Definitieve Cultuurnota 2022-2025 (waarin het amendement is verwerkt)

Gemeente Vlaardingen

3 Gemeente Vlaardingen

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota Vlaardingen 2022-2025

Inhoud Voorwoord 1. Inleiding: drijfveren voor nieuw cultuurbeleid 2. Vertrekpunt: hier gaan we van uit 3. Het Vlaardingse culturele landschap: hoe staan we er voor 4. Keuzes voor 2022-2025: focus op inclusie 5. Nadere regels en budgetten 6. Indicatoren van succes

Bijlagen: -

Bloemlezing gesprekken met stakeholders

-

Resultaten Burgerpanel

-

Verslag webinar 10 juni 2021

Or\ ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

1

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota Vlaardingen 2022-2025

Gemeente Vlaardingen

Voorwoord Voor u ligt de Cultuurnota Vlaardingen 2022-2025. Een nota waarin we met bewoners en culturele organisaties op zoek zijn gegaan naar de 'culturele stand' van Vlaardingen en de manier waarop we hier als gemeente een bijdrage aan kunnen leveren.

lk heb die zoektocht ervaren als een warme belevenis. De bereidheid om tijd vrij te maken, mee te organiseren, mee te praten en mee te denken. Het laat opnieuw zien op hoeveel sterke schouders cultuur in Vlaardingen kan steunen. Schouders die veelal behoorlijk wat te verstouwen hebben gekregen in de afgelopen periode. Mensen die zich ingezet hebben om hun organisaties en activiteiten overeind te houden in coronatijd, om toch de Vlaardingers te blijven bereiken met hun aanbod.

Mensen en organisaties die een groot verschil maken. Want een goed cultureel aanbod is noodzakelijk voor een gezonde stad. Een stad waar wat te beleven valt, een leefbare stad, een levendige stad. Een stad die je uitdaagt, waar je kunt ontspannen, waar je wijzer kunt worden, elkaar kunt ontmoeten, jezelf kunt zijn, avonturen kunt beleven, geld kunt besteden en verdienen. Een stad waar cultuur geen selecte groep aanspreekt, maar er is voor inwoners met allerlei achtergronden en leefstijlen.

Daar waar wij als gemeente bij het aanleggen van een groenstrook of het aanmaken van een parkeervergunning, de leidende partij zijn, kunnen we op het gebied van cultuur alleen maar faciliteren en stimuleren. Deze nota geeft voor de komende jaren richting aan de keuzes die we hierin maken. Zo kunnen we met elkaar er voor zorgen dat cultuur blijft bijdragen aan een levendige, creatieve en actieve stad. Bart de Leede, wethouder Kunst, cultuur en erfgoed ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

2

1. Inleiding: drijfveren voor nieuw cultuurbeleid Gemeente Vlaaringen

VISIE Het fundament onder deze nieuwe cultuurnota van Vlaardingen is onze visie op het belang van cultuur voor onze inwoners. Onze overtuiging is dat het maken of meebeleven van cultuur goed is voor het welzijn en de gezondheid van mensen. Het maakt niet uit of het dan gaat om meezingen in een koor of het bezoeken van een dance festival, museumbezoek of het maken van filmpjes voor Instagram, een kunstwandeling of een cursus boetseren. Cultuur ontspant, verrijkt en brengt mensen samen. Of, zoals al eerder geformuleerd in de vorige cultuurnota 'De creatieve stad':

Doel van deze nota is dan ook om de meer specifieke ambities die de gemeente Vlaardingen met cultuur heeft in de periode 2022-2025 op te tekenen zodat duidelijk is welke acties de gemeente onderneemt en welke initiatieven van burgers en culturele instellingen worden ondersteund of gestimuleerd.

'Kunst en Cultuur hebben een aantoonbare toegevoegde waarde zowel voor de inwoners als voor de stad als geheel. Het gaat dan om sociale cohesie, leefomgeving en lokale economie, waarbij de creatieve blik op uiteenlopende beleidsterreinen van belang is en waar wij met ons subsidiebeleid ondersteuning kunnen bieden'

De nota 'De creatieve stad' nam het ringenmodel van de Complete Stad van de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten als criterium voor de culturele infrastructuur van Vlaardingen. Het model geeft op basis van inwonersaantal aan welke culturele voorzieningen en activiteiten in een gemeente aanwezig moeten zijn om compleet te zijn voor de inwoners en bedrijven. In de periode vanaf 2013 werd ruimschoots aan dit criterium voldaan met een aanbod voor film, podiumkunsten, media, letteren, cultureel erfgoed, beeldende kunst, cultuureducatie en amateurkunst.

MOTIVATIE De vorige cultuurnota dateert uit 2013 en bevat ambities die om diverse redenen niet konden worden gerealiseerd. Zo waren er onvoldoende middelen en draagvlak om de grotere culturele instellingen (de basisinfrastructuur) in één stichting samen te brengen en kwam ook een cultuurfonds niet duurzaam van de grond. Niettemin is er veel gebeurd. De Kroepoekfabriek en Stadsgehoorzaal gingen wél samen in één organisatie en ook andere culturele instellingen zijn zich blijven ontwikkelen en hebben meer samenwerking gezocht. Dit alles in het licht van forse bezuinigingen en het wegvallen van subsidie en sponsorgelden. Van de kant van de gemeente ontbreekt het op dit moment aan een duidelijk beleidskader en afwegingsinstrument om richting te geven aan de activiteiten op het gebied van cultuur binnen de nieuwe financiële kaders. Deze nieuwe cultuurnota vult die leemte op.

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

TERUGBLIK

Er werd samengewerkt in de regio, onder meer met de buurgemeente Schiedam voor de succesvolle aanvraag van rijksmiddelen bij het Fonds Cultuurparticipatie. Deze middelen worden ingezet om cultuuronderwijs in het primair onderwijs te verbeteren. Scholen worden geprikkeld doorlopende leerlijnen te ontwikkelen, leerkrachten bij te scholen en contact te leggen met culturele instellingen in de regio. Culturele instellingen hebben de opdracht vraaggericht aanbod te ontwikkelen. Het voornemen om structurele samenwerking over de grenzen van gemeentelijke afdelingen heen te realiseren is beperkt tot stand gekomen. Wel is steeds meer aandacht voor integraal werken, maar de samenwerking vergt missiewerk vanuit de cultuurafdeling.

3

2. Vertrekpunt: hier gaan we van uit Gemeente Vlaardingen

Voorafgaand aan de ontwikkeling van het nieuwe beleid werd een aantal uitgangspunten vastgesteld voor wat betreft het inhoudelijk kader, de reikwijdte en het ambitieniveau van het nieuwe beleid, en de manier waarop inwoners en partners worden betrokken. In de volgende alinea's wordt beschreven welke uitwerking deze uitgangspunten op de inhoud van de nota hebben gehad.

FOCUS EN TOEKOMSTVISIE Het afgelopen jaar hebben verschillende betrokkenen de wens uitgesproken om met de nota meer focus dan voorheen aan te brengen. De middelen die ons ter beschikking staan zijn beperkt en dwingen ons om keuzes te maken als we écht iets willen bereiken. Een aantal bestaande gemeentelijke documenten geven al richting. Het cultuurbeleid moet in overeenstemming zijn met de `Toekomstvisie Vlaardingen 2020-2040.' Deze toekomstvisie legt de nadruk op Vlaardingen als aantrekkelijke woonstad met een levendige binnenstad waar het verhaal van de geschiedenis zichtbaar is. Deze ambitie is nog eens bevestigd in het 'Programma levendige binnenstad 2030.' Op dit gebied is de bijdrage van kunst, cultuur en erfgoed evident. In het coalitieakkoord 'Handen uit de mouwen' zowel als in het in 2020 herijkte beleid sociaal domein 'De inwoner voorop' wordt gesproken over versterking van het voorveld en preventieve activiteiten voor de aanpak van maatschappelijke problemen zoals eenzaamheid en gebrek aan participatie.

Een belangrijk uitgangspunt is dat iedereen naar vermogen mee kan doen in de stad, dus ook op cultureel gebied. Het cultuurbeleid kan hieraan een belangrijke bijdrage leveren.

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

4

BEGRIPSBEPALING Cultuur is een begrip dat op veel verschillende manieren kan worden gebruikt. In de meest brede zin van het woord staat het voor alles wat door mensen gemaakt wordt in tegenstelling tot wat natuur genoemd wordt. Het wordt ook gebruikt om een levensvisie en levenswijze van meer of minder specifieke groepen (eigen aan etniciteit, eigen aan een bedrijf, eigen aan een leeftijdscategorie) te beschrijven inclusief hun gebruiken, geloof en ambachten of kunst. In die zin participeert ieder mens in cultuur en kan niemand zonder. In deze nota wordt met cultuur met name culturele uitingen bedoeld: creativiteit binnen alle disciplines die breed gewaardeerd kan zijn (laagdrempelig, populair) of een relatief kleine groep aanspreekt (specialistisch, intellectueel).

Gemeente Vlaardingen

Buiten de scope van deze cultuurnota valt het specifieke erfgoedbeleid voor de bescherming van monumenten, museale voorwerpen, cultuurhistorische landschappen et cetera, en de (wettelijke) taken ten aanzien van archeologie en archieven. Dit beleid is vastgesteld in de beleidsdocumenten 'Vlaardings erfgoed, nota 2017' en het 'Collectieplan 2019-2021'. De culturele rijkdom die Vlaardingen op dit gebied heeft wordt echter ingezet of vormt het decor van talloze culturele activiteiten die als zodanig wél onder de scope van deze cultuurnota vallen. Het bibliotheekbeleid is met de fusie tot Bibliotheek de Plataan in 2019 vastgesteld. In deze cultuurnota blijven specifieke bibliotheektaken daarom buiten beschouwing.

REIKWIJDTE Het culturele landschap van Vlaardingen is uit een rijk scala aan elementen opgebouwd. Er is het materieel erfgoed (monumenten, historische voorwerpen, archeologische vondsten), immaterieel erfgoed (legendes, tradities) en er is kunst in de openbare ruimte. Er zijn de (educatieve) activiteiten van de grotere culturele instellingen (Kroepoekfabriek, Stadsgehoorzaal, Bibliotheek, KADE40, Museum Vlaardingen), culturele ondernemers en talloze amateurgezelschappen. Er is de lokale omroep Vlaardingen. Er zijn festivals en andere evenementen. Onder het cultuurbeleid vallen alle activiteiten die bijdragen aan de actieve en passieve cultuurbeleving van inwoners en bezoekers.

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

5

Gemeente Vlaardingen

SAMEN ONTDEKKEN Gemeentelijk cultuurbeleid staat niet op zichzelf. De culturele sector heeft eigen verantwoordelijkheden en een geheel eigen dynamiek en het gemeentelijk beleid moet daar rekening mee houden. Op verschillende manieren is contact gezocht met culturele partners en inwoners om kennis en meningen over cultureel Vlaardingen op te halen en te gebruiken voor het maken van keuzes. Allereerst zijn gesprekken gevoerd met een vijfentwintigtal stakeholders binnen, maar vooral buiten de gemeentelijke organisatie. Vervolgens gingen in een webinar 60 betrokkenen (vertegenwoordigers van culturele instellingen en inwoners) met elkaar in gesprek over een aantal thema's. Naast het webinar is een enquête uitgezet onder het burgerpanel waarop 1008 Vlaardingers hebben gereageerd. Tot slot zijn leden van de Maatschappelijke Kring Vlaardingen op een bliksembezoek geweest bij de gemeente en hebben suggesties gedaan voor meer verbinding tussen het culturele veld en het maatschappelijk (sociaal) domein. Uitgebreide verslaglegging van al deze participatieactiviteiten vindt u in de bijlagen. Met de rijke input van culturele instellingen en inwoners is een analyse van het Vlaardingse culturele landschap gemaakt. Sterke en zwakke punten, kansen en bedreigingen zijn geïdentificeerd en hebben geleid tot keuzes voor het beleid.

FINANCIEEL Met het Coalitieakkoord Wanden uit de mouwen' is in 2019 het besluit genomen om te bezuinigen op de budgetten voor cultuur en evenementen. Per 2021 is € 200.000 afgeraamd van het subsidiebudget uit de parkeergelden naar € 100.000. Belangrijk doel van deze nota is om een beleidskader te scheppen waarbinnen de beperktere middelen kunnen worden ingezet voor subsidies. Hierbjj wordt geen beroep gedaan op extra financiële middelen.

1J„

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

6

‘ 111 11 4,,0

3. Het Vlaardingse culturele landschap:

0. 11 Gemeente Vlaardingen

hoe staan we er voor Zoals al gememoreerd is de gemeente niet alléén verantwoordelijk voor een aantrekkelijk woon-, en leefklimaat met culturele activiteiten en voorzieningen. De initiatieven van inwoners en van ondernemers dragen daar ook in hoge mate aan bij. Mede door de gesprekken die met stakeholders zijn gevoerd en de input die bij het webinar is gegeven, zijn wij ons er meer dan voorheen van bewust dat ons beeld van het culturele landschap van Vlaardingen waarschijnlijk niet compleet is. Een deel van de inwoners participeert weinig of niet in de culturele activiteiten die bij ons bekend zijn, maar dat wil niet zeggen dat deze inwoners "niet aan cultuur doen". Wij wagen ons dan ook niet aan een overzicht van het culturele landschap omdat de kans te groot is dat wij stukken overslaan. We zijn ons er ook van bewust dat de meningen die wij hebben opgehaald een beperkt deel van de Vlaardingse bevolking vertegenwoordigen. Wij zien deze input dan ook als een startpunt en nemen ons voor in de komende beleidsperiode een completer beeld te krijgen door de beleidskeuzes die wij maken. In de volgende paragrafen lichten wij toe hoe inwoners en culturele instellingen oordelen over cultureel Vlaardingen en tot welke sterkte-zwakte analyse dat leidt.

DE KRACHT VAN CULTUREEL VLAARDINGEN Vlaardingen heeft veel creatieve initiatiefnemers en die zijn inhoudelijk sterk. De waardering voor al deze partijen is groot zowel bij inwoners als bij partners. Dat geldt voor de grotere, gesubsidieerde instellingen zoals de Stadspodia en KADE 40 maar ook voor partijen die het met weinig tot geen ondersteuning van de gemeente weten te rooien zoals het Streekmuseum Jan Anderson en Zang-, en Muziekcentrum Vlaardingen. Grote evenementen als het Haring-,en Bierfeest en Zomerterras worden onmisbaar geacht. Een kwart van de respondenten van het burgerpanel vind de aanwezigheid van goed cultureel aanbod prioriteit nummer één. Er moeten concerten, voorstellingen, festivals en tentoonstellingen georganiseerd worden en daar moet voldoende budget voor beschikbaar blijven. Stakeholders en deelnemers van het webinar zijn over het algemeen tevreden over de kwaliteit en kwantiteit van het aanbod. De kracht van het cultureel veld is in de afgelopen periode ook gebleken uit de manier waarop werd omgegaan met de beperkende maatregelen vanwege het COVID virus. De professionele instellingen vonden wegen om online of met nieuwe technieken hun deelnemers en publiek te bereiken. Een deel van het nieuwe digitale aanbod spreekt jonge mensen aan en zal ook na de epidemie blijven bestaan.

'In Vlaardingen zijn veel creatieve initiatiefnemers'

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

7

GennemehNardingen

Bij de culturele activiteiten in de stad is een groot contingent aan vrijwilligers betrokken waardoor de sector een belangrijk instrument is voor de participatie en betrokkenheid van inwoners, en daarmee de leefbaarheid van de stad. Sterker nog, zonder al deze vrijwilligers zou het praktische en financieel onmogelijk zijn om het culturele programma van de stad te realiseren. De relatie met de gemeente wordt over het algemeen positief beoordeeld. Er zijn korte lijnen en er wordt goed meegedacht. Ook tussen partijen onderling is er grote bereidheid tot samenwerken en bestaan er diverse allianties en netwerken. Die verbanden gaan ook regelmatig over de grenzen van sectoren heen zoals bijvoorbeeld de brede samenwerking voor het Moestuinfestival waarmee de verbinding tussen culturen werd bevorderd. Speciaal het benoemen waard is de grote interesse bij de inwoners voor historie, erfgoed en archeologie. Een groot aantal van de respondenten van het burgerpanel spreekt waardering uit voor het (visserij)verleden en voor het archeologisch erf. De aantrekkelijkheid van de stad met mooi erfgoed en aandacht voor historie heeft een duidelijke voorkeur van het burgerpanel; een meerderheid van 40% geeft het de hoogste prioriteit.

'Bij culturele activiteiten zijn een groot contingent aan vrijwilligers betrokken' 'De relatie met de gemeente wordt over het algemeen positief beoordeeld' 'Er is grote bereidheid tot samenwerken' 'Er is de grote interesse bij de inwoners voor historie, erfgoed en archeologie'

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

8

WAAR ONTBREEKT HET AAN Vrijwel alle gesprekspartners zijn het er over eens dat het publieksbereik van de meeste grotere culturele instellingen beter kan. Weliswaar zijn de bezoekers-,en deelnemersaantallen in de afgelopen periode gegroeid 1 maar er zijn ook bevolkingsgroepen die beperkt door het bestaande aanbod worden aangesproken. Dat kan te maken hebben met gebrek aan of andere interesses maar ook met hoge drempels zoals de kosten van deelname aan culturele activiteiten. De stadspodia, het museum Vlaardingen en KADE 40 hebben in samenwerking met de gemeente in kaart laten brengen wat het verzorgingsgebied van deze instellingen is, waar huidige bezoekers vandaan komen en welke bevolkingssegmenten2 kansrijk nieuw publiek zouden kunnen opleveren. Uit het onderzoek blijkt dat lager opgeleiden en minder welvarende Vlaardingers veel minder gebruik maken van de activiteiten van deze instellingen.

Genieent Vlaardingen

Men vindt dat er te weinig aanbod is voor jeugd waardoor deze naar het nabije Rotterdam trekt maar andersom kan ook gelden dat de nabijheid van Rotterdam het moeilijk maakt om met eigen aanbod te concurreren. Deelnemers aan het webinar spreken van een blinde vlek. Bestuurders en beleidsmakers van gemeente en instellingen zitten in hun eigen bubbel en hebben te weinig kennis van behoeftes bij inwoners of bij potentiële initiatiefnemers uit andere geledingen. Misschien zijn de initiatieven er wel maar zijn die bij de gemeente en bij de gangbare culturele instellingen niet zichtbaar.

'Er zijn bevolkingsgroepen die beperkt door het bestaande aanbod worden aangesproken' 'Er is te weinig aanbod voor jeugd' Dit blijkt uit de verslagen van activiteiten waar subsidie voor is verleend.

'Door Rotterdam moeilijk om met eigen aanbod te concurreren'

2

Het onderzoek is uitgevoerd volgens de Whize methode waarbij de bevolking wordt onderverdeeld in segmenten met specifieke demografische en sociaaleconomische kenmerken. Meer informatie op www.cultuuronderzoeken.nl/mosaic.

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

'Te weinig kennis van behoeftes'

9

GerneerneVlaardingen

Tegelijkertijd kan ook het omgekeerde het geval zijn: dat de activiteiten van culturele instellingen te weinig onder de aandacht van alle inwoners komen. In ieder geval is er geen centrale regie op de bekendheid van activiteiten bijvoorbeeld in de vorm van een website met een complete uitgaanskalender. Zowel inwoners als vertegenwoordigers van culturele instellingen komen terug op bezuinigingsronden uit het afgelopen decennium en dat de beschikbare budgetten daardoor laag zijn. Dat heeft geleid tot efficiencyslagen en creativiteit bij het werven van fondsen maar men geeft aan dat wel een kritisch minimum is bereikt. Er is weinig ruimte om te experimenteren of vernieuwen.

Tot slot worden zorgen uitgesproken over de gevolgen van de Corona-epidemie voor het verenigingsleven. Veel amateurgezelschappen hebben hun activiteiten een lange periode volledig gestaakt. Het is de vraag of het deze clubs lukt om weer op het oude niveau actief te worden met voldoende leden en vrijwilligers. Het thema amateurkunstbeoefening tekende zich als gespreksonderwerp met stakeholders en in het webinar niet duidelijk af en voor deelnemers aan het burgerpanel heeft het geen hoge prioriteit. Wellicht is de beperkte aandacht voor dit thema een gevolg van het slapende bestaan gedurende de crisis.

Veel inwoners maken zich druk over verwaarlozing van monumenten (gebouwen) en de weinig aantrekkelijke aanblik of vervuiling van delen van de stad. In de gesprekken met stakeholders kwam dit ook regelmatig aan de orde. Men vind dit vooral belangrijk voor de eigen beleving van de stad. Slechts 8% van het burgerpanel gaf het aantrekken van bezoekers de hoogte prioriteit. In de gesprekken met stakeholders en in het webinar was het ook nauwelijks een gespreksthema.

'Er is geen centrale regie cp de bekendheid' 'Weinig ruimte om te experimenteren en te vernieuwen' 'Zorgen om weinig aantrekkelijke aanblik gebouwen en delen van vervuiling van de stad' 'Zorgen over de gevolgen van de corona-epidemie voor het verenigingsleven'

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

10

Gemeente Vlaardingen

CONCLUSIE: KANSEN VOOR DE TOEKOMST De kracht van het cultureel bestel in Vlaardingen stemt optimistisch. Er is voldoende kwaliteit in huis en een infrastructuur voor passieve en actieve cultuurparticipatie. Alle kinderen tot 12 jaar komen via school en naschoolse activiteiten in aanraking met culturele disciplines. Het is een uitdaging om de vormende werking van cultuur ook in het voortgezet onderwijs te behouden maar het stemt hoopvol dat de rijksoverheid hiervoor in de huidige beleidsperiode meer aandacht heeft, bijvoorbeeld met de regeling voor cultuureducatie in het VMBO. Het besef dat het bestaande publiek een beperkte afspiegeling is van de Vlaardingse bevolking leidt bij een aantal stakeholders tot bereidheid om over de eigen grenzen te kijken en naar middelen te zoeken om nieuwe doelgroepen aan te spreken. Daarvoor worden verschillende suggesties gedaan. Drempels voor deelname kunnen worden verlaagd door tegemoet te komen in de kosten (armoedebeleid) of de programmering laagdrempeliger te maken met volkscultuur of jeugdcultuur.

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

Er kan verbinding gezocht worden met maatschappelijke instellingen die bekend zijn met minder zichtbare doelgroepen om naar twee kanten resultaat te behalen. Enerzijds door (nieuwe) culturele activiteiten bij die groepen te initiëren en stimuleren, anderzijds door met cultuur een bijdrage te leveren aan de doelstellingen van de partnerorganisatie. De bibliotheek kan hierbij een rol spelen omdat een divers publiek deze culturele instelling weet te vinden dankzij haar openbare en laagdrempelige karakter. Er is ook bereidheid om gezamenlijk te werken aan betere zichtbaarheid van het aanbod. De interesse van inwoners voor erfgoed en historie kan worden aangegrepen om activiteiten met potentieel een groot publieksbereik te organiseren zoals in 2023 de viering van 750 jaar Vlaardingen. De genoemde uitdagingen en kansen zijn aandachtspunten van het cultuurbeleid en blijven gespreksonderwerp tussen de gemeente en de medeverantwoordelijken: de culturele instellingen, ondernemers en inwoners van Vlaardingen. Zoals eerder vermeld willen wij daarnaast voor één duidelijk speerpunt kiezen om in de komende vier jaar resultaat op te behalen.

11

4. Keuzes voor 2022-2025: focus op inclusie en verbinding

De diverse participatieronden hebben een genuanceerd en divers beeld gegeven van de behoeftes en wensen bij inwoners en culturele ondernemers. De kerndoelstellingen van gemeentelijk cultuurbeleid (participatie, educatie, leefbaarheid) zijn benoemd en komen aan bod in het brede scala aan bestaande culturele initiatieven. Deze sterke kanten van ons culturele bestel blijven wij ondersteunen op hetzelfde niveau door instandhouding van de subsidies. De zwaktes en bedreigingen die door onze partners zijn gesignaleerd herkennen we ook. De wens om met het beleid meer Vlaardingers te bereiken werd het meest urgent gevoeld en spreekt ons het meest aan. We nemen ons voor om daar in de periode 2022-2025 de focus op te leggen.

Het cultuurbeleid van de gemeente Vlaardingen gaat zich kortom langs twee sporen bewegen:

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

SPOOR 1: LEVENDIG EN ACTIEF VLAARDINGEN

Gemeente Vlaardingen

Dit spoor leidt naar behoud van de sterke kanten van ons culturele bestel door het nastreven van 5 basisdoelstellingen van cultuurbeleid: 1.

Participatie en ontmoeting: aanbod van culturele activiteiten die er voor zorgen dat inwoners zich kunnen vermaken en ontspannen;

2.

Cultuureducatie: aanbod van lesprogramma's, buitenschoolse activiteiten en ondersteuning van het onderwijs zodat kinderen kunnen opgroeien met kunst en cultuur;

3.

Actieve deelname aan cultuur: faciliteren van cursusaanbod en amateurkunstbeoefening;

4.

Materieel en immaterieel erfgoed: zichtbaar maken van de Vlaardingse (historische) identiteit zodat inwoners zich verbonden kunnen voelen met elkaar en met de stad.

5.

Stimuleren van cultureel ondernemerschap: het bevorderen van cultureel ondernemerschap bij culturele organisaties en activiteiten waarbij inzet, ondernemerschap, creativiteit en innovatiekracht, diversiteit en inclusiviteit worden aangemoedigd.

12

SPOOR 1: LEVENDIG EN ACTIEF VLAARDINGEN

CULTURELE FACTSHEET

ROOD

Wij doen dat door: Partnerschap met de instellingen die de culturele basisinfrastructuur van Vlaardingen vormen: de Stadsgehoorzaal (stadstheater), de Kroepoekfabriek (poppodium), KADE 40 (cultuureducatie), het Museum Vlaardingen en de Openbare Bibliotheek3 . Het partnerschap uit zich in samenwerking, kennisuitwisseling en gezamenlijke verantwoordelijkheid voor netwerkvorming;

= wilskracht, passie, ambities

I. woe. coklur•L kr.fruhrtielwr e./1 VlaardInsen bow,. Or he nodoa NOS Antwook.rs kaNdu iin t. Inkbn.

0. to...mel

k• Vi•• rnensen inimá «WM, «pin, trerlon, rich ..eqn ma...n el Mn' *M. NOun. .ar elkau oenzie, .n Mrolern•m•n

• het Vlaardingse DNA dat ons onderscheidt van ender* atedent ••• én..M ...awe... ••••• • •A wear ...I

~rimy.

estual

IS.54O1 Viaartkeeee.«.

Vlearibry,

**An we* ~M.

Structurele subsidie voor de culturele basisinfrastructuur waaraan jaarlijks prestatieafspraken worden verbonden;

A.A. •

oars *wool,. rode

...wow

."' 12>i '4. ...' Sti , l'eir . • e• '' ‘ la ... • - lA

• -•••

1

I

i 1 i '. el a

.

ir . I a -

Incidentele subsidies voor initiatieven van andere culturele en maatschappelijke organisaties die aannemelijk kunnen maken dat zij bijdragen aan de doelstellingen doordat zij voldoen aan de bepalingen van de Algemene subsidieverordening Vlaardingen en de door het college opgestelde Nadere regels voor cultuursubsidies.

ZOMER lERRAS

<\‘

illk.

t i 4

fr....... fr.....

4 .,

• retail

.......• lee.

44 3 Gemeente Vlaardingen

•.....

... .......... ......•

LAM... • 1 ,••••••••• mole 1•111•••••• Iwo .1.1

10.0 ~WWI • 081•••/

C

L.t ••• . •••••• ••••4" k 11111.11111111•115111.1111111~ 1111111111111111111111111,1 li•T. 4•1

e..›

De bibliotheek van Vlaardingen hoort ook bij het culturele bestel maar wordt vanwege haar grote maatschappelijke rol beleidsmatig ondergebracht bij het. Sociaal Domein.

3

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

13

SPOOR 2:

Gemeente Vlaardingen

INCLUSIEF VLAARDINGEN Wij doen dat door: Wij willen dat inwoners van alle achtergronden en leefstijlen in Vlaardingen kunnen genieten van kunst en cultuur en meedoen aan culturele activiteiten die aansluiten bij hun behoefte en interesses. Wij leggen met de middelen die ons als gemeente ter beschikking staan, de nadruk op het bereiken van meer inwoners door hen op te zoeken in de wijken, te leren kennen en te stimuleren en ondersteunen bij culturele initiatieven. Een belangrijk begrip bij dit streven is verbinding. Wij verwachten dat lagere drempels bij de culturele voorzieningen die voor alle inwoners van Vlaardingen bedoeld zijn, op termijn, zal leiden tot meer onderling contact en wederzijds begrip. Wij zoeken daarvoor ook verbinding met maatschappelijke partners die in de wijken actief zijn.

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

Van de initiatiefnemers die subsidie van ons ontvangen een inspanning te vragen om een breder publieksbereik te realiseren. Met de instellingen uit de basisinfrastructuur gebeurt dat door het maken van prestatieafspraken; voor incidentele subsidies stelt het college nadere regels vast. De inspanning kan bestaan uit:

•

Aangaan van allianties met culturele of maatschappelijke partners die kunnen helpen bij het vinden van toegang tot nieuw publiek;

•

In samenwerking met maatschappelijke partners culturele programmering bieden die een bijdrage levert aan uitdagingen in het Sociale Domein;

•

Zoeken naar nieuwe culturele initiatiefnemers (makers of organisatoren) of personen die als ambassadeur de verbinding kunnen leggen tussen inwonergroepen en culturele instellingen;

•

Ondersteunen van culturele burgerinitiatieven met kennis en samenwerking;

•

Bieden van programmering op nieuwe locaties, letterlijk of figuurlijk dichter bij de mensen die de gemeente wil betrekken;

•

Programmering die gezamenlijk met vertegenwoordigers van een doelgroep is ontstaan;

14

"1.

SPOOR 2:

Gemeente Vlaardingen

INCLUSIEF VLAARDINGEN Wij doen dat door (vervolg): •

Samenwerking met de sportsector door onderzoek naar demogelijkheden van het gebruik van sportaccommodaties voor laagdrempelige culturele activiteiten en door een eventuele uitbreiding van de Brede regeling Sport en Cultuur met een combinatiefunctionaris voor cultuur die een specifieke rol speelt bij de wens om met deze nieuwe cultuurnota meer inclusie en verbinding te bewerkstelligen (advies, coördinatie, promotie);

•

Stimuleren van het gebruik van het Jeugdfonds Sport en Cultuur voor jongeren tot 18 jaar;

•

Onderzoek naar best practises, (bijvoorbeeld Cultuurconcreet in Rotterdam en Cultuurscouts in Schiedam) en andere kennis om zowel inhoudelijk als met partnerschappen en subsidiesystematiek aan te sluiten bij de mogelijkheden en behoeften van inwoners;

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

•

Vergroten en intensiveren van bestaande netwerken van culturele en maatschappelijke instellingen met het doel nieuwe inwoners te bereiken en tegelijkertijd bij te dragen aan de doelstellingen van die organisaties. Culturele organisaties kunnen bijvoorbeeld aanhaken bij de wijknetwerken en gebiedsbijeenkomsten waar de wijkmanagers van Vlaardingen mee werken;

•

Inwoners uitnodigen om een cultureel burgerinitiatief te nemen en deze initiatieven ondersteunen met kleine en makkelijke toegankelijke subsidie en inhoudelijke ondersteuning (eventueel via de structureel gesubsidieerde instellingen). Deze initiatieven kunnen ook laagdrempelig gehouden worden door een ruimte of podium ter beschikking te stellen;

•

Onderzoeken op welke manier cultuur een middel kan zijn bij inburgering nu er door wijzigingen in de Wet Inburgering meer verantwoordelijkheid komt te liggen bij de gemeente.

15

5. Budgetten en nadere regels Gemeente Vlaardingen

Het college zal met het vaststellen van nadere regels voor incidentele cultuursubsidies bovenstaande ambities en doelstellingen vertalen in criteria voor het beoordelen van subsidieaanvragen. In de nadere regels zal ook een verdeling van het budget voor incidentele subsidies voor cultuur en evenementen worden opgenomen. Het betreft een verdeling over diverse categorieën: subsidies tot € 5.000,- laagdrempelige subsidies voor nieuwe (burger) initiatiefnemers, subsidies voor welzijnsdoelstellingen.

Er wordt in 2021/2022 ook een relatie gelegd met de op te stellen evenementennota waarin een apart budget wordt vastgesteld voor (culturele) evenementen met een groot publieksbereik en specifieke veiligheidseisen. Tot slot, wordt in de nadere regels een bepaling opgenomen over cofinanciering bij culturele activiteiten en de maximale hoogte van de gemeentelijke subsidie afhankelijk van de mate van aansluiting bij de doelstellingen in deze nota.

FINANCIEEL KADER 2020 Basisinfrastructuur cultuur:

2021

2022 en verder

€ 1.923.662

€

2.039.704

€

2.113.000

€ €

€ €

30.000 297.000

€ €

30.000 314.000

€ €

10.000

Kade 40 Museum Vlaardingen Stadsgehoorzaal ( activiteiten ) Kroepoekfabriek Omroep Vlaardingen Combinatiefunctionaris cultuureducatie ( excl. rijksbijdrage ) Subsidies cultuur en evenementen

( voetnoot 1) ( voetnoot 2)

30.000 497.000

( voetnoot 1)

( voetnoot 2)

€ €

€ €

Per 2019 is dit budget verhoogd met €300.000,- parkeergelden Per 2021 is dit o.i.v het laatste coalitieakkoord het budget met €200.000,- verlaagd naar €100.000,- parkeergelden zonder nadere richtlijnen.

Overige ombuigingen: Calamiteiten educatie Energie kunst en festivals en volksfeest

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

50.000 40.000

50.000 10.000

16

6. Indicatoren van succes Gemeente Vlaardingen

De ambitie om met het cultuurbeleid ook delen van de bevolking te bereiken die niet gewend zijn om er aan deel te nemen of er door bediend te worden, is geen eenvoudige. Het vergt een persoonlijke aanpak en een lange adem. Er is sprake is van een relatief nieuwe kijk op de cultuursector waardoor het moeilijk te voorspellen is welke inspanningen succes zullen hebben en op welke termijn. We formuleren het succes dan ook vooral aan de hand van inspanningen die zijn verricht. Er is tijd nodig om die inspanningen te evalueren en werkwijzen aan te passen als blijkt dat het effect in eerste instantie gering is.

Er is sprake van succes als bijvoorbeeld:

•

Er meerdere pilotprojecten zijn uitgedacht en uitgevoerd door de culturele instellingen, waardoor met niet-deelnemende bevolkingssegmenten in contact is gekomen;

•

Er door (burger) initiatiefnemers gebruik is gemaakt van de nieuwe laagdrempelige subsidieregeling voor cultuur;

•

Een project is uitgedacht en uitgevoerd om kinderen en jongeren uit gezinnen met een laag inkomen meer gebruik te laten maken van het Jeugdfonds Sport en Cultuur;

•

Jaarlijks vanaf 2022 prestatieafspraken met de culturele instellingen zijn gemaakt over het bereiken van een breder publiek en hierover van de jaren 2022 tot en met 2025 gegevens beschikbaar zijn;

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

•

Culturele instellingen zich in 2025 ruimschoots hebben hersteld van de coronaperiode en het aantal bezoekers minimaal op het niveau is van 2019;

•

Er personen zijn gezocht die als ambassadeur de verbinding kunnen leggen tussen inwonergroepen en culturele instellingen;

•

In 2021 nieuwe nadere regels zijn opgesteld voor het toekennen van incidentele subsidies en uit de verantwoording van die subsidies in de jaren 2022-2025 blijkt dat: - Er nieuwe samenwerkingen zijn ontstaan tussen culturele en maatschappelijke instellingen; - Er programmering is geboden op nieuwe locaties, dichter bij de mensen die de gemeente wil betrekken; - Er programmering gezamenlijk met vertegenwoordigers van een doelgroep is ontstaan; - Cultureel ondernemerschap wordt actief gestimuleerd.

17

1 4

,

Gemeen ce Vlaardingen

In kwantitatieve zin wordt het succes als volgt gemeten (prestatie indicatoren):

../EUGC. FONDS

•

Jaarlijkse bezoekersaantallen van de Bibliotheek, Stadsgehoorzaal, Kroepoekfabriek, Kade 40, Museum Vlaardingen en Festivals. Daarbij wordt ook het digitale bezoek en het gebruik van sociale media gemonitord;

•

Het jaarlijkse aantal daadwerkelijk uitgevoerde initiatieven tot vernieuwing met het oog op het bereiken van nieuw publiek. Dat aantal blijkt uit bij de gemeente ingediende verantwoordingen van structurele en incidentele subsidies (initiatieven op nieuwe locaties, met nieuwe samenwerkingspartners, met ambassadeurs vanuit de wijken, door nieuwe initiatiefnemers, etc.);

•

Het aantal kinderen dat gebruik maakt van het Jeugdfonds Sport en Cultuur (in 2020 werden 740 aanvragen goedgekeurd, 31% van de kinderen in armoede werden bereikt).

SPORT & CULTUUR

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

18

3 Gemeente Vlaadtngen

Bijlagen

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

•

Bloemlezing interviews cultuurnota Vlaardingen

•

Verslag Webinar Kunst en Cultuur voor Vlaardingen op 10 juni 2021

•

Resultaten enquête nieuw cultuurbeleid, Team Business Intelligence 16 juni 2021

•

Bijeenkomst Maatschappelijke Kring Vlaardingen: Ideeën en tips voor de cultuurnota

19

3 Gemeente Vlaavdingen

Colofon

Bronnen

Afdeling Publiek, team Kunst, Cultuur & Erfgoed

•

Cultuurbeleid Vlaardingen De creatieve stad, 2013

Oktober 2021

•

Toekomstvisie Vlaardingen 2020-2040, 2020

•

Coalitieakkoord Handen uit de mouwen, 2019

•

Programma Levendige Binnenstad 2030

•

De inwoner voorop, beleidsplan sociaal domein, 2020

•

Cultuurplan 2021-2024 Stad in transitie, cultuur in verandering, Cultuurbeleid Rotterdam, 2020

•

Cultuurbrief ministerie van onderwijs en wetenschappen 2018 Cultuur in een open samenleving

•

De culturele schijf van vijf, geactualiseerde cultuurvisie Schiedam, 2017

•

Culturele Factsheet Vlaardingen, 2019

•

Subsidiestukken (aanvragen, verantwoording) culturele instellingen Vlaardingen (Stadspodia, Museum Vlaardingen, Kade 40)

•

Projectplannen Zomerterras, Haring- en bierfeest, Stichting Kwartiermakers

•

Jaarrapportage 2020 Jeugdfonds Sport en Cultuur gemeente Vlaardingen

•

Cultureel uitgaan in Vlaardingen, Huidig, potentieel publiek en niet bezoekers in kaart gebracht, 2020

Foto's Voorpagina: R. Huiskens Pagina 3

: Stadsgehoorzaal en Stichting Pluimage

Pagina 5

: Stadsarchief

Pagina 7

: Studio Cees Groen

Pagina 12

: Kade 40, Stichting Kwartiermakers, Stichting Pluimage

Pagina 13

: Foto Factsheet Kade 40, Stichting Stadspodia, Museum Vlaardingen, Zomerterras

ACTIEF EN INCLUSIEF Cultuurnota 2022-2025

20

Bloemlezing interviews cultuurnota Vlaardingen Februari-mei 2021

Gesprekspartners Naam

Organisatie

Sylvia Hagers

Maatschappelijke Kring Vlaardingen

Davy Knijnenberg

Pluimagefestival

Wiebo Broek

Stichting Vlaardingen 1018

John Massaar

Fonds Schiedam-Vlaardingen

Arno Tessers

Vlaardings Filmfestival

Vincent Kevenaar

Stichting Halen en Brengen (Bierfeest)

Rosaly Bregar

Stichting Muziek Verenigt

Ted Hartman

Historische vereniging

Nicole Koning

Zang- en Muziekcentrum Vlaardingen

Wouter van Heiningen

Bibliotheek de Plataan

Frank Tomeï

Zomerterras

Leanne SeIles

Museum Vlaardingen

Rory Dickhof

Kroepoekfabriek

Renske Verbeek

Stadsgehoorzaal

Harriët Weststrate

Filmtheater het Zeepaard

Sylvia Hagers

Maatschappelijke Kring Vlaardingen

Hans Rikken

Kunstenaar

Wout van Dooren

Stichting Urban Fit

Margriet Kleijn

Stichting Lokale Omroep

Jan Anderson

Streekmuseum Jan Anderson

Carolien van Loon

Gemeente Vlaardingen

Brigitte Bot

Gemeente Vlaardingen

Marloes Veringa

Gemeente Vlaardingen

Huib Geuze

Gemeente Vlaardingen

Tim de Ridder

Gemeente Vlaardingen

De interviews zijn gedaan in de vorm van gesprekken zonder vaste structuur en met 3 open vragen: hoe staat uw organisatie er voor; wat kunt u vertellen over de rol van de gemeente bij uw werkzaamheden en welke uitdagingen en kansen ziet u voor het cultuurbeleid van de gemeente en het culturele landschap van Vlaardingen in het algemeen. In onderstaande bloemlezing zijn uitspraken over diverse gespreksonderwerpen gerubriceerd en zoveel mogelijk geanonimiseerd weergegeven. De volgende thema's komen aan de orde in willekeurige volgorde: De betekenis van kunst

Samenwerken en netwerken

Disciplines die we missen

Kwaliteit en kwantiteit van het aanbod

Gevolgen van de Corona epidemie

Publieksbereik en inclusie

Leden en vrijwilligers

Maatschappelijke uitdagingen

Subsidiesystematiek en vergunningen

Stadsontwikkeling, monumentenbeleid, erfgoed

Budgetten en financiering

Zichtbaarheid, citymarketing

Relatie met en rol van de gemeente

Viering 750 jaar Vlaardingen

1

De betekenis van Kunst, Deze tijd heeft kunstenaars nodig om met een andere blik dan de gebruikelijke naar de wereld te kunnen kijken en nieuwe mogelijkheden te ontdekken. Door kunst kan je in aanraking komen met zaken buiten je eigen bubbel. Kunst moet een laagdrempelige toegang hebben. Maar de kunst zelf hoeft niet laagdrempelig te zijn. Dit belang van kunst voor de samenleving wordt niet breed gevoeld. Een mogelijkheid: een fonds maken: een spaarpotje waar jaarlijks een deel van het budget in gaat en dan eens in de zoveel tijd een activiteit voor "highbrow" kunst. En dan ruimhartig met creatieve ondernemers omgaan.

Disciplines die we missen Er wordt weinig gedaan aan architectuur en aan moderne kunst in de gemeente. Het zou een leuk idee zijn om daar eens iets mee te doen, bijvoorbeeld met een pop-up museum. Er is in Vlaardingen geen podium voor beeldende kunst. Er is nu wel een directeur in het museum die openstaat voor initiatieven. Zo komt er een tentoonstelling van kunstenaars uit de Rijnmond. Ten aanzien van beeldende kunst lijkt er sprake te zijn van veroudering zonder dat een nieuwe generatie het overneemt. Er is geen jeugdscene op dat gebied. Ook is er geen VO school die muziek als examenvak heeft. Er is dus geen continuïteit in het muziekonderwijs en er vallen generaties van leerlingen met interesse in muziek weg. Een organisatie voor beeldende kunst ontbreekt in de Vlaardingse structuur.

Gevolgen van de Corona epidemie Door Corona was de programmering wel anders. Afstand houden. Er zijn speciale telefoonlijnen gebruikt om mensen aan het woord te kunnen laten. En andere investeringen gedaan zoals thuissetjes bij de presentatoren waardoor verbinding met de studio mogelijk was. Daarnaast opnameapparatuur om mensen thuis te kunnen interviewen en extra microfoons om op 1,5 meter afstand te kunnen blijven. Met de locatieset was het mogelijk dat vanuit diverse buitenlocaties coronaproof kon worden uitgezonden, bijvoorbeeld vanaf het Stadsstrand. Voor de corona uitbraak waren er 200 leerlingen, dat aantal is nu geslonken naar 80 die nog online les krijgen. Wij komen beperkt in aanmerking voor compensatieregelingen maar weten ons tot nu toe staande te houden mede dankzij het aannemen van andere werkzaamheden. Ondanks de coronamaatregelen hebben wij nog goed kunnen functioneren. Er zijn tot en met december nog bijeenkomsten geweest en er is een livestream georganiseerd met 22 optredens. Er is ook nog een kamp georganiseerd. De actieve opdrachten staan op dit moment stil maar er is informeel veel contact onderling tussen de deelnemers en de organisatie. Wij hebben in het Coronajaar veel activiteiten ontplooid: terrastheater, straatartiesten, radio, livestreams, zoomsessies om vrijwilligers betrokken te houden.

Met het oog op voorkomen van eenzaamheid wordt een digitale community gebouwd voor theaterliefhebbers. Zo is er ook een community voor vrijwilligers. Met hulp van het Fonds Schiedam-Vlaardingen voor de aanschaf van apparatuur, is energie gestoken in het (leren) maken van livestreams. Doel is om in coronatijd het publiek bijzondere optredens te blijven bieden. Maar vooral ook om "aan de gang te blijven". Musici, technici aan het werk te houden en de kans blijven bieden om zich te ontwikkelen. Er is een groot aanbod van livestreams dus nu niet meer zo vaak maar wel met een bijzonder karakter en vooral lokale acts. De belangstelling is goed. Er worden ook muziekquizzen georganiseerd en die trekken meer deelnemers dan er normaal in onze ruimte zouden passen.

2

Dit nieuwe digitale aanbod spreekt jonge mensen aan (TikTok) dus zal ook na Corona aan de orde blijven in combinatie met echte ontmoetingen. Andersom gebeurt het ook wel dat mensen die hun oorsprong hebben in digitale (youtubers) acts, deze naar het podium willen brengen om hun fans in het echt te ontmoeten. De apparatuur die nu is aangeschaft kan ook worden gebruikt voor een nieuwe vorm van talentontwikkeling voor jongeren: video maken. Het was ook fijn dat er contact gezocht werd in de Coronatijd door de gemeente om te vragen of de gemeente iets kon betekenen. Er is een uitstraling dat er wordt gegeven om cultuur. De ontmoetingsmogelijkheden en informatie-uitwisseling wordt gemist in de coronatijd. Op dit moment lijkt er weinig behoefte te zijn aan een platform (bij amateurgezelschappen). De meeste gezelschappen hebben hun activiteiten stilgelegd.

Leden en vrijwilligers Wij hebben meer dan 60 vrijwilligers. Het profiel van de huidige vrijwilliger is erg wit en op leeftijd. Gelukkig hebben we, sinds kort ook een aantal jonge historici, vooral in het educatieteam. Verder mag het vrijwilligersteam wel wat meer een afspiegeling van de Vlaardingse samenleving worden! Sommige van onze vrijwilligers hebben een "rugzakje". Dat is een mooi gegeven en het lukt de organisatie ook om waar nodig begeleiding te geven maar de verhouding van personen die dat wel en niet nodig hebben is een beetje uit balans. Er moet wel sprake blijven van een professionele uitstraling van de organisatie en aantrekkelijkheid voor een breed publiek. Terecht wordt gewezen (in de toekomstvisie) op de kracht van een groot contigent aan actieve vrijwilligers maar dat mag voor de gemeente geen reden zijn om achterover te leunen omdat die vrijwilligers de leefbaarheid in de stad toch wel overeind houden. De leden zijn gemiddeld boven de pensioengerechtigde leeftijd. Met acties wordt geprobeerd jongere leden te werven.

Subsidiesystematiek en vergunningen Nu lijkt het of als een subsidie eenmaal gegeven is het altijd blijvend moet zijn. Er moet helderheid zijn over de criteria aan de subsidieverlening. Welke initiatieven komen waarom in aanmerking. Dat mist nu. Willekeur ligt op de loer. Nieuw publiek aanboren is een goed criterium. Instellingen moeten activiteiten voor bijvoorbeeld allochtone jongeren niet helemaal vanuit de eigen koker verzinnen. Sommigen hebben dat goed door. Het behouden van immaterieel erfgoed is belangrijk. Levend erfgoed, eigen identiteit, volkscultuur. Als een bevolkingsgroep zelf met een voorstel komt zijn er landelijke subsidieregelingen. Cofinanciering ais een goed criterium. Het ontbreekt bij de gemeente aan deskundigheid om te beoordelen wat een goed kunstproject is. De beoordeling is ook ondoorzichtig: wie beoordeelt de subsidieaanvragen en waar wordt die beoordeling op gebaseerd. Subsidieverlening en vergunningen loopt soepel. Vergunningverlening gaat soms te traag. Je moet soms wel moeite doen om dingen geregeld te krijgen. Het zou fijn zijn als men wat pro-actiever meedenkt. Zeker omdat het vrijwilligerswerk is, is het fijn als er met één loket "zaken kan worden gedaan".

3

Bij de surfplas in Vlaardingen is een groot terrein dat nu al af en toe voor evenementen wordt gebruikt. Het zou mooi zijn als initiatiefnemers daar goed gebruik van kunnen maken (door ondernemers uit de Zuidbuurt). De gemeente zou dat vaker en beter kunnen faciliteren.

Budgetten en financiering Het is wel lastig om met de lesbedragen te moeten concurreren met de docenten die bij een gesubsidieerde instelling zitten voor ruimte. De organisatie moet voortdurend creatief en flexibel zijn om fondsen binnen te halen. Activiteiten worden meestal niet jaar in jaar uit ondersteund. De subsidie is incidenteel dus moet ieder jaar opnieuw worden "binnengehaald". Ook moet bij een positief resultaat ieder jaar gevraagd worden om te mogen reserveren. Het wegvallen van de provinciale subsidie (50.000) sloeg een groot gat in de reserve. De budgetten zijn heel laag, jammer dat er veel bezuinigd is. Wel is het ieder jaar zoeken naar de financieringsmogelijkheden. De regels van de diverse fondsen zitten daarbij soms ook in de weg. Grotere instellingen krijgen veel structureel geld van de gemeente maar er is bij hen weinig flexibiliteit om met dat geld om te gaan, zelfs voor kleine bedragen. De stichtingen die geen structurele subsidie krijgen moeten creatief zijn en elk dubbeltje omdraaien. De gemeente moet niet verder bezuinigen op evenementen die een groot publiek bereiken. Wim Pijbes signaleerde dat er wel degelijk veel geld beschikbaar kan komen voor kunst en dan vooral uit de particuliere markt. De bezuinigingen gingen meestal met de kaasschaafmethode: er werden geen keuzes gemaakt. De huidige cultuurnota laat veel ruimte.

Er worden geen keuzes gemaakt voor wat er wel en niet onder valt. Dat betekent dat ook een binnenstadsfeest dat niet heel veel met cultuur te maken heeft een grote subsidie uit de cultuurgelden kan ontvangen. Dat zou anders moeten maar niet met als resultaat dat de financiële ruimte voor cultuur afkalft. Met de inrichting van het landelijk bestel in cultuurregio's dreigt het gevaar dat alle middelen naar de centrumgemeente gaan en dat de kleinere gemeenten over het hoofd worden gezien. Het zou mooi zijn als de gemeente en de culturele instellingen samen de lobby zouden voeren om ook voor Vlaardingen middelen te laten vrijmaken. Een sfeer van samen daar de schouders onder zetten, zou helpen. Als er gebrek is aan financiële middelen is dat een reden om creatief te worden, bijvoorbeeld door een lobby te voeren bij de Provincie of Europese subsidies binnen te halen. Wij hebben onze backoffice goed voor elkaar. De kennis en ervaring die daar zit kan gebruikt worden. De gemeente zou bijvoorbeeld een opdracht kunnen geven (uren beschikbaar stellen) om fondsen te werven. Daar is nu bij de instellingen vaak te weinig tijd voor beschikbaar. De inzet betaalt zich dan terug. .

Relatie met en rol van de gemeente De gemeente moet vooral dicht bij de organisator gaan staan. Hen het gevoel geven dat je een goed initiatief hebt, dat je je welkom voelt. Het vertrouwen uitstralen dat het goed komt. Er zou een soort helpdesk moeten zijn. De ondersteuning van de gemeente moet niet afhankelijk zijn van de ambtenaar die er toevallig zit. Er moet draagvlak voor een verwelkomende houding zijn in de hele organisatie.

4

In het leek het of de gemeente niet doorhad hoeveel eigen initiatief er is in de gemeente en wat de waarde daarvan is. Er is een goede, praktische samenwerking met de gemeente. Iedereen kent elkaar. Er wordt goed meegedacht en er is een centraal aanspreekpunt. Ook is er goed en vrij direct contact met de wethouder. Vlaardingen is niet zo groot dus de raadsleden, wethouder en ambtenaren zijn bekend en er is direct en goed contact. Het is wel jammer dat er weinig ambitie wordt getoond met het cultuurbeleid. Dat geldt ook voor de toekomstvisie. De doelstellingen die daar instaan zijn eigenlijk al behaald Er is een goede samenwerking. het enthousiasme en meedenken is erg prettig. Er zijn goede contacten, er is veel goede wil en de lijnen zijn kort. Als je als nieuwkomer iets wil en je ergens een ingang hebt dan kan er veel. Er is een goede samenwerking. Eens per drie weken is er overleg met de projectgroep waar ook de gemeente in zit. De lijnen zijn kort en door de jarenlange ervaring weet men de weg. Bij het opzetten van de stichting zijn wij goed ondersteund door de gemeente. De relatie is goed. De vereniging heeft regelmatig overleg met een ambtenaar van de gemeente. ik heb het gevoel dat de gemeente niet zo veel doet. Veel is afhankelijk van particulier initiatief. Het zou helpen als de gemeente enthousiast reageert op initiatieven en deze ondersteunt.

Dat hoeft niet altijd met subsidie te zijn. Enthousiasme van wethouders en gemeenteraad is belangrijk. De gemeente moet vooral waardering laten blijken, ook voor kleine initiatieven. Wij hebben geen contact met de gemeente, wel met gesubsidieerde instellingen. Er is een goede verhouding met de gemeente. In verhouding tot de prestaties die worden geleverd (de bezoekersaantallen en kwaliteit) is de subsidie karig. Het betekent dat we jaarlijks risico lopen op grote verliezen als de inkomsten tegenvallen bijvoorbeeld door slecht weer. Dit geeft veel onzekerheid en maakt de organisatie kwetsbaar. Er is een goede samenwerking met de ambtenaren van de gemeente. De politiek is versnipperd in een groot aantal fracties én heeft veel uitdagingen zoals armoedebestrijding en participatie. Dan heeft cultuur vaak geen prioriteit. Uit de toekomstvisie blijkt weinig betrokkenheid bij Cultuur in de stad. Daar kan de cultuurvisie iets aan toevoegen. De waarde van cultuur moet voor alle sectoren helder zijn: ook voor onderwijs, wonen, sociaal domein, binnenstad. Het is geen eilandje maar er zijn raakvlakken met al die terreinen. Het zou fijn zijn als de cultuurvisie aan dat besef een bijdrage kan leveren binnen en buiten de gemeentelijke organisatie. Hetzelfde geldt voor het zoeken van de samenwerking in de regio: Schiedam en Maassluis.

Als je als gemeente wilt bijdragen aan een gunstig kunstklimaat moet je het goed doen en niet half/half: zoals het (liefst gratis of tegen hele lage vergoeding) inzetten van kunstenaars bij maatschappelijke projecten. Dat leidt tot bedrog. Er is een subsidierelatie maar verder weinig contact of aandacht. Weten gemeenteraadsleden wat er allemaal aan initiatieven is in de stad? Vlaardingen kan met een visie op cultuur een stap vooruit zetten: voor welke functies heeft het bestuur iets over. In de afgelopen jaren zijn geen duidelijke keuzes gemaakt, misschien als gevolg van veel politieke wisselingen. Het is dan ook jammer dat er geen ambtelijke capaciteit is om de visie zelf te schrijven.

Samenwerken en netwerken

5

Er was een overleg tussen de instellingen gezamenlijk en de wethouder maar dat is door Corona nu al een jaar geleden voor het laatst bij elkaar geweest. Wij werkten samen met een gesubsidieerde instelling. Dan deden de kinderen een cursus en werd het resultaat getoond tijdens het festival. De gemeente kan naast de traditionele rollen van subsidieverstrekker en regisseur bij grotere evenementen ook zorgen voor verbinding. Dat doet de gemeente Vlaardingen al goed. Er is een cultureel netwerk waar ook de wethouder bij aanwezig is. Daar komen veel instellingen op af. Misschien is een culturele raad (naar het voorbeeld van Maassluis) ook iets voor Vlaardingen: om aan te geven waar kansen liggen, de gemeente te adviseren. Iedere maand is er een overleg met de vier grote instellingen. Onder culturele en maatschappelijke ondernemers (vaak éénpitters) is er veel behoefte aan onderling contact. Ook informatie vanuit de gemeente wordt dan op prijs gesteld. Er is ook een netwerk voor culturele amateurgezelschappen in Vlaardingen. Organisaties zouden meer samen kunnen doen. Er kan efficiency worden behaald door gezamenlijk in te kopen op het gebied van Veiligheid, verkeersregelaars e.d. Nu regelt iedereen dat (veiligheid, verkeersregelaars) voor zich. Vlaardingen is te veel verdeeld in hokjes. Men is vaak bang voor concurrentie.

Een samenwerking tussen alle aanbieders van muziekonderwijs kan een positieve uitwerking hebben voor de algemene belangstelling voor muziekeducatie. Iedereen krijgt dan de kans om zich te etaleren. In het verleden is ook aan scholen gevraagd om mee te doen met een speciaal project maar de deelname was heel onvoorspelbaar en de communicatie moeizaam.

Kwaliteit en kwantiteit van het aanbod 1018 is uitbundig gevierd in de Broekpolder. Zeer veel mensen bij elkaar, lokaal, nationaal en internationaal. Veel enthousiasme, het was een duur evenement maar wel de moeite waard en een zeer gemêleerd bezoekend publiek. De jaarlijkse uitreiking van de Geuzenpenning kent ook een grote aandacht van het lokale, regionale, nationale en internationale publiek. Er is veel aanbod in Vlaardingen, je hoeft je niet te vervelen. Een goed initiatief was het stadstrand bij een ingekakt gedeelte van Vlaardingen. Fijn dat de gemeente dat mogelijk maakt. Het enthousiasme van het publiek voor de activiteiten van de stichting (1018) is groot. In de Broekpolder is het archeologisch erf waar veel mensen de weg naar weten te vinden. Het Haring en Bierfeest heeft een enorme sociale functie voor de stad Het is laagdrempelig en er worden culturele activiteiten naast georganiseerd. Het museum Jan Anderson heeft een bijzondere collectie die geheel zonder steun overeind gehouden wordt, Het streekmuseum, Erfgoedhuis Zuid Holland, RCE en de Reinwardt Academie gaan een bijzondere samenwerking starten met het oog op de toekomst van de collectie. De collectie wordt voor ten minste één generatie (25 jaar) opgeborgen in een museale "vergetelput". De fysieke presentatie wordt vervangen door een digitale ontsluiting van de collectie.

Jan Anderson stelt een belangrijk deel van de middelen beschikbaar die nodig zijn om dit mogelijk te maken. Masamuda in de Broekpolder: experimentele archeologie, educatie. Dit initiatief zou goed samen kunnen werken met het museum.

6

Vlaardingen moet goed overeind houden wat we hebben, de voorzieningen (zoals Kade40, de Stadsgehoorzaal en de Kroepoekfabriek)zijn in orde. Zoveel mogelijk groepen daarmee bedienen. Er is in Vlaardingen ruimte voor meer initiatief maar die wordt niet gepakt. Er zijn relatief weinig initiatieven waar liefde en passie uitspreken. Voor de culturele instellingen moet er een goed op elkaar afgestemd programma-aanbod zijn van voldoende kwaliteit. Door de bezuinigingen van de afgelopen jaren zitten we wat dat betreft nu wel aan een ondergrens. Vlaardingen heeft een bescheiden cultureel profiel. De laatste tijd lijkt er, dankzij de lockdown, wel wat meer besef van het belang van cultureel aanbod: anders wordt het wel heel saai. De gemeente wil graag ook inwoners met hogere inkomens naar de gemeente trekken maar dan moet er wel een goed voorzieningenniveau zijn. Vlaardingen heeft last van de nabijheid van Rotterdam. In de grote stad is veel te doen en te zien van hoge kwaliteit. De instellingen doen heel veel goeds voor Vlaardingen maar het blijft door een beetje "trekken aan een dood paard". lets nieuws uitvinden is lastig.

Publieksbereik en inclusie Je ziet wel altijd hetzelfde publiek en het zijn ook altijd dezelfde actieve deelnemers/organisatoren. Driekwart van de bevolking heeft waarschijnlijk geen idee wat er allemaal is of is er niet in geïnteresseerd. Dan denk je wel eens "waar doen we het voor". De muziekprogrammering van kwaliteit wordt minder bezocht dan het dansfeest. Een relatief kleine groep doet heel veel maar heeft geen breed bereik. De afstand tot de burger en de ondernemers lijkt groot. Er is een goed museum maar daar zijn de bezoekersaantallen lager (dan historie/archeologie) helaas. Er is dataonderzoek gedaan volgens de Whize methode. In Vlaardingen is sprake van een oververtegenwoordiging van publiek met een lage opleiding en laag inkomen. Die groep bereiken wij onvoldoende. Uitgangspunt is dat we er vooral willen zijn voor de stad omdat daar nog veel publiek te winnen is. Verhouding 80% stad, 20% regio. Inclusiviteit en diversiteit zijn belangrijke thema's, we omarmen de code diversiteit en inclusie. Het publiek moet zich herkennen in de mensen die hier werken. Het is nu nog "oud en wit". Er is nog veel te winnen met het bereiken van nieuw publiek: waar wonen ze, welke behoeften hebben zij. Weten wie er in de stad wonen. Er is in het verleden wel gesteld dat culturele instellingen voor elk wat wils moeten bieden maar dat kan niet iedere organisatie waar maken.

Dat geldt zeker ook voor Vlaardingen waar een groot deel van de bevolking een laag inkomen heeft en niet al te geïnteresseerd is in kunst en cultuur. Er is bijvoorbeeld ook geen boekhandel met breed aanbod. Het zou mooi zijn als de bevolking diverser werd en er een grotere middengroep naar Vlaardingen trekt. Door sommigen wordt wel gedacht dat er, door de lang bestaande relatie die er tussen de gemeente en een aantal van de instellingen sprake is van kliekvorming. Als een onbekende initiatiefnemer iets nieuws wil beginnen is het vast veel lastiger om daar binnen de gemeente de handen voor op elkaar te krijgen. Er liggen vast kansen in een wijk als de Holy. Anders dan in de Westwijk waar wel jeugdwerk en buurthuizen zijn, gebeurt daar weinig. Het zijn veelal nieuwe Vlaardingers die forensen naar hun werk en niet zo veel met de stad Vlaardingen hebben. Veelal verhuisd uit de dure woningmarkt van Rotterdam en Delft.

7

Wij hebben de ambitie om de doelgroepen die nu nog niet bereikt worden beter in beeld te krijgen. Daar is het dataonderzoek voor bedoeld dat onlangs is gestart. We willen prioriteit geven aan inclusiviteit. Dat leidt ook tot een herwaardering van de collectie: wat is daarvoor je referentiekader Een rode draad in de organisatie is de code culturele diversiteit en inclusie. Dat uit zich in meerdere activiteiten. We lanceren een nieuwe website ter bestrijding van discriminatie: een platform waar kunstenaars een rol in nemen. De verhalen worden gebruikt als kapstok voor lessen op scholen. Scholen kunnen hier gratis gebruik van maken. Er wordt wel veel gesproken over inclusie maar die behoefte er bij veel mensen met een migratieachtergrond niet. Men zoekt vooral elkaar op. Een modewoord op dit moment is inclusie. ik onderschrijf die doelstelling wel ik geloof niet in dat het van bovenaf kan worden opgelegd. Beter is het te werken vanuit de aanbodkant: het brengen van een gemixte programmering met gelegenheid voor ontmoeting zodat langzamerhand/incrementeel meer integratie optreedt. Cultuur is een goed middel om ontmoeting tussen verschillende groepen te organiseren (zoals het vroegere lc° deed). Men moet ook naar de mensen toe gaan, in de wijken zichtbaar zijn. De mensen opzoeken op de plekken waar ze wél naar toe gaan.

Zoals Place du Tertre kunstmanifestatie, Open Ateliers, evenementen, wijkgebouwen en buurthuizen en exposities op kunst en cultureel gebied. Geloven dat je iets kan bereiken door naar de mensen toe te gaan, te vragen wat zij missen in het kunst- en cultuuraanbod en te zorgen voor continuïteit in de contacten.

Maatschappelijke uitdagingen (anders dan inclusie) In het kader van het thema eenzaamheid organiseren wij gelukswandelingen voor ouderen en jongeren en zijn er veel digitale ontmoetingsplaatsen (bv kunst-escaperoom). We zoeken naar laagdrempelige middelen om kunst bij diverse groepen onder de aandacht te brengen. De doelgroep kan worden verbreed naar zgn. kwetsbare groepen, niet alleen voor wat betreft het publiek maar ook voor de vrijwilligers en het team. Dat is in het verleden wel geprobeerd maar nog niet goed gelukt. Belangrijke thema's: laaggeletterdheid, armoede, eenzaamheid. Er worden verbindingen en samenwerkingen gezocht met grote en kleine culturele instellingen: Maakplaats, Peuterfeest, Geuzenmaand, steeds wordt gezocht naar mogelijkheden om vruchtbare connecties te maken. In de zomer zal er een activiteit zijn voor ouderen (ter voorkoming van eenzaamheid): studenten geven colleges over culturele onderwerpen. Cultuur gebruiken om in te burgeren, bij het inburgeringsbeleid.