meerjarig gebruik gemaakt van de gecombineerde BBP-index percentages: 4,6%, 4%, 4,9%. Daarnaast is de opbrengst OZB, toeristenbelasting en forensenbelasting éénmalig extra verhoogd conform de besluitvorming bij de kadernota van 29 juni 2026 vanwege voorgenomen investeringen voor het sportcentrum.

Stelposten prijsstijgingen Eveneens van de hierboven vermelde gecombineerde BBP-index percentages gebruik gemaakt Leges en lokale heffingen Op basis van maximaal 100% kostendekkendheid Voor een volledige opsomming van uitgangspunten wordt verwezen naar de in de raadsvergadering van 29 juni 2026 vastgestelde Kadernota begroting 2027. Voor een nadere toelichting wordt met name voor belastingen, leges en lokale heffingen verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 7 Begroting bestaand beleid De begroting 2027 is gebaseerd op de begroting 2026 tot en met de eerste begrotingswijziging. Dat betekent dat nieuwe uitgaven in 2026 met een structureel effect op de stelpost voor onvoorziene uitgaven 2026 of de algemene middelen vanaf de eerste begrotingswijziging 2026 tevens beslag leggen op de structurele ruimte in de begroting 2027. Algemene Uitkering gemeentefonds De berekening is gemaakt op basis van de meicirculaire 2026. Een klein aantal maatstaven is aangepast naar de huidige stand of de ontwikkeling van deze maatstaven is aangepast naar de ontwikkeling zoals wij deze op basis van ervaringscijfers terug zien op Vlieland. Vanaf 1 januari 2023 is het verdeelmodel van het gemeentefonds volledig herzien. Het doel van het Rijk is een stabiel verdeelmodel dat zoveel mogelijk aansluit bij de kosten van de gemeenten.

De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) adviseert de geplande herverdeling van het gemeentefonds per 1 januari 2027 grotendeels uit te stellen. De raad vindt de meeste voorgestelde verdeelmodellen onvoldoende uitgewerkt. Doordat de voorgestelde aanpassingen gezamenlijk zorgen voor grote, onduidelijke herverdeeleffecten tussen gemeenten, adviseert de ROB om de herverdeling voorlopig te bevriezen op het niveau van 2026. Het kabinet neemt het advies over om meer onderzoek te doen en het huidige ingroeipad te bevriezen, waardoor gemeenten meer financiële stabiliteit krijgen. Eventuele herverdeeleffecten van de herziening van het verdeelmodel zijn dus nog niet in de meicirculaire verwerkt en hebben dus niet geleid tot positieve- of negatieve bijstellingen in financiële zin. De huidige korting op het gemeentefonds voor Vlieland van € 277.000 als gevolg van het nieuw verdeelstelsel blijft vooralsnog dus staan. De ROB adviseert om per 2027 alleen de berekening van de maatstaf 'Huishoudens met een laag inkomen' (in procenten t.o.v. het totaal aantal huishoudens in een gemeente) en het aanpassen van de ozb-rekentarieven door te voeren. Dit kan voor Vlieland tot (grote) schommelingen leiden, aangezien de uitwerking voor Vlieland van de nieuwe berekening van de maatstaf 'Huishoudens met een laag inkomen' nog onzeker is en we voor wat betreft de ozb-rekentarieven nadeelgemeente zijn.

Voor de berekening van de hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds is voor wat betreft deze en overige maatstaven uitgegaan van de informatie zoals deze nu tot onze beschikking staat. De berekeningen zijn hierdoor reëel maar er is niet zoals in eerdere begrotingen rekening gehouden met risico's op het naar beneden bijstellen van maatstaven. Deze risico's zijn wel in de risico paragraaf beschreven. We merken dat onzekerheden over de hoogte van de algemene uitkering of de middelen die wij via specifieke of decentralisatie uitkeringen ontvangen vertragend werken op beleidsvorming. Structurele lasten aangaan terwijl er onzekerheid is over de structurele inkomsten brengt risico's met zich mee. Het kengetal structurele ruimte van onze gemeente geeft op dit moment aan dat er meerjarig weinig investeringsruimte is, tenzij het gaat om investeringen die naast de lasten ook voldoende baten genereren. Vanzelfsprekend is dit bij veel investeringen die een gemeente moet maken niet aan de orde. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 8 Raming btw-compensatiefonds Gemeenten kunnen in de ramingen in hun begroting en meerjarenraming rekening houden met de ruimte onder het plafond van het btw-compensatiefonds (BCF).

Omdat de hoogte van deze ruimte erg onzeker is zijn in het verleden afspraken gemaakt tussen de gezamenlijke toezichthouders en BZK over wat een reële hoogte van deze ruimte is. Afgesproken is dat de laatst gerealiseerde ruimte onder het BCF-plafond de maximaal toegestane ruimte is die gemeenten mogen ramen in hun begroting en meerjarenraming. Deze gerealiseerde ruimte wordt bekendgemaakt in de meicirculaire. Voor de raming in de begroting 2027 en meerjarenraming 2027-2030 is dus de definitieve afrekening van de ruimte onder het BCF-plafond gebruikt van het jaar 2025. In deze begroting is hiervoor een bedrag van € 25.000 opgenomen. Stelpost Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Via een decentralisatie uitkering ontvangt de gemeente Vlieland in 2027 € 175.000 voor de uitvoeringskosten voor het klimaat- en energiebeleid. In deze begroting is nog geen concreet bestedingsdoel voor deze uitkering opgenomen. Het nieuwe duurzaamheidsprogramma zal in 2027 worden opgesteld en dan zal ook een besluit over de besteding van deze middelen genomen worden. Daarom is een stelpost ter grote van deze middelen opgenomen in deze begroting. Omdat de verwachting is dat de middelen ook na 2027 beschikbaar worden gesteld, is het toegestaan om de middelen alvast op te nemen in het meerjarenperspectief 2028-2030.

In deze begroting zijn daarom zowel de baten als de aan de middelen verbonden lasten opgenomen. Stelpost Hervormingsagenda Jeugd De eigen bijdrage jeugdzorg en het sturen op traject duur moeten besparingen opleveren voor gemeenten. Daarom wordt vanaf 2028 de algemene uitkering gekort. In de begroting is zowel rekening gehouden met deze korting als met extra baten vanwege de eigen bijdrage en een verlaging van de kosten door het sturen op trajectduur, het gaat daarbij om €18.000. Daarnaast is ook gekeken naar de ontwikkelingen die we op Vlieland zien in de Jeugdzorg. Op basis van de laatste jaarrekeningen is te zien dat het aantal cliënten is toegenomen en er meer aanspraak wordt gemaakt op lokale hulpverlening. De Dienst Sociale Zaken Noardwest Fryslân gaat er vanuit dat dit een éénmalig stijging is maar wel een stijging waarmee we de komende jaren te maken zullen hebben. Daarom is besloten hiervoor een stelpost jeugd op te nemen. Hiervoor is een budget benodigd van € 69.000 oplopend naar € 72.000 in 2030. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 9 Stelpost WMO huishoudelijke hulp en vangnetregeling Het kabinet heeft besloten dat huishoudelijke hulp (HH) niet langer via de Wmo wordt vergoed voor mensen die dit zelf kunnen betalen. Deze maatregel gaat in op 1 januari 2029. Hierdoor stopt huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo.

Het ge volg is dat gemeenten minder kosten hebben voor deze voorziening. Omdat gemeenten minder hoeven uit te geven, wordt er geld uit het gemeentefonds gehaald, voor Vlieland zo’n € 135.000. Hoewel huishoudelijke hulp grotendeels uit de Wmo verdwijnt, blijft de gemeente verantwoordelijk voor mensen die niet in staat zijn om dit zelf te regelen of te betalen. Voor deze groep wordt een vangnet ingericht. Hiervoor ontvangen gemeenten vanaf 2029 jaarlijks € 430 miljoen extra via het gemeentefonds. Dit bedrag wordt toegevoegd aan het cluster Individuele voorzieningen Wmo, voor Vlieland zo’n € 40.000. Omdat in de ramingen van De Dienst nog geen rekening is gehouden met bovengenoemde effecten zijn d eze mutaties in de algemene uitkering in deze begroting budgetneutraal opgenomen. Stelpost prijsstijgingen onvoorzien Voor het niveau van de ramingen voor de overige goederen en diensten is geen algemene prijscompensatie toegepast. Wel is in voorkomende gevallen een prijsstijging toegepast naar aanleiding van de jaarrekeningcijfers 2025 en de werkelijkheid 2026 t/m augustus. In de begrotingen van de verbonden partijen evenals bij de salariskosten is rekening gehouden met prijsstijgingen. Voor de MJOP’s is slechts gedeeltelijk rekening gehouden met prijsstijgingen, daarom zijn ook de kapitaallasten meegenomen in de berekening om te komen tot een zo reëel mogelijke stelpost.

Dat betekent dat de overige prijsstijgingen gedeeltelijk opgevangen moeten worden door efficiëntieverhogingen of het aanpassen van de kwantiteit dan wel de kwaliteit van de werkzaamheden binnen het werkveld. Daarnaast is meerjarig een post onvoorzien opgenomen van respectievelijk €301.000, € 636.000, €942.000, € 1.331.000. Deze stelpost dient als dekking voor prijsstijgingen. Voor de prijsstijgingen zijn de gecombineerde BBP-index percentages uit de meicirculaire 2026 genomen; voor 2027 en de jaren daarna 4,03%, 4,6%, 4%, 4,9%. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 10 Salariskosten 2027 De raming voor de salariskosten is gebaseerd op de raming zoals die door de gemeente Leeuwarden is opgesteld op grond van het personeelsbeheer dat door de gemeente Leeuwarden wordt gevoerd. Daarbij is uitgegaan van dezelfde parameters als de gemeente Leeuwarden hanteert voor de verwachting van de stijging van de salariskosten zoals de uitkomsten van de cao. We sluiten aan bij de loonvoet voor de overheidssector uit de meicirculaire 2026. De salariskosten worden geraamd voor een wat hogere bezetting dan bij de begroting 2026. Hier en daar is de formatie iets uitgebreid maar er is ook sprake van een dubbele bezetting op een enkele functie vanwege de aankomende pensionering van personeel. Het gaat in 2027 om 2,8 fte die in 2027 en 2028 zal verdwijnen door pensioneringen.

Voor deze tijdelijke formatie uitbreiding is een bestemmingsreserve, waaruit een bijdrage voor de extra salariskosten zal worden onttrokken. Rente en afschrijvingen Voor het bepalen van de afschrijvingslasten is uitgegaan van de activa en de voorgenomen investeringen waartoe besloten is tot en met de eerste begrotingswijziging 2026 en de kadernota 2027. Achter in deze begroting is hiervan een overzicht opgenomen. Salariskosten gemeente Vlieland 2027 en voorgaande jaren Organisatie eenheid Aantal FTE's 2024 Aantal FTE's 2025 Aantal FTE's 2026 Aantal FTE's 2027 Salariskosten begroting 2024 Salariskosten begroting 2025 Salariskosten begroting 2026 Salariskosten begroting 2027 Bestuursorganen Gemeente Raad 152.606 160.694 170.336 177.490 Burgemeester en Wethouders 2,80 2,80 2,80 2,80 323.556 340.704 361.146 376.314 Subtotaal 2,80 2,80 2,80 2,80 476.162 501.398 531.482 553.804 Griffie 1,11 1,11 1,11 1,11 93.634 105.062 107.076 114.825 Subtotaal 1,11 1,11 1,11 1,11 93.634 105.062 107.076 114.825 Ambtelijke dienst Subtotaal 30,34 33,87 34,55 37,61 2.654.847 2.790.101 2.900.612 3.120.692 Vrijwilligers Burgerlijke Stand 5.200 5.476 15.000 15.000 GHOR geneeskundige groep 18.720 19.712 20.000 20.000 Subtotaal 0,00 0,00 0,00 0,00 23.920 25.188 35.000 35.000 Gedetacheerd personeel Gedetacheerd personeel 1,83 1,33 1,50 1,50 113.610 90.180 103.534 107.788 Subtotaal 1,83 1,33 1,50 1,50

113.610 90.180 103.534 107.788 Totaal 34,97 38,00 38,85 43,02 3.268.540 3.406.867 3.570.628 3.932.109 Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 11 De rentelast bestaat uit de rente die betaald moet worden voor in het verleden aangetrokken langlopende geldleningen, zoals weergegeven in het overzicht langlopende schulden in de paragraaf financiering en de rente voor de korte financiering. Daarnaast is rekening gehouden met de rente voor in totaal 7,5 miljoen extra leningen, die nodig zal zijn voor de voorgenomen investeringen. De op deze manier berekende afschrijvings- en rentelasten worden in de begroting verdeeld vanuit het taakveld treasury naar de diverse onderdelen van de begroting, de rentelast naar rato van de boekwaarde op 1 januari 2027 van de voor die onderdelen ingezette activa. Verwezen wordt naar de "berekening rente-omslag" in de paragraaf financiering. Programma de Waddeneilanden Om de eilander (bestuurlijke) samenwerking te verstevigen en uitdagingen die op de eilanden afkomen het hoofd te bieden, heeft het Dagelijks Bestuur van Gemeenschappelijke regeling (GR) De Waddeneilanden in 2020 opdracht gegeven een programma op te zetten. Een plan voor een programma om de leefbaarheid op de Waddeneilanden te behouden en te werken aan een duurzaam en vitaal toekomstperspectief voor de Waddeneilanden.

De voor het programma benoemde thema’s zijn ondergebracht in vijf programmalijnen: • Goed Wonen & Leven • Toekomstbestendig Ondernemen & Ontwikkelen • Optimaal Bereikbaar & Verbonden • Duurzame energie • Circulaire Economie In 2024 zijn we, na enkele jaren van voorbereiding, aan de slag gegaan met het Programma Waddeneilanden waarvoor de Regio Deal is toegekend. Voor onze bijdrage is een bestemmingsreserve aangemaakt. In deze begroting gaan wij er vooralsnog vanuit dat deze bestemmingsreserve in 2027 volledig zal zijn benut. Nieuwe specifieke uitkeringen (SPUK’s) Een aantal SPUK's op het gebied van sport en bewegen, zorg, gezondheid en preventie waren toegezegd tot en met 2026. Inmiddels is echter bekend geworden dat de SPUK's stimulering sport en brede regeling combinatiefuncties verlengd zullen worden tot en met 2029. De Brede SPUK was een financiële regeling van het Rijk voor gemeenten terwijl de SPUK FrIZA het financiële instrument was waarmee Friese gemeenten de regionale afspraken uit het Friese Integraal Zorgakkoord konden uitvoeren. Met deze twee SPUK’s konden gemeenten investeren in gezondheid, preventie, sport, bewegen, cultuurparticipatie en de sociale basis. De regeling ondersteunde de uitvoering van afspraken uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Sportakkoord II en het Preventieakkoord. Deze regeling wordt nu vervangen door de SPUK AZWA en HLO.

Dit is een specifieke uitkering van het ministerie van VWS waarmee gemeenten/samenwerkingsregio's middelen ontvangen om afspraken uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO) uit te voeren. Het doel is om zorg en welzijn beter met elkaar te verbinden en meer in te zetten op preventie, gezondheid, zelfredzaamheid en ondersteuning dichtbij huis. Deze nieuwe SPUK loopt tot en met 2029. Voor al deze nieuwe SPUK's zijn in deze begroting baten en lasten aan elkaar gelijk gehouden tot en met 2029. Decentralisatie uitkering bibliotheken In 2025 en 2026 hebben wij een decentralisatie uitkering van € | 100.000 ontvangen, deze uitkeringen zijn als subsidie betaald aan de stichting Openbare Bibliotheken Fryslân. Volgens de meicirculaire 2026 | ontvangen wij deze decentralisatie uitkering | vanaf 2027 niet meer. Het is nog onzeker op welke wijze in de toekomst extra geld voor bibliotheken vrij gemaakt zal worden voor gemeenten. In deze begroting is daarom weer uitgegaan van de normale basis subsidie voor de bibliotheek op Vlieland. Uitgangspunten meerjarenraming Bij de samenstelling van de meerjarenraming is uitgegaan van de begroting 2026 na de eerste wijziging.

Er is rekening gehouden met: • | de stijging in de kosten van de meerjarenramingen van de gemeenschappelijke regelingen • | stijging van inkomsten, zoals uit belastingopbrengsten • | ontwikkelingen algemene uitkering gemeentefonds op basis van de meicirculaire 2026 • | kapitaallasten van nieuwe investeringen • | stijging van salariskosten door cao en sociale premies • | rentelasten voor een nieuw aan te trekken lening • | onvoorziene uitgaven en prijsstijgingen (stelpost) Nieuw beleid • | tijdelijke uitbreiding formatie (2027: €91.590 2028: 94.795 ) • | innovatie en ontwikkelbudget sociaal domein (2027: € 27.500) • | Aanschaf 15x 40 m3 containers gemeentewerf (afschrijvingen € 5.000 jaarlijks) Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 12 Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 13 Het meerjarenperspectief ten opzichte van de kadernota 2027 De meerjarenbegroting sluit structureel met een positief saldo. In het volgende overzicht wordt aangegeven hoe het meerjarenperspectief er uit ziet en hoe dat zich ontwikkeld heeft vanuit het perspectief dat in de kadernota 2027 werd geschetst: Toelichting: 1. Salarissen, bij de begroting 2026 werd nog rekening werd gehouden met een sterkere loonstijging dan waar bij deze begroting vanuit wordt gegaan. De formatie is echter ten opzichte van 2026 wel wat gestegen. Dit wordt o.a.

veroorzaakt door de organisatie wijziging maar met name door de tijdelijke uitbreiding van de formatie vanwege aankomend pensioen van een aantal medewerkers. Uiterlijk in 2028 zal geen sprake meer zijn van deze tijdelijke uitbreiding. 2. Inkomsten salarissen zijn aangepast, omdat er nog sprake is van enkele detacheringen. In 2029 zal één van deze detacheringen stoppen vanwege pensionering. 3. Tegenover de onder 1 genoemde stijgingen van de salariskosten vanwege de tijdelijke formatie uitbreiding staan hogere onttrekkingen aan de bestemmingsreserve tijdelijke formatie uitbreiding. 4. Op basis van de MJOP’s en het meerjarige investeringsplan tractiemiddelen zijn de kapitaallasten opnieuw berekend voor de komende jaren.

NummerOmschrijving ProgrammaBedrag 2027 Bedrag 2028 Bedrag 2029 Bedrag 2030 Voorlopige saldi kadernota 2027 - 2030 427.731 -24.491 -120.244 -139.802 1 Salarissen div -137.888 -97.263 57.208 -59.600 2 Inkomsten salarissen aangepast div 1.385 1.129 -45.158 -63.989 3 Extra onttrekking aan de BR formatie uitbreiding 9 94.254 73.940 4 Aanpassen kapitaallasten div 32.678 27.304 29.127 18.857 5 Aanpassing rente nieuwe lening 9 17.960 15.243 12.525 21.432 6 Stelpost rente nieuwe lening 9 70.000 70.000 70.000 70.000 7 Belastingen 9 53.619 96.152 94.707 281.857 8 Herberekening AU op basis mei circulaire 9 235.000 57.000 -70.000 169.000 9 Stelpost verlaging kosten HH uit WMO/vangnetregeling 6 0 0 92.400 95.444 10 Onttrekking riolering voorziening 7 49.841 71.556 11 Stelpost CDOKE 7 -175.494 12 Verhogen heffingen en leges div 34.200 34.200 34.200 61.790 13 Stijging ICT kosten 0 -85.600 -85.600 -85.600 -85.600 14 SPUK stimulering sport (BTW) verlengd 5 42.000 42.000 42.000 15 SPUK AZWA voor FrIza kosten 6 76.514 79.575 82.440 16 Aanpassen post prijsstijgingen onvoorzien 9 150.000 54.000 -16.000 -405.000 17 Diverse aanpassingen budgetten div -5.249 -22.068 18.517 9.560 Resultaat na diverse aanpassingen 880.952 321.122 196.123 45.505 Saldo incidentele baten en lasten -157.497 -45.497 -39.398 -39.151 Structureel resultaat 723.456 275.625 156.725 6.354 Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 14

5. Aanpassingen rente nieuwe lening.In de kadernota was al rekening gehouden met een extra lening van 5,5 miljoen voor de investeringen in het sportcomplex Flidunen. Daarnaast is rekening gehouden met nog een extra lening van 2 miljoen voor diverse andere uitgaven, in de begroting van 2026 werd nog uitgegaan van 3 miljoen, hierdoor ontstaat nu een positief verschil 6. In de begroting 2026 was een stelpost voor rente voor nieuwe leningen opgenomen van € 70.000 omdat nu in de rente berekeningen rechtstreeks rekening is gehouden met een hogere rente zijn de stelposten overbodig. 7. Belastingen. De budgetten voor toeristen- en forensenbelasting zijn aangepast naar de ontwikkelingen die de laatste jaren te zien zijn. Voor deze begroting is daarom uitgegaan van een hoger aantal toeristische overnachtingen en een lager aantal aanslagen forensenbelasting. Daarnaast zijn de indexeringen voor belastingen vanuit deze meicirculaire wat lager als waar in de begroting 2026 nog rekening mee werd gehouden. 8. Herberekening AU op basis mei circulaire 2026. De herberekening leverde m.n. voor 2027 een voordeel op door de decentralisatie uitkering voor Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE).

Het grote voordeel in 2030 komt vooral omdat het laatste jaar in de meerjarenprognose uitgaat van de cijfers in het voorliggende jaar, door indexering is dan normaal gesproken een extra voordeel te zien bij inkomsten. 9. Stelpost verlagen kosten huishoudelijke hulp uit WMO verrekend met de extra kosten voor een vangnet regeling hiervoor. Doordat het rijk heeft besloten dat huishoudelijke hulp niet meer via de WMO vergoed gaat worden voor mensen die dit zelf kunnen betalen dalen de kosten voor gemeenten hiervoor m.i.v. 2029, de gemeente dient hiervoor wel een vangnetregeling op te nemen. Per saldo zullen de kosten voor gemeenten hiervoor echter dalen. Daarom is hiervoor een stelpost opgenomen. 10. Onttrekking voorziening riolering. Door aanpassingen in het MJOP moest ook de onttrekking aan de voorziening riolering worden aangepast. Door stijgende kosten voor riolering komt ook een hoger bedrag t.l.v. de voorziening riolering. 11. Stelpost Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). In 2027 ontvangen we een decentralisatie uitkering voor CDOKE omdat het de bedoeling is dat deze uitkering besteed gaat worden aan het klimaat- en energiebeleid maar hiervoor nog geen concrete plannen zijn, is hiervoor een stelpost opgenomen ter grote van de uitkering. 12. Verhogen heffingen en leges.

Op basis van kostendekkendheid en input van de vak ambtenaren zijn diverse leges budgetten verhoogd. 13. Stijging ICT kosten. Er is een inschatting gemaakt voor de ICT kosten voor de komende jaren. Vanaf 2026 worden deze kosten per eiland afgerekend en niet meer via een verdeelsleutel via de GR. Door stijgende loonkosten en kosten voor beveiliging stijgen ook de ICT kosten. 14. De SPUK voor stimulering sport wordt verlengd tot en met 2029. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 15 15. De brede SPUK (GALA budgetten) en FrIZA zijn komen te vervallen en krijgen een vervolg in de SPUK AZWA. Dit is budgetneutraal in deze begroting opgenomen maar omdat structureel voor deze middelen al kosten in onze begroting waren opgenomen om gestarte projecten doorgang te laten vinden, is er nu door dit besluit over de SPUK AZWA een voordeel te verwachten. 16. Aanpassingen post prijsstijgingen, jaarlijks wordt deze post opnieuw berekend, vanwege de cumulatieve indexeringen heeft dit m.n. voor de laatste jaren een negatief effect. 17. Diverse aanpassingen Budgetten. Diverse budgetten laten bij de jaarrekening een afwijking ten opzichte van het geraamde budget zien, wanneer dit structureel is passen we deze bedragen aan. Vaak gaat het om de wat kleinere bedragen. Daarnaast waren ook wat aanpassingen nodig door aanpassingen in MJOP's en vanwege aanschaffingen tractiemiddelen (geen investeringen).

Actuele prognose algemene reserve Door de behandeling in de raad van de kadernota en door de bovengeschetste ontwikkelingen en besluiten kan de volgende geactualiseerde prognose van de algemene reserve worden gemaakt: stand Algemene Reserve 1 januari 2026 € 4.905.053 bij in 2026: saldo jaarrekening 2025 2.947.422 uitnames 2026 opnieuw ramen restantbudgetten 2025 -214.883 instelling bestemmingsreserve kapitaallasten Flidunen -2.000.000 Prognose jaarresultaat 2026 858.404 uitnames 2027 Geen uitnames in 2027 geraamd Meerjarenbegrotingen Resultaat 2027 880.953 Resultaat 2028 321.122 Resultaat 2029 196.124 Vrijval bestemmingsreserve tijdelijk personeel in 2028 83.558 prognose Algemene Reserve 31 december 2030 (moet minimaal € 2.000.000 zijn)€ 7.977.753 Prognose is exclusief mogelijke overige ontwikkelingen waarover nog geen besluitvorming is. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 16 Programma’s Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 17 Programma 0, Algemeen Bestuur Algemeen Het programma Algemeen Bestuur gaat over de gemeentelijke bestuursorganen: de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester. Ook bevat het de baten en lasten van het ambtelijk apparaat dat het bestuur direct terzijde staat.

Ook tot dit programma behoren zaken als de burgerlijke stand, de BRP (Basis Registratie Persoonsgegevens), het organiseren van verkiezingen en de algemene bestuurlijke samenwerking zoals vooral die met de andere Waddeneilandgemeenten. Het gaat om de taakvelden: • 0.1 Bestuur • 0.2 Burgerzaken • 0.4 Overhead en ondersteuning organisatie Wat willen we bereiken? Speerpunten 1. Een nauwere samenwerking met de andere Waddeneilanden 2. Een goed werkende lokale kennispool 3. Een actieve participatie met name voor jongeren Speerpunt 1. Een nauwere samenwerking met de andere eilanden De Regio Deal heeft geleid tot een intensievere, nauwere samenwerking tussen de Waddeneilanden. Deze Regio Deal loopt in de komende raadsperiode ten einde. Binnen de gemeenschappelijke regeling De Waddeneilanden wordt inmiddels nagedacht over bestendiging van de samenwerking en er wordt door middel van een "position paper" gewerkt aan een gezamenlijk toekomstbeeld. Voor de periode 2027 – 2030 stelt de GR een nieuw Meerjarig Programmaplan op. Wat gaan we daarvoor doen? Een actieve bijdrage leveren aan de verdere samenwerking op bestuurlijk en ambtelijk niveau.

Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 18 Speerpunt 2 . Een goed werkende lokale kennispool Er is veel kennis, kunde en ervaring in onze gemeenschap. Daar gaan we meer gebruik van maken. We willen onderzoek doen naar de mogelijkheden van het opzetten van een lokale kennispool. Dit ter ondersteuning van de gemeente en ook ter ondersteuning van elkaar, en om waar mogelijk externe inhuur te voorkomen of te verminderen. Wat gaan we daarvoor doen? • De mogelijkheden onderzoeken van het opzetten van een lokale kennispool. Speerpunt 3. Een actieve participatie met name voor jongeren Het huidige participatiebeleid stamt uit 2021 en is toe aan actualisatie, met daarbij extra aandacht voor de actieve betrokkenheid van jongeren. Wat gaan we daarvoor doen? • Een geactualiseerd participatiebeleid vaststellen, waarin nadrukkelijk aandacht is voor actieve participatie van jongeren. • De voor- en nadelen van het eventueel vaststellen van een referendumverordening in kaart brengen • Om het ‘samendoen’ met onze inwoners verder te benadrukken gaan we onderzoeken of het opstellen van een referendumverordening een waardevolle en bruikbare aanvulling is op ons participatiebeleid. • De mogelijkheden tot het instellen van een participatieplatform onderzoeken • We gaan ons inspannen om burgers en het bestuur dichter bij elkaar te brengen.

Verbonden partijen bij dit programma • Samenwerkingsverband De Waddeneilanden De missie van de GR is als volgt geformuleerd: Het versterken van de bestuurskracht van de afzonderlijke eilandgemeenten door gecommitteerde, structurele en doelgerichte samenwerking op de specifieke eilandvraagstukken, werken aan gedeelde strategische meerjarige doelen en waar nodig het delen van capaciteit in menskracht. Dit alles met behoud van bestuurlijke zelfstandigheid. De bijdrage van de gemeente Vlieland voor 2027 is geraamd op € 104.149,-- Kaderstellende nota’s • | Programma Waddeneilanden – juni 2021 • | Meerjarig programmaplan 2023-2026 “Wad nu, wat later” van GR de Waddeneilanden • | Participatiebeleid Omgevingswet 2021 • | Verordening adviescommissie bezwaarschriften 2020 • | Archiefverordening gemeente Vlieland 2008 • | Verordening basisregistratie personen Vlieland 2014 Ramingen Rekening | Begroting | Meerjarenbegroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 3.566.795 | 4.065.664 | 4.457.111 | 3.999.299 | 4.027.078 | 4.134.420 Baten | 191.134 | 166.400 | 151.000 | 151.000 | 151.000 | 151.000 Saldo voor bestemming | - | - | - | - | - | - nadelig | 3.375.661 | 3.899.264 | 4.306.111 | 3.848.299 | 3.876.078 | 3.983.420 Saldo voor bestemming voordelig | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging aan reserve | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking aan reserve | 0 | 387.500 | 512.500 | 0 | 0 | 0

Saldo na resultaatbestem- | - | - | - | - | - | - ming | 3.375.661 | 3.511.764 | 3.793.611 | 3.848.299 | 3.876.078 | 3.983.420 Samenstelling ramingen huidig jaar Lasten | Baten | Saldo 10 | Bestuursorgaan gemeenteraad | 392.082 | 0 | -392.082 20 | Bestuursorgaan college burgemeester en wethouders | 525.960 | 0 | -525.960 30 | Bestuursorgaan burgemeester | 18.292 | 16.000 | -2.292 40 | Bestuurlijke samenwerking | 630.649 | 512.500 | -118.149 50 | Burgerzaken | 179.933 | 135.000 | -44.933 60 | overhead en ondersteuning organisatie | 2.710.196 | 0 | -2.710.196 Totaal | 4.457.111 | 663.500 | -3.793.611 Toelichting op de meerjarige raming In 2027 zijn de kosten aanmerkelijk hoger dit komt doordat dit het laatste jaar is van de Regiodeal en we er van uitgaan dat we in 2027 onze volledige bijdrage voor dit project moeten betalen. Hiertegenover staat de bijdrage uit de bestemmingsreserve hiervoor. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 19 De meerjarige stijging van de kosten wordt veroorzaakt door diverse indexeringen van budgetten en het stijgen van de afschrijvingskosten door de jaren heen.

Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren | Eenheid | Bronjaar | Vlieland | Nederland Formatie | Fte per 1.000 | 2027 | 30,09 | nvt inwoners Bezetting | Fte per 1.000 | 2027 | 33,32 | nvt inwoners Apparaatskosten | Kosten per inwoner | 2027 | 4478 | nvt Externe inhuur | Kosten als % van | 2027 | 2% | nvt totale loonsom + totale kosten inhuur externen Overhead | % van totale lasten | 2027 | 21% | nvt Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren | Toelichting Formatie | Het gaat hier om de toegestane structurele formatie in fte per 1000 inwoners van het ambtelijk apparaat van de gemeente Vlieland. (Formatieplan 2026) Bezetting | Het gaat hier om de werkelijke formatie in fte per 1000 inwoners van het ambtelijk apparaat van de gemeente Vlieland. Apparaatskosten Externe inhuur | Het totale geraamde bedrag voor de externe inhuur bedraagt in 2027 € 73.675 Overhead Toelichting beleidsindicatoren Van de hier boven gepresenteerde beleidsindicatoren zijn geen officiële gemiddelde indicatoren voor alle Nederlandse gemeenten beschikbaar. Dit komt onder andere omdat overhead op verschillende manieren wordt berekend. Behalve de indicator voor externe inhuur zijn de indicatoren van Vlieland echter vrij hoog te noemen.

Door het zeer lage inwonertal (ongeveer 1.200 inwoners) zijn kengetallen en beleidsindicatoren voor kleine gemeenten per inwoner vrijwel altijd veel hoger dan bij reguliere gemeenten. Er is dan ook een aantal aanwijsbare oorzaken te noemen waarom deze beleidsindicatoren voor Vlieland en andere kleine gemeenten vrij hoog maar niet extreem zijn; • | Een gemeente heeft een minimale basisorganisatie nodig, ongeacht of er 1.200 of 20.000 inwoners zijn. • | Veel wettelijke taken (financiën, vergunningen, Wmo, burgerzaken, ICT, griffie, bestuur) moeten ook op een klein eiland worden uitgevoerd. • | Eilandgemeenten hebben vaak hogere kosten voor specialistische kennis en externe inhuur. • | Schaalvoordelen zijn beperkt. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 20 Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 21 Programma 1: Openbare orde en Veiligheid Algemeen Het programma Openbare Orde en Veiligheid houdt globaal in: aandacht voor de openbare orde en veiligheid, met name brandweer en de rampenbestrijding en zware ongevallen in geval van oorlog, oorlogsgevaar of andere buitengewone omstandigheden. Daarnaast krijgt ondermijning de laatste jaren ook steeds meer aandacht. Belangrijke instrumenten binnen dit programma zijn het gemeentelijke rampenplan, de Algemene Plaatselijke Verordening, het Plan van aanpak ondermijning en het Integrale Veiligheidsplan.

Tot het programma behoren verder onder meer dierenbescherming, bureau Halt, gevonden voorwerpen, burgernet, strandvonderij, toezicht op collecten en doodsschouw. We streven niet alleen naar een veilige leefomgeving voor inwoners en gasten (inclusief het beperken van overlast) maar ook naar het vergroten van het veiligheidsgevoel. Het gaat om de taakvelden: • 1.1 Crisisbeheersing en brandweer • 1.2 Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? Speerpunten 1. Versterken van de samenwerking tussen lokale politie en BOA’s in dienst van de gemeente 2. Een gebiedsgerichte aanpak van Natuurbrandbeheersing 3. Het aanpakken van ondermijning 4. Duidelijke en actuele regels in de Algemene Plaatselijke Verordening 5. Zorgen dat veiligheid geborgd blijft Speerpunt 1. Versterken van de samenwerking lokale politie en BOA’s in dienst van de gemeente Op landelijk niveau ontstaat steeds meer de trend dat de politie taken afstoot. Daarbij gaat het vooral om zaken uit de APV en kleinere verkeerszaken. Er wordt steeds meer energie gestoken in de inzet van BOA’s op Vlieland. Het is gewenst dat politie en BOA’s regelmatig met elkaar in contact staan en daarbij indien mogelijk werkzaamheden op elkaar afstemmen. Daarnaast is structureel overleg met de teamleider van Harlingen gewenst om voldoende en gestructureerde inzet op Vlieland te kunnen borgen.

Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 22 Wat gaan we daarvoor doen? • De samenwerking met Harlingen qua inhuur (detachering) van BOA’s continueren maar ook zorgen voor een goede, heldere en soms betere afstemming • Er is behoefte aan een duidelijke planning van de inzet van de BOA's en voldoende inzet zoals overeengekomen in de overeenkomst met de gemeente Harlingen. • Structureel overleg organiseren met politie en BOA’s en de ambtelijke dienst via het handhavingsoverleg • De afgelopen periode is gebleken dat er ook behoefte is aan overleg met de teamleider(s) van de BOA's in Harlingen. Zaken als inzet, frequentie en taken kunnen dan worden geagendeerd. • Speerpunt 2. Een gebiedsgerichte aanpak van Natuurbrandbeheersing Er loopt al een aantal jaren een project “gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing” (GGN). Na de aanleg van twee nieuwe waterbronnen (brandputten) in 2025 bij het Kooispleklid is besloten voor 2026 eerst pas op de plaats te maken voor wat betreft het slaan van nieuwe putten. De eerste Risico Index Natuurbranden en de daarbij behorende maatregelen matrix GGN is in 2026 geëvalueerd en afgerond. Vanaf 2027 zal worden gewerkt met een nieuwe matrix. Na een uitgevoerde schouw in mei 2026 is gebleken dat er nog behoefte is aan een aantal nieuwe bronnen in het buitengebied van Vlieland. De aanleg hiervan komt in de planning van de komende jaren.

Dit zal zoveel mogelijk worden afgestemd met het onderdeel van defensie (genie) dat verantwoordelijk is voor de aanleg van de waterbronnen. Wat gaan we daarvoor doen? • Aan de hand van de maatregelenmatrix het advies over te nemen maatregelen daadwerkelijk oppakken • Er komt in 2027 een nieuwe maatregelenmatrix die met stakeholders, Staatsbosbeheer, lokale brandweer en Brandweer Fryslan kan worden uitgevoerd. • Waterbronnen op het eiland aanleggen, bij voorkeur twee. Speerpunt 3. Het aanpakken van ondermijning Er is in samenwerking met het RIEC een inventarisatie gemaakt van ondermijning op Vlieland. Aan de hand van die inventarisatie is een ondermijningsbeeld opgesteld. Het in 2023 vastgestelde plan van aanpak ondermijning zal gefaseerd worden uitgevoerd. Sinds 2026 kunnen we werken met een intern meldpunt ondermijning. Daarnaast moet een ander onderdeel uit ons plan van aanpak ondermijning, de casustafel, in 2027 verder worden uitgewerkt. Ook zal de aanpak van de ondermijning op de vijf Waddeneilanden verder worden uitgewerkt in 2027. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 23 Wat gaan we daarvoor doen? • Uitvoering geven aan het plan van aanpak ondermijning • Een intern meldpunt opzetten en ermee werken Voorbereidingen voor een meldpunt hebben plaatsgevonden. In 2027 zal worden bekeken hoe het meldpunt verder vorm moet krijgen binnen de schaal van Vlieland.

• Een casustafel opstellen In 2027 zal worden bekeken of er behoefte is aan een casustafel en op welke schaal dat zal moeten. • Bewustwordingssessies voor personeel en externe stakeholders organiseren De bewustwordingssessie heeft plaatsgevonden in februari 2026. Speerpunt 4. Duidelijke en actuele regels in de Algemene Plaatselijke Verordening Door (landelijke) ontwikkelingen vinden er regelmatig wijzigingen plaats van de Algemene Plaatselijke Verordening. Dit met als doel duidelijke regels voor onder andere het gebruik van de openbare ruimte en het beperken van overlast. Het is belangrijk dat de Algemene Plaatselijke Verordening van Vlieland actueel blijft, daarom worden aan de hand van landelijke aanbevelingen aanpassingsvoorstellen gedaan. Wanneer het Omgevingsplan er is, zullen de regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving verhuizen van de Algemene Plaatselijke Verordening naar het Omgevingsplan. Het is nodig om op dat moment de Algemene Plaatselijke Verordening hierop aan te passen en, gelijktijdig met de vaststelling van het Omgevingsplan, vast te stellen. Wat gaan we daarvoor doen? • We zorgen ervoor dat de Algemene Plaatselijke Verordening actueel blijft • We zorgen ervoor dat bij het ingaan van het Omgevingsplan de Algemene Plaatselijke Verordening daarbij aansluit Speerpunt 5.

Zorgen dat veiligheid geborgd blijft Binnen het veiligheidsdomein wordt actief gewerkt aan thema’s zoals rampenbestrijding, crisisbeheersing, verkeersveiligheid, zorg en veiligheid, en de aanpak van ondermijning. In het Integraal Veiligheidsplan zijn in 2026 prioriteiten gesteld en daar wordt in de periode tot 2030 de nadruk op gelegd. Op deze wijze wordt invulling gegeven aan het borgen van veiligheid. Wat gaan we daarvoor doen? • We geven uitvoering aan het Integraal Veiligheidsplan Vlieland 2026-2030 Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 24 Verbonden partijen bij dit programma • Veiligheidsregio Fryslân De Veilgheidsregio Fryslân is als verbonden partij betrokken bij meerdere onderdelen van het programma Openbare Orde en Veiligheid. De kaderbrief voor de volgende 4 jaren geeft een inkijkje in de investeringen in materiaal en brandweerkazernes voor de komende jaren. Bij het project gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing zijn ze direct betrokken bij de planvorming voor de aanpak en advisering. Vanuit de brandweer Fryslân leveren ze vanuit hun organisatie de kennis die nodig is voor de aanpak. Ten behoeve van de vergunningverlening bij grotere evenementen beoordelen ze aanvragen en adviseren ze over risico’s van evenementen die zullen plaatsvinden.

In het kader van de controles brandveilig worden de controles uitgevoerd door gespecialiseerde functionarissen van de brandweer Fryslân. Voor 2027 is een bijdrage van € 221.241 geraamd voor de brandweer en € 8066 voor crisis. Kaderstellende nota’s • Algemene Plaatselijke Verordening Vlieland • Plan van aanpak ondermijning 2023 • IOB de Waddeneilanden • Nieuw Bibob beleid en werkinstructie gemeente Vlieland (2024) Ramingen Rekening | Begroting | Meerjarenbegroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 400.126 | 542.334 | 476.262 | 466.934 | 479.894 | 490.037 Baten | 25.825 | 24.700 | 24.700 | 24.700 | 24.700 | 24.700 Saldo voor bestemming nadelig | -374.300 | -517.634 | -451.562 | -442.234 | -455.194 | -465.337 Saldo voor bestemming voordelig | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging aan reserve | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking aan reserve | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo na resultaatbestem- ming | -374.300 | -517.634 | -451.562 | -442.234 | -455.194 | -465.337 Samenstelling ramingen huidig jaar Lasten | Baten | Saldo 100 | Brandbestrijding | 223.389 | 0 | -223.389 110 | Rampenbestrijding | 59.653 | 0 | -59.653 120 | Openbare orde en veiligheid | 193.220 | 24.700 | -168.520 Totaal | 476.262 | 24.700 | -451.562 Toelichting op de meerjarige raming In de loop van 2027 zal een tijdelijke uitbreiding van de formatie stoppen in verband met de pensionering van een medewerker.

Ondanks indexering van sommige budgetten daarom toch een verlaging van de kosten wanneer 2027 met 2028 wordt vergeleken maar bovendien in 2026 hogere kosten dan in 2027. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 25 Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 26 Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat Algemeen Het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat heeft betrekking op de aanleg en het onderhoud van wegen, straten en pleinen, de openbare verlichting, straatreiniging, gladheidbestrijding, straatmeubilair, verkeersmaatregelen en parkeervoorzieningen. Daarnaast ook op de veerdiensten, het busvervoer, waterkerende werken en afwatering. De gemeente Vlieland beheert de wegen in de bebouwde kom plus het grootste gedeelte van de wegen en een deel van de fietspaden in het buitengebied. Het meerjarenonderhoudsprogramma wordt door de eigen dienst opgesteld. In geval van grotere onderhoudsprojecten wordt externe expertise ingehuurd voor het maken van bestekken en de directievoering. We willen het autoluwe karakter van het eiland versterken en binnen de bebouwde kom willen we minder geparkeerde auto’s in het zicht. Verkeer en vervoer gaat ook over het vervoer van- en naar het eiland. De veerboot is de levensader van Vlieland. Zowel inwoners als gasten willen duidelijkheid, regelmaat en betrouwbaarheid in de dienstregeling.

Een steeds grotere rol bij bijvoorbeeld onderhoud aan wegen en bermen, straatreiniging en gladheidsbestrijding speelt het goed omgaan met de leefomgeving. Biodiversiteit en het insectenleven staan onder druk. Zout strooien bijvoorbeeld heeft een nadelige invloed op de plantengroei in de bermen en daarmee op de biodiversiteit. Daartegenover staat de zorgplicht van de gemeente om te voorzien in gladheidsbestrijding. We willen proberen bij het nemen van maatregelen het milieu te ontzien. Het gaat om de taakvelden: • 2.1 Verkeer (waaronder verkeersveiligheid) wegen en water • 2.3 Recreatieve havens • 2.5 Openbaar Vervoer

Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 27 Wat willen we bereiken? Speerpunten 1. Iedereen kan veilig meedoen aan het verkeer 2. Verbeteren/verduidelijken van verkeerssituaties, voorzieningen en verkeersregels 3. Integrale waterveiligheid 4. Functioneel en goed onderhoud van openbare verlichting. 5. Periodiek uitvoeren van groter onderhoud wegen volgens het MJOP. 6. Periodiek onderhoud waterstaatswerken volgens het MJOP. 7. Een goede en betrouwbare veerdienst Speerpunt 1. Iedereen kan veilig meedoen aan het verkeer Het doel is om jong en oud veilig te laten deelnemen aan het verkeer. Landelijk neemt het aantal ongevallen toe, voornamelijk onder fietsers binnen de twee doelgroepen jongeren en senioren. Daarom zijn er verschillende programma's die kunnen helpen om goed voorbereid op pad te gaan. De gemeente Vlieland neemt deel aan het Manifest verkeersveiligheid van de Provincie Friesland. Activiteiten die onder het manifest vallen richten zich met name op het basis- en voorgezet onderwijs en kunnen zich ook richten op activiteiten voor senioren (60+). Door een gezamenlijke inspanningsfinanciering van gemeente en provincie is het ook mogelijk om op Vlieland deze activiteiten te organiseren. Wat gaan we daarvoor doen? • We bieden verkeerslessen aan op school • We doen actief mee met het programma doortrappen en organiseren activiteiten voor senioren Speerpunt 2.

Verbeteren/verduidelijken van verkeerssituaties, voorzieningen en verkeersregels Op Vlieland zijn er verschillende ontwikkelingen geweest die invloed hebben gehad op mobiliteit. Zo heeft woningbouw plaatsgevonden en zijn er verschillende herinrichtingen geweest. Daarnaast zijn er trends zoals toename van het gebruik van elektrische fietsen en een toename aan autobezit. Dit leidt tot een aantal praktische problemen op Vlieland waarbij een duidelijke visie richting kan geven. In 2024 is de startnotitie vastgesteld, in 2025 hebben verschillende gesprekken plaatsgevonden met bewoners en diensten op het eiland. In 2026 zal met de gemeenteraad het vervolg bepaald worden. Vanaf 2027 kan worden gestart met de verdere uitwerking van concrete maatregelen. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 28 Wat gaan we daarvoor doen? • We stellen een Mobiliteitsvisie vast om doelgericht te kunnen werken aan verbeteringen op het gebied van verkeer. • We zorgen voor een (ABT) ontheffingensysteem dat actueel blijft en goed handhaafbaar is. • We gaan in gesprek met ondernemers over de venstertijden van de Dorpsstraat • We gaan in gesprek met Staatsbosbeheer over verkeerssituaties en paden die niet in het beheer van de gemeente zijn. Speerpunt 3. Integrale waterveiligheid In 2024 is voor alle Waddeneilanden een integrale waterveiligheid strategie (IWVS) opgesteld.

Dit volgt uit het Deltaprogramma, waarin is bepaald dat de eilanden uiterlijk 2025 een integrale waterveiligheidsstrategie hebben vastgesteld, om ervoor te zorgen dat bij een eventuele overstroming mensen in veiligheid kunnen worden gebracht en cruciale voorzieningen blijven functioneren. De gezamenlijke Waddeneilanden trekken op in de verdere uitwerking van het IWVS. Dit moet het theoretische vooronderzoek omzetten naar concrete actiepunten om de waterveiligheid op Vlieland beter inzichtelijk te maken en mogelijke kwetsbaarheden aan te pakken. In de praktijk is met name het Hoog Water Protocol (HWP) Vlieland een belangrijk document waarin alle tegenmaatregelen bij hoog water zijn beschreven. Het HWP wordt jaarlijks voor het stormseizoen geupdate en waar nodig aangepast aan de praktijk. Ook worden de procedures waar nodig geoefend om nieuwe medewerkers te trainen en methoden te testen. Wat gaan we daarvoor doen? • We voeren een jaarlijkse herijking uit van het HWP. • Klimaatadaptatie integreren in ruimtelijke ordening Speerpunt 4. Functioneel en goed onderhoud van openbare verlichting De gemeente Vlieland beheert en onderhoudt de openbare verlichting met als doel een veilige, aantrekkelijke en duurzame openbare ruimte.

Uitgangspunt hierbij is het principe ‘donker waar mogelijk, licht waar nodig’, waarbij een balans wordt gezocht tussen verkeersveiligheid en sociale veiligheid, energiebesparing, vermindering van lichtvervuiling en bescherming van natuurwaarden. Conform het in december 2020 vastgestelde beleidsplan en het in 2024 geactualiseerde meerjarenonderhoudsplan (MJOP) worden lichtmasten en armaturen planmatig onderhouden en vervangen op basis van leeftijd en technische levensduur. Hiermee wordt jaarlijks gestuurd op een betrouwbare en duurzame openbare verlichtingsinstallatie binnen de beschikbare budgetten. In 2026 is de laatste ronde vervanging van armaturen uitgevoerd, het complete areaal openbare verlichting op Vlieland is nu voorzien van LED verlichting. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 29 Om op het juiste moment voldoende budget beschikbaar te hebben voor onderhoudswerkzaamheden aan de openbare verlichting is het noodzakelijk een actuele onderhoudsplanning met bijbehorende kostenraming te hebben. De komende jaren is weinig onderhoud te verwachten buiten het conserveren van masten. Daarom willen we in 2027 de meerjarenraming openbare verlichting actualiseren en updaten. Wat gaan we daarvoor doen? • We gaan elf masten vervangen in het Vliepark en op de Ankerplaats • We gaan het MJOP openbare verlichting actualiseren. Speerpunt 5.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://vlieland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/ee524a35-15ae-4c09-a0da-7cffa53db7cb?agendaItemId=807b9a4e-575b-4d5a-a235-8409c8d74d8d