08 Begroting 2023 (pdf-versie).pdf
Tekst van het document
Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................................................... 1 Voorwoord ............................................................................................................................................... 3 Bestuurlijke samenvatting ....................................................................................................................... 4 Leeswijzer ............................................................................................................................................ 4 Meerjarenperspectief en financiële positie ........................................................................................... 4 Uitgangspunten begroting .................................................................................................................... 5 Programma’s ......................................................................................................................................... 15 Programma 0, Algemeen Bestuur...................................................................................................... 16 Programma 1: Openbare orde en Veiligheid .....................................................................................
20 Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat .................................................................................. 23 Programma 3: Economische zaken ................................................................................................... 28 Programma 4: Onderwijs ................................................................................................................... 32 Programma 5: Cultuur en recreatie.................................................................................................... 35 Programma 6: Sociale voorzieningen en Maatschappelijke dienstverlening ..................................... 40 Programma 7: Volksgezondheid en milieu ........................................................................................ 46 Programma 8: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting................................................................... 50 Programma 9: Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen ........................................................... 55 Paragrafen ............................................................................................................................................ 58 Paragraaf 1: Lokale heffingen ............................................................................................................
59 Paragraaf 2: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................... 67 Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................ 74 Paragraaf 4: Financiering .................................................................................................................. 84 Paragraaf 5: Bedrijfsvoering .............................................................................................................. 88 Paragraaf 6: Verbonden partijen ........................................................................................................ 91 Paragraaf 7: Grondbeleid ................................................................................................................ 109 Recapitulatie lasten en baten ............................................................................................................. 110 Vaststellingsbesluit .............................................................................................................................. 113 Financiële begroting ............................................................................................................................
115 Algemene Uitkering gemeentefonds ................................................................................................ 116 Geprognotiseerde balans, bestemmingsreserves en voorzieningen ............................................... 118 Berekening EMU-saldo .................................................................................................................... 126 Overhead ......................................................................................................................................... 128 Overzicht van incidentele baten lasten (meerjaren-)begroting Vlieland 2023 - 2026 ....................... 131 Verdeling taakvelden programma's ................................................................................................. 133 Activa staat 2023 ............................................................................................................................. 137
2
Voorwoord Aan de leden van de raad van de gemeente Vlieland Het doet ons genoegen om de programmabegroting 2023 en meerjarenraming aan uw raad aan te bieden. Met de begroting geeft het college invulling aan het collegeprogramma 2022-2026 over het boekjaar 2023. De begroting is opgesteld conform de geldende voorschriften vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De begroting is evenals de jaarrekening ingedeeld in de door de raad vastgestelde programma’s. In de programmabegroting worden de plannen van 2023 beschreven en wordt een financieel overzicht gegeven van de meerjarenraming 2023-2026. De programmabegroting biedt per programma inzicht in de mate waarin de doelstellingen uit het collegeprogramma dienen te worden behaald en de maatschappelijk beoogde effecten worden bereikt. Een en ander geldt eveneens voor de verplicht voorgeschreven paragrafen. De programmabegroting 2023 sluit met een voordelig saldo van € 342.000. Op bladzijde 11 van de begroting is een toelichting opgenomen van de grootste afwijkingen ten opzichte van de kadernota. Vlieland, d.d. 11 oktober 2022 Burgemeester en wethouders van Vlieland,
A. Idema secretaris
M. Schrier burgemeester
3
Bestuurlijke samenvatting Leeswijzer Tot de gemeente Vlieland behoort het eiland Vlieland en een groot deel van het aansluitende gedeelte van de Waddenzee. Het eiland bestaat voor het overgrote deel uit terreinen die eigendom zijn en beheerd worden door de rijksoverheid, vooral Staatsbosbeheer. De gemeente Vlieland is, gemeten naar het aantal inwoners (ong. 1.195) een kleine gemeente, maar qua grondoppervlakte omvangrijk. Het karakter van de gemeente wordt voor een belangrijk deel bepaald door het toerisme: het eiland Vlieland biedt jaarlijks aan vele gasten een slaapplaats. Deze drie elementen: de geografische ligging, het geringe aantal inwoners en het toeristische karakter vormen de voornaamste kenmerken van de gemeente Vlieland. Veel kengetallen over de gemeente Vlieland met mogelijkheden om deze te vergelijken met andere (groepen van) gemeenten, zijn te vinden op internet. Een fraaie vindplaats is de website www.waarstaatjegemeente.nl. Op die website zijn ook de meeste verplichte beleidsindicatoren te vinden en te vergelijken. In de programmabegroting zijn dezelfde programma’s gedefinieerd als in voorgaande jaren. De volgende programma’s zijn geformuleerd: 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Algemeen bestuur Openbare Orde en Veiligheid Verkeer, Vervoer en Waterstaat Economische Zaken Onderwijs Cultuur en Recreatie Sociale Voorzieningen en Maatschappelijke Dienstverlening Volksgezondheid en Milieu Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen
Daarnaast bevat de begroting zeven zogenaamde paragrafen. In de paragrafen wordt informatie op een gebundelde wijze verstrekt. Anders zou deze informatie versnipperd in de begroting moeten worden opgenomen. Deze informatie heeft betrekking op vrijwel alle programma’s.
Meerjarenperspectief en financiële positie Structureel evenwicht
Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De incidentele lasten mogen worden gedekt door structurele en door incidentele baten. De raad heeft de wettelijke taak een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is.
4
Om vast te kunnen stellen dat sprake is van een structureel evenwicht is belangrijk dat inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten en lasten incidenteel is en welk structureel. In de begroting moet daarom een limitatief overzicht van de incidentele baten en lasten worden gegeven Dit verplichte (meerjarige) overzicht speelt een rol bij het vast kunnen stellen of er sprake is van een structureel evenwicht. Het overzicht van incidentele baten en lasten vindt u in de financiële begroting
Uitgangspunten begroting Bij de samenstelling van de begroting 2023 en meerjarenraming 2023-2026 zijn onder andere de volgende uitgangspunten gehanteerd: Algemene uitkering gemeentefonds Stelpost Jeugd Salarissen Investeringen Belastingen Leges en lokale heffingen Programma de Waddeneilanden Covid-19
berekening op basis van de meicirculaire 2022 er is geen rekening gehouden met de rijksbijdragen uit de hervormingsagenda Jeugd 2023;4% volgende jaren 4% verhoging 1e jaar geen rente wel volledige afschrijving verhoging op basis gemiddelde woonlastenstijging meicirculare 2022 van 3% op basis van maximaal 100% kostendekkendheid Conform kadernota bestemmingsreserve ingesteld voor € 900.000 in de begroting is geen rekening gehouden met de corona crisis.
Voor een volledige opsomming van uitgangspunten wordt verwezen naar de in de raadsvergadering van 11 juli 2022 vastgestelde Kadernota begroting 2023. Voor een nadere toelichting wordt m.n. voor belastingen, leges en lokale heffingen verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Begroting bestaand beleid De begroting 2023 is gebaseerd op de begroting 2022 tot en met de 3e begrotingswijziging. Dat betekent dat nieuwe uitgaven in 2022 met een structureel effect op de stelpost voor onvoorziene uitgaven 2022 of de algemene middelen vanaf de 3e begrotingswijziging 2022 tevens beslag leggen op de structurele ruimte in de begroting 2023. Algemene Uitkering gemeentefonds De berekening is gemaakt op basis van de meicirculaire 2022, een aantal maatstaven zijn aangepast naar de huidige stand of de ontwikkeling van deze maatstaven zijn aangepast naar de ontwikkeling zoals wij deze op basis van ervaringscijfers terug zien op Vlieland. Met de groei van het aantal WOZ objecten door de bouw van de Boswijk is rekening gehouden. Stelpost Hervormingsagenda Jeugd Hoewel gemeenten alleen nog maar voor 2023 jeugdzorggeld is toegezegd, mogen ze doen alsof ze ook in 2024, 2025 en 2026 geld krijgen. Gemeenten mogen in 2024, 2025 en 2026 in hun begroting opvoeren dat ze extra rijksgeld voor de uitoefening van taken in de jeugdzorg. Of ze dat geld ook daadwerkelijk krijgen, blijft onzeker.
Tussen het rijk en de koepels van gemeenten en provincies, IPO en VNG, is afgesproken dat gemeenten in hun meerjarenraming voor de jaarschijven 2024 tot en met 2026 rekening mogen houden met de volledige bijdragen uit de Hervormingsagenda Jeugd. Vorig jaar was dat nog 75 procent. Voor 2024 mogen gemeenten in hun begroting verwerken dat ze 1,2 miljard euro ontvangen, 758 miljoen in 2025 en 367 miljoen in 2026. In werkelijkheid staat dat geld op een stelpost bij het ministerie van Financiën. Zonder die toezegging zouden honderden gemeenten onder preventief toezicht moeten komen. Zekerheid of het rijk die toezegging daadwerkelijk nakomt is er niet. Het rijk zou kunnen besluiten die budgetten voor 2024 en volgende jaren nodig te hebben voor andere zaken.
5
Voorlopige toekenning voor Vlieland was voor 2022; € 62.057, de rekenmodellen bij de septembercirculaire 2021 gaven echter een bedrag van € 42.940 aan. Vanwege de diverse onzekerheden is besloten de septembercirculaire 2022 af te wachten en geen extra budget op te nemen voor de jeugdzorg.
6
Salariskosten 2023 De raming voor de salariskosten is gebaseerd op de raming zoals die door de gemeente Leeuwarden is opgesteld op grond van het personeelsbeheer dat door de gemeente Leeuwarden wordt gevoerd. Daarbij is uitgegaan van dezelfde parameters als de gemeente Leeuwarden hanteert voor de verwachting van de stijging van de salariskosten zoals de uitkomsten van de cao-gemeenten. Er is gerekend met een verwachte stijging van 4% in 2023 t.o.v. de primaire begroting 2022. Daarnaast zijn de salariskosten 2023 gebaseerd op het formatieplan zoals binnenkort vastgesteld in het B&W. Dit formatieplan zal jaarlijks worden geactualiseerd en vastgesteld. Hierdoor kan een strakke salarisbegroting worden opgesteld waarin op dit moment minimale onderbezetting en dus vacature ruimte aanwezig is. Om voor extra inhuur, uitbreiding uren en m.n. de gevolgen van HR21(het functiewaarderingssysteem van gemeenten) ruimte in de begroting te houden was in de begroting 2022 een stelpost opgenomen van € 100.000 meerjarig. Nu de uitkomsten van het HR21 onderzoek bekend en grotendeels verwerkt zijn kan deze stelpost voor een groot deel vervallen. Er is nu nog een stelpost van € 38.000 voor onvoorziene uitgaven op salariskosten. Formatie, aantal personeelsleden en salariskosten gemeente Vlieland 2023 Aantal Aantal Salariskosten Salariskosten FTE's FTE's begroting begroting 2022 2023 2022 2023
Organisatie eenheid
Bestuursorganen Gemeente Raad
143.000
150.000
Burgemeester en Wethouders
2,80
2,80
326.800
315.000
Subtotaal
2,80
2,80
469.800
465.000
Griffie
0,89
0,89
70.600
71.800
Beleidsteam
10,31
11,14
950.800
975.400
Team Uitvoering en Ondersteuning
8,65
10,13
575.600
677.900
Team Buitendienst
9,40
9,40
542.600
539.300
Subtotaal
29,25
31,56
2.139.600
2.264.400
Ambtelijke dienst
Vrijwilligers Burgerlijke Stand
5.000
5.000
GHOR geneeskundige groep
15.000
18.000
Subtotaal
0,00
0,00
20.000
23.000
Gedetacheerd personeel
1,83
1,83
96.400
100.100
Subtotaal
1,83
1,83
96.400
100.100
Totaal
33,88
36,19
2.725.800
2.852.500
Gedetacheerd personeel
Rente en afschrijvingen Voor het bepalen van de afschrijvingslasten is uitgegaan van de activa en de voorgenomen investeringen waartoe besloten is tot en met de 3e begrotingswijziging 2022 en de kadernota 2023. Achterin deze begroting is hiervan een overzicht opgenomen. De rentelast bestaat uit de rente die betaald moet worden voor in het verleden aangetrokken langlopende geldleningen, zoals weergegeven 7
in het overzicht langlopende schulden bij programma 9, en de rente voor de korte financiering. In 2023 en verder wordt er van uit gegaan dat de rente-opbrengst over de overtollige liquiditeiten (opbrengst verkoop huurwoningen, afkoopsom waterstaatswerken en overige reserves die in liquide vorm worden aangehouden) nihil is, gezien de marktrente en de opbrengst van het schatkistbankieren. De geprognotiseerde balans laat zien dat in de loop van 2023 een liquiditeits tekort zal ontstaan bij de de uitgaven en inkomsten zoals ze in deze begroting zijn opgenomen. Bij het berekenen van de kapitaallasten is geen rekening gehouden met het aantrekken van een extra lening. Wel is er een stelpost van € 70.000 opgenomen voor extra rentelasten in de toekomst. De op deze manier berekende afschrijvings- en rentelasten worden in de begroting verdeeld vanuit het taakveld treasury naar de diverse onderdelen van de begroting, de rentelast naar rato van de boekwaarde op 1 januari 2023 van de voor die onderdelen ingezette activa. Verwezen wordt naar de "berekening rente-omslag" in de paragraaf financiering. Overige goederen en diensten Voor het niveau van de ramingen voor de overige goederen en diensten is uitgegaan van de primaire begroting 2022 tot en met de 3e begrotingswijziging. Een algemene prijscompensatie is niet toegepast.
Wel is in voorkomende gevallen een prijsstijging toegepast naar aanleiding van de jaarrekeningcijfers 2021 en de werkelijkheid 2022 t/m augustus. IN MJOP’s en de begrotingen van de verbonden partijen evenals in de investeringsplannen en zoals hiervoor genoemd bij de salariskosten is rekening gehouden met prijsstijgingen. Dat betekent dat de overige prijsstijgingen gedeeltijk opgevangen moeten worden door efficiëntieverhogingen of het aanpassen van de kwantiteit dan wel de kwaliteit van de werkzaamheden binnen het werkveld. Daarnaast is meerjarig een post onvoorzien opgenomen van respectievelijk € 210.200, € 441.700, € 638.600 en € 860.600. Deze stelpost dient als dekking voor prijsstijgingen. Voor de prijsstijgingen zijn de percentages voor het acres uit de meicirculaire 2022 genomen; de eerste 2 jaren 6,7% de laatste 2 jaren 5,9%. Programma de Waddeneilanden Om de eilander (bestuurlijke) samenwerking te verstevigen en uitdagingen die op de eilanden afkomen het hoofd te bieden, heeft het Dagelijks Bestuur van GR de Waddeneilanden in 2020 opdracht gegeven een programma op te zetten. Een plan voor een programma om de leefbaarheid op de Waddeneilanden te behouden en te werken aan een duurzaam en vitaal toekomstperspectief voor de Waddeneilanden.
De voor het programma benoemde thema’s zijn ondergebracht in vijf programmalijnen: • Goed Wonen & Leven • Toekomstbestendig Ondernemen & Ontwikkelen • Optimaal Bereikbaar & Verbonden • Duurzame energie • Circulaire Economie Het Programma Waddeneilanden is begin 2021 in uw raad aan de orde geweest voor wensen & bedenkingen. Deze zijn niet ingediend, waarna het stuk op 21 juni 2021 is vastgesteld door het AB van de GR de Waddeneilanden. In de maanden juli-september heeft een concretiseringsslag plaatsgevonden. Het daaruit voortgekomen Uitvoeringsprogramma is besproken in de colleges en is op 31 januari 2022 namens de Stuurgroep Programma Waddeneilanden aan uw Raad aangeboden om hiervan kennis te nemen en voor het indienen van eventuele wensen en bedenkingen (zienswijzen), deze zijn niet ingediend. Het maximale aandeel van Vlieland in de uitvoeringskosten van dit project bedraagt € 900.000. Bij het vaststellen van de kadernota 2023 is besloten dit bedrag vanuit de Algemene Reserve te storten in een bestemmingsreserve Programma Waddeneilanden. Op dit moment is nog niet duidelijk of het voor Vlieland zal gaan om investeringskosten of éénmalige kosten. Wanneer hierover meer duidelijkheid is kan vanuit deze bestemmingsreserve een bijdrage voor de kosten geleverd worden. Door dit geld apart te reserveren geven wij aan het rijk onze comitment aan.
Immers uit te voeren projecten worden voor 2/3 bekostigd vanuit het rijk maar moeten voor 1/3 door de gemeente zelf gekostigd worden.
8
Het is op voorhand niet met zekerheid te zeggen dat de mede financiering door Rijk en provincies volledig verkregen wordt. Mocht dit niet het geval zijn dan moet worden gekeken of een herprioritering moet plaatsvinden. Nu er door BZK een bijdrage van 4,5 miljoen beschikbaar is gesteld voor 200 woningen op de Waddeneilanden, zal de uitvoering in ieder geval starten met de zogenaamde Quickwin projecten Tevens zal gestart worden met de verdere concretisering van de plannen en met de trajecten om bij o.a. Rijk en provincies de financiële middelen beschikbaar te krijgen. Covid-19 virus Het is een financieel onrustige situatie voor gemeenten, omdat we naast de coronakosten ook te maken hebben met gederfde (belasting)inkomsten, de herijking van het gemeentefonds en de ongekend hoge inflatiecijfers. Zolang de coronacrisis voortduurt zijn er gevolgen voor de wijze waarop de gemeente haar taken en activiteiten uitvoert. De structurele invloed van de coronacrisis op inwoners en bedrijven laat zich moeilijk voorspellen. Dit is afhankelijk van de ontwikkeling van onze economie en de pandemie. In deze programmabegroting houden wij er geen rekening mee dat zich nog een lockdown voor zou kunnen doen in 2023. Op basis van de ervaringscijfers vanaf het begin van de crisis in 2020 zijn de eventuele gevolgen opgenomen als risico in de paragraaf weerstandsvermogen.
Inkomsten en uitgaven en de pandemie in 2023 • Voor de bouwleges verwachten wij in 2023 een normaal verloop • Ten aanzien van de verschillende diensten die vanuit burgerzaken worden verleend, verwachten wij geen lagere inkomsten dan begroot. • De ontwikkeling van het toerisme is enigszins onzeker. Een tijdlang werd minder gereisd naar het buitenland, trokken meer mensen erop uit in Nederland. Dit was ook terug te zien in het aantal verblijven op Vlieland in de zomerperiode 2020 en 2021, of deze trend zich door zal zetten is af te wachten. • Bij het opstellen van de begroting 2023 is er nog geen sprake van een substantieel hoger aantal betalingsachterstanden of aanvragen van kwijtschelding van particulieren voor de gemeentelijke belastingen. Of wij deze lijn kunnen doortrekken naar 2023 is afhankelijk van het aantal inwoners dat als gevolg van de coronacrisis op het bestaansminimum terechtkomt. • Vooralsnog was er in de pandemie jaren geen sprake van kwijtschelding van verhuur van gemeentelijke gebouwen en dit is ook niet de verwachting voor 2023. • Er wordt verwacht dat landelijk het aantal bijstandsuitkeringen (Participatiewet) gaat stijgen. Hierbij wordt een beeld geschetst van schoolverlaters/afgestudeerden die moeilijk aan werk kunnen komen. Ook staan ondernemingen onder druk en is de kans dat er de komende maanden faillissementen kunnen optreden.
Wij zien momenteel nog geen sterke stijging in de aanvragen voor bijstandsuitkeringen, maar blijven dat nauwgezet volgen. Voor de Participatiewet bestaat landelijk een vangnetregeling. In deze regeling ligt echter wel een eigen risico voor de gemeente besloten. • Onze stichtingen hebben moeilijke jaren achter zich. Door de pandemie konden zij lange tijd geen of weinig gasten ontvangen waardoor de inkomsten achteruit gingen. Gelukkig zijn ook zij hiervoor (deels) door het rijk gecompenseerd. Er bestaat echter een risico dat zij voor het voorbestaan extra subsidie van de gemeente nodig zullen hebben. Omdat wij voor misgelopen inkomsten en extra uitgaven per saldo goed gecompenseerd zijn door het Rijk en omdat de financiële effecten van de corona-crisis zeer onzeker zijn, is in deze begroting geen rekening gehouden met de gevolgens van de corona-crisis. Uitgangspunten meerjarenraming Bij de samenstelling van de meerjarenraming is uitgegaan van de begroting 2023. Er is geen algemene prijs indexering toegepast. Er is echter wel rekening gehouden met; • de stijging in de kosten van de meerjarenramingen van de gemeenschappelijke regelingen • stijging van inkomsten, zoals uit belastingopbrengsten • ontwikkelingen algemene uitkering gemeentefonds op basis van de meicirculaire 2022
9
geen stelpost jeugd Hervormingsagenda Jeugd kapitaallasten van nieuwe investeringen 4% stijging van salariskosten door cao en sociale premies uitkomsten van het HR21 onderzoek rentelasten voor een nieuw aan te trekken lening (stelpost) onvoorziene uitgaven en prijsstijgingen (stelpost)
• • • • • •
Nieuw beleid De nieuwe beleidswensen zijn geïntegreerd in de begroting en de besluitvorming hierover heeft plaats gevonden bij het vaststellen van de kadernota 2023 op 11 juli 2022 en voor het overige tegelijk met de vaststelling van deze begroting .
Programma
Nummer
Het meerjarenperspectief t.o.v. de kadernota 2023 De meerjarenbegroting sluit tot en met 2025 met positieve saldi. In het volgende overzicht wordt aangegeven hoe het meerjarenperspectief er uit ziet en hoe dat zich ontwikkeld heeft vanuit het perspectief dat in de kadernota 2023 werd geschetst:
Omschrijving Voorlopige saldi kadernota 2023 - 2026
Bedrag 2023 Bedrag 2024 Bedrag 2025 Bedrag 2026 233.642
143.261
30.156
1 Actualiseren omgevingsvisie
8
-5.000
-5.000
-5.000
-362.394 -5.000
2 Salariskosten
div
-62.790
-79.396
-111.306
-234.143
3 Extra opbrengsten uitgeleend personeel
9
34.031
22.297
25.779
33.101
4 Bijdrage vanuit de stelpost ouderenbeleid
6
35.822
37.255
38.745
40.295
5 Verlaging stelpost HR21
0
62.000
62.000
62.000
62.000
6 Externe inhuur BOA en medewerk sociaal domein via Terschelling
div
-52.000
-54.000
-56.000
-58.000
7 Afschrijvingen
div
60.754
3.912
514
8 Rente
div
9 Duurzaamheid
7
33.000
33.000
33.000
33.000
10 Onttrekking bestemmingsreserve duurzaamheid
7
-35.100
-70.042
-35.013
53.987 -33.740
-4.620 15.565
11 Van bestemmingsreserve naar voorziening Waterstaatswerken
2
-9.845
-17.348
-33.740
12 Ophoging verschillende budgetten begraafplaats
7
-4.700
-4.700
-4.700
-4.700
13 MJOP wegen
2
-59.858
-16.230
-5.568
-6.457
14 MJOP riolering
7
-8.895
-11.590
-17.097
-3.682
15 Aanpassingen budgetten afval
7
-64.750
-64.750
-64.750
-64.750
16 Rijksbijdrage bijstandsuitkeringen
6
7.000
7.000
7.000
7.000
17 Buurtsportcoach
5
-10.000
-10.000
-10.000
18 "Schoolboot" Terschelling
5
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
19 Leges omgevingsvergunning
8
38.000
38.000
38.000
38.000
20 Leges burgerzaken
1
4.000
4.000
4.000
4.000
21 Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten
7
36.000
36.000
36.000
36.000
22 Lijkbezorgingsrechten
7
6.500
6.500
6.500
6.500
23 OZB
9
19.000
19.000
20.000
29.000
24 Overige belastingen
9
40.600
39.900
41.000
74.700
25 Stelpost onvoorzien prijsstijgingen
9
89.800
158.300
261.400
39.400
26 Algemene uitkering
9
-24.000
-24.000
-25.000
-25.000
27 Diverse kleine budget aanpassingen
div
-6.057
-6.057
-6.057
-9.414
227
234
99
111
342.381
232.547
214.962
-354.242
28 afrondingsverschillen
Toelichting 1. Actualiseren omgevingsvisie De Omgevingsvisie is inmiddels vastgesteld. Dat is een Omgevingsvisie 1.0. Er moet de komende tijd nog het een en ander aan toegevoegd worden en jaarlijks zal een actualisatieslag gemaakt worden. Dat werk kunnen we grotendeels zelf doen, maar de digitalisering moet via een bureau. Daarom is een
10
extra structureel bedrag nodig van € 5000 voor evaluatie, bijwerken en actualiseren van de Omgevingsvisie. 2. Aanpassingen salariskosten In de berekeningen bij de kadernota was een pm post opgenomen voor de stijging van de salariskosten. Met behulp van de gegevens van de salarisadministratie kon een berekening van de salariskosten gemaakt worden. De formatie is ten opzichte van 2022 (tijdelijk) uitgebreid en er moest rekening gehouden worden met een jaarlijkse stijging van loonkosten en sociale lasten van 4%. 3. Extra opbrengsten uitgeleend personeel Er zijn inmiddels zes medewerkers die deels werken voor derden: Woon Friesland, de Waddensamenwerking en de gemeente Terschelling. De opbrengsten die we hiermee behalen zijn aangepast in de begroting. 4. Bijdrage vanuit de stelpost ouderenbeleid De stelpost ouderenbeleid is deels ingezet voor de uren van de activiteitenbegeleidster voor de Boswijk en voor de beheerder van het welzijnsgebouw. Doordat deze stelpost ook bedoeld is voor de ingroeiregelingen bij de verhuur is in 2023 nog ruimte in de stelpost van € 61.000. 5. Verlaging stelpost voor de gevolgen van HR21 Op het moment van opstellen van de begroting was het onderzoek HR21 functiewaardering nagenoeg afgerond en zijn de gevolgen hiervan grotendeels verwerkt in de begroting. De stelpost is daarom naar beneden bijgesteld.
Het is wel wenselijk wat speelruimte te hebben voor bijvoorbeeld tijdelijk personeel of tijdelijke urenuitbreiding. 6. Externe inhuur BOA en medewerker sociaal domein via Terschelling Beide functies worden extern ingehuurd maar waren nog begroot bij de salariskosten, dat is met ingang van deze begroting gewijzigd. 7. Afschrijvingen Actualisering kapitaallasten was in de kadernota als PM opgenomen. In de kadernota werd al opgemerkt dat diverse geraamde investeringen voor 2022 nog niet waren uitgevoerd. Ondertussen is duidelijk dat een aantal investering verschuift naar 2023 of later, vandaar dat met name in 2023 een positief resultaat te zien is ten opzichte van de begroting 2022. 8. Rente Doordat leningen worden afgelost daalt de rente en dat moet in het laatste nieuw toegevoegde jaar van de meerjarenbegroting dan worden aangepast. 9. Duurzaamheid In de kadernota is een globale inschatting gemaakt van de kosten die voor het duurzaamheidsuitvoeringsprogramma gemaakt zullen worden. Door een rekenfout wijzigen de budgetten ten opzichte van de kadernota. 10. Onttrekking bestemmingsreserve duurzaamheid Idem bij punt 9 11. Van bestemmingsreserve naar voorziening Waterstaatswerken De bestemmingsreserve Waterstaatswerken is omgezet naar een voorziening, tegelijkertijd komen daarmee de kapitaallasten niet meer ten laste van de bestemmingsreserve maar ten laste van de exploitatie. 12.
Ophoging verschillende budgetten begraafplaats. De budgetten voor de begraafplaats waren al langere tijd niet meer aangepast. Vooral de onderhoudsbudgetten bleken hierdoor te laag.
11
13. MJOP wegen Het op 23 mei 2022 vastgestelde meerjarenonderhoudsplan wegen liet een aantal wijzigingen zien ten opzichte van het MJOP dat in 2021 werd vastgesteld. Doordat de bestemmingsreserve wegen is omgezet naar een voorziening en als gevolg daarvan de kapitaallasten ten laste van de exploitatie komen is hier een negatief verschil te zien. 14. MJOP Riolering Het definitieve renteomslagpercentage en het percentage voor overhead wijzigt ten opzichte van de kadernota altijd enigszins bij het opstellen van de begroting, dit is van invloed op het saldo van het product rioleringen. 15. Aanpassingen budgetten afval Een aantal budgetten voor afval was al jaren wat afwijkend ten opzichte van de realisatie. Daarnaast heeft OMRIN aangegeven een tariefsverhoging te verwachten van 10%, waardoor ook een ophoging van de budgetten noodzakelijk was. Zij baseren de verwachtte tariefsverhoging op basis van de loonkosten- en transportkostenontwikkeling en specifieke ontwikkelingen zoals tekorten aan onderdelen en langere levertijden. 16. Rijksbijdrage bijstandsuitkeringen Een voorlopige toekenning bijstandsuitkering 2023 wordt pas eind september/begin oktober verwacht. Gezien de ontwikkelingen is de verwachting dat we iets meer gaan krijgen dan het budget wat in de begroting 2022 was opgenomen, het budget is daarom iets naar boven bijgesteld. 17.
Buurtsportcoach In de raad van 11 juli 2022 werd bij de behandeling van de 3e begrotingswijziging opgemerkt dat het restantbudget van de buurtsportcoach beschikbaar zou moeten blijven voor de buursportcoach. In een memo (informatie van het college 12 september 2022) is daarop voorgesteld het budget van de buurtsportcoach de eerste drie jaar met € 10.000 te verhogen. Het restantbudget blijft hierdoor beschikbaar voor de buurtsportcoach maar wordt niet meer jaarlijks overgeheveld naar het volgende jaar. 18. “Schoolboot” Terschelling Bij de behandeling van de kadernota sprak de raad de wens uit dat er de komende jaren voldoende middelen beschikbaar moeten zijn om de “Schoolboot” naar Terschelling door te kunnen laten varen. Binnen de budgetten economische zaken was die ruimte tot nog toe aanwezig maar andere projecten moeten ook hun doorgang kunnen vinden, vandaar dat het budget toch is opgehoogd. 19. Leges omgevingsvergunning Het budget voor leges omgevingsvergunning is al jaren niet meer aangepast. Ervaringscijfers laten echter zien dat de gemiddelde opbrengst de laatste jaren hoger was dan geraamd, doordat er meer aanvragen waren dan geraamd. Daarnaast zijn ook de tarieven een aantal jaren niet meer aangepast en is er ruimte om dit wel te doen. 20. Leges burgerzaken Voor deze leges geldt hetzelfde als voor de leges omgevingsvergunning. 21.
Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten Uit kostendekkendheidberekening van de afvalstoffenheffing en reinigingsrechten kwam naar voren dat tarieven hiervoor kunnen worden verhoogd, zeker nu de tarieven van OMRIN ook behoorlijk zullen gaan stijgen. Een toelichting hierop vindt u in de paragraaf Lokale heffingen. 22. Lijkbezorgingsrechten Ook voor deze leges geldt dat ze al enige tijd niet zijn aangepast, terwijl de kosten wel stijgen. Daarnaast blijkt op basis van ervaring al een aantal jaren dat de opbrengsten hoger zijn dan geraamd.
12
23. OZB Door een uitbreiding van het aantal WOZ objecten en door een tariefstijging kan dit budget naar boven worden bijgesteld. Een toelichting hierop vindt u in de paragraaf Lokale heffingen. 24. Overige belastingen De opbrengsten overige belastingen kunnen ook door een tariefstijging naar boven worden bijgesteld. Een toelichting hierop vindt u in de paragraaf Lokale heffingen. 25. Stelpost prijsstijgingen In de kadernota was met een voorlopige inschatting aangegeven met hoeveel de stelpost prijsstijgingen meerjarig verhoogd zou moeten worden. Voor de begroting is hiervan een nauwkeurigere berekening gemaakt en zijn ook diverse budgetten zoals hiervoor genoemd verhoogd. Hierdoor zal de stelpost minder hoog moeten zijn dan oorspronkelijk gedacht. Bij de berekeningen is uitgegaan van het in de meicirculaire voor het accres genoemde percentage van 6,7 voor de eerste twee jaren en 5,9 voor de laatste. 26. Algemene uitkering Bijstelling algemene uitkering gemeentefonds vanwege aanpassingen WOZ-waarden De berekeningen voor de bijdragen uit de algemene uitkering van het gemeentefonds zijn gemaakt op basis van de meicirculaire 2022. Onze WOZ-waarden zijn inmiddels al hoger dan waarmee in deze berekeningen rekening werd gehouden. Dit komt door de normale stijgingen in de WOZ-waarden, maar ook door de bouw van de Boswijk.
Omdat op basis van deze WOZ-waarden bepaald wordt hoeveel een gemeente moet bijdragen aan het gemeentefonds lijkt het verstandiger met deze verhoogde WOZ-waarden rekening te houden.
13
Actuele prognose algemene reserve Door de behandeling in de raad van de kadernota en door de bovengeschetste ontwikkelingen en besluiten kan de volgende geactualiseerde prognose van de algemene reserve worden gemaakt:
stand Algemene Reserve 1 januari 2022
€
1.739.643
bij in 2022: saldo jaarrekening 2021
676.476
uitnames 2022 Opnieuw ramen restantbudgetten 2021
-217.276
bij in 2022 Saldo's op te heffen bestemmingsreserves
300.353
Prognose jaarresultaat 2022
369.750
uitnames 2023 Instelling bestemmingsreserve Programma Waddeneilanden
-900.000
Meerjarenbegrotingen 2023
342.381
2024
232.547
2025
214.962
prognose Algemene Reserve 31 december 2026 (moet minimaal € 1.000.000 zijn) Prognose is exclusief mogelijke overige ontwikkelingen waarover nog geen besluitvorming is.
14
€
2.758.837
Programma’s
15
Programma 0, Algemeen Bestuur
Algemeen Het programma Algemeen Bestuur gaat over de gemeentelijke bestuursorganen: de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester. Daarnaast de baten en lasten van het ambtelijk apparaat dat het bestuur direct terzijde staat. Ook tot dit programma behoren zaken als de burgerlijke stand, de BRP (Basis Registratie Persoonsgegevens), het organiseren van verkiezingen en de algemene bestuurlijke samenwerking zoals vooral die met de andere Waddeneilandgemeenten. Het gaat om de taakvelden: • 0.1 Bestuur • 0.2 Burgerzaken • 0.4 Overhead en ondersteuning organisatie
Wat willen we bereiken? Speerpunten 1. 2. 3.
Continuering en intensivering van de samenwerking, zowel bestuurlijk als ambtelijk, tussen de Waddeneilanden Al het nieuwe beleid wordt gemaakt met toepassing van passende participatie Uitvoering van de verbeteragenda Quick Scan Lokale Democratie • Burgerparticipatie verbeteren door het opzetten van een digitaal platform • Contact tussen gemeenteraad en inwoners verbeteren • Ondersteuning van maatschappelijke initiatieven verbeteren • Interne samenwerking tussen raad, college en ambtenaren verbeteren
Speerpunt 1: Waddensamenwerking intensiveren De afgelopen periode is, gezamenlijk met de andere Waddeneilanden en met ondersteuning vanuit het Waddenkantoor, hard gewerkt aan de totstandkoming van het Programma Waddeneilanden. De nadere toelichting op de inhoudelijke onderdelen uit het Programma Waddeneilanden (programmalijnen) vindt u bij de desbetreffende programma’s in deze begroting. Onder programma 0, Algemeen Bestuur, valt het overkoepelend thema van het Programma Waddeneilanden, namelijk de bestuurlijke en ambtelijke samenwerking. Het Programma Waddeneilanden is in november 2022 ingediend in het kader van de af te sluiten Regiodeals met het Rijk.
16
Wat gaan we doen in 2023? •
In de Stuurgroep Programma Waddeneilanden (bestuurlijk) en in de Werkgroepen van de programmalijnen (ambtelijk) nauw samenwerken om het Programma Waddeneilanden als Regiodeal tot een goede uitvoering te brengen
Speerpunt 2: Passende participatie Het raadsakkoord is op hoofdlijnen opgesteld. Dit betekent dat de kaders op hoofdlijnen zijn vastgesteld en dat hiervoor nog een verdere verdieping nodig is. Deze verdieping is nodig door nadere, richtinggevende kaders van de raad te krijgen. Daarnaast loopt participatie als een rode draad door het raadsakkoord. Het is dan ook vanzelfsprekend dat dit een prominente rol krijgt bij het verkrijgen van de nadere kaders. Om de voordelen van participatie optimaal te kunnen benutten zullen we vooral passende participatie moeten toepassen. Er bestaan vele, creatieve vormen van participatie. De kunst is om de goede (passende) vorm te kiezen bij het betreffende onderwerp en doelgroep.
Wat gaan we doen in 2023? •
Nieuwe beleidsvoornemens starten met een startnotitie aan de raad waarin de wijze van participatie wordt voorgesteld en waarin de overige kaders nader gepreciseerd worden
Speerpunt 3: Quick scan lokale democratie. In de vorige raadsperiode is een Quick scan lokale democratie uitgevoerd. Doel hiervan is de kloof tussen inwoners en het bestuur te verkleinen. Een raadswerkgroep, aangevuld met inwoners en ambtelijke ondersteuning is hiermee aan de slag gegaan en dat heeft een verbeteragenda met aanbevelingen opgeleverd. De verbeterpunten die nog open staan voor 2023 zijn: • Burgerparticipatie verbeteren door het opzetten van een digitaal platform • Contact tussen gemeenteraad en in de inwoners verbeteren • Ondersteuning van maatschappelijke initiatieven verbeteren • Interne samenwerking tussen raad, college en ambtenaren verbeteren
Wat gaan we doen in 2023? •
• • • •
Naast de reeds eerder genoemde passende participatie zullen we een digitaal platform opzetten om informatie uit te wisselen en in te winnen. Daarbij zullen we rekening houden met de minder digitaal vaardigen Onderzoeken welke informele manieren passen bij Vlieland ten aanzien van contact gemeenteraad met inwoners Bezien of het formele inspreekrecht anders ingericht kan/moet worden Onderzoek doen naar de rol en mogelijkheden van de gemeente om maatschappelijke initiatieven te ondersteunen Onderzoeken wat gemist wordt in de samenwerking tussen raad, college en ambtenaren en hoe deze samenwerking verbeterd kan worden
Verbonden partijen bij dit programma Samenwerkingsverband Waddeneilanden
17
Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Formatie
Eenheid Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten
Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur
Overhead
Bronjaar 2023
Vlieland 27,31
Nederland nvt
2023
26,65
nvt
2023 2023
€ 3.443 1,18%
nvt nvt
2023
21%
nvt
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Formatie
Toelichting Het gaat hier om de toegestane structurele formatie in fte per 1000 inwoners van het ambtelijk apparaat van de gemeente Vlieland. (Formatieplan 2022) Het gaat hier om de werkelijke formatie in fte per 1000 inwoners van het ambtelijk apparaat van de gemeente Vlieland.
Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur
Het totale geraamde bedrag voor de externe inhuur bedraagt € 51.100
Overhead
Ramingen
Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming
Rekening 2021 2.690.209 176.798
Begroting 2022 2023 3.131.797 2.921.530 128.602 128.000
Meerjarenbegroting 2024 2025 2026 2.920.839 3.012.116 3.072.899 128.000 128.000 128.000
-2.513.410
-3.003.194
-2.793.530
-2.792.839
-2.884.116
-2.944.899
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-2.513.410
-3.003.194
-2.793.530
-2.792.839
-2.884.116
-2.944.899
Lasten 289.632
Baten 0
Saldo -289.632
381.950 18.251 111.100 147.339 1.973.259 2.921.530
0 16.000 0 112.000 0 128.000
-381.950 -2.251 -111.100 -35.339 -1.973.259 -2.793.530
Samenstelling ramingen huidig jaar 10 20
Bestuursorgaan gemeenteraad Bestuursorgaan college burgemeester en wethouders 30 Bestuursorgaan burgemeester 40 Bestuurlijke samenwerking 50 Burgerzaken 60 overhead en ondersteuning organisatie Totaal
18
Investeringen Rekening 2021 INV202235 Totaal
Aanhanger plantsoenendienst
0 0
19
Begroting na wijziging 2022 6.000 6.000
Begroting 2023 0 0
Programma 1: Openbare orde en Veiligheid
Algemeen Het programma Openbare Orde en Veiligheid houdt globaal in: aandacht voor de openbare orde en veiligheid, met name brandweer en de rampenbestrijding en zware ongevallen in geval van oorlog, oorlogsgevaar of andere buitengewone omstandigheden. Belangrijke instrumenten binnen dit programma zijn het gemeentelijke rampenplan en de Algemene Plaatselijke Verordening. Tot het programma behoren verder onder meer dierenbescherming, bureau Halt, gevonden voorwerpen, strandvonderij, toezicht op collecten en doodsschouw. We streven niet alleen naar een veilige leefomgeving voor inwoners en gasten (inclusief het beperken van overlast) maar ook naar het vergroten van het veiligheidsgevoel. Het gaat om de taakvelden: • 1.1 Crisisbeheersing en brandweer • 1.2 Openbare orde en veiligheid
Wat willen we bereiken? Speerpunten 1.
Samenwerking lokale politie en BOA’s in dienst van de gemeente
2.
Gebiedsgerichte aanpak Natuurbrandbeheersing
3.
Plan van aanpak ondermijning
4.
Nieuwe APV met aandacht voor de Omgevingswet
Speerpunt 1: Samenwerking lokale politie en BOA’s in dienst van de gemeente Op landelijk niveau ontstaat steeds meer de trend dat de politie taken afstoot. Daarbij gaat het vooral om zaken uit de APV en kleinere verkeerszaken. Er wordt steeds meer energie gestoken in de inzet van BOA’s op Vlieland. Het is wel gewenst dat politie en BOA’s regelmatig met elkaar in contact staan en daarbij indien mogelijk werkzaamheden op elkaar afstemmen.
Wat gaan we doen in 2023? • • •
De pilot die in 2022 is gehouden evalueren De samenwerking met Harlingen qua inhuur (detachering) van BOA’s continueren en mogelijk uitbreiden Structureel overleg organiseren met politie en BOA’s en de ambtelijke dienst
20
Speerpunt 2: Gebiedsgerichte aanpak Natuurbrandbeheersing Er loopt al een aantal jaren een project “gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing”. Door de coronacrisis is de invoer van het project enige jaren vertraagd maar het is inmiddels weer opgepakt. Zo is er een maatregelenmatrix opgesteld die leidend moet zijn voor de aanpak van de natuurbrandbeheersing.
Wat gaan we doen in 2023? •
Aan de hand van de maatregelenmatrix het advies over te nemen maatregelen daadwerkelijk oppakken
Speerpunt 3: Plan van aanpak ondermijning Er is in samenwerking met het RIEC een inventarisatie gemaakt van ondermijning op Vlieland. Aan de hand van die inventarisatie is een ondermijningsbeeld opgesteld. Er volgt een plan van aanpak en in 2023 zal worden bekeken hoe dit gedeeld kan worden met de raad en welke maatregelen genomen kunnen worden om het risico van ondermijning op Vlieland te beperken.
Wat gaan we doen in 2023? •
Een plan van aanpak vaststellen en de voorgestelde maatregelen uitvoeren
Speerpunt 4: Nieuwe APV met aandacht voor de Omgevingswet De huidige APV dateert van 2011. Het is wenselijk een geheel nieuwe APV op te stellen. Daarbij zullen meerdere stakeholders worden betrokken, van binnen en buiten de organisatie. Na het opstellen van een plan van aanpak zal in 2023 daadwerkelijk een begin worden gemaakt met het opstellen van een nieuwe APV. Een nieuwe APV kan niet los worden gezien van de nieuwe Omgevingswet. Nauwe afstemming tussen beide onderdelen is dan ook zeer gewenst. Zo zullen de regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving verhuizen van de APV naar het omgevingsplan. Een eerste slag daarvoor is al gemaakt in het bestemmingsplan Oosterseveld.
Wat gaan we doen in 2023? • • •
Een plan van aanpak voor de nieuwe APV opstellen Uitvoering geven aan het plan van aanpak De nieuwe Omgevingswet in de APV integereren
Verbonden partijen bij dit programma Veiligheidsregio Fryslân
Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Eenheid Aantal per 10.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
21
Bronjaar 2021
Vlieland 15
Nederland 8
2021
8,38
6,43
2021
15
1185
2021
8,16
nvt
2020
8,7
6.2
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Toelichting Laatst bekende cijfers 2021. In dat jaar was er 1 verwijzing. In Nederland waren dat er 9.841. laatst bekende cijfers 2021. Bron: Waar staat je gemeente Laatst bekende cijfers 2021. Bron: CBS Laatst bekende cijfers 2021 Bron: Waar staat je gemeente Laatst bekende cijfers 2020. In dat jaar waren er 8,7 vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte). Bron: Waar staat je gemeente
Ramingen
Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming
Rekening 2021 407.976 39.970
Begroting 2022 2023 432.438 447.930 24.700 24.700
Meerjarenbegroting 2024 2025 2026 461.355 475.703 486.907 24.700 24.700 24.700
-368.006
-407.738
-423.230
-436.655
-451.003
-462.207
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2.236
0
0
0
0
-368.006
-405.502
-423.230
-436.655
-451.003
-462.207
Lasten 279.044 99.913 68.973 447.930
Baten 0 0 24.700 24.700
Saldo -279.044 -99.913 -44.273 -423.230
Rekening 2021
Begroting na wijziging 2022 0
Begroting 2023
Samenstelling ramingen huidig jaar 100 Brandbestrijding 110 Rampenbestrijding 120 Openbare orde en veiligheid Totaal Investeringen
Totaal
0
22
0
Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat
Algemeen Het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat heeft betrekking op de aanleg en het onderhoud van wegen, straten en pleinen, de openbare verlichting, straatreiniging, gladheidbestrijding, straatmeubilair, verkeersmaatregelen en parkeervoorzieningen. Daarnaast ook op de veerdiensten, waterkerende werken en afwatering. De gemeente Vlieland beheert de wegen in de bebouwde kom en het grootste gedeelte van de wegen in het buitengebied. Het meerjarenonderhoudsprogramma wordt door de eigen dienst opgesteld. In geval van grotere onderhoudsprojecten wordt externe expertise ingehuurd voor het maken van bestekken en de directievoering. We willen verder met het project kwaliteitsverbetering fietspaden, met als uitgangspunt het rapport ”Fietspaden op de Waddeneilanden; Keuzes, mogelijkheden en afwegingskader” uit augustus 2016. We willen het autoluwe karakter van het eiland versterken en binnen de bebouwde kom willen we minder geparkeerde auto’s in het zicht. Verkeer en vervoer gaat ook over het vervoer van- en naar het eiland. De veerboot is de levensader van Vlieland. Zowel inwoners als gasten willen duidelijkheid en regelmaat in de dienstregeling. Een steeds grotere rol bij bijvoorbeeld onderhoud aan wegen en bermen, straatreiniging en gladheidsbestrijding speelt het goed omgaan met de leefomgeving. Biodiversiteit en het insectenleven staan onder druk.
Zout strooien bijvoorbeeld heeft een nadelige invloed op de plantengroei in de bermen en daarmee op de biodiversiteit. Daartegenover staat de zorgplicht van de gemeente om te voorzien in gladheidsbestrijding. We willen proberen bij het nemen van maatregelen het milieu te ontzien. Het gaat om de taakvelden: • 2.1 Verkeer, wegen en water • 2.3 Recreatieve havens • 2.5 Openbaar Vervoer
23
Wat willen we bereiken? Speerpunten 1.
Voorlichting en lespakketten
2.
Concessie OV
3.
Verkeersveiligheid, veilige fietsroutes
4.
Integrale waterveiligheid
5.
Functioneel en goed onderhoud van openbare verlichting
6.
Veilige wegen en voorkomen van grotere schades
7.
Periodiek uitvoeren van groter onderhoud volgens het MJOP
8.
Periodiek onderhoud waterstaatswerken volgens het MJOP
9.
Opstellen van een nieuw Gladheidsbestrijdingsplan
10. Nieuwe strooitechniek implementeren
Speerpunt 1: Voorlichting en lespakketten Al een groot aantal jaren neemt de gemeente Vlieland deel aan het Manifest verkeersveiligheid van de Provincie Friesland. Activiteiten die onder het manifest vallen richten zich met name op het basisen voorgezet onderwijs. Door een gezamenlijke inspanningsfinanciering van gemeente en Provincie is het ook mogelijk om op Vlieland deze activiteiten te organiseren
Wat gaan we doen in 2023? •
Activiteiten, een lespakket en het geven van voorlichting op het BO en VO aanbieden
Speerpunt 2: Concessie OV Op dit moment loopt er een overbruggingsconcessie voor het Openbaar Vervoer in Friesland. Het oorspronkelijke aanbestedingstraject voor een nieuwe concessie is vanwege de coronacrisis uitgesteld. De overbruggingsconcessie loopt tot 24 december 2024.
Wat gaan we doen in 2023? •
Indien eind 2023 de procedure voor een concessie na 24-12-2024 begint, gebruik maken van de mogelijkheden die de gemeente als lokale overheid heeft om invloed te kunnen uitoefenen op de nieuwe concessie
Speerpunt 3: Verkeersveiligheid, veilige fietsroutes Ook op een autoluw eiland dient de nodige aandacht te worden besteed aan verkeersveiligheid. Klachten over verkeersonveiligheid of suggesties voor verbetering worden serieus genomen. Waar mogelijk worden direct maatregelen genomen en soms worden zaken meegenomen in een groter project. Met de opkomst van de E-bike verdient ook de fietsveiligheid steeds meer aandacht.
Wat gaan we doen in 2023? • • •
Bij vraagstukken over verkeersonveilige situaties zo nodig een adviesbureau inschakelen Bekijken of de fietsveilige route die in 2022 is uitgezet en in gebruik genomen (nog) voldoet, mede in het licht van de opkomst van de e-bike Voorlichtingsdagen organiseren voor fietsers met als doelgroep ouderen
24
Speerpunt 4: Integrale waterveiligheid In 2022 is een pilot uitgevoerd naar de kwetsbaarheid van binnen- en buitendijks gebied op de Waddeneilanden. Dit volgt uit het Deltaprogramma, waarin is bepaald dat de eilanden uiterlijk 2025 een integrale waterveiligheidsstrategie hebben vastgesteld, om ervoor te zorgen dat bij een eventuele overstroming mensen in veiligheid kunnen worden gebracht en cruciale voorzieningen blijven functioneren.
Wat gaan we doen in 2023? • • •
In samenwerking met de andere Waddeneilanden we een vervolg geven aan de pilot door voor Vlieland de inventarisatie gebiedsdekkend te maken De ambitie bepalen in hoeverre voorzieningen na een overstroming moeten blijven functioneren In een vervolgfase bekijken welk ruimtelijk beleid en maatregelen daarvoor nodig zijn
Speerpunt 5: Functioneel en goed onderhoud van openbare verlichting Beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een kerntaak van de gemeente. Het staat elke gemeente vrij om te bepalen óf en hoe ze de openbare ruimte wil verlichten. Functioneel en goed onderhoud van openbare verlichting draagt bij aan een veilige en aantrekkelijke plaats om te wonen, te werken en te recreëren. Daarnaast is openbare verlichting nodig voor het gebruik van de openbare ruimte in de avond. Openbare verlichting kan echter ook een verstoring opleveren van de natuurlijke duisternis. Op het gebied van duurzaamheid (in de breedste zin van het woord) wordt dan ook gestreefd naar vermindering van de lichtvervuiling, evenals minder energieverbruik. Een goed evenwicht tussen veiligheid en duurzaamheid is het uitgangspunt voor het beleid van de gemeente, waarbij de onderliggende natuurwaarden niet uit het oog verloren worden. In december 2020 heeft de raad het beleidsplan openbare verlichting met ondertitel “donker waar mogelijk, licht waar nodig” vastgesteld. Mede op basis van dit plan is in 2022 een meerjarenraming voor onderhoud en vervanging van de openbare verlichting op Vlieland vastgesteld en aan de raad aangeboden, om de te verwachten kosten voor onderhoud en vervangingsinvesteringen de komende jaren te kunnen inschatten.
Vervangingen zijn gebaseerd op leeftijd en theoretische levensduur van lichtmasten en armaturen.
Wat gaan we doen in 2023? •
Een zestigtal armaturen op diverse locaties vervangen door LED-armaturen
Speerpunt 6: Veilige wegen en voorkomen van grotere schades Met het kleinschalige onderhoud wordt voorkomen dat er (te) grote oneffenheden in de bestrating komen welke letsel kunnen veroorzaken
Wat gaan we doen in 2023? •
Regulier klein onderhoud plegen aan verhardingen binnen en buiten de bebouwde kom
Speerpunt 7: Periodiek uitvoeren van groter onderhoud volgens het MJOP Jaarlijks wordt het meerjarenonderhoudsplan bijgesteld. Op basis daarvan wordt een inschatting gemaakt voor de korte- en middellange termijn. De wegen worden jaarlijks geschouwd, waarna alleen het noodzakelijke onderhoud plaatsvindt.
Wat gaan we doen in 2023? • • • •
Het fietspad bij de Uitlegger herstraten en het autopad overlagen De Midscheeps herstraten, in combinatie met het onderhoud aan de riolering Groot onderhoud plegen aan het autopad van het Pad van Dertig Groot onderhoud plegen aan het fietspad Oude Postweg
25
Speerpunt 8: Periodiek onderhoud waterstaatswerken volgens het MJOP Het meerjarenonderhoudsplan Waterstaatswerken wordt jaarlijks bijgesteld. Hieruit vloeien de maatregelen voor het komende jaar voort.
Wat gaan we doen in 2023? • •
Uitvoering geven aan de (uitgestelde) vervanging van een deel van de glooiing bij De Lange Paal Diktemetingen uitvoeren aan de damwanden van de werkhaven om de restlevensduur te bepalen
Speerpunt 9: Opstellen van een nieuw gladheidsbestrijdingsplan Het huidige gladheidsbestrijdingsplan loopt in 2022 af. Het moet worden herzien en opnieuw worden vastgesteld. Het nieuwe plan wordt weer voor vier jaar opgesteld. In dat plan wordt nu ook Boswijk opgenomen.De huidige strooier wordt vervangen door een nieuwe. De oude is uit 1987 en is sterk verouderd, zowel qua techniek als qua strooimethode. De methode van strooien wordt aangepast, dit wordt verwekt in het nieuw op te stellen plan
Wat gaan we doen in 2023? Het huidige gladheidsbestrijdingsplan zodanig veranderen dat het “up-to-date” is.
Speerpunt 10: Nieuwe strooitechniek implementeren De huidige oude strooier is een droogstrooier, de nieuwe is een natstrooier. Dit vergt een andere aanpak. Met nat zout kan beter worden ingespeeld op de weersverwachting. Bovendien is er bij goed gebruik minder zout nodig en kan er preventief gestrooid worden.
Wat gaan we doen in 2023? • •
De buitendienstmedewerkers leren werken met de zoutstrooier en leren inspelen op de meteogegevens De buitendienstmedewerkers een cursus gladheidsbestrijding laten volgen
Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Ziekenhuisopname na verkeersongeval met een motorvoertuig Overige vervoersongevallen met een gewonde(fietser)
Eenheid %
Bronjaar 2018
%
Vlieland
2018
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Ziekenhuisopname na verkeersongeval met een motorvoertuig Overige vervoersongevallen met een gewonde(fietser)
Toelichting Geen verplichting Geen verplichting
26
Nederland 8% 11%
Ramingen
Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming
Rekening 2021 278.848 11.978
Begroting 2022 2023 3.194.377 402.587 10.763 31.361
Meerjarenbegroting 2024 2025 2026 398.782 420.717 442.779 11.361 11.361 11.361
-266.870
-3.183.614
-371.226
-387.421
-409.356
-431.418
0
0
0
0
0
0
59.014
0
0
0
0
0
68.267
2.822.585
0
0
0
0
-257.617
-361.029
-371.226
-387.421
-409.356
-431.418
Lasten 232.254 95.346 7.760 67.227 402.587
Baten 20.000 0 0 11.361 31.361
Saldo -212.254 -95.346 -7.760 -55.866 -371.226
Rekening 2021
Begroting 2023
17.902
Begroting na wijziging 2022 0
284.669 0 302.572
0 5.750 5.750
0 0 0
Samenstelling ramingen huidig jaar 200 Onderhoud van wegen 210 Overig beheer wegen 220 Verkeers- en vervoersmaatregelen 230 Waterstaatkundige werken Totaal Investeringen
INV202111 INV202123 INV202201 Totaal
Lichtmasten en armaturen Verleggen en verbreden fietspaden Noordzeeduinen Armaturen OV WdeV en Berkenlaan
27
0
Programma 3: Economische zaken
Algemeen Het programma Economische Zaken houdt in de gemeente Vlieland voor wat betreft concrete activiteiten in: het stimuleren en in stand houden van een gezonde lokale economie zonder structurele werkloosheid. Daarnaast is ook het eigendom van het tankstation voor brandstoffen (benzine en diesel), waarvan het beheer wordt uitgevoerd door de Stichting Aanloophaven Vlieland (SAV), onderdeel van deze activiteit. Op het toeristische-economische vlak zijn op Vlieland diverse gemeentelijke stichtingen actief, of stichtingen die voor hun functioneren volledig afhankelijk zijn van gemeentelijke subsidie. De gemeentelijke stichtingen (SRV (kampeerterrein Stortemelk), SAV, Flidunen (sporthal/zwembad) hebben vanuit hun oprichting, statuten en verhouding tot het gemeentebestuur een bijzondere plaats in het algemeen belang van Vlieland. Het functioneren van (de besturen van) deze stichtingen is daarom belangrijk voor het realiseren van de beleidsdoelstellingen van college en gemeenteraad. Het college is in gesprek met de gemeentelijke stichtingen over de rol die de stichtingen, zowel met hun bedrijfsvoering maar ook financieel, kunnen hebben bij het realiseren van de beleidsdoelstellingen van college en raad. Daarbij is het belangrijk over en weer de verwachtingen die we hebben over de betekenis van het zijn van (bestuurder van) een gemeentelijke stichting goed op elkaar af te stemmen.
Het gaat om de taakvelden: • 2.3 Recreatieve havens • 3.1 Economische ontwikkeling • 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur • 3.4 Economische promotie • 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie • 8.3 Wonen en bouwen
28
Wat willen we bereiken? Speerpunten 1.
Het bewaken van de balans tussen toerisme en de leefbaarheid
2.
Continuering van de vaarverbinding Vlieland – Terschelling
3.
Het onderhouden van contacten met de stichtingen en verenigingen actief in de gemeente
4.
Een kwalitatief goed informatiecentrum “De Noordwester”.
5.
Inzet voor de programmalijn “Toekomstbestendig Ondernemen & Ontwikkelen” van Programma Waddeneilanden.
Speerpunt 1: Het bewaken van de balans tussen toerisme en de leefbaarheid Het bewaken van de balans tussen het toerisme en de leefbaarheid voor de inwoners van ons eiland is onderdeel van de huidige toeristische visie, Natuurlijk Vlieland. Deze beleidsvisie stamt uit 2014 en het is tijd deze visie te evalueren en te herijken. In het raadsbreed akkoord wordt deze opdracht ook gegeven aan het college.
Wat gaan we doen in 2023? • • •
Een nieuwe (integrale) toeristische visie ontwikkelen Een breed participatietraject opzetten ten behoeve van de ontwikkeling van deze visie De resultaten van het lopende gastenonderzoek (1 april 2022 – 31 maart 2023) betrekken bij deze visie
Speerpunt 2: Continuering van de vaarverbinding Vlieland – Terschelling De vaarverbinding tussen Vlieland en Terschelling heeft zich de afgelopen twee jaren meer dan bewezen. Niet alleen scholieren van De Jutter maakten hier gebruik van, ook andere partijen zoals defensie, Rijkswaterstaat en zorgpersoneel maakten gebruik van deze dienst. Het streven is dan ook om deze verbinding te continueren.
Wat gaan we doen in 2023? • • •
Samen met de gemeente Terschelling met alle stakeholders in gesprek gaan om een structurele verbinding tussen Vlieland en Terschelling mogelijk te maken De businesscase voor deze verbinding duurzaam regelen De vaarverbinding promoten op beide eilanden zodat het gebruik ervan groeit
Speerpunt 3: Het onderhouden van contacten met de stichtingen en verenigingen actief in de gemeente Er zijn op Vlieland diverse (gemeentelijke) stichtingen actief die afhankelijk zijn van gemeentelijke subsidie. Het goed functioneren van deze stichtingen is van groot belang voor de gemeente gezien het feit dat ze voorzien in een aantal voorzieningen op het eiland. Het is dan ook van belang om als gemeente aangehaakt te blijven bij de realisatie van de doelen van de stichtingen.
Wat gaan we doen in 2023? • • •
Minimaal twee bestuurlijke overleggen houden met de gemeentelijke stichtingen Minimaal twee bestuurlijke overleggen houden met de stichtingen die structureel met een hoog bedrag door de gemeente gesubsidieerd worden Bewaken van de financiën van bovengenoemde stichtingen door inzage in, dan wel vaststellen van de financiën
29
Speerpunt 4: Een kwalitatief goed informatiecentrum “De Noordwester”. De Noordwester staat aan de vooravond van een flinke verbouwing. Er worden verschillende sporen gelopen om de dekking van de vernieuwing rond te krijgen. Het thema werelderfgoed krijgt een nog prominentere rol en moet jaarrond voldoende mensen trekken om de exploitatie meer sluitend te krijgen.