Jaarstukken 2022 Stroomopwaarts
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2022 Stroomopwaarts MVS
t.b.v. - de vergadering van het DB op 6 april 2023 - de vergadering van het AB op 11 mei 2023
Inhoudsopgave 1
Voorwoord en leeswijzer..................................... 3
2
Jaarstukken in hoofdlijnen .................................. 6 2.1
Beleidsverantwoording ........................................6
2.2
Stroomopwaarts in beeld .................................... 12
4.4
5
Financieel resultaat .......................................... 19
2.5
Voorstel resultaatbestemming.............................. 22
2.6
Realisatie gemeentelijke bijdrage ......................... 22
2.6.1 2.6.2
5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.1.4
5.2
Maatwerk ........................................................... 26 Balanspositie....................................................... 27
6
3.1
Programma Inkomen ......................................... 28
3.2
Programma Werk.............................................. 33
3.3
Programma Werkleerbedrijf ................................ 37
3.4
Programma Inburgering...................................... 41
3.5
Algemene dekkingsmiddelen ............................... 43
3.6 Overige onderwerpen: Overhead, Onvoorzien en Vennootschapsbelasting............................................. 44
4
Paragrafen..................................................... 45 4.1
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .. 45
4.2
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .................. 53
4.3
Paragraaf Financiering ....................................... 53
2
Balans ................................................................64 Toelichting op de balans..........................................65
5.3
SiSa-bijlage 2022.............................................. 85
5.4
Baten en lasten per taakveld ............................... 88
Bijlagen..........................................................89 6.1
Programmaverantwoording................................ 28
Programmarealisatie van baten en lasten.....................58 Analyse afwijkingen tussen begroting en rekening ..........59 Resultaat incidentele baten en lasten (in € 1.000) ..........60 Wet normering topinkomens.....................................62
Balans met toelichting ....................................... 64
5.2.1 5.2.2
Jaarverslag......................................................... 28 3
Jaarrekening ...................................................58 5.1 Overzicht van het gerealiseerd saldo van baten en lasten met toelichting............................................... 58
2.3 Verantwoording extra inzet middelen re-integratie (decembercirculaire gemeentefonds 2020)..................... 15 2.4
Paragraaf bedrijfsvoering ................................... 55
Controleverklaring............................................ 89
1 Voorwoord en leeswijzer We kijken met trots terug op de afgelopen periode. De wereldwijde pandemie zorgde nog voor een roerig begin van het jaar, waarin de re-integratie dienstverlening niet direct vanaf het begin gestart kon worden. Er is wel zoveel als mogelijk ingezet op een dienstverlening via digitale contact- en trainingsvormen, maar het heeft gevolgen gehad voor de in-, door- en uitstroom van kandidaten. Vanaf april zagen we gelukkig weer een licht positief saldo van in- en uitstroom in de maandcijfers. Deze daling van het uitkeringsbestand zette zich gedurende de rest van het jaar langzaam voort. De ingezette verbetering van ons re-integratieproces (doorontwikkeling) kreeg steeds meer vorm en diverse projecten begonnen een bescheiden positieve bijdrage te leveren aan dit resultaat. Hierbij valt te denken aan de inzet van tijdelijke interne banen bij projecten die wij in samenwerking met Pieter Pot en Food in Concept binnen de eigen werkleerbedrijven organiseren. Ook de pilot ‘Hallo Verkoop’ waarbij wij samen met een commercieel bedrijf een opleiding tot klantcontactmedewerker organiseren heeft een positief effect gehad. In het najaar zijn wij begonnen met de z.g. ‘sluitende aanpak’. Deze aanpak voorziet erin dat kandidaten die het hele re-integratieproces hebben doorlopen maar geen baan kunnen vinden, bij Stroomopwaarts intern de praktijkroute gaan doorlopen.
Ook het assesmentcenter kon pas later starten en wij konden vanaf half maart de eerste kandidaten in de werkleertrajecten ontvangen. Het is lastig gebleken de werkleertrajecten volgens de ambitie te vullen. Soms had dat praktische oorzaken (denk aan wachtlijsten bij de kinderopvang), maar vaak meer fundamentele. De directe inzetbaarheid van veel cliënten op de arbeidsmarkt is vaak beperkt, mede door taalproblemen. De ontstane situatie door de oorlog in Oekraïne en de gevolgen daarvan in de vorm van de financiële crisis zorgde voor onrust bij veel cliënten en medewerkers, anderzijds waren en zijn ook de financiële gevolgen voor de doelgroep groot. De gestegen (energie-)prijzen zorgden voor acute geldproblemen voor velen en gaf een negatief effect op de geestelijke en fysieke gezondheid en daarmee de inzetbaarheid van de mensen. Wij hebben hierop geacteerd door goede voorlichting, vroegsignalering van schulden, schuldhulpverlening en bijvoorbeeld maatschappelijk werk. Het effect van de inflatie beperkte zich niet enkel tot de minima, maar ook een (tot nu toe) voor ons onbekende groep inwoners; de stijgende energielasten en inflatie hebben grote gevolgen voor mensen uit alle inkomenscategorieën.
Gelukkig hebben we laten zien flexibel te kunnen schakelen bij gewijzigde omstandigheden, de nieuwe (en tijdelijke) activiteiten binnen Stroomopwaarts (Oekraïense vluchtelingen en de energietoeslag) hebben we zo snel als mogelijk en zorgvuldig invulling gegeven. Dit door de grote inzet en het harde werk van onze medewerkers. We staan echter wel onder druk, de arbeidsmarkt is ook voor ons erg krap en dat merkten bij het inzetten van tijdelijke krachten op nieuwe tijdelijke opgaven als de energietoeslag en het leefgeld voor Oekraïners. Dit leidde grote werkdruk voor de medewerkers van Stroomopwaarts en daarmee tot risico’s ten aanzien van de gestelde ambities van onze uitstroom en op de kwaliteit van dienstverlening. We kijken echter ook vooruit. In de strategische visie werk en inkomen, die in december 2021 is vastgesteld door de MVS-gemeenteraden, is de koers voor Stroomopwaarts voor de komende jaren bepaald. Voor de ontwikkeling van het uitkeringsbestand gaan wij nog altijd uit van de verscherpte doelstelling. Met deze extra daling kunnen wij de daling van de BUIG-budgetten, zoals het Rijk die eind april 2022 bekend maakte voor een deel opvangen. De impact van de huidige inflatie blijft daarbij natuurlijk een belangrijke onzekere factor. Wij ontwikkelen onze dienstverlening verder door om hier een antwoord op te formuleren.
Want, we hebben de doelstelling om de landelijke trend in de komende jaren te “verslaan”. In de loop van 2022 hebben we daarom ingezet op aanvullende maatregelen. Bijvoorbeeld ten aanzien van de mogelijkheden voor kinderopvang en het vergroten van de uitstroommogelijkheden. Hierbij is ook gedacht aan taal (taalonderwijs, werkleertrajecten in de eigen taal). Nogmaals een groot compliment aan onze medewerkers en de wijze waarop we binnen de omstandigheden onze dienstverlening zo goed mogelijk in stand hebben gehouden. Met name de verstrekking van de energietoeslag deed een pittig beroep op de organisatie en we hebben een paar maal bijgestuurd op bijvoorbeeld de capaciteit van het team. Dit blijft de aandacht vragen van de organisatie en het dagelijks bestuur.
3
We zijn blij met het in ons gestelde vertrouwen. Dit in het belang van onze kwetsbare inwoners, de sociale opdrachtgevers en onze (vaak kwetsbare) medewerkers. Stroomopwaarts staat ook in 2023 klaar om onze inwoners van dienst te zijn!
de secretaris,
de voorzitter,
mevrouw N.C. van der Wekken
mevrouw A.N. Biekman
4
Leeswijzer De jaarstukken 2022 zijn opgebouwd conform de begroting van 2022 en bestaan uit de volgende onderdelen: - Beleidsverantwoording - Jaarverslag met daarin: o Programma’s o Paragrafen - Jaarrekening met daarin: o Overzicht van baten en lasten met toelichting o Balans en toelichting o SiSa-bijlage o Baten en lasten per taakveld - Bijlagen De beleidsverantwoording vormt een samenvatting van de belangrijkste keuzes die Stroomopwaarts in 2022 heeft gemaakt en van uitgevoerde maatregelen die bepalend waren voor het resultaat. Samen met Stroomopwaarts in beeld en Financieel resultaat geeft dit op hoofdlijnen een goed beeld van Stroomopwaarts in 2022. In de programma’s, paragrafen en jaarrekening worden de inspanningen en resultaten gedetailleerder toegelicht en wordt meer verdieping aan de financiën gegeven. De bedragen in tabellen van de Jaarstukken zijn weergegeven in € 1.000, tenzij anders aangegeven. Wanneer een liggend streepje ‘-‘ wordt gebruikt bij bedragen in een tabel, wijst dit op een nadeel. In dat geval is er bij een vergelijking tussen realisatie en begroting sprake van een hogere last of een lagere baat. Tenzij anders aangegeven, hebben alle cijfers betrekking op de periode januari 2022 tot en met december 2022. Door afrondingen kunnen kleine verschillen ontstaan tussen de bedragen in verschillende tabellen.
5
2 Jaarstukken in hoofdlijnen 2.1 Beleidsverantwoording In deze samenvatting nemen wij u mee langs een aantal belangrijke ontwikkelingen en bevindingen van het afgelopen jaar.
Realisatie hoofdambities 2022
De hoofdambities die in de begroting voor 2022 zijn geformuleerd zijn als volgt: a. De gehele doelgroep Participatiewet participeert met plezier en naar vermogen, en is trots op wat zij doet en bereikt heeft. b. Investeren in (arbeids)ontwikkeling. c. Ernaar streven dat ondernemers in de regio sociaal ondernemen. d. Een stabiele vangnetfunctie vormen voor de meest kwetsbare werknemers. e. Een integrale aanpak hanteren op armoede en schulden. • Werken vanuit de visie dat het beter is armoede en schulden te voorkomen dan te genezen. • Uitvoeren, bieden van ondersteuning bij de aanvraag en actief onder de aandacht brengen van regelingen voor minima. • Een integraal aanbod leveren bij schuldenproblematiek. f. Implementeren van de ‘Inburgering nieuwe stijl’ per 1 januari 2022 en dit nieuwe programma ‘Inburgering’ onderdeel laten uitmaken van de begroting Stroomopwaarts. Dit met als doel integraal inburgeren. g. Verder doorontwikkelen van de organisatie: efficiënte en effectieve bedrijfsvoering en dienstverlening. In onderstaande samenvatting schetsen wij de belangrijkste ontwikkelingen. Daarnaast noemen wij de gewenste doorontwikkeling voor de verschillende uitvoeringsprogramma’s.
a. De gehele doelgroep Participatiewet participeert met plezier en naar vermogen, en is trots op wat zij doet en bereikt heeft
In lijn met de nieuwe strategische visie wordt er door Stroomopwaarts extra ingezet op en aandacht gegeven aan de doelgroep met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Hiertoe is onze dienstverlening (niet alleen het assessmentcenter, maar ook onze re-integratie trajecten) aangepast en toegankelijker gemaakt en zijn veel bijstandsgerechtigden dit jaar opnieuw goed in beeld gebracht en waar mogelijk, op een passend traject/voorziening geplaatst. Waar mogelijk gericht op werk, waar nodig (mede) gericht op zorg. Speciale aandacht is uitgegaan naar het ontwikkelen van basale werknemersvaardigheden en taal. Hiertoe is ons trainersbureau verder geprofessionaliseerd en zijn onze werkleiders getraind in de Werkstapmethodiek. De ingezette doorontwikkeling van ons huidige re-integratieproces is geïmplementeerd en diverse projecten leveren inmiddels een positieve bijdrage aan dit resultaat. Bijvoorbeeld door de inzet van tijdelijke interne banen bij projecten die wij in samenwerking met diverse ondernemers binnen en buiten het werkleerbedrijf organiseren. Ook de pilot ‘Hallo Verkoop’ waarbij wij samen met een commerciële partner een opleiding tot klantcontactmedewerker organiseren heeft een positief effect op de ontwikkeling en uitstroom van de doelgroep.
Er is, mede door de inzet van verzuimconsulenten, extra gestuurd op het verhogen van de instroom in ons assessmentcentrum en er zijn het afgelopen jaar veel groepsbijeenkomsten georganiseerd om meer cliënten tegelijkertijd te kunnen begeleiden om de extra uitstroom te bewerkstelligen. De ‘sluitende aanpak’ heeft ook een positief effect op de ontwikkeling van het uitkeringsbestand. Deze ‘sluitende aanpak’ voorziet in een loonwaardemeting en dienstverband bij Stroomopwaarts of een externe werkgever en opname in het doelgroepregister. Deze opname zorgt er vervolgens weer voor dat
6
toekomstig werkgevers gebruik kunnen maken van loonkostensubsidie, een no-riskpolis en jobcoaching. Op deze manier willen wij ook de uitstroom uit de uitkering te vergroten. In de eerste maanden van 2022 is er een bestandsstijging geweest van het aantal bijstandsuitkeringen. Dit als gevolg van de verlengde Tozo-regeling vanuit het RBZ. Nadat deze regeling eind maart is gestopt, is in april het bestand afgenomen tot onder het startniveau van 2022. Het CPB hield rekening met een landelijke daling van in totaal 3,6%. Wij hebben ingezet op een grotere daling van 5% naar circa 5.070 uitkeringen aan het einde van 2022. We hebben extra middelen ingezet om de daling te realiseren. De effecten hiervan zijn niet allemaal zichtbaar in 2022. We zijn uiteindelijk uitgekomen op een daling van 5.357 bij de start van 2022 naar 5.159 eind december2022. Deze daling van 198 uitkeringen sluit aan bij het CPB-percentage van 3,6%. In alle drie de gemeenten is het bestand gedaald, maar niet overal is de daling even snel gegaan. De daling is vooral ingezet in Schiedam. Uit bestandsanalyse tussen Vlaardingen en Schiedam is gebleken dat het verschil vooral zit in een hogere instroom in de uitkering in de gemeente Vlaardingen.
Dit heeft vermoedelijk te maken met het woningbestand aan sociale huurwoningen in de gemeente Vlaardingen en het al langer en strikter toepassen van de Rotterdamwet in de gemeente Schiedam. Verder blijkt uit de analyse dat de gemeente Vlaardingen op de doelgroepen alleenstaande ouders, dak- en thuislozen en statushouders meer uitkeringsgerechtigden heeft dan de gemeente Schiedam. Deze doelgroepen kennen over het algemeen een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Indexcijfer ontwikkeling uitkeringen in 2022 (aantallen dec´16=100)
7
Tabel ontwikkeling uitkeringen 2022 Ontwikkeling uitkeringen 2022 Ambitie 2022
M aassluis
Vlaardingen Schiedam SOW
Aantal uitkeringen op 1 januari 2022
756
2.377
2.355
5.488
Instroom 2022
138
433
429
1.000
Uitstroom 2022
-150
-594
-547
1.291
Totaal aantal uitkeringen 2022
744
2.216
2.237
5.197
Gemiddelde aantal uitkeringen 2022
750
2.297
2.296
5.343
Realisatie 01-01-2022
M aassluis
Aangepaste stand 1-1 2022
755
Vlaardingen Schiedam SOW 2.320
2.282
5.357
Instroom 2022
179
453
472
1.104
Uitstroom 2022
-203
-471
-628
-1.302
Stand 31-12-2022
731
2.302
2.126
5.159
Gerealiseerd gemiddelde per 31-12-2022
743
2.311
2.204
5.258
8
b. Investeren in arbeidsontwikkeling
In lijn met de strategische visie en de ‘doorontwikkeling’ geven wij arbeidsontwikkeling methodisch vorm. Middels de Werkstap-methodiek en specifieke werkplekopdrachten kunnen wij veel gerichter werken aan de te ontwikkelen competenties en vaardigheden van de doelgroep in plaats van ‘schieten met hagel’. Zowel de ontwikkelcoaches als werkleiders zijn hiervoor getraind en diverse professionele hulpmiddelen zijn hiervoor aangeschaft (zoals een lascomputer). Verder hebben wij een eigen ‘Opleidingshuis’ in samenwerking met ondernemers en onderwijsinstellingen waar men via leerlijnen (o.a. transport & logistiek, verkoop, groen etc.) een mbo-(deel)praktijkcertificaat kan halen. Een goed voorbeeld hiervan is het werkleertraject voor callcentermedewerkers dat wij samen met VANAD hebben opgezet en waar mensen een officieel erkend KSF-certificaat kunnen halen. Vanwege de beperkte nieuwe instroom in de bijstand, hebben we ons dit jaar meer gericht op het uitnodigen van het zogenaamde zittend bestand dat voor een groot gedeelte bestaat uit mensen met multi-problematiek. De no-show van deze groep is bijna 50% en blijft dus problematisch. Om dit zo veel als mogelijk te ondervangen nodigen wij veel meer kandidaten uit voor onze bijeenkomsten.
Daarnaast hebben wij de pilot ‘Persoonlijke aandacht’ ingezet om thuisbezoeken te brengen aan kandidaten met wie helemaal geen contact opgenomen kon worden. Ook is extra capaciteit ingezet om ‘maatregel- en verzuimgesprekken’ te voeren met cliënten die niet wensen mee te werken. Hierbij is het zaak om zoveel mogelijk mensen te bewegen hun gedrag aan te passen in plaats van direct een financiële maatregel op te leggen. Toch blijkt het in de praktijk een uitdaging om het assessmentcenter van voldoende instroom te voorzien. Veel van onze cliënten geven aan ‘griep-‘ of ‘coronaklachten’ te hebben of blijken gewoonweg nog niet in staat om een re-integratietraject te volgen. Zij worden in eerste instantie middels een zorg-, taal- of participatietraject hierop voorbereid. In het kader van de z.g. ‘sluitende aanpak’ verwachten wij in toekomst meer tijdelijke werkgelegenheid te kunnen creëren voor onze doelgroep met een afstand tot de arbeidsmarkt. Deze tijdelijke banen zijn onderdeel van de ‘interne praktijkroute’, waar het doel is om onze cliënten uitkeringsonafhankelijk te maken, extra werkervaring te bieden en op te laten nemen het doelgroepenregister. Met deze indicatie voor het doelgroepenregister wordt hun verminderde loonwaarde gecompenseerd met loonkostensubsidie, jobcoaching en zelfs een no-riskpolis.
Deze extra voorzieningen zorgen er vervolgens hopelijk weer voor dat deze cliënten aantrekkelijker worden voor plaatsing bij een reguliere werkgever.
c. Sociaal ondernemen
Middels ons Sociaal Werkpact willen wij werkgevers te interesseren voor maatschappelijk verantwoord ondernemen in de regio en hen betrekken bij onze maatschappelijke opgave. De huidige krapte op de arbeidsmarkt maakt dat hier meer kansen liggen dan ooit. Organisaties die een bijdrage leveren aan een inclusievere arbeidsmarkt in de regio worden periodiek door de wethouders en/of onze directeur in het zonnetje gezet en wordt er veel publiciteit gegenereerd rond dit thema. Na een succesvolle start bleek het dit jaar, misschien mede vanwege de onzekere economische situatie (inflatie, stijgende kosten energie en grondstoffen), moeilijker om maatschappelijke geëngageerde ondernemers te vinden die hieraan mee willen doen. Daarom is er door ons Werkgeversservicepunt ook een grote ondernemers bel-actie georganiseerd in Maassluis (volgend jaar volgen de andere gemeenten) om de aandacht hierop te vestigen en nieuwe ondernemers hiervoor te interesseren. Ook de SEN-bijeenkomsten die door het netwerk van ondernemers, onderwijs, de gemeenten en Stroomopwaarts worden georganiseerd, zorgen voor veel aandacht voor het creëren van extra werkgelegenheid voor onze doelgroepen. Vast onderdeel hiervan is de uitreiking van de MVO-trofee. Het thema van het SEN was in 2022 ‘diversiteit en inclusie’ en zowel het voorjaars- als het najaarsevent (bij Lely) waren een groot succes.
9
d. Stabiele vangnetfunctie voor de meest kwetsbaren
Het Werkleerbedrijf biedt de verschillende doelgroepen een veilige en inspirerende werkomgeving met tal van in- en externe doorgroeimogelijkheden. Het gaat hier zowel om SW-medewerkers, Beschut Werkers, medewerkers met een indicatie voor het doelgroepenregister, stagiaires als om mensen die een werkleertraject volgen. Iedere medewerker in het Werkleerbedrijf heeft de mogelijkheid zich te laten trainen, bij- of omscholen en jaarlijks worden functioneringsgesprekken gehouden waarbij de ontwikkelmogelijkheden en ambities van alle medewerkers centraal staan.
e. Aanpak armoede en schulden De aanvragen armoederegelingen zijn de laatste maanden gestegen. Om inwoners te attenderen op de armoederegelingen zijn er extra communicatiecampagnes geweest om deze onder de aandacht te brengen. Tevens is er stijging te zien in de kosten woninginrichting als gevolg van het van woningtoewijzing aan statushouders. Het aantal aanvragen schuldhulpverlening is in de afgelopen jaar vrijwel gelijk gebleven met 60 aanvragen per maand. In verband met prijsstijgingen (met name die van energie) krijgen steeds meer huishoudens het budget niet meer rond. De NVVK verwacht dat deze groep in de financiële problemen gaat komen. Woningcorporaties zien dat meer mensen vragen om een betalingsregeling. De ziektekostenverzekeraars zien dit nog niet. Vooralsnog vertaalt zich dat niet in een toename van de hulpvragen. Het aantal signalen van betalingsachterstanden die worden gemeld in het kader van vroegsignalering is dit jaar circa 8.600 geweest. De stijging van het aantal aanvragen bij Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur (JFS&C) blijft doorzetten. Beide kindregelingen hebben een grote groei doorgemaakt in 2022. De doelstelling van een bereik van 42% voor het JFS&C is helaas niet bereikt. Deelname aan school, sport en cultuur is enorm van belang voor de ontwikkeling van het kind.
Armoede en onbekend zijn met de regelingen mag dit niet in de weg staan. Daarom is ereen huisaan-huis aanschrijving omtrent de kindregelingen verzonden aan alle huishoudens waar minderjarigen staan ingeschreven. Dat is in november 2022 gebeurd. De reacties op deze actie vanuit zowel de ontvangers als het maatschappelijk middenveld waren zeer positief. In onderstaande schema’s is per gemeente weergegeven hoe hoog het bereik bij de kindregelingen voor en na de actie was.
JFS&C Bereik voor actie Bereik na actie
Maassluis 37% 41%
Vlaardingen 30% 37%
Schiedam 31% 38%
Stichting Leergeld Bereik voor actie Bereik na actie
Maassluis 93% 99%
Vlaardingen 86% 88%
Schiedam 69% 78%
NB: Het bereik is gemeten aan de hand van de beschikbare cijfers van 2020 van het CBS. Meer recente cijfers van kinderen in armoede in de MVSgemeenten zijn niet voorhanden. De daadwerkelijk realisatie kan om deze reden afwijken.
10
Het bereik had in 2022 nog sneller kunnen stijgen als een dergelijk actie bij aanvang van het schooljaar en sport- en cultuurseizoen in september 2022 had plaatsgevonden. Door andere extra regelingen zoals de energietoeslag en het leefgeld voor de Oekraïense ontheemden is dit helaas niet haalbaar gebleken. Zowel de communicatie- als beleidscapaciteit waren daardoor beperkt.
f. Inburgering
De instroom van inburgeraars onder de Wet Inburgering 2021 is inmiddels goed op gang. Een aantal trajecten zijn in september gestart, voor zowel de B1route (taal), de Z-route (zelfredzaamheid) als de onderwijsroute. Ook de andere onderdelen van het traject, zoals de MAP (Module Arbeidsmarkt en Participatie) en de PVT (Participatie Verklaring Traject) zijn in september van start gegaan. In de drie gemeenten worden verder periodiek netwerkoverleggen georganiseerd met een goede opkomst. Hier worden alle activiteiten rondom inburgeraars gedeeld en samenwerkingen opgezet. Ook het multidisciplinair overleg voor de partners in het traject (vluchtelingenwerk, afdeling Inkomen, team Inburgering en de taalschool) is dit jaar weer geïnitieerd. Dit overleg is specifiek bedoeld voor afstemming tussen deze partners op casus niveau. Voor gezinnen en gezinsmigranten hebben we een avondspreekuur geregeld, zodat kinderopvang of werk geen belemmering is. De mensen die dit jaar in de MVS kwamen wonen en nog onder de oude wet vielen hebben we op dezelfde manier begeleid. Zij zijn via Vluchtelingenwerk gesproken door de casemanager en de coach en waar nodig ondersteund in de keuze voor taalschool en vrijwilligerswerk. Voor de organisatie van de Maatschappelijke ondersteuning hebben we dit jaar een aanbesteding gedaan en hieruit is Inclusia als nieuwe aanbieder naar voren gekomen.
Met deze organisatie zijn inmiddels de eerste afspraken gemaakt en de eerste resultaten van de samenwerking zijn veelbelovend.
g. Doorontwikkeling van de organisatie
In 2022 zijn met behulp van procesautomatisering (RPA) repeterende standaard administratieve processen geautomatiseerd. Het voordeel hiervan is dat de processen standaard afgehandeld worden, waardoor de kwaliteit en doorlooptijd verbeterd wordt. Zo is het proces van voor het maken van de maandelijkse uitkeringsspecificaties gedaan geautomatiseerd. Hierdoor is het proces efficiënter gemaakt en de doorlooptijd verkort. De medewerkers blijven verantwoordelijk voor de beoordeling. Ook de doorlooptijd van het proces voor de beoordeling van individuele inkomenstoeslag is door de inzet van RPA aanzienlijk verkort. Stroomopwaarts heeft in de afgelopen periode gewerkt aan een doorontwikkeling van de organisatie, waarbij klantgerichtheid, integraliteit (onder door de vorming van multifunctionele teams) en vergroting van de professionaliteit uitgangspunten waren. Daarnaast zal Stroomopwaarts blijven investeren in het verhogen van kennis en kunde van consulenten, zoals de jaarlijkse actualiteiten dag, de maandelijkse terugkoppelingen JZ en de dagelijkse procescontroles uitgevoerd door kwaliteitsmedewerkers.
11
2.2 Stroomopwaarts in beeld
31 december 2022
751
2.317
2.196
58
273
240
176
453
475
68%
187
454
529
6%
52
76
95
24
53
80
LKS beschut werk
75%
30% 68%
8%
28%
12
JAARREKENING 2022
81%
13
-113.368 6.636
-11.014 -20.738 -2.526 -16.644 -164.291
223 157 153 289 245 246
17% 12% 12% 22% 19% 19%
165.466
LKS-baan, banenafspraak LKS Beschut SW deta/BW SW productie SW diensten Werkleertrajecten
1.175
15.160
15,76% 5.220
7%
90%
Geen
7%
Tijdelijk
3%
Langdurig
Volgen uit de activiteitentaart
353 8,75%
93%
14
2.3 Verantwoording extra inzet middelen re-integratie (decembercirculaire gemeentefonds 2020) Het CPB becijferde in 2020 dat er serieus rekening gehouden moest worden met een stijging van het landelijke uitkeringsbestand van rond de 15% over de periode tot en met 2022. Om dit effect te dempen heeft het Rijk via de decembercirculaire 2020 incidentele middelen beschikbaar gesteld aan de gemeenten in het kader van een aanvullend sociaal pakket. Begin 2021 heeft Stroomopwaarts de MVS-gemeenten een voorstel gedaan om deze middelen aan te wenden voor een negental maatregelen, gericht op het beperken van het aantal inwoners dat een beroep hoeft te doen op een bijstandsuitkering. Onderstaand is een overzicht opgenomen met de resultaten van de ingezette maatregelen. De eindevaluatie heeft plaatsvinden, waarbij de aanbevelingen voor de toekomst zijn meegenomen. Deze aanbevelingen zijn opgenomen in de kaderbrief voor de begroting 2024. Mede door de extra inzet vanuit het aanvullend sociaal pakket is het gelukt om de stijging van het uitkeringsbestand te beperken en uiteindelijk zelfs te doen laten dalen. Begin 2020 moesten 5.345 inwoners beroep doen op een bijstandsuitkering. In 2022 is dit aantal gedaald naar 5.152, een daling van 193 uitkeringen. Het beschikbare incidentele budget is als volgt verdeeld over de inzet op de volgende onderdelen: Onderdeel 1. Ondersteuning zelfstandigen 2.
Extra budget inzet RWO 3. Detacheringsbaan instroom als gevolg van coronacrisis 4. Extra inzet reguliere dienstverlening werk en inkomen 5. Uitbreiden Test- en trainingscentrum 6. Extra inzet werkleertrajecten kansrijke sectoren 7. Impuls zittend bestand 8. Pilot persoonlijke aandacht 9. Geen jongere onnodig langs de kant/Next Society TOTAAL
Middelen 2020 – 2021 € 150.000 € 100.000 € 600.000
Besteding € 145.000 € 88.500 € 600.000
€ 834.000
€ 834.000
€ 115.000 € 200.000 € 500.000 € 150.000 € 100.000 € 2.749.000
€ 115.500 € 200.000 € 500.000 € 150.000 €0 € 2.633.000
Het effect van de inzet van de extra middelen is niet in alle gevallen (volledig) tastbaar te maken. In deze gevallen gaat het om ondersteunende inzet, die op zichzelf niet direct leidt tot het voorkomen van instroom in de uitkering of realiseren van uitstroom uit de uitkering. Onderstaand delen we in het kort de resultaten van de negen verschillende onderdelen, waarbij voor alle onderdelen het effect zo tastbaar mogelijk is vertaald. De onderdelen 3, 6 en 7 hebben een uitstroomdoel. De uitstroom van 162 cliënten heeft gemiddeld € 8.025 per persoon gekost, hetgeen minder is dan een uitkering op jaarbasis. Per onderdeel wordt een aanbeveling gedaan om deze wel of niet structureel in te zetten in het reguliere proces.
15
Onderdeel 1. Ondersteuning zelfstandigen (afgerond) (Budget € 150.000 besteding € 145.000) 2. Extra budget inzet RWO (Budget € 100.000 besteding € 88.500)
3. Detacheringsbaan instroom als gevolg van coronacrisis
Resultaat 2.000 inwoners zijn telefonisch benaderd, waarvan uiteindelijk 1.024 zijn gesproken en geïnformeerd. De gehele doelgroep is middels een nieuwsbrief geïnformeerd. Deze actie heeft geleid tot 118 hulpvragen van de doelgroep welke vervolgens zijn opgepakt. Aanbeveling: dit onderdeel niet structureel in het reguliere proces opnemen omdat het een eenmalige actie was voor Tozo-ontvangers Inzet heeft plaatsgevonden in de tweede helft van 2022. De RWO is een instrument dat onderdeel uitmaakt van de basis dienstverlening. De huidige inzet binnen de begroting bleek in eerste instantie afdoende. De RWO is een specifiek instrument dat alleen ingezet kan worden voor inwoners met een korte afstand tot de arbeidsmarkt. Deze doelgroep is niet heel groot waardoor niet het gehele extra budget benut is. Aanbeveling: geen extra budget in het reguliere proces opnemen. De inzet heeft geleid tot uitstroom van 45 inwoners, waarvan 19 naar een externe werkgever. Dit aantal kan nog oplopen, omdat er nog bemiddeling naar een externe werkgever plaatsvindt. Aanbeveling: dit onderdeel kan opgenomen worden in het reguliere proces (sluitende aanpak). Er moet strakker gestuurd worden op doorstroom naar externe werkgevers en kritisch gekeken worden naar de loonwaarde.
(Budget € 600.000 besteding € 600.000) 4. Extra inzet reguliere dienstverlening werk en inkomen (afgerond)
De extra inzet heeft ondersteuning geboden op meerdere gebieden van het reguliere proces. Het zwaartepunt lag bij ondersteuning op het gebied van uitkeringsaanvragen. Een tastbaar resultaat op dit gebied is dat de afhandelingssnelheid van de uitkeringen omhoog is gegaan (13% meer binnen 4 weken en 9% meer binnen 8 weken).
(Budget € 834.000 besteding € 834.000) 5. Uitbreiden Test- en trainingscentrum (afgerond)
De uitbreiding van het trainingscentrum is gerealiseerd. Hiermee kunnen grotere groepen inwoners worden getraind. Tevens is geïnvesteerd in het ontwikkelen van verschillende trainingsvormen, waardoor alles hybride kan worden aangeboden. Dit zorgt ervoor dat bij een eventuele toekomstige lockdown snel geswitcht kan worden naar online aanbod.
(Budget € 115.000 besteding € 115.500)
16
Onderdeel 6. Extra inzet werkleertrajecten kansrijke sectoren (Budget € 200.000 besteding € 200.000) 7. Impuls zittend bestand (Budget € 500.000 besteding € 500.000) 8. Pilot persoonlijke aandacht (Budget € 150.000 besteding € 150.000) 9. Geen jongere onnodig langs de kant/Next Society (Budget € 100.000 besteding € 0)
Resultaat Inzet heeft geleid tot uitstroom van 38 inwoners. De doelstelling voor dit onderdeel is een uitstroom van 41 te realiseren. Dit aantal kan nog behaald worden: er zijn nog deelnemers in bemiddeling. Daarnaast zijn er nog 4 inwoners deels uitgestroomd. Aanbeveling: structureel budget inzetten voor dit onderdeel omdat het de uitstroom bevordert. Er vindt inmiddels aansluiting plaats bij de Arbeidsmarktregio.
Inzet heeft ertoe geleid dat er 2.500 inwoners zijn gesproken. Het gaat hierbij om een doelgroep met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De inzet op deze groep heeft geleid tot een extra uitstroom van 73 inwoners. Aanbeveling: structureel budget inzetten om deze mensen in beeld te houden en te ontwikkelen. De inzet van de aanpak heeft ertoe geleid dat er sneller contact wordt gelegd met inwoners die in eerste instantie niet reageren op een oproep. Door telefonisch contact op te nemen na het niet verschijnen, blijkt dat een groot deel van deze doelgroep wel reageert. Als er weer contact is, kan vervolgens een passend vervolgtraject worden ingezet. In 56 gevallen was telefonisch contact niet mogelijk en heeft dit geleid tot het afleggen van een huisbezoek. Aanbeveling: het reguliere proces zo inrichten dat iemand een herinneringsbericht krijgt voorafgaand aan de afspraak. Dit voorkomt no-show en is goedkoper dan huisbezoek. Inzet heeft niet plaatsgevonden. Next Society is een succesvol lopende aanpak die reeds voor 100 jongeren plaats biedt en inmiddels is geëvalueerd. Het aantal van 100 jongeren is niet overschreden, waardoor er geen beroep is gedaan op de extra 28 plaatsen.
17
Naast de extra middelen re-integratie, zijn er in 2020 ook extra middelen voor de bestrijding van armoede- en schuldenproblematiek beschikbaar gesteld als gevolg van de Covid-19 crisis. Stroomopwaarts heeft een viertal maatregelen uiteengezet en het beschikbare incidentele budget is als volgt verdeeld: Onderdeel 1. Extra inzet dienstverlening SHV 2. Collectief schuldregelen 3. Vroegsignalering 4. Lokaal Schuldenlab TOTAAL
Onderdeel 2. Collectief schuldregelen (Budget € 570.000, besteding € 109.000) 3. Vroegsignalering (Budget € 458.000, besteding € 238.000)
Middelen 2021 – 2026 € 127.000 € 570.000 € 458.000 € 100.000 € 1.255.000
Besteed t/m 2022 In 2021 volledig ingezet € 109.000 € 238.000 In 2021 volledig ingezet € 347.000
Bestemming 2023 e.v. € 461.000 € 220.000 € 681.000
Resultaat De inzet van Collectief schuldregelen loopt over 5 jaar. De schuldenproblematiek is een maatschappelijk probleem is, daarom willen we in gezamenlijkheid dit maatschappelijke probleem aanpakken. Waarbij private en publieke partijen aansluiten die vanuit intrinsieke motivatie willen bijdragen en/of omdat zij zelf hinder ondervinden van de schuldenproblematiek en willen bijdragen aan een oplossing. In juni 2022 is gestart met collectief schuldregelen. Op dit moment doen 6 grote schuldeisers mee. Elke twee maanden worden een aantal schuldeisers uitgenodigd om hieraan mee te doen. In 2023 zal de invoering van het schuldenknooppunt versnelling brengen in het aantal deelnemers Met de door de gemeenteraden toegekende middelen kon extra inzet wordt gepleegd op de vroegsignalering. De signalen van achterstanden in de betaling van energie, water, zorgverzekering en huur betalingen worden gebruikt om burgers persoonlijk te benaderen voor het aanbieden van schuldhulpverlening. In 2022 zijn 792 huisbezoeken afgelegd, 1145 inwoners telefonisch benaderd, 2339 brieven verstuurd en 1799 e-mails. Er is aan 123 inwoners een regulier aanbod schuldhulpverlening gedaan en daarnaast zijn er 273 betalingsregelingen getroffen.
18
2.4 Financieel resultaat Het resultaat over 2022 kwam € 1,175 miljoen positiever uit dan begroot. Voor een bedrag van circa € 0,812 mln gaat het om activiteiten die pas in 2023 en later zullen plaatsvinden (uitvoering van de kinderopvangtoeslagaffaire). Voorgesteld wordt deze toe te voegen aan een bestemmingsreserve. Het resterende saldo wordt toegevoegd aan de algemene reserve om het weerstandsvermogen op peil te houden. Baten en Lasten (bedragen x €1.000)
169.140 -166.365
152.794 -153.282
182.211 -184.611
Realisatie t/m 31 december 2022 182.326 -182.728
Saldo van baten en lasten: Toevoeging aan reserves Onttrekki ng aa n reserves
2.775 -1.087 2.883
-487 488
-2.400 -797 3.197
-402 -797 2.375
1.997 0 -823
Gerealiseerd resultaat:
4.571
0
-0
1.175
1.175
Ba ten La s ten
Rekening 2021
Herijkte begroting 2022
Begroting 2022 na BW4
Afwijking t.o.v. begroting na wijziging 114 1.883
Het financieel resultaat hangt samen met de algemene dienstverlening. Normaal worden de individuele verstrekkingen op basis van realisatie afgerekend met de deelnemende gemeenten. De normbedragen voor de uitvoeringskosten van de kinderopvangtoeslagaffaire zijn in 2022 gekoppeld aan de aanvragen en leiden tot een bate in de jaarrekening. Voorgesteld wordt deze middels een bestemmingsreserve te reserveren voor volgende jaren. Resultaat 2022 (x €1.000) Rekening 2022 Minus : Indi viduele vers trekki ngen Rea l i s a ti e Algemene dienstverl eni ng Begroting Algemene dienstverl ening Resultaat
Baten 184.700 109.439 75.261 76.542 -1.281
Lasten -183.526 -109.439 -74.086 -76.542 2.456
Saldo 1.175 0 1.175 1.175
De baten en lasten zijn in bovenstaande tabel inclusief de mutaties in het eigen vermogen. De belangrijkste afwijkingen in de algemene dienstverlening (exclusief de individuele verstrekkingen: Armoede- en Inkomensvoorziening) is een tekort binnen het programma Werk, doordat de gerealiseerde baten achter bleven bij de begroting. Dit tekort is met name binnen programma overhead door lagere gerealiseerde kosten gecompenseerd.
19
De hoofdlijnen per programma zijn weergegeven in onderstaande tabellen. In de programma’s worden de financiële resultaten van de exploitatie verder uitgewerkt. Tabel gerealiseerd saldo baten en lasten, reservemutaties en resultaat per programma Tabel vergelijking realisatie en begroting 2022 inclusief begrotingswijzigingen Programma Totaal
Verschil begroot
Herijkte begroting 2022
Baten
(t/m BW4) en realisatie
Lasten
Saldo
Lasten
Saldo
Lasten
Saldo
2.554
-102.098
-99.544
3.698
-120.423
-116.725
5.937
-120.938
-115.001
2.239
-515
1.724
Werk
3.613
-11.945
-8.332
3.839
-13.673
-9.834
2.272
-13.483
-11.211
-1.567
190
-1.378
Werkleerbedrijf
8.535
-28.321
-19.786
7.645
-28.205
-20.560
7.512
-28.251
-20.738
-133
-45
-178
-
-
-
-
-2.569
-2.569
-
-2.526
-2.526
-
43
43
137.592
-
137.592
166.313
-
166.313
165.749
-0
165.749
-564
-0
-564
-10.718
-10.219
716
-19.540
-18.825
855
-17.530
-16.674
140
2.010
2.150
Algemene dekkingsmiddelen
Baten
Realisatie t/m 31 december 2022
Inkomen
Inburgering
Baten
Begroting 2022 na BW4
Baten
Lasten
Saldo
Overhead
499
Vennootschapsbelasting
-
-0
-0
-
-0
-0
-
-
-
-
0
0
Onvoorzien
-
-200
-200
-
-200
-200
-
-
-
-
200
200
-153.282
-487
182.211
-184.611
-2.400
182.326
-182.728
-402
114
1.883
1.997
488
3.197
-797
2.400
2.375
-797
1.577
-823
0
-823
0
185.409
-185.409
-0
184.700
-183.526
1.175
-708
1.883
1.175
Totaal baten en lasten: Reservemutaties Geraamd resultaat:
152.794 488 153.282
-153.282
Verhouding incidentele en structurele baten en lasten Ba ten en lasten (bedra ge x 1.000) Ba ten La s ten Sa ldo van baten en lasten: Muta ti e Reserves Gerealiseerd re s ul ta a t
begroting 2022 na wijzigi ng rekeni ng 2022 incidenteel structureel i nci denteel s tructureel 3.325 178.887 4.513 177.812 -3.203 -181.408 -4.916 -177.812 121 -2.521 -403 0 2.400 0 1.577 0 2.521 -2.521 1.174 0
Bovenstaande tabel toont de verhouding tussen incidentele en structurele baten en lasten. Hieruit blijkt dat structurele baten de structurele lasten overstijgen. Dat is een positieve uitgangspositie.
20
Verkorte balans 2022 ACTIVA
31-12-2022 31-12-2021 PASSIVA
(bedragen x €1.000)
31-12-2022 31-12-2021
(bedragen x €1.000)
VASTE ACTIVA
VASTE PASSIVA
Immateriële vaste ac tiva
-
- Eigen vermogen
5.652
2.659
M ateriële vaste activa
534
345 Resultaat boekjaar
1.175
4.571
Financiële vaste activa
-
- Voorzieningen
1.356
0
8.183
7.229
10.365
7.397
2.589
Totaal vaste activa
534
345 Totaal vaste passiva
VLOTTENDE ACTIVA Voorraden Uitzettingen met een
VLOTTENDE PASSIVA 48 19.814
41 14.121 Netto vlottende
rentetypisc he looptijd
schulden met een
korter dan 1 jaar
rentetypisc he looptijd korter dan 1 jaar
Liquide middelen (kas,
336
257
banksaldi) Overlopende activa
2.499
2.452 Overlopende passiva
4.684
Totaal vlottende activa
22.698
16.871 Totaal vlottende passiva
15.049
9.986
TOTAAL ACTIVA
23.232
17.216
23.232
17.216
TOTAAL PASSIVA
21
Financiële positie Ten opzichte van 31 december 2021 nam de totale balansomvang toe met € 6 miljoen. De belangrijkste oorzaken hiervoor waren een toename van de vordering op openbare lichamen (€ 5,2 miljoen), een stijging van vordering op Schatkistbankieren (€ 0,3 miljoen) en een stijging van de overige vorderingen (€ 0,1 miljoen). Ultimo 2022 was er sprake van een vordering (€ 315) op de rijksschatkist door schatkistbankieren. Het eigen vermogen daalde € 0,4 miljoen ten opzichte van 2021. In 2022 werd € 0,5 miljoen afgerekend met de MVS-gemeenten, werd aan de algemene reserve € 4,2 miljoen onttrokken voor extra inzetcapaciteit en vorming van bestemmingsserves voor de uitvoeringskosten van Tozo en kinderopvangtoeslagaffaire. Dit was in overeenstemming met de begroting. Het voordelige resultaat droeg bij aan de positieve ontwikkeling van het eigen vermogen met € 1,175 miljoen. Het saldo van de bankrekening per balansdatum is verder (negatief) opgelopen met € 2,5 miljoen (passiva). Doordat de beschikkingen voor de toegekende normbedragen Tozo en kinderopvangtoeslagaffaire nog niet voor alle gemeenten afgegeven zijn, hebben we deze nog niet afgerekend. De post overlopende passiva steeg met € 2 miljoen doordat er eind 2022 meer afrekeningen van toepassing zijn. Investeringen Op basis van de geldende investeringsgrens is een bedrag aan benodigde investeringskredieten berekend.
Investeringen leggen meerjarig beslag op de financiële middelen van een organisatie. Binnen Stroomopwaarts wordt op relatief kleine schaal geïnvesteerd. In 2022 is er een investeringskrediet voorgesteld van € 520 (2021 een investeringskrediet van €150).
2.5 Voorstel resultaatbestemming In 2022 is er sprake van een voorlopig voordeel van € 1,64 miljoen. Voorgesteld wordt om de volgende bestemming hieraan te geven: - Bestemmingsreserve Kinderopvangtoeslagaffaire € 0,812 mln - Toevoeging aan algemene reserve € 0,363 mln Totaal
€ 1,175 mln
2.6 Realisatie gemeentelijke bijdrage Gemeentelijke bijdrage De gemeenten betalen maandelijks een voorschot, gebaseerd op de vastgestelde begroting. De onderdelen van de uitvoeringslasten worden verdeeld volgens een jaarlijks door de gemeenten vastgestelde verdeelsleutel. Per kwartaal rekent Stroomopwaarts het verschil af tussen de individuele verstrekkingen en de realisatie. Het BUIG-budget steeg door een verwacht stijgend uitkeringenbestand. De realisatie laat echter een minder snelle stijging zien, overeenkomend met de landelijke trend, zoals zichtbaar in de tabel ‘Indexcijferontwikkeling uitkeringen in 2022’. De realisatie laat over 2022 een voordeel zien.
22
Inkomensvoorziening
Maassluis Vlaardingen Schiedam
Totaal
Realisatie*
11.876
35.861
33.674
81.411
BUIG-budget
11.955
36.677
36.868
85.500
79
816
3.194
4.089
Voordeel
* De realisatie is gebaseerd op de SiSa-verantwoording (Single information Single audit). Daarin wordt de realisatie van rijksbijdragen verantwoord. Het verschil met de tabel bijdrage voor Inkomens- en Armoedevoorziening houdt verband met de verantwoordingsregels BBZ voor SiSa. Daardoor wordt slechts een deel van de lasten in de verantwoording opgenomen.
De tabellen op de volgende pagina’s geven inzicht in de deelnemersbijdragen per gemeente en de uitsplitsing van de inkomens- en armoedevoorzieningen over de verschillende onderdelen binnen de regelingen. Jaarlijks stellen de gemeenten een definitieve verdeelsleutel vast. De tabel ‘dekkingsmiddelen per gemeente’ toont verschillen per gemeente tussen begroting en realisatie.
23
Tabel dekkingsmiddelen per gemeente (m.u.v maatwerk)
Maassluis bedragen x € 1.000
Begroting 2022 na wijziging
Realisatie Verrekenmethode
Algemene dienstverlening
-3.618
-3.618 Algemene verdeelsleutel
Werkleerbedrijf
-2.857
-2.857 Algemene verdeelsleutel
Overhead
-3.082
-3.082 Algemene verdeelsleutel
Armoedevoorziening
-3.301
-3.473 Realisatie
Inkomensvoorziening
-11.519
-11.876 Realisatie
Tozo
0
73 Realisatie
Inburgering
-353
-353 Realisatie
Subtotaal
-24.730
Vlaardingen bedragen x € 1.000
Begroting 2022 na wijziging
-25.186
Realisatie Verrekenmethode
Algemene dienstverlening
-9.161
-9.161 Algemene verdeelsleutel
Werkleerbedrijf
-7.161
-7.161 Algemene verdeelsleutel
Overhead
-7.725
-7.725 Algemene verdeelsleutel
Armoedevoorziening
-9.367
-9.687 Realisatie
Inkomensvoorziening
-35.338
-35.861 Realisatie
Tozo
0
154 Realisatie
Inburgering
-766
-766 Realisatie
Subtotaal
-69.518
Schiedam bedragen x € 1.000
Begroting 2022 na wijziging
-70.206
Realisatie Verrekenmethode
Algemene dienstverlening
-9.858
-9.858 Algemene verdeelsleutel
Werkleerbedrijf
-7.751
-7.751 Algemene verdeelsleutel
Overhead
-8.361
-8.361 Algemene verdeelsleutel
Armoedevoorziening
-10.065
-9.932 Realisatie
Inkomensvoorziening
-34.882
-33.674 Realisatie
Tozo
0
270 Realisatie
Inburgering
-848
-848 Realisatie
Subtotaal
-71.765
-70.154
Totaal dekkingsmiddelen:
-166.013
-165.547
De individuele verstrekkingen worden op basis van realisatie afgerekend. De volgende tabel geeft meer inzicht in de onderdelen die tot de individuele verstrekkingen worden gerekend.
24
De bijdrage voor Uitkeringen is te splitsen in Armoedevoorziening, Bewindvoering, Maatschappelijke participatie kinderen en Inkomensvoorziening. De bijdrage voor inkomensvoorziening is inclusief loonkostensubsidies. Individuele verstrekkingen
Herijkte begroting 2022
per gemeente (bedragen x € 1.000)
Begroting 2022 (t/m BW4)
Baten
Lasten
Saldo
- Armoedevoorziening
44
-573
- Bewindvoering
-
-244
- Particpatie kinderen
-
- Inkomensvoorziening - LKS
Realisatie
Verschil begroot (t/m BW4) en prognose
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
-529
44
-560
-516
119
-623
-244
-
-266
-266
-
-263
-504
75
-62
12
-263
-
4
-279
-279
-
-279
-279
-
4
-245
-245
-
34
34
260
-11.308
-11.048
260
-11.308
-11.048
-
-470
-470
-
-470
-470
197
-11.580
-11.382
-63
-271
-334
-
-494
-494
-
-24
- Energietoeslag
-
-
-
-2.020
-24
-2.020
-
-2.236
-2.236
-
-216
-216
- Opvang Oekrainië leefgeld
-
-
-
- Tozo *
-
-
-
-229
-229
-
-225
-225
-
-
-
73
-
73
73
Maassluis
- M aatwerk **
-
-
-
4 73
-88
-88
-401
-401
-507
-507
-
-106
-106
304
-12.963
-12.659
304
-15.534
-15.230
389
-16.172
-15.783
85
-638
-553
- Armoedevoorziening
129
-1.560
-1.430
129
-1.283
-1.153
267
-1.397
-1.130
138
-114
24
- Bewindvoering
-
-786
-786
-
-1.091
-1.091
-
-1.033
-1.033
-
58
58
- Particpatie kinderen
-
-647
-647
-
-647
-647
-
-593
-593
-
54
54
- Inkomensvoorziening
810
-35.313
-34.503
810
-35.313
-34.503
1.020
-35.965
-34.945
210
-652
-442
- LKS
-
-835
-835
-
-835
-835
-
-916
-916
-
-81
-81
- Energietoeslag
-
-
-
-6.251
-6.251
-
-6.542
-6.542
-
-291
-291
- Opvang Oekrainië leefgeld
-
-
-
-252
-252
-137
- Tozo *
-
-
-
-
- M aatwerk **
-
-486
-486
-
-1.222
939
-39.627
-38.688
939
- Armoedevoorziening
103
-1.620
-1.517
- Bewindvoering
-
-723
-723
Subtotaal Maassluis
-
4 -
Vlaardingen
Subtotaal Vlaardingen
-
-
-389
-389
-
-137
154
-
154
154
-
154
-1.222
-
-1.631
-1.631
-
-409
-409
-46.894
-45.955
1.441
-48.465
-47.024
501
-1.571
-1.070
103
-1.503
-1.401
288
-1.646
-1.359
185
-143
42
-
-870
-870
-
-944
-944
-
-74
-74
Schiedam
- Particpatie kinderen
-
-671
-671
-
-671
-671
-
-616
-616
-
55
55
- Inkomensvoorziening
900
-34.582
-33.682
900
-34.582
-33.682
869
-33.276
-32.407
-31
1.306
1.275
- LKS
-
-1.201
-1.201
-
-1.201
-1.201
-
-1.267
-1.267
-
-66
-66
- Energietoeslag
-
-
-
-6.924
-6.924
-
-6.498
-6.498
-
426
426
- Opvang Oekrainië leefgeld
-
-
-
-229
-229
-286
- Tozo *
-
-
-
-
- M aatwerk **
-
-409
-409
-
-1.220
-
-
-515
-515
-
-286
270
-
270
270
-
270
-1.220
-
-1.886
-1.886
-
-667
-667
Subtotaal Schiedam
1.003
-39.205
-38.202
1.003
-47.200
-46.197
1.427
-46.649
-45.222
424
550
975
Totaal
2.246
-91.795
-89.549
2.246
-109.627
-107.381
3.257
-111.286
-108.029
1.011
-1.659
-648
25
2.6.1 Maatwerk Naast de algemene dekkingsmiddelen wordt er ook maatwerk geleverd. De gemeentelijke bijdragen voor maatwerk worden hieronder per onderwerp inzichtelijk gemaakt. Tabel maatwerk per gemeente
Maassluis bedragen x € 1.000
Begroting 2022 na wijziging Realisatie 2022
Saldo
Garantievoorwaarden
79
63
Sociale kredieten
9
5
-15 -4
Meldpunt Kinderopvang Toeslag
49
196
147
Uitvoeringskosten energietoeslag
92
114
23
Uitvoeringskosten leefgeld Oekraïense vluchtelingen
53
31
-21 0
Bijdrage Talent
20
20
Incidentele lasten Transitie hosting bedrijfsvoering
100
100
0
Subtotaal
401
529
128
Vlaardingen bedragen x € 1.000
Begroting 2022 na wijziging Realisatie 2022
Saldo
Garantievoorwaarden
309
287
-23
Sociale kredieten
48
18
-30
Briefadressen
56
56
0
Consulent maatschappelijke ontwikkeling
72
72
0
Meldpunt Kinderopvang Toeslag
129
576
447
Uitvoeringskosten energietoeslag
267
346
79
Uitvoeringskosten leefgeld Oekraïense vluchtelingen
58
72
14
Bijdrage Talent
40
40
0
Incidentele lasten Transitie hosting bedrijfsvoering
242
242
0
1.222
1.710
487
Subtotaal
Schiedam bedragen x € 1.000
Begroting 2022 na wijziging Realisatie 2022
Saldo
Garantievoorwaarden
61
44
-17
Sociale kredieten
25
20
-5
voormalig ID-banen
230
239
9
Peuterspeelzaal
12
12
0
Extra inzet Armoedebeleid
30
30
0
Meldpunt Kinderopvang Toeslag
179
680
501
Uitvoeringskosten energietoeslag
302
344
42
Uitvoeringskosten leefgeld Oekraïense vluchtelingen
71
106
36
Bijdrage Talent
40
40
0
Incidentele lasten Transitie hosting bedrijfsvoering
270
270
0
Subtotaal
1.220
1.785
565
Totaal maatwerk:
2.843
4.024
1.181
26
2.6.2 Balanspositie Per balansdatum stelt Stroomopwaarts saldoafstemmingen op die bevestigd worden door de deelnemende gemeenten. De saldi bestaan uit afrekeningen inkomens- en armoedevoorziening, Tozo en de TONK. De bijdrage kinderopvangtoeslagaffaire en de afrekening extra middelen Schuldhulpverlening. Verder de reguliere debiteurenpost voor maatwerk en overige facturen. Overige facturen betreffen facturen voor detachering van SW-medewerkers, leveringen door het Werkleerbedrijf en de facturen voor doorbelaste salarislasten. Tabel Vorderingen en schulden deelnemende gemeenten 31 december 2022 (bedragen x €1.000) Gemeente
Vorderingen
Schulden
Saldo
Maa s s l u i s
1.415
99
1.316
Vl aardingen
6.405
287
6.117
Schiedam
7.831
1.208
6.623
Totaal:
15.650
1.593
14.057
27
Jaarverslag 3 Programmaverantwoording De begroting en het jaarverslag zijn ingedeeld in vier programma’s: ‘Inkomen’, ‘Werk’, ‘Werkleerbedrijf’ en ‘Inburgering’. Ieder programma gaat in op wat er bereikt is, welke activiteiten daaraan bijdroegen en hoeveel het programma kostte, inclusief een analyse van de realisatie ten opzichte van de begroting 2022. Per programma is een indeling naar producten gemaakt. Per product is de stand van zaken per 31 december 2022 weergegeven.
3.1 Programma Inkomen Baten Lasten Saldo
7.570 -120.938 -113.368
Ambitie 2022 Inkomen uit werk is de beste inkomensvoorziening. We zetten in op beperking van de uitkeringsduur en inzet van parttime werk. Hiermee wordt actief bijgedragen aan de samenleving en blijven de uitkeringslasten beperkt. Stroomopwaarts wil dat zoveel mogelijk kinderen gebruikmaken van de regelingen voor sport en cultuur en van de leermiddelen. In onderstaande tabel zijn de beoogde prestatiedoelstellingen van het programma opgenomen en is aangegeven in welke mate de doelstellingen zijn bereikt. Prestatie
Indicator
Stand van zaken
Product
Doorlooptijd van de aanvraag levensonderhoud binnen vier weken
80%
81%
Preventie
Stijging van het bereik van inwoners met schuldenproblematiek. Inzet van adviesgesprekken, budgetcoaching en -training
30%
108%
Preventie
Minder uitval bij schuldhulpverleningen
42%
30%
Schuldhulpverlening
< 5.197
5.159
Inkomensvoorziening
Ontwikkeling aantal uitkeringsgerechtigden
Wat is hiervoor gedaan?
28
Voortgang
Participatie In lijn met de strategische visie wordt er door Stroomopwaarts extra ingezet op en aandacht gegeven aan de doelgroep met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Hiertoe is de dienstverlening aangepast en toegankelijker gemaakt en zijn er, naast de reguliere contactmomenten, in 2021 en 2022 uit deze doelgroep 2500 personen in beeld gebracht en waar mogelijk, op een passend traject/voorziening geplaatst. Zo mogelijk gericht op werk, waar nodig (mede) gericht op zorg. Speciale aandacht gaat uit naar het ontwikkelen van basale werknemersvaardigheden en taal. Schuldhulpverlening De afgelopen jaren was er een stijging in het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening zichtbaar als gevolg van de Coronacrisis. In 2022 is het aantal aanmeldingen nog iets verder opgelopen met gemiddeld 60 aanvragen per maand. Dit is deels toe te schrijven aan de energiecrisis en de inflatie. Meldpunt Kinderopvangtoeslagaffaire In januari 2021 is het Meldpunt Kinderopvangtoeslagaffaire gestart met het ondersteunen van gedupeerde ouders vanwege de kinderopvangtoeslagenaffaire. Volgens de meest recente cijfers hebben 1569 ouders uit de MVS-gemeenten zich gemeld bij de Belastingdienst als mogelijk gedupeerde ouder. Van 1334 ouders zijn de gegevens gedeeld met het meldpunt.
In totaal zijn 542 ouders bij ons in begeleiding (geweest) (verdeling: Maassluis 67, Vlaardingen 225 en Schiedam 250) en worden er nog 37 ouders benaderd voor ondersteuning vanuit het meldpunt. Sinds januari 2022 kunnen gedupeerde ouders private schulden via een overzicht indienen bij een loket van de SBN (Sociale Banken Nederland), waarna deze door de Belastingdienst worden afbetaald. Ouders willen hier graag ondersteuning bij. Ook ouders die in eerste instantie hadden aangegeven geen ondersteuning te willen, nemen zelf contact met het meldpunt op om alsnog ondersteuning te vragen. Met name de lange doorlooptijd van de integrale onderzoeken zorgen ervoor dat ouders in de financiële problemen blijven zitten. Deze ouders ontvangen een brief van Belastingdienst dat zij pas in 2025 of 2026 in aanmerking komen voor een integrale behandeling. Pas als zij erkend zijn als gedupeerde van de kinderopvangtoeslagaffaire krijgen zij minimaal € 30.000,- en kunnen schulden kwijtgescholden worden. Daarnaast blijven ouders zich nog steeds aanmelden als mogelijk gedupeerde ouder bij de Belastingdienst. Sinds 1 november 2022 is de kindregeling van kracht. Hierbij worden kinderen van erkend gedupeerde ouders in de leeftijd van 0 t/m 38 jaar naar rato gecompenseerd. Het aantal kinderen dat gecompenseerd wordt, wordt niet gedeeld met de gemeenten.
Wel kunnen de kinderen zich melden om door het meldpunt begeleid te worden middels een eigen plan van aanpak. Tot en met 31 december 2022 hebben zich 8 meerderjarige kinderen gemeld. Vluchtelingen Oekraïne Stroomopwaarts is per 1 april 2022 gestart met het betalen van leefgeld voor Oekraïense vluchtelingen. Er zijn in elke gemeente spreekuren waar de Oekraïense vluchtelingen zich kunnen melden voor leefgeld. Dit leefgeld werd in het begin wekelijks contant verstrekt. Vanaf week 19 is er gestart met het invoeren van periodieke betalingen in het geautomatiseerde betalingssysteem. Er wordt momenteel vooral giraal leefgeld verstrekt. Er zijn nog enkele kasvoorschotten voor nieuwe vluchtelingen of afkomstig uit andere gemeenten. In totaal hebben zich tot op heden 684 vluchtelingen gemeld voor leefgeld. Wanneer dit wordt vergeleken met de aantallen Oekraïners die zich hebben ingeschreven in de MVS-gemeenten lijkt in circa een derde van de gevallen een beroep te worden gedaan op het leefgeld. Een groot deel van Oekraïners is aan het werk en doet geen beroep op het leefgeld. Er wordt nauw samengewerkt tussen de gemeenten, ondernemers en andere betrokken instellingen om te zorgen dat de Oekraïense vluchtelingen worden ondersteund op alle leefgebieden. Energietoeslag
29
Vanwege de stijgende energiekosten komen inwoners met een laag inkomen acuut in de problemen. Daarom heeft de Rijksoverheid besloten een energietoeslag van € 800,- uit te betalen. Vooruitlopend op het wetsvoorstel hebben gemeenten toestemming gekregen om de energietoeslag alvast uit te betalen aan inwoners die op 1 januari 2022 een bijstandsuitkering ontvingen. Dit geldt ook voor niet-uitkeringsgerechtigde inwoners die in 2021 de Individuele Inkomenstoeslag kregen. Inwoners met een bijstandsuitkering die op 1 januari 2022 te maken hadden met de zogeheten kostendelersnorm hebben een aanvraagformulier ontvangen. Hiermee hebben ze de energietoeslag ook vooruitlopend op de wettelijke regeling kunnen aanvragen wanneer zij een energiecontract op hun naam hebben. Overige inwoners met een minimuminkomen tot 120% hebben vanaf 1 juni 2022 de mogelijkheid tot het indienen van een aanvraag. Dak- en thuislozen, mensen die in een instelling wonen, jongeren onder de 21 jaar en studenten jonger dan 27 jaar zonder zelfstandige huisvesting komen niet in aanmerking voor de energietoeslag. Op 31 december 2022 was het aantal verstrekkingen inmiddels opgelopen naar 10.835. Afgezet tegen de eerder geformuleerde inschatting van het aantal huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum, betekent dit in de MVS-regio een op dat moment reeds gerealiseerd bereik van circa 89% heeft.
In Vlaardingen en Maassluis is een hoger bereik gerealiseerd dan in Schiedam. Organisatieontwikkeling Het KCC en de Formulierenbrigade zijn sinds oktober samengevoegd tot één afdeling onder de naam Team Dienstverlening. Beide teams hebben het extra druk gehad in juni, toen de energietoeslag werd ingevoerd. Het KCC heeft mede door die energietoeslag in de maand juni een totaal van 9.178 telefoontjes verwerkt, dat is een fikse stijging ten opzichte van de het gemiddelde aantal telefoontjes van ongeveer 6500 per maand over 2021. Inmiddels is het aantal telefoontjes per maand weer op het gemiddelde terug. De Formulierenbrigade is gestart met het implementeren van de digitale agenda. Burgers kunnen nu zelf een afspraak inplannen. Daarnaast kan dit ook nog steeds telefonisch. De dienstverlening is hiermee verder geprofessionaliseerd.
Wat heeft het programma Inkomensondersteuning gekost?
30
Verschil begroot Programma 1,
Herijkte begroting 2022 Lasten
Begroting 2022 na BW4
Saldo
Baten
Lasten
Realisatie t/m 31 december 2022
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
(t/m BW4) en realisatie
Inkomen
Baten
Baten
Lasten
Saldo
Aanvraag
-
-3.602
-3.602
-
-3.658
-3.658
-
-3.634
-3.634
-
24
24
- Aanvraag
-
-3.602
-3.602
-
-3.658
-3.658
-
-3.634
-3.634
-
24
24
Schuldhulpverlening
83
-2.941
-2.859
83
-2.541
-2.459
44
-2.550
-2.506
-39
-8
-47
- Sc huldhulpverlening
-
-60
-60
-
-60
-60
-
-18
-18
-
42
42
- Preventie en vroegsignalering
-
-488
-488
-
-370
-370
-
-362
-362
-
8
8
- Sc huldhulpverlening trajecten
83
-2.394
-2.311
83
-2.111
-2.028
44
-2.170
-2.126
-39
-59
-97
Armoedevoorziening
318
-7.568
-7.250
1.336
-24.577
-23.241
2.972
-25.328
-22.356
1.636
-751
885
- Armoedevoorziening verstrekkingen *
276
-3.753
-3.477
276
-3.346
-3.070
674
-3.666
-2.992
398
-320
78
- M aatschappelijke participatie kinderen *
-
-1.597
-1.597
-
-1.597
-1.597
-
-1.454
-1.454
-
143
143
- Armoedevoorziening uitvoeringskosten
42
-465
-423
703
-1.132
-429
847
-1.329
-483
143
-197
-54
- M eldpunt Kinderopvangtoeslag
-
-
-
357
-1.079
-722
1.452
-1.363
89
1.095
-284
812
- Bewindvoering *
-
-1.754
-1.754
-
-2.227
-2.227
-
-2.239
-2.239
-
-12
-12
- Energietoeslag *
-
-
-
-
-15.195
-15.195
-
-15.277
-15.277
-
-81
-81
Inkomensvoorziening
2.154
-83.254
-81.100
2.279
-84.637
-82.358
2.920
-84.676
-81.755
641
-39
603
- Inkomensvoorziening **
498
1.970
-81.203
-79.233
1.970
-81.203
-79.233
2.086
-80.821
-78.735
116
382
- Inkomensvoorziening uitvoeringskosten
128
-1.171
-1.043
128
-1.655
-1.526
128
-1.666
-1.538
0
-11
-11
- Tozo ****
-
-430
-430
-
-
-
497
-
497
497
-
497
- Tozo uitvoeringskosten
56
-56
-
-
-494
-494
-
-447
-447
-
47
- Formulierenbrigade
-
-394
-394
-
-395
-395
-
-403
-403
-
-9
-9
- Opvang Oekrainië leefgeld *
-
-
-
-
-710
-710
-
-1.129
-1.129
-
-419
-419
- Opvang Oekrainië uitvoeringskosten
-
-
-
181
-181
-
209
-209
-0
28
-28
-0
Partic ipatie
-
-4.734
-4.734
-
-5.010
-5.010
-
-4.751
-4.751
-
259
259
- Participatie
-
-4.734
-4.734
-
-5.010
-5.010
-
-4.751
-4.751
-
259
259
-102.098
-99.544
3.698
-120.423
-116.725
5.937
-120.938
-115.001
2.239
-515
1.724
123
1.680
1.680
1.633
1.633
-47
-
-47
-99.421
5.378
-115.045
7.570
-113.368
2.192
-515
1.677
Totaal baten en lasten: Reservemutaties Geraamd resultaat:
2.554 123 2.677
-102.098
-120.423
* Betreft openeinde regelingen die op basis van realisatie met de gemeente wordt verrekend.
31
-120.938
47
Analyse afwijkingen begroting na wijziging en realisatie
Programma Inkomen (voordeel € 1.677)
Baat of
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
Last B/L
Baten -39
B/L
1.636
-751
B/L
641
-39
Schuldhulpverlening
Lasten -8
Er is minder gebruik gemaakt van de Sociale kredieten dan gepland. De kredieten worden verrekend met de gemeenten. Hierdoor vallen de baten lager uit.
Armoedevoorziening Extra baten leenbijstand voor inrichtingskosten en extra lasten door de verstrekking van inrichtingskosten op de armoede voorziening. Bij JeugdFonds Sport- en Cultuur is het aantal aanmeldingen toegenomen. De toename was echter niet toereikend om het volledige budget te benutten. Er is extra personeel ingehuurd voor de afhandeling van aanvragen bijzondere bijstand. De extra lasten voor de uitvoering van de energietoeslag worden verrekend met de gemeenten. De normbedragen voor de uitvoeringskosten van de kinderopvangtoeslagenaffaire in 2022 gekoppeld aan de aanvragen leiden tot een bate. Deze worden in de jaarrekening verrekend met de gemeenten. De gemeenten worden vervolgens gecompenseerde door het Rijk (812) Er zijn extra verstrekkingen gedaan voor de energietoeslag (81). Deze worden verrekend met de gemeenten. Maassluis en Vlaardingen komen te kort op de begroting, Schiedam heeft een overschot.
Uitkeringen inkomensvoorziening Het bestand is in 2022 gedaald tot 5.159 eind december (gemiddeld over 2022 5.258), waardoor er een onderbesteding is van 382 op de lasten. Vanaf het tweede kwartaal is de bestandsdaling geleidelijk ingezet. Er is een overbesteding op de baten 116 door het vrijvallen van de debiteurenvoorziening. Schiedam heeft een voordeel op de begroting, Vlaardingen en Maasluis hebben dit niet. De realisatie van de Tozo (497) zijn baten en ontvangsten van de Tozo regeling. Deze worden verrekend met de gemeenten, die het weer verrekenen met het Rijk. De toestroom voor de opvang van de Oekraïners is in Vlaardingen en Schiedam groter geweest dan begroot.