Bijlage 2 - Analyse van het veiligheidsdomein in de gemeente Vlaardingen (na toezegging)
Tekst van het document
Bijlage 2 Analyse van het veiligheidsdomein in de gemeente Vlaardingen
Datum: Auteurs: Status:
27 november 2023 S. van der Nol – Beleidsmedewerker Openbare Orde en Veiligheid L. Labeur – Beleidsmedewerker Openbare Orde en Veiligheid Versie 1.03
Inhoudsopgave 1
Inleiding ............................................................................................................................................ 3
2
Opbouw document ........................................................................................................................... 4
3
Veilige woon- en leefomgeving ........................................................................................................ 5 3.1 3.1.1
Overlastcijfers politie............................................................................................................ 5
3.1.2
Veiligheidsbeleving sociale overlast en cohesie ................................................................. 5
3.2
Fysieke kwaliteit....................................................................................................................... 6
3.2.1
Politie- en gemeentecijfers .................................................................................................. 6
3.2.2
Veiligheidsbeleving fysieke voorzieningen en verloedering ................................................ 6
3.3
Objectieve veiligheid, veelvoorkomende en high impact criminaliteit ..................................... 7
3.3.1
Criminaliteitscijfers politie .................................................................................................... 8
3.3.2
Cijfers huiselijk geweld ........................................................................................................ 8
3.3.3
Slachtofferschap traditionele criminaliteit ............................................................................ 8
3.4
4
Sociale kwaliteit ....................................................................................................................... 5
Subjectieve veiligheid .............................................................................................................. 9
3.4.1
Veiligheidsbeleving .............................................................................................................. 9
3.4.2
Preventieve maatregelen ................................................................................................... 10
3.4.3
Tevredenheid contact met politie en gemeente ................................................................ 10
Bedrijvigheid en veiligheid .............................................................................................................. 11 4.1
Veilig winkelgebied ................................................................................................................ 11
4.1.1
5
4.2
Veilig bedrijventerrein ............................................................................................................ 12
4.3
Veilig uitgaan ......................................................................................................................... 12
4.4
Veilige evenementen ............................................................................................................. 12
4.5
Veilig toerisme ....................................................................................................................... 13
Jeugd en veiligheid ......................................................................................................................... 14 5.1
6
Politiecijfers ........................................................................................................................ 11
Jeugdoverlast ........................................................................................................................ 14
5.1.1
Aantal HALT-verwijzingen ................................................................................................. 14
5.1.2
Politiecijfers jeugdoverlast ................................................................................................. 14
5.1.3
Veiligheidsbeleving jeugdoverlast ..................................................................................... 14
5.2
Jeugdcriminaliteit, individuele probleemjongeren .................................................................. 15
5.3
Jeugd, alcohol en drugs ........................................................................................................ 15
5.4
Veiligheid in en om de school ................................................................................................ 16
5.4.1
Voortijdige schoolverlaters en -verzuim............................................................................. 17
5.4.2
Pesten en weerbaarheid .................................................................................................... 17
Fysieke veiligheid ........................................................................................................................... 18 6.1
Verkeersveiligheid ................................................................................................................. 18
6.1.1
Cijfers verkeersongevallen ................................................................................................ 18
6.1.2
Politiecijfers verkeersmisdrijven ........................................................................................ 18
6.1.3
Veiligheidsbeleving verkeersoverlast ................................................................................ 19
Pagina | 1
7
6.2
Brandveiligheid ...................................................................................................................... 19
6.3
Externe veiligheid/omgevingsveiligheid ................................................................................. 20
6.4
Rampenbestrijding en crisisbeheersing ................................................................................ 20
Integriteit en veiligheid .................................................................................................................... 21 7.1
Polarisatie en radicalisering ................................................................................................... 21
7.1.1
Cijfers RADAR en politie ................................................................................................... 21
7.1.2
Veiligheidsbeleving discriminatie ....................................................................................... 21
7.2
Georganiseerde/ondermijnende criminaliteit ......................................................................... 22
7.2.1
Politiecijfers ........................................................................................................................ 22
7.2.2
Bestuurlijke sluitingen ........................................................................................................ 22
7.2.3
Slachtofferschap online criminaliteit .................................................................................. 22
7.2.4
Digitale gegevensbescherming ......................................................................................... 23
7.3
Weerbare overheid/weerbaar bestuur ................................................................................... 23
7.3.1
Geweld tegen politieambtenaren ....................................................................................... 23
7.3.2
Geweld tegen medewerkers met een veilige publieke taak .............................................. 24
7.4
Informatieveiligheid ................................................................................................................ 24
7.5
Ambtelijke en bestuurlijke integriteit ...................................................................................... 25
Pagina | 2
1 Inleiding Voor u ligt de analyse van het Veiligheidsdomein in de gemeente Vlaardingen. Dit document maakt als bijlage deel uit het van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) van de gemeente Vlaardingen voor de periode 2024 tot en met 2027. Hierin staan alle beschikbare gegevens over de veiligheidsbeleving van de inwoners van Vlaardingen. Daarnaast worden van verschillende thema’s objectieve cijfers gepresenteerd over de periode 2020 tot en met 2023. Het (IVP) 2024-2027 is mede gebaseerd op de veiligheidsbeleving van onze inwoners in de periode 2020-2023. De veiligheidsbeleving in Vlaardingen wordt op verschillende manieren in beeld gebracht. Te denken valt aan politiecijfers en het sociale veiligheidsonderzoek, uitgevoerd door het Centraal Bureau voor Statistiek, in de vorm van de Veiligheidsmonitor. Deze informatie is voor eenieder vrij toegankelijk en vormt een beeld over de subjectieve veiligheidsgevoelens en de objectieve veiligheid in de gemeente Vlaardingen.
Pagina | 3
2 Opbouw document De gemeente heeft met veel veiligheidsvraagstukken te maken, van woonoverlast en jeugdcriminaliteit tot verkeersveiligheid, huiselijk geweld en ondermijnende criminaliteit. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft een handreiking opgesteld voor de gemeenten. Deze handreiking stelt dat er binnen het integrale veiligheidsterrein vijf veiligheidsvelden met onderliggende thema’s zijn te onderscheiden. Het gaat om de volgende velden en thema’s: Veilige woon- en leefomgeving
Bedrijvigheid en veiligheid
Jeugd en veiligheid
Fysieke veiligheid
Integriteit en veiligheid
1.1 Sociale kwaliteit
2.1 Veilig winkelgebied
3.1 Jeugdoverlast
4.1 Verkeersveiligheid
5.1 Polarisatie en radicalisering
1.2 Fysieke kwaliteit
2.2 Veilige bedrijventerreinen
3.2 Jeugdcriminaliteit/ individuele probleemjongeren
4.2 Brandveiligheid
5.2 Georganiseerde/ondermijnende criminaliteit
1.3 Objectieve veiligheid/veel voorkomende criminaliteit en ‘high impact’- criminaliteit
2.3 Veilig uitgaan
3.3 Jeugd, alcohol en drugs
4.3 Externe veiligheid/omgevingsveiligheid
5.3 Weerbare overheid/weerbaar bestuur
1.4 Subjectieve veiligheid
2.4 Veilige evenementen
3.4 Veilig in en om de school
4.4 Rampenbestrijding en crisisbeheersing
5.4 Informatie-veiligheid
2.5 Veilig toerisme
5.5 Ambtelijke en bestuurlijke integriteit
Met behulp van deze veiligheidsvelden wordt over de periode 2020-2023 een beeld gegeven van de veiligheid in de gemeente Vlaardingen. De cijfers van 2023 worden begin 2024 gepubliceerd. De cijfers van 2023 zijn waar dit kan, op basis van de halfjaarlijkse cijfers, geëxtrapoleerd. Tot slot worden de cijfers vergeleken met de cijfers van de regionale eenheid Rotterdam (RER). Tot slot worden er in dit document geen oorzaken benoemd, maar slechts een weergave en interpretatie van de informatie.
Pagina | 4
3 Veilige woon- en leefomgeving Het veiligheidsveld woon- en leefomgeving bevat onderstaande thema’s: 1.1 Sociale kwaliteit 1.2 Fysieke kwaliteit 1.3 Objectieve veiligheid/veelvoorkomende en high impact criminaliteit 1.4 Subjectieve veiligheid
▪ ▪ ▪ ▪
3.1
Sociale kwaliteit
De sociale kwaliteit van een buurt, wijk of kern wordt sterk beïnvloed door ‘intermenselijke relaties’. Belangrijke ‘positieve’ aspecten zijn onder andere betrokkenheid van bewoners bij de buurt, de kwaliteit van sociale netwerken, informele sociale controle en samenredzaamheid. De sociale kwaliteit kan onder druk komen te staan door verschijnselen als woonoverlast, burengerucht, overlast ‘verwarde personen’, multi-probleemgezinnen/-huishoudens, overlast door illegale bewoning, intimiderende buurtbewoners en drank- en drugsoverlast. 3.1.1
Overlastcijfers politie Overlastcijfers (Nationale Politie sd)
Soort incident VL
2020 RER
VL
2021 RER
VL
2022 RER
VL
2023 RER
Overlast door verward/overspannen persoon Burengerucht (VAR 2022) Overlast i.v.m. alcohol/drugs Overlast zwervers Openbare dronkenschap
448 437 277 123 45
12.631 8.047 5.494 3.927 1.328
572 357 307 99 52
15.022 7.709 5.290 3.561 1.250
589 386 294 176 65
15.862 7.322 6.039 4.369 1.616
704 392 328 254 38
16.670 7.386 6.304 4.630 1.580
Totaal
1.330
31.427
1.387
32.832
1.510
35.208
1.716
36.570
+ 14% + 29%
+ 4% + 16%
+/- % 2023 t.o.v. 2022 +/- % 2023 t.o.v. 2020
Op vrijwel alle indicatoren zijn de politiecijfers gestegen. Daarin volgt Vlaardingen het beeld van de regionale eenheid Rotterdam. De verwachting is dat de overlastcijfers in 2023 met 29 procent zijn gestegen t.o.v. 2020. 3.1.2 Veiligheidsbeleving sociale overlast en cohesie Om de veiligheidsbeleving op het gebied van sociale overlast en cohesie van de inwoners van Vlaardingen te duiden, wordt gebruik gemaakt van de resultaten van de Veiligheidsmonitor 2021 (CBS 2021). Veiligheidsbeleving sociale overlast en cohesie 2021 Sociale overlast - % veel overlast ▪ Ervaart één of meer vormen van overlast ▪ Dronken mensen op straat ▪ Verwarde personen ▪ Drugsgebruik ▪ Drugshandel ▪ Overlast door buurtbewoners ▪ Mensen worden op straat lastiggevallen ▪ Rondhangende jongeren ▪ Eén of meer vormen van sociale overlast
VL 59,3 4,8 3,7 5,9 7,9 8,0 2,4 11,3 21,5
RER 54,0 3,6 3,2 5,2 5,2 7,1 2,5 8,9 17,3
Sociale cohesie - % helemaal mee eens ▪ Mensen kennen elkaar nauwelijks ▪ Mensen gaan prettig met elkaar om ▪ Gezellige buurt waar men elkaar helpt ▪ Voel mij thuis bij mensen in deze buurt ▪ Veel contact met andere buurtbewoners
VL 29,3 65,5 49,8 56,3 31,2
RER 28,6 69,4 55,1 58,6 35,0
Pagina | 5
Tevreden met de samenstelling van de bevolking Durf mijn huissleutel te geven Mensen spreken elkaar aan op gedrag Sociale cohesie – schaalscore (0 – 10)
▪ ▪ ▪ ▪
56,4 64,7 41,9 5,9
63,6 65,6 43,2 6,1
In vergelijking met het gemiddelde resultaat van de regionale eenheid Rotterdam, ervaren de inwoners van Vlaardingen over de gehele breedte meer overlast. Ook op het punt sociale cohesie doet Vlaardingen het minder goed dan het regionale gemiddelde.
3.2
Fysieke kwaliteit
De fysieke kwaliteit van een buurt, wijk of kern heeft betrekking op fysieke kenmerken van de woonomgeving: in het bijzonder de inrichting, het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. Het gaat bij dit thema om de vraag: hoe staat de openbare ruimte erbij? Hoe prettig is het wonen in de buurt gegeven die fysieke kwaliteit? Aspecten zijn onder andere onderhoud van groen, aanpak zwerfvuil en verlichting van achterpaden. Inbreuk op de fysieke kwaliteit zijn onder meer vernielingen, graffiti, zwerfvuil en andere tekenen van verloedering. 3.2.1
Politie- en gemeentecijfers Politiecijfers vernielingen (CBS sd)
Soort incident VL
2020 RER
VL
2021 RER
VL
2022 RER
Vernieling van/aan auto Vernieling openbare gebouwen Vernieling van/aan openbaar vervoer/abri Vernieling, beschadiging (overig)
180 0 0 245
4.005 80 110 4.950
165 5 10 285
3.690 80 140 4.275
135 5 5 235
3.510 85 90 4.285
Totaal
425
9.145
465
8.185
380
7.970
- 12% - 11%
- 3% - 13%
+/- % t.o.v. 2021 +/- % t.o.v. 2020
Na een stijging in de periode 2019 tot 2021 zijn het aantal geregistreerde vernielingen in de periode 2021 tot 2022 gedaald. Vanaf 2020 is het aantal gepleegde vernielingen in de gemeente Vlaardingen met 11 procent afgenomen. Gemeentecijfers1 (MOR sd) Soort incident
2020
2021
2022
Meldingen graffiti Meldingen zwerfvuil Meldingen zwerfvuil in openbaar – groen Meldingen zwerfvuil – op straat Meldingen wildplakken
55 57 292 752 5
74 143 276 1.131 2
124 77 357 1.136 3
Totaal
1.161
1.626
1.697
+/- % t.o.v. 2021 +/- % t.o.v. 2020
+ 4% + 46%
De gemeente Vlaardingen kent jaarlijks een stijging van meldingen die betrekking hebben op de openbare ruimte. Vanaf 2020 is het aantal meldingen met 46 procent toegenomen. 3.2.2 Veiligheidsbeleving fysieke voorzieningen en verloedering Om de veiligheidsbeleving op het gebied van fysieke voorzieningen en verloederingen van de inwoners van Vlaardingen te duiden, wordt gebruik gemaakt van de resultaten van de Veiligheidsmonitor 2021 (CBS 2021).
1
een betrouwbaarheid over de accuraatheid van de cijfers kan niet worden gegarandeerd
Pagina | 6
Veiligheidsbeleving fysieke voorzieningen en verloedering 2021 Fysieke voorzieningen - % (heel) tevreden ▪ Onderhoud stoepen, straten en pleintjes ▪ Onderhoud van plantsoenen en parken ▪ Straatverlichting ▪ Speelplekken voor kinderen ▪ Voorzieningen voor jongeren ▪ Fysieke voorzieningen schaalscore (0 – 10)
Vlaardingen 55,8 65,0 81,5 58,0 38,1 6,3
RER 58,4 64,1 81,0 58,2 42,4 6,3
Oordeel leefbaarheid woonbuurt - % ▪ Vooruit gegaan ▪ Achteruit gegaan ▪ Rapportcijfer leefbaarheid woonbuurt (1 – 10)
Vlaardingen 8,0 31,2 7,1
RER 10,5 22,6 7,3
Fysieke verloedering - % veel overlast ▪ Rommel op straat ▪ Straatmeubilair dat vernield is ▪ Bekladde muren of gebouwen ▪ Hondenpoep ▪ Een of meer vormen fysieke verloedering
Vlaardingen 18,6 7,1 2,4 22,4 33,3
RER 13,9 4,1 2,1 18,6 27,6
Slachtoffers vernielingen - % ▪ Slachtoffers ▪ Heeft/had gevolgen voor slachtoffer ▪ Melding bij de politie ▪ Aangifte bij de politie
Vlaardingen 9,3 18,9 20,7 17,2
RER 7,9 22,3 21,6 17,1
Over het geheel genomen zijn de inwoners van Vlaardingen minder tevreden over de leefbaarheid in hun buurt in vergelijking met het regionale gemiddelde. Ook zijn zij meer dan gemiddeld slachtoffer van een vernieling. Het rapportcijfer voor de leefbaarheid ligt in lijn met het regionale gemiddelde.
3.3
Objectieve veiligheid, veelvoorkomende en high impact criminaliteit
Bij dit thema gaat het om verschillende vormen van vermogens- en geweldscriminaliteit die in de alledaagse woon- en leefomgeving plaatsvinden. Het gaat om zowel ‘veelvoorkomende’ als ‘high impact’-criminaliteit, zoals: Vermogenscriminaliteit ▪ Woninginbraak ▪ Babbeltrucs ▪ Kelderboxinbraak ▪ Auto-inbraak ▪ Fietsendiefstal ▪ Diefstal motorvoertuigen ▪ Zakkenrollerij ▪ Straatroof
Geweldscriminaliteit ▪ Bedreiging ▪ Mishandeling ▪ Openlijke geweldpleging ▪ Huiselijk geweld
Bij vermogenscriminaliteit is aandacht voor het eventuele georganiseerde karakter (mobiele bendes, banditisme) van belang.
Pagina | 7
3.3.1
Criminaliteitscijfers politie Criminaliteitscijfers politie (Nationale Politie sd)
Soort incident VL
2020 RER
VL
2021 RER
VL
2022 RER
VL
2023 RER
Diefstal/inbraak woning Diefstal/inbraak box/garage/schuur Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen Diefstal van motorvoertuigen Diefstal van brom-, snor-, fietsen Zakkenrollerij Diefstal af/uit/ van overige voertuigen Zedenmisdrijf Moord/doodslag Openlijk geweld (persoon) Bedreiging Mishandeling Straatroof Overval
246 161 236 89 402 21 70 58 12 32 219 257 26 4
3.213 1.637 6.819 1.453 9.310 619 2.006 968 460 568 4.196 5.175 593 157
185 95 215 43 385 8 62 76 18 24 194 272 14 1
2.129 1.445 5.713 1.006 7.772 563 1.644 1.086 518 548 3.935 4.885 378 117
147 74 232 71 442 8 110 59 19 16 151 223 16 3
2.411 1.090 6.920 1.223 9.109 865 2.612 1.284 470 602 3.637 5.388 452 127
130 132 148 50 396 18 90 60 24 48 108 216 16 0
2.444 1.310 7.069 1.230 8.688 860 3.818 1.224 480 656 3.278 5.458 444 82
Totaal
1.833
37.174
1.592
31.739
1.571
36.190
1.436
37.068
- 99% - 22%
+ 2% - 0,3%
+/- % t.o.v. 2022 +/- % t.o.v. 2020
Sinds 2020 is het aantal veelvoorkomende en high impact criminaliteit in de gemeente Vlaardingen met 22 procent afgenomen. In deze periode is het regionale aantal met 0,3 procent gedaald. 3.3.2
Cijfers huiselijk geweld Cijfers huiselijk geweld
Meldingen huiselijk geweld (CBS sd) Waarvan kindermishandeling Waarvan geweld tegen ouders Waarvan (ex-) partner geweld Aantal tijdelijke huisverboden (Khonraad sd) Aantal personen aanpak Veiligheidshuis (ZVHRR sd) Aantal personen HIT-status (ZVHRR sd)
2020
2021
2022
670 305 50 285 64 100 34
655 330 30 345 52 89 38
6902 3402 252 3602 49 75 22
+/- % t.o.v. 2021 + 5%
+/- % t.o.v. 2020 + 3%
+ 3%
+ 11%
- 17%
- 50%
+ 4%
+ 26%
- 6%
- 23%
- 16%
- 25%
- 42%
- 35%
Het aantal meldingen van huiselijk geweld is in 2022, t.o.v. 2021, gestegen met 35 meldingen. Er zijn meer meldingen van kindermishandeling en (ex-) partnergeweld. Het aantal tijdelijke huisverboden is licht gedaald (49 in 2022 t.o.v. 52 in 2021) 3.3.3 Slachtofferschap traditionele criminaliteit Om het slachtofferschap op het gebied van veelvoorkomende en high impact criminaliteit van de inwoners van Vlaardingen te duiden, wordt gebruik gemaakt van de resultaten van de Veiligheidsmonitor 2021 (CBS 2021). Slachtofferschap 2021
2
Slachtoffers traditionele criminaliteit - % ▪ Slachtoffers ▪ Heeft/had gevolgen voor slachtoffer ▪ Melding bij de politie ▪ Aangifte bij de politie
Vlaardingen 22,6 23,3 39,4 36,6
RER 21,2 29,2 37,5 32,4
Slachtofferschap geweldsdelicten - % Totaal aantal slachtoffers ▪ Waarvan slachtoffer van bedreiging ▪ Waarvan slachtoffer van mishandeling ▪ Waarvan slachtoffer van seksuele delicten
Vlaardingen 5,5 5,0 1,3 0,6
RER 5,4 4,3 1,1 1,0
Voorlopige cijfers
Pagina | 8
Slachtoffers vermogensdelicten - % Totaal aantal slachtoffers ▪ Waarvan slachtoffer van (poging) woninginbraak ▪ Waarvan slachtoffer van diefstal uit auto ▪ Waarvan slachtoffer van diefstal vanaf auto ▪ Waarvan slachtoffer van fietsendiefstal ▪ Waarvan slachtoffer van diefstal andere motorvoertuigen ▪ Waarvan slachtoffer van (poging) zakkenrollerij/beroving ▪ Waarvan slachtoffer van overige diefstal
Vlaardingen 12,2 2,9 0,6 1,3 4,8 0,4 0,9 2,6
RER 12,0 2,2 1,0 1,6 5,3 0,3 1,0 2,3
Het slachtofferschap van criminaliteit onder de inwoners van Vlaardingen ligt procentueel hoger dan het regionale gemiddelde. Wel is de melding- en aangiftebereidheid hoger.
3.4
Subjectieve veiligheid
Het ‘veiligheidsgevoel’ van bewoners in hun eigen woonbuurt: hoe vaak voelt men zich onveilig, welk rapportcijfer geeft men de veiligheid van de buurt? Het gaat hier om het ‘generieke’ veiligheidsgevoel, dus niet gekoppeld aan bijvoorbeeld het uitgaansgebied of een andere locatie binnen de gemeente. 3.4.1 Veiligheidsbeleving Om de onveiligheidsgevoelens van de inwoners van Vlaardingers weer te geven, kan alleen gebruik worden gemaakt van de resultaten van de Veiligheidsmonitor 2021 (CBS 2021). Veiligheidsbeleving 2021 Onveiligheidsgevoelens in het algemeen - % ▪ Voelt zich weleens onveilig ▪ Voelt zich vaak onveilig
Vlaardingen 41,1 2,9
RER 36,0 2,7
Kans om slachtoffer te worden - % ▪ Van zakkenrollerij ▪ Van beroving op straat ▪ Van inbraak in woning ▪ Van mishandeling ▪ Van oplichting via internet
Vlaardingen 4,3 5,0 10,0 4,2 20,8
RER 3,4 3,7 8,1 3,6 19,2
Onveiligheidsgevoelens in de buurt - % ▪ Voelt zich weleens onveilig in de buurt ▪ Voelt zich vaak onveilig in de buurt ▪ ’s Avonds op straat in de buurt onveilig (% vaak) ▪ ’s Avonds alleen thuis onveilig (% vaak) ▪ Doet ’s avonds niet open (% vaak) ▪ Rijdt of loopt om (% vaak) ▪ Bang slachtoffer criminaliteit te worden (% vaak)
Vlaardingen 25,1 4,0 6,9 2,5 12,8 4,3 3,9
RER 18,1 3,0 5,4 2,4 10,5 4,3 3,2
Beoordeling criminaliteit - % ▪ Denkt dat er veel criminaliteit in buurt is ▪ Vindt criminaliteit in de buurt toegenomen ▪ Vindt criminaliteit in de buurt afgenomen ▪ Rapportcijfer veiligheid in de buurt (1-10)
Vlaardingen 19,3 25,8 4,6 6,8
RER 14,8 16,6 5,0 7,1
Respectloos gedrag - % weleens (vaak/soms) ▪ Door onbekenden op straat ▪ Door onbekenden in openbaar vervoer ▪ Door personeel van winkels en bedrijven ▪ Door personeel van overheidsinstanties ▪ Door bekenden (partner, familie, vriend)
Vlaardingen 18,6 11,3 11,4 8,5 6,1
RER 17,2 11,5 11,3 8,8 6,9
De veiligheidsbeleving van de inwoners van Vlaardingers is vrijwel op alle indicatoren minder goed dan het regionale gemiddelde. Ruim 40 procent van de respondenten voelt zich wel eens in algemene zin onveilig en een kwart ervaart hetzelfde gevoel in hun buurt. De inwoners van Vlaardingen hebben de beleving dat de kans om slachtoffer te worden van een woninginbraak of een oplichting via internet het hoogst is. Ruim 25 procent vindt dat de criminaliteit in hun buurt is toegenomen, tegen bijna 14 procent binnen het regionale gemiddelde.
Pagina | 9
3.4.2 Preventieve maatregelen In de veiligheidsmonitor wordt, naast slachtofferschap, aandacht besteed in welke mate de respondenten preventieve maatregelen nemen om slachtofferschap te voorkomen. Preventie – (CBS 2021) 2021 Preventief gedrag (% altijd of vaak) ▪ ’s avonds licht branden bij afwezigheid ▪ fiets in bewaakte fietsenstalling ▪ waardevolle spullen meenemen uit auto ▪ waardevolle spullen thuis laten ▪ preventief gedrag – somscore (0-4)
Vlaardingen 44,8 49,0 77,1 44,8 2,2
RER 45,1 42,6 75,0 40,7 2,0
Beveiligingsmaatregelen in/rond woning (% aanwezig) ▪ extra veiligheidssloten op buitendeuren ▪ rolluiken voor ramen en of deuren ▪ buitenverlichting met sensor ▪ alarminstallatie ▪ camerabewaking ▪ raamsticker/Politiekeurmerk Veilig Wonen ▪ preventieve maatregelen – somscore (0-6)
Vlaardingen 65,3 13,9 37,0 12,5 19,0 6,0 1,5
RER 63,3 17,4 39,4 13,1 17,6 10,1 1,6
Buurtbeveiliging (%) buurtpreventie-app ▪ app in buurt aanwezig ▪ deelname aan app ▪ aangemeld bij Burgernet ▪ buurt- of burgerwacht in buurt aanwezig
Vlaardingen
RER
33,2 19,4 20,9 7,7
27,4 15,9 24,6 10,9
3.4.3 Tevredenheid contact met politie en gemeente De respondenten hebben aangegeven in welke mate zij wel of niet tevreden zijn met de contacten die zij hebben met de ambtenaren van politie en gemeente: Tevredenheid contact met politie en gemeente – (CBS 2021) 2021 Oordeel functioneren gemeente (% zeer tevreden) ▪ gemeente algemeen ▪ gemeente handhavers
Vlaardingen 30,1 27,2
RER 40,9 23,5
Contact burgers met politie (in % van laatste contact) ▪ contact met politie (%) ▪ contact met politie in buurt ▪ contact met politie elders in de gemeente ▪ contact met politie buiten gemeente
Vlaardingen 30,4 68,1 14,5 15,0
RER 26,4 62,9 16,6 16,0
Reden contact met politie (in % van laatste contact in de gemeente) ▪ handhaving ▪ aangifte/melding ▪ anders
Vlaardingen 9,7 61,3 9,0
RER 12,9 58,6 7,9
Zeer tevreden over contact politie (in % laatste contact in de gemeente) ▪ totaal ▪ aangifte/melding
Vlaardingen 66,0 62,8
RER 65,0 61,5
Functioneren politie (% zeer tevreden) ▪ tevredenheid functioneren in buurt ▪ tevredenheid zichtbaarheid in buurt ▪ tevredenheid functioneren algemeen
Vlaardingen 32,0 29,5 45,2
RER 35,4 31,9 46,6
Pagina | 10
4 Bedrijvigheid en veiligheid Het veiligheidsveld bedrijvigheid en veiligheid bevat onderstaande thema’s: Veilig winkelgebied Veilig bedrijventerrein Veilig uitgaan Veilige evenementen Veilig toerisme
▪ ▪ ▪ ▪ ▪
4.1
Veilig winkelgebied
In een winkelgebied kunnen zich verschillende vormen van onveiligheid voordoen. Het gaat bijvoorbeeld om winkeldiefstal, zakkenrollerij en overvallen maar ook om jongerenoverlast, vernielingen, fietsen en bromfietsen in voetgangersgebied en de mate van brandveiligheid van de winkelpanden. Daarnaast kunnen zwerfvuil en andere tekenen van verloedering tot subjectieve onveiligheid leiden. 4.1.1 Politiecijfers Vlaardingen kent een divers aanbod van oude en nieuwe winkelgebieden, verspreid over de gehele stad in diverse wijken (Gemeente Vlaardingen sd): Centrum Holy Zuid Westwijk Vlaardinger Ambacht
Binnenstad (Liesveld), woon- en autoboulevard Hoogstad, winkelcentra Billitonlaan en Parallelweg. Winkelcentra De Loper en Holiërhoek. Winkelcentra Plein West en Dirk de Derdelaan. Winkelcentrum Van Hogendorpkwartier
Winkelcentra zorgt voor bedrijvigheid in de stad, maar soortgelijke gebieden nemen ook (kleinere vormen) van criminaliteit met zich mee. Onderstaande tabel is een cijfermatige weergave van de politiecijfers (Nationale Politie sd) binnen de gemeente Vlaardingen, gespecificeerd op de wijken waar een winkelgebied is gevestigd. Criminaliteit in winkelgebieden Verschil 2023 % t.o.v. 2022
Verschil 2023 % t.o.v. 2020
+ 40%
+ 20%
Zakkenrollerij
2020
2021
2022
2023
Totaal
Centrum Westwijk Vlaardinger Ambacht Holy Zuid Holy Noord
10 3 2 2 3
4 0 0 2 1
5 0 1 1 0
12 2 0 0 0
31 5 3 5 4
+ 200%
- 33%
- 100 %
- 200 %
- 100 %
- 200 %
-
- 300 %
Totaal
20
7
7
15
48
+ 100%
- 30 %
Diefstal/inbraken uit bedrijven
2020
2021
2022
2023
Totaal
Verschil 2023 % t.o.v. 2022
Verschil 2023 % t.o.v. 2020
Centrum Westwijk Vlaardinger Ambacht Holy Zuid Holy Noord Totaal
20 14 2 8 1 45
12 4 4 4 2 26
13 6 4 4 0 27
20 2 2 0 4 28
65 26 12 16 7 126
Winkeldiefstal
2020
2021
2022
2023
Totaal
Centrum Westwijk Vlaardinger Ambacht Holy Zuid
58 26 7 9
30 28 4 4
63 22 10 5
80 38 2 14
231 114 23 32
Pagina | 11
+ 54%
0%
- 67%
- 86%
- 50%
0%
- 100%
- 100%
+ 400%
+ 400%
+ 4%
- 38%
Verschil 2023 % t.o.v. 2020
Verschil 2023 % t.o.v. 2020
+ 27%
+ 38%
+ 73%
+ 46%
- 80%
- 71%
+ 180%
+ 56%
Holy Noord
0 100
Totaal
4 70
14 114
6 140
24 424
- 57%
+ 600%
+ 23%
+ 40%
NB: binnen het centrum zijn verhoudingsgewijs meer winkels en bedrijven gevestigd dan in de overige wijken. Hierdoor kunnen de gepresenteerde cijfers een vertekent beeld opleveren.
4.2
Veilig bedrijventerrein
Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: bedrijfsinbraak, diefstallen, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en brandveiligheid. Ook kunnen zich illegale bewoning en drugsdelicten als hennepplantages voordoen. Uit de politiecijfers (Nationale Politie sd) dat: ▪ ▪ ▪ ▪
er in 2020 in totaal 77 bedrijfsinbraken zijn geregistreerd. er in 2021 in totaal 43 bedrijfsinbraken zijn geregistreerd. er in 2022 in totaal 51 bedrijfsinbraken zijn geregistreerd. er in 2023 in totaal 46 bedrijfsinbraken zijn geregistreerd.
In 2023 is het aantal geregistreerde diefstallen/inbraken in bedrijven met 40 procent gedaald t.o.v. 2020.
4.3
Veilig uitgaan
Uitgaansvoorzieningen hebben enerzijds een positief effect op de veiligheid: het culturele en sociale klimaat varen er wel bij. Ook zijn er economische voordelen. Maar er kunnen zich ook veiligheidsproblemen rond uitgaansvoorzieningen voordoen, zoals geweld, overlast en vernielingen (eventueel vernielingen rond de zgn. (s)looproute(s). Een uitgaansgelegenheid brengt altijd bepaalde vormen van overlast met zich mee, bijvoorbeeld drank- of geluidsoverlast. Ook (uitgaans)geweld is een veiligheidskwestie dat vaak onlosmakelijk verbonden is met een uitgaansgebied. Het uitgaansleven in de gemeente Vlaardingen vindt met name plaats in het Centrum. Voor de analyse van dit thema wordt gebruik gemaakt van politiecijfers die betrekking hebben op uitgaansgelegenheden. Politiecijfers (Nationale Politie sd) (Nationale Politie sd) Buurt centrum Overlast i.v.m. alcohol/drugs Openbare dronkenschap Geluidshinder horeca Openlijk geweld (persoon) Bedreiging Mishandeling Straatroof Aantasting openbare orde3 Totaal +/- % 2023 t.o.v. 2022 +/- % 2023 t.o.v. 2020
4.4
2020 38 9 3 10 37 35 2 5 139
2021 50 11 4 4 35 28 0 2 134
2022 54 21 1 2 24 31 3 6 142
2023 94 16 4 10 18 30 4 8 184 + 33% + 36%
Veilige evenementen
Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: bedrijfsinbraak, diefstallen, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en brandveiligheid. Ook kunnen zich illegale bewoning en drugsdelicten als hennepplantages voordoen. Er zijn weinig indicatoren bekend waarmee veiligheidsbeeld kan worden gegeven over de veiligheid rondom evenementen. De enige indicator zijn politiecijfers (Nationale Politie sd) over geluidshinder bij 3
Bevat de maatschappelijke klassen: Overige delicten openbare orde, Wederspannigheid (verzet), Niet voldoen aan bevel/vordering, Overige misdrijven tegen het openbaar gezag, Valse identiteit opgeven.
Pagina | 12
evenementen. In de periode 2019-2022 werd door de politie zeven keer geluidshinder bij een evenement in de gemeente Vlaardingen geregistreerd; vijf in 2022 en 2 in 2023. Het kan voorkomen dat er sprake is van overlast, bijvoorbeeld geluidshinder, parkeeroverlast en groepen personen. Veiligheidsrisico’s kunnen zich in het bijzonder voordoen bij de meer grootschalige evenementen. De afgelopen jaren zijn soortgelijke evenementen goed verlopen. Uit de politiecijfers kan worden opgemaakt dat het jaar 2022 de meeste geluidshinder heeft opgelopen gedurende evenementen, wat een landelijke trend dat vermoedelijk in verband kan worden gebracht met de coronacrisis.
4.5
Veilig toerisme
Dit thema heeft betrekking op de onveiligheid die zich kan voordoen in en rond recreatiegebieden zoals strand- en duingebied, natuurgebieden, recreatieplassen en op en rond toeristische verblijfslocaties zoals campings, bungalowparken en jachthavens. De risico’s betreffen bijvoorbeeld beroving, diefstal uit/vanaf vaartuigen, inbraak, geweld, overlast, vernieling. Ook kan het gaan om concentraties van ‘minder zichtbare’ vormen van criminaliteit, waarbij niet zozeer toeristen rechtstreeks het slachtoffer zijn: bepaalde locaties vormen een knooppunt van verschillende vormen van georganiseerde criminaliteit (drugsgerelateerd, heling, mensenhandel). Op het gebied van toerisme zijn nauwelijks tot geen indicatoren bekend. Het aantal recreatieve overnachtingen in de stad is beperkt. Een belangrijk recreatiegebied in Vlaardingen is de Broekpolder. De Broekpolder is in gedeelde eigendom van de gemeente Vlaardingen en Staatsbosbeheer. Medewerkers van toezicht en handhaving voeren in samenwerking met Staatsbosbeheer en de politie controles uit op het gebied van milieu, illegaal kamperen, nachtvissen en het dumpen van afval.
Pagina | 13
5 Jeugd en veiligheid Het veiligheidsveld jeugd en veiligheid bevat onderstaande thema’s: Jeugdoverlast Jeugdcriminaliteit, individuele probleemjongeren Jeugd, alcohol en drugs Veiligheid in en om de school
▪ ▪ ▪ ▪
5.1
Jeugdoverlast
Dit thema heeft betrekking op overlast van jongeren, vaak in groepsverband. Het kan gaan om ‘mildere’ vormen van overlast maar ook om zwaardere vormen (‘echte’ overlastgevende groepen). Het uit zich bijvoorbeeld door geluidsoverlast, intimiderend aanwezig zijn, zwerfvuil achterlaten en soms ook om vernielingen en andere vromen van kleine criminaliteit. Kenmerkend voor de minder zware groepen is dat ze in principe goed aanspreek/corrigeerbaar zijn door de omgeving. Bij de zwaardere vormen is er sprake van meer ‘eigen systeem’ (hiërarchie) in de groepen en zijn ze lastiger te corrigeren. Ook is er veelal (lichte) criminaliteit in het spel. 5.1.1 Aantal HALT-verwijzingen Het is lastig om een duidelijke definitie te geven van overlast. Overlastgevend gedrag speelt zich vaak af in het grensgebied tussen hinderlijk gedrag dat niet strafbaar is en strafbaar gedrag dat niet altijd bestraft wordt. Bij het strafbare gedrag gaat het vooral om lichte vormen van regelovertredingen zoals overtredingen in de APV voor de openbare orde. Doorgaans wordt voor het overtreden van dit soort feiten een HALT-afdoening aangeboden aan de jongere. Aantal HALT-verwijzingen (VAR 2022)
Totaal aantal HALT-verwijzingen
VL
2020 RER
VL
2021 RER
VL
2022 RER
VL
2023 RER
47
1.193
40
787
51
863
56
1.164
Top 5 HALT-verwijzingen Vlaardingen periode 2020-2023 -
Leerplicht Vuurwerkdelict Diefstal Mishandeling Baldadigheid
8 12 8 7 0
7 5 8 4 0
16 5 14 3 8
18 18 2 4 2
5.1.2 Politiecijfers jeugdoverlast De politie registreert cijfers over meldingen die betrekking hebben op jeugdoverlast, weergegeven in onderstaande tabel: Politiecijfers jeugdoverlast (Nationale Politie sd)
Meldingen overlast jeugd
VL 608
2020 RER 14.812
VL 517
2021 RER 12.932
2022 VL 299
+/- % 2023 t.o.v. 2022 +/- % 2023 t.o.v. 2020
2023
RER 9.205
VL 368
RER 9.162
+ 23% - 49%
- 0,5% - 48%
5.1.3 Veiligheidsbeleving jeugdoverlast De Veiligheidsmonitor hanteert één indicator om de veiligheidsgevoelens te meten als het gaat om jeugdoverlast. De indicator is in de Veiligheidsmonitor van 2021 hernoemd. (on)veiligheidsbeleving - woonplaats (on)veiligheidsbeleving – woonplaats (CBS 2017) (CBS 2019) Op plekken waar jongeren rondhangen (% wel eens onveilig vaak/soms)
Pagina | 14
2017 VL RER 47,5 41,6
2019 VL RER 45,0 40,1
VL
2021 RER
Leefbaarheid en overlast in de buurt (CBS 2021) - Sociale overlast – rondhangende jongeren %
11,3
8,9
De veiligheidsbeleving van de inwoners van Vlaardingen gaf in de jaren 2017, 2019 en 2021 een identiek beeld. Jeugdoverlast scoorde, als het gaat om de onveiligheidsbeleving en de sociale vormen van overlast, het hoogst binnen alle indicatoren. De inwoners van Vlaardingen ervaarden meer overlast van jongeren in vergelijking met het regionale gemiddelde.
5.2
Jeugdcriminaliteit, individuele probleemjongeren
Hier staan de individuele probleemjongeren centraal. Het gaat om jongeren met problemen op meerdere leefgebieden die niet zelden ook ‘veelpleger’ zijn. Ze vormen mogelijk de harde keren van problematische jeugdgroepen, soms zelfs criminele jeugdgroepen. Het betreft bij uitstek zogenaamde ‘complexe casuïstiek’ die een integrale persoonsgerichte aanpak behoeven. Het Centraal Bureau voor de Statistieken (CBS sd) registreert cijfers over jongeren in de Landelijke Jeugdmonitor. De Jeugdmonitor is een samenvatting van informatie, op papier en internet, over de situatie van jeugd in Nederland. De onderstaande tabel geeft het aantal verdachten van misdrijven weer, in de leeftijd tot 25 jaar oud, in Vlaardingen. Ter vergelijk wordt het provinciale gemiddelde in de tabel weergegeven. Verdachten tot 25 jaar oud (CBS sd) 2020 Totaal – absoluut Totaal per 10.000 inwoners, waarvan verdacht van geweldsmisdrijven verdacht van vermogensmisdrijven verdacht vernieling en openbare orde verdacht van verkeersmisdrijven verdacht van drugsmisdrijven verdacht van vuurwapenmisdrijven
VL 250 245 66 94 55 33 17 17
2021
ZH 11.840 204 44 80 40 40 19 15
VL 220 211 51 71 43 38 15 15
2022
ZH 11.530 196 43 67 38 45 17 17
VL 230 228 31 81 25 63 21 19
ZH 12.140 205 40 71 36 56 17 15
2023 VL ZH n.n.b n.n.b n.n.b n.n.b n.n.b n.n.b n.n.b n.n.b n.n.b n.n.b n.n.b n.n.b n.n.b n.n.b n.n.b n.n.b
Persoonsgerichte aanpak en ZSM (VAR 2022) Persoonsgerichte aanpak jeugd Aangehouden verdachten ZSM jeugd Aantal meldingen thema jeugd op ZSM
2020 26 83 99
2021 22 90 102
2022 12 62 71
2023 8 64 74
De bovenstaande tabel geeft het aantal jeugdigen weer binnen persoonsgerichte aanpak en het aantal aangehouden verdachten die binnen de ZSM 4 zijn afgehandeld. Het totaal aantal jongeren dat verdacht werd van het plegen van een misdrijf, is in de periode 20192022 redelijk constant gebleven. 2022 kende een kleine stijging t.o.v. 2021. Het aantal verdachte jongeren kende in 2022 stijgingen, t.o.v. 2021, binnen de vermogensdelicten en binnen de verkeers-, drugs- en vuurwapenmisdrijven. Met name de laatste twee misdrijfvormen zijn zorgelijk te noemen, omdat er doorgaans meer problematiek achter schuilt. De persoonsgerichte aanpak bij jeugd is in 2022 met 10 gedaald t.o.v. 2021.
5.3
Jeugd, alcohol en drugs
Verschijnselen die binnen dit thema vallen zijn de overlast van alcohol- en drugsgebruik in de openbare ruimte en bijvoorbeeld in het uitgaansgebied/-gelegenheden. Het drank- en drugsgebruik kan in verband staan met geweld, vernielingen en geluidsoverlast. De beheersing daarvan is belangrijke opgave van de gemeente. Een ander onveiligheidsaspect speelt daarbij ook een belangrijke rol: de gezondheidsrisico’s van (overmatig) alcohol- en drugsgebruik.
4 Zorgvuldig, Snel en op Maat. Het is een methodiek van de strafketen die valt onder de regie va het OM. Op ZSM wordt
eenieder die is aangehouden of ontboden als verdachte van een strafbaar feit binnen zes tot negen uur besproken in een afdoeningsoverleg tussen de ovj en relevante ketenpartners.
Pagina | 15
De Gezondheidsmonitor jeugd geeft inzicht in de gezondheid, welzijn en de leefstijl van middelbare scholieren. Het onderzoek vindt normaliter elke vier jaar plaats en wordt uitgevoerd door alle GGD ’en in Nederland, in samenwerking met de GGD GHOR 5 Nederland en het RIVM6. GGD ‘en geven hiermee uitvoering aan de wettelijke taak van gemeenten om de gezondheidstoestand van jongeren te monitoren. Middelengebruik volgens Gezondheidsmonitor - %
Alcohol (ooit) heel glas of meer Alcohol (ooit) slokjes of heel glas Afgelopen 4 weken één of meer glazen alcohol 5/meer drankjes één gelegenheid afgelopen 4 weken Dronken of aangeschoten ooit Dronken of aangeschoten afgelopen 4 weken Roken (ooit) een hele sigaret of meer Roken (ooit) paar trekjes/hele sigaret Roken dagelijks Roken wekelijks Wiet/hasj ooit gebruikt Wiet/hasj in de laatste 4 weken gebruikt
2019 (RIVM 2019) VL GGDRR7 27,5 26,4 49,9 48,1 22,3 20,4 16,4 13,4 21,7 20,6 10,8 9,7 8,8 8,1 15,1 15,1 1,8 1,9 2,9 3,2 8,0 8,3 3,2 4,0
2021 (RIVM 2021) VL GGDRR 25,8 25,3 47,5 46,4 22,3 23,3 12,7 14,9 17,4 19,8 9,6 11,6 7,7 9,5 14,8 16,3 2,4 3,0 4,0 4,5 8,6 10,0 4,3 5,7
Daarnaast publiceert GGD Rotterdam-Rijnmond een (gezondheids-) tabellenboek gemeenten. In deze (digitale) rapportage staan eveneens cijfers vermeld omtrent de leefstijl van jongeren i.c.m. middelengebruik. Zie onderstaande tabel. Het gebruik van lachgas was nog niet opgenomen in de vragenlijst van de Gezondheidsmonitor. In de tabellenboek zijn cijfers bekend van 2021, waaruit blijkt dat een klein gedeelte van de Vlaardingse jongeren lachgas heeft gebruikt. Deze percentages liggen hoger dan het regionale gemiddelde. Middelengebruik volgens tabellenboek GGD - % (GGD RR sd) Acceptatie van drinken van glas alcohol door kinderen < 18 jaar Acceptatie van regelmatig alcohol drinken door kinderen < 18 jaar Alcohol gedronken afgelopen 4 weken (1 glas of meer), 13 en 14 jaar Alcohol gedronken afgelopen 4 weken (1 glas of meer), 15 en 16 jaar Alcohol gedronken afgelopen 4 weken (1 glas of meer), 13 t/m 16 jaar Binge8 drinken (afgelopen 4 weken), 13 en 14 jaar Binge drinken (afgelopen 4 weken), 15 en 16 jaar Binge drinken (afgelopen 4 weken), 13 t/m 16 jaar Softdrugs (afgelopen 4 weken), 13 en 14 jaar Softdrugs (afgelopen 4 weken), 15 en 16 jaar Softdrugs (afgelopen 4 weken), 13 t/m 16 jaar Lachgas (afgelopen 4 weken) 13 en 14 jaar Lachgas (afgelopen 4 weken) 15 en 16 jaar Lachgas (afgelopen 4 weken) 13 t/m 16 jaar Harddrugs excl. Lachgas (afgelopen 4 weken), 13 t/m 16 jaar
5.4
VL 16% 1,4% 7% 26% 16% 8% 18% 13% 2,5% 6,3% 4,3% 1,3% 1,1% 1,2% 0,3%
Regio 18% 1,3% 9% 31% 20% 9% 25% 17% 2,5% 8,3% 5,5% 1,3% 0,7% 1,0% 0,4%
Peiljaar 2022 2022 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2019
Veiligheid in en om de school
Jeugd kan dader zijn en slachtoffer van onveiligheid; thuis, in de buurt, bij het stappen maar ook op school. Mogelijke veiligheidsproblemen op en rond zijn onder meer (cyber)pesten, geweld, diefstal, overlast, vernielingen, drugsgebruik, verkeersonveiligheid.
5
Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio Rijksinstituut voor Gezondheid en Milieu 7 Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst Rotterdam Rijnmond 8 Betekent veel alcohol drinken in korte tijd. Bij binge drinken heeft iemand zoveel gedronken dat de persoon meer dan 0,8 promille alcohol in het bloed heeft. Dit is het equivalent van ca. 6 glazen alcohol bij een man en 4 glazen alcohol bij een vrouw (bron: alcoholinfo.nl) 6
Pagina | 16
5.4.1 Voortijdige schoolverlaters en -verzuim Schoolverlaters zijn leerlingen die in een gegeven jaar het onderwijs verlaten zonder startkwalificatie 9. Van absoluut verzuim is sprake als een leerplichtige en/of kwalificatie plichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. Van relatief verzuim is sprake als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimd. Voortijdige schoolverlaters (CBS sd) 2019/2020 VL Provincie 120 6.030 5.050 265.780 2 2 5.170 271.800
Voortijdig schoolverlaters Niet-voortijdig schoolverlaters Voortijdig schoolverlaters (percentage) Totaal aantal leerlingen
VL 140 5.050 3 5.190
2020/2021 Provincie 6.540 263.930 2 270.480
2021/2022 VL Provincie 180 8.000 5.040 262.120 3 3 5.220 270.110
Schoolverzuim (Waarstaatjegemeente sd)
Leerplichtwet relatief10 verzuim (aantal) Leerplichtwet absoluut11 verzuim (aantal) Relatief verzuim (per 1.000 leerlingen) Absoluut verzuim (per 1.000 leerlingen)
VL 230 10 23 1,0
2020 Rijnmond 5.984 290 32 1,9
VL 272 19 27 1,8
2021 Rijnmond 6.596 368 36 2,2
VL 200 78 20 7,6
2022 Rijnmond 6.962 575 40 3,5
5.4.2 Pesten en weerbaarheid Het eerder vermelde tabellenboek heeft onder jongeren vragen gesteld over pestgedrag en weerbaarheid: Pesten en weerbaarheid - % (GGD RR sd) Vecht vaak met andere kinderen of pest ze, 4 t/m 11 jaar Heeft iemand wekelijks gepest op school (afg. 3 mnd.), 13 t/m 16 jaar Gepest door andere kinderen, 4 t/m 11 jaar Gepest op school (minstens 1 keer in de week), 13 t/m 16 jaar Gepest op school (afgelopen 3 maanden), 13 t/m 16 jaar Gepest via internet/mobiel (afgelopen 3 maanden), 13 t/m 16 jaar Voldoende weerbaar, 13 t/m 16 jaar
VL 7 0,6 17 3,0 9 6,9 84
Regio 5 0,8 16 3,0 11 7,6 86
Peiljaar 2022 2019 2022 2021 2019 2021 2021
9 Het bezit van een startkwalificatie houdt in dat iemand ten minste een afgeronde havo- of vwo-opleiding, een
basisberoepsopleiding (mbo niveau 2) of een oude opleiding van vergelijkbaar niveau heeft. 10 Het aantal leer- of kwalificatieplichtige leerlingen waarbij sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim gedurende 4 opeenvolgende lesweken. 11 Het aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar: de jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over een vrijstelling.
Pagina | 17
6 Fysieke veiligheid Het veiligheidsveld fysieke veiligheid bevat onderstaande thema’s: Verkeersveiligheid Brandveiligheid Externe veiligheid/ omgevingsveiligheid Rampenbestrijding en crisisbeheersing
▪ ▪ ▪ ▪
6.1
Verkeersveiligheid
Verkeersveiligheid heeft betrekking op de veiligheid van verkeer voor verkeersdeelnemers in het algemeen, voor specifieke doelgroepen en in bepaalde gebieden (woongebied), scholen, winkelgebied e.d.). Deze veiligheid wordt beïnvloed door fysieke factoren (infrastructuur) en het rijgedrag van verkeersdeelnemers. Onderscheiden kunnen worden objectieve verkeersveiligheid, subjectieve verkeersveiligheid en verkeers- en parkeeroverlast. 6.1.1 Cijfers verkeersongevallen Voor de cijfers over verkeersongevallen in de gemeente Vlaardingen wordt gebruikt gemaakt van het verkeersveiligheidsonderzoek van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Ten tijde van de evaluatie zijn de cijfers tot en met 2021 bekend. Verkeersongevallen (SWOV 2019-2021) 2019
2020
2021
Met dodelijke afloop Met letsel Uitsluitend materiële schade
VL 1 91 373
RER 34 2.140 13.608
VL 1 68 306
RER 39 2.045 10.865
VL 1 89 420
RER 37 2.492 11.817
Totaal
465
15.782
375
12.949
510
14.346
Er zijn geen recente cijfers voorhanden voor wat betreft de soorten ongevallen binnen Vlaardingen. Als 2021 als uitgangspunt wordt genomen voor deze indicator valt op dat het aantal verkeersongevallen met letsel en materiële schade, na een daling in de periode 2019-2020, weer is gestegen. 6.1.2 Politiecijfers verkeersmisdrijven De politie registreert verkeersmisdrijven onder drie indicatoren, die elk cijfermatig worden gevoed met meerdere ‘maatschappelijke klassen’. Als het gaat om verkeersmisdrijven registreert de politie drie indicatoren, die elk cijfermatig worden gevoed met meerdere ‘maatschappelijke klassen’. Voor de volledigheid worden deze eerst in de tabel rechts uiteengezet voordat deze worden uitgewerkt.
Pagina | 18
Politiecijfers verkeersmisdrijven (Nationale Politie sd)
Onder invloed (weg)
Ongevallen (weg)
Weg (overig)
▪ rijden onder invloed drugs/medicijnen ▪ rijden onder invloed alcohol ▪ weigeren ademanalyse ▪ weigeren bloedproef ▪ weigeren vervangend (urine)onderzoek ▪ verkeersongeval met letsel ▪ verkeersongeval met dodelijke afloop ▪ verlaten plaats na verkeersongeval ▪ rijden tijdens rijverbod ▪ rijden terwijl rijbewijs is ingevorderd ▪ rijden tijdens ontzegging rijbevoegdheid ▪ rijden met ongeldig verklaard rijbewijs ▪ joyriding ▪ vals kenteken/kentekenplaten ▪ overig verkeersmisdrijf
Totaal
VL
2020 RER
VL
2021 RER
VL
2022 RER
VL
2023 RER
123
3.386
121
3.921
161
5.683
124
5.278
398
10.786
376
10.753
440
11.185
366
11.064
31
1.166
45
1.247
47
1.648
40
1.666
552
15.338
542
15.921
648
18.516
530
18.008
6.1.3 Veiligheidsbeleving verkeersoverlast Als het gaat om hoe de inwoners van Vlaardingen verkeersoverlast ervaren, zijn de meest recente cijfers in de Veiligheidsmonitor van 2021 gepubliceerd. Soort verkeersoverlast (CBS 2021) % veel overlast Parkeerproblemen Te hard rijden Agressief rijgedrag in verkeer Eén of meer vormen van verkeersoverlast
6.2
VL 17,7 20,2 9,3 31,3
RER 24,0 24,8 13,7 39,0
Brandveiligheid
Dit thema heeft enerzijds betrekking op de ontwerptechnische en gebruik technische brandveiligheid van gebouwen (zoals woongebouwen en gebouwen met horecabestemming) en anderzijds op voorwaarden voor effectieve repressie. Om de brandveiligheid te borgen zien gemeente en brandweer toe op pro-actie, preventie en geven zij voorlichting aan doelgroepen (maatschappelijke awareness en betrokkenheid. Daarnaast prepareert de brandweer zich op de bestrijding (repressie) van branden. De Veiligheidsregio houdt cijfers bij van het aantal incidenten waarbij sprake is van brand, waar alle vormen van brand, behalve woningbrand, onder valt. De politie registreert de misdrijven waarbij sprake is van een brandstichting of ontploffing. Deze worden onder de maatschappelijke klasse Brandstichting en Bomaanslag vastgelegd. Brandincidenten (NIPV sd) 2020 Totaal incidenten categorie brand Totaal incidenten categorie woningbrand
VL 295 31
2021 RER 537
VL 287 31
2022 RER 524
VL 284 38
RER 613
Misdrijven brandstichting (Nationale Politie sd)
Misdrijven brand/ontploffing
2020 VL RER 28 427
2021 VL RER 41 336
2022 VL RER 34 364
2023 VL RER 24 236
Het aantal incidenten waarbij sprake is van een brand heeft sinds 2019 een daling ingezet, van 307 in 2019 naar 284 in 2022. Wel was er sprake van een stijging in de categorie woningbranden, van 27 in 2019 naar 38 in 2022. Pagina | 19
6.3
Externe veiligheid/omgevingsveiligheid
Bij dit thema staan de risico’s van gevaarlijke stoffen centraal. Gevaarlijke stoffen worden opgeslagen en/of bewerkt in inrichtingen en vervoerd via weg, water, spoor, lucht en buisleidingen. Te onderscheiden zijn het ‘groepsrisico’ (GR) en het ‘plaatsgebonden risico’ (PR). In beide gevallen gaat het om de ‘naar buiten gerichte’ (ofwel externe) veiligheidsrisico’s van de gevaarlijke stoffen. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet 2022 komt de nadruk generiek te liggen op het borgen van een veilige en gezonde leefomgeving (via de lokale omgevingsvisie en omgevingsplannen). Gesproken zal dan worden van ‘Omgevingsveiligheid’ i.p.v. ‘Externe Veiligheid’. De problematiek rondom dit thema is niet middels een cijfermatig beeld vast te stellen; er zijn geen indicatoren.
6.4
Rampenbestrijding en crisisbeheersing
De gemeente (i.e.: collega van B&W) is ingevolge de Wet Veiligheidsregio’s belast met de organisatie van de rampenbestrijding en crisisbeheersing en heeft deze organisatie overgedragen aan de Veiligheidsregio. Echter met uitzondering van het onderdeel bevolkingszorg (i.e. de ‘gemeentelijke processen’). Dit onderdeel wordt door de gemeente zelf op peil gebracht en gehouden. De Veiligheidsregio heeft daarbij een adviserende en faciliterende rol. De problematiek rondom dit thema is niet middels een cijfermatig beeld vast te stellen; er zijn geen indicatoren.
Pagina | 20
7 Integriteit en veiligheid Het veiligheidsveld fysieke veiligheid bevat onderstaande thema’s: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
7.1
Polarisatie en radicalisering Georganiseerde/ondermijnende criminaliteit Weerbare overheid/weerbaar bestuur Informatieveiligheid Ambtelijke en bestuurlijke integriteit
Polarisatie en radicalisering
Bij dit thema gaat het om ideologische groepen/stromingen en/of personen in de samenleving die dermate zijn geradicaliseerd, dat zij door hun wijze van handelen of door hun uitingen zorgen voor maatschappelijke spanningen. Deze spanningen kunnen invloed hebben op de algemene veiligheid (bij toepassen van geweld) of het veiligheidsgevoel van de burgers. Groepen of individuen kunnen zelfs een bedreiging (gaan) vormen voor de veiligheid. Er kan sprake zijn van dreigend geweld. Deze groepen vergroten de polarisatie in de samenleving, en zetten daarmee het sociaal weefsel onder druk. Stromingen die op die manier kunnen radicaliseren zijn bijvoorbeeld: rechts-extremisme, islamisme/jihadisme, dierenrechtenradicalisme en links-extremisme. 7.1.1 Cijfers RADAR en politie Op basis van cijfers is op lokaal gebied geen goed beeld van de problematiek te geven. De enige indicator die voorhanden is, is het aantal klachten/meldingen van discriminatie. Deze meldingen worden verzameld en jaarlijks gepubliceerd door RADAR, een antidiscriminatievoorziening. Zij voeren voor de aangesloten gemeenten binnen de provincies Zuid-Holland en Noord-Brabant de wettelijke taak12 uit van antidiscriminatievoorzieningen. Vlaardingen is één van de 50 aangesloten gemeenten.
Cijfers discriminatie (RADAR 2019-2022) (Nationale Politie sd) Door inwoner van de gemeente bij meldpunt discriminatie Over voorval in de gemeente bij één van de meldpunten discriminatie Geregistreerde discriminatie-incidenten bij politie Geregistreerde discriminatie-misdrijven
2019 11 5 37 2
2020 23 14 37 2
2021 25 12 43 2
2022 20 13 43 -
De Monitor Discriminatie geeft aan dat het aannemelijk is dat het aantal incidenten in werkelijkheid hoger ligt. Mensen vinden het herkennen, benoemen en/of melden van discriminatie vaak lastig. Om die reden is er sprake van onderrapportage. De cijfers laten zien dat vanaf 2020 het aantal meldingen bij het meldpunt discriminatie redelijk gelijk is gebleven. Dit geldt ook voor de door de politie geregistreerde discriminatie-incidenten, waarbij er zelfs in 2022 geen discriminatie-misdrijven zijn geregistreerd. 7.1.2 Veiligheidsbeleving discriminatie De Veiligheidsmonitor heeft in 2021 de indicator discriminatie meegenomen binnen het bevolkingsonderzoek. De cijfers in onderstaande tabel representeren de inwoners van Vlaardingen, van 15 jaar en ouder, die zich in de 12 maanden voorafgaand aan het onderzoek gediscrimineerd hebben gevoeld en de inwoners van Vlaardingen, van 15 jaar en ouder, die als slachtoffer melding hebben gedaan bij de politie of bij een andere instantie. Veiligheidsbeleving (CBS 2021) 2021 Gediscrimineerd gevoeld % Melding % slachtoffers
12
Vlaardingen 13,6 9,2
Zuid-Holland 14,6 8,8
De Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen. Deze wet verplicht gemeenten om burgers toegang te geven tot een antidiscriminatievoorziening en de registratie van incidenten te regelen. De regels betreffende de inrichting zijn vastgelegd in het Besluit van 25 augustus 2009.
Pagina | 21
Binnen de Veiligheidsmonitor geeft 13,6% van de respondenten aan dat zij zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd hebben gevoeld. Slecht 9,2% heeft daar melding van gedaan.
7.2
Georganiseerde/ondermijnende criminaliteit
Bij dit thema gaat het om vormen van georganiseerde criminaliteit die zich manifesteren in gemeenten/op het gemeentelijk grondgebied, met mogelijk een bedreigende uitstraling naar de (woon)omgeving. Denk aan drugsgerelateerde criminaliteit, mensenhandel, witwassen en vastgoedfraude, Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s). Mogelijk dat de fenomenen zich concentreren op bepaalde locaties zoals recreatieparken, bedrijventerreinen, buitengebied, waarbij deze locaties aangewezen kunnen zijn als zogenaamde ‘handhavingsknelpunten’. Er kan in verschillende opzichten sprake zijn van verbindingen/wisselwerking met de lokale samenleving. De betreffende groepen/personen maken wellicht in bepaalde mate gebruik (misbruik) van gemeentelijke voorzieningen (uitkeringen, zorg en Pgb’s) en beschikkingen (vergunningen, subsidies en aanbestedingen). Sprake kan zijn van verweving van onder- en bovenwereld. 7.2.1 Politiecijfers De politie registreert de criminaliteitscijfers, zoals eerder vermeld, onder verschillende maatschappelijke klassen. Ook als het gaat om ondermijnende criminaliteit worden cijfers gepubliceerd onder misdaadnoemers die worden gevoed door meerdere maatschappelijke klassen. Politiecijfers (Nationale Politie sd) VL 50 22 27 574 6 11 690
Misdrijven drugshandel Misdrijven wapenhandel Misdrijven cybercrime Misdrijven horizontale fraude Misdrijven verticale fraude Fraude (overig) Misdrijven mensenhandel Misdrijven mensensmokkel Totaal
2020 RER 1.383 917 727 13.695 49 176 38 5 16.990
VL 43 37 62 514 3 5 4 668
2021 RER 1.313 1.192 896 12.945 49 59 59 7 16.520
VL 40 49 34 397 1 2 6 2 531
2022 RER 1.368 1.213 925 9.576 39 84 64 12 13.281
VL 34 52 40 422 2 8 2 2 562
2023 RER 1.524 1.054 1.026 10.172 62 56 60 10 13.694
7.2.2 Bestuurlijke sluitingen De afgelopen jaren zijn er meerdere panden gesloten op grond van de bestuurlijke bevoegdheid van de burgemeester. Dit was vrijwel in alle gevallen op grond van een overtreding van de Opiumwet. Zie onderstaande staafdiagram voor de aantallen over de periode 2020-2022. Bestuurlijke sluitingen (Gemeente Vlaardingen sd) 2020 22
2021 14
2022 11
7.2.3 Slachtofferschap online criminaliteit De veiligheidsmonitor heeft enkele indicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit thema. Deze indicatoren zijn gericht op de vormen van online criminaliteit. Veiligheidsbeleving online criminaliteit – totaal slachtoffers % (CBS 2021) 2021 Vlaardingen
RER
Online criminaliteit totaal aantal slachtoffers
16,7
17,7
Online oplichting en fraude totaal aantal slachtoffers aankoopfraude verkoopfraude fraude betalingsverkeer identiteitsfraude phishing
10,3 7,9 2,2 0,9 0,5 0,9
10,5 7,5 1,7 1,5 1,0 0,8
Pagina | 22
Hacken totaal aantal slachtoffers apparaat account Online bedreiging en intimidatie totaal aantal slachtoffers online bedreiging online pesten online stalking shamesexting Overige online delicten totaal aantal slachtoffers
7,3 4,1 5,6
7,1 3,0 5,9
1,4 0,3 0,1 1,0 1,0
2,6 0,8 1,0 1,0 0,4
0,4
0,7
7.2.4 Digitale gegevensbescherming De veiligheidsmonitor heeft, naast slachtofferschap, in de vragenlijst opgenomen in welke mate de respondenten zich beschermen tegen digitale criminaliteit. Digitale gegevensbescherming – % (CBS 2021) 2021 Sterke, moeilijk te raden wachtwoorden Wachtwoorden regelmatig veranderen Wachtwoordmanager gebruiken Virusscanner gebruiken Firewall Update uitvoeren/back-up maken Digitale gegevensbescherming (somscore 0-6)
Vlaardingen 70,7 32,6 12,0 49,3 36,2 46,7 2,5
RER 71,0 29,8 11,7 49,6 37,1 48,2 2,5
Uit het onderzoek komt naar voren dat de inwoners van Vlaardingers hun digitale gegevens minder goed beschermen in vergelijking met het provinciale gemiddelde
7.3
Weerbare overheid/weerbaar bestuur
Werknemers met een publieke taak worden regelmatig geconfronteerd met agressie en geweld bij het uitoefenen van hun taak. Denk aan verpleegkundigen, politiemensen, gemeentelijke handhavers, leraren, medewerkers van gemeenteloketten. Maar ook politieke ambtsdragers zoals raadsleden, burgemeesters en wethouders. De maatschappelijke omgeving kan zich intimiderend, bedreigend, soms letterlijk gewelddadig opstellen. Dit is onacceptabel, om meerdere redenen. Het functioneren van de man of vrouw zelf wordt erdoor beïnvloed. De uitvoering van de publieke taken heeft ervan te leiden. De integriteit en ‘goed bestuur’ komen onder druk te staan. Het vertrouwen in de overheid kan aangetast raken (- staat de overheid nog wel voor robuust uitvoering van haar taken?). En bij gedogen van het geweld groeit de ‘onaantastbaarheid’ van daders. Agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak hebben een ondermijnend effect op de overheid en moeten stevig aangepakt en zoveel mogelijk voorkomen worden. 7.3.1 Geweld tegen politieambtenaren Geweld tegen agenten (en hulpverleners) blijft onacceptabel. Landelijk kregen politiemedewerkers vorig jaar 12.895 keer te maken met agressie met geweld. Het aantal incidenten is nagenoeg gelijk met de afgelopen jaren, maar het zijn er veel te veel. Op een aantal vlakken is een duidelijke verschuiving zichtbaar.
Het gaat met name om agressief gedrag bij het uitgaan, evenementen en voetbal. Deze bewegingen zijn deels te verklaren door de coronamaatregelen. Tijdens de pandemie was er geen of beperkt bezoek aan stadions, horeca en uitgaansgelegenheden mogelijk. De meeste incidenten speelde in 2022 rond ongeplande aanhoudingen. Dit komt mogelijk door de toename van het aantal demonstraties (Nationale Politie 2023). Ook de politiemedewerkers in de gemeente Vlaardingen hebben te maken met geweld tijdens het werkzaamheden. De mate waarin dit heeft plaatsgevonden wordt in onderstaande tabel weergegeven: Geweld tegen politieambtenaren (GTPA) (VAR Edities 2019, 2020, 2021, 2022)
Pagina | 23
2019 15
GTPA
2020 41
2021 40
2022 35
In 2020 is het aantal geregistreerde geweldsincidenten tegen politieambtenaren explosief gestegen naar 41 (i.v.m. 2 in 2019). De cijfers gedurende de periode 2020-2022 zijn vervolgens redelijk gelijk gebleven, waar 2022 een lichte daling kende van 35 incidenten t.o.v. 40 in het jaar 2021. 7.3.2 Geweld tegen medewerkers met een veilige publieke taak Werknemers met een publieke taak (VPT) krijgen te maken met agressie en geweld tijdens het uitvoeren van hun werkzaamheden. Dat geldt voor onze gemeente, maar ook voor de organisaties met een met publieke taak binnen Vlaardingen. Agressie en geweld kunnen niet alleen grote gevolgen hebben voor medewerkers en politieke ambtsdragers, maar ook een goede uitoefening van hun taak in de weg staan. De afgelopen jaren verschijnen er steeds vaker berichten in het nieuws over agressie tegen werknemers met een publieke taak. Op 31 maart 2021 werd gestart met de Taskforce Onze Hulpverleners veilig (JenV 2021). De Taskforce heeft in samenspraak met de politie, boa’s en brandweer een actieprogramma opgesteld met als doel geweld en mishandeling van hulpverleners terug te dringen en Nederlanders ervan te doordringen dat nooit en te nimmer agressief gedrag richting hulpverleners geaccepteerd wordt. Om te duiden hoe groot het probleem is publiceert het Openbaar Ministerie jaarlijks de cijfers inzake geweld tegen mensen met een publieke taak.