Toelichting bestemmingsplan Westwijk

GEMEENTE VLAARDINGEN

BESTEMMINGSPLAN

WESTWIJK VASTGESTELD

FEBRUARI 2021

GEMEENTE VLAARDINGEN

TOELICHTING REGELS VERBEELDING

Status: Versie: Datum: IMRO code:

vastgesteld 01 Februari 2021 NL.IMRO.0622.0253bpWest2014-0030

GEMEENTE VLAARDINGEN

TOELICHTING

BESTEMMINGSPLAN

WESTWIJK

INHOUDSOPGAVE 1.

INLEIDING ................................................................................................................................ 3 1.1. Aanleiding en doel............................................................................................................. 3 1.2. Ligging en begrenzing van het plangebied ....................................................................... 3 1.3. Geldende bestemmingsplannen ....................................................................................... 3 1.4. Te doorlopen procedure .................................................................................................... 3 1.5. Omgevingswet .................................................................................................................. 4 1.6. Veranderingen ten opzichte van geldend bestemmingsplan op hoofdlijnen .................... 4

2.

CULTUURHISTORIE................................................................................................................ 6 2.1. Ontstaansgeschiedenis ..................................................................................................... 6 2.2. Karakteristieke structuur en bebouwing............................................................................ 8 2.3. Cultuurhistorische landschapselementen ....................................................................... 10 2.4. Archeologie ..................................................................................................................... 12

3.

HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED EN OMGEVING ............................................................ 16 3.1. Ruimtelijke structuur........................................................................................................ 16 3.2. Verkeer en parkeren ....................................................................................................... 16 3.3. Groen .............................................................................................................................. 18 3.4. Water ............................................................................................................................... 19 3.5. Beschermde natuur ......................................................................................................... 24 3.6. Woningen ........................................................................................................................ 29 3.7. Detailhandel .................................................................................................................... 30 3.8. Dienstverlening en kantoren ........................................................................................... 31 3.9. Horeca ............................................................................................................................. 32 3.10.

Bedrijven...................................................................................................................... 33 3.11. Maatschappelijke voorzieningen ................................................................................. 34 3.12. Cultuur en ontspanning, recreatie, sport en speelvoorzieningen en evenementen ... 34 3.13. Leidingen ..................................................................................................................... 35

4.

ONTWIKKELINGEN ............................................................................................................... 37 4.1. Functies in de winkelstrips .............................................................................................. 37 4.2. Gebiedsvisie .................................................................................................................... 39 4.3. Erasmusplein................................................................................................................... 41 4.4. Valkenhof en sporthallen ................................................................................................ 43 4.5. Floris de Vijfdelaan.......................................................................................................... 44 4.6. Overige woningbouwlocaties .......................................................................................... 46 4.7. Wijzigingsplannen en/of uitwerkingsplannen .................................................................. 46 4.8. Woningbouwlocaties op de lange termijn ....................................................................... 47 4.9. De Vreemde Vogel .......................................................................................................... 47 4.10.

Blankenburgverbinding................................................................................................ 47

5.

MILIEU .................................................................................................................................... 49 5.1. Algemeen ........................................................................................................................ 49 5.2. Geluidhinder .................................................................................................................... 49 5.3. Luchtkwaliteit ................................................................................................................... 53 5.4. Externe veiligheid ............................................................................................................ 56 5.5. Bedrijvigheid en milieuzonering ...................................................................................... 57 5.6. Bodemkwaliteit ................................................................................................................ 58 5.7. Duurzaamheid ................................................................................................................. 59

6.

BELEIDSKADER .................................................................................................................... 60 6.1. Rijksbeleid ....................................................................................................................... 60 6.2. Provinciaal beleid ............................................................................................................ 62 6.3. Gemeentelijk beleid......................................................................................................... 65

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

0

6.4.

Conclusie......................................................................................................................... 77

7.

PLANOPZET EN HANDHAVING ........................................................................................... 78 7.1. Bestemmingen en dubbelbestemmingen ....................................................................... 78 7.2. Handhaving ..................................................................................................................... 81

8.

ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................. 83

9.

MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ....................................................................... 84 9.1. Burgerparticipatie ............................................................................................................ 84 9.2. Overleg met instanties ex artikel 3.1.1 Bro ..................................................................... 84

Bijlage 1. Overzicht monumenten en karakteristieke objecten 2. Archeologisch onderzoek 3. Overzicht functies anders dan wonen 4. Onderzoek winkelvoorzieningen (Bureau Stedelijke Planning) 5. Notitie externe veiligheid (DCMR) 6. Groepsrisico-verantwoording 7. Notitie parkeren

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

1

Afbeelding 1 Ligging Westwijk

Afbeelding 2 Begrenzing plangebied

Afbeelding 3 De Westwijk in aanbouw (Bron: Vlaardingen Westwijk, cultuurhistorische verkenning)

Afbeelding 4 De Westwijk (Bron: Vlaardingen Westwijk, cultuurhistorische verkenning)

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

2

1.

INLEIDING

1.1.

Aanleiding en doel1

Een bestemmingsplan dient volgens de Wet ruimtelijke ordening (Wro) elke 10 jaar te worden herzien.2 Het voor het grootste deel geldende bestemmingsplan Westwijk is meer dan 10 jaar oud. Actualiseren van het bestemmingsplan is dus enerzijds wettelijk noodzakelijk en anderzijds ook inhoudelijk gewenst, ten behoeve van het opnemen van nieuw beleid en regelgeving die na het van kracht worden van het huidige bestemmingsplan is opgesteld. De voornaamste doelstelling van het nieuwe bestemmingsplan is het verkrijgen van een actueel planologisch-juridisch kader. 1.2.

Ligging en begrenzing van het plangebied

Het plangebied is gelegen in de westhoek van het bebouwde gebied van de gemeente (zie afbeelding 1) en wordt als volgt begrensd (zie afbeelding 2):  aan de westzijde door het recreatiegebied  aan de noordzijde door de grens van het Tracébesluit Blankenburgverbinding  aan de oostzijde door een grillige lijn ongeveer 100 meter uit de Marathonweg  aan de zuidzijde door de spoorlijn Rotterdam – Hoek van Holland Twee gebiedjes zijn buiten het plangebied gehouden: de 2e fase Samuel Esmeijerstraat3 en B1B2 locatie Centrumplan Westwijk4. 1.3.

Geldende bestemmingsplannen

Voor het grootste deel geldt het bestemmingsplan Westwijk, dat is vastgesteld op 22-12-2005. Er geldt ook een partiële (correctieve) herziening van het bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld op 3-4-2008. Verder zijn er twee uitwerkingsplannen gemaakt voor kleinere delen van het plangebied. Er is een 1e uitwerking gemaakt ten behoeve van het bouwen van 48 woningen aan de Van der Werffstraat dat is vastgesteld op 2-9-2008. Er is een 2e uitwerking gemaakt voor het bouwen van 120 woningen aan de Marnixlaan dat is vastgesteld op 31-8-2010. Er is een 3e herziening van het bestemmingsplan Westwijk ten behoeve van het bouwen van woningen aan de Samuel Esmeijerstraat dat is vastgesteld op 25-6-2015. Met het inwerkingtreden van de parapluherziening Parkeren 2019 is de betreffende parkeerregeling in het bestemmingsplan Westwijk gewijzigd en met de parapluherziening Wonen zijn enkele begripsbepalingen aangepast. De geldende bestemmingsplannen komen bij de inwerkingtreding van het nieuwe bestemmingsplan te vervallen voor die gronden die zijn gelegen in het nieuwe bestemmingsplan. 1.4.

Te doorlopen procedure

Allereerst is er een voorontwerp bestemmingsplan opgesteld dat door het college op 9 mei 2017 werd vrijgegeven voor het wettelijke vooroverleg met instanties. De vooroverlegreacties werden verzameld en er werd een ontwerp bestemmingsplan opgesteld dat door het college op 6 maart 2018 werd vrijgegeven voor de tervisielegging. Aan de beginperiode van deze tervisielegging 1

De actualiseringsplicht is per 1 juli 2018 komen te vervallen om gemeenten meer gelegenheid te geven zich voor te bereiden op de Omgevingswet. Het doel van deze actualisering blijft om te voorzien in een actueel en conserverend bestemmingsplan. 2 Artikel 3.1 Wro: De bestemming van gronden, met inbegrip van de met het oog daarop gestelde regels, wordt binnen een periode van 10 jaar, gerekend vanaf de datum van vaststelling van het bestemmingsplan, telkens opnieuw vastgesteld. Deze bepaling is inmiddels komen te vervallen met het oog op de invoering van de Omgevingswet. 3 Op 8 maart 2018 is het ontwerpuitwerkingsplan 2e fase Samuel Esmeijerstraat vastgesteld ten behoeve van het realiseren van 20 woningen. Er is geen dwingende reden dit onderdeel bij vaststelling van dit bestemmingsplan alsnog in te voegen. 4 Voor de B1B2 locatie is op 1 mei 2018 een omgevingsvergunning verleend voor planologisch afwijken ten behoeve van de nieuwbouw van een centrumgebouw met daarin 46 appartementen, een sporthal, horeca- en detailhandelsvoorzieningen. Er is geen dwingende reden dit onderdeel bij vaststelling van dit bestemmingsplan alsnog in te voegen.

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

3

werd er op 22 maart 2018 een informatiebijeenkomst gehouden in de vorm van een inloopavond. Er zijn 23 ontvankelijke zienswijzen ingediend gedurende de tervisielegging die vooral betrekking hadden op de nieuwe verkeersontsluiting (Spinozastraat). De zienswijzen zijn verzameld en beoordeeld. De beantwoording wordt nu betrokken bij de vaststelling van het plan door de gemeenteraad. Het vaststellingsbesluit wordt dan ter inzage gelegd voor een periode van zes weken. In deze beroepstermijn is men in staat om beroep aan te tekenen tegen het vaststellingsbesluit. Als er beroep wordt aangetekend dan volgt er een procedure bij de Raad van State, zo niet, dan is het bestemmingsplan onherroepelijk. 1.6.

Omgevingswet

De invoering van de Ow is voorzien in 20215. In de wet zal alle bestaande regelgeving met betrekking tot de zogenaamde “fysieke leefomgeving” worden opgenomen. De invoering van de Ow heeft grote consequenties. Er worden bijvoorbeeld nieuwe instrumenten (planvormen) en procedures geïntroduceerd, die de huidige zullen vervangen. Alle geldende bestemmingsplannen zullen bij de inwerkingtreding gezamenlijk worden omgedoopt tot “het Omgevingsplan”. 1.7.

Veranderingen ten opzichte van geldend bestemmingsplan op hoofdlijnen

Op hoofdlijnen zijn er de volgende veranderingen:  Locatie B1B2 van het centrumplan (de sporthal met de bovenwoningen) is via een aparte procedure gerealiseerd. Voor de realisatie van andere onderdelen van het centrumplan zijn kaders vastgelegd maar nog uitwerkings- of wijzigingsprocedures nodig6.  Voor realisatie van woningbouw op de locaties Valkenhof, Floris de Vijfdelaan en Hoogkamerstrook zijn kaders vastgelegd maar nog een wijzigingsprocedure nodig.  Het wijkcentrum West is weer als zodanig bestemd. Woningbouw op deze plek is vooralsnog niet meer aan de orde.  In de winkelstrip Van Baerlestraat is geen supermarkt meer toegestaan, is detailhandel pas toegestaan als er geen plek is in de winkelstrips Dr. Wiardi Beckmansingel en Dirk de Derdelaan, maar zijn wel nieuwe andere functies toegestaan.  In de winkelstrip Dirk de Derdelaan is detailhandel pas toegestaan als er geen plek is in de winkelstrip Dr. Wiardi Beckmansingel.  Detailhandel in de vorm van afhaal-/bezorgrestaurants is niet meer toegestaan in de winkelstrips. Als sprake is van verplaatsing kan dit via afwijking worden toegestaan.  De bestemming van het voormalige korfbalveld aan Geert de Grootelaan is veranderd van Sport naar Groen. Het is niet meer de bedoeling om hier een sportvereniging te accommoderen. Op termijn is het de bedoeling hier woningbouw te realiseren.

 Direct ten westen van het voormalige korfbalveld was er een niet ingevulde mogelijkheid opgenomen voor het realiseren van een woning. Die woonbestemming is veranderd in Groen. Op termijn is het de bedoeling hier woningbouw te realiseren, maar dan bij voorkeur in relatie met de locatie van het ernaast gelegen voormalige korfbalveld.  Direct naast het pand van Tino Hogendijk aan de Blois van Treslongstraat was er een niet ingevulde mogelijkheid opgenomen voor het realiseren van een pand met een maatschappelijke bestemming. Die maatschappelijke bestemming is veranderd in Groen.  Voor het flatgebouw op de winkelstrip Dr. Wiardi Beckmansingel was er een niet ingevulde mogelijkheid om via afwijking twee extra bouwlagen te realiseren boven. Dit lijkt niet meer aan de orde te zijn en is daarom als mogelijkheid verwijderd. Dit zal in de aanloop naar de volgende fase worden besproken met de betreffende VvE.  Het parkeerterrein aan de Dirk de Derdelaan is een locatie voor evenementen. Dit wordt 5

De huidige invoeringsdatum staat inmiddels op 1 januari 2022. De in het ontwerp opgenomen rondweg langs het centrum via het Tussenpad (inmiddels aangeduid als Spinozaweg) wordt niet langer meegenomen in dit bestemmingsplan vanwege ontbrekende middelen. De vele zienswijzen over dit onderdeel blijven daarom buiten beschouwing. Komt dit voorstel op een later moment opnieuw aan de orde dan zal een geheel nieuwe planologische procedure worden doorlopen. 6

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

4

 

   

nu ook in het bestemmingsplan opgenomen. De relevante voorwaarden (van het Locatieprofiel) zijn opgenomen als bijlage bij de regels. De wijzigingsbevoegdheid voor een fietsverbinding over de rijksweg is verdwenen. Standaard wordt er een regeling opgenomen ten behoeve van de bescherming van relevante kabels en leidingen (Leiding over Noord, gasleidingen van de Gasunie et cetera), de bescherming van mogelijke archeologische waarden, de bescherming van beeldbepalende panden, geluidhinder industrielawaai en parkeergelegenheid. Door wetswijziging mogen stedenbouwkundige voorschriften, waaronder regels over de benodigde parkeerruimte voor fietsen en laden en lossen, niet meer in de Bouwverordening worden opgenomen. Dit staat nu in het bestemmingsplan. Er geldt een zone voor het verbeteren van de zichtbaarheid van de oude Zuidbuurtseweg. Er geldt een profiel voor bouwblokken waar inmiddels een dakopbouw is gerealiseerd. Voor De Vreemde Vogel zijn diverse mogelijkheden ten aanzien van horeca opgenomen.

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

5

2.

CULTUURHISTORIE

2.1.

Ontstaansgeschiedenis

Vlaardingen erft met de Westwijk een wijk met een bijzondere geschiedenis en waarde. De stad mocht zich rond 1850 de derde havenstad van Nederland noemen en was één van de belangrijkste visserijcentra van het land. De Nieuwe Waterweg, die Rotterdam verbond met de zee, was net gegraven en Vlaardingen maakte dankbaar gebruik van haar ligging aan deze nieuwe economische ader. Begin twintigste eeuw verloor de visserij haar betekenis. Vlaardingen trok nieuwe industrieën aan: timmerfabrieken, een kunstmestfabriek, een zeepfabriek en voeding- en levensmiddelenindustrie. De stad behield echter haar dorpse karakter; met een historische binnenstad, oude haringpakhuizen en een levendig havengebied. Schiedammers en Rotterdammers woonden of werkten er, maar een voorstad van Rotterdam was het niet te noemen. Vlaardingen had een eigen signatuur. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte de gemeente aan een plan om de toekomstige stadsuitbreidingen te structureren. Het plan ging uit van het karakter van het oude vissersdorp als ‘een rustige, middelgrote stad met kalme, geleidelijke ontwikkeling en half-landelijke bebouwing’. Al snel na het beëindigen van de oorlog bleek dit uitgangspunt niet reëel.

In november 1947 kreeg het bureau van de Rotterdamse architect Willem van Tijen de opdracht een ‘Uitbreidingsplan in Hoofdzaak’ te ontwerpen waarbinnen Vlaardingen gestructureerd zou kunnen uitgroeien tot een kern van 100.000 inwoners, inclusief een eigen volwaardige industrie. Zo’n Plan in Hoofdzaak legt, zoals de naam al aangeeft, enkel hoofdlijnen vast: waar komt de industrie, waar de woonwijken en waar de belangrijke wegen. Eén van de grondslagen van het plan was dat een stad van 60.000 inwoners, om deze ervaarbaar en leefbaar te houden, opgedeeld moest worden in duidelijk te onderscheiden woonwijken, die als hechte gemeenschappen functioneerden. De wijk was het gebied dat door het individu nog als overzichtelijk en begrijpelijk kon worden ervaren. De wijken zouden op hun beurt weer opgedeeld zijn in buurten, die vervolgens te verdelen waren in wooneenheden of ‘stempels’. Dit hiërarchische ordeningsprincipe kwam uit Amerika en werd in Nederland geïntroduceerd als de ‘wijkgedachte’ en uitgewerkt door de ‘Studiegroep Bos’. De voorzieningen van een stad en de intimiteit van een dorp werden in het concept van de wijkgedachte verenigd. Het plan voorzag in een geleding van de stad in woonwijken. De oude stad verdeelde Van Tijen in twee wijken, die afronding behoefden.

Twee kleinere wijken (Babberspolder en de Indische Buurt voltooiden de stad binnen een geprojecteerde (maar nooit volledig uitgevoerde) ringbaan. Buiten de ringbaan zouden drie wijken van elk zo’n 20.000 inwoners verrijzen (Westwijk, Holy en het nooit uitgevoerde Broekpolder). Per wijk werd een evenredige verdeling gemaakt van woningen, groenvoorzieningen, winkels, scholen en kerken. Industrie bleef geconcentreerd in een zone langs de Nieuwe Maas. Het was de verwachting dat de bouw van Babberspolder en de Indische buurt langer zou duren en dat met de Westwijk pas in de jaren zestig of zeventig gestart kon worden. Door het straffe Vlaardingse bouwtempo waren de wijken al zo snel klaar, dat Van Tijen in 1951 de opdracht kreeg een ontwerp voor de Westwijk te maken. Met de bouw van de Westwijk werd in 1955 begonnen. In de jaren tachtig zijn grote delen van de wijk opgehoogd. In de jaren tachtig moesten veel woningen in systeembouw noodgedwongen gerenoveerd worden, zoals het PLN-systeem (zie §2.2) waarmee in de Zuidbuurt is gebouwd. Na ruim 40 jaar was de woonwijk omstreeks 1995 toe aan een grondige opknapbeurt. De wijk bezat nog steeds kwaliteit en de bewoners waardeerden daarom nog steeds kun woonomgeving, maar de kwaliteit van de woningen voldeed vaak niet meer aan de eisen van de tijd.

Veel woningen moesten worden verbeterd of zelfs worden afgebroken en door eigentijdse woningen worden vervangen. Maar er was meer aan de hand. Ook het aantal inwoners van de wijk liep gestaag terug. Terwijl de wijk was gepland voor 20.000 inwoners, woonden er toen nog maar

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

6

circa 12.300. De voorzieningen in de wijk hadden moeite om te overleven. De winkels hadden een groot deel van hun klanten verloren. De spreiding van de winkels over de wijk bleek bovendien niet gunstig voor hun concurrentiepositie. Ook de scholen kregen het om dezelfde reden moeilijk. Het oorspronkelijke concept van de wijk, een opdeling in vier buurten met elk een strook buurtwinkels en buurtgerichte scholen, bleek door schaalvergroting achterhaald. Ook de opbouw van de woningvoorraad was eenzijdig. De nadruk lag op goedkope, veelal gestapelde woningen. Om al deze problemen het hoofd te kunnen bieden, werd besloten om de Westwijk aan te pakken, in nauwe samenwerking tussen gemeente, woningcorporaties en projectontwikkelaars en door middel van een intensieve inspraakprocedure met de betrokken bewoners en ondernemers. In het (Structuurvisie en het Stedenbouwkundig) Plan Westwijk 2005 (uit 1995) werd aangegeven op welke wijze één en ander diende te gebeuren. Sindsdien is er in de Westwijk het nodige gebeurd. Het plan is in 2000 nogmaals bijgesteld en geactualiseerd. Alle in het plan aangegeven ontwikkelingen zijn verwerkt en opgenomen in het bestemmingsplan Westwijk van 2005. De plannen uit het programma Westwijk 2005 zijn met een uitloop van enkel jaren grotendeels gerealiseerd (zie §4.1).

Afbeelding 5 De wijkgedachte in verbeelding (Bron: Cultuurhistorische verkenning Westwijk)

Afbeelding 6 Cultuurhistorische kaart (Bron: website provincie)

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

7

2.2.

Karakteristieke structuur en bebouwing

Structuur (zie afbeelding 5) Overeenkomstig de wijkgedachte bood de Westwijk plaats aan 20.000 inwoners. De wijk viel uiteen in 4 buurten van vrijwel gelijke grootte: Wetering, Lage Weide, Hoogkamer en Zuidbuurt. De buurten waren gelegen rondom het wijkcentrum van een grotere schaal, waarin een park en een aantal grotere voorzieningen, zoals een ziekenhuis, een bejaardentehuis, een wijkgebouw en een middelbare school geprojecteerd waren. Elke buurt bestond uit vier woonvelden, die als twee hoeken een gemeenschappelijke, groene zones omsloten. Door de hoeken ten opzichte van elkaar enigszins te draaien werd een rigide opzet van de buurt vermeden. Via de zigzag verlopende groenzones was het landschap rondom Westwijk verbonden met het dicht bebouwde wijkcentrum. In het groen kwamen alle openbare voorzieningen, zoals een kerk en drie scholen (gereformeerd, hervormd en openbaar), die er als losse bouwobjecten in werden gepositioneerd. Aan de buitenzijde van elke groenstrook lag een sportveld, aan de kant van het wijkcentrum de buurtwinkels. De clustering van scholen had tot voordeel dat kinderen de scholen konden bereiken zonder een hoofdverkeersader te moeten kruisen. Het woonveld zelf werd in kleinere wooneenheden of stempels opgedeeld. Een stempel is een eenheid bestaande uit verschillende woningtypen in woonstroken van verschillende hoogtes.

Binnen een stempel liggen de bouwblokken evenwijdig en loodrecht ten opzichte van elkaar. Zo’n eenheid werd een aantal malen binnen het woonveld herhaald (gestempeld). Omdat bijna elk woonveld een eigen stempel had kregen ze elk een eigen karakter. In de buurt Hoogkamer is van het herhalen van stempels afgestapt. Deze wijk is als laatste gebouwd, en inzichten over de schaal waarop gewoond moest worden veranderden. In de Hoogkamer vallen woonveld en wooneenheid of stempel samen. Kenmerkend voor de structuur zijn:  Hiërarchie: woonwijk – woonbuurt – woonveld – wooneenheid, die ook in het groen en wegen terugkomt.  Door groene en/of grotere wegen van elkaar gescheiden woonbuurten rondom centraal groen wijkcentrum en groene as met Poeldijkse Wetering  Woonvelden in hoekverdraaiing rond zigzag verlopende groene zone.  Woonvelden met stempel(s) van loodrecht op elkaar gepositioneerde bouwblokken met hoog en laagbouw  Beperkte herhaling van stempels waardoor woonvelden een eigen karakter hebben  Open groenzones als verzorgingsstroken (voorzieningen) met losstaande bouwobjecten. Bebouwing Bij het daadwerkelijke bouwen van de woningen stonden twee zaken centraal: ten eerste de snelheid waarmee woningen gebouwd werden en ten tweede een continuïteit van de bouwstroom.

Dat was in de naoorlogse periode in heel Nederland lastig: er was een tekort aan bouwmaterialen, bouwbedrijven en vakmensen. Een manier om de bouwproductie op te voeren was systeembouw. Met systeembouw of montagebouw werden de elementen in fabrieken vervaardigd (overwegend in beton) en op de bouwplaats in elkaar gezet, naar een ontwerp van een architect. Meer dan 50% van de woningen in de Westwijk werd in systeembouw uitgevoerd: een ongewoon hoog percentage in Nederland. Voorbeelden van bouwsystemen toegepast in de Westwijk zijn het Muwi Dura-systeem in Lage Weide (175 won.) en Wetering (286 won.), het Tramontasysteem in Lage Weide (348 won.), het Panagro - Larsen/Nielsen (PLN-)systeem in Zuidbuurt (756 won.) en het Dura Coignet-systeem in Hoogkamer (512 won.). Naast de montagebouw werd er uiteraard ook nog op de conventionele manier gebouwd, maar altijd in een sobere vormentaal, gebruik makend van baksteen en beton. Verbijzondering in architectuur werd vooral gezocht in de gebouwen met een bijzondere functie: scholen en kerken. Er was veel ruimte in de Westwijk voor aparte gebouwtypologieën die zorgden voor een afwisselend straatbeeld: atelierwoningen, gestapelde maisonnettes, bungalows, herenhuizen en parkflats.

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

8

Kenmerkend voor de bebouwing zijn:  Veel systeembouw met hoog- en laagbouw, in combinatie met een conventionele bouw binnen buurten  Eén gebouwtype per woonstrook  Afwisselende beeld van gebouwen door de wijk heen  Aparte losstaande architectonische gebouwen binnen groenzones Waarde Schoolvoorbeeld van het gedachtegoed van Van Tijen is vooral de naoorlogse ontwikkeling van Vlaardingen. Van Tijen werd hier als stedenbouwkundige ingeschakeld door het gemeentebestuur en ontwierp onder andere de Indische buurt, Babberspolder-Oost en de Westwijk en de hoofdstructuur van de Holywijk. Mede dankzij Van Tijen stonden de ontwikkelingen in Vlaardingen in de jaren 1950 en 1960 nationaal en internationaal voor het voetlicht en heeft een keur aan befaamde architecten er zijn voetsporen en werken achtergelaten. En omdat niet een, maar meerdere Vlaardingse wijken van de hand van Van Tijen zijn, heeft de Westwijk als onderdeel hiervan extra waarde. Beleid De wijk is niet bestemd tot beschermd stadsgezicht. De waarde komt ook tot uitdrukking op de Cultuurhistorische Atlas van de provincie (zie afbeelding 6). Lage Weide en de Wetering krijgen een hoge waarde, Hoogkamer en Zuidbuurt een redelijk hoge waarde. Bij de waardering die de provincie aan stedelijke bouwkernen geeft is vooral de gaafheid van de kern van belang.

Een hoge waarde geeft aan dat de bebouwingstructuur (huispercelen, rooilijnen, weg- en perceelsloten, evt. bruggetjes) intact is; de bebouwing zelf is wat minder gaaf; er zijn relatief weinig monumenten aanwezig zijn en hier en daar is de bestaande bebouwing door nieuwbouw vervangen. Ten opzicht hiervan is bij een redelijk hoge waarde de bebouwingstructuur nog wel intact, maar de bebouwing zelf meer aangetast, terwijl ook op meer plekken is gesloopt en nieuwbouw verrezen. De gemeente heeft beleid met betrekking tot objecten die karakteristiek zijn als gevolg van hun cultuurhistorische en architectonische waarde en situering. De definitieve lijst en het beleid zijn 11 januari 2011 door het college vastgesteld. In tabel 1 en op bijlage 1 staan de panden of objecten die zijn aangemerkt als beeldbepalend pand. Adres Buys Ballotlaan 4 ongenr Claudius Civilislaan 41 Jacoba van Beierenstraat 1-59 Karel de Grotelaan 135 Karel de Grotelaan 141+143 Karel de Grotelaan 153 Karel de Grotelaan 155+157 Karel de Grotelaan 165 Philips de Goedestraat 151 Professor Mekelstraat 255 W. van Haemstedestraat, Gr. van Hoornestraat ongenr Van Baerlestraat 99-245 Van Baerlestraat 252 Van Maerlantlaan 2

Soort Garage School Woningen Woning Woningen Woning Woningen Woning Kerk Maranatha kerk Nutsvoorziening Woningen en winkels Boerderij Klokkentoren

Omschrijving Hyundai garage Het college Vos 30 woningen Bungalow 2 woningen woning 2 woningen Bungalow Hindoestaanse tempel Gereformeerde kerk Trafohuisje Woningen en winkels Kampeerboerderij De Vreemde Vogel Vml. Ichtuskerk

Tabel 1 Overzicht aanwezige beeldbepalende panden (stand van zaken november 2014)

Bouwstenen voor beleid Toekomstige ingrepen dienen de kenmerkende structuur en bebouwing te respecteren, en zo mogelijk te versterken. Bestemmingsplan Binnen het bestemmingsplan blijft de kenmerkende structuur en bebouwing gehandhaafd. Voor de betreffende karakteristieke objecten worden er relevante regels in het bestemmingsplan opgenomen ten behoeve van het beschermen van de karakteristieke waarde.

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

9

2.3.

Cultuurhistorische landschapselementen

Van de verkaveling van het veenweidelandschap, de boerenbedrijven of historische verbindingswegen trokken de ontwerpers van de Westwijk zich niets aan. Het polderland werd opgevat als een schone lei. Er zijn dan ook weinig cultuurhistorisch waardevolle landschapselementen overgebleven. Zuidbuurt / Zuidbuurtseweg De Zuidbuurtseweg is de oude verbindingsweg tussen Vlaardingen en Maasland. Ten oosten van de wijk is de weg nog onder dezelfde naam aanwezig. En ook aan de westzijde, onder de tegenwoordige naam Zuidbuurt duikt ze weer op. Het toponiem Zuidbuurt duidt ook op het grotere gebied van weg met daarlangs liggende woonplekken en kavels. Zowel ten oosten als ten westen van de wijk is dit beeld, dat tot op de middeleeuwen teruggaat, nog aanwezig. Naast deze historische aansluitpunten op de wijk herinnert nog slechts één element in de Westwijk aan het bestaan van de buurt: boerderij Hoogkamer (de kampeerboerderij). Met de bouw van de wijk is de rest verdwenen. De Zuidbuurt is als het ware in tweeën opgeknipt. Daar waar mogelijk verdient het aanbeveling om de voormalige Zuidbuurtseweg terug te brengen in het landschap en zo weer het verband tussen de nu gescheiden “Zuidbuurten” te herstellen.

Afbeelding 7 Verdwenen cultuurhistorische elementen

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

Afbeelding 8 Topografische kaart uit 1912

1832266

10

Groeneweg In de Middeleeuwse bronnen ook wel aangeduid als Burggravenlaan. Deze weg sloot aan op de grafelijk hof en heeft een noordelijke tegenhanger, namelijk de Broekweg. Tezamen omsloten ze een oude ontginning van de grafelijke hof dat ter hoogte van het Liesveldviaduct en de Markgraaflaan heeft gelegen. Dit domein tussen de Groenenweg en de Broekweg is op kaarten van voor de aanleg van de Westwijk nog duidelijk herkenbaar aan de onregelmatige blokvormige verkaveling (afbeelding 8). Deze kavelstructuur onderscheid zich duidelijk van de langgerekte kavels in de Aalkeetpolder. Oorzaken hiervoor kunnen zijn een verschil in bodemtype zijn (veen versus klei), een verschil in periode waarin het land werd ontgonnen, of verschillende eigenaren die zich met de ontginningen bezig hielden. Ook de Groeneweg is niet meer aanwezig. Ten oosten van de wijk vindt de weg een opvolger in de Soendalaan. Poeldijksewetering / Poeldijckse Wetering Dit is een oude kreek waarvan bij de ontginningen gebruik werd gemaakt om water af te voeren. Deze oude kenmerkende structuur is in gekanaliseerde vorm als waterpartij bewaard gebleven. Deze structuur dient als zodanig bewaard te blijven. WOII De noordwesthoek van de Westwijk was in de tweede wereldoorlog deel van het terrein waar een groot luchtafweergeschut stond. Hier rondom stond een ring van kleinere afweergeschutten.

Deze waren op palen en beton gefundeerd. Eén van deze betonnen funderingen is als herinnering hieraan nog aanwezig. Door de Westwijk liep een tankgracht. Na de oorlog is de gracht dichtgegooid, maar met de aanleg van de Westwijk deels weer zichtbaar. De huidige waterloop die de noordzijde van de wijk scheidt van de Aalkeetpolder ligt op de plek van de gracht. Ook in de polder zelf is in de nabijheid nog een klein deel van de tankgracht aanwezig. Het zuidelijke deel van de gracht is verdwenen. Grens met Aalkeetpolder De grens tussen de Westwijk en de Aalkeetpolder is in meerdere opzichten van cultuurhistorische waarde. Hierboven is al op de tankgracht gewezen. Daarnaast is het ook de oude grens tussen Vlaardinger-Ambacht en Maasland. Een politieke grens die tot in een ver verleden teruggaat. Maar het vormt ook een grens tussen verkavelingstructuren. De blokverkaveling onder de Westwijk en de strokenverkaveling van de Aalkeetpolder. Een grens die altijd al in het landschap zichtbaar moet zijn geweest. Bouwstenen voor beleid Waardevolle cultuurhistorische elementen zijn: de Poeldijke wetering, de boerderij Hoogkamer, de historische aansluitpunten van de Zuidbuurtseweg / Zuidbuurt, de grens Westwijk – Aalkeetpolder en de fundering WOII-geschut. Behoud van deze elementen staat voorop.

Waar mogelijk moet de verdwenen Zuidbuurtseweg weer in het beeld terugkomen, om zo de twee gescheiden delen van de oude Zuidbuurt weer met elkaar te verbinden en de tijdsdiepte ter plekke te vergroten. Bestemmingsplan Ter plaatse van de oude Zuidbuurtseweg is op de verbeelding een zone opgenomen met de aanduiding ‘overige zone - cultuurhistorische waarden’. De gedachte is dat de ligging van deze oude weg ooit op enige manier kan worden gemarkeerd. Daarom is geregeld dat er daar in het openbaar toegankelijk gebied geen gebouwen zijn toegestaan. De verdwenen Groeneweg keert, zij het enigszins verlegd, terug in het geknikte verloop van de Floris de Vijfdelaan en Dirk de Derdelaan, terwijl het verloop van de oude Poeldijkse wetering nog altijd zichtbaar aanwezig is. Deze cultuurhistorische lijnelementen zijn al gemarkeerd.

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

11

2.4.

Archeologie

Kader In de Monumentenwet 1988 is aangegeven bij het vaststellen van een bestemmingsplan en bij de bestemming van de in het plan begrepen grond rekening dient te worden gehouden met in de in de grond aanwezige dan wel te verwachten monumenten. Onderzoek Voor dit bestemmingsplan is een archeologische inventarisatie uitgevoerd. Hieruit blijkt dat in de wijk de Vlaardingen-cultuur is aangetroffen. Uit het neolithicum zijn ook vondsten van de klokbekercultuur naar boven gekomen Er is daarom een grote kans dat nog meer sporen en vondsten uit het neolithicum in de bodem aanwezig zijn. Resten uit de Bronstijd zijn schaars in Vlaardingen. Sporadisch zijn ze aangetroffen. De kans op het vinden hiervan is klein. Uit de IJzertijd / Romeinse Tijd zijn enkele vindplaatsen in de wijk bekend. Ook ligt de wijk nabij de Vergulde Hand–west en de Aalkeet, waar veel vindplaatsen uit de IJzertijd liggen. De kans op aantreffen van resten uit de Romeinse en IJzertijd is hoog. Enkele boerderijplaatsen uit de middeleeuwen zijn bekend. Daarnaast zal het oude wegenpatroon en kavelpatroon tot deze tijd teruggaan. Mogelijk liggen er meer vindplaatsen uit de middeleeuwen. Patronen en woonplekken lopen door in de nieuwe tijd. Sporen uit deze tijd zijn daarom ook aan te treffen, ook op andere plekken. De noordwesthoek van de Westwijk was deel van het terrein waar in WOII een luchtafweergeschut stond.

En in de ondergrond van de wijk ligt nog altijd een tankgracht. Vroeger woonde de mens vooral op de oeverwallen langs oude kreken en op verlande kreken. Het aantreffen van archeologische vondsten en sporen op en langs deze kreken moet daarom hoog worden ingeschat. Maar ook op het buiten de kreken gelegen veen werd gewoond, getuige de opgravingen op de Vergulde Hand. De woondichtheid was hier vermoedelijk lager, zodat voor het veen een middelhoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten geldt. Archeologisch onderzoek uitgevoerd na archeologische inventarisatie, bevestigt het beeld dat is geschetst in de inventarisatie. Uit de waarnemingen blijkt dat de wijk is opgehoogd. De overgang naar de natuurlijke ondergrond ligt van op circa 30 – 100 cm onder maaiveld.

Afbeelding 9 Archeologische waarden en verwachtingenkaart

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

12

Afbeelding 10 Archeologische dubbelbestemmingen

Algemene omgang met archeologie In het kader van de archeologische monumentenzorg geldt een algemene procedure, de AMZcyclus. In deze procedure wordt een aantal stappen onderscheiden. Ten eerste dient een inventarisatie te worden gedaan, het zogeheten ‘bureauonderzoek’ (BO). In deze fase worden alle bestaande archeologische gegevens verzameld. Indien er aanwijzingen bestaan voor de aanwezigheid van archeologische waarden (bestaand of verwacht), of juist indien er onvoldoende informatie voorhanden blijkt te zijn, zal de procedure door een “Inventariserend Veldonderzoek” (IVO) worden gevolgd. In het IVO worden door middel van non-destructief onderzoek (bijvoorbeeld grondboringen, grondradar, weerstandsmetingen) of meer destructieve methoden als het trekken van proefsleuven meer archeologische gegevens verzameld. Het onderzoek resulteert in een verslag waarin op grond van de verkregen gegevens terreinen worden gewaardeerd. Op basis van de waardering kunnen terreinen worden aangewezen die archeologische waarden bevatten. Het uitgangspunt van de archeologische monumentenzorg is dat terreinen die archeologische waarden bevatten door middel van planaanpassing behouden blijven. De bescherming en het behoud van archeologische waarden wordt hiermee geoptimaliseerd en werkt bovendien kostenbesparend.

De inventarisatie van archeologische waarden dient dan ook in een zo vroeg mogelijk stadium van de planvorming plaats te vinden. Bij onontkoombare vernietiging van belangrijke archeologische waarden dienen deze door middel van een opgraving te worden gedocumenteerd. Hieronder kan ook worden verstaan, het archeologisch begeleiden van de werkzaamheden. Opgraven en begeleiden dient te gebeuren door een bedrijf dat hiertoe volgens de Monumentenwet toe gemachtigd is. De kosten voor de stappen die in de procedure gevolgd worden komen ten laste van het project (de initiatiefnemer/veroorzaker).

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

13

Bestemmingsplan (zie afbeelding 10) Om de aanwezige en verwachte archeologische monumenten tegen vernietiging te behoeden, is in dit bestemmingsplan een beschermende regeling opgenomen. Er worden vier dubbelbestemmingen onderscheiden:  Waarde Archeologie 1 (WR-A-1): Gebied van archeologische waarde. Hier wordt geen verstoring toegestaan. Plannen die de bodem minder diep dan 30 cm onder maaiveld verstoren, zijn hiervan uitgezonderd.  Waarde Archeologie 2 (WR-A-2): Gebied van archeologische waarde. Plannen die de bodem minder diep dan 100 cm onder maaiveld verstoren, zijn hiervan uitgezonderd.  Waarde Archeologie 3 (WR-A-3): Gebied met een hoge of middelhoge archeologische verwachting. Ruimtelijke plannen met een omvang van 100 m2 of meer dienen aandacht aan archeologie te besteden. Plannen die de bodem minder diep dan 30 cm onder maaiveld verstoren, zijn hiervan uitgezonderd.  Waarde Archeologie 4 (WR-A-4): Gebied met een middelhoge archeologische verwachting. Ruimtelijke plannen met een omvang van 100 m2 of meer dienen aandacht aan archeologie te besteden. Plannen die de bodem minder diep dan 70 cm onder maaiveld verstoren, zijn hiervan uitgezonderd. De bescherming is gebaseerd op de aanwezigheid van archeologische sporen, dan wel een verwachting hierover, waarbij de diepte waarop vondsten en sporen zijn aan te treffen van belang is.

Er zijn twee gebieden van archeologische waarde. Eén terrein (WR-A-1, bij boerderij Hoogkamer) ligt in een gebied dat niet is opgehoogd. Sporen liggen dicht onder het maaiveld. Het waardevolle terrein bij de Arij Koplaan (WR-A-2) is wel opgehoogd. Hier wordt daarom tot een grotere diepte vrijgegeven. In gebieden met een middelhoge of hoge archeologische verwachting wordt de vrijstellingsgrens voor het verrichten van archeologisch onderzoek aangehouden die in de Monumentenwet 1988 is vermeld, en is verwoord in het beleid van de provincie Zuid-Holland. Voorts geldt, volgend op provinciaal beleid, een vrijstelling voor alle plannen die de bodem minder diep dan 30 cm verstoren (WR-A-3). In opgehoogde en onderzochtegebieden (WR-A-4), is de grens naar 70 cm opgerekt.

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

14

Afbeelding 11 Begrenzing Westwijk

Afbeelding 12 Vijf buurten

Afbeelding 13 Woonvelden en voorzieningenstroken

Afbeelding 14 Verkeersstructuur

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

15

3.

HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED EN OMGEVING

3.1.

Ruimtelijke structuur

De Westwijk is verdeeld in vijf buurten: Lage Weide, Wetering Noord, Wetering Zuid, Hoogkamer en Zuidbuurt (zie afbeelding 12). Met uitzondering van Wetering Zuid bestaan deze buurten steeds uit twee wooneenheden aan weerszijden van een oorspronkelijke voorzieningenstrook (zie afbeelding 13). De wooneenheden bestaan weer uit stempels van laagbouw en gestapelde bouw in een orthogonale (rechthoekige) opzet. In de voorzieningenstrook stonden oorspronkelijk de kerken en scholen in een groene setting, inmiddels zijn die deels vervangen door woningen. Aan het ene uiteinde van de strook bevindt zich een sportterrein, aan het andere uiteinde een winkelstrip met bovengelegen woningen. Tussen de vier winkelstrips ligt het centrumgebied met het wijkpark (Marnixplantsoen en Heemtuin). 3.2.

Verkeer en parkeren

Inventarisatie De verkeersstructuur van de wijk is duidelijk en overzichtelijk. Doorgaans is er sprake van een centrale ontsluitingsweg naar een woonbuurt die vervolgens vertakt in buurtontsluitingswegen. Er liggen fietsroutes die behoren tot het netwerk voor fietsers. In het zuiden ligt het metrostation Vlaardingen-West. Beleid Verkeer en vervoer legt een aanzienlijk beslag op de ruimte in de stad. Het gemeentelijk verkeers en vervoersbeleid is door de raad in 2018 vastgelegd in Actieplan Mobiliteit. Het Actieplan Mobiliteit vormt het spoorboekje voor het uitvoeren van het verkeers en vervoersbeleid tot 2030. In het Actieplan is een aantal kernopgaven geformuleerd. Deze kernopgaven vormen de basis voor de verdere uitwerking de komende jaren in diverse uitvoeringsprogramma’s. Het doel is om de verkeersstructuur zo in te richten, dat een duurzaam veilig wegennet ontstaat en een goede bereikbaarheid gegarandeerd is. De focus ligt daarbij op het verder uitbouwen van een prettige, leefbare en gezonde stad om te wonen, te verblijven te recreëren en te ondernemen. De kernbegrippen veilig, bereikbaar en gezond zijn daarbij van toepassing. Het Actieplan Mobiliteit vormt ook de basis voor de beleidsregel Parkereenormen 2019 die van toepassing bij alle nieuwe ontwikkelingen en gebruikt wordt om bij een nieuwe Omgevingsvergunning te toetsen of sprake is van voldoende parkeergelegenheid.

Het kunnen opleggen van een parkeereis bij nieuwe ontwikkelingen is in 2019 geregeld in het paraplubestemmingsplan Parkeren. Auto De categorie-indeling van het wegennet in gebiedsontsluitingswegen (50 km/u) en erftoegangswegen (30 km/u) is een belangrijke bouwsteen van Duurzaam Veilig. Hierbij worden functie, vormgeving en gebruik van de weg op elkaar afgestemd. Waar bij gebiedsontsluitingswegen de nadruk ligt op het bereikbaar houden en vlot afwikkelen van het verkeer, ligt bij erftoegangswegen de nadruk meer op de toegankelijkheid en de verblijfsfunctie. Bij werkzaamheden aan de wegen in het plangebied worden deze zoveel mogelijk conform de uitgangspunten van Duurzaam Veilig vormgegeven. Met het groeiende autobezit hangt samen dat de hoeveelheid verkeer jaarlijks toeneemt. De toename is locatie gebonden en afhankelijk van de functie van het gebied en de infrastructuur binnen dat gebied. In het bestemmingsplan wordt weliswaar een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk gemaakt, maar de toevoeging ten opzichte van de voormalige flats is beperkt, waardoor de hoeveelheid verkeer in het plangebied naar verwachting niet meer dan alleen autonoom zal groeien. Fiets Het gebruik van de fiets en het lopen wordt vanuit mobiliteits- en milieuoogpunt bevorderd.

De langzaam verkeersstructuur dient algemeen gesteld te voldoen aan vijf hoofdeisen: samenhang, directheid, aantrekkelijkheid, veiligheid en comfort.

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

16

Openbaar vervoer Het openbaar vervoer bestaat uit het metro-station Vlaardingen-West ten behoeve van de spoorverbinding Rotterdam – Hoek van Holland en diverse buslijnen die daar halteren. De spoorlijn is veranderd in een lightrail verbinding (de Hoekselijn). Parkeren, laden en lossen en stallen Voor het bepalen van de parkeerbehoefte wordt gerekend met normen van de beleidsregel Parkeernormen 2019 (zie bijlage 3). Uitgangspunt van eventuele ontwikkelingen (nieuwbouw en functiewijziging) is dat de te verwezenlijken bouwprojecten op eigen terrein voldoen aan de norm. Bij het berekenen van het benodigde aantal parkeerplaatsen wordt onder andere rekening gehouden met dubbelgebruik van parkeerplaatsen. Voor herstructureringsgebieden is het mogelijk om afspraken te maken over maatwerk. Bestemmingsplan In het bestemmingsplan is opgenomen dat bij nieuwe ontwikkelingen en functiewijziging zal moeten worden voorzien in voldoende parkeergelegenheid volgens de beleidsregel. Als gevolg van wetswijziging mogen stedenbouwkundige voorschriften, waaronder regels over de benodigde parkeerruimte voor motorvoertuigen en fietsen en laden en lossen, niet meer in de Bouwverordening worden opgenomen.

Aangezien de Bouwverordening geldt naast de geldende bestemmingsplannen, kan de gemeente dergelijke regels dus uitsluitend in bestemmingsplannen opnemen (in het kader van de “goede ruimtelijke ordening”). Daarom wordt nu ook opgenomen dat er voldoende ruimte dient te zijn voor laden en lossen en stallen van fietsen. De nu opgenomen regels voor parkeren zijn rechtstreeks overgenomen uit het paraplubestemmingsplan Parkeren 2019

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

17

Afbeelding 16 Ecologische structuur (Bron: Groenplan Vld)

Afbeelding 15 Groenstructuur (Bron: Groenplan Vlaardingen)

3.3.

Groen

Inventarisatie In het Groenplan Vlaardingen is het groen in de wijk als volgt beschreven. Deze wijk dateert uit de jaren '60 en kenmerkt zich door veel flats met binnentuinen of 'woonvelden'. Deze woonvelden hebben een semi-openbaar karakter, maar zijn nog veelal in eigendom en beheer van de Woningstichtingen of VvE’s. Er worden echter steeds meer woningen van de Woningstichtingen verkocht, waarbij ook het groen verkocht wordt. Naast de flats staan er ook grondgebonden woningen met tuinen. Deze tuinen en 'semiopenbare' woonvelden hebben een grote invloed op het groene karakter van de wijk. Het openbaar groen ligt langs de randen en in de z-vormige voorzieningenstroken (scholen, kerken, bibliotheek). Er staan bomen in de straten. De grotere groenelementen zijn verder: Marathonweg, Sportvelden Fortunapad, Heempark en Marnixplantsoen. De wijk ligt aan de westrand van Vlaardingen, tegen de polders aan. Vanuit de wijk is het buitengebied bereikbaar en beleefbaar. In de wijk is de grondwaterstand relatief hoog en er is veel oppervlaktewater aanwezig. Deze wijk wordt daarom ook wel Waterwijk genoemd. Water en groen zijn in deze wijk nauw met elkaar verweven. Het assortiment groen is afgestemd op ‘natte groeiomstandigheden’.

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

18

In de omgeving van de Prof. Rutgerstraat en de Planciusstraat zijn wadi's aangelegd ten behoeve van de waterafvoer. Deze wadi's dragen bij aan de groenbeleving en de waterhuishouding. Beleid Het beleid is in het algemeen is gericht op stimuleren van gebruik en beleving, versterken van structuur en netwerk, verrijken van ecologie en garanderen van duurzame instandhouding. Om voldoende kritische massa te hebben wordt bij nieuwe ontwikkelingen of herinrichtingen gestreefd naar een aandeel groen en water van minimaal 20% van het oppervlak in de groenstedelijke gebieden en minimaal 10% aan groen in de centrumstedelijke gebieden. Speciale aandacht is er voor de bomen in bestaande en nieuwe situaties. De parkeerdruk in het centrumgebied is over het algemeen hoog. Als er ontwikkelingen plaatsvinden in de buitenruimte moet er telkens een zorgvuldige afweging tussen de belangen plaatsvinden. Er wordt gestreefd de boomplaatsen zo te kiezen dat solitaire bomen uit kunnen groeien tot monumentale bomen op plaatsen die daarvoor in aanmerking komen. Particulieren worden gestimuleerd hun tuin groen te houden en niet te verharden. Bij alle afwegingen over de openbare ruimte worden de volgende waarden meegenomen: identiteit, gastvrij en bruikbaar, gezond en duurzaam. Bestemmingsplan In het bestemmingsplan krijgt het bestaande, relevante groen de bestemming Groen.

Verder wordt groen mogelijk gemaakt in overige bestemmingen. 3.4.

Water

Algemeen Water en ruimtelijke ordening hebben veel met elkaar te maken. Aan de ene kant is water één van de sturende principes in de ruimtelijke ordening en kan daarmee beperkingen opleggen aan het ruimtegebruik zoals locaties voor stadsuitbreiding. Aan de andere kant kunnen ontwikkelingen in het ruimtegebruik ongewenste effecten hebben op de waterhuishouding. De aanwezigheid van water wordt als kwaliteitsverhogend gezien voor woningbouw. Beleid Het beleid (en de overige kaders) op Europees, rijks en provinciaal niveau is/zijn neergelegd in de Europese Kaderrichtlijn Water, het Nationaal Waterplan, de Waterwet, het Nationaal Bestuursakkoord Water en het Provinciaal Waterplan. Watertoets In het ‘Besluit ruimtelijke ordening’ (Bro) is de verplichting opgelegd om ten behoeve van de voorbereiding van een ruimtelijk plan vooroverleg te voeren met de waterbeheerder(s), de zogenaamde watertoets. De watertoets is een waarborg voor water in ruimtelijke plannen en besluiten. Waterhuishoudkundige doelstellingen worden daarbij expliciet en op een evenwichtige wijze in beschouwing genomen binnen deze ruimtelijke plannen en besluiten. De waterhuishouding wordt hierbij op een integrale wijze benaderd. Zowel het oppervlaktewater als het grondwater moeten (in samenhang) in beschouwing worden genomen. Daarbij gaat het naast de kwantiteit ook om de kwaliteit.

De integrale benadering van waterhuishouding betekent ook dat de waterhuishouding moet worden benaderd in samenhang met andere beleidsvelden. De watertoets is een instrument om deze integrale benadering vorm te geven en om het watersysteem gezamenlijk op orde te krijgen. Een watertoets geeft aan wat de gevolgen zijn van een ruimtelijk plan voor de waterhuishouding in het betreffende gebied. Vanaf 1 november 2003 moet een waterparagraaf worden opgenomen in de ruimtelijke onderbouwing. Doel van de watertoets is de relatie tussen planvorming op het gebied van de ruimtelijke ordening en de waterhuishouding te versterken. Wanneer er bouwplannen zijn, moet hierover volgens de toets eerst worden overlegd met de betrokken waterbeheerders in de regio. Daarbij moeten alle gevolgen met betrekking tot water tegen het licht worden gehouden. Dat betekent dat zowel wordt gekeken naar overstromingsgevaar,

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

19

wateroverlast, verdroging als waterkwaliteit. In waterstaatkundig opzicht maakt het plangebied deel uit van het beheergebied van het Hoogheemraadschap van Delfland. Nationaal Bestuursakkoord Water In het Nationaal Bestuursakkoord Water worden de gezamenlijke uitgangspunten geformuleerd voor een integraal waterbeleid in de 21e eeuw. De verantwoordelijkheid voor de te treffen waterhuishoudkundige maatregelen gericht op vasthouden, bergen en afvoeren van water ligt bij het waterschap (hoogheemraadschap). Kaderrichtlijn Water De Kaderrichtlijn Water (KRW) is een Europese richtlijn die verplichtingen oplegt om aan strengere normen voor de waterkwaliteit te voldoen. Het doel van deze richtlijn is te zorgen dat de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater uiterlijk in 2027 op orde is. De komende jaren wordt gewerkt aan schoon en gezond water, wat belangrijk is voor planten, dieren en mensen. Omdat water zich niet aan grenzen houdt, bepaalt de KRW dat waterbeheerders per stroomgebied moeten samenwerken om te komen tot een maatregelenpakket. Het pakket maatregelen omvat onder meer de aanleg van natuurvriendelijke oevers, maatregelen voor herstel van verdroging, het saneren van bodemverontreiniging bij drinkwaterwinning en het saneren van ongezuiverde lozingen. Vlaardingen is onderdeel van het deelstroomgebied Rijn-West.

Handreiking Watertoets voor gemeenten Om de kans op wateroverlast te verkleinen is het van belang ervoor te zorgen dat het watersysteem optimaal functioneert en goed wordt onderhouden. Hiervoor hanteert Delfland het stand-still beginsel. Dit houdt in dat de kans op wateroverlast niet mag toenemen als gevolg van een ingreep in het watersysteem of een handeling die invloed heeft op het functioneren van het watersysteem. Ruimtelijke ontwikkelingen kunnen invloed hebben op het watersysteem, bijvoorbeeld door een toename van het verhard oppervlak. Ook kan een gebied van functie veranderen, waardoor het vereiste beschermingsniveau verandert. Indien ontwikkelingen tot een verandering van de belasting op het watersysteem leiden, moet dit conform het stand-still beginsel worden gecompenseerd. Uitgangspunt is dat ieder gebied moet voldoen aan de inundatienormen, de wettelijke veiligheidsnorm aangegeven als de gemiddelde kans – per – jaar op wateroverlast door hevige neerslag. Ook mag een verandering niet tot grote afvoer naar andere gebieden leiden (afwentelen). Daarnaast moet worden tegengegaan dat de nog beschikbare ruimte in het watersysteem door (ruimtelijke) ontwikkelingen geleidelijk aan steeds kleiner wordt (normopvulling). Om de benodigde compensatie voor een (ruimtelijke) ontwikkeling te berekenen, heeft Delfland de Watersleutel ontwikkeld.

De Watersleutel toont het verschil tussen de benodigde waterberging in de huidige situatie én in de toekomstige situatie. Waterbeheerplan Hoogheemraadschap van Delfland Het Waterbeheerplan (WBP 5) van het Hoogheemraadschap van Delfland beschrijft de strategie ten behoeve van de uitvoering van zijn kerntaken voor de komende jaren. Het is de leidraad voor het handelen van Delfland in de planperiode 2016-2021. Bij de uitvoering van het WBP 5 staan de kerntaken vanzelfsprekend voorop, de waterveiligheid, het waterbeheer, de waterkwaliteit en het zuiveren van afvalwater. Keur Hoogheemraadschap van Delfland Voor werkzaamheden en activiteiten in en rond sloten, dijken en grondwateronttrekkingen gelden een aantal regels, zodat het hoogheemraadschap zijn taken goed kan uitoefenen. Deze regels zijn vastgelegd in de Keur Delfland en de bijbehorende algemene regels. In deze Keur staan gedoogplichten, geboden en verboden die betrekking hebben op watergangen en waterkeringen. Voor alle handelingen die worden uitgevoerd direct of in de nabijheid van een water of dijk, is een vergunning of ontheffing van het waterschap nodig. In sommige situaties kan worden volstaan met een melding. In de Keur is geregeld dat kern- en beschermingszones voor waterkeringen (en watergangen) in acht dienen te worden genomen. De breedte en maatvoeringen van deze zones is vastgelegd in de ‘legger’.

Toelichting bestemmingsplan Westwijk, vastgesteld

1832266

20

Waterplan Vlaardingen De gemeente Vlaardingen en het Hoogheemraadschap van Delfland hebben gezamenlijk het Waterplan Vlaardingen opgesteld. Het waterplan is een integratiekader voor het totale waterbeheer in Vlaardingen. Het waterplan bestaat uit een aantal deelplannen, waaronder een Watervisie, een Waterfunctieplan en een Waterstructuurplan. In de plannen geven Vlaardingen en Delfland een gezamenlijk visie op de gewenste ontwikkeling van het watersysteem op middellange termijn (2030). Met het oog op de klimaatsverandering zal het watersysteem van Vlaardingen in de toekomst moeten worden aangepast. Het watersysteem van Vlaardingen kenmerkt zich door een snelle afvoer van regenwater, voornamelijk via de riolering. In de stedelijke polders stroomt veel water vanuit de singels de riolering in en wordt het water via overstortbemaling afgevoerd naar de Nieuwe Maas. De visie van het waterplan is gericht op een robuust systeem waarin meer water wordt vastgehouden en meer waterberging wordt uitgewerkt om die opgave te realiseren.

Het waterplan Vlaardingen geeft daarmee invulling aan het waterbeleid, met als hoofddoelstellingen:  Water draagt in belangrijke mate bij aan de ruimtelijke kwaliteit van Vlaardingen;  De stedelijke polders van Vlaardingen voldoen aan de NBW-normering wateroverlast;  Het water in Vlaardingen is schoon en voldoet op termijn aan de eisen van de KRW;  De vuilemissie uit de riolering is teruggebracht volgens de normering basisinspanning;  Het oppervlaktewater wordt niet meer via de riolering afgevoerd. Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2019 beschrijft hoe de gemeente Vlaardingen invulling geeft aan haar zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. In dit plan vertaalt de gemeente de ambities voor de rioleringszorg naar concrete doelen, een strategie en daarvoor benodigde activiteiten. De gemeente Vlaardingen werkt samen met haar gebiedspartners aan de thema’s:  Schoon & Gezond  Droog & Veilig  Duurzaam & Doelmatig Inventarisatie: huidige situatie kenmerken watersysteem Locatiebeschrijving De Westwijk is een ruim opgezette wijk met relatief veel groen en water. Het plangebied beslaat circa 187 hectare. Grondwater en bodem De Westwijk is gebouwd op een slappe ondergrond, bestaande uit klei en veen. Voor het bouwen woonrijp is het gebied opgehoogd met zand, waarvan de laagdikte circa 0,5 m à 1 meter bedraagt.

De bodem heeft een gemiddelde zettingssnelheid van 3,1 mm per jaar, met uitschieters tot 14 mm per jaar. De wijk is aangelegd op een peil van NAP -1,50 meter, met een drooglegging van 1,20 meter. Het peil van het freatische grondwater wordt in principe in stand gehouden door het singelpeil. Uit de metingen blijkt dat het grondwaterpeil, afhankelijk van de locatie, sterk fluctueert met de seizoenen. De gemiddelde ontwateringsdiepte in de Westwijk bedraagt circa 60 centimeter. Waarbij in een aantal delen van de Westwijk het grondwater tot circa 30 centimeter beneden maaiveld kan stijgen. In de onderstaande tabel is de gemiddelde ontwateringsdiepte (in de periode van 1990 t/m 2015) per peilbuis weergeven: Locatie 2-1.01 = Meijerstraat 2-1.02 = ‘s Gravesandestraat 2-1.03 = Keesomstraat 2-1.04 = Van Boisoitstraat 2-1.05 = Floris de Vijfdelaan 2-1.06 = Claudius Civilislaan 2-1.07 = Roemer Vischerstraat 2-1.08 = Vossiusstraat