11 Bijlage 2 Jaarrekening 2020.pdf
Tekst van het document
31
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
Reguliere taken Een groot deel van de reguliere taken die Brandweer Fryslan uitvoert dragen bij aan het speerpunt 'Risicogericht en risicobewust samenwerken'. Denk aan de activiteiten van Brandveilig Leven en de advies- en controletaken vanuit risicobeheersing en incidentbestrijding. In het najaar is gestart met het toepassen van de Risico Analyse Monitor (RAM). Deze is bedoeld als bijdrage aan eenduidige risicoadvisering voor de gebouwde omgeving en het analysemodel wordt samen met de gebruiker van het gebouw ingevuld. De eerste ervaringen bij zorginstellingen zijn positief.
Advisering Risicobeheersing In 2020 steeg het aantal adviesaanvragen ten opzichte van 2019 licht. Binnen het product Omgevingsveiligheid zijn 329 adviezen aan gemeenten en provincie afgegeven (tegenover 276 in het jaar daarvoor). Op het gebied van brandveiligheid (maatwerkpakket 1) lag het aantal adviezen met 1159 gelijk aan 2019.
Opvallend is dat het aantal geplande periodieke controles brandveilig gebruik (maatwerkpakket 2) met 716 aanzienlijk hoger ligt dan het aantal uitgevoerde periode controles met 293. Dit is te wijten aan het feit dat het door de coronacrisis vrijwel niet of lastiger was om op locatie de controle te doen. Wel is gekeken naar andere manieren van toezicht, bijvoorbeeld de toepassing van de Risico Analyse Monitor (RAM). Dit kon gedeeltelijk ook online. Ook het aantal evenementenadviezen ligt met 68 adviezen in 2020 aanzienlijk lager ten opzichte van 234 adviezen in 2019. Dat er ondanks de coronacrisis toch adviezen voor evenementen zijn verstrekt, lijkt te komen doordat men ten tijde van de eerste lockdown verwachtte dat het in de zomer weer mogelijk zou zijn om evenementen te organiseren. Binnen de verschillende producten zijn de meeste aanvragen binnen de gestelde termijn afgehandeld. Bij de advisering op brandveiligheid (maatwerkpakket 1) was 89% op tijd (binnen tien dagen). Dit geldt tot slot ook voor de advisering omgevingsveiligheid, waarbij 96% van de aanvragen binnen de gestelde termijn van 28 dagen zijn afgehandeld.
Advisering Risicobeheersing per product Productgroepen
I
Totaal aantal adviezen/producten
Advisering Omgevingsveiligheid
329 (incl. BRZO-inspecties)
Advisering brandveiligheid
1.159
Advisering Evenementen
68 (incl. schouwen)
Toezicht brandveilig gebruik
716
Brandveilig Leven Vooral in het eerste kwartaal is uitvoering gegeven aan de gestelde doelen binnen het Uitvoeringsprogramma Brandveilig Leven 2019 - 2022. Daarna is vanaf de eerste lockdown met name ingezet op online voorlichtingen. Vooral in het middelbaar- en beroeps- en hoger onderwijs bleek dit een redelijk alternatief. Indien gewenst en waar mogelijk werd ook in kleine groepen fysieke voorlichting georganiseerd, bijvoorbeeld tijdens BHV-trainingen. Uiteindelijk is het in 2020 gelukt aan acht groepen verminderd zelfredzame personen en 23 groepen zelfstandig wonende senioren voorlichting te geven. Daarnaast waren we binnen het basis-, middelbaar-, en beroepsonderwijs in 2020 actief met circa 70 gastlessen en workshops. Tot slot is een waardevol resultaat het winnen van de Zilveren Rookmelder met het project Piep in de Bieb. Deze prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan de veiligheidsregio met een van de beste innovatieve projecten of samenwerkingen ter bevordering van brandveiligheid in Nederland.
32
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
4.2.2 Overige ontwikkelingen Organisatieontwikkeling In 2020 is gestart met het project Organisatieontwikkeling met als doel Brandweer Fryslan toekomstbestendiger te maken. Dit wordt gedaan aan de hand van twee sporen: cultuur & organisatiedynamiek en structuur & inhoud. In mei is een organisatieanalyse met bijbehorende adviezen opgeleverd, en op basis daarvan is gestart met een aantal deelprojecten. Deze zijn onder andere gericht op verbetering van onderlinge samenwerking tussen afdelingen of de positionering van thema's als incidentbestrijding en informatiemanagement in de organisatie. Naast het toekomstbestendig maken wordt door de organisatie te verbeteren en efficiëntieslagen te doen, ook gestreefd naar oplossingen voor de uitdagingen en ambities die wringen in de begroting.
Taakdifferentiatie vrijwilligers
Het huidige systeem van een aparte rechtspositie voor vrijwilligers bij de brandweer is in strijd met de Europese wet- en regelgeving. De landelijke Denktank Taakdifferentiatie heefteen denkrichting uitgewerkt dat brandweervrijwilligers nadrukkelijk en fundamenteel onderscheidt van de beroepskrachten en voldoet aan de wet- en regelgeving. Na een korte onderbreking van het proces vanwege corona, zijn de 25 veiligheidsregio's gevraagd de impact van de denkrichting uit te werken. Deze resultaten zijn eind november gedeeld. Besluitvorming door het Veiligheidsberaad en de minister van JenV is opgeschoven naar 2021. Tweede loopbaanbeleid Landelijk is het tweede loopbaanbeleid ontwikkeld met als doel om medewerkers maximaal twintig jaar in een bezwarende functie actief te laten zijn en daarna intern of extern een tweede loopbaan te laten starten. In 2020 is voor het eerst aanspraak gemaakt op deze regeling en dit gaat de komende jaren stijgen. Veiligheidsregio Fryslan heeft het afgelopen jaar een werkgroep ingesteld die uitvoeringsbeleid maakte dat recht doet aan de verplichting en de verwachte kosten zo goed mogelijke verdeelt over de komende jaren. Het is nodig hiervoor een bestemmingsreserve te vormen die ieder jaar geactualiseerd moet worden. Het bestuur is hierover via een apart voorstel geïnformeerd.
Adequate huisvesting
Het afgelopen jaar is verder uitvoering gegeven aan het huisvestingsprogramma van Brandweer Fryslan. De nieuwbouw van de brandweerkazerne in Harlingen is afgerond en deze is vanaf april in gebruik genomen. Met de nieuwe locatie aan de Almenumerweg wordt betere dekking gerealiseerd voor een groot aantal risico-objecten in Harlingen en Franeker. Voor wat betreft de nieuw te realiseren brandweerkazerne in Oudega waren eind 2020 nog 17 personen in opleiding tot manschap. Zij hebben allen de Module Brandbestrijding afge rond en zijn nu bezig met de overige modules uit de basisopleiding en starten met de ver volgopleiding tot bevelvoerder of chauffeur. Daarmee kunnen alle functies naar verwachting eind 2022 worden ingevuld. Het afgelopen jaar is besloten de ploeg in 2021 van de huidige opleidingslocatie te verhuizen naar een gehuurde locatie waar ook uitruk mogelijk is. Dit geldt naar verwachting voor de komende vijf tot zeven jaar. Hierdoor worden nog geen onomkeer bare investeringen gedaan. In verband met het landelijke vraagstuk over de taakdifferentiatie van vrijwilligers zijn andere grootschalige nieuw- en verbouwprojecten uitgesteld. Het bestuur is hier eerder over geïn formeerd. Wanneer meer duidelijk is omtrent de taakdifferentiatie, kan een nieuwe planning voor de bouwagenda worden opgesteld.
33
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
4.2.3 Repressieve cijfers In 2020 is Brandweer Fryslan in totaal 3.771 keer gealarmeerd voor incidenten. Dat is een toename van 198 incidenten ten opzichte van 2019 (3.573). De toename is vooral terug te zien in de categorieën alarm overige, dienstverlening (bijvoorbeeld liftopsluiting of hulpverlening dieren) en leefmilieu (bijvoorbeeld stormschade of olielekkage). Mogelijke aanleidingen voor de toenames bij de verschillende inzetten zijn de storm Ciara in februari en de droogte in de zomer.
Van alle alarmeringen prio 1 brand in 2020 was Brandweer Fryslan bij 95% van de uitrukken op tijd. In 2019 was dat in 92% van de gevallen. Dit is conform de vastgestelde norm in het dekkingsplan 2.0.
Er zijn in 2020 in totaal zes grote branden geweest waarvoor Brandweer Fryslan met minimaal drie tankautospuiten is uitgerukt. Negen zeer grote branden hebben plaatsgevonden. Voor zeven branden is opgeschaald naar GRIP 1. In totaal is Brandweer Fryslan bij negen GRIP 1-incidenten betrokken geweest, waaronder het verkeersongeval op de A6 in augustus.
Incidenten waarvoor de brandweer is gealarmeerd in:
2020
2019
2018
Alarm brand
697 54 1.349 661 104 157 732 __ 14 3 3.771
708 37 1.329 599 104 117 668 __ 10
634 32 1.511 513 75 103 776 ___ 6 2 3.652
Alarm overige
Brand Dienstverlening Gezondheid
Leefmilieu
Ongeval Veiligheid en openbare orde
Verkeer
Totaal
I 3.573
34
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
4.3. Wat heeft het gekost? Realisatie 2020
Begroting na 1e wijziging Lasten
Programma Brandweer
I
Producten brandweer
1^4.935.665 „
Dekkingsmiddelen brandweer
L
Rijksbijdrage BDuR
Resultaat voor bestemming
I
Baten
Saldo
1,406.Sat _, -53.528782.
32.454.066
1.199.873
-31.254.193
4.598.894
4.598.894 28.993.617 j
4.519.123
28.993.618
28.993.618
28.993.617
33.512.741
33.512.741
33.592.511
33.592.511
34.919.622
-16.041
32.454.066
34.792.385
2.338.319
6.041
79.904
98.113
18.209
32.533.970
34.890.498
2.356.527
-»t 14.935.663
Reservemutaties brandweer
k
Totaal programma
I
brandweer
Lasten
4.519.123
Gemeentelijke bijdrage
■
Saldo
Baten
34.935.663
16.04111
34.935.663
Voor een toelichting op de verschillen wordt verwezen naar bladzijde 67.
35
■
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
4.4. Feiten en cijfers programma Brandweer Cijfers medewerkers
1.417
182
Medewerkers
Voltijd (fte)
Aantal
7,4
92,6
2. Aantal medewerkers
Aantal
Man
1.312
Vrouw
105
% Vrouw
3. Leeftijdsopbouw
I Aantal 4,6 22,6
0-24
30
29,5
9,1
4,2
25-34 35-44 45-54
55-59
0-24 25-34 35-44 45-54 55-59 60-65
60-65 Gemiddelde leeftijd; 42 jaar
Verzuim
2,91
2,29
1,9
Meldfrequentie
0,89
0,61
0,42
36
I VEILIGHEIDSREGIO
; fryslAn
5. Programmaverantwoording Organisatie 5.1. Algemeen Toekomstbestendige Bedrijfsvoering
Op 1 juli van het afgelopen jaar werd de begroting 2021 vastgesteld. Dit vormde ook het sluitstuk van het traject rondom Toekomstbestendige Bedrijfsvoering. Een proces dat begon met een benchmark in 2018. Deze toonde aan dat de kwaliteit van de ondersteunende diensten onder druk stond. Een vervolgonderzoek maakte concreet welke risico's er waren en welke investering nodig was om deze af te dekken. Hieruit vloeide een investeringsvoorstel van € 2,5 miljoen structureel, waarvan € 1,3 miljoen direct. Een investering die het bestuur heeft toegekend bij het vaststellen van de begroting 2021. Daar was bij opgenomen dat al in 2020 kon worden gestart met de eerste kwaliteitsver betering. Door de coronacrisis hebben veel werkzaamheden begrijpelijkerwijs vertraging opgelopen, en dat geldt ook voor het invullen van een aantal investeringen binnen dit traject. Daar waar het structurele formatie betrof, leidt deze vertraging alleen tot een incidenteel voordeel in ditjaar. Echter, een aantal investeringen zijn incidenteel van aard. Voor die inves teringen is het, zoals aangekondigd in de tweede bestuursrapportage, nodig om deze vrijval van middelen te reserveren. Het gaat hier om een reservering van € 407.000. Zo kunnen deze middelen alsnog volledig ingezet worden voor hun oorspronkelijke bestedingsdoeleinde, namelijk het verbeteren van de kwaliteit van de ondersteunende diensten.
Digitale dienstverlening In het traject rondom Toekomstbestendige Bedrijfsvoering zijn ook incidentele middelen opgenomen om het Informatiebeleidsplan te concretiseren. Dit is nodig omdat uit onderzoek van Berenschot bleek dat de ontwikkeling van informatiemanagement achterblijft. Vandaar dat er incidenteel middelen beschikbaar zijn gesteld om hierop te investeren. Na de finale besluitvorming is een aanbestedingsprocedure gestart, en is TwynstraGudde geselecteerd om de organisatie te faciliteren bij dit proces.
Ook hier speelde de coronacrisis een vertragende rol. De kansen op het gebied van infor matiemanagement liggen nadrukkelijk binnen de primaire processen. De bestrijding van het coronavirus vroeg echter maandenlang alle aandacht van deze medewerkers, terwijl hun input wel van belang is bij het komen tot een concreet plan. In de laatste maanden van het jaar ontstond er meer ruimte, waardoor er alsnog stappen zijn gezet. Zo zijn de eerste nood zakelijke beleidsvoorstellen uitgewerkt en worden deze in februari 2021 aan de bestuurs commissies voorgelegd.
Financieel brengt de vertraging in het proces met zich mee dat de helft van de geplande besteding van de bestemmingsreserve voor dit doel verschuift naar volgend jaar. Dit gaat om € 130.000. Tegelijkertijd toonde de coronacrisis ook aan dat een aantal basisvoorzieningen wel goed ingericht zijn. Doordat de afgelopen jaren met de projectgroep Bewust Werken al stappen waren gezet in het faciliteren van werken in the cloud, ging de overstap naar het thuis werken relatief soepel.
37
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
Duurzaamheid Dit jaar heeft het dagelijks bestuur kennisgenomen van het beleidsplan duurzaamheid. Immers, Veiligheidsregio Fryslan vindt het als overheidsorganisatie belangrijk om een voorbeeldfunctie te vervullen en een bijdrage te leveren aan het landelijke klimaatakkoord. Wel geldt ook hier dat het verduurzamen van de bestaande producten en diensten veel onderlinge afstemming vraagt. Tijd die er het afgelopen jaar niet beschikbaar was, gelet op de urgentie van het bestrijden van het coronavirus.
Vandaar dat het huidige plan zich vooral richt op kleine, gemakkelijk door te voeren wijzi gingen en voorbereidende activiteiten voor grote veranderingen. Dit moet ertoe leiden dat,•z zodra er in de organisatie meer ruimte komt voor andere activiteiten, er snel stappen gezet kunnen worden. Uitstekend werkgeverschap
Eén van de speerpunten van de organisatie is om, ook in de toekomst, voldoende, goede medewerkers te hebben. Hiervoor streven we ernaar om het certificaat van Great Place to Work te ontvangen. Dit certificaat helpt ons om ons werkgeverschap continu te blijven verbeteren, en tegelijkertijd verhoogt het de aantrekkelijkheid van onze organisatie op de arbeidsmarkt. In 2019 behaalden we dit certificaat al, een jaar eerder dan we ons zelf ten doel hadden gesteld. Het afgelopen jaar zijn we de voorbereidingen gestart om dit te herhalen. Een belangrijk uitgangspunt van Great Place to Work is dat de medewerkers zelf tot een excellente beoordeling komen. Dit vraagt betrokkenheid van medewerkers en het leveren van input voor mogelijke verbeteringen. Het afgelopen jaar leek het ons niet passend om aan alle medewerkers te vragen hier tijd aan te besteden, omdat dit ten koste ging van de strijd tegen het coronavirus. In plaats daarvan zijn er meerdere gerichte acties geweest om juist in deze tijd aandacht te houden voor het welbevinden van onze medewerkers. Dit gaat verder dan alleen de praktische zaken, zoals persoonlijke beschermingsmiddelen en de inrichting van werklocaties. Zo is een zelfscreener ontwikkeld die medewerkers kunnen invullen. Deze laat zien of iemands stress en energie in balans zijn.
Leidinggevenden zijn geschoold om zorgsignalen nog beter te herkennen en daarop te acteren. En iedere medewerker die minimaal één dag per week thuis werkt, kon arboverantwoorde middelen in bruikleen krijgen. Alle medewerkers kunnen een beroep doen opeen bedrijfsmaatschappelijk werker en een budgetcoach.
Een open einde is nog hoe de medewerkers van de veiligheidsregio's zich verhouden tot de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren. Deze discussie is afhankelijk van de uitkomst van het traject rondom de rechtspositie van brandweervrijwilligers. Oorspronkelijk was het idee dat hier in 2020 duidelijkheid over zou komen, en dat Veiligheidsregio Fryslan dit jaar moest gebruiken om zich Wnra-proof te maken. Hier waren incidentele middelen voor beschikbaar gesteld. Doordat de duidelijkheid langer op zich laat wachten, is het voorstel om deze incidentele middelen van € 100.000 te reserveren.
38
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
5.2. Behaalde resultaten 1. Tevredenheid bestuur
In het najaar is een bestuurderstevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Met als insteek: resultaten presenteren op een bestuurdersconferentie in februari 2021. Echter, een dergelijke
conferentie organiseren is in deze tijd niet haalbaar en wenselijk. Vandaar dat de uitkomsten van het onderzoek gepresenteerd worden in de reguliere bestuursvergaderingen. 2. Effectiviteit ondersteuning
Voor 2020 was er nog geen manier ontwikkeld om de effectiviteit van de ondersteuning te meten. Dit is geen onderdeel van Great Place to Work, waar het voorheen wel onderdeel van het jaarlijkse medewerkerstevredenheidsonderzoek was. Geplande resultaat was voor 2020 een methodiek te kiezen en deze uit te voeren. Omdat een dergelijk onderzoek drijft op de input van medewerkers uit het primaire proces, is besloten hier dit jaar geen opvolging aan te geven. Wel is het voorwerk gedaan. Zo kan, mocht het in 2021 beter passend zijn, de methodiek snel worden uitgevoerd.
3. Betaaltermijn In de tweede bestuurs rap porta ge meldden we al dat de ambitie om 95% van de facturen binnen 14 dagen te betalen onhaalbaar leek. Vandaar dat in de tweede bestuursrapportage is voorgesteld om het na te streven percentage op 80% te zetten. Dit resultaat is gerealiseerd, met 80,2% van de facturen die binnen 14 dagen betaald zijn. De gemiddelde betaaltermijn van alle facturen bedroeg 11,2 dagen.
5.3. Wat heeft het gekost? Begroting na 1e wijziging
Lasten
Baten
Realisatie 2020 Saldo
Lasten
Baten
Saldo
183.600 -13.553.156
14.862.067
1.981.845
-12.880.222
12.558.208
12.558.208
14.540.053
-322.014
995.112
995.112
15.535.166
673.099
Programma Organisatie Organisatie-overhead
I 13.736.756
Dekkingsmiddelen organisatie 12.558.209
Gemeentelijke bijdrage
12.558.209 j
I Resultaat voor bestemming
I 13.736.756
Reservemutaties organisatie
Totaalprogramma organisatie
12.741.809
-994.947
994.947
994.947
14.862.067
I 13.736.756
13.736.756
■j
14.862.067
Voor een toelichting op de verschillen wordt verwezen naar bladzijde 68.
39
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
5.4. Feiten en cijfers programma Organisatie Cijfers medewerkers
139
113
150 120 90 60 30
0
Medewerkers
L
Aantal Voltijd (fte)
46,7
2. Aantal medewerkers
53,3
Aantal
Man Vrouw
% Vrouw
3. Leeftijdsopbouw
I Aantal
0-24
5
21,6
25,2
30,9
10
7,2
25-34 35-44 45-54 55-59
0-24 25-34 35-44 45-54 55-59 60-65
60-65 Gemiddelde leeftijd; 43 jaar
Verzuim
3,23
2,29
4,37
Meldfrequentie
0,82
0,61
0,69
40
I VEILIGHEIDSREGIO
; fryslAn
6. Paragrafen 6.1. Financiering Financieringsbeleid en afdekken van risico's
Het financieringsbeleid van Veiligheidsregio Fryslan is erop gericht de financieringsrisico's voor langere tijd af te dekken met vastrentende leningen. De omvang en looptijd van deze leningen wordt afgestemd op de omvang en levensduur van de materiële vaste activa en gepland binnen de kaders voor de renterisiconorm. Afhankelijk van de situatie op de kapitaal markt en de hoogte van eigen financieringsmiddelen (eigen vermogen, voorzieningen en werkkapitaal) bestaat de mogelijkheid een deel (tot de kasgeldlimiet) kortlopend te finan cieren. Bij de financiering worden geen zekerheden verstrekt en worden geen afgeleide financiële instrumenten ingezet.
Leningenportefeuille en liquiditeit In 2020 is geen nieuwe langlopende lening aangetrokken. Het verloop van de lening porte feuille is daarmee als volgt:
Saldo per 1 januari Opname Reguliere aflossingen
€ € €
51.259.805 0+ 4.573.732 -/-
Saldo per 31 december
€
46.686.072
Met ingang van de begroting over 2020 wordt een omslagrente gehanteerd van 2% voor het toerekenen van rente aan de programma's. De werkelijke omslagrente wijkt niet significant af van het percentage dat is begroot.
Kasgeldlimiet
Bij het huidige begrotingstotaal van € 77,0 miljoen is de kasgeldlimiet voor 2020 uitgekomen op € 6,3 miljoen (8,2%). Op diverse momenten gedurende het jaar is sprake geweest van een netto vlottende schuld, tot maximaal € 1,6 miljoen. De kasgeldlimiet werd in 2020 derhalve niet overschreden. Renterisiconorm
De renterisiconorm voor 2020 is gesteld op 20% van het begrotingstotaal, ofwel € 15,4 miljoen. Dit betekent dat in 2020 voor maximaal € 15,4 miljoen mocht worden afgelost. In 2020 komt het totaal aan aflossingen op € 4,6 miljoen, dat is ruim onder de renterisico norm. Bij het samenstellen van de lening portefeuille is ervoor gezorgd dat ook in de toekomst de renterisiconorm niet wordt overschreden. Schatkistbankieren
Sinds 15 december 2013 is de'Wet verplicht schatkistbankieren' van toepassing. Met ingang van deze datum dient Veiligheidsregio Fryslan haar overtollige liquide middelen aan te houden in de schatkist. Dit met uitzondering van een saldo tot het geldende drempelbedrag, wat voor 2020 is gesteld op € 596.000. De naleving van de regeling is conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) opgenomen in de toelichting op de balans, als onderdeel 'kortlopende vorderingen'. Hieruit blijkt dat het drempelbedrag niet wordt overschreden.
41
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
Bespaarde rente FLO-overgangsrecht In juli 2018 heeft gemeente Leeuwarden zijn verplichting inzake het FLO-overgangsrecht afge kocht bij de VRF. Uit de ontvangen afkoopsom van € 7,8 miljoen is een voorziening gevormd voor de contante waarde van de verplichting per 1 januari 2018 (€ 7,1 miljoen), het restant is gestort in een bestemmingsreserve. Conform het besluit van het algemeen bestuur wordt de met de afkoopsom bespaarde rente gebruikt om de voorziening (die gewaardeerd is op contante waarde) op te renten (tegen de contractueel afgesproken 2,5%), en om rente toe te voegen aan de bestemmingsreserve.
6.2. Weerstandsvermogen en risico beheersing In het BBV wordt het weerstandsvermogen omschreven als de relatie tussen de weerstands capaciteit van de organisatie en de risico's waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen. Het weerstandsvermogen kan ook worden omschreven als de mate waarin de organisatie in staat is om omvangrijke tegenvallers op te vangen, zonder dat het beleid hoeft te worden aangepast. De weerstandscapaciteit dient dus om de continuïteit van de organisatie te waar borgen.
Beleid Het beleid rondom weerstandsvermogen en risicobeheersing is vastgelegd in de beleidsnota 'Weerstandsvermogen 2019-2022'. De hoofdlijnen van dit beleid zijn als volgt: • Binnen de gemeenschappelijke regeling wordt geen eigen weerstandscapaciteit aangehouden. In plaats daarvan worden de gemeenten geïnformeerd over de risico's die aanwezig zijn, zodat ze hier rekening mee kunnen houden in hun eigen paragraaf weerstandsvermogen; • In de paragraaf weerstandsvermogen worden naast de reguliere risico's ook de risico's opgenomen die mogelijk structurele impact kunnen hebben op de begroting van de VRF (zie kopje 'structurele risico's'); • De gemeenschappelijke regeling maakt gebruik van een egalisatiereserve, die wordt gebruikt om incidentele schommelingen in het resultaat op te vangen. Het saldo van de egalisatiereserve heeft een omvang van tussen de 2% en 5% van het begrotingstotaal; • Er wordt geen post onvoorzien aangehouden in de begroting. Het eerder als 'onvoorzien' aangemerkte budget heeft geen relatie met het risicoprofiel, en is daarom omgevormd naar een budget voor bovenmatige personele fricties.
Algemene risico's Sinds de vaststelling van de nota weerstandsvermogen zijn geen wijzigingen opgetreden in de risico's die meewegen voor de weerstandscapaciteit. Dit zijn de volgende zaken: • Wegvallen van maatwerk- en markttaken: Veiligheidsregio Fryslan voert diverse taken uit die nauw verbonden zijn met de basistaak, maar niet collectief worden uitgevoerd. Voorbeelden hiervan zijn maatwerk Jeugdgezondheidszorg (JGZ), dienstverlening Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en reizigersvaccinaties. Op deze taken wordt deels vast personeel ingezet en wordt een beroep gedaan op overhead. Daarnaast wordt een winstmarge op deze taken gecalculeerd. Deze zorgt ervoor dat de collectieve basistaak goedkoper wordt. Wegvallen van deze taken zorgt zowel voor incidentele fricties als het vervallen van structurele dekking;
42
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
•
•
Fysieke en psychische schade door werkzaamheden: het optreden van personeel en vrijwilligers bij incidenten kan fysieke en psychische schade opleveren, die niet altijd goed te verzekeren is. De gevolgen hiervan kunnen verstrekkend zijn, bijvoorbeeld blijvende arbeidsongeschiktheid; Het niet kunnen werven van voldoende kwalitatief personeel, waardoor de taakuitvoering in gevaar komt: bij de huidige arbeidsmarkt is het lastig om voldoende kwalitatief personeel te werven. Dit probleem doet zich voor bij alle organisatieonderdelen. Het gevolg kan zijn dat de kwaliteit van de dienstverlening onder druk komt of alleen kan worden gerealiseerd tegen onevenredig hoge kosten.
Weerstandscapaciteit De gemeenschappelijke regeling heeft geen eigen weerstandscapaciteit. De risico's die zich voordoen worden daarom in beginsel afgewenteld op de deelnemende gemeenten.
Structurele risico's
Voor de komende jaren zijn enkele grote structurele risico's aangemerkt, dit betreft:
Wet normalisering rechtspositie ambtenaren De Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) is op 1 januari 2020 in werking getreden. De wet zorgt ervoor dat ambtenaren zoveel mogelijk dezelfde arbeidsrechtelijke positie krijgen als werknemers in het bedrijfsleven. Voor veiligheidsregio's is de invoering uitgesteld tot in ieder geval 1 januari 2022. Onder meer in verband met de bijzondere positie van brandweervrijwilligers. Het is nog steeds onduidelijk is wat de gevolgen zijn voor mede werkers van veiligheidsregio's.
Taakdifferentiatie brandweervrijwilligers Het huidige systeem van een aparte rechtspositie voor brandweervrijwilligers is in strijd met de Europese wet- en regelgeving. Na deze uitspraak door het Europese Hof volgt de vraag welk systeem van brandweerzorg wel toekomstbestendig is. Binnen de gestelde juridische kaders kan de huidige vorm van vrijwilligheid bij de brandweer niet blijven bestaan. Daarom worden Veiligheidsregio's gedwongen om na te denken over de consequenties hiervan. De landelijke Denktank Taakdifferentiatie heeft een denkrichting uitgewerkt. Naar verwachting nemen het Veiligheidsberaad en de minister van Justitie en Veiligheid in 2021 een besluit over deze denkrichting en het (op termijn) al dan niet fundamenteel onderscheid maken tussen de brandweervrijwilligers en de beroepsmedewerkers in de toekomst. De uitkomst van dit besluit bepaalt hoe groot de organisatorische en financiële impact voor Brandweer Fryslan zal zijn. Evaluatie Wet veiligheidsregio's Tien jaar na de invoering van de Wet veiligheidsregio's heeft de evaluatiecommissie Wet veiligheidsregio's onderzocht hoe de wet- en regelgeving uitpakt. In opdracht van de minister van Justitie en Veiligheid is onderzocht of de wet aansluit bij de huidige situatie.
Ook is onder zocht of de wet voldoende is voorbereid op toekomstige dreigingen, maatschappelijke ont wikkelingen en ontwikkelingen in de crisisbeheersing in het algemeen. De conclusies en aan bevelingen hebben in 2020 niet tot extra kosten geleid. Evaluatie wet gemeenschappelijke regelingen De ministerraad begin 2020 ingestemd met een voorstel tot wijziging van de Wet gemeen schappelijke regelingen (Wgr). Doel van deze wijziging is versterking van de legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen. Het wijzigingsvoorstel ligt sinds het najaar bij de Eerste Kamer. In 2020 waren er nog geen gevolgen voor VRF bekend.
43
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
Strategische agenda Veiligheidsberaad Met de strategische agenda verbetert de samenwerking tussen veiligheidsregio's, het Rijk en publieke en private crisispartners. Voor de veiligheidsregio's zijn de prioriteiten 'Presterend / Vermogen', 'Versterking Bevolkingszorg' en 'Bovenregionale operationele besluitvorming vastgesteld. Vanwege de coronacrisis is er in 2020 weinig voortgang geboekt met de strate gische agenda.
Functioneel leeftijdsontslag (FLO) Door de landelijke netto afspraak hebben wijzingen in diverse wet- en regelgeving, zoals cao-verhogingen, directe financiële gevolgen op het FLO. De cao gemeenten 01-01-2020 tot 01-01-2021 en de afschaffing van de levensloopregeling kan ervoor zorgen dat de bestemmingsreserve eerder uitgeput is dan waarmee op het moment van overname rekening is gehouden. Forensische geneeskunde De Nationale Politie zal de medische arrestantenzorg aanbesteden, waarbij de kans bestaat dat dit niet aan de GGD wordt gegund. Het directe financiële effect van het verliezen van de aanbesteding medische arrestantenzorg is het vervallen van het begrote voordeel. De gemeentelijke bijdrage stijgt dan met € 35.233. Voor de uitvoering van forensische geneeskunde is samenwerking in Noord-Nederland noodzakelijk. Binnen deze Noordelijke samenwerking is een efficiëntere inzet van artsen mogelijk. De verwachting is dat hiermee het vervallen van het begrote voordeel kan worden opgevangen. In 2021 wordt verder invulling gegeven aan de Noordelijke samenwerking. Rente Op dit moment zijn de financieringslasten erg laag door de huidige rentesystematiek levert dit een voordeel op voor de gemeenten. Echter bij een stijgende marktrente zal de rentelast hoger worden dan de beschikbare uitzetting van de kapitaalslasten, wat resulteert in een direct nadeel voor de gemeenten.
Datadiefstal Naar aanleiding van een recent geval van datadiefstal in de GGD-systemen, waarover veel publiciteit is geweest, is de Autoriteit Persoonsgegevens begin februari 2021 een onderzoek gestart naar de naleving door de GGD van de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Daarbij heeft de Autoriteit Persoonsgegevens aangegeven het toezicht op de GGD te zullen intensiveren. Het is nog niet duidelijk wanneer de uitkomst van het onderzoek van de Auto riteit Persoonsgegevens te verwachten is en wat de uiteindelijke bevindingen zullen zijn. Onderzoeken en besluiten van de Autoriteit Persoonsgegevens worden doorgaans openbaar gemaakt. Mensen kunnen op grond van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) bij de GGD waar zij getest of gevaccineerd zijn een verzoek doen tot het verwijderen van hun persoonsgegevens.
Daarnaast doen wij als alles wat in het vermogen ligt om ervoor te zorgen dat gegevens van mensen die zich laten testen, vaccineren en betrokken zijn bij bron- en contactonderzoek in veilige handen zijn. Zo zorgt de GGD voor controle aan de poort (VOG en geheim houdingsverklaring), vinden er trainingen en gesprekken over privacy en geheimhouding plaats, wordt er gewerkt op locatie met in achtneming van de geldende maatregelen en vinden er steekproefsgewijs checks plaats op noodzakelijke toegang dossiers.
44
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
Vervallen risico's Openbaar meldsysteem (OMS) Na diverse onderzoeken en een gerechtelijke uitspraak komen de inkomsten voor de regierol op het OMS per juni 2020 te vervallen. Dit betreft een structureel bedrag van € 200.000. In de Kaderbrief 2020 is toegezegd dat aan het bestuur wordt voorgelegd hoe hiermee om te gaan. Middels een ombuiging binnen de begroting wordt dit opgelost.
Externe veiligheid Sinds de inwerkingtreding van het Besluit externe veiligheid (Bevi) in 2004 ontvangen (regio nale) brandweren de Impuls OmgevingsVeiligheid (lOV)-gelden. Eerst bedoeld als impuls voor de uitvoering van de toen nieuwe taken op het gebied van externe veiligheid en sinds 2015 voor de voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Brandweer Fryslan ontvangt jaarlijks € 130.000. Dit bedrag wordt ingezet voor het reguliere advieswerk aan gemeenten, provincie, rijk en defensie. Ook geeft het dekking aan het project Omgevingswet (onderdeel brandweer) en het bekostigen van de projecten die samen met de veiligheidsregio's Groningen en Drenthe worden uitgevoerd. Vanaf 2021 is de route van de middelen gewijzigd en loopt dit via het gemeentefonds en daarmee via de gemeentelijke bijdrage.
Financiële kengetallen Van de in het BBV opgenomen kengetallen zijn vier van toepassing bij Veiligheidsregio Fryslan. Deze kengetallen zijn als volgt uitgewerkt:
Jaarverslag 2019
Begroting 2020
Jaarverslag 2020
Netto-schuldquote
67,83%
82,70%
57,15%
Netto-schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
67,83%
82,70%
57,15%
Solvabiliteit
4,92%
4,47%
7,78%
0%
0%
0%
Kengetallen
Structurele exploitatieruimte
Netto schuldquote De netto-schuldquote weerspiegelt het schuldenniveau van de organisatie ten opzichte van de exploitatie. Hoe hoger het getal, des te groter de netto-schuld ten opzichte van het begrotingstotaal. Dat de netto-schuldquote veel lager is dan begroot, wordt vooral verooraakt doordat de geplande langlopende lening niet is aangetrokken.
Solvabiliteit De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de organisatie kan voldoen aan haar financiële verplichtingen, en wordt berekend als het aandeel eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen (balanstotaal). In de in de nota's weerstandsvermogen en reserves/ voorzieningen is vastgelegd dat de aangehouden reserves minimaal zijn. Anderzijds leiden de kapitaalintensieve activiteiten tot een hoge mate van externe financiering. De solvabiliteit is als gevolg van deze factoren laag. De solvabiliteit is hoger dan begroot, door het exploitatie resultaat.
45
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
6.3. Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid rondom het beheer van de gebouwen die Veiligheidsregio Fryslan in eigendom heeft. De organisatie de volgende gebouwen in eigendom/beheer:
• • • •
het hoofdkantoor aan de Harlingertrekweg 66 Brandweerkazernes, waarvan 48 in eigendom 48 locaties voor JGZ, allen gehuurd het Regionaal Coördinatie Centrum (RCC), ondergebracht bij de meldkamer, is deels eigendom en wordt vanaf medio 2021 gehuurd.
Kwaliteitsniveau Voor de gebouwen die Veiligheidsregio Fryslan in eigendom heeft, is het gewenste kwaliteits niveau op conditieniveau 3. Dit betekent: laatstelijk zichtbare veroudering, functievervulling van bouw- en installatiedelen niet in gevaar, NEN 2767. Om deze kwaliteit te kunnen waar borgen zijn voor de eigendomslocaties meerjarige onderhoudsplanningen aanwezig. Bij de huurlocaties wordt ernaar gestreefd een vergelijkbaar kwaliteitsniveau vast te leggen in de huurovereenkomsten.
Voor het egaliseren van de lasten van groot onderhoud over de jaren wordt gebruik gemaakt van een onderhoudsvoorziening. De dotatie aan de voorziening is het gemiddelde bedrag van het groot onderhoud dat de komende 30 jaar gepland is. Periodiek vindt er een herijking plaats van de onderhoudsbegroting. Vervangingen boven € 10.000 zijn opgenomen in het Meerjaren Investeringsprogramma (MIP).
Kazernebudgetten De budgetten voor kapitaallasten zijn gebaseerd op het huidige areaal en op het prijspeil waarop de investeringen in het verleden door de gemeenten zijn gedaan. Voor de toekom stige vervanging geldt dat dit tegen een hoger prijspeil moet worden gedaan. Voor dit effect is een uitzetting opgenomen in de begroting vanaf 2021, als onderdeel van de uitwerking van dekkingsplan 2.0. Hierdoor is de vervanging van de vastgoedportefeuille op de langere termijn geborgd.
6.4. Bedrijfsvoering De bijdrage van Veiligheidsregio Fryslan aan een veilig en gezond Fryslan komt uiteraard het meest tot uiting in de wijze waarop de brandweerzorg, crisisbeheersing en publieke gezondheidszorg is vormgegeven. Binnen het programma Organisatie zijn de meeste taken dan ook gericht om dit zo goed mogelijk te ondersteunen, en zo bij te dragen aan de speerpunten van inhoudelijke beleidsplannen. Het gaat hier om de reguliere bedrijfsvoeringstaken: communicatie, informatiemanagement, huisvesting en facilitaire zaken, inkoop, juridische zaken, P&O, financiën en administratie. Binnen ieder functioneel gebied leveren we producten en diensten op het gebied van beleid, advies en uitvoering. Door deze taken centraal te beleggen, verlagen we de kosten en de kwetsbaarheid, terwijl we de kwaliteit verhogen. Naast deze reguliere taken is er een aantal thema's die voor de gehele organisatie gelden. Thema's die we ook belangrijk vinden, omdat ze randvoorwaardelijk zijn voor het realiseren van aansprekende resultaten. Of omdat we als overheidsorganisatie een voorbeeld rol te nemen hebben. Deze worden in het beleidsplan beschreven, inclusief ambities die uit nodigen om in korte tijd grote stappen te zetten. In het beleidsplan Organisatie 2019 - 2022 wordt ingegaan op de volgende drie thema's: 1.
Digitale dienstverlening: 100% digitale dienstverlening voor de inwoners van Fryslan 2. Duurzaam voorbeeldgedrag: in 2022 hebben we nul op de meter 3. Uitstekend werkgeverschap: in 2020 zijn we een Great Place to Work
46
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
6.5. Verbonden partijen •
Stichting beheer Openbare Voorzieningen Meldkamer Noord-Nederland (hierna: stichting MkNN): In 2015 heeft VRF via de 'samenwerkingsovereenkomst MkNN' een belang in de stichting MkNN gevestigd te Drachten. De Stichting MkNN heeft als doel: het verwerven, beheren en verhuren van een registergoed ten behoeve van de MkNN en is hiermee in 2011 gestart. De stichting MkNN is een onderneming zonder winststreven en keert het overgebleven resultaat uit aan de deelnemende partijen. Op grond van het z 1/ Convenant Werkgeverschap voor brandweerpersoneel Meldkamer Noord-Nederland' draagt Veiligheidsregio Fryslan voor ongeveer 38% bij in de gezamenlijke kosten van het brandweerpersoneel meldkamer.
•
Stichting Brandweeropleidingen Noord (hierna BON): De bestuurlijke deelname, samen met VRG en VRD, in de Stichting BON benadert de definitie van een verbonden partij. Er is volgens de statuten geen sprake van een financieel belang in de stichting BON. De stichting BON is aandeelhouder in de BON BV. De BON B.V heeft een 100% deel neming in Oefencentrum Noord B.V. en Brandweeropleidingen Noord B.V.
6.6. Covid-19 Dat de uitbraak van het coronavirus een grote stempel drukt op de uitgaven van Veiligheidsregio Fryslan in 2020 zal u niet verbazen. In deze paragraaf is de verantwoording van de meer- en minderkosten opgenomen, zoals deze is voorgeschreven door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
De minister van VWS heeft bij brief 20 juli 2020 aanvullende middelen beschikbaar gesteld om het grote volume meerkosten te dekken. Daarbij wordt rekening gehouden met door het coronavirus veroorzaakte minderkosten en minder opbrengsten. In de jaarrekening 2020 zijn de aanvullende rijksbijdragen als baten opgenomen. Genoemde bedragen zijn gedeclareerd bij het Ministerie. De laboratoriumkosten (€ 3.612.000) lopen niet via deze declaratie, maar worden rechtstreeks bij het RIVM is rekening gebracht.
Het Covid-19 (Corona) virus heeft voor de activiteiten van de Veiligheidsregio Fryslan een zeer grote impact. Als veiligheidsregio staan we midden in de (Friese) samenleving om deze te beschermen en informeren. Dit zal ook in 2021 tot hogere (niet begrote) personele en mate riële kosten leiden. Tevens heeft dit een negatief effect op de opbrengsten van de VRF, door het niet of minder kunnen uitvoeren van bijvoorbeeld inspecties en de lagere vraag naar reizigersvaccinaties. De in 2020 gemaakte kosten voor het voorkomen en bestrijden van Covid-19 worden vergoed door het Ministerie van VWS en het RIVM. Deze afspraak geldt ook voor 2021. De financiële omvang voor 2021 van bovenstaande is op dit moment nog niet bekend maar via de reguliere planning en control cyclus van de VRF zullen de gemeenten hierover in 2021 geïnformeerd worden. Deze gebeurtenissen hebben geen effect op de jaar rekening 2020.
47
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
Kostensoort
Meerkosten 2020
Blok 1
Bron- en contactonderzoek
3.275.455
Blok 2
Bemonstering
4.760.770
Blok 3
Overige Meerkosten Overig Ondersteuning Subtotaal
Blok 4
Blok 5
Minder baten (verrekend met minder lasten) Technische Hygiënezorg CTHZ) / Toezicht Reizigerszorg Overig Ondersteuning Subtotaal
83.006 653.861 736.867
271.006 224.419 -188.695 -185.250 727.480
Laboratoriumkosten Totaal meerkosten
8.894.572
Verantwoording VR
Kostensoort
Opgave kosten 2020
Coronahotels/centra Inkoop en distributie PBM
66.819
Overige specifieke meerkosten Overige Meerkosten ROC (opleidingen) GHOR Crisisbeheersing & rampenbestrijding
65.807 113.556 139.402
Subtotaal
318.765
Minder opbrengsten (verrekend met minder kosten) Brandweerzorg repressie/incidentbestrijding Crisisbeheersing & rampenbestrijding
-244.000 -141.000
Subtotaal
-385.000
Totale kosten 2020
584
48
I VEILIGHEIDSREGIO
; fryslAn
Deel II Jaarrekening 2020 Veiligheidsregio Fryslan
49
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
7. Jaarrekening 7.1. Balans per 31 december 2020 ACTIVA
31-12-2019
31-12-2020
Vaste activa Materiële vaste Activa
67.851.724
Investeringen met een economisch nut
67.625.559
Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Rekening-courant verhouding met het Rijk Overige vorderingen
197.043 1.175.019 985.225
4.722.339 780.968 1.466.966
Liquide middelen Overlopende activa Nog te ontvangen subsidies Overige nog te ontvangen en
vooruitbetaalde bedragen
PASSIVA
6.970.273
2.357.287
469.554
298.469
240.721 2.811.021
300.130 2.485.451
2.785.581
3.051.742
78.077.132
73.333.057
31-12-2020
31-12-2019
Vaste passiva Eigen Vermogen Algemene reserve Egalisatiereserve Bestemmingsreserves Nog te bestemmen resultaat
2.212.413 1.926.732 -524.311
428.065 1.856.970 3.790.666
6.075.701 Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Voorzieningen ter egalisatie van lasten
7.777.145 1.221.895
Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 Jaar of langer Binnenlandse banken en overige financiële instellingen
3.614.834
8.490.453 1.320.646 8.999.040
9.811.099
46.686.071
51.259.803
Vlottende passiva Vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Kasgeldlening Overige schulden
1.000.000 5.968.283
6.000.000 7.784.996
6.968.283
13.784.996 Overlopende passiva Vooruit ontvangen subsidies Overige nog te betalen en vooruit ontvangen bedragen
310.443 1.368.595
430.924 2.100.400
2.531.324
1.679.038
78.077.132
73.333.057
50
I
I VEILIGHEIDSREGIO ! FRYSLAN
7.2. Programmarekening 2020 - deel 1 Primitieve begroting
Begroting na Ie wijziging
Baten
Saldo
Lasten
14.229 168
174.183
-14.054.985
-6.324^1^^ 8.928.300
2.847.321
-6.080.979 -585.441
isten
Saldo
Baten
Hr
Programma Gezondheid
Realisatie 2020
.13g}6^^^
Baten
Saldo
15.474.614
1.951.449
13.523.165
531.820
9.264.418
3.477.423
5.786.995
293.984
12.202.749
11.700.537
-502.212
83.229
1.424.269
1.424.269
38.366.050
18.553.678
-19.812.372
909.033
Ver
Pijler 1
13.688,726
J42.590
Pijler 2
9.157.214
2.832.353
Pijler 3
1.077.015
597.082
1.514.703
929.262
Pijler 4
1.244.781
1.244.781
1.610.410
1.610.410
25.167.796
4.816.806
-20.350,5
26.282.581
5.561.176
-20.721.405
9.890.990
19.890.990
19.890.990
19.890.990
19.890.989
19.890.989
19.890.990
19.890^90
19.890.990
19.890.990
19.890.989
19.890.989
-1
26.282.581
25.452.166
-830.415
38.366.050
38.444.667
78.617
909.032
102.000
932.415
830.415
102.000
524.943
422.943
-407.472
26.384.581
26.384.581
38.468.050
38.969.610
501.560
501.560
4.395.818
224.726
-4.171.092
4.197.605
286.074
-3.911.530
259.562
2.778.928
2.778.928
2.827.821
2.827.821
48.893
1.449.654
1.449.654
1.449.654
1.449.654
■
4.228.582
4.228.582
4.277.475
4.277.475
48.893
4.395.818
4.453.308
57.490
4.197.605
4.563.549
365.944
308.454
-57.490
-57.490
48.974
-57.491
-106.465
-48.975
4.246.578
4.506.058
259.480
259.480
1
Dekkingsmiddelen gezondheid
Gemeentelijke bijdrage
Resultaat voor bestemming
Reservemutaties gezondheid Totaal programma gezondheid
sAj.Tsa'l’ !S4707.796^ 102.000 If
460^ ■
562.000
25.269.796
25.269.796
4.366.959
190.437
-4.176.522 B
|ai.726.86a '
2.726.8681
Programma crisisbeheersing
Producten Crisisbeheersing
Dekkingsmiddelen crisisbeheersing Rijksbijdrage BDuR
Gemeentelijke bijdrage
4.176.522
Resultaat voor bestemming
4.366.959
4.176.522 B
4.366.959
Reservemutaties crisisbeheersing Totaal programma crisisbeheersing
^<366.959
4.366.959
'II
^.395.818
4.395.818
51
I VEILIGHEIDSREGIO ! FRYSLAN
7.2. Programmarekening 2020 - deel 2
Lasten
Baten
Realisatie 2020
Begroting na 1e wijziging
Primitieve begroting
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Verschil
1^4.935.663
1.406.881
-33.528.782
32.454.066
1.199.873
-31.254.193
2.274.589
Saldo
Programma Brandweer Producten brandweer
I 34.600.17311 h172.y2 ,
Dekkingsmiddelen Brandweer Rijksbijdrage BDuR
Gemeentelijke bijdrage
4.519.123
4.519.123
4.598.894
4.598.894
79.771
28.993.618
28.993.6^1
28.993.618
28.993.618
28.993.617
28.993.617
-1
33.427.801
33.427.801 I
33.512.741
33.512.741
33.592.511
33.592.511
79.770
34.919.622
-16.041
32.454.066
34.792.385
2.338.319
2.354.360
16.041
16.041
79.904
98.113
18.209
2.168
32.533.970
34.890.498
2.356.527
2.356.527
14.862.067
1.981.845
-12.880.222
672.934
12.558.208
12.558.208
-1
14.540.053
-322.014
672.933
995.112
995.112
165
______ Resultaat voor bestemming
H^Wn7^p4.600.173
34.935.663
Reservemutaties brandweer
Totaal programma brandweer
34.600.173
34.935.663
34.600.17Ï
34.935.663
Programma organisatie
I
|ia.736.756
Il83.<
Organisatie-overhead
183.600
-13.553.156
12.558.209
12.558.209
12.741.809
-994.947
994.947
994.947
Dekkingsmiddelen organisatie
Gemeentelijke bijdrage
|2.558.20y IB12.558.209i
12.741.809
-16.8381
16.830
16.8301
Totaal programma organisatie
12.758.639“l 2.758.639
J
Resultaat
76.995.567
Resultaat voor bestemming
12.758.639
Reservemutaties organisatie
76.995.567
13.736.756
I
1
14.862.067
13.736.756
13.736.756
14.862.067
15.535.166
673.099
673.099
79.452.818
79.452.818
90.110.666
93.901.331
3.790.666
3.790.666
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
Conform het nieuwe BBV dient vanaf 2018 eveneens onderstaande opstelling per taakveld te worden opgenomen in de jaarrekening. Deze is opgesteld conform de daarvoor uitgegeven handreiking van de Commissie BBV.
Overzicht baten en lasten art 27 BBV
Lasten
Baten
Saldo
Programma gezondheid
37.468.618
38.444.667
976.049
Programma crisisbeheersing
4.563.549 34.786.185 12.558.256 20.237 1.961.560 6.200
Onvoorzien
3.807.884 30.623.933 88.456 -66.199 17.442.697 7.750 506.649
755.665 4.162.251 12.469.800 86.436 -15.481.137 -1.550 -506.649
Saldo van baten en lasten
89.879.788
92.340.654
2.460.866
230.878
1.560.677
1.329.799
90.110.666
93.901.331
3.790.666
Programma brandweer Programma organisatie Algemene dekkingsmiddelen Overhead
Heffing vpb
Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves per programma
Resultaat
53
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
7.3. Waarderings- en resultaatbepalingsgrondslagen De jaarrekening 2020 van Veiligheidsregio Fryslan is opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de nadere aanwijzingen in de Financiële verordening van Veiligheidsregio Fryslan. Materiële vaste activa
De materiële vaste activa betreffen uitsluitend investeringen met een economisch nut. | De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgingprijs of vervaardigingprijs, verminderd met lineaire afschrijvingen. Eventueel wordt rekening gehouden met een restwaarde. Activa met economisch nut en een verkrijgingsprijs van minder dan € 10.000 worden niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen. Gronden en terreinen worden altijd geac tiveerd. Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven, met uitzondering van voorzie ningen aan gronden en terreinen. Met afschrijven wordt begonnen vanaf 1 januari van het jaar volgend op het jaar waarin het actief in gebruik is genomen. Voor de verschillende categorieën van activa worden de volgende afschrijvingstermijnen gehanteerd:
Categorie
Termijn in jaren
50 Ademluchtflessen 30 BZK-materieel (zoals haakarmbakken) 25 Renovatie, restauratie en verbouwing van bedrijfsgebouwen 20 Technische installaties in bedrijfsgebouwen 20 Voorzieningen aan terreinen (zoals parkeerplaatsen) 20 Containers, wasmanden op wielen 20 Redvoertuigen 20 Motorspuitaanhangers 20 Tankautospuiten 16 Standaard bepakking tankautospuiten 16 Hulpverleningsvoertuigen 15 Standaard bepakking hulpverleningsvoertuigen 15 Brandweervaartuigen 15 Noodaggregaat 15 Medische apparatuur TBC 15 Overig brandweermaterieel 10 of 15 Oefenmaterieel brandweer 10 Dienstauto's brandweer 10 Personeel/materieelwagens 10 Ademluchtapparatuur (niet zijnde ademluchtflessen) 10 Persoonlijke beschermingsmiddelen (zoals confectie-bluskleding, trainingspak) 10 Kantoormeubilair 10 Inventaris tankautospuit 8 Redgereedschap tankautospuit 8 Redgereedschap hulpverleningsvoertuig 7,5 Bedrijfsgebouwen
54
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
Categorie
Termijn in jaren
OVD-voertuigen
7
Heftrucks
7
Alarmeringsmiddelen mobilofoons
7
Persoonlijke beschermingsmiddelen (zoals helmen, Ie bluskleding, gaspakken, enz.)
7
Alarmeringsmiddelen portofoons
6
Persoonlijke beschermingsmiddelen (zoals handschoen, laarzen)
5
Overige kantoorinventaris
5
Gebruikerssoftware
5
Werkplek automatisering t/m 2017
5
Overige medische apparatuur
5
PSU GHOR functionarissen
5
Werkplek automatisering vanaf 2018
4
Explosiemeters/Warmtebeeldcamera's
4
Systeem soft- en hardware
3
Mobiele telefoons; tablets; iPads
3
Telefooncentrale
3
Indien aan een gebouw waarde vermeerderende aanpassingen worden gedaan, wordt voor de afschrijvingsduur aangesloten bij het restant levensduur van het bestaande actief.
Vorderingen
De vorderingen worden gewaardeerd tegen historische kostprijs. Bij de vorderingen wordt rekening gehouden met noodzakelijk geachte waarderingscorrecties in verband met oninbaarheid.
Voorzieningen
De voorzieningen worden opgenomen tegen historische kostprijs.
Baten en lasten De baten en lasten zijn toegerekend aan de periode waarop deze betrekking hebben, uit gaande van historische kosten. Baten worden slechts in aanmerking genomen voor zover zij gerealiseerd zijn. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.
Niet in de balans opgenomen verplichtingen Meerjarige financiële verplichtingen worden niet in de balans opgenomen. De lasten die hieruit voortvloeien worden onder de bedrijfslasten verantwoord.
55
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
Continuïteit
Het Covid-19 (Corona) virus heeft voor de activiteiten van de veiligheidsregio Fryslan in zowel 2020 als 2021 een zeer grote impact. Als veiligheidsregio staan we midden in de (Friese) samenleving om deze te beschermen en informeren. De GGD pleegt een grote inzet via uitvoeren van bron- en contactonderzoek, uitvoeren landelijk test- en vaccinatiebeleid RIVM en het informeren van de (Friese) bevolking via alle vormen van (social) media. Dit zal ook in 2021 tot hogere (niet begrote) personele en materiële kosten leiden, ook bij Crisisbeheer sing en Bedrijfsvoering. Tevens heeft dit een negatief effect op de opbrengsten van de VRF,z door het niet of minder kunnen uitvoeren van bijvoorbeeld inspecties en de lagere vraag naar reizigersvaccinaties. De in 2020 gemaakte kosten voor het voorkomen en bestrijden van Covid-19 worden vergoed door het Ministerie van VWS en het RIVM. Deze afspraak geldt ook voor 2021.
Aangezien al enige jaren wordt geïnvesteerd in vernieuwing van de ICT-middelen functioneren de primaire en ondersteunende processen vooralsnog conform via thuis werken. En ondanks dat de activiteiten op het gebied van vakbekwaam worden en blijven van de brandweer op een laag pitje staan, is de paraatheid vooralsnog geborgd. Samenvattend, de 'going concern'-activiteiten zijn vooralsnog geborgd. De gemeenten worden via de reguliere planning en control cyclus van de VRF geïnformeerd over de finan ciële impact van de getroffen maatregelen en risico's. Deze gebeurtenissen hebben geen effect op het resultaat of waarderingsgrondslagen in de jaarrekening 2020. De continuïteit van de VRF is te allen tijde geborgd aangezien zij een Gemeenschappelijke Regeling is. De VRF heeft, conform bestuurlijke besluiten, geen eigen weerstandscapaciteit zoals in de paragraaf risico's en weerstandsvermogen nader is toegelicht.
56
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
7.4. Toelichting op de balans Materiële vaste activa
Het verloop in de materiële vaste activa is als volgt: Verloopoverzicht materiële vaste activa
Saldo 01.01.2020 I Investeringen
Desinvestering
Afschrijvingen I Saldo 31.12.20
Gronden en terreinen
1.707.907
Bedrijfsgebouwen
26.408.281
1.486.962
Vervoermiddelen
22.426.062
3.533.978
Machines, apparaten, installaties
4.703.150
416.417
Overige materiële vaste activa
11.260.316
1.459.304
66.505.716
6.896.661
Saldo 01.01.2020
Investeringen
Activeringen
Saldo 31.12.20
1.119.943
6.189.816
6.896.661
412.997
1.119.842
6.189.816
6.896.661
412.997
Investeringsprojecten in uitvoering
13.280
1.694.627
837.326
27.057.918
2.161.694
23.523.198
490.302
4.629.265
14.435
2.171.464
10.533.720
289.584
5.674.066
67.438.728
275.148
Saldo 31.12.2020 Materiële vaste activa Investeringsprojecten in uitvoering
67.438.728 412.997
Totaal materiële vaste activa
67.851.725
De belangrijkste investeringen in materiële vaste activabetreffen:
1.335.931
Brandweerkazerne Harlingen gebouw
€
Redvoertuigen
€
748.176
Hulpverleningsvoertuigen incl. redgereedschap
€
1.939.525
Personeel- en materiaal voertuigen
€
738.275
Installaties kazerne Harlingen
€
389.630
Nieuwe werkplek
€
324.098
Uitzettingen met een looptijd van korter dan 1 jaar
Schatkistbankieren Veiligheidsregio Fryslan neemt deel aan verplicht schatkistbankieren. Hiertoe is een overeenkomst afgesloten met het Rijk en worden overtollige tegoeden aangehouden in de schatkist. De Veiligheidsregio mag tot een bedrag van € 596.000 buiten de schatkist aanhouden. Per kwartaal was dit saldo gemiddeld als volgt:
Eerste kwartaal
€
442.000
Tweede kwartaal
€
461.000
Derde kwartaal
€
485.000
Vierde kwartaal
€
497.000
Het drempelbedrag is derhalve in 2020 niet overschreden. 57
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
Overlopende activa
De overlopende activa zijn als volgt te specificeren:
€ 300.129 € 1.033.680 € 1.451.771
Nog te ontvangen subsidiebedragen Vooruitbetaalde bedragen Overige nog te ontvangen bedragen
€ 2.785.580
Nog te ontvangen subsidiebedragen Saldo 01.01.2020
Voorschotten
Gemaakte kosten
Saldo31-12-2020
240.721
308.420
270.794 28.247 68.787
203.095 28.247 68.787
240.721
308.420
367.828
300.129
Impuls omgevingsveiligheid SBOH WE Zorgcoördinatoren 2020
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (voormalig l&M) stelt jaarlijks een subsidie beschikbaar voor verbetering van taken rondom omgevingsveiligheid. Deze subsidies zijn bedoeld voor de centrale overheden ter voorbereiding op de komst van de Omgevingswet in 2021. Veiligheidsregio Fryslan heeft voor 2020 een bedrag van € 270.794 beschikbaar. In dit bedrag zijn tevens de beschikkingen voor de Veiligheidsregio's Groningen en Drenthe opgenomen. VR Fryslan vervult binnen het landsdeel Noord daarmee de kassiersfunctie voor de drie noordelijke regio's.
In totaal is in 2020 een bedrag van € 270.794 gespendeerd aan taken die vallen onder de subsidieregeling. Dat heeft in Fryslan geresulteerd in zo'n 203 producten. Daarnaast zijn er in samenwerking met Veiligheidsregio's Drenthe en Groningen projecten uitgevoerd om de onderlinge samenwerking te verbeteren.
Eigen vermogen
Het verloop van de reserves is als volgt:
01-01-2020 Algemene reserve Egalisatiereserve
Bestemmingsreserves Rechtspositie Gezondheidsmonitor FLO (functioneel leeftijdsontslag) Uitwerkingskader Meldkamer JGZ3.0
Totaal eigen vermogen
Stortingen
Onttrekkingen
31-12-2020
2.212.413
1.784.348
428.065
2.212.413
1.784.348
428.065
17.048 203.652 315.032 500.000 891.000
102.000 128.878
17.048 117.034 82.072
84.486
188.618 361.838 500.000 806.514
1.926.732
230.878
300.640
1.856.970
4.139.145
230.878
2.084.988
2.285.035
58
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
Egalisatiereserve Op 19 december 2018 is door het algemeen bestuur de beleidsnota weerstandvermogen en risicobeheersing vastgesteld. Daarin is besloten om gebruikte maken van een egalisatie reserve, die gebruikt wordt om tussentijdse fluctuaties in het begrotingssaldo op te vangen. Deze reserve heeft een omvangtussen de 2% en 5% van het begrotingstotaal. In 2020 is het resultaat over 2019 onttrokken aan de egalisatiereserve. Ook is het saldo van de eerste begrotingswijziging is onttrokken aan de egalisatiereserve.
Rechtspositie De reserve rechtspositie is gevormd voor de kosten van medewerkers waarvoor een wacht geldregeling is afgesproken en medewerkers die gebruik maken van Flexibel Pensioen en uittreden (FPU). Aangezien de laatstgenoemde categorie in 2014 is vervallen, is het restant van het saldo bedoeld voor de resterende wachtgelders. Ultimo 2020 zijn er geen wachtgelders meer, de reserve is daarom per einde jaar nihil. Gezondheidsmonitors De GGD voert in een vierjaarlijkse cyclus verschillende gezondheidsmonitors uit. Gelet op ontwikkelingen in het sociaal domein is besloten om deze monitors dusdanig uit te zetten dat uitkomsten op gebiedsniveau beschikbaar komen. De lasten voor het uitvoeren van de gezondheidsmonitors op gebiedsniveau variëren van € 75.000 tot € 160.000. De reserve gezondheidsmonitors is gevormd om de lasten van de verschillende monitors te egaliseren. FLO overgangsrecht Gemeente Leeuwarden heeft in 2018 de lopende overeenkomst inzake het FLO-overgangsrecht afgekocht tegen een vergoeding van € 7,8 miljoen. Hiervan is een voorziening gevormd (zie voorziening FLO-overgangsrecht) van € 7,1 miljoen. Het overschot op de afkoopsom is in de reserve FLO geplaatst. In 2020 is aan de reserve het overschot op de BDUR van € 129.000 toegevoegd. Daarnaast is de ophoging van de voorziening van € 82.000 per eind 2020 onttrokken.
Het resterende saldo is beschikbaar voor toekomstige indexeringen van de voorziening. Uitwerkingskader Meldkamer De veiligheidsregio's hebben in 2018 een eenmalige bijdrage ontvangen als bijdrage in de achterblijvende kosten van de meldkamer. Voor Veiligheidsregio Fryslan betrof dit een eenmalige bijdrage van € 500.000. De eventuele kosten die achterblijven, zullen in aanloop naar de daadwerkelijke overdracht pas in 2021 inzichtelijk worden. Om die reden is een bestemmingsreserve Uitwerkingskader Meldkamer gevormd.
JGZ3.0 In 2018 heeft de Bestuurscommissie Gezondheid ingestemd met het programma JGZ 3.0 gericht op het toekomstbestendig maken van de JGZ. Een belangrijke aanleiding voor het programma JGZ 3.0 is geweest het voldoen aan het Landelijk Professioneel Kader (LPK) binnen de vastgestelde financiële kaders. De uitvoering van de innovatieagenda gericht op het aanpassen van de werkwijzen binnen de JGZ leidt tot extra kosten. De bestemmings reserve JGZ 3.0 is bedoeld om deze extra kosten te dekken.
59
Jaarverslag en Jaarrekening 2020 • Veiligheidsregio Fryslan
Voorzieningen Stortingen
Onttrekkingen
Vrijval
128.736 34.359 8.327.357
8.936
770.263
25.423 1.449.211
8.490.452
770.263
1.474.634
8.936
143.773 1.176.874
42.126 438.000
4.298 574.580
181.601 1.040.295
1.320.647
480.126
578.878
1.221.895
9.811.099
1.250.389
2.053.512
Saldo 01.01.2020
Saldo 31.12.2020
Verplichtingen, verliezen, risico's Voorziening opgebouwde spaaruren Voorziening sociaal plan SNIB FLO
Egalisatie van lasten Groot onderhoud Harlingertrekweg Groot onderhoud brandweerkazernes
Totaal voorzieningen
128.736
7.648.409
8.936
7.777.145
8.999.040
Voorziening opgebouwde spaaruren In het verleden konden medewerkers (op grond van de op dat moment geldende CAR/ UWO) van de toenmalige HVD Fryslan en van verschillende thuiszorgorganisaties verlofuren sparen op basis van een spaarcontract. De gespaarde verlofuren kunnen in de toekomst door medewerkers worden aangewend om langdurig verlof op te nemen. De mogelijkheid om extra verlof te sparen is enige jaren geleden beëindigd, met als gevolg dat er geen nieuwe spaarcontracten bijkomen. De voorziening is bedoeld voor afwikkeling van het aantal uren dat is gespaard. Voorziening sociaal plan SNIB In 2013 is in het kader van de regionalisering deze voorziening gevormd voor garantiesalarissen en tegemoetkomingen in de reiskosten, zoals afgesproken in het sociaal plan 'Samen naar één Brandweer'. Dit sociaal plan had een looptijd tot en met 2018 en is via de voorziening afgewikkeld. Eind 2020 bevat de voorziening alleen nog de afwikkeling van de consignatie-afbouw, zoals opgenomen in dekkingsplan 2.0. Voorziening FLO-overgangsrecht Na de afkoop van het FLO-overgangsrecht door gemeente Leeuwarden, komen de lasten van deze regeling voor rekening van Veiligheidsregio Fryslan. Per 1 januari 2018 bedroeg de totale resterende verplichting voor deze regeling tot einddatum (thans voorzien in 2042) nog € 9,4 miljoen.
Deze verplichting is contant gemaakt tegen een disconteringsvoet van 2,5%, wat leidt tot een voorziening per 1 januari 2018 van € 7,1 miljoen. Dit bedrag is vanuit de ontvangen afkoopsom in de voorziening gestort. De voorziening wordt bepaald conform de volgende uitgangspunten: De rechten van personeelsleden inzake FLO-overgangsrecht zijn gebaseerd op de huidige bepalingen uit hoofdstuk 9a tot en met 9f van de CAR; De FLO-rechten zijn gewaardeerd op basis van het bij het opmaken van de jaarrekening bekende cao-loon. In dit geval is dit de cao die geldend is voor 2020. Er is rekening gehouden met 1% loonsverhoging voor de komende jaren; Voor het contant maken van de verplichting en de bespaarde rente wordt gebruik gemaakt van de rente zoals deze is opgenomen in de overeenkomst met gemeente Leeuwarden. De opgenomen rente betreft 2,5%. Het rentepercentage zal voor de loopduur van het contract met de gemeente Leeuwarden worden gehanteerd. De rente wordt berekend op de kasstroom per 01-01 in plaats van 31-12 van het betreffende jaar; Bij het opnemen van de verplichtingen wordt geen rekening gehouden met de kans op vervallen van rechten door natuurlijk verloop. De risico's rondom het stijgen van de AOW-leeftijd, en fiscale risico's rondom de inzet van levensloop komen tot 2022 voor rekening van gemeente Leeuwarden, zoals contractueel overeengekomen.